1947.05.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 119η

Παρασκευὴ 23 Μαΐου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 7 μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Δρόσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΔΡΟΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Ταλιαδοῦρος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας κ. Α. Δημητρᾶτος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν συζύγων χηρῶν, θυμάτων τοῦ πολέμου 1940–45 Ἑλλάδος, ζητουσῶν ἄμεσον οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Η. Ζουμπουλάκης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἐργοληπτῶν Λακωνίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὸν ἐνεργηθησόμενον διαγωνισμὸν πρὸς ἀνάδειξιν νέων ἐργολάβων. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Θεσσαλονίκης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν βαρεῖαν φορολογίαν ἐπὶ τοῦ οἴνου καὶ τοῦ στεμφυλοπνεύματος. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Κ. Δηλαβέρης καταθέτει ἀναφορὰν καὶ διαμαρτυρίαν τῶν κατοίκων τῶν Νήσων Κυθήρων, ζητούντων τὴν κατάργησιν ἀγροφυλακῆς ἐν τῇ Νήσῳ των, καθ’ ὅσον ὁ μὲν θεσμὸς εἶναι ἄχρηστος διὰ τὰς συνθήκας τῆς Νήσου, ἡ δὲ σχετικὴ φορολογία δυσβάστακτος. Οἱ ἀρτοποιοὶ Ἰστιαίας, διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην διανομὴν τῶν ἀλεύρων ὑπὸ τῶν παντοπωλῶν καὶ ζητοῦν ἀναστολὴν τοῦ μέτρου τούτου. Ὁ Γ. Λαγγούσης, κάτοικος Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ τέως Ἐπιτρόπου Δοσιλόγων Σ. Ἀλεξανδροπούλου διὰ τὴν μεροληπτικὴν στάσιν του κατὰ τὴν διεξαγωγὴν συναφῶν δικῶν καὶ ζητεῖ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Πύργου Ἠλείας, διαμαρτύρεται διὰ ὁριστικὴν διακοπὴν ἐργασίας εἰς ἐργοστάσιον καπνοῦ Καραβασίλη καὶ διὰ μεταφορὰν τούτου εἰς Ἀθήνας. Ὁ Κτηνοτροφικὸς κόσμος Νομοῦ Φθιώτιδος, διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 56 (περὶ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν) καὶ ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν τούτου. Ὁ Συνεταιρισμὸς ἀκτημόνων καλλιεργητῶν Πετρομαγούλας, τοῦ Δήμου Ὀρχομενοῦ, ζητεῖ ὅπως παραχωρηθῇ εἰς αὐτοὺς γεωργικὸς κλῆρος πρὸς ἀποκατάστασίν των. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον καὶ τὸ Σωματεῖον λιγνιτωρύχων Σερρῶν, διαμαρτύρονται δι’ ἀναστολὴν προμηθείας λιγνίτου. Οἱ κάτοικοι Καλαβρύτων διαμαρτύρονται δι’ ἀπαγόρευσιν διανομῆς τροφίμων εἰς τοὺς κατοίκους διὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον, Φεβρουάριον καὶ Μάρτιον καὶ ζητοῦν ἄμεσον διανομὴν τροφίμων. Ὁ Γ. Πατεράκης, τέως Ὑπενωμοτάρχης Χωροφυλακῆς, ζητεῖ ὅπως τῷ ἀπονεμηθῇ σύνταξις. Ὁ σύνδεσμος βομβοπλήκτων Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην τροποποίησιν τοῦ νόμου 808 δι’ οὗ νομιμοποιεῖται ἡ παραμονὴ τῶν ἐγκατασταθέντων ὑπὸ τῶν Γερμανῶν εἰς Ἰσραηλιτικὰ καταστήματα. Οἱ συνταξιοῦχοι πλοίαρχοι καὶ μηχανικοὶ τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ, ζητοῦν τροποποίησιν τοῦ νόμου 5225)40 ἀπαγορεύοντος εἰς τοὺς συνταξιούχους πλοιάρχους καὶ μηχανικοὺς τὴν ἐπανάληψιν τοῦ ναυτικοῦ ἐπαγγέλματος. Ὁ λαὸς Ξηρομέρου καὶ οἱ Πρόεδροι Κοινοτήτων τῆς περιφερείας Ἀστακοῦ, ζητοῦν ὅπως ὁ μετατεθεὶς εἰς Τρίπολιν Ἀνθυπασπιστὴς Καπελάρης ἀνακληθῇ εἰς τὴν θέσιν του. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν καὶ ἡ Ἕνωσις Ἐμπόρων ὑφασμάτων Δράμας καὶ περιφερείας διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου, διὰ τὴν ἐπιβολὴν νέας δημοτικῆς φορολογίας, ὡς καὶ διὰ τὴν μὴ εἰσέτι συγχώνευσιν τῶν ἐπικουρικῶν Ταμείων. Ὁ Σύλλογος ἐμποροϋπαλλήλων Ἀθηνῶν, ζητεῖ ὅπως εἰς τὸ νέον περὶ ἐνοικιοστασίου νομοθετικὸν διάταγμα, τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον 5 ὑπὲρ τῆς τάξεώς των. Οἱ κάτοικοι τῶν Κοινοτήτων Ἀλφειούσης, Ἐπιταλίου, Κάτω Σαμικοῦ τοῦ τέως Δήμου Βόλακος ἐπαρχίας Ὀλυμπίας, ζητοῦν ὅπως ἀποδοθῇ εἰς τὴν Κοινότητα Ἐπιταλίου τὸ μισθωθὲν ἀγρόκτημα ἀπὸ τὸν ἰδιώτην Ἀσημάκην Μπίστολαν. Ὁ Σύνδεσμος ἐπαγγελματιῶν μισθωτῶν ὁδηγῶν αὐτοκινήτων Μεσσηνίας, διαμαρτύρεται διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Νόμου 2112 περὶ ἀποζημιώσεώς των καὶ ζητεῖ ἄμεσον ἐπαναφοράν του. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Κ. Παπαδόπουλος, ὑποβάλλει ἀναφορὰν διὰ τῆς ὁποίας διαμαρτύρεται διὰ τὸ δημοσίευμα τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν Ἐφημερίδα «Βῆμα» τῆς 18ης Μαΐου ἐ. ἔ. ὑπὸ τὸν τίτλον «Δὲν ὑπάρχουν ἐπισήμως συμμορίαι τῆς δεξιᾶς εἰς τὴν Θράκην». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Νικολαΐδης, Π. Λεβαντῆς, Π. Ροζάκης, Γ. Βοραζάνης, Λ. Κουτσοπέταλος, Θ. Κιζάνης, Λ. Ἰασωνίδης Γ. Μπακατσέλος κ. ἄ. καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ τῆς θέσεως τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης». Ἡ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ἀστυνομίας Πόλεων διατάξεων». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις τῆς πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιβολῆς ἐφ’ ἅπαξ εἰδικοῦ φόρου ἐπὶ τῆς προκυψάσης ὠφελείας ὑπὲρ ἀγοραστῶν καπνῶν ἐκ χορηγηθεισῶν εἰς τούτους πιστώσεων ὑπὸ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Βολουδάκης, Γ. Σαρρῆς, Ε. Κοθρῆς, Π. Γύπαρης, κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν Α. Ν. 683 καὶ 765)1945 περὶ ρυθμίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν Τραπεζῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Μουτζουρίδης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν Α. Ν. 683 καὶ 765)1945 «περὶ ρυθμίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν Τραπεζῶν». Ὁ κ. Φ. Μανουηλίδης καταθέτει τὸ κάτωθι τηλεγράφημα τοῦ Ι. Τιρρῆ ἐκ Διδυμοτείχου: «Λόγῳ ἀνατινάξεως τριῶν σιδηροδρομικῶν γεφυρῶν Νομοῦ Ἕβρου, δικτύου Γαλλο–Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας, ἀπεκόπη καὶ ἀπεμονώθη συγκοινωνιακῶς Νομὸς καὶ ἰδίᾳ αἱ τρεῖς βόρειοι τούτου ἐπαρχίαι. Παρακαλοῦμεν καταβληθῶσι σύντονοι ἐνέργειαι ταχεῖαν ἐπισκευὴν γεφυρῶν καὶ ἀποκατάστασιν συγκοινωνίας, καθ’ ὅσον πλήρης νέκρωσις πάσης κινήσεως ἐβύθισε λαὸν ὁλοκλήρου Νομοῦ παντελῆ ἀπόγνωσιν». Ὁ κ. Ν. Ἀβραάμ, δι’ ἐκτενοῦς ἐπιστολῆς πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ὑπὸ ἡμερομηνίαν 23ης τρέχοντος, γνωρίζει ὅτι ἔλαβε γνῶσιν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν τῆς Βουλῆς καὶ ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ ἐζήτησε τηλεγραφικῶς διάφορα ἐπίσημα στοιχεῖα ἐξ Ἀμερικῆς, μετὰ τὴν λῆψιν τῶν ὁποίων θέλει δώσει ἀπάντησιν εἰς τὴν Βουλήν, εἰς συμπλήρωσιν τῆς ἐνώπιον αὐτῆς ἀγορεύσεώς του τῆς 7ης Μαΐου καὶ ὅτι αἱ μηνύσεις αὐτοῦ κατὰ τῶν ἐφημερίδων «Ριζοσπάστης» καὶ «Ἐλεύθερη Ἑλλάδα» ὑποβληθεῖσαι πρὸ τῆς ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεως, ὡρίσθησαν νὰ ἐκδικασθῶσι τὴν 24 καὶ 25 Ἰουνίου ἐ. ἔ.

§5Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Μαζὶ μὲ τὰς ἐπερωτήσεις, διενεμήθη εἰς τοὺς κυρίους βουλευτὰς καὶ ἡ ἡμερησία διάταξις Νομοθετικῆς Ἐργασίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἐκ τῶν πρώτων εἶναι ἀναγεγραμμένον τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι σήμερον εἶναι ἡμέρα Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ μόνον εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει χρόνος δύναται νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ καὶ μὲ Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. Τὸ σύνολον τοῦ ψηφισθέντος προχθὲς νομοσχεδίου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Στρατιωτικῶν «περὶ..... (ἀναγινώσκει).....», εἶναι ἀνεγεγραμμένον ἐκ τῶν πρώτων, ἐπειδὴ ὅμως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου, ὑπέβαλα μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία δὲν διετυπώθη καλῶς, παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἐφ’ ὅσον ἄλλως τε ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἀναβάλῃ τὴν ψήφισίν του, ὥστε νὰ εἶναι παρὼν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ νομοθετικὴ ἐργασία θὰ γίνῃ μετὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχῃ χρόνος.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 7 ὁ κ. Δ. Σφαέλλος ἔχει τὸν λόγον.

