1947.09.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 148η

Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Μ. Καροῦσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Μ. ΚΑΡΟΥΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς διωρθώθησαν κατὰ τὸ σημεῖον τοῦ πρωτοκόλλου ἐπὶ τῆς διεξαχθείσης ψηφοφορίας ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὃ λανθασμένως ἀνεγράφη ὅτι ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἀστερίου ἀπέσχε τῆς ψηφοφορίας, ἐνῷ μετέσχε ταύτης καὶ ἐψήφισεν ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μαυροειδῆς καὶ Γ. Βασιλειάδης φέρονται ψηφίσαντες ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ πράγματι ἀπουσίαζον κατὰ τὴν διεξαχθεῖσαν ψηφοφορίαν. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Δρόσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Γ. ΔΡΟΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Θηβαῖος καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ ἀνασυστάσεως μισθώσεων λυθεισῶν δικαστικῶς αἰτήσει τοῦ μισθωτοῦ». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἀμνηστίας παραδιδομένων στασιαστῶν κλπ.».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἀμνηστίας παραδιδομένων στασιαστῶν κλπ.». Ὁ ἐκ τῶν εἰσηγητῶν κ. Γ. Ἀριστείδου ἔχει τὸν λόγον.

§6Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ δοκιμαζομένη Πατρίς, μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31ης Μαρτίου 1946, εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην, διὰ τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεών της νὰ λάβῃ διάφορα μέτρα ἐπιεικείας ὑπὲρ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐστασίασαν κατὰ τῆς Πατρίδος. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἀποτελεσθεῖσα ἐκ τῶν μεγαλυτέρων ἱστορικῶν κομμάτων τῆς Πατρίδος μας, τοῦ Λαϊκοῦ καὶ τῶν Φιλελευθέρων, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος ἐπανέρχεται, αἰτοῦσα διὰ τούτου, νὰ λάβῃ εὐρύτερα μέτρα ἐπιεικείας πρὸς τοὺς πταίσαντας κατὰ τῆς Πατρίδος, πρὸς καταστολὴν τῆς στάσεως καὶ τὴν ταχυτέραν ἐπάνοδον τῶν ἐγκληματησάντων εἰς τοὺς κόλπους τῆς Πατρίδος. Οὕτω πράττουσα ἡ Κυβέρνησις, ἐπιτελεῖ πρᾶξιν πολιτικὴν ὑπερτάτης ἐθνικῆς σκοπιμότητος, δι’ ἧς ἐπιδιώκεται ἡ εἰρήνευσις τοῦ τόπου, τὴν ὁποίαν ζητεῖ συνεχῶς ἡ δοκιμαζομένη Ἑλληνικὴ φυλή. Αἱ πικρίαι, τὰς ὁποίας ἐδοκίμασαν πλεῖσται οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι ἐστερήθησαν τῶν προστατῶν των μετὰ τὸν σφαγιασμὸν τούτων ὑπὸ τῶν ἐγκληματησάντων στασιαστῶν, ἀναμφισβητήτως εἶναι μέγισται, ἀλλὰ πρὸ τῆς πορείας τῆς καταστάσεως ὑπεράνω ὅλων ἵσταται ἡ Πατρίς, τῆς ὁποίας ἡ σωτηρία εἶναι ὁ ὑπέρτατος νόμος. Πρὸ τῆς πορείας ὅμως τῶν πραγμάτων καὶ πρὸ τῆς σωτηρίας τῆς Πατρίδος, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ὑπέρτατον νόμον, δέον νὰ σταθῶμεν εὐλαβεῖς, ὡς ἱστάμεθα καὶ πρὸ τῆς μνήμης τῶν πολλαπλῶν ἀθώων θυμάτων, ἀλλὰ πάντων τούτων, ὑπερέχει ἡ σωτηρία τῆς τόσον θανασίμως δοκιμαζομένης Πατρίδος. Ὑπὸ τὸ πνεῦμα τοῦτο, καὶ ἔχοντες ἐν ὄψει ὅτι κατὰ τὸ σημερινὸν ἀμφίβολον διάλειμμα ὅπερ διανύομεν, κατόπιν τοῦ τελευταίου δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, ὁ ὁποῖος συνεσώρευσε μεγίστας συμφορὰς εἰς ὁλόκληρον τὴν ἀνθρωπότητα, καὶ χωρὶς νὰ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ποῖαι θὰ εἶναι ἡ αὔριον, ἐὰν ἤθελον συνεχισθῆ αἱ παρουσιαζόμεναι διαμάχαι ἐκ τῆς διϊσταμένης ἀνθρωπότητος καὶ ἐχρησιμοποιοῦντο διὰ τὴν συμφορὰν αὐτῆς τὰ πανίσχυρα νέα μέσα τῆς πολεμικῆς ἐπιστήμης, διὰ μίαν μοιραίαν σύγκρουσιν, ἀντὶ νὰ χρησιμοποιηθοῦν ταῦτα ὡς μέσα ζωῆς της, διὰ τὴν εὐημερίαν καὶ εὐτυχίαν αὐτῆς, ποία θὰ εἶναι ἡ ἔκτασις τῶν συμφορῶν ὁλοκλήρου τοῦ κόσμου, καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον, μὲ ὅλην τὴν διακρινουμένην εὐλάβειαν πρὸς τὴν μνήμην τῶν θυμάτων τῶν ἡρωϊκῶν νεκρῶν μας, οἱ ὁποῖοι ἔπεσον ἡρωϊκῶς μαχόμενοι κατὰ τῶν ὑπὸ ἀμνήστευσιν στασιαστῶν, ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ πρὸς τὴν Πατρίδα καθήκοντός των καὶ μὲ ὅλην τὴν συμπόνοιαν πρὸς τὰς οἰκογενείας τῶν θυσιασθέντων, θεωρῶ ἀνάγκην ὑπερτάτης θυσίας πρὸς τὴν Πατρίδα, ἡ φωνὴ τῆς ὁποίας, τὰς κρισίμους αὐτὰς ὥρας, μᾶς καλεῖ, προτείνομεν τὴν ὑπὸ τοῦ Σώματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπιψήφισιν τοῦ ὑπὸ κύρωσιν ψηφίσματος, ὑπὸ τῇ ἐλπίδι ὅτι, διὰ τῆς παροχῆς τῶν τοιούτων μέτρων ἐπιεικείας πρὸς τοὺς στασιαστάς, ὁ Θεὸς τῆς Ἑλλάδος, ὅστις δὲν ἐγκατέλειψε τὴν ὑπέροχον αὐτὴν Χώραν τῶν Ἑλλήνων εἰς τὰς παρουσιασθείσας κατὰ καιροὺς τῆς ἱστορίας μας σκληρὰς δοκιμασίας, δὲν θὰ ἐγκαταλείψῃ καὶ πάλιν τὴν Ἑλλάδα νὰ τελῇ ἐν συνεχεῖ δοκιμασίᾳ, ἀλλὰ θὰ ἐπιφωτίσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔστησαν τὰ ὅπλα κατὰ τῆς Πατρίδος των καὶ παντὸς Ἑλληνικοῦ, νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν εὐθεῖαν ὁδὸν τῆς ἐθνικῆς σωτηρίας. Τὸ ὑπὸ κύρωσιν σχέδιον ψηφίσματος, ἐπεξεργασθεῖσα ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Συντάγματος, κατέληξεν, ὡς τοῦτο ἐτροπολογήθη καὶ διενεμήθη πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους.

§7ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Οὐδέποτε διενεμήθη.

§8Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τὸ ἀναγνώσω: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Ἐκ τῶν τροπολογιῶν, τὰς ὁποίας προέτεινον οἱ ἀξιότιμοι κύριοι εἰσηγηταὶ καὶ τὰ ἀξιότιμα μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, πᾶσαι ἐγένοντο δεκταί, πλὴν μιᾶς, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ προτείνω τόσον ἐγώ, ὅσον καὶ ὁ κ. Βαμβέτσος καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος. Εἴχομεν προτείνει ὅπως ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 5, αἱ προθεσμίαι τῶν ἄρθρων 1 καὶ 2 τοῦ ψηφίσματος νὰ μὴ δύνανται νὰ παραταθῶσι πέραν τοῦ μηνός. Τοῦτο δέ, κύριοι συνάδελφοι, διότι ἐὰν ἀφήναμεν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ παρατείνῃ ἀενάως τὰς προθεσμίας αὐτάς, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἐτελειώναμε ποτέ, ἀλλὰ ἐὰν εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην ἡ Βουλὴ νὰ περιορίσῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο, τότε ἔπρεπε διὰ ψηφίσματος τῆς Βουλῆς νὰ τὸ περιορίσῃ. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον, εἶχον προτείνει ὅπως, αἱ προθεσμίαι αὗται, νὰ παραταθοῦν μόνον ἐπὶ ἕνα μῆνα. Ὥστε εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἤθελε κρίνει ὅτι εἶχε ἀνάγκην μεγαλυτέρας προθεσμίας διὰ ψηφίσματος, ἡ Βουλὴ ἀναμφισβητήτως θὰ ἐνέκρινε τὴν παράτασιν αὐτήν.

§9Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Τὸ πολὺ ἕνα μῆνα.

§10Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Ἐπανέρχομαι, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ποιοῦμαι ἔκκλησιν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅπως, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν προέτεινα νὰ δεχθῇ τὴν κύρωσιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος. Δικαιολογῶ τὴν ἔκκλησίν μου ταύτην πρὸς ὑμᾶς, ὅπως τὸ ψήφισμα τοῦτο, ὡς ὑστάτην πρᾶξιν ἐπιεικείας πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐγκλημάτησαν καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ ἐγκληματοῦν ἐναντίον τῆς Πατρίδος, γίνῃ δεκτόν, διότι, ὡς γνωρίζομεν καὶ πιστεύομεν ὅτι, ὅσοι ἔχουν τὸ ἀτύχημα νὰ ζοῦν εἰς τὰς πλέον δοκιμαζομένας περιφερείας, δύνασθε νὰ ἀντιληφθῆτε πόσον τραγικὴ εἶναι ἡ κατάστασις. Ἐὰν εὑρεθῆτε εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Φλωρίνης, τῆς Καστοριᾶς, τῆς Δράμας, τῆς Ἐδέσσης, ἐὰν εὑρεθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, πέραν τοῦ χωρίου Μακρὸς εἰς ἔκτασιν 80 χιλιομέτρων πρὸς τὰ σύνορα τοῦ ὁμόρου Κράτους, τῆς Βουλγαρίας, δὲν ὑπάρχει χωρίον, ὑπάρχει νέκρωσις καὶ ἂν ἐζούσατε εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Φλωρίνης, δὲν θὰ ἠκούατε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ βροντᾷ τὸ τηλεβόλον. Τὸ αὐτὸ καὶ διὰ τὴν περιφέρειαν Καστοριᾶς. Διὰ τοῦτο, ἂς σταθῶμεν εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων καὶ ἂς ὑποστηρίξωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου τούτου, ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι ἐπιτελοῦμεν ὑπέρτατον καθῆκον πρὸς τὴν Πατρίδα. Καὶ δι’ αὐτὸ ζητῶ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ ψηφίσῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. (Χειροκροτήματα).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§12Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἡ δικαιολογία τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν προέτεινεν ὁ κ. Ἀριστείδου, καὶ ἡ ὁποία μόνον δὲν ἐγένετο ἀποδεκτή, δηλαδὴ νὰ περιορισθῇ ἡ προθεσμία τῆς παρατάσεως ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, εἶχεν ἀξίαν, ἐὰν ὑπῆρχεν ὁ φόβος, τὸν ὁποῖον ἀνέπτυξε λίαν εὐγλώττως καὶ πειστικῶς ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς Πειραιῶς, δηλαδὴ ἐὰν αὐτοὶ θὰ ἐξηκολούθουν νὰ διαπράττουν ἀδικήματα καὶ ἤθελον τὴν προθεσμίαν τῆς νέας παρατάσεως διὰ νὰ ἀμνηστευθοῦν. Ὅταν, ὅμως, ἐξηγήθη ὅτι περιέχεται ρητὴ διάταξις, ὅτι ἡ ἀμνηστία εἶναι μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νομοθετήματος, δὲν ὑπάρχει κανεὶς κίνδυνος δεσμεύων τὴν Κυβέρνησιν νὰ παρατείνῃ τὴν προθεσμίαν, ὅταν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ παρασχεθῇ ἀπὸ ἄλλης πλευρᾶς ὁ καιρὸς καὶ ἡ εὐκολία εἰς ἐκείνους, ποὺ θέλουν νὰ παραδοθοῦν, διότι δὲν ὑπάρχουν πλησίον, π. χ., δυνάμεις στρατιωτικαὶ καὶ θέλουν νὰ ἀσφαλισθοῦν. Ὅταν ἐξηγήθη αὐτὸ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅλοι συνεφωνήσαμεν ὅτι δὲν ὑπάρχει ὁ κίνδυνος ὁ ὁποῖος ἀπετέλει τὴν αἰτιολογίαν τῆς τροπολογίας. Δι’ αὐτὸ ὅλαι αἱ ἄλλαι τροπολογίαι ἔγιναν ἀποδεκταί, πλὴν αὐτῆς.

§13Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ἐὰν ἔχωμεν παράτασιν ἐπὶ ἓν ἔτος καὶ ἐξακολουθεῖ ἕνας νὰ διαπράττῃ ἀδικήματα, θὰ ἀμνηστευθῇ καὶ οὗτος;

§14Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὄχι, κύριε συνάδελφε.

§15Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ἡ προθεσμία πρέπει νὰ εἶναι μικρά. Ὅσοι θέλουν νὰ ἔλθουν, θὰ ἔλθουν ἐντὸς τῆς προθεσμίας. Ὅσοι δὲν θέλουν, δὲν θὰ ἔλθουν ποτέ.

§16Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὑποθέσατε, ὅπως λέγουν συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐγγύτερον πρὸς τοὺς δεινοπαθοῦντας πληθυσμούς, ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἐκεῖνοι, ποὺ θὰ προστατεύσουν τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ ἀποσπασθοῦν ἀπὸ τοὺς ἀντάρτας, διὰ νὰ ἔλθουν πρὸς τὰ ἐδῶ ἤ, ἀντιθέτως, ἐκείνη ἡ πλευρά, ὡς εἶναι φυσικόν, καταβάλλει κάθε προσπάθειαν διὰ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν διαρροήν. Τότε, διότι βάσις τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὅτι δὲν πρόκειται νὰ σταματήσῃ ἡ ἐπίθεσις κατὰ τῆς ἀνταρσίας, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμποδίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔχῃ προθεσμίαν διὰ νὰ ἔλθουν αὐτοί, ὅταν τοὺς παρασχεθῇ ἡ εὐκαιρία πρὸς τοῦτο;

§17Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. ..... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§18Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι, κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ παρατείνωνται ἐπ’ ἄπειρον αἱ προθεσμίαι δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. (Κωδωνοκρουσίαι).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μαῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§20Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ συνόλου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς Χώρας ἔχει ὡριμάσει ἡ πεποίθησις, ὅτι, ἄνευ χορηγήσεως ἀμνηστίας γενικῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν....

§21ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι).

§22Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἔχει γίνει πλέον κοινὴ πίστις ὅλων...

§23ΦΩΝΑΙ. Ὄχι, ὄχι. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§24Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τοῦ βήματος θὰ διατυπώσω τὰς ἰδικάς μου ἀπόψεις. Θὰ ἐκθέσω πῶς ἀντιλαμβάνομαι τὴν συνείδησιν, ἡ ὁποία ἐσχηματίσθη σήμερον, εἰς τὸν πολιτικὸν κόσμον.

§25ΦΩΝΑΙ. Ὄχι, ὄχι. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι).

§26Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐάν τις ἐξ ὑμῶν διαφωνῇ, νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ ἀναπτύξῃ τὰς ἀπόψεις του.

§27Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Πρόεδ. Κυβερν.). Δὲν ἐπιτρέπεται, εἰς μίαν σοβαρὰν συζήτησιν, νὰ γίνεται τοιοῦτος θόρυβος, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἔχομεν Κανονισμὸν καὶ τὸ αἴσθημα τῆς ἀξιοπρεπείας καὶ τῆς σοβαρότητος. Παρακαλῶ νὰ ἀκούσετε τὸν ρήτορα. (Χειροκροτήματα).