§7Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸν παρελθόντα Νοέμβριον εἶχα τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω μίαν ἐρώτησιν ἀπευθυνομένην πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, σχετιζομένην μὲ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀνακατασκευῆς καὶ ἀνασυγκροτήσεως τοῦ λιμένος Πειραιῶς. Βεβαίως δι’ ἡμᾶς τοὺς Πειραιώτας, τὸ θέμα τοῦ λιμένος εἶναι ζωτικωτάτης σημασίας. Ἀλλ’ εἶναι μεγάλης σημασίας καὶ διὰ τὴν καθόλου οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Διότι πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι ὁ Πειραιεύς, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι εἷς ἐκ τῶν πνευμόνων τοῦ τόπου μας, εἶναι μία περιοχὴ εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει συγκεντρωθῆ ἕνα μεγάλο μέρος τῆς βιομηχανικῆς, ἐμπορικῆς καὶ ναυτικῆς ζωῆς τοῦ τόπου μας, ὥστε νὰ δικαιοῦμαι νὰ ἐπικαλοῦμαι τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον. Τὸν παρελθόντα Ἀπρίλιον 1946, εὐθὺς μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31 Μαρτίου, θὰ ἔλεγε κανεὶς ὅτι ὡς πρῶτον δεῖγμα διεθνοῦς ἀναγνωρίσεως ἐπιστροφῆς τῆς χώρας εἰς τὴν πολιτικὴν νομιμότητα, ἐστάλησαν αἱ ὑποβληθεῖσαι ἐκ μέρους διαφόρων τεχνικῶν Ἀμερικανικῶν Ἑταιρειῶν καὶ ἰδιαιτέρως τῆς Ἑταιρείας Ράϋμοντ Κόνκρετ Πάϊλ Κόμπανυ προτάσεις διὰ μελέτην, κατασκευὴν καὶ χρηματοδότησιν διαφόρων τεχνικῶν παραγωγικῶν ἔργων. Αἱ προτάσεις αὐταὶ ὑπεβλήθησαν πρὸς τὰ ἓξ παραγωγικὰ Ὑπουργεῖα — ἂν δὲν ἀπατῶμαι — καὶ ἰδιαιτέρως τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, καὶ εἶχον περιεχόμενον σὺν τοῖς ἄλλοις τὴν μελέτην, τὴν κατασκευὴν καὶ τὴν χρηματοδότησιν τῶν ἔργων τοῦ λιμένος Πειραιῶς. Καὶ εἶναι φανερόν, ὅτι ἡ σημασία τῶν προτάσεων αὐτῶν, δὲν πρέπει μόνον νὰ κριθῇ ἀπὸ τῆς στενῆς πλευρᾶς τῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ λιμένος, ἀλλὰ πρέπει νὰ κριθῇ ἰδίᾳ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐνισχύσεώς μας ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς διεθνοῦς ἀσφαλείας καὶ ἀκόμη τῆς ὅλης ἐξυπηρετήσεως, τέλος, τῶν γενικωτέρων ἐθνικῶν συμφερόντων, πρὶν ἢ ἀκουσθῇ τὸ δόγμα Τρούμαν τῆς 12 Μαρτίου. Διότι ἐνῷ πρὸ τῆς 12 Μαρτίου 1947 ἡ ἀσφάλισις τῶν συνόρων καὶ ἡ ἀκεραιότης τῆς Χώρας, θὰ ἔλεγε κανείς, ὅτι δὲν ἦτο μία ἀπόλυτος πραγματικότης, διότι, πράγματι, ἀσφάλεια 100% δὲν ὑπῆρχε τότε, οὔτε, ἄλλως τε, εἰς τόσον ἀπόλυτον βαθμὸν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ποτέ, ἐν τούτοις, κατὰ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπεβάλλοντο αἱ Ἀμερικανικαὶ προτάσεις, δηλαδὴ τὸν παρελθόντα Ἀπρίλιον 1946, ἡ τοποθέτησις ἐνταῦθα Ἀμερικανικῶν κεφαλαίων καὶ συμφερόντων ἰσοδυνάμει πρὸς ἄφιξιν ἀμερικανικῶν στρατιωτικῶν ἐνισχύσεων τῆς ἀσφαλείας τῆς Χώρας μας. Ἀτυχῶς, εἰς τὰς προτάσεις ἐκείνας, δὲν ἐδόθη ἡ δέουσα σημασία. Διότι μόλις δύο μετὰ ταῦτα μῆνας περὶ τὸν Ἰούνιον τοῦ 1946, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἀπήντησεν εἰς τὰς προτάσεις αὐτὰς τῆς Ἀμερικανικῆς Ἑταιρείας Ράϋμοντ Κόνκρετ Πάϊλ Κόμπανυ, λέγων, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ Ἑταιρεία νὰ ἐξασφαλίσῃ προηγουμένως τὴν χρηματοδότησιν τῶν ἔργων. Οὐχ ἧττον, ἡ Ἑταιρεία αὕτη ἐγνώριζεν ὅτι χωρὶς νὰ ὑπάρχουν μελέται τῶν ἔργων ἀνακατασκευῆς τοῦ λιμένος Πειραιῶς ἀπὸ Ἀμερικανικὸν ὀργανισμόν, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χρηματοδοτηθοῦν ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν χρηματαγοράν. Ἐν τούτοις, ὅμως, πειθομένη εἰς τὰς ὑποδείξεις τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Ἔργων, προέβη εἰς ἐνεργείας καὶ διαβήματα καὶ ἐν τέλει ἀπήντησε κατὰ Σεπτέμβριον 1946, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐκτέλεσις ἔργων ἀνασυγκροτήσεως τοῦ λιμένος Πειραιῶς δι’ Ἀμερικανικῶν κεφαλαίων ἐὰν συμφώνως πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν νομοθεσίαν δὲν προηγεῖτο μελέτη ἀπὸ Ἀμερικανικὸν οἶκον, ὑπεδείκνυε δὲ τὸ ποσὸν καὶ τὴν πηγὴν τῆς μικρᾶς δαπάνης ἀπὸ πίστωσιν 500.000 δολλαρίων Τραπέζης Εἰσαγωγῶν καὶ Ἐξαγωγῶν, εἰδικὴν διὰ τοιαῦτα θέματα. Ὀφείλω, εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, νὰ κάμω μίαν δήλωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς: Ὅτι δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ποία ἦτο ἡ Ἀμερικανικὴ Ἑταιρεία, οὔτε ὁ προτείνας, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ προτείνουσα τὸ ἔργον ἑταιρεία ἦτο μία ἐκ τῶν σοβαρωτάτων διεθνῶς ἀνεγνωρισμένων Ἀμερικανικῶν τεχνικῶν ἑταιρειῶν, ἡ ὁποία κατεσκεύασε διαρκοῦντος τοῦ πολέμου ἔργα ἑνάμισυ δισεκατομμυρίου δολλαρίων διὰ λογαριασμὸν τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, εἶχον δὲ τὴν ἐπιβεβαίωσιν τῶν πληροφοριῶν μου, ὡς πρὸς τὴν σοβαρότητα καὶ ἀξίαν τῆς ἑταιρείας ταύτης καὶ ἀπὸ ὑψηλότατα εὑρισκόμενον πρόσωπον, ἀπ’ αὐτὸν τοῦτον τὸν Ἀείμνηστον Βασιλέα ΓΕΩΡΓΙΟΝ Βʹ, οὗτινος τὴν παρέμβασιν ὑπὲρ τοῦ λιμένος Πειραιῶς ἐπιμόνως καὶ ἰδιαιτέρως ἐπεκαλέσθην. Ἀτυχῶς, τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, παρὰ τὴν ἀπάντησιν τὴν κατηγορηματικὴν τῆς ἑταιρείας, στηριζομένην εἰς τὴν ἰσχύουσαν Ἀμερικανικὴν νομοθεσίαν διὰ τὴν χρηματοδότησιν ἔργων εἰς τὴν ξένην, συνέχισε τὴν τακτικὴν τῆς ἀλληλογραφίας μετὰ τῆς ἑταιρείας ἕως σήμερον, μὲ μόνον τὸ ἀποτέλεσμα τῆς παρατάσεως τῆς ἐκκρεμότητος τοῦ θέματος τούτου.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐπιταχύνετε, διότι μόνον ἐπὶ πέντε λεπτὰ ἐπιτρέπεται ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἐρωτήσεώς σας.

§9Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον μὲ πιέζει ὁ χρόνος, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ συντομεύσω εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν τῶν στοιχείων μου εἰς βάρος τῆς τακτικῆς τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, διὰ τὴν ἀνακατασκευὴν τοῦ λιμένος Πειραιῶς. Τέλος δέ, ἰδιαιτέρως νὰ τονίσω ὅτι γνωρίζω καλῶς τὰ ἀτελείωτα σχέδια τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων καί, νομίζω, ὅτι διὰ τῶν σχεδίων αὐτῶν τῶν ἔξω παντὸς χρόνου καὶ πραγματικότητος εὑρισκομένων δὲν θὰ φθάσωμεν ποτὲ εἰς τὴν ἀνακατασκευὴν καὶ τὴν ἔναρξιν τῶν ἔργων ἀνασυγκροτήσεως τοῦ πρώτου λιμένος τῆς Χώρας. Καὶ νομίζω ἀκόμη, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων εἶναι ἐλεγκτόν, διότι ὤφειλεν, ἤδη, νὰ εἶχεν ἀποστείλει μίαν εἰδικὴν ἀποστολὴν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, πλαισιώνων αὐτὴν ἀπὸ βουλευτὰς Πειραιῶς, ὅλων τῶν ἀποχρώσεων, ἡ ὁποία νὰ ἠσχολεῖτο μὲ τὴν ἤδη συνεχῶς καὶ ἀενάως μελετωμένην ἐνέργειαν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ λιμένος, ὁ ὁποῖος ὅμως ἕως σήμερον, ἔχει ἀφεθῆ εἰς τὸ ἔλεος καὶ τὴν φιλοτιμίαν τῶν μικρῶν δυνάμεων τοῦ Ὀργανισμοῦ Λιμένος Πειραιῶς, ὁ ὁποῖος Ο.Λ.Π. ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ πράξῃ διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ λιμένος τὸ πράττει φιλοτίμως, παρὰ τὰς παρεμβαλλομένας δυσχερείας εἰς τὸ ἔργον καὶ τὰς προθέσεις του ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, δηλαδὴ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων καὶ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Διότι εἶναι ἐπίσης γεγονός, ὅτι τὸ Κράτος αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὀφείλει εἰς τὸν λιμένα Πειραιῶς μέγα ποσόν, περὶ τὰ 15–17 δισεκατομμύρια δραχμῶν, καὶ ἐνῷ ὀφείλει τὰ χρήματα αὐτὰ δὲν τὰ καταβάλλει, καὶ ἀκόμη ὅταν μετρᾷ εἰς τὸν Ο.Λ.Π. ἕνα μέρος οὗτος ἐμποδίζεται καὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάμῃ ἔργα, διότι τὸ ἰσχῦον ἐπίσημον μισθολόγιον τοῦ Κράτους δὲν ἐπιτρέπει τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἐπιθυμίας του αὐτῆς, ἀφοῦ κανεὶς ἐργάτης εἰδικευμένος δὲν προσέρχεται μὲ τὰ ἰσχύοντα μισθολόγια τοῦ Κράτους καὶ οὐδεὶς ἐργολάβος ἀναλαμβάνει ἔργα. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας, ὑποβάλλω τὴν παράκλησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, πότε θὰ εἶναι δυνατὸν ὁ Πειραιεὺς νὰ ἐλπίζῃ εἰς τὴν ἔναρξιν τῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ λιμένος του, πέραν τῶν ἐπισκέψεων τῶν εὐχῶν καὶ τῶν ἐκφράσεων μεγάλης ἀγάπης πρὸς τὸν Πειραιᾶ, ὁ ὁποῖος τρία ὁλόκληρα ἔτη μετὰ τὴν καταστροφήν του ἀπὸ Ἰταλικούς, Γερμανικοὺς καὶ τελευταίως Ἀγγλο–Ἀμερικανικοὺς βομβαρδισμοὺς ἐξακολουθεῖ νὰ κατάκειται εἰς ἐρείπια, διότι ἡ ἰδική μας Ὑπηρεσία καὶ τὰ Ὑπουργεῖα μας ἀδιαφοροῦντα πρὸς σοβαρωτάτας προτάσεις, ὧν κατέχω τὰ ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα πλήρως, μὲ μεγάλην νωχέλειαν ἀντιμετωπίζουν τὸ ἔργον τῆς ἀνακατασκευῆς καὶ ἀνασυγκροτήσεως τοῦ λιμένος Πειραιῶς, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπιφυλάττομαι νὰ ἐπανέλθω ἀναλόγως τῆς ἀπαντήσεως ποὺ θὰ λάβω.

§10Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. βουλευτοῦ Πειραιῶς, εἶναι δεδικαιολογημένον, προκειμένου περὶ τοῦ λιμένος Πειραιῶς, ἀλλά, νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ μονοπωλήσῃ τὸ ἐνδιαφέρον αὐτό, διότι, νομίζω, ὅλοι οἱ κ.κ. βουλευταί, ἔχοντες ἐπίγνωσιν τῆς σημασίας τοῦ λιμένος Πειραιῶς, ἐνδιαφέρονται ἐξ ἴσου. Γνωρίζετε ὅλοι τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἀμέσως μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν. Ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὅτι ἕως αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν εἶναι κανεὶς εἰς θέσιν νὰ ἀποφασίσῃ ὁριστικῶς ἐπὶ προτάσεων ξένων οἴκων. Ὅλη αὐτὴ ἡ περίοδος ἦτο μιὰ μεταβατικὴ περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν εἴχομεν ἀορίστους πάντοτε προτάσεις ἀπὸ διαφόρους οἴκους, ἀλλὰ τίποτε τὸ σαφὲς καὶ συγκεκριμένον. Ἄλλοι ἐπρότειναν μόνον ὅρους ἐκτελέσεως, ἄλλοι συνεδύαζον καὶ ὅρους χρηματοδοτήσεως, ἀλλὰ οὐδεμία πρότασις ἐκ τούτων ἦτο σαφής. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ἀπηντήσαμεν εἰς τὴν αἴτησιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. βουλευτὴς Πειραιῶς, τῆς Ἑταιρείας Ρέϋμοντ καὶ τῆς εἴπομεν ὅτι θὰ ἠθέλαμεν νὰ μᾶς δώσῃ κάποιας πλέον συγκεκριμένας προτάσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ συζητήσωμεν. Ἀλλ’ ἐν ταὐτῷ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς παρήγγειλε νὰ μὴ σπεύσωμεν νὰ συνάψωμεν καμμίαν σύμβασιν ἐπὶ ἔργων, διότι οὔτε τὸ ὅλον πρόγραμμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἔχει ἀκόμη συντελεσθῇ, οὔτε οἱ ὅροι τοῦ δανεισμοῦ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν καθορισθῇ, ἐὰν θὰ ἦσαν οἱ πρέποντες, ἢ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν καλυτέρους. Συνεπῶς ἕως σήμερον ἔπρεπε νὰ εἶναι κανεὶς διστακτικὸς εἰς τὸ νὰ ἀποφασίσῃ νὰ δεχθῇ μίαν σύμβασιν οἱανδήποτε. Μὲ τὴν ἀναγγελίαν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, οἱ ὅροι μεταβάλλονται καὶ ἴσως καὶ οἱ οἶκοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐνδιαφερθοῦν δι’ Ἑλληνικὰ ἔργα, σήμερον θὰ δώσουν ὑπὸ πολὺ καλυτέρους ὅρους τὰ δάνειά των, παρὰ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καθ’ ἣν ἔκαμον τὰς προτάσεις των, τὴν μᾶλλον μεμακρυσμένην. Αὐταὶ ἦσαν αἱ σκέψεις, αἱ ὁποῖοι μᾶς ἔκαμαν ἕως αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ μὴ συνάψωμεν καμμίαν σύμβασιν μὲ κανένα ξένον οἶκον.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 15 ἀναφορᾶς, ὁ κ. Π. Κατσώτας ἔχει τὸν λόγον.

§12Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπέβαλα μίαν ἐρώτησιν διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως διὰ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν, ἵνα πληροφορήσουν τὴν Βουλὴν ἐπὶ ὡρισμένων ἐρωτημάτων, διὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν ἀπορίαι καὶ συγκεκριμένως εἰς ἐμὲ τὸν ὁμιλοῦντα. Εἶναι κοινὸν μυστικόν, ὅτι ἀπὸ ἑνὸς ἔτους, ἤτοι ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1946 μέχρι τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1947, διετέθη μέγα ποσὸν συναλλάγματος δι’ εἰσαγωγὰς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορευμάτων καὶ πρώτων ὑλῶν. Ἐπειδὴ μέγα μέρος τῆς κοινῆς γνώμης ἀνησυχεῖ, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς διαθέσεως τοῦ συναλλάγματος τούτου, παρεκάλεσα τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσουν τὴν Βουλήν, πῶς διετέθη τὸ ἀνωτέρω ποσὸν τοῦ συναλλάγματος καὶ διὰ ποῖα εἴδη διετέθη. Ποῖα εἶναι τὰ πρόσωπα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν αἱ ἄδειαι εἰσαγωγῆς, ποῖον εἶναι τὸ ἐπάγγελμά των καὶ ποῖον ἦτο τὸ προηγούμενον ἐπάγγελμά των. Δηλαδὴ πρὶν λάβουν τὴν ἄδειαν εἰσαγωγῆς. Ἐζήτησα νὰ πληροφορηθῶ ταῦτα, διότι διαδόσεις ὑπάρχουν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι ἔγιναν ἔμποροι εἰσαγωγικῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἤσκουν μέχρι σήμερον τοιοῦτον ἐπάγγελμα. Εἰδικώτερον δὲ ὑπέβαλον τὴν ἐρώτησιν ταύτην προκειμένου περὶ τῶν αὐτοκινήτων, καὶ ἐζήτησα νὰ δοθῇ εἰς τὴν Βουλὴν λεπτομερὴς κατάλογος, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐμφαίνεται πόσα φορτηγὰ καὶ πόσα λεωφορεῖα αὐτοκίνητα εἰσήχθησαν κατὰ τὸ ἀνωτέρω ἔτος, πόσα αὐτοκίνητα κοινῆς χρήσεως καὶ πόσα αὐτοκίνητα πολυτελείας πρὸς χρῆσιν ἰδιωτῶν. Δὲν θὰ ἀνέμενεν ἴσως, ἡ Βουλὴ νὰ πληροφορηθῇ τὸ τοιοῦτον ἀπὸ ἐμέ. Νομίζω, ὅτι τὸ σύνολον σχεδὸν τῆς Βουλῆς θὰ βλέπῃ καθημερινῶς ἕνα μέγα ἀριθμὸν ἰδιωτικῶν αὐτοκινήτων, ὁ ὁποῖος κυκλοφορεῖ ἐντὸς τῆς πρωτευούσης καὶ διὰ τὰ ὁποῖα αὐτοκίνητα θὰ διετέθη ἕνα σοβαρώτατον ποσὸν συναλλάγματος. Τὴν στιγμὴν δέ, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν ἐπείγουσαι ἀνάγκαι διατροφῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, θὰ εἶναι σκόπιμον καὶ ἐπιτακτικὸν καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δώσῃ συγκεκριμένας πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν τὶ πράγματι συνέβη, ὅσον ἀφορᾷ τὸ εἶδος τοῦτο. Συγκεκριμένως ἐνδιαφερόμεθα νὰ μάθωμεν τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, ἢ τὰς Ἑταιρείας, πρὸς ὄφελος τῶν ὁποίων ἐδόθησαν ἄδειαι εἰσαγωγῆς ἰδιωτικῶν αὐτοκινήτων. Ἀλλ’ ἐνδιαφερόμεθα ταὐτοχρόνως νὰ μάθωμεν ποῖον σκοπὸν πρὸς ὄφελος τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου ἐξυπηρετοῦν αἱ τοιαῦται ἄδειαι, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὰ πρόσωπα ταῦτα. Προτείνομεν δὲ νὰ διαταχθῇ ἡ συγκέντρωσις τούτων ἐντὸς 24ώρου, εἰς καθωρισμένον χῶρον καὶ νὰ ἐξακριβωθῇ: α) Ποῖοι εἶναι οἱ κάτοχοι τούτων, β) πόθεν ἠγοράσθησαν τὰ πολυτελῆ αὐτοκίνητα, γ) ποῖον ποσὸν συναλλάγματος διετέθη καὶ πόθεν τὸ ἐπρομηθεύθησαν καὶ δ) νὰ διαπιστωθῇ ποῖον κοινωνικὸν σκοπὸν ἐξυπηρετοῦν καί, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐξυπηρετοῦν τοιοῦτον σκοπόν, νὰ δεσμευθοῦν καὶ νὰ διατεθοῦν διὰ σκοποὺς κοινῆς ὠφελείας. (Χειροκροτήματα).

§13Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἀπαντῶν εἰς τὸν βουλευτὴν Αἰτωλοακαρνανίας, ἔχω νὰ εἴπω ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀφ’ ἧς τὸ ἀνέλαβον, οὐδεμία ἄδεια εἰσαγωγῆς ἐδόθη δι’ αὐτοκίνητα. (Χειροκροτήματα). Ὑπάρχουν βεβαίως, αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα εἰσήχθησαν ἐν Ἑλλάδι ἔκτοτε, ἀλλ’ αὐτὰ εἰσήχθησαν δι’ ἰδίου συναλλάγματος, ὡς ἐδήλωσαν οἱ εἰσαγωγεῖς αὐτοί, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον ἐπέβαλεν εἰσφορὰν ἡ ὁποία φθάνει μέχρι 200%. Εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα εἰσήχθησαν, ἔστω καὶ δι’ ἰδίου συναλλάγματος, ἐπεβλήθη ἡ τοιαύτη εἰσφορά. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἔχω οὐδεμίαν εὐθύνην, οὔτε γνωρίζω τὰ παρελθόντα. Εἰς τὴν Βουλὴν κατετέθησαν ὡρισμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα φαντάζομαι ὅτι θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁ ἐπερωτῶν βουλευτής. (Χειροκροτήματα).

§14Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Συνεπείᾳ μιᾶς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Κωνσταντινίδη, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, κατετέθη εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς γενικὸς πίναξ, ὁ ὁποῖος διαλαμβάνει τὸ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον διετέθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος διὰ τὴν εἰσαγωγὴν διαφόρων εἰδῶν κατὰ κατηγορίας. Ὁ πίναξ, τὸν ὁποῖον ζητεῖ ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας, πρέπει νὰ περιλαμβάνῃ καὶ κατάστασιν ὀνομαστικὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἰσήγαγον κατὰ τὸ 1946. Ἀπαντῶν προχθὲς εἰς τὸν κ. Βαμβέτσον, ὁ ὁποῖος ἐζήτησεν ἀνάλογον πίνακα, εἶπον ὅτι τὰ ὀνόματα αὐτῶν εἶναι περίπου 120 χιλιάδες ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως, περίπου δὲ 100 χιλιάδες ἀπὸ τὴν 1 Ἰανουαρίου τοῦ ἔτους 1946. Κατ’ ἀκολουθίαν θὰ χρειασθοῦν συνεργεῖα πολλαπλᾶ, τὰ ὁποῖα θὰ ἐργασθοῦν διὰ πολλοὺς μῆνας, ἐπὶ πλέον δὲ ἐπειδὴ ὑποτίθεται ὅτι, λόγῳ τῶν ζητουμένων δι’ ἕκαστον εἰσαγωγέα πληροφοριῶν, αἱ πληροφορίαι αὗται διὰ τρία περίπου ὀνόματα θὰ καταλαμβάνουν χῶρον μιᾶς σελίδος, τότε ἀντιλαμβάνεσθε ποῖος ὄγκος, τοὐλάχιστον ἐκ 30 μέχρι 40.000 σελίδων θ’ ἀπητεῖτο διὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ πίνακος αὐτοῦ. Ἐν τούτοις, ὅμως, ἐπειδὴ τὸ πρᾶγμα ἐμφανίζει ἐξαιρετικὸν ἐνδιαφέρον, ἤδη ἤρχισεν ἐργαζόμενον συνεργεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ δώσῃ λεπτομερεῖς πληροφορίας, ὄχι βεβαίως μέχρις ὀνομαστικοῦ πίνακος, διότι τοιοῦτος πίναξ, ἐπαναλαμβάνω, θὰ ἐχρειάζετο μῆνας ὁλοκλήρους διὰ νὰ καταρτισθῇ. Διὰ τὰ αὐτοκίνητα, ἐπειδὴ εἶναι περιωρισμένος ὁ ἀριθμὸς καὶ περιωρισμένα τὰ πρόσωπα, θὰ ἱκανοποιήσωμεν τὴν αἴτησιν τοῦ κ. συναδέλφου, εἰς τρόπον ὥστε ἐντὸς ὀλίγου νὰ γνωρίζῃ ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἰσήγαγον αὐτοκίνητα. Βεβαίως, ἡ κατάστασις ἡ ὁποία κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι συνεπτυγμένη, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν εἰς ὡρισμένα κεφάλαια νὰ ἐκταθῶμεν εἰς μεγαλυτέρας λεπτομερείας, ἀλλ’ ἡ μελέτη ἡ ὁποία συντελεῖται καὶ ἡ συγκέντρωσις στοιχείων ἡ ὁποία γίνεται ἤδη καὶ ἡ ὁποία νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ἑτοίμη ἐντὸς ἐλαχίστων ἑβδομάδων, θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ἐκτυπωθῇ. Αὐτὴ θὰ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ παράσχῃ τὴν πλήρη εἰκόνα τῶν γενομένων εἰσαγωγῶν.