§28Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἔλεγον, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι κοινὴ πίστις τῶν ὑπευθύνως σκεπτομένων πολιτικῶν, ὅτι χωρὶς τὴν χορήγησιν ἀμνηστίας, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ ἑλληνικοῦ δράματος καὶ νὰ ἐπιδοθῶμεν εἰς τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸ μέλλον τῆς φυλῆς μας, τὸ ὁποῖον διατρέχει — δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ τὸ ἀποκρύψωμεν — κίνδυνον. Ἡ εὐθύνη μας ἔναντι τῶν ἑλληνικῶν γενεῶν ποὺ ἐπέρασαν καὶ τῶν γενεῶν ποὺ ἔρχονται, εἶναι ἱστορική. Καλούμεθα νὰ ἀρθῶμεν εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων. Ἡ Κυβέρνησις τῶν δύο μεγάλων κομμάτων, ἡ ὁποία προέκυψεν ἀπὸ τὴν ἀξίωσιν τῆς παγκοσμίου κοινῆς γνώμης, εἰς ἐκτέλεσιν τῶν πρὸς τὸ Ἔθνος ἐπαγγελιῶν αὐτῆς, τὰς ὁποίας ἔκαμε διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεών της, πρὸς τὰς ὁποίας τόσον πανηγυρικῶς ἐδώσατε τὴν ἐμπιστοσύνην σας, ὑποβάλλει σήμερον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὸ σχέδιον ψηφίσματος, πραγματοποιοῦσα δι’ αὐτοῦ ἓν τμῆμα τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἐξήγγειλε. Τὸ σχέδιον αὐτό, ἀφορᾶ τὴν ἀμνηστίαν τῶν στασιαστῶν. Ἡ γενικὴ ἀμνηστία, κύριοι συνάδελφοι εἶναι πρᾶξις πολιτική. Δὲν ὑπαγορεύεται ἀπὸ καμμίαν διάθεσιν εὐνοίας πρὸς πολίτας, οἱ ὁποῖοι παρεβίασαν τὸν ποινικὸν νόμον καὶ ἔστρεψαν τὰ ὅπλα κατὰ τῆς Πατρίδος. Ὑπαγορεύεται ἀπὸ λόγους ὑψίστης πολιτικῆς σκοπιμότητος καὶ σωφροσύνης. Τὸ Κράτος μόνον καλεῖται νὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ ὄχι τοὺς πολίτας, τοὺς ὁποίους ἀμνηστεύει. Ὅταν τὰ ἀδικήματα διαπράττονται ἀπὸ ὁμάδας λαοῦ εἰς ἐποχὴν ἐμφυλίου πολέμου ἢ ὁμαδικῶν ἐξεγέρσεων, τότε ἡ κατάστασις ποὺ δημιουργεῖται δὲν ἀντιμετωπίζεται οὔτε μὲ τὸν ποινικὸν νόμον, οὔτε μὲ ἄλλα μέσα διώξεως. Τότε χρειάζονται μέσα πολιτικὰ καὶ μεταξὺ τούτων τὴν πρώτην θέσιν κατέχει ἡ γενικὴ ἀμνηστία. Ἡ ἀμνηστία καλεῖται νὰ καλύψῃ ὡς πέπλος ἓν κακὸν παρελθόν, τὸ ὁποῖον ὅσον ταχύτερον λησμονηθῇ, τόσον εὐκολώτερον θὰ δυνηθῇ ἡ Χώρα νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν δρόμον τῆς ἐθνικῆς περισυλλογῆς καὶ ἀποκαταστάσεώς της. Θὰ ἠδυνάμην, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀναφέρω δύο παραδείγματα ἀπὸ τὴν πρόσφατον, τὴν σύγχρονον Ἱστορίαν, τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον ἄλλαι χῶραι ἐπιτυχέστατα ἀντιμετώπισαν παρόμοια προβλήματα. Εἶναι γνωστόν, τί ἐκόστισεν εἰς τὴν Ἰταλίαν ὁ φασισμός. Ἀφοῦ κατετυράννησε τὸ Ἰταλικὸν Ἔθνος ἐπὶ μίαν 20ετίαν, τὸ ὡδήγησε τελικῶς εἰς μίαν ἐπαίσχυντον ἧτταν. Καὶ ὅμως, ἡ πρώτη πρᾶξις τῆς Ἰταλικῆς Δημοκρατικῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας μετεῖχε καὶ τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα τῆς Ἰταλίας, ἦτο νὰ παράσχῃ γενικὴν ἀμνηστίαν εἰς τὸν φασισμόν. Δὲν τὸ ἔκαμε διότι οἱ κομμουνισταί, οἱ μετέχοντες τῆς Κυβερνήσεως, ᾐσθάνοντο οἱανδήποτε συμπάθειαν πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξηνδραπόδισαν τὸν Ἰταλικὸν λαόν, ἀλλὰ χάριν τῶν γενικωτέρων συμφερόντων τοῦ Ἰταλικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος σήμερον κατώρθωσε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀνασυγκροτήσεώς του. Τὸ δεύτερον παράδειγμα, ἀφορᾷ τὴν διεθνῆ πολιτικὴν ἔναντι τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστὰ τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα διέπραξαν οἱ Γερμανοὶ κατὰ τὸν πόλεμον αὐτόν. Ἐν τούτοις κινδυνεύει ὁλόκληρος ἡ ἱστορία τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου νὰ τερματισθῇ οὐσιαστικῶς μὲ τοὺς 11 ἀπαγχονισμοὺς τῆς Νυρεμβέργης, διότι καὶ ἐκεῖ ἔχομεν ἕνα εἶδος διεθνοῦς ἀμνηστίας, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐνόχων εἶναι μέγας, ὥστε, ἐὰν ἠσχολούμεθα μὲ τὴν δίωξιν αὐτῶν, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποκαταστήσωμεν εἰρήνην εἰς τὴν Γερμανίαν. Αὐτοὶ οἱ λόγοι ὑπηγόρευσαν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ τὴν σειρὰν τῶν ἀμνηστευτικῶν πράξεων, αἱ ὁποῖαι εἶδον τὸ φῶς εἰς τὴν χώραν μας, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν. Πρῶτον, ἡ συμφωνία τῆς Βάρκιζας, ἀμνηστεύσασα οὐσιαστικῶς τὴν ἠθικὴν αὐτουργίαν τῶν ἐγκλημάτων τοῦ Δεκεμβρίου. Ἠκολούθησεν ἀμνηστευτικὸς νόμος τῆς Κυβερνήσεως Βούλγαρη, ὁ νόμος περὶ ἀποσυμφορήσεως τῶν φυλακῶν καὶ 4 ἢ 5 νόμοι τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ νόμοι, εἶναι προϊὸν τῆς ἀντιλήψεως ὅτι, χωρὶς ἀμνηστίαν καὶ μὲ ποινικὰς διώξεις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν. Ἐν τούτοις, κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰ τὰ 5–6 ἀμνηστευτικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶδον τὸ φῶς εἰς τὴν Χώραν μας μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, δὲν ἔφερον τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα. Θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ ἐξετάσωμεν ποῦ ὀφείλεται τοῦτο, διὰ νὰ ἴδωμεν τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἠμπόδισαν τὴν ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως καὶ νὰ προλάβωμεν παρόμοιον ἀποτέλεσμα. Οἱ λόγοι εἶναι δύο. Πρῶτον, ὅτι τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ἀμνηστευτικά, τὰ ὁποῖα προηγήθησαν δὲν ὑπῆρξαν ἐπαρκῶς γενναῖα. Τὸ μυστικὸν τῆς ἀμνηστίας, κύριοι συνάδελφοι, ὡς μέσον ἐκκαθαρίσεως ἀνωμάλων πολιτικῶν καταστάσεων, εἶναι ἡ γενικότης. Ἐὰν ἡ ἀμνηστία εἶναι μερική, εἶναι ὡς νὰ μὴ ὑπάρχῃ. Τὸ Κράτος ἀναγκάζεται νὰ χορηγήσῃ ἀμνηστίαν εἰς τοὺς ἀντάρτας, διότι αὐτὸ ἐπιβάλλουν τὰ γενικὰ συμφέροντα, ἀλλ’ αὐτὴ θὰ ἀποδώσῃ τότε μόνον, ὅταν δημιουργηθῇ ἡ πεποίθησις εἰς τὸν ἀμνηστευόμενον ὅτι παραδιδόμενος εἰς τὰς ἀρχὰς δὲν κινδυνεύει νὰ ἴδῃ συνεχιζομένην τὴν δίωξίν του. Ἐὰν αὐτὴ ἡ πεποίθησις δὲν ἐμπνευσθῇ, τότε ἡ ἀμνηστία δὲν ἔχει καμμίαν ἀπολύτως ἀξίαν. Ὁ δεύτερος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἀπέτυχον τὰ προηγούμενα μέτρα, εἶναι ὅτι δὲν ὑπῆρξεν εἰς τὴν Χώραν μας κατάλληλον κλῖμα διὰ τὴν χορήγησιν τῆς γενικῆς ἀμνηστίας....

§29ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἡ ἔξωθεν ἐνίσχυσις;

§30Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Τὰ μέτρα, τὰ μέχρι σήμερον ληφθέντα, εὕρισκον ἀντιρρήσεις ἐκ μέρους μερίδος τῆς κοινῆς γνώμης, τοῦ Τύπου καὶ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, καὶ ἀπετύγχανον, διότι ἡ ἀμνηστία δὲν εἶναι ζήτημα ἑνὸς νόμου, ὁ ὁποῖος ψηφίζεται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δημοσιεύεται εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ εἶναι ζήτημα πρὸ παντὸς κλίματος, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει τὴν ἐφαρμογὴν κατευναστικῆς πολιτικῆς. Ἡ διακήρυξις «παύσατε πῦρ», πρέπει νὰ προέρχεται ἀπὸ ὅλας τὰς κατευθύνσεις (Φωναί, διαμαρτυρίαι, θόρυβος), διότι τί ἄλλο σκοπεῖται διὰ τῆς ἀμνηστίας ἀπὸ τὸν ἠθικὸν ἀφοπλισμὸν τῶν ἀνταρτῶν; Εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὰς συρράξεις μεταξὺ πολιτῶν, τὰ ἠθικὰ ὅπλα...

§31ΦΩΝΑΙ. Δὲν εἶναι ἐμφύλιος πόλεμος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§32Γ. ΜΑΥΡΟΣ. ... Τὰ ἠθικὰ ὅπλα ἔχουν μεγαλυτέραν δύναμιν ἀπὸ τὰ πυροβόλα. Ἐφ’ ὅσον ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὸν ἀγῶνα αὐτὸν τὰ ἠθικὰ ὅπλα, τότε εἶναι εὐκολώτερον νὰ ἀφαιρέσωμεν καὶ τὰ πυροβόλα. Κύριοι συνάδελφοι, παρέχει ἆρά γε, τὸ ὑπὸ κρίσιν ἡμῶν σχέδιον ψηφίσματος, ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἐχέγγυα, ὥστε νὰ πιστεύωμεν ὅτι πράγματι θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὸ ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα; Φοβοῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ ἄρθρον 1ον ἔχει ὀλίγον τι πέραν τοῦ δέοντος στενὴν διατύπωσιν, διότι ἀμνηστεύει τὰ ἀδικήματα καὶ τοὺς φόνους καὶ κατὰ τοῦτο εἶναι πολὺ εὐρύτερον τοῦ νόμου περὶ ἀποσυμφορήσεως τῶν φυλακῶν, ὁ ὁποῖος δὲν τὰ ἠμνήστευεν, ἀλλά......

§33Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐκφράζετε ἐντελῶς προσωπικὰς γνώμας;

§34Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ναί. Εἰσήγησιν κάμνω.

§35Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι θεμελιῶδες, θὰ ἐπεθύμουν εἰς ἤρεμον τόνον μίαν διευκρίνησιν. Ὑπεστηρίξατε, ὅτι ἐὰν ὑπῆρχον δύο προϋποθέσεις, ἡ γενικότης τῆς ἀμνηστίας καὶ τὸ κατάλληλον κλῖμα, τὰ μέτρα θὰ ἦσαν τελεσφόρα. Εἶναι ἀκριβὲς αὐτό;

§36Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Βεβαίως.

§37Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αἱ διαπιστώσεις σας ὁδηγοῦν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς φύσεως τῆς στάσεως.

§38Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε...

§39Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τὴν προσδιορίσω καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἔχωμεν τὴν ἀπάντησίν σας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὠνόμασε χθὲς τὴν ἀνταρσίαν προδοσίαν, τὴν ὠνόμασε πρωτοπόρον τάγμα θανάτου, τὴν ὠνόμασεν ὄργανον τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἐρωτῶ: Ἡ ἐμπροσθοφυλακὴ καὶ ἡ πέμπτη φάλαγξ τοῦ κομμουνιστικοῦ Πανσλαυϊσμοῦ, ὁ ὁποῖος ὀργανώνει τὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἐτερματίζετο μὲ τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν καὶ μὲ τὸ κατάλληλον κλῖμα — τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς ἕνα λαόν, αἰσθανόμενον τὴν σημασίαν τῆς προδοσίας — καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἡ συγκίνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ δὲν εἶναι ὑστερία, ὅπως ὠνομάσθη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως, εἶναι βαθεῖα πατριωτικὴ συγκίνησις, ἀπέναντι τῆς προδοσίας. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα). Ἐρωτῶμεν, λοιπόν: Κατὰ τίνα τρόπον ἡ γενικότης τῆς ἀμνηστίας καὶ ἡ ἀπάθεια τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐνώπιον τῆς τραγικῆς προδοσίας, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὁδηγήσουν εἰς κατάθεσιν τῶν ὅπλων; Ἐὰν τοιαῦτα ἀποτελέσματα θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ σήμερον ἡ ἀμνηστία, δεδομένης αὐτῆς τῆς φύσεως τῆς ἐπιθέσεως, θὰ ἐσήμαινε τοῦτο, ὅτι, ὅταν ὁ Ἰταλικὸς φασισμὸς εἰσέβαλεν εἰς τὴν Ἀλβανίαν, πρότασις ἀμνηστίας θὰ τὸν ὡδήγει εἰς κατάθεσιν τῶν ὅπλων!... (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§40Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ ἰδικαί μου παρατηρήσεις ἀνήγοντο εἰς τὸ ἱστορικὸν τῶν νόμων τῆς ἀμνηστίας, οἱ ὁποῖοι ἐδημοσιεύθησαν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως μέχρι σήμερον, ὅπως εἶναι ὁ νόμος διὰ τὴν συμφωνίαν τῆς Βάρκιζας, ὁ νόμος τῆς Κυβερνήσεως Βούλγαρη, ὁ νόμος τῆς ἀποσυμφορήσεως τῶν φυλακῶν καὶ μία σειρὰ νόμων, οἱ ὁποῖοι ἐδημοσιεύθησαν ἐκ τῶν πρώτων μετεκλογικῶν Κυβερνήσεων.

§41Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπιθυμῶ νὰ συμπληρώσω τὴν ἄποψίν μου. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, ὅτι ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἐνόπλου ἐπιθέσεως ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος, τὸ Κράτος ἀσκεῖ ἔνοπλον ἄμυναν. Ταὐτοχρόνως πιστεύομεν ὅτι ἡ σύνθεσις τῶν συμμοριῶν ἀπαρτίζεται ἀπὸ συνειδητὰ καὶ ἀσυνείδητα ὄργανα τοῦ ἐχθροῦ, ἀπὸ ἐλαχίστους παραπλανηθέντας καὶ ἀπὸ μέγαν ἀριθμὸν βιαίως στρατολογηθέντων, διότι τὸ μέγα δυστύχημα τῆς σημερινῆς καταστάσεως εἶναι ὅτι βιαίως στρατολογηθέντες Ἕλληνες μάχονται ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος...

§42Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Δὲν λέγει αὐτὰ ὁ εἰσηγητής, ἀλλ’ ἀντίθετα πρὸς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§43Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀποσαφηνίζομεν τὰς ἀπόψεις μας. Ἀνέκαθεν ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι τὰ πολιτικὰ μέσα εἶναι ἐπικουρικὰ μέσα. Κύριον μέσον ἀπέναντι τῆς ἐνόπλου ἐπιθέσεως τοῦ ἐχθροῦ, εἶναι ἡ ἔνοπλος ἐθνικὴ ἄμυνα. Ἐπικουρικῶς χρειάζονται πολιτικὰ μέσα, ὥστε ὅσοι τυχὸν παρεπλανήθησαν καὶ ὅσοι βιαίως ἐστρατολογήθησαν, νὰ ἔχουν τὴν εὐκαιρίαν τῆς διαφυγῆς. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ πολιτική μας. (Χειροκροτήματα).

§44Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς παρακαλῶ νὰ σταματήσετε τὸν λόγον σας, διὰ νὰ μὴ δίδετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ θριαμβεύουν ἐναντίον σας.

§45Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ δύο διακοπαί σας, μὲ ὑποχρεώνουν νὰ ἐπαναλάβω ὅσα εἶπον. Ἐγὼ ἀνέφερα τὸ ἱστορικὸν τῶν ἀμνηστευτικῶν πράξεων, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν ἐν Ἑλλάδι μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, καὶ ὠνόμασα τὴν συμφωνίαν τῆς Βάρκιζας, τὸν ἀμνηστευτικὸν νόμον τῆς Κυβερνήσεως Βούλγαρη, τὸν νόμον τῆς ἀποσυμφορήσεως τῶν φυλακῶν καὶ μίαν σειρὰν ἀμνηστευτικῶν πράξεων τῶν μετεκλογικῶν Κυβερνήσεων καὶ εἶπον, ὅτι οἱ νόμοι αὐτοὶ δὲν ἀπέδωσαν, διότι δὲν ὑπῆρχον οἱ δύο παράγοντες, πρῶτον ἡ γενικότης τῶν μέτρων καὶ δεύτερον τὸ κλῖμα τὸ κατευναστικόν. Μὴ λησμονῆτε ὅτι τὸν Μάρτιον τοῦ 1947, ὁ τότε Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐπληροφόρει ὅτι 300–400 ἀντάρται ὑπῆρχον εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν. Ἐγὼ ὡμίλησα διὰ τὰ ἀμνηστευτικὰ μέτρα ποὺ ἐλήφθησαν μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν ἡ ἀνταρσία ἔλαβε βοήθειαν ἔξωθεν. Ἡ διαφωνία μὲ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος εἶναι, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν παραπλανηθέντων δὲν εἶναι τόσον μικρός, ὅσον φαντάζεται, καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν βιαίως στρατολογηθέντων εἶναι μεγαλύτερος. Πρὸς αὐτοὺς ἀπευθύνεται ἡ ἀμνηστία.

§46Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Ἀρνεῖσθε ὅτι ἡ ἀνταρσία ἐνισχύεται ἔξωθεν, ἐνῷ τοῦτο εἶναι γνωστότατον;

§47Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Δὲν τὸ ἀρνοῦμαι. Εἶναι γεγονός.

§48Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Τὸ ἀρνεῖσθε καὶ ὁμιλεῖτε ὡς εἰσηγητής. Αὐτὸ εἶναι πρωτάκουστον καὶ μὲ τὰ ὅσα λέγετε, παραβλάπετε τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους.

§49Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι, τὸ ψήφισμα ὡς ἔχει, εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα; Φρονῶ ὅτι οἱ παραπλανηθέντες καὶ οἱ βιαίως στρατολογηθέντες, θὰ ἐπανέλθουν εὐκολώτερον εἰς τοὺς κύκλους τῆς Ἑλληνικῆς οἰκογενείας, ἐὰν δώσωμεν μείζονα εὐρύτητα εἰς τὸ ἄρθρον, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ δημιουργηθῇ ἡ πεποίθησις εἰς αὐτοὺς ὅτι δὲν κινδυνεύουν νὰ διωχθοῦν περαιτέρω. Τὸ ἄρθρον 1, ἀναφέρει σχετικὰ μὲ τὴν ἀνταρσίαν. Φοβοῦμαι ὅτι, ἐὰν ἀντάρτης παραδιδόμενος κινδυνεύῃ νὰ ὑποστῇ δίωξιν δι’ ἓν ἀσήμαντον ποινικὸν ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον διέπραξεν, εἶναι κίνδυνος νὰ μὴ παρουσιασθῇ, ἐνῷ, συμφέρον τῆς πολιτείας εἶναι νὰ τὸν ἀποσπάσῃ ἀπὸ τὰς ἀνταρτικὰς ὁμάδας καὶ νὰ τὸν φέρῃ εἰς τοὺς κόλπους τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος. Τὸ ἄρθρον 2 τοῦ σχεδίου ὁμιλεῖ περὶ τῶν πολιτῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι χωρὶς νὰ μετέχουν αὐτοπροσώπως εἰς τὴν συμμοριακὴν δρᾶσιν βοηθοῦν ὁπωσδήποτε αὐτήν. Εἰς τοὺς πολίτας αὐτοὺς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ σχεδίου παρέχει ἀμνηστίαν ἐφ’ ὅσον συμβάλλουν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον εἰς τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας. Νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον 2 δὲν μεταχειρίζεται συμμέτρως τοὺς ἠθικοὺς αὐτουργοὺς πρὸς τοὺς φυσικοὺς αὐτουργούς, διότι ἐνῷ οἱ φυσικοὶ αὐτουργοὶ ἀμνηστεύονται παραδιδόμενοι δι’ ὅλα τὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα διέπραξαν, οἱ ἠθικοὶ αὐτουργοὶ ἀμνηστεύονται μόνον ἐφ’ ὅσον παράσχουν στοιχεῖα ἢ συμβάλουν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον εἰς τὴν καταπολέμησιν τῆς ἀνταρσίας. Συνεπῶς ἡ ἀμνηστία τοῦ ἄρθρου 1 πρέπει νὰ γενικευθῇ πρὸς τοὺς ἠθικοὺς αὐτουργούς, ποὺ ὁμιλεῖ τὸ ἄρθρον 2.

§50Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔπρεπε νὰ ἔχουν ἐκτελεσθῆ οἱ Ζαχαριάδηδες καὶ μερικοὶ ἐκδόται μερικῶν Συντακτικῶν Πράξεων.

§51Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Καὶ λόγου γενομένου περὶ ἴσης ποινικῆς μεταχειρίσεως τῶν πολιτῶν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τίθεται ἕνα ζήτημα ἠθικῆς τάξεως, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνάγκην ἀμέσου ἀντιμετωπίσεως. Εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ἐν ἐκτοπίσει εὑρισκομένων. Διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ παρέχεται εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ ἀνταρτικοῦ στρατοῦ ἐὰν παραδοθῇ αὔριον ἀμνηστία. Δὲν νομίζω ὅτι δικαιούμεθα πολιτικῶς καὶ ἠθικῶς νὰ μὴ παράσχωμεν τὰ αὐτὰ δικαιώματα καὶ εἰς τοὺς ἐκτοπισθέντας, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν στοιχεῖα ἐμπράκτου δράσεως αὐτῶν ἐναντίον τοῦ Κράτους. Ἄλλωστε αὐτὸ τὸ σύστημα τοῦ καθορισμοῦ ποινικῆς πολιτικῆς εὐθύνης δι’ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα διέπραξαν ἄλλοι, ἔχει διεθνῶς καταδικασθῆ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ πόρισμά μου εἶναι ὅτι πρέπει τὸ νομοθέτημα αὐτὸ νὰ γίνῃ δεκτόν, εὐρυνομένων τῶν βάσεων τοῦ ἄρθρου 1 καὶ τοῦ ἄρθρου 2, ὅσον ἀφορᾶ τοὺς ἠθικοὺς αὐτουργούς. Κύριοι βουλευταί, διὰ πρώτην φορὰν μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31 Μαρτίου εἰσῆλθον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ὡς νέος βουλευτὴς αἰσθάνομαι σεβασμὸν βαθύτατον πρὸς τὰ παλαιότερα κοινοβουλευτικὰ στελέχη τῆς χώρας καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτήν.