§15Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς εἰσβολῆς τῶν ἐχθρῶν εἰς Ἑλλάδα, εἶχον δοθῆ διάφοροι πιστώσεις εἰς πολλοὺς εἰσαγωγεῖς. Αἱ πιστώσεις αὐταί, εὑρισκόμεναι εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀνελήφθησαν ἀπὸ τοὺς εἰσαγωγεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔφυγον, ἐνῷ τὰ πράγματα δὲν ἦλθον. Θὰ ἠθέλαμεν νὰ μάθωμεν, αὐτὰ τὰ χρήματα τί ἔγιναν;

§16Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Αὐτὸ εἶναι ἄσχετον μὲ τὴν συζητουμένην ἐρώτησιν.

§17Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Σκοπὸς τῆς ἐρωτήσεώς μου ἦτο πληροφοριακὸς καὶ ἐπὶ πλέον σκοπὸς διευκολύνσεως τῆς Κυβερνήσεως. Γνωρίζετε ὅλοι, ὅτι εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ἐπικρατεῖ ἡ ἀντίληψις ὅτι μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν καὶ ἰδιαιτέρως κατὰ τὰ ἔτη 1946–47, ὑπάρχει ἕνας ὡρισμένος ἀριθμὸς ἀτόμων, ὁ ὁποῖος ἐκέρδισε χρήματα, τὰ ὁποῖα ὄχι ἁπλῶς ἦσαν ἀρκετὰ διὰ νὰ ζήσῃ ἐπὶ ἓν ἔτος, ἀλλ’ ἐπὶ ὁλοκλήρους γενεάς. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐζήτησα ἀκριβῶς τὴν ὑποβολὴν ὀνομαστικοῦ καταλόγου τῶν εἰσαγωγέων, τοῦ εἴδους τῆς εἰσαγωγῆς καὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ συναλλάγματος, εἶναι ἵνα διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ δοθῇ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ἡ εὐκαιρία νὰ κρίνῃ καὶ ἢ νὰ δικαιώσῃ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὄντως δὲν προέβη εἰς τοιούτου εἴδους παραχωρήσεις ἀδειῶν ἢ νὰ καταμερίσῃ τὰς εὐθύνας ὅπου ἀνήκουν.

§18Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Διὰ νὰ πληροφορήσω τὸν κ. βουλευτὴν καὶ τὴν Βουλήν, ὀφείλω νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει συστήσει ἤδη συνεργεῖον, τὸ ὁποῖον ἐργάζεται ἀπὸ μακροῦ καὶ τὸ ὁποῖον ἐξετάζει ἀπὸ ἄλλης πλευρᾶς τὰς εἰσαγωγὰς αὐτάς, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς δηλαδὴ τῶν ἐκτάκτων κερδῶν. Ἀκόμη, νομίζω, ὅτι δὲν ἐπερατώθησαν αἱ ἐργασίαι αὐταί, διότι πρόκειται περὶ χιλιάδων περιπτώσεων. Ἡ Βουλὴ θὰ δυνηθῇ ταχέως νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι δὲν θὰ μείνουν ἄνευ ἐπιβολῆς ἀναλόγου φορολογίας τὰ τοιουτοτρόπως κτηθέντα κέρδη.

§19Σ. ΣΑΒΒΙΔΗΣ. Ὅπως καὶ τὰ κέρδη τῶν πλουτησάντων ἐπὶ κατοχῆς;

§20Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Ὅπως διὰ τὰ καπνά, κύριε συνάδελφε. Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅλοι σας, ὅτι ὡς ὑπεσχέθημεν, ἦλθεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς σχετικὸν νομοσχέδιον. Τὸ ἴδιον θὰ συμβῇ καὶ μὲ αὐτούς. Ἤδη συνεργεῖον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἐργάζεται ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑποθέτω ὅτι ἐνδιαφέρει τὸν κ. συνάδελφον, εἶναι τὸ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον διετέθη. Ἐπ’ αὐτοῦ ἐπαναλαμβάνω, κατετέθη ἤδη εἰς τὴν Βουλήν, ὁ πίναξ καὶ ἀπορῶ πῶς δὲν ἐλάβατε αὐτοῦ γνῶσιν. Ἴσως ἐδόθη εἰς τὸν κ. Κωσταντινίδην, ὁ ὁποῖος τὸν ἐζήτησε. Θὰ δοθῇ ἐντολὴ νὰ δοθῇ καὶ εἰς σᾶς ὁ πίναξ. Σχετικῶς μὲ τὰς λεπτομερεστέρας πληροφορίας, ὡς σᾶς εἶπον, θὰ χρειασθῇ νὰ ἀναμείνῃ ἡ Βουλὴ ἐπ’ ἀρκετὸν ἀκόμη, ὁπότε, ὅμως, θὰ ἴδῃ αὕτη ὅτι τὰ πράγματα εἶναι διαφορετικὰ ἀπὸ ὅ,τι συνήθως παριστάνονται.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 17, ὁ κ. Α. Ἀντωνίου ἔχει τὸν λόγον.

§22Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Μεταξὺ τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸ συγκοινωνιακὸν πρόβλημα τῆς Χώρας, ἀναμφισβητήτως ἰδιαιτέρα πρέπει νὰ εἶναι ἡ Κυβερνητικὴ μέριμνα ὅσον ἀφορᾷ τὴν λειτουργίαν τῶν Θεσσαλικῶν Σιδηροδρόμων. Ἡ Θεσσαλία ἀπὸ ἀπόψεως ὁδικοῦ δικτύου εὑρίσκεται, ὅπως εἶναι γνωστόν, εἰς θέσιν μειονεκτοῦσαν, ἐν σχέσει πρὸς τὰς περισσοτέρας περιφερείας τοῦ Κράτους. Λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν ἐπὶ πλέον, τῆς χειρίστης καταστάσεως τῶν ὁδῶν, προορίζονται σήμερον οἱ Θεσσαλικοὶ Σιδηρόδρομοι νὰ παίξουν σπουδαιότατον ρόλον διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συγκοινωνιακῶν ἀναγκῶν τῆς περιοχῆς αὐτῆς. Ἡ λειτουργία των, δυστυχῶς, παρουσιάζει μεγάλας ἐλλείψεις. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τελευταίως ἐπῆλθον τεράστιαι καταστροφαὶ συνεπεία τῆς συμμοριακῆς δράσεως. Γέφυραι ἀνετινάχθησαν, ἀτμομηχαναὶ ἐπυρπολήθησαν βαγόνια καὶ σιδηροτροχιαὶ κατεστράφησαν. Εἰς τὰ μεγάλα συγκοινωνιακὰ μέσα τὰ πεπολιτισμένα κράτη δὲν ἀποβλέπουν ὡς εἰς ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει ν’ ἀποφέρουν κέρδη, ἀλλ’ ἀποβλέποντα εἰς τὴν μεγάλην των ἐκτὸς τῆς οἰκονομικῆς ἐκπολιτιστικὴν ἀξίαν θεωροῦν αὐτὰ πρωτίστως ὡς ὑπηρεσίας προοριζομένας νὰ ἐξυπηρετῶσι τὸ κοινωνικὸν σύνολον. Ὥστε θὰ ἦτο ἐνδιαφέρον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς νὰ γνωρίζωμεν τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν θὰ ἦτο διατεθειμένη, ἀποδίδουσα τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ σιδηρόδρομοι τῆς Θεσσαλίας νὰ προβῇ εἰς τὴν κρατικοποίησιν αὐτῶν, εἰς τρόπον, ὥστε αἱ συγκοινωνιακαὶ συνθῆκαι τῆς περιοχῆς αὐτῆς νὰ βελτιωθοῦν καὶ νὰ ἐξυπηρετῆται αὕτη καλύτερον ἀπὸ ἀπόψεως μεταφορικῶν μέσων, δεδομένου μάλιστα ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, τὸ πρᾶγμα προσλαμβάνει ἰδιαιτέραν σημασίαν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας.

§23Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κύριος συνάδελφος εἶναι βεβαίως ὑψίστης, ὅπως καὶ ὁ ἴδιος ἐτόνισε σημασίας. Ὑπάρχουν διάφορα σιδηροδρομικὰ δίκτυα, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὴν ἰδίαν ὑφὴν καὶ σύνθεσιν καὶ δὲν ὑπάγονται ὅλα εἰς τὸν αὐτὸν κανόνα. Ἔχομεν τοὺς ΣΕΚ καὶ ΣΠΑΠ οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπὸ μεσεγγύησιν, ἔχομεν τοὺς βορειοδυτικοὺς σιδηροδρόμους, ἔχομεν καὶ τοὺς Θεσσαλικοὺς σιδηροδρόμους ὡς ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν. Βεβαίως ὡς σκέψις εἶναι ἴσως ὀρθὸν καὶ κάποτε πρέπει ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα νὰ ὑπαχθοῦν εἰς ἕνα γενικὸν κανόνα, πιθανῶς τὴν κρατικοποίησιν. Ἀλλ’ ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι τόσα τὰ ἄλλα κρίσιμα ζητήματα, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν τόσον ριζικὰ μέτρα. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Θεσσαλικοὺς σιδηροδρόμους τὸ Κράτος ἐπεχορήγησε τὴν ἑταιρείαν διὰ δανείων, οὕτως ὥστε μὲ τὴν καλὴν πράγματι θέλησιν αὐτῆς, κατώρθωσε νὰ θέσῃ εἰς κίνησιν ὁλόκληρον σχεδὸν τὸ δίκτυον. Ὅπως καὶ ὁ ἐπερωτήσας ὡμολόγησεν, ἡ ἀντεθνικὴ αὐτὴ ἀνταρσία καταστρέφει ὅ,τι εὑρίσκει. Πλέον τῶν 60 γεφυρῶν ἀπὸ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι κατεσκευάσθησαν ἐφέτος, ὁδικαὶ καὶ σιδηροδρομικαί, ἀνετινάχθησαν καὶ πάλιν. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ἔχομεν ἐδῶ ἕνα πίθον Δαναΐδων. Προσπαθοῦμεν καὶ ὁμολογῶ ὅτι καὶ ἡ ἑταιρεία καταβάλλει προσπαθείας, ὥστε ὅλας αὐτὰς τὰς ζημίας νὰ τὰς ἀποκαταστήσωμεν. Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ γίνεται.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 7 ἐπερωτήσεως τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἀφορώσης τὰς ἀποδοχὰς τῶν ἐργαζομένων καὶ τῆς ὁποίας εἶχεν ἀποφασισθῆ ἡ γενίκευσις, ὁ κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον.