§52Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν ἀκούετε ὅμως τὴν συμβουλήν μου, ὅτι τὸ βῆμα αὐτὸ εἶναι δύσκολον. Δὲν δύναται ὁ καθεὶς νὰ ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα αὐτό.

§53Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Κουλουμβάκη, πρὸ 17 μηνῶν εἰσηγεῖσθε τὴν παραπομπήν μου εἰς εἰδικὸν δικαστήριον διὰ τὸν νόμον περὶ ἀποσυμφορήσεως τῶν φυλακῶν.

§54Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὴν εἰσηγοῦμαι καὶ τώρα.

§55Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Θὰ ὑπομνήσω καὶ εἰς ὑμᾶς καὶ εἰς μερικοὺς ἄλλους συναδέλφους τῆς πλειοψηφίας.........

§56Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Σήμερον διαφωνεῖτε πρὸς τὸν κ. Ἀρχηγόν σας. Διαφωνεῖτε καὶ πρὸς ὅσα εἶπε χθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§57Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἀπολύτως σύμφωνος εἶμαι.

§58Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Διαφωνεῖτε.

§59Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Πέρυσι, κύριοι συνάδελφοι, ἐζητεῖτο ἡ παραπομπή μου εἰς εἰδικὸν δικαστήριον διὰ τὸν νόμον περὶ ἀποσυμφορήσεως, ὁ ὁποῖος δὲν ἠμνήστευε τοὺς φυσικοὺς αὐτουργούς. Σήμερον...

§60Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἠθικῶν αὐτουργῶν, ἀλλὰ περὶ ἀρχηγῶν συμμοριῶν.

§61Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Σήμερον, ὡς Κυβερνητικὸς βουλευτής, εἰσηγοῦμαι τὸν νόμον περὶ γενικῆς ἀμνηστίας.

§62Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μᾶς προκαλεῖτε νὰ μαυρίσωμεν τὸ νομοσχέδιον.

§63Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐν συμπεράσματι, τονίζω, μὲ τὴν διεύρυνσιν τῶν ἄρθρων 1 καὶ 2, τὸ ψήφισμα τὸ Κυβερνητικόν, πρέπει νὰ γίνῃ δεκτόν. (Χειροκροτήματα).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§65Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Πρόεδρ. Κυβερν.). Λυποῦμαι διότι εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ δηλώσω, ὅτι πολλὰ σημεῖα τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. εἰσηγητοῦ, ἀποτελοῦν γνώμην ἀτομικὴν του, ἡ ὁποία δὲν συνταυτίζεται τελείως μὲ τὰς γνώμας τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Η. Λαγάκος ἔχει τὸν λόγον.

§67Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, χάριν τῆς ἀληθείας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω δύο διευκρινήσεις, καθαρῶς ἐπιστημονικὰς βεβαίως ἐπὶ τῶν ὅσων ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας συνάδελφος, κ. Μαῦρος. Πρῶτον, ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς ἀμνηστίας οὐδέποτε ἔσχεν εἰς τὴν ἱστορικήν του σταδιοδρομίαν τὴν ἔκτασιν τὴν ὁποίαν προσέδωσεν ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος. Ἡ ἀμνηστία ἐκάλυψε πάντοτε εὐρύτατα βεβαίως ἀδικήματα, ἀλλὰ πάντοτε ἀδικήματα πολιτικὰ καὶ συναφῆ ἢ σύνθετα ἀδικήματα. Βεβαίως εἰς τὴν ἱστορικὴν διαδρομὴν τῶν πολιτικῶν, παρετηρήθησαν συγκρούσεις τοιαύτης ἐκτάσεως, ὥστε τὰ δικήματα νὰ ἐπιπολάζουν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ καλύπτουν τὸ σύνολον τῶν ἀδικημάτων τὰ ὁποῖα διεπράττοντο. Ἀλλὰ εἰς τὴν ἱστορικήν του διαδρομὴν ὁ θεσμὸς οὐδέποτε ἐκάλυψε τὰ κοινὰ ἀδικήματα. Καὶ δεύτερον, ὅτι ἡ ἀμνηστία παρεσχέθη πάντοτε μετὰ τὴν καταστολὴν τῶν ἀντιθέσεων.

§68Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὸ εἶναι τὸ οὐσιῶδες, αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα θέμα.

§69Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Παρεχωρήθη, ὅταν — ὅπως ἀναφέρουν δοκιμώτατοι συγγραφεῖς — τὸ ἐπικρατῆσαν κόμμα ἔθεσε τὸ ξίφος εἰς τὴν θήκην του ἠθέλησε νὰ δημιουργήσῃ προϋποθέσεις νέου πολιτικοῦ βίου, δι’ ἕνα τόπον διὰ νὰ δυνηθῇ τὸ μέν, νὰ ἐπιφέρῃ μίαν γενικωτέραν κοινωνικὴν τακτοποίησιν, τὸ δὲ καὶ κυρίως, διὰ νὰ σταθεροποιήσῃ ἑαυτό, τὸ ἐπικρατῆσαν Κόμμα. Ἡ διαμόρφωσις συνεπῶς, τῆς παρ’ ἡμῶν παρεχομένης ἀμνηστίας ἔγκειται εἰς τοῦτο: ὅτι παρέχεται, αὐτὸ εἶναι ἄλλωστε τὸ τρωτὸν σημεῖον αὐτῆς, ἀμνηστία διαρκούσης μιᾶς συγκρούσεως, τῆς ὁποίας, δὲν εἶναι ἐμφανὲς τὸ τέρμα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐμπλοκή, ἡ ὁποία παραφθείρει τὴν ἔννοιαν τῆς ἀμνηστίας. Μετὰ τὰς 2 ταύτας παρατηρήσεις, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω δι’ ὀλίγων τὰς γνώμας μου, ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου ψηφίσματος. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ δέκα ἤδη μηνῶν ἔχει καταστῆ κοινὴ συνείδησις, ὅτι ἡ ἔναντι τοῦ Κράτους καὶ τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν ἀνταρσία, δὲν ἀποτελεῖ ἁπλοῦν νομικὸν γεγονός, ἔναντι τοῦ ὁποίου ἀρκεῖ ἡ λειτουργία τῆς κατασταλτικῆς ἁρμοδιότητος τῆς πολιτείας, ὁ χειρισμὸς δηλαδὴ τοῦ κοινοῦ Ποινικοῦ νόμου. Ἡ ἐξέτασις τῶν ἐλατηρίων, τὰ ὁποῖα ὁσημέραι ἀποκαλύπτονται ὡς ὀρθοῦντα τοὺς στασιαστάς, τὸ σχέδιον τῆς ἀνταρσίας, τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως καὶ συνελήφθη καὶ ἐπεξειργάσθη ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, δημιουργεῖ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ προέχουσα οὐσία, τὸ προέχον χαρακτηριστικὸν τῆς ἀνταρσίας, δὲν εἶναι ἡ ὑφὴ τοῦ ἀδικήματος τοῦ κοινοῦ Ποινικοῦ δικαίου, ἀλλ’ εἶναι ὑφὴ περισσότερον πολιτική. Τοῦτο βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὸν νὰ ἀποχρωματίσωμεν τὸν ἠθικὸν ἀποτροπιασμόν, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ αἰσθανώμεθα ἐναντίον τῶν τελουμένων, οὔτε πρέπει νὰ παύσῃ λειτουργοῦσα ἡ ὠργανωμένη παρὰ τοῦ Κράτους, καταστολή, ἀλλὰ δημιουργεῖ τὴν ὑποχρέωσιν εἰς τὴν πολιτείαν νὰ διαφοροποιήσῃ τὰ μέσα ἀμύνης, νὰ ἱεραρχήσῃ τὰ μέσα, ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ εἶναι δυνατὸν καλύτερον νὰ ἐπιτελέσῃ τὴν ἀποστολήν της, τὴν καταστολήν. Ἐκ τοῦ γεγονότος καὶ μόνον τούτου ἐπιβάλλεται νὰ προταχθοῦν τὰ πολιτικὰ μέσα, αἱ πολιτικαὶ λύσεις. Καὶ ὅταν αἱ λύσεις αὗται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τελεσφορήσουν, τότε πρέπει νὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ἀμείλικτος καταστολή. Συνείδησιν αὐτῆς τῆς ἀνάγκης ἀποτελεῖ ἡ πολιτικὴ ὅλων τῶν Κυβερνήσεων, κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον. Τὸν Νοέμβριον ἡ Κυβέρνησις ἐψήφισεν εἰδικὸν ψήφισμα δυνάμει τοῦ ὁποίου παρεσχέθη ἓν εἶδος μνηστίας, ὄχι ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς ἀμνηστίας, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς ἀναστολῆς τῆς ποινικῆς διώξεως τῆς ἀσκουμένης διὰ βαρύτατα παραπτώματα, τὰ ὁποῖα εἶχον καθιερωθῆ ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1946, δυνάμει τοῦ Γʹ ψηφίσματος. Τότε ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς ἀναστολῆς τῆς ποινικῆς διώξεως, ἐδόθη εὐχέρεια εἰς τοὺς ὑποπίπτοντας εἰς βαρύτατα παραπτώματα ἐὰν προσήρχοντο ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας νὰ ἐτύγχανον ἀναστολῆς τῆς ποινῆς. Ἡ ἀρχὴ αὐτὴ ἦτο βεβαίως ἄτονος, ἦτο ἐλλειπτική, προέδιδεν ἀφ’ ἑαυτῆς μίαν ἔλλειψιν πεποιθήσεως καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐθέσπισαν τὸ ρηθὲν ψήφισμα καὶ ἐνδεχομένως διὰ τοὺς λόγους τούτους, δὲν ἔσχε τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα προσεδόκουν. Ἀλλὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1947, ἐπηκολούθησεν ἡ συγκρότησις τῆς Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Συνεργασίας. Τὸ πρόβλημα τότε, ἀντεμετωπίσθη ἐν ὅλῃ τῇ εὐρύτητί του καὶ μὲ μόνον γνώμονα τὸ καθαρῶς ἐθνικὸν συμφέρον καὶ τὸ δυνατὸν γενέσθαι. Ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων ἀνέφερεν ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς: «Ἐπιθυμοῦμεν νὰ καταστήσωμεν σαφές....... (ἀναγινώσκει)..........». Αὗται ἦσαν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Συνεργασίας. Εἰς ἐκτέλεσιν τούτων ἐπηκολούθησε τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τῆς 25 Φεβρουαρίου 1947, εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ὁποίου ἐνσωματοῦται, πραγματοῦται ἡ προγραμματικὴ αὐτὴ δήλωσις. Δὲν θέλω νὰ τὴν ἐπαναλάβω, ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας ὅλον τὸ ἄρθρον τοῦ νομοθετικοῦ ἐκείνου διατάγματος. Διακρίνεται τὸ ἄρθρον τοῦτο διὰ τὴν ἀπόλυτον νομικὴν σαφήνειάν του καὶ τὴν ἀκριβολογίαν του. Περιγράφει αὐστηρῶς τὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ τύχουν ἀμνηστίας, δὲν ἀφήνει καμμίαν θύραν πρὸς παρεξηγήσεις καὶ καμμίαν θύραν πρὸς καταδολίευσιν τοῦ μέτρου αὐτοῦ. Ἡ διατύπωσίς του ἦτο τόσον εὐρεῖα, ὥστε καὶ κατὰ τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τὴν πρακτικὴν τῶν δικαστηρίων περιέλαβεν ὅλα τὰ πολιτικὰ ἀδικήματα καὶ τὰ σύνθετα ἢ μικτὰ λεγόμενα. Πᾶν ἀδίκημα ἔχον σχέσιν πρὸς τὴν ἀνταρσίαν δυνάμει τοῦ νομοθετικοῦ αὐτοῦ διατάγματος ἠμνηστεύετο. Ἑπτὰ μῆνας ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος ἡ νέα Κυβέρνησις Φιλελευθέρων καὶ Λαϊκοῦ ἐπηγγέλθη πρόγραμμα ὅμοιον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος ὡς τὸ ἠκούσαμεν προχθὲς καὶ ὡς περιλαμβάνεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Ἡ διατύπωσις τῶν προγραμματικῶν ἐπιδιώξεων εἶναι σχεδὸν εἰς τὴν οὐσίαν ταὐτόσημος. Τὰ ἴδια πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐπηγγέλθη ἡ Κυβέρνησις Ἐθνικῆς Συνεργασίας, ἐπαγγέλλεται καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις μὲ περισσοτέραν ἔμφασιν. Εἰς ἐκτέλεσιν τῶν προγραμματικῶν τούτων δηλώσεων ἔρχεται τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον ψηφίσματος. Δι’ ὅσους εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνώσουν καὶ νὰ νοιώσουν τὸ βάρος καὶ τὸ καὶ τὸ βάθος τοῦ ψηφίσματος νομικῶς δὲν ὑπάρχει καμμία διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο νομοθετημάτων, μεταξὺ τῶν δύο περιεχομένων τῶν δύο αὐτῶν νόμων. Ἐκ τῆς ἁπλῆς ἀντιπαραβολῆς διαπιστοῦται ἡ ταυτότης τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων καὶ τοῦ κειμένου τῶν νόμων. Καὶ ἔρχεται, κύριοι συνάδελφοι, αὐτομάτως εἰς τὴν ψυχὴν μου τὸ ἐρώτημα: Διατὶ τέλος πάντων τὰ δύο παλαιὰ κόμματα ἐβράδυναν ἐπὶ τοσοῦτον νὰ ἄρουν δὲν ξεύρω ποίας ἀντιθέσεις των, ἐφ’ ὅσον ἐπὶ τοῦ ἐπιμάχου αὐτοῦ ζητήματος ἡ πολιτική των, ὡς ἀποδεικνύεται, ταὐτίζεται; Διατὶ ἐταλαιπώρησαν τὸν τόπον ἐπὶ ἑπτὰ μῆνας; Καὶ τὸ ἐρώτημα τοῦτο ἀπευθύνεται πρὸς τὸ βραδυπορῆσαν Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Κύριοι συνάδελφοι, πρὸ τῆς κρισιμότητος τῶν περιστάσεων δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι οὔτε εὐθύνας νὰ ζητήσωμεν, οὔτε ἀδικίας νὰ δημιουργήσωμεν. Νομίζομεν ὅτι, ἐφ’ ὅσον εἰς τὸ παρελθὸν ἐψηφίσαμεν καὶ ἐνεκρίναμεν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν ὑπὸ τὴν κρίσιν μας ἡ Κυβέρνησις Ἐθνικῆς Συνεργασίας, δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ ἀποδεχθῶμεν καὶ νὰ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχὴν τὸ σχέδιον ψηφίσματος. Ἐπὶ τῶν κατ’ ἄρθρον λεπτομερειῶν, τοῦ σχεδίου, ἀνέφερα προηγουμένως, ὅτι ἐγὼ ὡς νομικὸς τοὐλάχιστον θὰ προετίμων τὴν αὐστηρὰν περιγραφὴν τοῦ ὑλικοῦ, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ρυθμίσωμεν. Δὲν εἶναι δυνατόν, εἰς ἕνα κείμενον νόμου νὰ περιλάβωμεν ἀορίστους προγραμματικὰς δηλώσεις. Τὸ κείμενον τοῦ νόμου, ὡς διετυπώθη, δὲν εἶναι ἀπὸ τεχνολογικῆς ἀπόψεως ἄρτιον. Δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο, παρὰ μίαν ἐπανάληψιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων καὶ θὰ ἐπεθύμουν εἰς τὸ ἄρθρον 1, νὰ ὑπάρξῃ πλήρης καὶ ἀνενδοίαστος περιγραφὴ τῶν ἀμνηστευομένων περιπτώσεων. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 1, τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 25 Φεβρουαρίου 1947. Βεβαίως, μᾶς εἶπεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Συντάγματος, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὡρισμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα συνηγοροῦν ἐνδεχομένως περὶ μιᾶς ἀσαφείας, περὶ μιᾶς ἀοριστίας. Δὲν θέλω νὰ ἀντικρούσω καὶ ἐκτιμῶ καὶ ἐγὼ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ὑπαγορεύουν τοῦτο, μ’ ὅλα ταῦτα φοβοῦμαι, ὅτι αὐτὴ ἡ ὁμιχλώδης διατύπωσις τοῦ ἄρθρου θὰ παράσχῃ ζητήματα εἰς τὴν πρᾶξιν εἰς τρόπον, ὥστε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ μὴ ἐπιτευχθῇ. Αὐτὴ εἶναι ἡ προσωπική μου ἀντίληψις. Ὅταν ὁ δικαστὴς λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν του ἕνα κείμενον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρονται ὅλαι αἱ ἀοριστίαι, νομίζω, ὅτι, αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ οὔτε νομικὴν ἀκριβολογίαν οὔτε σαφήνειαν. Πάντως ἐκτιμῶ τὸ κρίσιμον τῶν περιστάσεων καὶ διὰ τοῦτο συνετάχθην ὑπὲρ τῆς ἐγκρίσεως τοῦ σχεδίου ψηφίσματος. Ἕνα ἄλλο κενὸν εἶναι τὸ ἑξῆς: Δὲν καθιεροῦται ὄργανον, τὸ ὁποῖον θὰ τέμνῃ τὰς ἀναφυομένας διαφοράς. Ἀναμφισβητήτως οἱοσδήποτε διωκόμενος διὰ κοινὸν ἀδίκημα, μὴ ἔχων οὐδεμίαν σχέσιν πρὸς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπιδιώκει νὰ θεραπεύσῃ ὁ νομοθέτης, θὰ ἐμφανίζεται ἐνώπιον τοῦ Προέδρου τῆς κοινότητος καὶ θὰ λέγῃ ὅτι, ἐγὼ ἔρχομαι ἀπὸ τὸ βουνὸ καὶ ἤμουν μέλος συμμορίας, ὁπότε θὰ ἀφήνετο αὐτομάτως ἐλεύθερος.

§70Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πηγαίνει εἰς τὸν Εἰσαγγελέα ἡ σχετικὴ ἔκθεσις.

§71Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Βεβαίως, ὑπάρχει ἡ ἐκ τῶν ὑστέρων ἄσκησις τῆς ποινικῆς ἀγωγῆς, ἀλλὰ ὁ παραδοθεὶς καὶ ἀφεθεὶς ἐλεύθερος, δὲν ξεύρω τὶ θὰ κάμῃ ἀπὸ τὴν στιγμήν, ποὺ θὰ ἐμφανισθῇ μὲ τὴν προστασίαν τοῦ νόμου μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς ἀσκήσεως τῆς ἀγωγῆς ὑπὸ τοῦ Εἰσαγγελέως. Δὲν γνωρίζω, κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ εἰς τὶ δύναται νὰ ἐπιδοθῇ. Αὐτὸ εἶναι ἕνα κενόν, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι θὰ παράσχῃ ἀφορμὴν εἰς μεγάλας καταχρήσεις. Θὰ ἐνόμιζον ὅτι εἴτε ἡ διάταξις τοῦ παλαιοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος, τοῦ Φεβρουαρίου, εἴτε ἄλλη τις διάταξις, θὰ ἔπρεπε νὰ καθιερώσῃ μίαν ἀσφαλεστέραν διαδικασίαν παραδόσεως, καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ σκεφθῇ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, διότι δὲν ἀρκοῦν αἱ γενικότητες, δὲν ἀρκεῖ μία προσωρινὴ ἐμφάνισις, ὅτι τὰ δίδομεν ὅλα, ἀλλ’ ἐὰν αὐτὸ καταλήξῃ νὰ ἀποβῇ εἰς βάρος τοῦ θεσμοῦ καὶ τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἔργον σπουδαῖον καὶ ἔργον γόνιμον. (Χειροκροτήματα).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§73Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δύσκολος ἡ θέσις μας, κύριοι βουλευταί, πολὺ δύσκολος. Ἡ ἰδική μου τοὐλάχιστον, θέσις, εἶναι πολὺ δύσκολος, ὅταν καλοῦμαι νὰ δώσω τὸ τελευταῖον καὶ σκληρὸν κτύπημα κατὰ τῆς δικαιοσύνης, νὰ κτυπήσω ἀνηλεῶς μίαν ἠθικὴν ἀξίαν καὶ ἀρχήν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν βάσιν πάσης κοινωνίας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν ἐκδήλωσιν τοῦ πολιτισμοῦ μιᾶς πολιτείας. Καὶ εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ὅλων ἡ θέσις, τῶν ἐχόντων συνείδησιν νομικήν, εἶναι δύσκολος, κύριοι συνάδελφοι. Εἶναι ἴσως μοναδικὴ περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν συμπίπτουν αἱ ἐνδόμυχοι σκέψεις μας, ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον, μετὰ πικρίας, ὅπως συνέπεσαν ἀκουσίως κατὰ μέγα μέρος καὶ αἱ ψῆφοι μας χθές. (Χειροκροτήματα). Τώρα βεβαίως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, κ. κ. συνάδελφοι, νὰ ὑποστῶμεν τὴν πικρίαν αὐτὴν τὴν ἠθικήν, τῆς δικαιοσύνης, ἐκ λόγων ἀσχέτων πρὸς τὴν θέλησίν μας. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ νομοθετήματος, καλῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων, βεβαίως, κανεὶς ἐξ ὑμῶν, δὲν θὰ ἐψήφιζεν αὐτό, διότι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμνηστεύσωμεν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι κατεσπίλωσαν τὴν δικαιοσύνην, ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἴτε ὡς συνειδητά, εἴτε ὡς ἀσυνείδητα ὄργανα, ἐξυπηρετοῦν ξένους σκοπούς; Ἐγὼ αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ δικαιολογηθῶ, διότι θὰ ψηφίσω ὑπὲρ αὐτοῦ. Εἶναι βέβαια ἀληθές, ὅτι τὸ ψήφισμα ἀπορρέει ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸ ὀφείλομεν νὰ τὸ διατυμπανίζωμεν, οὐδαμόθεν ἐπιέσθη, ἀλλ’ ὑπέστη ὅμως μίαν ἐπίδρασιν ἔμμεσον, ὑπολανθάνουσαν, τὴν ὁποίαν καὶ αὐτὴ δὲν ἀντελήφθη, ὑπέστη τὴν ἐπίδρασιν μιᾶς ἀντιλήψεως ἐσφαλμένης ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὑπάρχουν οἱ μοναρχοφασίσται, οἱ ὁποῖοι καταδυναστεύουν τοὺς δημοκρατικοὺς πολίτας, μία ἀντίληψις ἡ ὁποία, κατὰ περίεργον τρόπον, ἐβλάστησε καὶ ἐπεκράτησεν εἰς τὴν χώραν, ὅπου ὁ φιλελληνισμὸς εἶναι παράδοσις εἰς τὰς Ἡν. Πολιτείας. Ἔχω πληροφορηθῆ, ὅτι ἡ ἁπλῆ ἐμφάνισις ἐθνικιστικοῦ θεάματος ἐπὶ τῆς ὀθόνης, ἀποδοκιμάζεται ἀπὸ τὸν λαόν. Αὐτῆς τῆς ἀντιλήψεως, ὑπέστη τὴν ἐπιρροήν, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ δι’ αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν ἔπρεπε νὰ κάμωμεν αὐτό, νὰ κλείσωμεν οὕτως εἰπεῖν, τὸ στόμα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Καὶ εἶναι ἀληθές, κ. κ. συνάδελφοι, ὅτι ἀπό τινος χρόνου ἤρξατο νὰ διαφαίνεται ἡ ἀλήθεια καὶ εἰς τὴν χώραν ἐκείνην, ἀλλ’ ὄχι χάρις εἰς τὰς ἐνεργείας ἡμῶν, χάρις εἰς τὴν φροντίδα ἐκείνων νὰ στείλουν ἐδῶ ἀπεσταλμένους διὰ νὰ μάθουν πῶς ἔχουν τὰ πράγματα. Ποῦ ὀφείλεται ἡ ἀντίληψις αὐτή; Ἐκεῖ εὑρίσκεται ἡ πηγὴ τῆς εὐθύνης τοῦ ψηφίσματος. Ἐκεῖ εἰς τὴν ἀντίληψιν αὐτὴν ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἀπὸ μίαν σατανικὴν προπαγάνδαν, ἡ ὁποία ἔγινε χωρὶς νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἀπὸ κανένα. Καὶ ἐρωτῶ: Τίς εἶναι ὁ ὑπεύθυνος διὰ τὴν κατάστασιν αὐτήν; Ἐὰν δὲν εὕρωμεν τοὺς πραγματικῶς ὑπευθύνους, οὐδέποτε θὰ θεραπεύσωμεν τὸ κακόν. Ἔχομεν ἐκεῖ ἀντιπροσώπους ἔχομεν ἐκεῖ ἀπείρους ἀποστολὰς μὲ ἄπειρα δισεκατομμύρια δαπάνας καὶ εὑρίσκονται ἀκόμη οἱ Ἀμερικανοὶ εἰς τὸ σκότος· δὲν ἔχουν φωτισθῆ ὅτι, δὲν ὑπάρχει ἐδῶ ἐμφύλιος πόλεμος, ὅτι δὲν ὑπάρχουν φασίσται, ὅτι ἐδῶ ὑπάρχει λαὸς δημοκρατικός; Ἡμεῖς ἐδῶ εἴμεθα ἡνωμένοι καὶ δὲν εἴμεθα διηρημένοι, οὔτε σπαράσσομεν οὔτε κατασπαράσσομεν δημοκρατικοὺς πολίτας, ἀλλ’ ἐκεῖνοι πονηρῶς ἐμφανίζονται κατεσπάραξαν Ἕλληνας πολίτας. Δι’ ὅλην αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ὑπάρχουν οἱ ὑπεύθυνοι καὶ ἡ πηγὴ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, εἶναι μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον, δρᾷ καὶ ὀργιάζει, ἡ προπαγάνδα ἐν τῇ ξένῃ καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐπέδειξεν ἀμέλειαν ἡ ἐπίσημος Κυβέρνησις, ποὺ αὐτὸ προκαλεῖ τὴν ἀγανάκτησιν οἱουδήποτε. Προχθὲς περιέπεσεν εἰς τὰ χέρια μου ἕνα Ἀμερικανικὸν περιοδικὸν τὸ ὁποῖον εἰς τὴν Ἀμερικὴν κυκλοφορεῖ εἰς ἑκατομμύρια φύλλα, τὸ COLLI-ERS τῆς 9.8.1946, τὸ ὁποῖον γράφει ἕνα ἄρθρον μὲ τὸν τίτλον «Βαλκανικαὶ ἀνοησίαι». Ἐκεῖ χαρακτηρίζει ὅλους τοὺς Βαλκανικοὺς λαούς, πρῶτον τὴν Ἀλβανίαν, καὶ λέγει: Οἱ Ἀλβανοὶ εἶναι γνωστοὶ εἰς τοὺς ἰατρικοὺς κύκλους διὰ τὰς διαγνώσεις τῆς Ἀλβανίας. Ὅταν ἕνα παιδὶ ἔχῃ πολλὲς ψεῖρες, ἔχει καλὴν ὑγείαν. Δόξα νὰ ἔχῃ ὁ Ἀλλάχ... Διὰ τὴν Ἑλλάδα λέγει: Εἶναι οἱ ἄνθρωποι τοῦ «πήγαινε ἔλα τῶν Βασιλέων». Ἐπὶ πλέον δέ, εἶναι καὶ ἡ χώρα ἐν τῇ ὁποίᾳ οἱ γραφειοκράται, οἱ ἰθύνοντες τὴν πολιτείαν ἐμφανίζονται μὲ πολυτελῆ αὐτοκίνητα ἀνὰ πᾶν δάνειον τὸ ὁποῖον εἰσέρχεται εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Περιέχει τοιοῦτον χαρακτηρισμόν, διὰ τὴν Ἑλλάδα, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρῃ ἄλλον χαρακτηρισμόν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι ἡ χώρα τῶν μεγάλων σταθμῶν τοῦ μεγάλου πνεύματος, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι ἡ χώρα τοῦ λαοῦ ποὺ θυσιάζεται διὰ τὴν ἐλευθερίαν καὶ αὐτοθυσιάζεται διὰ τὴν ἐλευθερίαν καὶ τῶν ἄλλων λαῶν. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ χώρα αὐτή, ἡ ὁποία, εἶναι τόσον πολιτισμένη, ὥστε νὰ παρακαλῇ τοὺς ἐγκληματίας νὰ δεχθοῦν τὴν ἀμνηστίαν καὶ νὰ μὴ τὴν δέχωνται. Αὐτὸν τὸν χαρακτηρισμὸν εὑρῆκεν ὁ κακόπιστος αὐτὸς Ἀμερικανὸς δημοσιογράφος. Ἀλλ’ ἐνῷ, ἔλαβε γνῶσιν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἑλλάδος, ὅτι τοιοῦτον ἄρθρον ἐδημοσιεύθη πολυσέλιδον καὶ πολύστηλον, ἀπήντησε κανεὶς εἰς αὐτό; Εἶπεν εἰς αὐτόν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι χώρα τῶν μεγάλων γεγονότων καὶ τῶν μεγάλων πράξεων, εἶναι ἡ Ἑλλὰς τῆς Πίνδου, εἶναι ἡ Ἑλλὰς τῆς Ἀλβανίας, εἶναι ἡ Ἑλλὰς ἐκείνη ἡ ὁποία ἀπεκλήθη ἀπὸ Ἀμερικανοὺς κοιτὶς τοῦ πολιτισμοῦ, καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ ἀνεύρῃ τὸν ἀμερικανικὸν χαρακτηρισμὸν ποὺ ἐλέγετο ὅτι «ἡ δόξα λέγεται Ἑλλὰς καὶ Ἑλλὰς εἶναι δόξα». Ποῖος εὑρέθη νὰ ὑπενθυμίσῃ εἰς αὐτὸν αὐτά; Ἐκεῖθεν ἔχει τὴν πηγὴν του τὸ ψήφισμα αὐτό, ἔχει ὡς σκοπὸν τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς κακοβούλου αὐτῆς προπαγάνδας, ἡ ὁποία ἔχει παραστήσει ἡμᾶς ὡς λαὸν ἀποτελούμενον ἀπὸ ὄντα ἀνερμάτιστα καὶ ἀλληλοσπαρασσόμενα, ἐμφανίζει ἡμᾶς ὡς κοινωνίαν κατωτέρων ἀνθρώπων ἀναξίων τοῦ ὀνόματός των. Ἐκεῖθεν ἔχει τὴν πηγήν του, καὶ δικαιολογεῖται βεβαίως ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, διότι προβαίνει εἰς τὸ μέτρον αὐτό. Εἶναι ἀνάγκη νὰ διακηρύξωμεν εἰς αὐτούς, ὅτι ἐδῶ, οὐ μόνον δὲν ὑπάρχουν τυραννικαὶ Κυβερνήσεις, οὐ μόνον δὲν ὑπάρχουν μοναρχοφασιστικαί, ἀλλὰ φθάνομεν μέχρι τοῦ σημείου, εἰς τὸ ὁποῖον οὐδεὶς λαὸς θὰ ἔφθανεν, οὐδὲν Κράτος, οὐδεμία πολιτισμένη πολιτεία, νὰ παρακαλέσῃ τοὺς ἐγκληματίας τοὺς ὀφθαλμορύχους, τοὺς πριονιστάς, νὰ δεχθοῦν ἀμνηστείαν. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἶδον, ὅτι εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ἐκλήθησαν ἅπαντες οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι νὰ δηλώσουν τί φρονοῦν, οἱ ὁπωσδήποτε ἀμφιρρέποντες δὲν δύνανται νὰ ὑπηρετοῦν εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Ἀλλὰ οἱ καλῆς πίστεως Ἀμερικανοί, γνωρίζουν τὴν κατάστασιν, καὶ δι’ αὐτὸ ἔσπευσεν ἡ πλειονότης τοῦ λαοῦ καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Ἀμερικῆς, ἔσπευσαν νὰ βοηθήσουν τὴν μικρὰν χώραν αὐτήν, τὴν Ἑλλάδα, ἀδιαφοροῦντες, παραβλέποντες καὶ κωφεύοντες πρὸς ὅλας τὰς βδελυρὰς συκοφαντίας. Ὑπάρχει βεβαίως, ἡ πλειονότης τῶν Ἀμερικανῶν καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν ἀκόμη εἰς τὴν Ἑλλάδα, πιστεύουν εἰς τὴν ἀποστολὴν αὐτῆς, πιστεύουν, ὅτι ἡ Ἑλλάς, λέγεται Δόξα καὶ Ἑλλὰς εἶναι Δόξα. Αὐτοὶ δὲν ἔχουν ἀνάγκην τοιούτων ψηφισμάτων, ἡμεῖς ἔχομεν ἀνάγκην νὰ τοὺς ρίψωμεν κατάμουτρα ἓν τοιοῦτον ψήφισμα καὶ νὰ τοὺς εἴπωμεν, ὅτι ἡμεῖς ἐδῶ οὐ μόνον δὲν καταδιώκομεν Ἕλληνας πολίτας, οὐδὲ δημοκρατικούς, οὔτε μοναρχικοὺς ὅπως λέγουν αὐτοί. Ἀλλὰ τοὐναντίον, εἴμεθα τόσον προηγμένοι εἰς πολιτισμὸν καὶ εἰς ἐπιείκειαν, ὥστε τοὺς παρεκαλέσαμεν νὰ δεχθοῦν ἀμνηστίαν. Ἤκουσα τὸν δεύτερον ἐκ τῶν κ.κ. εἰσηγητῶν νὰ χαρακτηρίζῃ τὴν κατάστασιν ὡς κατάστασιν ἐμφυλίου πολέμου. Αὐτὸ εἶναι ἀνακριβές, ἀλλὰ καὶ ἐπικίνδυνον, εἶναι δὲ καὶ ἀντεθνικόν. Ἐν Ἑλλάδι δὲν διεξάγεται ἐμφύλιος πόλεμος, ἐν Ἑλλάδι διεξάγεται ἄμυνα τῆς Πολιτείας καὶ ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ ἐναντίον ὀργάνων συνειδητῶν καὶ ἀσυνειδήτων, προαιωνίων ἐχθρῶν. (Χειροκροτήματα). Εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας τοὺς Ἕλληνας τοὺς καλῆς πίστεως ἀνθρώπους, τοὺς ἔξωθεν ἡμῶν εὑρισκομένους, πόθεν ἔχει τὴν πηγήν του ὁ πόλεμος αὐτὸς καὶ ποῦ ἀποσκοπεῖ καὶ ποῦ ἀποβλέπει. Γνωρίζομεν ἡμεῖς καὶ ὅσοι ἔχουν παρακολουθήσει τὴν ἱστορίαν τῶν Ἐθνῶν, ὅτι ἡ παροῦσα κατάστασις, ἡ ἀποκαλουμένη ἀνταρτική, εἶναι μία ἀπὸ τὰς συνήθεις ἐκδηλώσεις μιᾶς αἰωνίου πολιτικῆς, ὅπως ὁ Σλαυϊσμὸς κατέλθῃ εἰς τὸ Αἰγαῖον. Τὸ γνωρίζομεν καὶ ἐὰν δὲν τὸ γνωρίζωμεν νὰ τὸ μάθωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν οἱ καλῆς πίστεως, καὶ διὰ τοὺς κακῆς πίστεως ἀδιαφοροῦμεν. Δὲν θὰ κανονίσωμεν τὴν πολιτικὴν μας ἀπὸ τὴν λύσσαν τῶν κυναρίων αὐτῶν, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀποβλέπουν εἰς τὴν........... τοῦ Σλαυϊσμοῦ. Θὰ χωρήσωμεν πρὸς τὸ σημεῖον, τῆς κατευθύνσεως πρὸς τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ σωτηρία τῆς Χώρας αὐτῆς. Εἶναι ἡ τελευταία προσπάθεια τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν θὰ εἶναι δὲ καὶ ἡ τελευταία προσπάθεια, ἴσως, τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Καὶ ἴσως καὶ ἰδική μας. Εἶναι ἀδύνατον νὰ εἴπῃ μία Κυβέρνησις εἰς ἓν Κράτος δὲν ἠμπορῶ, ὁ ὅρος «δὲν δύναμαι» δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ λεξιλόγιον τοῦ Κράτους. Τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν μία Κυβέρνησις φθάνει εἰς τὸ σημεῖον νὰ εἴπῃ «δὲν ἠμπορῶ» εἶναι γνωστὴ ἡ ἄγουσα, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λάβῃ. Εἶναι ἡ ἄγουσα πρὸς τὰ Ἀνάκτορα. Ὅταν φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖον νὰ εἴπῃ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀνθέξω, διακηρύσσει εἰς ὅλον τὸν κόσμον ὅτι ὁ ἀγών, ὁ ὁποῖος γίνεται ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος, δὲν εἶναι Ἑλλήνων κατ’ Ἑλλήνων, ἀλλὰ τῶν ἐξωτερικῶν βλέψεων τοῦ Σλαυϊσμοῦ. Αὐτοὶ οἱ Σλαῦοι, ἰδόντες ὅτι δὲν δύνανται διὰ μέσου τῶν αἰώνων νὰ καταλάβουν τὴν Ἑλλάδα—αὐτὸ πρέπει νὰ διακηρύξουν οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Ἑλλάδος ἐκεῖ ποὺ θὰ ὑπάγουν, ἐπενόησαν διὰ τῶν ὅπλων αἴφνης τὴν δημιουργίαν ἑνὸς ἀτίμου Δουρείου ἵππου, ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος..... (δὲν ἠκούσθη). Πρέπει νὰ γίνῃ αὐτὸ συνείδησις πανεθνική.

§74ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὡρισμένοι ἔχουν τὰς ἀντιλήψεις αὐτάς, τὰς ὁποίας ἔχετε σεῖς, ὁ πολὺς κόσμος νομίζει ὅτι πρόκειται περὶ ἐμφυλίου πολέμου.