§25Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὴν σήμερον συζητουμένην ἐπερώτησιν περὶ τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων καὶ μὲ τὴν ἑπομένην περὶ τῆς τιμῆς τῶν γεωργικῶν προϊόντων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἔρευναν τοῦ μεγάλου κοινωνικοῦ προβλήματος, φερόμεθα εἰς τὴν μελέτην προβλημάτων ποὺ ἐγγίζουν τὸν τεταραγμένον βυθὸν τῆς κοινωνικῆς ὀργανώσεως καὶ ὄχι μόνον τὴν πολιτικὴν ἐπιφάνειαν, ἡ ὁποία κατὰ κύριον λόγον μᾶς ἀπησχόλησε κατὰ τοὺς 13 μῆνας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν διαρρεύσει ἀφ’ ὅτου συνήλθομεν. Θὰ ἠδύνατο νὰ διατυπώσῃ κανεὶς εὐρυτέρας παρατηρήσεις, συνδεομένας πρὸς τὴν ἀνάγκην ἑνὸς γενικωτέρου, σταθεροῦ προγράμματος ἐντὸς τοῦ ὁποίου θὰ ἠδύνατο νὰ ἐνταχθῇ καὶ τὸ ἐργατικὸν πρόβλημα. Ἀλλ’ ἐπιφυλάσσομαι νὰ διατυπώσω τὰς παρατηρήσεις αὐτὰς κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἑπομένης ἐπερωτήσεως ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν τιμὴν καὶ τὴν τύχην τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Θὰ περιορισθῶ σήμερον εἰς ὡρισμένας παρατηρήσεις συνδεομένας ἀκριβῶς μὲ τὸ θέμα τῶν μισθῶν καὶ τῶν ἡμερομισθίων. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δημαγωγία ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ αὔξησις μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων ὅλων τῶν μισθωτῶν. Δὲν εἶναι δημαγωγία, κύριοι συνάδελφοι, διότι, βεβαίως δὲν παραγνωρίζονται αἱ δυσκολίαι τῶν ὑπευθύνων, οὔτε ἀπὸ κάποιας ἀνευθύνου πλευρᾶς λέγονται εὐάρεστα λόγια. Ἀλλ’ ὅταν τὸ προϊὸν τῆς ἐργασίας δὲν ἐξαρκῇ διὰ τὴν στοιχειώδη συντήρησιν, εἶναι ἀνάγκη καὶ ἀνυπέρβλητοι ἀκόμη δυσκολίαι νὰ παρακάμπτωνται, διότι αὗται συνδέονται πρὸς τὴν ζωήν, πρὸς τὴν τύχην ἑκατοντάδων χιλιάδων οἰκογενειῶν. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλή, πρέπει μὲ ἰδιαιτέραν προσοχὴν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ ζήτημα, παρὰ τὸ ὅτι ἀναγνωρίζω τὰς ὑπαρχούσας νομισματικὰς καὶ ἄλλας δυσκολίας. Εἶναι ἐπίσης ἀναγκαία ἡ ταχίστη ἐφαρμογὴ τοῦ θεσμοῦ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων διὰ τὸν κανονισμὸν τῶν ἡμερομισθίων. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι μόνον τὸ ὅτι ἡ ἀμοιβὴ τῆς ἐργασίας εἶναι μικρά. Ἀπό τινος χρόνου παρατηρεῖται καὶ κάτι ἄλλο τελείως ἀπροσδόκητον. Ἡ ἄνευ νομισματικῆς διακυμάνσεως τεραστία αὔξησις τῶν τιμῶν τῶν βιοτικῶν ἀγαθῶν. Τοῦτο ἀποτελεῖ ἐπίθεσιν τῶν κατόχων τῶν οἰκονομικῶν ἀγαθῶν κατὰ τῆς κοινωνίας, ἡ ὁποία εἶναι ἐντελῶς ἀπαράδεκτος.

§26ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι τῶν βιοτικῶν ἀναγκῶν, τῶν τιμῶν.

§27Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ζήτημα τοῦ ἐλέγχου, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ πεῖρα ἔχει ἀποδείξει ὅτι τὰ μέχρι τοῦδε ἐφαρμοζόμενα συστήματα δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀποδοτικὰ καὶ τοῦτο διότι ὑπάρχει μία μακρὰ ἕξις καὶ μία ἱκανότης διαφυγῆς καὶ ἀποκρύψεως εἰς πᾶσαν προσπάθειαν ἐλέγχου τῶν τιμῶν. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν δὲν ἐμπιστεύομαι μόνον τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ληφθοῦν. Ἀπευθύνω ἔκκλησιν, ἀλλὰ καὶ προειδοποίησιν πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατέχουν τὰ ἀγαθὰ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν ζωὴν τοῦ λαοῦ. Ἡ προειδοποίησις εἶναι ὅτι δὲν πρόκειται νὰ γίνωμεν προστάται ἀνόμως κτωμένου πλούτου. Δὲν πρόκειται νὰ γίνωμεν. Ἀγωνιζόμεθα καὶ θὰ ἀγωνιζώμεθα μόνον διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν ἐλευθερίαν καὶ διὰ τὸν ἀνθρωπισμόν. Ὄχι διὰ τὴν προάσπισιν τῶν οἰκονομικῶν ἀγαθῶν ὀλίγων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι προκαλοῦν τὴν ἐπίθεσιν κατὰ τῆς κοινωνίας. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, ἕτερον θέμα τὸ ὁποῖον συνδέεται πρὸς τὸ ἐργατικὸν πρόβλημα εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἀνεργίας. Ἡ ἀνεργία εἶναι μεγάλη καὶ εἶναι παράδοξον φαινόμενον νὰ ὑπάρχῃ μία ἐρειπωμένη πατρὶς καὶ νὰ ὑπάρχῃ συγχρόνως ἀνεργία. Τὸ πρόβλημα συνδέεται πρὸς τὸν ρυθμὸν τῆς ἀνοικοδομήσεως, ὁ ὁποῖος εἶναι συνάρτησις πολλῶν παραγόντων. Εἰδικώτερον ὅμως ὑπάρχουν καὶ δύο ἄλλοι λόγοι μονίμου ἀνεργίας. Ὁ ἕνας ὀφείλεται εἰς τὴν πολιτικὴν ἢ μᾶλλον τὴν ἐθνικὴν ἀνωμαλίαν καὶ ὁ ἕτερος συνδέεται πρὸς τὴν ὑγείαν τοῦ λαοῦ. Διότι δυστυχῶς, χιλιάδες ἐργατῶν κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς ἀπώλεσαν τὴν ὑγείαν των καὶ θὰ παραμείνουν δυστυχῶς ὡς μόνιμοι ἄνεργοι. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ μία ὀλιγόλογος παρέκβασις: Εἰς μίαν χώραν εἰς τὴν ὁποίαν κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς χιλιάδες πολιτῶν ἐστερήθησαν ἀνεπανορθώτως τῆς ὑγείας των εὑρέθη Ἕλλην, ἀνελθὼν εἰς τὰ ὕπατα ἀξιώματα, ὁ ὁποῖος ἔγραψε κάπου, συκοφαντῶν καὶ ὑβρίζων τὴν Ἑλλάδα, ὅτι ὅλοι ὅσοι παρέμειναν ἐδῶ εἰς τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς, δὲν κατώρθωσαν νὰ ἀποφύγουν ὑποχωρήσεις καὶ συμβιβασμοὺς μὲ τὸν ἐχθρόν. Ἐνῷ ἡ πραγματικότης εἶναι ὅτι κατὰ τὴν σκοτεινὴν καὶ μεγάλην ἐκείνην νύκτα κάθε ὥρα ἦτο ὥρα ἀγῶνος, κάθε ὥρα ἦτο πάλη ἀποφυγῆς τοῦ θανάτου ἀπὸ τὴν πεῖναν ἢ τοῦ θανάτου ἀπὸ τὸ ἐκτελεστικὸν ἀπόσπασμα.

§28ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος εἶναι αὐτός;

§29Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ὁ Βαρβαρέσσος. Ὅταν δὲ ὁμιλῇ κανεὶς συνολικῶς ὑβρίζει ἕνα λαόν. Συνολικὴ εἶναι δυστυχῶς ἡ διατύπωσις τῆς ἐπιστολῆς Βαρβαρέσσου. Ὅταν δὲ γράφῃ κανεὶς γράφει διὰ τὸν κανόνα, ὁ ὁποῖος κανὼν εἶναι ἐθνικὸς ἀγὼν καὶ ὑπηρεσίαι.

§30Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Ὁ κ. Βαρβαρέσσος παραμένει ἀκόμη καθηγητὴς τοῦ Ἑλληνικοῦ Πανεπιστημίου, πληρώνεται ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον τὸ Ἑλληνικόν;

§31Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Καὶ ἀπὸ τῆς πληροφοριακῆς αὐτῆς καὶ ἀπὸ τῆς γενικωτέρας οἰκονομικῆς πλευρᾶς τὸ ὅλον θέμα ἄλλοι ἁρμοδιώτεροι θὰ τὸ χειρισθοῦν. Ἐγὼ ἔθιξα μόνον τὸ ἠθικὸν πρόβλημα καὶ τὴν ἠθικὴν ἀσχημίαν συνολικῆς κακομεταχειρίσεως καὶ δυσφημίσεως ἑνὸς λαοῦ τοῦ ὁποίου καθημερινῶς ἀντιμετωπίζομεν τὰ θύματα καὶ μεταξὺ αὐτῶν χιλιάδας μονίμων πλέον ἀνέργων, λόγῳ τῆς πείνης καὶ τῆς ἀποβιταμινώσεως καὶ τῶν ἄλλων ἀσθενειῶν. Ἕτερον θέμα τοῦ κοινωνικοῦ προβλήματος εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἰδιαιτέρας προσοχῆς εἰς τὸν θεσμὸν τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν ἐλπίδα καὶ τὴν ἀσφάλειαν τῶν ἐργαζομένων. Καὶ εἶναι ἀνάγκη μὲ ἰδιαιτέραν προσοχὴν νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ λειτουργία τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, καὶ νὰ λείψῃ αὐτὴ ἡ ἀντίληψις ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ θεσμὸς αὐτὸς νὰ δώσῃ διέξοδον εἰς κομματικὰς ἀπαιτήσεις καὶ ἱκανοποίησιν εἰς κομματικὰς ἀνάγκας. Χρειάζεται περιωρισμένος ἀριθμὸς προσώπων τὰ ὁποῖα νὰ ὑπηρετοῦν καὶ συγχρόνως προσώπων δυναμένων νὰ προσφέρουν ὑπηρεσίας εἰς τὴν κοινωνικὴν ὁλότητα, εἰς τὴν ὁλότητα τῶν ἠσφαλισμένων, εἰς τὸν θεσμόν. Ἐπίσης δὲν πρέπει νὰ βραδύνῃ ἡ λύσις τοῦ συνδικαλιστικοῦ ζητήματος. Τούτου διὰ τὴν Ἑλλάδα ἡ ταχίστη λύσις ἀποτελεῖ ἀνάγκην ὄχι μόνον ἐσωτερικὴν ἀλλὰ καὶ ἐξωτερικήν. Διότι τὰ ἐργατικὰ προβλήματα ἔχουν καὶ τὴν ἐσωτερικήν, ἔχουν καὶ τὴν διεθνῆ ὄψιν των. Ἄλλο σημαντικὸν θέμα εἶναι τὸ ζήτημα τῆς αὐξήσεως τῆς ἀποδόσεως τῶν ἐργαζομένων διὰ τῆς κατωτέρας τεχνικῆς ἐκπαιδεύσεως, διότι διὰ τοῦ τρόπου τούτου θὰ κατορθωθῇ ἡ ἱκανοποιητικωτέρα ἀμοιβὴ τῶν ἐργαζομένων, ἡ ὁποία θὰ εἶναι καθαρὸν ὄφελος τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, διότι δὲν πρόκειται νὰ προκαλέσῃ ἐπιβάρυνσιν, ἀλλ’ ὠφέλειαν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκμεταλλευθῶμεν τὸν ἀόρατον πλοῦτον τῆς ηὐξημένης ἀποδόσεως, τὸν ὁποῖον μέχρι τῆς στιγμῆς ἔχομεν σχεδὸν ἀγνοήσει, ἔχομεν παραμελήσει. Τέλος, κύριοι συνάδελφοι, ἐπιθυμῶ νὰ κάμω μίαν δήλωσιν: Θὰ εἴμεθα πάντοτε πρόθυμοι νὰ ἀποδεχθῶμεν οἱονδήποτε μέτρον τῆς Κυβερνήσεως τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὴν βελτίωσιν τὴν οἰκονομικὴν καὶ τὴν ἠθικὴν τῆς θέσεως τῶν ἐργαζομένων καὶ νὰ βεβαιώσωμεν τὴν Βουλήν, ὅτι αἱ ἀπαιτήσεις τῶν ἐργαζομένων ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων, αἱ συνδεόμεναι εἴτε πρὸς τὴν ἠθικήν, εἴτε πρὸς τὴν οἰκονομικήν των προαγωγὴν ἔχουν ἀμέριστον τὴν συνδρομὴν καὶ καὶ τὴν ἀλληλεγγύην σας. (Χειροκροτήματα).