§75Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὑπονόμευσις, ἡ χαλκευομένη ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς Ἑλλάδος, ἐξορμᾶται ἀπὸ τὸν Σλαυϊσμόν. Πῶς δύναται νὰ ἀμφιβάλλῃ κανείς, ὅταν τόσαι ἐπιτροπαὶ διεθνεῖς βεβαιοῦν, κατὰ τὸν ἐπισημότερον τρόπον, ὅτι οὕτως ἔχουν τὰ πράγματα; Καὶ ἐὰν τολμήσῃ κανεὶς εἰς τὸ Συνέδριον τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν νὰ ἐγερθῇ καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ πόλεμος εἶναι ἐμφύλιος, δύναται τότε κάλλιστα ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος, ἀπερχόμενος ἀπὸ τὴν αἴθουσαν, νὰ εἴπῃ ὅτι, ἐγὼ ἀπαξιῶ νὰ συνεδριάζω μετὰ τῶν τοιούτων διαστροφέων τῆς ἀληθείας. (Χειροκροτήματα). Εἶναι καιρὸς νὰ παύσουν πλέον τὰ ἡμίμετρα καὶ νὰ πιστεύσουν αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, εἴτε ἡ παροῦσα, εἴτε αἱ μέλλουσαι, ὅτι ἡ διαχείρισις τῶν συμφερόντων ἑνὸς Κράτους καὶ μιᾶς πολιτείας δὲν εἶναι ὑπόθεσις συμπαθειῶν ἢ ἀντιπαθειῶν, ἀλλὰ εἶναι ὑπόθεσις σταθερᾶς, συγκεκριμένης κατευθύνσεως πρὸς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς πολιτείας, διὰ παντὸς μέσου, καὶ διὰ σκληροτάτων ἀκόμη, πρὸς φίλους καὶ ἐχθρούς. Μόνον οὕτω θὰ κατορθώσωμεν νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὸν τόπον αὐτὸν καὶ νὰ περιστείλωμεν τὴν ἀνταρσίαν, ἡ ὁποία δὲν περιστέλλεται διὰ ψηφισμάτων περὶ ἀμνηστίας. Ἤκουσα μετὰ μεγάλης ἐκπλήξεως τοὺς προηγηθέντας ὁμιλητάς, καί τινας συναδέλφους νὰ ἀσχολοῦνται μὲ τὴν ἀκριβοδικαίαν νομοτεχνικὴν διατύπωσιν τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ. Ἐὰν ὑπάρχῃ νομοθέτημα, ἐὰν ὑπάρχῃ ψήφισμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει καμμίαν ἀνάγκην εἶναι αὐτό, διότι αὐτὸ εἶναι προωρισμένον νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἕνα καὶ μόνον σκοπόν, νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὴν προπαγάνδα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζουν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὡς ἀλληλοσπαρασσόμενον καὶ ἀλληλοεξοντούμενον, πρὸς τὴν προπαγάνδαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα λαὸς ὑπόδουλος τοῦ Σλαυϊκοῦ ζυγοῦ. Προώρισται κατὰ τὴν κυβερνητικὴν ἀντίληψιν τὸ ψήφισμα αὐτὸ νὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ τὸν ἀγῶνα τοῦ λαοῦ κατὰ τῶν ἀνταρτῶν. Πιστεύει ὅτι οἱ ἀντάρται, οἱ ὁποῖοι ἐμπνέονται ἀπὸ τὰς πρωτευούσας τῶν Βαλκανικῶν ὁμόρων Κρατῶν, πιστεύει ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ ἐγκαταλείπουν τὰ ὅπλα; Θὰ ἦτο προτιμώτερον νὰ ἀποστείλῃ πρέσβεις εἰς τὴν Βουλγαρίαν, εἰς τὴν Γιουγκοσλαβίαν, εἰς τὴν Ἀλβανίαν καὶ νὰ ζητήσῃ συνθήκην εἰρήνης. Ἴσως τότε καταπαύσῃ ὁ λεγόμενος ἀνταρτικὸς ἀγών. Δὲν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος ἐνώπιον τοῦ Ο.Η.Ε. καὶ μόνον διὰ τοῦτο ψηφίζω ὑπὲρ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ. (Χειροκροτήματα).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Ἀλιβιζᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§77Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔλεγε χθὲς ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἔχει τὸ θλιβερὸν προνόμιον νὰ ἐμφανίζεται εἰς τὴν Βουλὴν μὲ ἕνα παρόμοιον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον φυσικὰ δὲν εἶναι καθόλου δημοφιλές. Νομίζω ὅμως, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐὰν τὸ γεγονὸς τοῦτο ἀποτελῇ θλιβερὸν προνόμιον διὰ τὸν εἰσηγητὴν τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ὅμως κατ’ οὐσίαν γεγονὸς εὐτυχές, διότι πιστεύω, ὅτι τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἀποδεικνύει καὶ διὰ τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς θὰ ἀποδειχθῇ ἀκόμη πανηγυρικώτερον, ἡ εἰλικρίνεια, ἡ ὁποία ὑφίσταται εἰς τὴν συνεργασίαν μεταξὺ τῶν δύο παλαιῶν μεγάλων κομμάτων, καὶ ἡ ἀπόφασις τοῦ Σώματος νὰ ὑποβοηθήσῃ μὲ ὅλας του τὰς δυνάμεις τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν τόσον πανηγυρικῶς ἐψήφισε χθές. Καὶ λέγω ὅτι εἶναι κατ’ οὐσίαν εὐτυχὲς τὸ γεγονός, διότι ἐλπίζω ὅτι τελικῶς ἀπὸ τὴν συζήτησιν ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, θὰ προκύψῃ τὸ εὐχάριστον ἀποτέλεσμα νὰ διαλυθοῦν ἀρκετοὶ φόβοι, ποὺ εἶχε δημιουργήσει ὁ πολιτικὸς ἀνταγωνισμὸς μεταξὺ τῶν δύο Κομμάτων, κατὰ τὸ ἀπώτερον καὶ πρόσφατον παρελθόν. Θὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι εἶναι στερρῶς ἀποφασισμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐφαρμόσῃ τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἔθεσεν ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τοῦ Σώματος τόσον προσφάτως. Καὶ ἀποδεικνύει, νομίζω, ἀκόμη τὴν εἰλικρίνειαν, ἡ ὁποία ὑφίσταται εἰς τὴν συνεργασίαν μεταξὺ τῶν δύο Κομμάτων, εἰλικρίνειαν, τὴν ὁποίαν εὔχομαι νὰ συναντήσωμεν καὶ εἰς τὸ μέλλον, πρὸς τὸ ἀγαθὸν τῆς Πατρίδος καὶ πρὸς ἐπίτευξιν τῶν σκοπῶν τῆς Κυβερνήσεως. Ἤθελα, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, νὰ τονίσω ἕνα σημεῖον τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως, τὸ ὁποῖον — ἄν καὶ φαίνεται ἀσήμαντον αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ — ἔχει ὅμως κάποιαν σημασίαν. Λέγει μιὰ παροιμία ὅτι «οἱ μικρὲς φιλοφρονήσεις διατηροῦν τὶς μεγάλες φιλίες». Ἀλλὰ καὶ τὰ μικρὰ πράγματα κάποτε ἀποδεικνύουν τὴν εἰλικρίνειαν τῶν προθέσεων. Καὶ νομίζω, ὅτι ἡ φράσις ποὺ περιέχεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ ψηφίσματος, διὰ τῆς ὁποίας διακηρύσσεται ὅτι «...ἐπιδεικνύεται καὶ πάλιν ἡ καθαρὰ καὶ τιμία πρόθεσις τοῦ Κράτους, ὅπως ἐπέλθῃ ἡ εἰρήνευσις τοῦ τόπου...», ἔχει κάποιαν σημασίαν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ πέραν τῆς ἁπλῆς ἀμοιβαίας φιλοφρονήσεως μεταξὺ τῶν συνεργαζομένων εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ὑποστηρίζω τοῦτο, διότι ἐνθυμοῦμαι, ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε καὶ σεῖς καλῶς, τὴν συκοφαντικὴν ἐκστρατείαν ἡ ὁποία ἐγίνετο μέχρι σήμερον εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅσον ἀφορᾶ τὴν εἰλικρίνειαν τῶν προθέσεων καὶ τὴν εἰλικρίνειαν τῶν μέτρων τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων. Καὶ εἶναι ἀσφαλῶς κάτι, Ὑπουργὸς τῆς νέας Κυβερνήσεως προερχόμενος ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἤσκησε μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς, ὄχι μόνον τὴν Ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ἀλλὰ καὶ τὸν ὀξύτατον πολιτικὸν ἀγῶνα καθ’ ὅλην τὴν κρίσιμον περίοδον, ποὺ προηγήθη τῶν ἐκλογῶν καὶ μετὰ τὰς ἐκλογάς, νὰ διαπιστώνῃ καὶ διακηρύσσῃ τὴν εἰλικρίνειαν καὶ τὴν τιμίαν πρόθεσιν τῶν Κυβερνήσεων, ποὺ προηγήθησαν τῆς σημερινῆς, νὰ ἐφαρμόσουν μέτρα πραγματικῆς εἰρηνεύσεως τοῦ τόπου. Καὶ τὸ πνεῦμα αὐτὸ τῆς ἀμοιβαίας κατανοήσεως, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι διαπιστοῦται ἀπὸ αὐτὸ τοῦτο τὸ σχέδιον ψηφίσματος, τὸ διεπιστώσαμεν εὐχαρίστως σήμερον, οἱ ἀποτελοῦντες μέλη τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς, τόσον ἀπὸ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅσον καὶ ἀπὸ μέρους τῶν συνεργαζομένων εἰς τὴν Κυβέρνησιν Ἀρχηγῶν καὶ ἰδιαιτέρως ἀπὸ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων κ. Σοφούλη. Ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπή, ἐζήτησε τὴν διεύρυνσιν τῆς ἀρχικῆς διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ψηφίσματος, διεύρυνσιν ἡ ὁποία ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ αἰσθήματα καὶ τὰς πολιτικὰς ἀξιώσεις τῆς μερίδος, τῆς ἀνηκούσης εἰς τὸ πλειοψηφοῦν Κόμμα, εἰς τὸ Λαϊκόν. Καὶ εἴχαμε τὴν εὐχαρίστησιν αἱ διατυπωθεῖσαι ἐπὶ τοῦ βασικοῦ αὐτοῦ ζητήματος ἀξιώσεις, ἤ, τοὐλάχιστον αἰτήσεις ἀπὸ μέρους τῆς πλειοψηφίας, νὰ γίνουν ἀποδεκταὶ ἐνθουσιωδῶς ἀπὸ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων.

§78Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Οὔτε ἀξιώσεις, οὔτε αἰτήσεις, δίκαιαι παρατηρήσεις.

§79Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ἔστω, δίκαιαι παρατηρήσεις. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφέρω ἕνα γεγονός, τὸ ὁποῖον συνέβη μόλις πρὸς ὀλίγου ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ὅταν ἐπλησίασα διὰ νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν δικαίαν αὐτὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 1. «Μὴ μὲ εὐχαριστῆτε, μοῦ εἶπε, διότι δὲν ἀπεδέχθην τὰς τροπολογίας σας, ἀλλὰ ἐπρότεινα ἐγὼ εἰς τὸν κ. Λαδᾶν νὰ τὰς ἀποδεχθῇ, διότι νομίζω ὅτι ἦσαν ὀρθαὶ καὶ δίκαιαι». Νομίζω, ὅτι ἀξίζει νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου, καὶ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον αὐτῆς, ὁ ὁποῖος ἐπίσης τὰς ὑπεδέχθη, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν παρουσίαν του εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος, διηυκόλυνε τὸ ἔργον της καὶ συνετέλεσεν εἰς τὴν ἀρτίαν διατύπωσιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοθετήματος. Καὶ ἔχει, κύριοι, κάποιαν εὐρυτέραν σημασίαν αὐτὴ ἡ εἰλικρίνεια καὶ ἡ διάθεσις ἀμοιβαίας συνεργασίας καὶ κατανοήσεως, ἡ ὁποία διαπιστοῦται ἐξ ἀφορμῆς τοῦ σημερινοῦ ψηφίσματος. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ τόσον καθολικὴ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐμπιστοσύνη, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη διὰ τῆς χθεσινῆς ψήφου ἀπὸ μέρους τῆς Βουλῆς, ἀνταποκρίνεται καὶ πρὸς τὸ λαϊκὸν αἴσθημα. Ὀφείλομεν, ὅμως, νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι, ὅταν διὰ πρώτην φορὰν ἀνηγγέλθη ἡ Κυβέρνησις τῆς συνεργασίας Λαϊκῶν καὶ Φιλελευθέρων, συνήντησεν αὕτη κάποια αἰσθήματα ἐκπλήξεως καὶ ἐν μέρει φόβου. Ἐκπλήξεως, διότι ἦτο τόσον ὡραία ἡ πραγματοποίησις τῆς λύσεως αὐτῆς, ὥστε ὁ κόσμος δὲν ἠδύνατο νὰ τὴν πιστεύσῃ. Κάποιου φόβου, διότι ἡ κοινὴ γνώμη δὲν ἐγνώριζεν ἐπὶ ποίων βάσεων εἶχε πραγματοποιηθῆ ἡ συνεργασία. Ἀλλὰ αἱ πρῶται αὐταὶ ἀμφιταλαντεύσεις μετεβλήθησαν βραδύτερα εἰς αἰσθήματα ἀνακουφίσεως καὶ ἀναγεννωμένης ἐμπιστοσύνης. Νομίζω, ὅτι τὸ παρὸν ψήφισμα θὰ ἐνισχύσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην αὐτὴν τῶν λαϊκῶν μαζῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι θὰ ἀποδείξῃ, ὅτι αἱ ὑφιστάμεναι οὐσιαστικαὶ ἀντιθέσεις ἐπὶ τοῦ βασικοῦ τούτου θέματος μεταξὺ τῶν δύο συνεργαζομένων Κομμάτων ὑπῆρξαν ὀλιγώτερον ὀξεῖαι, ὀλιγώτερον οὐσιαστικαὶ ἀπὸ ὅσον ἀρχικῶς ἐφαίνοντο. Ἡ ὀξύτης τοῦ πολιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ, ἡ ἀνάγκη νὰ δίδωνται πρὸς τὰς λαϊκὰς μάζας συνθήματα κάπως ἁπλοποιημένα, εἶχεν, ἴσως, παρουσιάσει τὴν ἀντίθεσιν μεταξὺ τῆς περιφήμου πολιτικῆς τοῦ κατευνασμοῦ καὶ τῆς ἐξ ἴσου συκοφαντημένης εἰς τὸ ἐξωτερικὸν «δυναμικῆς πολιτικῆς», ὡς καὶ τὸ μὴ δυνάμενον νὰ συμβιβασθῇ. Τὸ ὑποβληθὲν ψήφισμα καὶ ἡ δοθεῖσα εἰς αὐτὸ τελικὴ διατύπωσις ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ἀντίθεσις αὐτὴ ὑπῆρξε πολὺ μικροτέρα. Ἐλέχθη, κύριοι βουλευταί, ὅτι οὐσιαστικῶς διὰ τοῦ παρόντος ψηφίσματος δὲν ἐπέρχεται καμμία μεταβολὴ εἰς τὰ προγενέστερα ψηφίσματα περὶ ἀμνηστείας, τὰ ὁποῖα εἶχον ἐγκριθῆ μέχρι τοῦδε ἀπὸ μέρους τῆς Βουλῆς. Ἠκούσθη τοῦτο καὶ εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐπανελήφθη καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Ἂς μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι βουλευταί, νὰ μὴ συμφωνήσω. Ἐπῆλθε μεταβολὴ καὶ ἐπῆλθε μεταβολὴ οὐσιώδης. Καὶ ἡ οὐσιώδης αὐτὴ μεταβολὴ εὑρίσκεται εἰς τὴν νέαν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως εἶναι ἀσυγκρίτως εὐρύτερον ὅλων τῶν προγενεστέρων ψηφισμάτων. Εἰς ὅλα τὰ προγενέστερα ψηφίσματα συνέβαινε τοῦτο τὸ τραγελαφικόν: Νὰ ἀντιμετωπίζωμεν, δηλαδή, μὲ πλειοψηφίαν ἐθνικόφρονα καὶ μὲ Κυβερνήσεις προερχομένας ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τῆς 31ης Μαρτίου τὴν κατάστασιν, ὡς ἐὰν νὰ ὑπῆρχεν ἀνωμαλία, προκληθεῖσα μόνον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς κομμουνιστικῆς προδοσίας. Καὶ ἐλησμονήσαμεν τὴν εὔλογον ἀντίδρασιν τοῦ ἐθνικόφρονος κόσμου, ὁ ὁποῖος μὲ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα διέθετε, ἠθέλησε νὰ ἀμυνθῇ καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀνταρσίαν. Ἔτσι, ἐνῷ ἐφροντίζαμεν νὰ παράσχωμεν ἀμνηστίαν ἢ ἀναστολὴν διώξεως εἰς τὴν μίαν πλευρὰν τῆς ἀνωμαλίας, εἰς τὴν πλευρὰν τῆς κομμουνιστικῆς προδοσίας, ἀφήναμεν ἔκθετον τελείως τὴν ἄλλην πλευράν, τὴν ἐθνικόφρονα δηλαδὴ παράταξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὴν πλευρὰν δηλαδὴ ἐκείνην, ἡ ὁποία εἶχεν ἀγωνισθῆ παρὰ τὸ πλευρὸν τοῦ Κράτους καὶ ἡ ὁποία εἰς τὸν ἀγῶνα της εὑρέθη πολλάκις ἠναγκασμένη νὰ μεταχειρισθῇ μέσα, τὰ ὁποῖα τὴν ἔθεταν εἰς τὸ περιθώριον τοῦ νόμου. Καὶ δὲν εἶναι μικρὸν τὸ γεγονός, ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος ἀντιμετωπίζεται ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοὐλάχιστον αὐτῆς, συνολικῶς τὸ ζήτημα μὲ ἰσότητα, ἐφαρμοζομένων τῶν αὐτῶν διατάξεων τόσον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μίαν πλευράν, ὅσον καὶ τὴν ἄλλην. Καὶ νομίζω, ὅτι ἀνεξαρτήτως πάσης ἄλλης μεταβολῆς, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν ἢ ἐπέρχεται διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος, καὶ μόνον τὸ γεγονὸς τοῦτο, εἶναι ἀρκετὸν νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν διαφορὰν ἡ ὁποία ὑφίσταται ἐν σχέσει πρὸς τὰς προηγουμένας ἀμνηστίας ἢ παροχὰς ἀναστολῆς διώξεων. Δὲν εἶναι, ὅμως, τοῦτο μόνον. Ὅλον τὸ ψήφισμα διαπνέεται ἀπὸ μίαν ἔμμονον προσπάθειαν νὰ ἀφαιρέσῃ οἱονδήποτε ἐπιχείρημα, οἱονδήποτε κακόβουλον ἰσχυρισμὸν ἀπὸ μέρους τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος καὶ τῶν Ἐαμικῶν Κομμάτων. Εἰς τὴν ἐπίμονον αὐτὴν προσπάθειαν νὰ ἀφαιρεθοῦν τὰ ὅπλα τῆς συκοφαντικῆς ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος ἐκστρατείας καὶ τῆς διαστρεβλωτικῆς προσπαθείας τοῦ Κομμουνιστικοῦ Τύπου, καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὀφείλεται ἡ εὐρυτάτη ἀφ’ ἑνὸς διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 1 καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 2 καὶ ἰδίως ἡ προσθήκη τοῦ ἄρθρου 3. Ἐχαρακτηρίσθη ὡς παράλειψις τὸ ὅτι τὸ ἄρθρον 3 δὲν προβλέπει ὄργανον ἐφαρμογῆς τῶν διατάξεων τοῦ ψηφίσματος. Πράγματι. Ἀλλ’ εἰς ἀντιστάθμισμα τῆς σκοπίμου αὐτῆς παραλείψεως, τὸ ἄρθρον 3 καθιερώνει τὴν ὑποχρέωσιν διὰ τὰ δημόσια ὄργανα, καὶ συγχρόνως καθιερώνει καὶ βαρυτάτας κυρώσεις δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ παρεμβάλουν ἐμπόδια εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, καθιερώνει, λέγω, τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἀμέσου καὶ ἄνευ οἱασδήποτε δικαιολογίας ἀπολύσεως τῶν παρουσιαζομένων εἰς τὰς Ἀρχάς. Εἰς τὴν ἰδίαν αὐτὴν πρόθεσιν, ὀφείλεται καὶ ἡ προσθήκη, ἡ γενομένη δεκτὴ ἀπὸ μέρους τῆς ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπῆς, διὰ τῆς ὁποίας οἱ ἐμφανιζόμενοι εἰς τὰς Ἀρχάς, ἀφίνονται ἐλεύθεροι, ἔστω καὶ ἂν ὑπόκεινται εἰς ποινικὴν δίωξιν δι’ ἕτερον ἀδίκημα. Καὶ τοῦτο, ἵνα μὴ κατασυκοφαντηθῇ τὸ μέτρον, ὅτι τάχα ἀποτελεῖ μίαν ψευδῆ παροχὴν ἀμνηστίας. Ὑπεστηρίχθη, νομίζω, ἀπὸ τὸν κ. Μαῦρον, ὅτι ἔχει ἀνάγκην διευρύνσεως ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ψηφίσματος. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ ψήφισμα ἐπροχώρησεν ἤδη πολύ. Πέραν αὐτοῦ, δὲν ἀπομένει τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ δώσωμεν τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν. Ἀλλ’ ἀμφιβάλλω ἂν θὰ ὑπάρχουν πολλοὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀπεφάσιζον, καθ’ ἣν ὥραν ἀγωνίζεται τὸ Ἔθνος ἕνα ἀγῶνα σκληρόν, νὰ δώσουν γενικὴν ἀμνηστίαν, τῆς ὁποίας τὰ ἀποτελέσματα θὰ ἦσαν ἴσως, νὰ ἐνισχυθοῦν οἱ ἐχθροὶ τοῦ Ἔθνους καὶ νὰ κλονισθῇ τὸ ἠθικὸν τοῦ μαχομένου στρατοῦ. Ἐλέχθη ἀκόμη, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ προβλεφθῇ ἡ κατάργησις ὅλων τῶν γενομένων ἐκτοπίσεων. Νομίζω, ὅτι ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, εἶναι σαφὴς καὶ ὀρθή. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἢ πρέπει νὰ μεταβληθῇ. Λάθη ἀσφαλῶς ἐγένοντο. Καὶ τὰ λάθη αὐτὰ πρέπει νὰ ἐπανορθωθοῦν δι’ ἐπανεξετάσεως τῶν ἀτομικῶν περιπτώσεων. Ἀλλοίμονον, ὅμως, ἐὰν προτοῦ ἐπιδειχθῇ κατανόησις ἀπὸ μέρους τῆς ἀνταρσίας, προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἀπόλυσιν ὅλων τῶν κρατουμένων, εἴτε εἰς τὰς φυλακάς, εἴτε εἰς τοὺς τόπους ἐκτοπισμοῦ, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐμφανισθῶμεν εὐχάριστοι εἰς ὡρισμένους ἰδικούς μας καὶ ξένους κύκλους, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ συστήματος φωνασκοῦν καὶ διαστρέφουν τὴν ἀλήθειαν. Ἐλέχθη ἀκόμη, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ μόνη ἐπελθοῦσα μεταβολὴ διὰ τοῦ ψηφίσματος, εἶναι εἰς τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον διέπει τὸ νέον ψήφισμα καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον θὰ διέπῃ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία καλεῖται νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν δικαιούμεθα νὰ ἀμφισβητήσωμεν τοὺς λόγους τοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ ψηφίσματος, ὁ ὁποῖος ἀνεγνώρισε «τὴν τιμίαν καὶ εἰλικρινῆ ἐφαρμογὴν» τῶν παρομοίων μέτρων, τῶν προγενεστέρων Κυβερνήσεων. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτου, νομίζω ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος θὰ ἀποδειχθῇ ἕνα καὶ μόνον γεγονός, ἡ εἰλικρίνεια, δηλαδή, τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ τὸ πραγματικὸν πνεῦμα ἐπιεικείας καὶ εἰρηνεύσεως, τὸ ὁποῖον διαπνέει τὴν σημερινὴν Βουλὴν καὶ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Κατηγορήθη, κύριοι βουλευταί, καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ πλειοψηφία τῆς 31 Μαρτίου, ὅτι ἠκολούθησαν μέχρι σήμερον καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ ἀκολουθοῦν πολιτικὴν «ἐκδικητικὴν» πολιτικὴν «δυναμικήν». Ἡ κατηγορία ὑπῆρξε καὶ εἶναι ἀναμφισβητήτως ἄδικος. Διότι ὑπὸ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις καὶ τὰς πρὸ τῆς 31ης Μαρτίου καὶ ἰδίως τὰς μετ’ αὐτήν, τὸ Κράτος ἠκολούθησε μίαν καὶ μόνην πολιτικήν, πολιτικὴν ἀμύνης τοῦ Κράτους ἐναντίον τοῦ ἐγκλήματος καὶ τῆς Κομμουνιστικῆς προδοσίας. Δὲν ὑπάρχει κανείς, εἶμαι βέβαιος, εἴτε ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, εἴτε ἐκτός, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἤθελε παρὰ νὰ ριφθῇ εἰς λήθην τὸ παρελθόν. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ ἡ καλὴ πρόθεσις τῆς πλειοψηφίας τῆς 31ης Μαρτίου. Δὲν ἀρκεῖ ἡ πρόθεσις ὅπως ὁδηγηθῇ ὁ τόπος εἰς εἰρηνικὴν διαβίωσιν ἀπὸ μέρους οἱασδήποτε Κυβερνήσεως. Εἶναι ἀνάγκη νὰ προστατευθῇ τὸ Κράτος, διὰ νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν εἰς κανένα πείραμα παρόμοιον πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγνωρίσαμεν μετὰ τὴν Βάρκιζαν. Κύριοι βουλευταί, ἤκουσα τὰς ἀντιρρήσεις ἀξιοτίμων συναδέλφων ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος καὶ κατανοῶ ἀπολύτως τὰ αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα τοὺς κατέχουν, ὅταν πρόκειται νὰ δώσουν ψῆφον ἀμνηστεύουσαν ἐγκλήματα ἐθνικά, ἐγκλήματα κοινωνικὰ πρωτοφανῆ. Χθὲς ἀκόμη, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, δὲν ἀπέκρυπτε τὴν συγκίνησίν του, ὅταν εἰσηγεῖτο καὶ κατέθετε τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον ψηφίσματος. Ὁ πόνος τῶν θυμάτων τῆς κομμουνιστικῆς ἀνταρσίας εἶναι ἀπολύτως σεβαστὸς καὶ εὑρίσκει βαθυτάτην ἀπήχησιν εἰς τὴν ψυχήν μας. Ὅλους μᾶς κατέχουν δισταγμοί. Δισταγμοὶ ἀπὸ σεβασμόν, πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπλήρωσαν μὲ ἀπόλυτον δυστυχίαν, μὲ αἷμα, μὲ καταστροφάς, τὰ ἐγκλήματα τὰ κομμουνιστικά. Δισταγμοὶ μὴ τυχὸν ἀκόμη ἤθελε παρεξηγηθῇ, τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ψηφισθῇ, ἀπὸ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπερασπίζονται τὴν στιγμὴν αὐτὴν τὴν ἐθνικήν μας ἀνεξαρτησίαν καὶ ὑπόστασιν, ἀπὸ μέρους δηλαδή, τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ἀποσαφηνισθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὑποχρέωσιν ὅλοι νὰ καταστήσωμεν σαφὲς εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀλλὰ καὶ πρὸ παντὸς εἰς τὰς δυνάμεις τὰς μαχομένας ἐναντίον τῆς ἀνταρσίας, εἰς τὸν στρατὸν καὶ τὰ Σώματα Ἀσφαλείας, εἶναι ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο δὲν λαμβάνεται οὔτε διότι παραγνωρίζομεν τὸν πόνον καὶ τὰς θυσίας των, οὔτε διότι ἀποβλέπομεν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ εἰς τὴν λήθην ἁπλῶς τοῦ παρελθόντος. Τὸ μέτρον λαμβάνεται πρὸ παντὸς διὰ τὸ παρὸν καὶ διὰ τὸ μέλλον. Δὲν εἶναι συμβιβασμὸς τοῦ Κράτους μὲ τὴν ἀνταρσίαν. Ἡ πραγματική του ἔννοια εἶναι μία προσπάθεια, ὅπως περιορίσωμεν τὴν ἔκτασιν τῶν θυσιῶν τοῦ ἐθνικόφρονος κυρίως λαοῦ, καί, εἰ δυνατόν, ἐπιταχύνωμεν τὴν λύσιν τοῦ ἐθνικοῦ μας δράματος. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τύχῃ τῆς ἀπολύτου ἐπιδοκιμασίας μας ἡ στάσις τὴν ὁποίαν ἐτήρησε χθὲς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι τῆς περιφήμου ἐπιτροπῆς τοῦ Ε.Α.Μ., ἡ ὁποία τὸν ἐπεσκέφθη διὰ νὰ συζητήσῃ τὰ ὑπὸ ψήφισιν μέτρα τῆς ἐπιεικείας τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠρνήθη κάθε μετ’ αὐτῆς συζήτησιν, μοῦ φαίνεται ὅτι εἶναι ἡ καλυτέρα τακτικὴ καὶ συγχρόνως ἡ καλυτέρα ἀπόδειξις τῆς ἀποφάσεως τοῦ Κράτους, ὅπως προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἐθνικῆς του πολιτικῆς καὶ εἰς τὸ νὰ μὴ προέλθῃ πλέον εἰς νέους συμβιβασμοὺς μὲ τὴν ἀνταρσίαν καὶ τὴν προδοσίαν. Τὸ ψήφισμα, κύριοι βουλευταί, δὲν ἐπιβάλλεται μόνον, ὡς ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τὸν προηγούμενον ρήτορα, ἀπὸ λόγους δημιουργίας εὐμενῶν ἐντυπώσεων εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τὸ ψήφισμα τοῦτο εἶναι ἕνα μέτρον ἠθικοῦ ἐξοπλισμοῦ τοῦ Κράτους, ἀπέναντι τῆς ἐσωτερικῆς κοινῆς γνώμης, ἡ ὁποία καὶ παραπλανημένη εἶναι καὶ τόσον ἔντονα ὑπέδειξε τὴν ἀνάγκην νὰ καταβληθῇ μία ὑστάτη προσπάθεια κατευνασμοῦ καὶ εἰρηνεύσεως. Νομίζω, ὅτι τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τῆς εἰρηνεύσεως θὰ τὴν κατανοήσῃ πρῶτος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ἐθνικόφρων Ἑλληνικὸς λαός, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος πληρώνει τὰς μεγαλυτέρας θυσίας εἰς τὴν σημερινὴν ἀνταρσίαν. Ἀλλὰ ἐτέθη τὸ ἐρώτημα, καὶ τίθεται φυσικὰ εἰς ὅλους μας τὸ ἐρώτημα αὐτό: Θὰ φέρῃ ἆρά γε ἀποτελέσματα καὶ τὸ σημερινὸν μέτρον; Ἡ μέχρι σήμερον δοθεῖσα ἀμνηστία εἶχε κάποιαν ἐλαχίστην ἐπίδρασιν. Μᾶς ἀνεφέρθη ὁ ἀριθμὸς δύο χιλιάδων ἀνταρτῶν, οἱ ὁποῖοι παρεδόθησαν. Ἆρά γε εἰς αὐτὸ ἀποβλέπει καὶ αὐτὴν τὴν ἐλπίδα πρέπει νὰ ἔχωμεν ἀπὸ τὸ ὑπὸ συζήτησιν ψήφισμα; Κύριοι βουλευταί, ὁμολογῶ ὅτι δικαιολογεῖται κάθε δισταγμός, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκτασιν τῶν ἀποτελεσμάτων τὰ ὁποῖα εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἔχῃ ἀπὸ ἐσωτερικῆς πλευρᾶς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως διαβρώσεως τῆς ἀνταρσίας τὸ παρὸν ψήφισμα. Ἡ Κυβέρνησις, εἰσάγουσα αὐτό, ἀποβλέπει βεβαίως, εἰς τὸ νὰ διευκολύνῃ τὴν ἐπάνοδον εἰς τοὺς κόλπους τῆς Κοινωνίας δύο κυρίως κατηγοριῶν, ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, ὅπως λέγει παρεπλανήθησαν καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐξεβιάσθησαν καὶ διὰ τῆς βίας ἠκολούθησαν τὴν κομμουνιστικὴν ἀνταρσίαν. Ἴσως, ἀπὸ τῆς τελευταίας ἰδίως αὐτῆς ἀπόψεως, νὰ ὑπάρξουν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος. Δὲν ἠμπορῶ φυσικὰ νὰ προβλέψω ἐὰν θὰ ἔχῃ ἐσωτερικῶς εὐρυτέραν ἀπήχησιν. Πάντως ἕνα εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι καὶ μόνη ἡ κατάθεσις τοῦ ψηφίσματος, καὶ μόνη ἡ διακήρυξίς του, ἤρκεσεν ἤδη νὰ θέσῃ εἰς κάποιαν ἀνησυχίαν τὴν κομμουνιστικὴν ἡγεσίαν, ἀνησυχίαν, ἡ ὁποία ἐκδηλοῦται διὰ τῆς ἐντονωτέρας ἀντιδράσεως τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος καὶ τοῦ Κομμουνιστικοῦ Τύπου. Καὶ ἀντιδρᾷ, φαντάζομαι, ὄχι τόσον διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἀποφέρῃ σοβαρὰ ἀποτελέσματα, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν διάλυσιν τῶν συμμοριῶν, ἀλλὰ κυρίως διότι ἀφαιρεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ βασικώτερα ἠθικὰ ἐπιχειρήματα τῆς κομμουνιστικῆς προπαγάνδας, τὸ ἐπιχείρημα τῆς δῆθεν ἀδιαλλάκτου καὶ ἐκδικητικῆς ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους, στάσεως ἔναντι τῶν δῆθεν «δημοκρατικῶν» πολιτῶν. Κύριοι βουλευταί, ἀνεξαρτήτως τῶν εὐνοϊκῶν ἢ μή, προβλέψεων ἐπὶ τοῦ τελικοῦ ἀποτελέσματος τοῦ ψηφίσματος, νομίζω, ὅτι ἡ ψήφισίς του, ἀποτελεῖ πρᾶξιν κατ’ ἐξοχὴν πολιτικήν, πρᾶξιν πολιτικῆς σκοπιμότητος, συνεπῆ πρὸς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, πρᾶξιν συνεπῆ πρὸς τὸν λόγον ἐκεῖνον πρὸς ἕνα ἀπὸ τοὺς βασικοὺς ἐκείνους λόγους τοὐλάχιστον, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ν’ ἀποδεχθῇ μὲ τόσον ἐνθουσιασμὸν τὴν συνεργασίαν τῶν δύο μεγάλων παλαιῶν κομμάτων. Ἀνεξαρτήτως, ὅμως τοῦ ψηφίσματος, δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίζωμεν, ὅτι αἱ ἐπαναστάσεις, καὶ ἀνταρσίαι, τῆς φύσεως ἐκείνης ποὺ ἀντιμετωπίζει τὴν στιγμὴν αὐτήν, ἡ Ἑλλάς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταβληθοῦν οὔτε μὲ ἐξορκισμούς, οὔτε μὲ ὑποχωρήσεις. Θὰ καταβληθοῦν τελικῶς διὰ τῆς δυνάμεως καὶ τῆς ἐπιβολῆς. Καὶ διὰ τοῦτο θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι τὸ δεύτερον μέτρον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι ἡ κήρυξις τοῦ ἐθνικοῦ συναγερμοῦ, ἐναντίον τῆς κομμουνιστικῆς προδοσίας, τὸν ὁποῖον διεκήρυξε διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι πρέπει νὰ ἑνωθοῦν ὅλες οἱ ζωντανὲς δυνάμεις τοῦ Ἔθνους, καί, ξεχνώντας ὅ,τι μᾶς ἐχώριζεν εἰς τὸ παρελθόν, νὰ προχωρήσωμεν διὰ νὰ ἀποκαταστήσωμεν τὴν ἔννοιαν τοῦ Κράτους καὶ νὰ κατοχυρώσωμεν τὴν ἐλευθερίαν καὶ ἀνεξαρτησίαν τοῦ Ἔθνους μας. Καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, θέλω νὰ πιστεύω, καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, καὶ μαζὶ μὲ αὐτὴν καὶ ἡ Βουλή, ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς διαρθρώσεως, θὰ καταβάλῃ ὅλας της τὰς προσπαθείας. Ἡ καθολικὴ ἐμπιστοσύνη, μὲ τὴν ὁποίαν ἔχει περιβάλει τὴν Κυβέρνησιν ἡ Βουλή, γεννᾷ, δι’ αὐτὴν μὲν μεγαλυτέρας εὐθύνας, δι’ ἡμᾶς δὲ ὡρισμένας μεγαλυτέρας ὑποχρεώσεις. Διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἐπιβάλλει τὴν εὐθύνην, ἐφ’ ὅσον ἔχει μίαν συμπαγῆ πλειοψηφίαν, ἡ ὁποία τὴν ὑποστηρίζει ἀπὸ μέρους καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ λαοῦ, νὰ προχωρήσῃ θαρραλέως εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς ἐσωτερικῆς μας καταστάσεως. Ἀπὸ μέρους μας ὑπάρχει μία ὑποχρέωσις, νὰ παράσχωμεν ὅλην μας τὴν δυνατὴν βοήθειαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν μόλις χθές. Καὶ τὴν βοήθειαν αὐτήν, εἰς ὅ,τι τοὐλάχιστον ἀφορᾷ ἐμέ, θὰ τὴν παράσχω χωρὶς καμμίαν ὑστεροβουλίαν. (Χειροκροτήματα).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Χ. Πιπιλιάγκας.

§81Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν ἀτυχίαν, ὁσάκις ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, καὶ σπανίως τὸ πράττω βεβαίως, νὰ ὁμιλῶ πάντοτε εἰς ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ εἶναι ἀπολύτως κουρασμένη. Πάντως, ὅμως, ἐπειδὴ δὲν πρόκειται νὰ περιστραφῶ εἰς θεωρητικὴν ὁμιλίαν ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος, ἀλλὰ εἰς τὴν πρακτικὴν μορφὴν αὐτοῦ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ ἀκούσετε καὶ μένα ὀλίγας στιγμάς. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸν Νοέμβριον, καὶ εἰδικῶς τὴν 15ην Νοεμβρίου 1946, ὡμίλουν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐπὶ τοῦ συζητουμένου τότε ψηφίσματος, περὶ μέτρων ἐπιεικείας, ἐτόνισα, ὅτι τὰ μέτρα ἐκεῖνα δὲν ἔπρεπε τότε νὰ ληφθῶσι, διότι θὰ ἔφεραν κακὸν ἀντὶ καλοῦ, ἐτόνισα δὲ ἰδιαιτέρως, ὅτι οἱ συλλαβόντες τὴν ἰδέαν τῶν προστατευτικῶν ἐκείνων διὰ τοὺς συμμορίτας μέτρων, θὰ μετενόουν πικρῶς ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τούτων. Ὅταν λέγω, ἔλεγον ταῦτα, ἔφερον διάφορα ἐπιχειρήματα, καὶ διαφόρους ἰσχυρισμούς. Δυστυχῶς οἱ ἰσχυρισμοί μου ἐκεῖνοι, ἐπηλήθευσαν καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ τὸ μόνον ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἔφερον τὰ μέτρα ἐπιεικείας, ἦτο τοῦτο καὶ μόνον, νὰ παραδοθῶσιν εἰς τὰς ἀρχάς, ὡρισμένοι ἡγέται Σλαυοκομμουνιστῶν, νὰ διέλθουν τὸν χειμῶνα τοῦ 1946–1947 εἰς τὰ σπίτια των, νὰ ὀργανώσωσι νέας συμμορίας καὶ νὰ ἐκστρατεύσουν τὴν ἄνοιξιν τοῦ 1947 διὰ νὰ μεταβαίνωσι καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ θέρους νὰ σφάζουν καὶ νὰ λεηλατοῦν. Θὰ σᾶς φέρω παραδείγματα, κύριοι βουλευταί. Ὁ ἀρχισυμμορίτης Σλαυοκομμουνιστὴς Σακελλάρης, καταγόμενος ἐκ τοῦ χωρίου Ἑρμακιά, τῆς ἐπαρχίας μου, δημοδιδάσκαλος τὸ ἐπάγγελμα, εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπωφεληθεὶς τῶν μέτρων τοῦ 1946, παρεδόθη, παρέμεινεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἑορδαίας καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ χειμῶνος καὶ ὡργάνωσε νέας συμμορίας καὶ κατὰ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1947 ἐξῆλθε διὰ νὰ εἰσέλθῃ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1947 εἰς τὸ χωρίον Ἀνατολικὸν καὶ νὰ σφάξῃ ἀπανθρώπως 47 κατοίκους. (Χειροκροτήματα). Ὁποῖα, κύριοι βουλευταί, ἀγαθὰ ἀποτελέσματα ἔφερε τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο, τὰ αὐτὰ καὶ χειρότερα θὰ φέρῃ τὸ σημερινὸν ψήφισμα. Καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ θέρους, διέμεινα εἰς τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν καὶ ἐκ τοῦ σύνεγγυς παρηκολούθησα τὴν κατάστασιν. Ἔγιναν μάχαι ἐπὶ μηνῶν, κατὰ τὰς ὁποίας ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς στασιαστὰς νὰ παραδοθῶσιν. Εἰς τὴν μάχην τῶν Γρεβενῶν, ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἡ μάχη τοῦ Μάρνη, διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἐπετέθησαν ἐναντίον τῆς πόλεως 3.500 ἀντάρται. Ἡ μάχη διεξήγετο τὴν ἡμέραν εἰς ἀπόστασιν 100 μέτρων καὶ ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία ἐκ τῶν 3.500 ἐκείνων ἀνταρτῶν νὰ παραδοθοῦν οἱ ἡμίσεις καὶ πλέον. Καὶ πόσοι νομίζετε ὅτι παρεδόθησαν; Μόνον 50 παιδιά, τὰ ὁποῖα εἶχον στρατολογηθῆ βιαίως παρὰ τῶν ἀνταρτῶν.