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Σφαέλλος ἔχει τὸν λόγον.

§33Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τῆς μακρᾶς προχθεσινῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἐκ Κεφαλληνίας ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου, ἠμπορεῖ νὰ ὑπερηφανεύεται ἡ Βουλὴ μας ὅτι ἐπὶ τέλους ἐπελήφθη τοῦ μεγάλου κοινωνικοῦ θέματος τῶν ἐργατικῶν ἡμερομισθίων καὶ ὑπαλληλικῶν μισθῶν. Ἐπὶ τέλους διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Βουλήν μας ἐγένετο συζήτησις ἐπὶ ἑνὸς προβλήματος μεταπολεμικοῦ καὶ ἐπὶ ἑνὸς θέματος φλέγοντος οἰκονομικοῦ καὶ κοινωνικοῦ ἀπὸ τὸ ὁποῖον δὲν ἐξαρτᾶται μόνον ἡ ἱκανοποίησις ἡ οἰκονομικὴ τῶν ἐργατικῶν μαζῶν, ἀλλ’ ἐξαρτᾶται κατὰ ἕνα σημαντικὸν μέρος καὶ ἡ κοινωνικὴ συνοχή, καὶ ἡ Ἐθνικὴ συνοχή, καὶ ἡ ἄρσις πάσης ἄλλης προϋποθέσεως ἡ ὁποία ἔστω καὶ κατὰ πολλοστημόριον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δικαιολογήσῃ δῆθεν πολιτικὴν καὶ κοινωνικὴν ἀγανάκτησιν διὰ τὴν ἀντίδρασιν ἢ ἂν θέλετε διὰ τὴν δρᾶσιν τῶν συμμοριτῶν τῶν ἐγκληματούντων ἐναντίον τῆς Πατρίδος μας. Διὰ τῆς ἀγορεύσεως ἐκείνης ἀνετμήθη τὸ θέμα τῶν ἐργατικῶν μισθῶν καὶ τῶν ἡμερομισθίων. Ἡ ἐπερώτησις βεβαίως ἐκείνη καὶ ἡ πλήρης της ἀνάπτυξις εἶχε μίαν βαθυτέραν οὐσίαν: Ἆραγε ἀσκεῖται καὶ ὑπάρχει παρ’ ἡμῖν κοινωνικὴ πολιτική; Ἀσκεῖ οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν πολιτικὴν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις; Εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦτο δὲν θὰ σπεύσω νὰ ἀπαντήσω ἐν ἐκτάσει καὶ προκαταβολικῶς ἐγώ, διότι ἐὰν ἀπήντων ἐν τῇ ὀφειλομένῃ ἐκτάσει θὰ εὑρισκόμην μακρὰν τοῦ στενοῦ ἐρωτήματος καὶ τοῦ θέματος τῆς ἐπερωτήσεως. Ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἔχει ἤδη ἐπ’ αὐτοῦ τὴν γνώμην του καὶ ἔχει ἤδη ἀντιληφθῆ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἐπαρκῶς ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ὑπάρχῃ κοινωνικοοικονομικὴ πολιτικὴ ἀσκουμένη ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν καὶ —ἐὰν θέλετε— ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις τὰς πρὸ καὶ ἀπὸ τῆς 31 Μαρτίου 1946 καὶ ἐντεῦθεν. Βεβαίως ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἀσκεῖ κἄποιαν ὑποτυπώδη κοινωνικὴν καὶ οἰκονομικὴν πολιτικήν. Τρία πρόχειρα παραδείγματα θὰ ἠμποροῦσε κανεὶς νὰ ἀναφέρῃ ἐν προκειμένῳ, ὅπως τὸ ζήτημα τῆς καταβολῆς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν πολιτῶν ἑνὸς μέρους τῆς ἀξίας τοῦ ἄρτου, ὅπως τὸ ζήτημα τῆς ἐπιδοτήσεως τοῦ Ι.Κ.Α., ὅπως τὸ ζήτημα τοῦ ἐλέγχου τῶν τιμῶν, καὶ ἄλλα πολλὰ ποὺ ἠμπορεῖ νὰ ἀναφέρῃ κανεὶς καὶ ἀπὸ τὰ ὁποῖα δυνάμεθα συμπεραίνοντες νὰ εἴπωμεν ὅτι ἀσκεῖται καὶ προδήλως ὑπάρχει μία κάποια ὑποτυπώδης κοινωνικὴ πολιτική. Ἀλλὰ πλήρης κοινωνικοοικονομικὴ πολιτικὴ ὅπως τὴν θέλομεν, καὶ ὅπως ἔχει ἀνάγκην αὐτῆς ὁ τόπος κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον, φοβοῦμαι, ὅτι παρὰ πολὺ ὀλίγοι θὰ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ βεβαιώσουν, ὅτι ὑπάρχει εἰς τὰς κατευθυντηρίους γραμμὰς καὶ ἀσκεῖται ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν καθὼς καὶ ὅλας τὰς μεταπολεμικὰς Κυβερνήσεις τοῦ τόπου μας τὰς πρὸ καὶ μετὰ τὴν 30.3.46. Δὲν ὑπάρχει κανένα πνεῦμα ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὰ ὅσα λέγομεν, διότι αἱ συζητήσεις ἐπὶ τοῦ κοινωνικοῦ τούτου θέματος νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διεξαχθοῦν μακρὰν κάθε ἀντιπολιτευτικοῦ πνεύματος καὶ μόνον μὲ τὸ πνεῦμα τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν ἀναγκῶν τῶν λαϊκῶν μαζῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν, καὶ τῆς διασφαλίσεως τῆς ἰσχύος τῆς κοινωνικῆς καὶ Ἐθνικῆς μας συνοχῆς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ μποροῦσε νὰ κατηγορήσῃ κανεὶς εἶναι, ὅτι ὑφίσταται μιὰ ἀστάθεια καὶ μία ἀσάφεια εἰς τὸν ἐργατικὸν τομέα, τῆς ἐκδηλώσεως τῆς ὑποτυπώδους κοινωνικῆς πολιτικῆς, ἀσάφεια ἡ ὁποία χαρακτηρίζεται ἀπὸ μίαν ἔλλειψιν διαθέσεως ὁριστικῆς ρυθμίσεως τοῦ ζητήματος τῶν ἐργατοϋπαλληλικῶν ἡμερομισθίων καὶ μισθῶν. Ἀλλ’ ἀκόμη καὶ εἰς τὸ καθόλου συνδικαλιστικὸν ζήτημα τῆς χώρας μας. Καὶ εἰδικώτερον ὀφείλω νὰ διευκρινίσω: Εἶναι πράγματι τὰ ἡμερομίσθια ὅπως ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Κεφαλληνίας. Ἆράγε εἶναι τὰ ἡμερομίσθια εἰς τὸ ½ ἢ τὸ ½ τῶν προπολεμικῶν, ὅπως περίπου ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος; Εἰς τὴν ἐρώτησιν ταύτην ὑπάρχουν δύο ἀπαντήσεις κ.κ. συνάδελφοι. Οὕτω ὑπάρχουν περιπτώσεις ὅπου πράγματι τὰ ἐργατικὰ ἡμερομίσθια εἶναι τὸ ⅓ ἢ τὸ ½ τῶν προπολεμικῶν ἀπὸ ἀπόψεως τοὐλάχιστον ἀνταποκρίσεως εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ζωῆς. Ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις ὅπου τὰ ἐργατικὰ ἡμερομίσθια δὲν εἶναι οὔτε τὸ ⅓ τῶν προπολεμικῶν, οὔτε τὸ ½ ἀλλ’ ἄλλοτε εἶναι 100 φορὰς τὸ προπολεμικόν, ἄλλοτε 150 τὸ προπολεμικὸν δηλαδὴ 1½ καὶ εἴς τινας περιπτώσεις καὶ δύο φορὰς καὶ δύο καὶ ἥμισυ φορὰς ὑπὲρ τὰ προπολεμικὰ ἡμερομίσθια. Θὰ ἀναφέρω ἕνα μικρὸν πίνακα ἐξ ἐγκύρου πηγῆς, τὸν ὁποῖον κατήρτισα ἀπὸ πληροφορίας τὰς ὁποίας συνέλεξα ἀπὸ τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Πειραιῶς καὶ τοὺς Προέδρους τῶν οἰκείων Ἐργατικῶν Σωματείων. Εἰς αὐτὸν γίνεται σύγκρισις τῶν ἡμερομισθίων κατὰ κλάδους. Οὕτω ἔχομεν μερικὰς περιπτώσεις κύριοι, ὅπου τὰ ἡμερομίσθια εἶναι ἰσότιμα μὲ τὰ προπολεμικὰ καὶ ἂν ἐξετάσωμεν μερικοὺς βασικοὺς κλάδους, ὅπως π. χ. τὰ ἡμερομίσθια τῶν οἰκοδόμων, θὰ ἴδωμεν ὅτι εἰς τοὺς λατόμους θὰ ἔχωμεν 150 φορὲς τὸ προπολεμικὸν. Δηλαδή, τότε ἐλάμβανον 140–85 δραχμὰς ἡμερησίως, τὸ δὲ σημερινὸν ἡμερομίσθιον εἶναι 12–25.000 δραχμ. Τοῦτο βεβαίως ἐν μέρει εἶναι ὀνομαστικὸν λόγῳ ἀνεργίας καὶ μὴ συνεχοῦς ἀπασχολήσεως ἐπὶ 25 τοὐλάχιστον συνεχεῖς ἡμέρας μηνιαίως ἀλλὰ πολλάκις καὶ κάτω τῶν 15 ἡμερῶν μηνιαίως. Εἰς τοὺς κτίστας καὶ ἀμμοκονιαστὰς προπολεμικῶς εἴχομεν ἡμερομίσθια 85–140 δραχμ. σήμερον οἱ μὲν κτίσται εἶναι 20–25.000 δρχ. οἱ δὲ ἀμμοκονιαστὰ 15–25.000 δηλαδή, οἱ πρῶτοι 160 ἕως 190 φορὰς τοῦ προπολεμικοῦ οἱ δεύτεροι 150–200 φορὰς τοῦ προπολεμικοῦ. Οἱ ἐπιπλοποιοὶ προπολεμικῶς ἐλάμβανον 80–125 δρχ. ἡμερησίως. Ἤδη 15–25.000 ἤτοι 180–200 φορὰς τὸ προπολεμικόν. Τὰ ἡμερομίσθια τῶν ξυλουργῶν