§82Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Διατὶ συνέβη αὐτό;

§83Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὰς συμμορίας εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν διαταγὰς ἀπὸ τὸν Τίτο, καὶ τὸν Δημητρὼφ καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν δύνανται αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, μισθοδοτούμενοι ἀπὸ τὴν σλαυϊκὴν προπαγάνδαν, νὰ ὑπακούσουν εἰς μέτρα ἐπιεικείας καὶ εἰς μέτρα ἀμνηστίας. (Χειροκροτήματα). Εἰς τὴν μάχην, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐφονεύθησαν 160 κομμουνισταί, κατόπιν ἐπιθέσεως 1600 ἐναντίον 80 ὀργάνων τῆς τάξεως, τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν ἀνταρτῶν παρεδόθη, καίτοι ἑκατὸν ἓξ αὐτῶν εὑρίσκοντο τραυματισμένοι εἰς διαφόρους οἰκίας τοῦ χωρίου καὶ ἀνεχώρησαν ἐξ αὐτοῦ λάθρα. Πῶς λοιπόν, ἀφοῦ εὑρισκόμεθα πρὸ τοιαύτης καταστάσεως εἶναι δυνατὸν νὰ συζητῶμεν, ὅτι τὸ παρὸν ψήφισμα τῆς ἀμνηστείας εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα.

§84Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Αὐτοὶ οἱ 100 τραυματίαι, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν στὰ σπίτια, ἐὰν παρεδίδοντο θὰ ἠμνηστεύοντο; Δὲν θὰ ἠμνηστεύοντο καὶ δι’ αὐτὸ ἐφοβήθησαν καὶ ἔφυγαν.

§85Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Ἀσφαλῶς ναί. Διότι καὶ ὁσάκις δὲν ὑπῆρχε θετικὴ διάταξις παρέχουσα ἀμνηστίαν ἠμνηστεύοντο οὗτοι ὑπ’ εὐθύνην τῶν Διοικητῶν τῶν Στρατιωτικῶν μονάδων καὶ ἀφίνοντο ἐλεύθεροι.

§86Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ παρεκάλουν θερμότατα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀνακοινοῦνται ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, νὰ τὰ πάρῃ ἡ Κυβέρνησις ἐστενογραφημένα, νὰ τὰ μεταφράσῃ καὶ νὰ τὰ δώσῃ ἐκεῖ ὅπου ἐπιμένουν ἐπὶ ἔτη τώρα νὰ μὴ θέλουν νὰ καταλάβουν τί συμβαίνει εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§87Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι δυνατὸν ἐγὼ ὡς βουλευτὴς τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας, ὁ ὁποῖος μεταβὰς εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ διαμείνας ἐπὶ 35 ἢ 40 ἡμέρας καὶ ὁ ὁποῖος σᾶς διαβεβαιῶ ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς μου ὅτι δὲν ἐκοιμήθην ἐπὶ μίαν νύκτα, εὑρισκόμενος εἰς πόλιν, ἐκαθήμην ἀπὸ τῆς δύσεως τοῦ ἡλίου μέχρι τῆς ἀνατολῆς παραπλεύρως τῶν μαχομένων δυνάμεων τῶν Μ.Α.Υ. καὶ τῶν τμημάτων τοῦ στρατοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν ἀναμιμνησκόμενος τὴν θέσιν τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων νὰ ταχθῶ ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως τοῦ παρόντος ψηφίσματος. Κύριοι βουλευταί, καὶ ἂν ἀκόμη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἤρχετο ὁ Δάντης, δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ σᾶς παραστήσῃ τὴν κόλασιν ποὺ ὑπάρχει εἰς τὴν ὕπαιθρον τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας. Καὶ ἂν ἀκόμη ἤρχετο ὁ Σαίξπηρ, δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ σᾶς διεκτραγῳδήσῃ τὰ δράματα τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἐφ’ ὅσον λοιπόν, εὑρισκόμεθα πρὸ τοιαύτης καταστάσεως, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ σκεπτώμεθα νὰ ἀμνηστεύσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔπληττον καὶ μᾶς πλήττουν; Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἔχω ἐγὼ μίαν ἄλλην γνώμην. Ἀντὶ νὰ ἀσχολούμεθα μὲ τὴν ἀμνήστευσιν, ἀντὶ νὰ ἀσχολούμεθα μὲ τὴν διάλυσιν τῶν Μ.Α.Υ., θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις κατὰ πρῶτον καὶ κύριον λόγον, νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸν τρόπον τῆς ὁριστικῆς καὶ τελειωτικῆς πατάξεως τοῦ ἀναρχισμοῦ. (Χειροκροτήματα). Δὲν ἠθέλησα νὰ λάβω τὸν λόγον, ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, καὶ νὰ θίξω ὡρισμένα σημεῖα, ἐφ’ ὅσον ἤθελον νὰ τὴν ψηφίσω, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος, αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ τὰ θίξω. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ὁ στρατὸς μάχεται εἰς τὴν ὕπαιθρον νὰ μὴ προστατεύεται, χρειάζεται ἡγεσίαν τῆς ὁποίας στερεῖται σήμερον. (Χειροκροτήματα). Εἰς τὴν πλευρὰν αὐτὴν πρέπει νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν της ἡ Κυβέρνησις, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ σημερινὴ ἡγεσία τοῦ στρατοῦ νὰ περιέρχεται τὴν ὕπαιθρον καὶ νὰ ὁμιλῇ περὶ καρπουζιῶν καὶ πεπονιῶν καὶ ὅταν ἐρωτᾶται ἀπὸ τοὺς δεινῶς πάσχοντας χωρικοὺς καὶ ἀναμένοντας ἀπὸ τὰ στόματα αὐτῆς νὰ ἀκούσουν μίαν λέξιν σοβαράν, τοὺς λέγουν: Δὲν εἶναι δικαίωμα δικό σας νὰ ὁμιλῆτε διὰ τὴν ἀσφάλειαν. Δηλαδή, ὁ χωρικός, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τῆς δύσεως τοῦ ἡλίου μέχρι τῆς ἀνατολῆς κάθεται μὲ τὸ ὅπλον ἀνὰ χεῖρας διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν ἐχθρόν, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐρωτήσῃ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Ἐπιτελείου, διατί δὲν στέλλει ὅπλα. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, εἰς τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν, ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ σᾶς λέγω καὶ τὸ ἑξῆς: Ὅτι σήμερον ἡ πόλις τῶν Γρεβενῶν θὰ εὑρίσκετο κατεστραμμένη. Ἡ πόλις αὕτη, χάρις εἰς τὰ μέτρα καὶ τὰ ἡμίμετρα θὰ εὑρίσκετο κατεστραμμένη, ἐὰν δὲ δὲν εὑρίσκετο ἕνας ἡρωϊκὸς Στρατηγός, ὁ ὁποῖος νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην καὶ νὰ φέρῃ τὸ πλῆγμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔφερεν εἰς τοὺς 3.500 συμμορίτας, θὰ ἐκλαίομεν πλεῖστα ὅσα θύματα.

§88ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποιὸς Στρατηγός;

§89Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Ὁ Μαντᾶς. (Χειροκροτήματα). Πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῶν Σλαυοκομμουνιστῶν...

§90Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐπληροφορήθην, ὅτι μετετέθη, ὁ κ. Μαντᾶς.

§91Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Αὐτὸς δὲν εἶναι ἰδικός μου λογαριασμός. Ἐὰν ἐδιαβάζατε τὴν ἡμερησίαν διαταγὴν τοῦ συμμορίτου Γιαννούλη, ποὺ ἐξεδόθη ἀπὸ Σλαυομακεδόνα ἀξιωματικόν, περὶ καταλήψεως τῆς πόλεως τῶν Γρεβενῶν, θὰ σᾶς ἐσηκώνοντο αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς σας. Ἐπετέθησαν ἡμέραν καὶ ἡ φρουρὰ ἀπετελεῖτο ἀπὸ μίαν διλοχίαν καὶ ὁ στρατηγὸς Μαντᾶς ἀντιληφθεὶς τὴν ἐπίθεσιν καὶ ἔχων πληροφορίας περὶ αὐτῆς, ἠναγκάσθη νὰ παρακούσῃ τὴν διαταγὴν τοῦ Ἐπιτελείου καὶ νὰ ἀποστείλῃ δύναμιν ἑτέρων δύο λόχων, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἐπίθεσιν καὶ τὴν ἀντιμετώπισε. Καὶ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ἐπιθέσεως αὐτῆς, διὰ τὴν ὁποίαν οἱ κομμουνισταὶ ἄφησαν 504 θύματα, ὁ Μαντᾶς ἀμειβόμενος τίθεται εἰς ἀποστρατείαν.

§92Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι, δι’ αὐτό. Διότι ἐὰν εἶναι δι’ αὐτὸ εἶναι τόσον τερατῶδες, ὄχι δι’ αὐτό. Ἂν καὶ εἶχεν αὐτὸ τὸ κατόρθωμα τὸ θαυμαστόν, ἐν τούτοις δὲν τὸ ἐσεβάσθησαν καὶ τὸν ἀνεκάλεσαν.

§93Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Κατὰ τὸ διάστημα τῆς ὁμιλίας μου, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι μοῦ εἶπον νὰ μὴ θίξω τὸ ζήτημα τοῦ στρατεύματος. Καὶ ἐρωτῶ, πολλοὺς ἐξ ὑμῶν, οἱ ὁποῖοι εἶσθε στρατιωτικοί, ὅταν μᾶς φέρουν πρὸ ὀφθαλμῶν τὸ Ἀγγλικὸν σχέδιον, πῶς θέλετε νὰ ἔχωμεν περισσοτέρας δυνάμεις μὲ αὐτὸ τὸ σχέδιον; Διερωτῶμαι καὶ ἐρωτῶ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Ἐπιτελείου: Ἀφοῦ ἐφαρμόζετε τὸ Ἀγγλικὸν σχέδιον σᾶς λέγει, ὅτι οἱ διοικηταὶ λόχων εἶναι ταγματάρχαι καὶ λοχαγοὶ καὶ πῶς σεῖς κατωρθώσατε νὰ διοικῆτε λόχους μὲ ἐφέδρους ἀξιωματικούς; Ποῦ εἶναι οἱ μόνιμοι ἀξιωματικοί; Μήπως εἶναι μεταξὺ τῶν 720 ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον;

§94ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Χρειάζονται καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί.

§95Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Ὀφείλουν ὅλοι αὐτοὶ οἱ κύριοι νὰ εὑρίσκωνται παρὰ τὸ πλευρὸν τοῦ μαχομένου στρατοῦ. Ἕνα εἶναι τὸ μέτρον διὰ τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας, ἡ ἡγεσία τοῦ στρατοῦ νὰ περιέλθῃ εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὸν ἀγῶνα. Εἶχον καὶ ἄλλα νὰ σᾶς ἀναπτύξω σχετικῶς μὲ τὴν δίωξιν τῆς ἀνταρσίας, πλὴν ὅμως ὁ κ. Πρόεδρος μὲ ἐπαναφέρει ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἰσήγαγεν ἓν ψήφισμα περὶ ἀμνηστείας καί, ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, παρεδέχθη ὅτι τὸ ψήφισμα αὐτό, κάπως διστακτικῶς τὸ καταθέτει.

§96Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ὄχι. Διὰ νὰ καταβληθῇ ἡ τελευταία προσπάθεια, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἀναιμάκτως, κατὰ τὸ δυνατόν, ἡ καταστολὴ τῆς ἀνταρσίας. Καὶ μάλιστα ἀρχὴ ἦτο «χωρὶς νὰ χαλαρωθῇ οὐδὲ τὸ παράπαν ἡ ἐπίθεσις κατὰ τῆς ἀνταρσίας».

§97Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Ἐκτιμῶ πολὺ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διότι πάντοτε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὑπῆρξε καὶ εἰλικρινής, ἀλλά, καί, οὕτως εἰπεῖν, σύμβουλος συναδέλφων. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι ἐπιτελεῖ θλιβερὸν προνόμιον...

§98Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Διότι δὲν εἶναι πολὺ ὡραῖον, δι’ ἕνα Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὡς πρῶτον του νομοσχέδιον νὰ φέρῃ τὴν ἀμνηστίαν, ὄχι μόνον διὰ τὴν στάσιν, ἀλλὰ δι’ οἱονδήποτε ἀδίκημα. Εἶναι τοῦτο ἐντελῶς θλιβερὸν προνόμιον. Πρέπει νὰ φέρῃ πρῶτα ὅλα τὰ ἄλλα καὶ τελευταῖον αὐτό. Φαντασθῆτε τὴν θέσιν μου, πρώτην φορὰν ἐμφανιζόμενος εἰς τὴν Βουλήν, νὰ φέρω τοιοῦτον νομοθέτημα.

§99Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσαγάγῃ τὸ νομοθέτημα αὐτό, κύριοι βουλευταί, ὅλοι οἱ προλαλήσαντες καὶ οἱ εἰσηγηταί, οἱ ταχθέντες ὑπὲρ αὐτοῦ, ὅλοι ὡμίλουν, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ δοθῇ ἀμνηστία εἰς τοὺς σφαγεῖς τῶν ἀδελφῶν μας, καὶ εἶπον, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀνάγκη ἐθνική, κοινωνικὴ κλπ. Ἀφοῦ, λοιπόν, πρόκειται νὰ δοθῇ ἀμνηστία γενικὴ εἰς αὐτοὺς ποὺ μᾶς σφάζουν, δὲν εἶναι ὀρθὸν εἰς τὴν ἀμνηστίαν αὐτὴν νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ 100.000 Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι μαχόμενοι ἤδη εἰς τὰ βουνὰ ἐναντίον τῶν κομμουνιστῶν, καταδιώκονται ἀπὸ τὰ διάφορα δικαστήρια, βάσει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6 Συντ. Πράξεως, μὲ διαφόρους μηνύσεις τῶν κομμουνιστῶν; (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι ὀρθόν, κ.κ. βουλευταί, ὅλοι οἱ ἄνδρες τῆς ΕΣΕΑ τῆς Β. Ἑλλάδος, ὅλοι οἱ ἀκρῖται αὐτοὶ τῶν συνόρων, οἱ ὁποῖοι διώκονται σήμερον ὡς δοσίλογοι διότι ἐφόνευσαν κομμουνιστάς, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ αὐτοὶ εἰς τὸ ψήφισμα τοῦτο; Διατί, λοιπόν, ἀφοῦ λαμβάνομεν διὰ τοὺς ἐκδορεῖς καὶ τοὺς σφαγεῖς, προστατευτικὰ μέτρα, δὲν λαμβάνομεν καὶ δι’ ἐκείνους, ποὺ συνεχίζουν τὸν ἀγῶνα, ὑποστηρίζοντες τὴν τιμὴν τῆς Πατρίδος;

§100Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Οἱ διαπράξαντες φόνους περιλαμβάνονται, μόνον οἱ συνεργασθέντες μετὰ τοῦ ἐχθροῦ ἐξαιροῦνται.

§101Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Καίτοι ἀναγνωρίζω, κ. συνάδελφε, ὅτι δὲν σᾶς φθάνω εἰς τὰς συνταγματικὰς γνώσεις, ἐν τούτοις ἀμφιβάλλω, ἐὰν μὲ τὴν διατύπωσιν ποὺ κάμνετε, συμπεριλαμβάνονται καὶ τὰ ἀδικήματα αὐτά.

§102Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Θὰ τὸ διασαφηνίσωμεν.

§103Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ.κ. βουλευταί, ἐπιθυμῶ νὰ τελειώσω μὲ τὸ ἑξῆς: Θὰ καταψηφίσω τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα, διότι, διεξάγεται ἕνας πόλεμος, δὲν νομίζω ὅτι, εἶναι δυνατόν, ὑφισταμένου τοῦ πολέμου τούτου, νὰ χορηγῇ τὸ Κράτος ἀμνηστίαν, εἰς τοὺς ἀντιπάλους του. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον ὅτι σήμερον ἡ Ἑλλάς, διεξάγει πόλεμον ἐναντίον ἀνθρώπων, κατευθυνομένων ἀπὸ τὴν Σόφιαν, ἀπὸ τὴν Μόσχαν, ἀπὸ τὸ Βελιγράδι καὶ ἀπὸ τὰ Τίραννα. Ἐφόσον, λοιπόν, αὐτὸς ὁ ἀκήρυκτος πόλεμος εἶναι πόλεμος τῶν Σλαυϊκῶν Ἐθνῶν ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀκατανόητον νὰ δώσωμεν ἀμνηστίαν εἰς αὐτούς. (Χειροκροτήματα). Ὀφείλομεν νὰ μὴ κάμνωμεν πειράματα καὶ νὰ ἀποφασίζωμεν πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος μας. Κατ’ ἐμέ, δὲν εἶναι δυνατόν, τὸ ψήφισμα αὐτό, νὰ φέρῃ κανὲν ἀποτέλεσμα. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, διὰ λόγους σκοπιμότητος, θέλῃ νὰ ψηφισθῇ, ἂς ψηφισθῇ. Πάντως ἐγὼ νομίζω, κ.κ. βουλευταί, ὅτι ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ χορηγήσεως ἀμνηστίας, εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δροῦν διὰ λογαριασμὸν ξένων κρατῶν, δὲν ἐπετρέπετο νὰ εἰσαχθῇ τοιοῦτον νομοθέτημα ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου, καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι θὰ τὸ καταψηφίσω. (Χειροκροτήματα).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Θηβαῖος ἔχει τὸν λόγον.

§105ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψωμεν, κ. Πρόεδρε.

§106Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μένῃ ἐκκρεμές, τοιοῦτον νομοθέτημα. Πρέπει νὰ τελειώσωμεν.