προπολεμικῶς ἦσαν 125–150 δραχμ. σήμερον 12–20.000 ἤτοι 140 φορὰς τοῦ προπολεμικοῦ. Τῶν ἐργατῶν σιδηροβιομηχανίας προπολεμικῶς 70– 120 δραχμάς. Σήμερον 10–20.000 δραχμὰς ἤτοι 150 φορὰς τοῦ προπολεμικοῦ. Τῶν φορτοεκφορτωτῶν προπολεμικῶς 80–120 δρχ. σήμερον 15–25.000, ἤτοι 160–180 φορὰς κατὰ μέσον ὅρον τοῦ προπολεμικοῦ. Τὰ ἡμερομίσθια τῶν τυπογράφων 80–130 δρχ. προπολεμικῶς, σήμερον 12–15.000 δρχ. ἤτοι 140–170 τοῦ προπολεμικοῦ. Οἱ ἐργάται τῆς καπνοβιομηχανίας, ἡ ὁποία τελεῖ ὑπὸ στενωτάτην Κρατικὴν παρακολούθησιν ἐλάμβανον προπολεμικῶς 85–140 δραχ. ἡμερομίσθιον, σήμερον λαμβάνουν 6–14.000, ἤτοι 80–100 φορὰς τοῦ προπολεμικοῦ. Αὐτὰ τὰ ἡμερομίσθια ἀφοροῦν ὡς παραδείγματα τοὺς ἐλευθέρους ἐργάτας, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀμείβονται βάσει τῶν συμφωνιῶν τὰς ὁποίας ἔχουν συνάψει μὲ τοὺς ἐργοδότας. Δὲν πρέπει νὰ ἀποσιωπήσῃ ἢ νὰ παραβλέψῃ κανεὶς ὅτι τὰ ἡμερομίσθια αὐτὰ διὰ πολλὰς κατηγορίας δὲν εἶναι ἡμερομίσθια καθημερινά. Ὅταν λέγωμεν, ὅτι ὁ οἰκοδόμος ἢ ὁ λατόμος λαμβάνει 20.000 δραχμὰς ὡς ἡμερομίσθιον, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι οὗτοι δὲν πραγματοποιοῦν περισσότερα τῶν 100–120 ἡμερομισθίων τὸν χρόνον σχεδὸν δὲ ποτὲ πλέον τῶν 200 ἡμερομισθίων. Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ μὲ τοὺς ξυλουργούς. Εἰς ἕνα ἱκανὸν ἀριθμὸν συμβαίνει τοῦτο, δηλαδὴ ἡ περιοδικὴ ἀνεργία, καὶ μὲ τοὺς ἐργάτας φορτοεκφορτώσεως καὶ σιδηροβιομηχανίας, ἀλλ’ ἡ περιοδικὴ ἀνεργία εἰς πολὺ βεβαίως μικροτέραν κλίμακα ἦτο κάτι καὶ προπολεμικῶς ὑφιστάμενον ὡς μειονέκτημα. Εἰδικώτερον διὰ τοὺς νέους ἐργάτας τῆς σιδηροβιομηχανίας καταγγέλλω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι γίνεται εἰς βάρος των ἕνα εἶδος ἐμπορίου λεγομένου τῆς «λευκῆς σαρκός». Δηλαδὴ μαθηταὶ τῶν νυκτερινῶν σχολῶν ὑποχρεωμένοι νὰ πραγματοποιοῦν ὡρισμένα ὅρια πρακτικῆς ἐξασκήσεως γίνονται ἀντικείμενον κακοήθους ἐκμεταλλεύσεως καὶ μεταχειρίσεως ἐκ μέρους ὡρισμένων κακῶν ἐργοδοτῶν. Προχωρῶν προσθέτω, ὅτι ἐκτὸς τῶν ἐλευθέρων εἰς ἰδιώτας ἐργαζομένων ἐργατῶν ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις τῶν ἐργαζομένων εἰς ἐργασίας Συμμαχικὰς ἢ Κρατικὰς ἐκμεταλλεύσεις, ἢ ἐργασίας τελούσας ὑπὸ τὴν παρακολούθησιν καὶ ἐποπτείαν τοῦ Κράτους, ὅπως π. χ. οἱ τροχιοδρομικοί, καὶ θὰ εἶναι ἴσως γνωστόν, ἀπὸ τὴν ἐσχάτως γενομένην ἀπεργίαν τῶν πληρωμάτων τοῦ ἀκτοπλοϊκοῦ ναυτικοῦ, ὅτι οἱ ἄνδρες καὶ οἱ ἐργάται γενικῶς οἱ κρατικοί, δηλαδὴ οἱ εἰς κρατικὰς ἐργασίας ἐργαζόμενοι, ἀμείβονται περίπου 70– 90 φορὰς μόνον ἐπὶ τοῦ προπολεμικοῦ. Εἰδικώτερον οἱ ναυτεργάται τῆς ἀκτοπλοΐας προπολεμικῶς ἐλάμβανον 150–200 δραχμὰς ἡμερησίως ἤδη δὲ ἀμείβονται μὲ 15–17.000, δηλαδή, 70–90 φορὰς τὸ προπολεμικόν, καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι καθωρισμένον ὁριστικὸν καὶ ἐπισήμως εἰσέτι. Οἱ ἐργάται οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς τοὺς ΣΕΚ– ΣΠΑΠ οἱ ὁποῖοι ἐλάμβανον προπολεμικῶς 70–110 δραχ. σήμερον δὲν ἀμείβονται περισσότερον ἀπὸ 6.500–12.000 δραχμάς, δηλαδὴ αὐτοὶ ἀμείβονται 100 φορὰς περίπου τοῦ προπολεμικοῦ ἡμερομισθίου. Καὶ τέλος οἱ μυλεργάται ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐξαρτᾶται τὸ ψωμὶ τοῦ λαοῦ αὐτοὶ ἀμείβονται 85–90 φορὰς τοῦ προπολεμικοῦ, διότι προπολεμικῶς ἐλάμβανον περὶ τὰς 140– 150 δραχ. ὡς ἡμερομίσθιον, ἐνῷ σήμερον ἀμείβονται μὲ 12.000 δραχ. καὶ αὐτὰ ἀντιπροσωπεύουν ὄχι τὸ καθ’ αὑτὸ ἡμερομίσθιον ἀλλ’ εἶναι προϊόν καὶ διαφόρων ἐπιδομάτων καὶ εἶδος ἀπολαβῶν. Εἶναι ἀνάγκη, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ὑπογραμμίσω ἰδιαιτέρως ὅτι εἰς τὰς τρεῖς αὐτὰς περιπτώσεις ὁ ἐργοδότης εἶναι τὸ Κράτος. Ἀφῆκα τελευταίαν μίαν μεγάλην κατηγορίαν ἐργατῶν διότι θὰ μοῦ χρειασθῇ εἰς τὴν περαιτέρω ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος, τὴν κατηγορίαν ἐργατῶν Κλωστοϋφαντουργίας. Αὐτοὶ ἐλάμβανον προπολεμικῶς 40–60 δραχμὰς αἱ γυναῖκες, οἱ δὲ ἄνδρες 65–110 δραχμάς. Σήμερον τὰ ἡμερομίσθια κυμαίνονται ἀπὸ 8–16.000 τῶν γυναικῶν καὶ ἀπὸ 12–25.000 τῶν ἀνδρῶν. Δηλαδὴ εἰς τὸν κλάδον αὐτὸν τὸ ἡμερομίσθιον εἶναι 200–250 φορὲς τοῦ προπολεμικοῦ. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἡμερομίσθια καὶ αἱ ἀμοιβαὶ αἱ ὁποῖαι πραγματοποιοῦνται δι’ ἕνα ἱκανώτατον μέρος τοῦ ἐργατικοῦ μας κόσμου, ὁ ὁποῖος δὲν ἀποτελεῖ ἕνα μικρὸν τμῆμα τῶν ἐργατῶν, ἀλλ’ ἀποτελεῖ σχεδὸν τὰ ¾ τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου τοῦ ἐργαζομένου εἰς ἰδιώτας ἐργοδότας. Αὐτὰ τὰ ἡμερομίσθια λαμβάνουν, ὅταν ἔχουν ἐργασίαν, ὅταν πραγματοποιοῦν ἡμερομίσθια, καὶ ὅταν ἐργάζωνται εἰς ἰδιώτας ἐργοδότας οἱ ἐργάται. Ὅπου ὅμως τὸ Κράτος εἶναι ἐργοδότης ὅπως εἰς τοὺς ἀκτοπλοϊκούς, ναυτεργάτας, τοὺς λιμενεργάτας, τὰ Κρατικὰ ἐργοστάσια, εἰς τοὺς ΣΠΑΠ καὶ εἰς τοὺς ΣΕΚ, τὰς Κρατικὰς ἐκμεταλλεύσεις Ἀεριόφωτος, Φωτισμοῦ, ὑδρεύσεως, Κρατικῶν Τροχιοδρόμων ἢ τῇ ἐποπτείᾳ τοῦ Κράτους ὡς εἰς μυλεργάτας, λιγνιτωρύχους, μεταλλωρύχους κλπ. κλπ. τότε ἰσχύει τὸ μισθολόγιον 1946 τὸ ὁποῖον ὑποβιβάζει τὸ ἐργατικὸν ἡμερομίσθιον εἰς τὸ ½ ἢ εἰς τὰ ¾ τοῦ προπολεμικοῦ. Τοῦτο ἀσυσχετίστως πρὸς τὸν τιμάριθμον. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ἕνα ἔγγραφον τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας Ἐργατῶν Ἑλλάδος, μὲ ἡμερομηνίαν τρέχοντος μηνὸς εἰς τὸ ὁποῖον ἀπευθυνομένη πρὸς τὴν Πανελλήνιον Ναυτικὴν Ὁμοσπονδίαν, λέγει τὰ ἑξῆς: Ἰδοὺ τὸ ἔγγραφον. Γεν. Συνομοσπονδία Ἐργατῶν Ἑλλάδος. Ἀριθ. πρωτ. 3941. Ἀθῆναι 8.5.1947. Πρὸς τὴν Πανελλήνιον Ναυτικὴν Ὁμοσπονδίαν Πειραιᾶ. Ἀγαπητοὶ συνάδελφοι. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 953)8.5.47 ἐγγράφου σας, σᾶς γνωρίζομεν ὅτι τὰ σήμερον καταβαλλόμενα ἡμερομίσθια εἰς τοὺς εἰδικευμένους ἐργάτας εἶναι κατὰ 100 ἕως 200 τοῖς ἑκατὸν ηὐξημένα τῶν ὑπὸ τῶν Ὑπουργικῶν ἀποφάσεων 3600, 3601 καὶ 3602 τοῦ 1946 καθοριζομένων τοιούτων καὶ εἰς τὰ 80% περίπου τῶν ἤδη ἐργαζομένων. Προσαρμογὴ τῶν ἡμερομισθίων δὲν ἔχει γίνει μόνον εἰς τοὺς ἐργάτας τοὺς ἀσχολουμένους εἰς τὰ Συμμαχικὰ καὶ Κρατικὰ ἔργα. Συγκεκριμένως σήμερον εἰς τοὺς εἰδικευμένους ἐργάτας σιδηροβιομηχανίας τὰ ἡμερομίσθια κυμαίνονται μεταξὺ 20–25.000 δραχμῶν τῶν τῆς Κλωστοϋφαντουργίας 15–18.000, τῶν οἰκοδόμων μεταξὺ 20–25.000 δραχμῶν κ.ο.κ. Μὲ συναδελφικοὺς χαιρετισμούς, Ἐντολῇ Διοικήσεως, ὁ Γεν. Γραμματεύς».