§107Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς χθεσινὰς δοξολογίας καὶ τὰς πανηγύρεις, 19 νέοι βουλευταὶ ἐθεώρησαν σκόπιμον νὰ παραμείνουν σιωπηλοί, ἐκφράζοντες οὕτω τὸν δισταγμόν των ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προέλθῃ, διὰ τῶν προτεινομένων μέτρων, ἡ λύσις τῶν σοβούντων μεγάλων προβλημάτων τῆς Χώρας. Μοῦ παραμένει ἡ ἐντύπωσις, προσωπικῶς, ὅτι ἡ Ἑλλάς, διερχομένη τὴν κρισιμωτέραν περίοδον τῆς ὑπάρξεώς της, δὲν ἔτυχε τῆς ἐπιμεμελημένης φροντίδος καὶ τῆς σοβαρᾶς ἀντιμετωπίσεως τοῦ μεγίστου τούτου προβλήματος, τῆς ἀσφαλείας, διὰ νὰ γεννῶνται εὔλογοι ἐλπίδες, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν σωστικὴν ἐκείνην λύσιν, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ὕπαρξιν τῆς φυλῆς. Τρία ὁλόκληρα ἔτη διέρρευσαν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως, ἔτη κατὰ τὰ ὁποῖα ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἤλπιζε, καὶ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύῃ, ὅτι θὰ ἀφήνετο ἥσυχος εἰς τὸν κάματον τῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν πάσης φύσεως ἐρειπίων του. Καὶ εἰς τὰ τρία αὐτὰ ἔτη, ἡ κατάστασις ἐχειροτέρευσεν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε αἱ ὧραι, τὰς ὁποίας ζῶμεν, νὰ χαρακτηρίζωνται ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν ὡς αὐτόχρημα τραγικαί. Διὰ τὸ κατάντημα τοῦτο ὑπάρχουν, βέβαια, εὐθῦναι, αἱ ὁποῖαι δὲν πρόκειται νὰ ἀναζητηθοῦν κατὰ τὴν ἑσπέραν αὐτήν, ὑπάρχουν ὅμως, ἀναμφισβητήτως, εὐθῦναι εἰς τὸ σημεῖον ὅτι δὲν ἐμελετήθη τὸ ζήτημα σοβαρῶς καὶ δὲν κατενοήθη ἐν ὅλῃ του τῇ ἐκτάσει, οὐδὲ ἐξευρέθησαν αἱ κατάλληλοι λύσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ προελάμβανον τὴν κατολίσθησιν τῆς καταστάσεως εἰς τὴν τραγικότητα τῶν στιγμῶν, τὰς ὁποίας διερχόμεθα. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς διεπιστώθη, ὅτι ὡδηγούμεθα εἰς τὴν ἄδικον ταύτην ἐξωτερικὴν ἐπίθεσιν, δύο ἦσαν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προεβάλλοντο εἰς οἱανδήποτε Κυβέρνησιν, ἡ δυναμικὴ καταστολὴ καὶ ὁ κατευνασμός. Ἡ μέθοδος, ἡ εὔστοχος, κατὰ τὸν ὁμιλοῦντα, ἔγκειται εἰς τὴν μεθοδικὴν χρῆσιν τῶν δύο αὐτῶν φαρμάκων, διότι αἱ ἐπαναστάσεις, εἴτε ἐσωτερικαί, εἴτε ἐξωτερικαί, καταστέλλονται πρωτίστως διὰ τῆς δυνάμεως. Ἡ δύναμις ἀποτελεῖ τὸ μέτρον, βάσει τοῦ ὁποίου διαγράφεται ἡ περαιτέρω πολιτικὴ ἐξέλιξις. Ἡ ἀμνηστία, ἀποτελεῖ τὸν τερματισμὸν τῶν ἀνωμάλων αὐτῶν καταστάσεων, οὐδέποτε τὸ φάρμακον ἀποσβέσεως τῆς ἐπαναστάσεως. Ἐλέχθη ἐντεῦθεν, ὅτι ἀπέτυχεν ὁ θεσμὸς τῆς ἀμνηστίας, διότι δὲν ἦτο γενικὸς καὶ συνήχθη τὸ συμπέρασμα ἐκ τῆς ἱστορίας τοῦ κόσμου, ὅτι διὰ τῆς ἀμνηστίας συνήθως καταστέλλονται τὰ κινήματα. Καὶ ἐδόθη ἡ ἀπάντησις ἀπὸ τὸν κ. Λαγᾶκον, ὅτι ἡ ἀμνηστία δίδεται μετὰ τὴν καταστολήν. Θὰ ἤθελον ὅμως νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν ὑποστηρίξαντα τὴν θεωρίαν αὐτὴν ὅτι κατὰ τὸ 1870, μετὰ τὸν Γαλλογερμανικὸν πόλεμον, ὅταν ὁ κομμουνισμὸς μεταχειριζόμενος τὸ σύστημα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἀδικιῶν τῶν Ἐθνῶν, ὑπέσκαπτε τὰ θεμέλια τῆς Γαλλίας, ὅταν ἡ Κομμούνα τῶν Παρισίων κατέλαβε τοὺς Παρισίους καὶ συνεκλονίζετο ὁλόκληρος ἡ Γαλλία, ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἀποσυρθεῖσα ἀπὸ τὰς Βερσαλλίας, ἡτοίμαζε στρατὸν καὶ διὰ τοῦ Μακκάων κατέστειλε τὴν ἐπανάστασιν διὰ τοῦ αἵματος καὶ ἐπέβαλε τὴν Δημοκρατίαν καὶ ἐδημιούργησε τὴν Γʹ Αὐτοκρατορίαν. Ἑπομένως τὸ φάρμακον, τὸ ὁποῖον μετεχειρίσθησαν, κυρίως ἦτο ἡ βιαία καταστολὴ τῆς ἀνταρσίας. Ἡ ἀμνηστία, τί ἐπιδιώκει; Ἡ ἀμνηστία ἐπιδιώκει τὴν δημιουργίαν διεξόδου, ἀλλὰ διέξοδον εἰς τὸν καμπτόμενον. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐμφανίζεται ποιούμενος τὸν γενναιόδωρον καὶ δίδων ἀμνηστίαν ὅταν δὲν εἶναι ἰσχυρός, ὄχι μόνον δὲν ἐπιβάλλει τὸ ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα, ἀλλὰ καθίσταται αὐτόχρημα κωμικός. (Χειροκροτήματα). Ὑπενθυμίζει τὸν Καραγκιόζη, ὁ ὁποῖος δειρόμενος ἀπὸ τὸν Μπάρμπα–Γεῶργο, ......

§108ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸν Βεληγκέκα.

§109Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. .... ἀναμένει τὸν θάνατον τούτου, διότι ἦτο δυνατὸν νὰ ἱδρώσῃ, νὰ κρυολογήσῃ καὶ νὰ ἀποθάνῃ διὰ νὰ γλυτώσῃ. (Γέλωτες). Λοιπόν, τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, τὸ μετεκλογικόν, τοὐλάχιστον, παρέσχεν αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν, τῆς ὁποίας σᾶς εἶπον.

§110Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δέρεται ὁ στρατός μας;

§111Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Ὁ στρατός μας δέρει καὶ δέρεται χωρὶς νὰ μπορῇ νὰ ἀπαλλάξῃ τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὴν ὀδύνην καὶ τὴν καταστροφήν. Τὸ φάρμακον θὰ ἦτο, πρῶτον, ἡ χρησιμοποίησις τῆς βίας, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθῇ αὕτη, λαμβανομένων ὅλων τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ὡδήγουν εἰς τὴν ἐπιτυχίαν. Ἀντὶ τούτου, ἐπὶ μακρὸν χρονικὸν διάστημα ἐκλυδωνιζόμεθα μεταξὺ ἡμιμέτρων, ἀναβολῶν καὶ ἀναποφασίστων λύσεων, αἱ ὁποῖαι μοιραίως κατέληξαν εἰς τὸ ὀλίσθημα τοῦτο. Ἦτο σαφὲς τὸ γεγονός. Κίνημα προήρχετο ἔξωθεν, ἀλλ’ ὁ ἐχθρὸς εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ ἐσωτερικοῦ. Ἡ πρώτη πρᾶξις ἦτο νὰ δημιουργήσωμεν Κράτος, διὰ τῆς ἐκκαθαρίσεως. Δὲν τὸ ἐδημιουργήσαμεν. Ἡ δευτέρα πρᾶξις μας, ἦτο νὰ ὁπλίσωμεν τὸν στρατόν, ἀναζητοῦντες ὁπουδήποτε τὰ ὅπλα. Δὲν τὸ ἐπράξαμεν. Τρίτη πρᾶξις, ἦτο νὰ δημιουργήσωμεν ἡγεσίαν. Καὶ περὶ αὐτοῦ πολλαὶ ἐξεφράζοντο ἀμφιβολίαι καὶ ἐξεφράσθησαν δυσμενεῖς κρίσεις παρὰ τοῦ Προεδρεύοντος τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Καὶ ἐνῷ τοῦτο δὲν τὸ ἐπετύχαμεν, συνάμα μετήλθομεν καὶ τὴν μέθοδον τοῦ κατευνασμοῦ, τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλλετο ἡ ἀντίθετος παράταξις. Καὶ ἀπετύχατε. Διὰ νὰ πείσητε τὸν εὑρισκόμενον εἰς τὸ ὄρος — ὄχι τὸν κομμουνιστήν, διότι περὶ αὐτοῦ δὲν πρέπει νὰ γίνεται συζήτησις, διότι οὗτος ἐκτελεῖ διατεταγμένην ὑπηρεσίαν καὶ ἀνήκει εἰς ἄλλην πλέον μερίδα ἀνθρώπων — διὰ νὰ πείσετε, λοιπόν, τὸν βιαίως στρατολογηθέντα, τὸν παραπλανηθέντα, τὸν συνοδοιπόρον, ἔπρεπε νὰ τοῦ ἐξασφαλίσετε ἐσωτερικὴν τάξιν καὶ νὰ τοῦ ἐμπνεύσετε τρόμον μεγαλύτερον ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἐμπνέει εἰς αὐτὸν ὁ κομμουνισμὸς καὶ τότε νὰ τοῦ δώσετε τὴν ἀμνηστίαν. Ἀντὶ τούτου, τὶ ἔχομεν ἐπιτύχει; Εἴχομεν ἐπιτύχει ὁ ἐπαναστάτης νὰ μὴ ὑπολογίζῃ τὸ Κράτος καὶ νὰ εἶναι βέβαιος ὅτι τὸ Κράτος, παραπάνω, θὰ τοῦ δίδῃ πάντοτε ἀμνηστίαν καὶ ἀντὶ τούτου, ἀντὶ ἡ ἀμνηστία νὰ ἀποτελέσῃ διέξοδον πρὸς διαρροὴν τῶν ἐπηρεασμένων, ἔγινεν ἐνίσχυσις ἠθικὴ τῆς ἐμμονῆς εἰς τὸν ἀγῶνα, διότι ἦτο βέβαιος ὁ ἐπαναστάτης ὅτι ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν τὸν ἀνέμενεν ἡ ἀμνηστία καὶ εἶχεν ὅλην τὴν εὐκαιρίαν νὰ διαπράξῃ τὰ ἀδικήματά του καὶ νὰ κατέλθῃ καὶ πάλιν τῶν ὀρέων. Καὶ ἔτσι δίδομεν τὴν σωρείαν τῶν ἀμνηστιῶν, αἱ ὁποῖαι φοβοῦμαι ὅτι ἀντὶ νὰ ἀδυνατίζουν, ἰσχυροποιοῦν τὸν ἀγῶνα. Ἰδίως ἡ ἀμνηστία τοῦ Νοεμβρίου, εἰς τὴν ὁποίαν ἀντετάχθην εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, συνέβαλεν ὥστε νὰ παρασχεθῇ ἥσυχος διαχείμανσις κατὰ τὸν παρελθόντα χειμῶνα, ὥστε ἐν ἡσύχῳ διαβιώσει νὰ παραμείνουν εἰς τὰ βουνὰ καὶ κατὰ τὴν ἄνοιξιν νὰ ἐπαναλάβουν ἰσχυρότεροι τὸν ἀγῶνα. Καὶ κατὰ κακὴν σύμπτωσιν, καὶ ἡ σημερινὴ ἀμνηστία δίδεται πάλιν ἐν ὄψει χειμῶνος, καὶ παρασκευάζεται πάλιν ἥσυχος διαμονὴ εἰς τοὺς ἀντάρτας ἐπὶ τῶν χιονοσκεπῶν πλευρῶν τῶν ὀρέων. Ἀποτέλεσμα; Ἡ ἀποτυχία τῆς καταστολῆς τοῦ κινήματος, ὁ ἐξευτελισμὸς τῆς βαρύτητος τῆς ἀμνηστίας, ἡ ἐνίσχυσις τοῦ ἀντάρτου νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὸν ἀγῶνα, διότι ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν τὸ ἀδύνατον Κράτος θὰ τὸν ὑποδεχθῇ καὶ ἡ καταβαράθρωσις τῆς ἠθικῆς ἀντοχῆς τοῦ κόσμου, λόγῳ τῆς ἀνίσου μεταχειρίσεως τῆς δικαιοσύνης. Διότι, ὅταν δίδωμεν ἀμνηστίαν εἰς τοὺς φονεῖς, ἀρνούμενοι εἰς τοὺς ἄλλους, ἀδικοῦμεν, διότι ὅταν τὸ Κράτος συλλαμβάνῃ τὸν νυκτοκλέπτην καὶ ἐπιβάλλει ποινὴν εἰς τοὺς ἀδικοπραγοῦντας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀμνηστεύει τὸν φονέα, προκαλεῖ τὸ αἴσθημα τῆς ἀδικίας εἰς τοὺς πολίτας. Ἀλλὰ πέραν τῶν ἀστόχων αὐτῶν προσπαθειῶν, τὰς ὁποίας κατέβαλον καὶ αἱ Κυβερνήσεις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς Συνεργασίας βραδύτερον, ἡ ὁποία ἀκριβῶς τὸ αὐτὸ σύστημα τοῦ «εἰρηνοπολέμου», ὅπως τὸ ἀπεκάλεσε τότε ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἠκολούθησεν, ἀναμίξασα καὶ τὰς δύο μεθόδους κατὰ τρόπον ἄστοχον, ὑπῆρχε καὶ ἡ ἀντίθετος πλευρά, τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία ἐπηγγέλλετο τὸν κατευνασμόν. Ἐὰν βέβαια ὁ κατευνασμὸς ἐτηρεῖτο ἀπὸ τῶν πρώτων βημάτων μετὰ τὰς ἐκλογάς, πιθανὸν νὰ εἶχεν ἀποτέλεσμα. Ἐγὼ ὅμως, οὐδέποτε ἐπίστευσα εἰς αὐτόν, διότι ὁ κατευνασμὸς μίαν ἔχει προϋπόθεσιν, ὅτι ἀπευθύνεται πρὸς ἀντάρτας, ἐπαναστάτας, ἀλλὰ Ἕλληνας τὴν ψυχὴν καὶ ὄχι πρὸς ὄργανα συνειδητὰ τοῦ ἐχθροῦ. (Χειροκροτήματα). Ἐλέχθη, λοιπόν, ὅτι ἡ ἀντίθετος παράταξις ἐπίστευεν, ὅτι πράγματι ὁ ἀγὼν ἦτο ἐμφύλιος, μεταξὺ Ἑλλήνων. Δὲν τὸ πιστεύω καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμὴν τῆς ἐγνωσμένης εὐφυΐας καὶ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, βουλευτοῦ ἐπίσης τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Πιστεύω, ὅτι ἀποτελεῖ δι’ αὐτοὺς πολιτικὴν ρωμαντισμοῦ.

§112Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Εἰς τὴν ὁποίαν κάποτε συνετελέσατε.

§113Ε. ΓΟΝΗΣ. Ἔχετε κάποιο λάθος. Αἱ ἀπόψεις μας ἐκτίθενται πάντοτε ἀπὸ τοῦ βήματος. Ἐπὶ τῶν ἀπόψεων αὐτῶν ἔχετε νὰ εἰπῆτε τίποτε;

§114Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ἀπετέλει πολιτικὴν ρωμαντισμοῦ καὶ σύνθημα κομματικόν, πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἄλλων σκοπῶν, καὶ ὄχι πολιτικὴν σοβαράν. Ἦτο κομματικὸν σύνθημα καὶ ἀπέφερε τοὺς καρπούς του διὰ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Τώρα τίθεται τὸ ζήτημα καὶ γεννᾶται εὐλόγως τὸ ἐρώτημα: Πῶς ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἐθνικῆς Σωτηρίας, ὅπως τὴν ἀπεκάλεσεν ὁ κ. Ζέρβας, συμβιβάζει τὰς δύο αὐτὰς σοβαρὰς ἀντινομίας;

§115Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Θλιβερὸν καθῆκον.

§116Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Πιστεύει ἡ Κυβέρνησις ὅτι, συνεχίζουσα τὸ ἀπόστημα τοῦ εἰρηνοπολέμου, ἤλλαξε τακτικὴν πλέον καὶ ἔρχεται στὸ σύστημα τοῦ κατευνασμοῦ; Μέχρι τοῦδε, δὲν κατωρθώθη νὰ δοθῇ σαφὴς ἀπάντησις εἰς τὴν πλήρη αὐτὴν ἀντινομίαν. Διότι, ἐὰν τὸ Λαϊκὸν Κόμμα προχωρῇ εἰς τὴν πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ, ὁμολογεῖ ὅτι ἀπέτυχεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς τῆς καταστολῆς. Ἐὰν ἀντιθέτως τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων προχωρῇ εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς καταστολῆς, ὁμολογεῖ ὅτι ἡ μέχρι τοῦδε ἐξαγγελθεῖσα πολιτικὴ τοῦ κατευνασμοῦ ἀποτελεῖ, ὅπως εἴπομεν, πολιτικὴν ρωμαντισμοῦ ἢ κομματικὸν τέχνασμα, τὸ ὁποῖον ἔφερε τὸ ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα. Πάντως, μία εἶναι ἡ ἀντίληψις τοῦ ὁμιλοῦντος, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι καταδικασμένον εἰς πλήρη ἀποτυχίαν καὶ δὲν προοιωνίζει σοβαρῶς τὴν προαγωγὴν τοῦ θέματος εἰς τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας, διότι ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι πολλοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ κατέλθουν τῶν βουνῶν, διὰ νὰ διαχειμάσουν, πάντως δὲν πρόκειται νὰ κατέλθουν ὅλοι. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι μπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ καμμία ἀμφισβήτησις, ὅτι ἐὰν μείνουν εἰς τὰ ὄρη 3–5 χιλιάδες ὀπαδοὶ συνειδητοί, εἶναι ἀρκετοὶ αὐτοί, διὰ τῶν νέων ἐπιστρατεύσεων, νὰ δημιουργήσουν τὸν νέον στρατὸν καὶ νὰ συνεχίσουν τὸν ἀγῶνα των ἐσαεί. Συνεπῶς, τὸ μέτρον, πρέπει νὰ λεχθῇ εἰλικρινῶς, ὅτι δὲν ἐπιδιώκει σοβαρῶς τὴν λύσιν τοῦ ἀπασχολοῦντος τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν προβλήματος, τῆς ἐσωτερικῆς ἀσφαλείας. Τὸ πρόβλημα τοῦτο καὶ ἡ ἀγωνία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ θὰ συνεχίζωνται μέχρις ὅτου λάβουν τὴν φυσικήν των λύσιν, τὴν λύσιν τῆς καταστολῆς. Ἐρωτᾶται ὅμως, ποία θὰ εἶναι ἡ στάσις τοῦ ὁμιλοῦντος ἀπέναντι τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ; Ἐξομολογοῦμαι ὅτι ἐν τούτοις, θὰ τὸ ψηφίσωμεν, διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Διὰ νὰ διαλύσω τὸν μῦθον τοῦ κατευνασμοῦ εἰς τὰς τάξεις ἐκείνων, ποὺ τὸν πιστεύουν, διὰ νὰ καταδειχθῇ ἡ πλάνη τῆς μερίδος ἐκείνης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ποὺ τὸν ἐπίστευεν ὡς πρόγραμμα, εἴτε ὡς πεποίθησιν, ἡ ὁποία, καίτοι ἀπεδείχθη ἀντίθετος πρὸς τὰ πράγματα, ἐν τούτοις ἐξακολουθεῖ νὰ προβάλλεται ὡς πολιτική. Δεύτερον, διὰ νὰ διαπιστωθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, καὶ νὰ ἀποδείξωμεν εἰς αὐτό, τὸ χιλιάκις ἀποδεδειγμένον, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει ἀναρχία Δικαιοσύνης, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα δικαιοῦνται οἱ ἀριστεροὶ νὰ σκοτώνουν, νὰ φονεύουν καὶ νὰ μένουν ἀτιμώρητοι καὶ μόνον οἱ δεξιοὶ νὰ τιμωροῦνται. Καὶ ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι ἡ τοιαύτη ἀπόδειξις τῆς δικαστικῆς ἀναρχίας, θὰ ἀποτελέσῃ μέτρον πολιτισμοῦ διὰ τὴν Χώραν αὐτήν. Πάντως εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσῃ ὡς βοήθημα καὶ ὁ λόγος αὐτός, ἀρκεῖ διὰ νὰ δώσω τὴν ψῆφον μου. Καὶ τρίτον, πρέπει νὰ καταναλώσωμεν πολιτικῶς ἅπαξ διὰ παντὸς τὴν πλάνην αὐτήν, πρέπει νὰ ἀναγεννηθῇ ἡ πίστις εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Πατρίδος, ὥστε νὰ ἀπαλλαγῇ τὸ Ἔθνος ἀπὸ τὴν πλάνην αὐτήν, νὰ εὑρεθῇ ἡνωμένον ὅταν θὰ παρέλθῃ ἡ φάσις τοῦ κατευνασμοῦ, τῆς διεθνοῦς διπλωματίας, ὅταν θὰ ἀποφασισθῇ σοβαρῶς νὰ καταστείλωμεν τὸ κίνημα. Τότε ἀπηλλαγμένον τὸ Ἔθνος ἀπὸ τὴν φάσιν αὐτὴν τοῦ κατευνασμοῦ, ὑπὸ νέαν ἡγεσίαν, θὰ τραβήξῃ τὸν δρόμον του καὶ θὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὸν ἀγῶνα καὶ τὰ θεμέλια μιᾶς νέας εὐτυχεστέρας ἡμέρας. (Χειροκροτήματα).

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§118ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως συνέχισιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος περὶ ἀμνηστίας. (Ὥρα 9.55′ μ.μ.).