§34Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ὑπάρχουν ἐργάται καὶ ὑπάλληλοι νὰ παίρνουν 100 καὶ 200 φορὰς τὸν προπολεμικὸν μισθόν. Ποῖος ὑπογράφει τὸ ἔγγραφον αὐτό;

§35Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας Ἐργατῶν Ἑλλάδος, κ. Πατσατζῆς Ἰωάννης.

§36Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὸς ὁ ὁποῖος ὑπογράφει δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν ἐργατικὸν κόσμον, εἶναι ὄργανον τῶν ἐργοδοτῶν.

§37Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν προσωπικήν σας κρίσιν. Ἔχω νὰ δώσω ὡς ἀπάντησιν, ὅτι τὴν 1ην Μαΐου, ὁ ἐργατικὸς κόσμος ἐπειθάρχησεν ἀπολύτως εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία Ἐργατῶν Ἑλλάδος διέταξε. Καὶ ἠκολούθησε τὰς ἐντολάς της καὶ τὰς ὑποδείξεις της παρὰ μακροχρονίους ἀντιθέτους συνηθείας καὶ ἔθιμα. Ἂν αὐτὸ δὲν ἀποτελῇ ἀπόδειξιν ὅτι ἔχει κῦρος αὐτὴ ἡ Διοίκησις τῆς Συνομοσπονδίας, δὲν γνωρίζω τί ἄλλο ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν τοῦ κύρους. (Χειροκροτήματα).

§38Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀναφέρετε ἀριθμοὺς ἀνακριβεῖς, κύριε συνάδελφε, τὰ σημερινὰ ἡμερομίσθια δὲν εἶναι οὔτε τὸ πέμπτον τοῦ προπολεμικοῦ.... (Θόρυβος).

§39Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Συγχέετε τὴν πραγματικότητα μὲ τοὺς νόμους. Ἀγνοεῖτε τὴν πραγματικότητα καὶ ἐπιβάλλεται νὰ τὴν πληροφορηθῆτε. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ ποὺ σᾶς ἀνέφερα, προέρχονται ἀπὸ τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Πειραιῶς καὶ ἀπὸ τοὺς Προέδρους τῶν οἰκείων Ἐργατικῶν Σωματείων, τὰ ἐπιβεβαιώνει ἡ ΓΣΕΕ, τὰ γνωρίζει καὶ τὰ διεκδικεῖ τὸ ΙΚΑ, ἀναζητοῦν διὰ συνεχῶν προσθέτων πράξεων καὶ ἐλέγχων τὰ δικαιώματά του, καὶ τὰ γνωρίζουν καὶ ἐκεῖνοι ποὺ ζοῦν τὸ ἐργατικὸν ζήτημα καὶ δὲν περιορίζονται νὰ φιλολογοῦν περὶ αὐτό. Ἡ πραγματικὴ κατάστασις εἶναι μία: Ἐκείνη τὴν ὁποίαν ὑπεγράμμισα καὶ τὴν ὁποίαν χαρακτηρίζουν καὶ ζωγραφίζουν αἱ πληροφορίαι καὶ αἱ στατιστικαὶ τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέφερον. Καὶ ἀκόμη: Ὅτι ἐκεῖ ὅπου ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἐξαθλίωσις τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου, εἶναι εἰς τὰς ἐργασίας ἐκείνας, ὅπου τὸ Κράτος ρυθμίζει τὴν ἀμοιβὴν τῶν ἐργατῶν ἢ τὸ Κράτος εἶναι ὁ ἐργοδότης. Ἐνῷ εἶναι ἀσυγκρίτως καλυτέρα ἡ ἀμοιβὴ τῶν ἐργαζομένων εἰς ἐλευθέρας ἰδιωτικὰς ἐργασίας. Τίθεται, λοιπόν, τὸ ἐρώτημα: Ἔχει εὐθύνην διὰ τὴν κατάστασιν αὐτὴν τὸ Κράτος, δηλαδὴ αἱ Κυβερνήσεις καὶ οἱ Ὑπουργοί; Καὶ ἔχει συμφέρον τὸ Κράτος νὰ ἀκολουθῇ τὴν τακτικὴν αὐτήν; Ἀσφαλῶς ὄχι. Ἀλλ’ ἡ εὐθύνη, νομίζω ὅτι ὑπάρχει λόγῳ τῆς διστακτικότητος ἀντιμετωπίσεως τῆς Βουδδιστικῆς ἀπαθείας τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος διὰ νὰ ἀποδώσω τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι, νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι πολλάκις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ συνεζήτησα μὲ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς καὶ πάντοτε συνήντησα τὴν κατανόησιν, τὴν ὁποίαν εἶχα καὶ ἐγώ, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ὑπαλληλικῶν μισθῶν εἰς ὅλας μου τὰς συζητήσεις μὲ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς. Ἀλλὰ ὑπάρχει, δυσιυχῶς, κύριοι, ἕνας φοβερὸς μπαμπούλας, ὁ ὁποῖος ἀνέστειλε πάντοτε τὴν θέλησιν καὶ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν νὰ ἱκανοποιήσουν τὰς ἐργατικὰς μάζας ἐκ φόβου δῆθεν πληθωρισμοῦ. Καὶ αὐτὸς ὁ μπαμπούλας λέγεται «Νομισματικὴ Ἐπιτροπή». Δὲν θέλω νὰ ὑπεισέλθω ἀπόψε εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν συνθηκῶν καὶ τὰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖοι ἐθεμελίωσαν τὴν ἐξουσίαν τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνήθως αὕτη φέρει ὡς ἐπιχείρημα ὅτι δηλαδὴ εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐφαρμόσωμεν αὔξησιν τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων καὶ εἰς τὰς ὑπὸ Κρατικὴν ἐκμετάλλευσιν ἢ ἐποπτείαν ἐπιχειρήσεις ἔργα καὶ Ὑπηρεσίας, οἵαν ἔχομεν εἰς τὰς ἐλευθέρας ἐπιχειρήσεις, κινδυνεύομεν νὰ προσεγγίσωμεν εἰς τὸν φοβερὸν ἐκεῖνον πληθωρισμόν, αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβὲς καὶ πρέπει ν’ ἀνατραπῇ. Βέβαια, τὸ ἐὰν αὐτὸ εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβὲς ἢ σχετικῶς, δὲν εἶναι ἡ ἑσπέρα διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελα νὰ ὑπογραμμίσω, ὡς ἐνέχον ἰδιάζουσαν σημασίαν, εἶναι ὅτι ἂν εἶναι ἀκριβές, ὅτι, εἰς ἕνα μεγάλο μέρος τῶν ἐργατῶν μας, ἂν δὲν εἶναι 80, ἂς εἶναι 70%, ἔστω 60%, πάντως εἰς ἕνα μεγάλο μέρος τῶν ἐργατῶν μας, ἐὰν εἴχομεν ἤδη καταστρατηγήσει DE FACTO τὰ ἡμερομίσθια, ἀφοῦ ἤδη ἐφθάσαμεν εἰς τὸν διπλασιασμὸν καὶ τριπλασιασμὸν τῶν ἡμερομισθίων, τότε εἶναι φανερὸν ὅτι, ἕνα μεγάλο μέρος τοῦ πληθωρισμοῦ, τὸν ὁποῖον φοβεῖται ὅτι ἐπρόκειτο ν’ ἀντιμετωπίσωμεν, ἤδη τὸν ζῶμεν καὶ τὸν ἔχομεν πραγματοποιήσει.

§40Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Δὲν ἔγινε καταστρατήγησις. Εἶχε παρασχεθῆ ἡ εὐχέρεια, διότι εἰς τὰς ὑπουργικὰς ἀποφάσεις, τὸ ἐλάχιστον ὅριον τοῦ ἡμερομισθίου ἐκανονίζετο. Κατὰ συνέπειαν, δὲν εἶναι καταστρατήγησις.

§41Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Εἶναι καταστρατήγησις, κύριε συνάδελφε, διότι ὑπάρχει ἐν ζωῇ ἀκόμη ἰσχύων ὁ νόμος 28, ὁ ὁποῖος ἐξακολουθεῖ νὰ ὁρίζῃ ἀνώτατον ὅριον ἡμερομισθίου. Καί, συνεπῶς, οἱ ἰδιῶται ποὺ ἔδωσαν μεγαλύτερον ἡμερομίσθιον, παρέβησαν ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν ἐργατῶν τὸν νόμον 28, κατεστρατήγησαν τοῦτον, καὶ πλαγίως δι’ ὑπουργικῆς ἀποφάσεως ἐσώθησαν ἀπὸ τὰς ποινικὰς συνεπείας, διότι ἀνεγνωρίσθη δι’ αὐτῆς ποσὸν διδόμενον καὶ πλέον τοῦ νομοθετημένου.

§42ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ σφάλμα τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν.

§43Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Δὲν ἔχει θέσιν τὸ θέμα αὐτό. Ἄλλωστε περιμένετε νὰ καταλήξω εἰς τὰ συμπεράσματά μου καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ συμφωνήσωμεν ἀπολύτως. Ὑπάρχει ἕνα ὁλόκληρον οἰκοδόμημα, τὸ ὁποῖον πρέπει ν’ ἀνατραπῇ καὶ θ’ ἀνατραπῇ μόνον μὲ μίαν βασικὴν καὶ κατευθυντήριον γραμμήν, ἡ ὁποία εἶναι μία καὶ μόνη. Ἡ συνεννόησις τοῦ Κράτους μὲ τὰς Ὀργανώσεις τοῦ ἐργαζομένου κόσμου τῶν ἐργατῶν καὶ παραγωγικῶν τάξεων, διὰ τὴν ἐπίλυσιν ὅλων τῶν ἐργατικῶν ζητημάτων μὲ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 28 περὶ περιορισμοῦ ἀνωτάτου ὁρίου ἀμοιβῆς, μὲ καθορισμὸν μόνον κατωτάτου ὁρίου, καὶ ἐφαρμογὴν ρεαλιστικῶν συλλογικῶν συμβάσεων, ὡς πατριωτικώτατα ζητεῖ ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία Ἐργατῶν Ἑλλάδος.

§44Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Καθ’ ἣν ὥραν ἀπουσίαζον, ἐλέχθη κάτι, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ κόλαφον ἠθικὸν καὶ θέλω νὰ γίνῃ μία ἀποσαφήνισις. Ὁ ρήτωρ εἶπεν ὅτι ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς τῆς Γ.Σ.Ε.Ε. ἔδωσε μίαν πληροφορίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ 70–80% τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων ἔχουν ξεφύγει ἀπὸ τὸ πλαίσιον τῆς κρατικῆς διατιμήσεως. Αὐτὸ τὸ ἀμφισβητεῖ ὁ ἐκ Κεφαλληνίας πολιτευτὴς τῶν Βασιλοφρόνων, καὶ ἀποκαλεῖ τὸν Γενικὸν Γραμματέα ὄργανον τῆς κεφαλαιοκρατίας; (Χειροκροτήματα).

§45Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ εἰς μίαν ὁδὸν ἐπιλύσεως τὰ ἐργατικὰ ζητήματα, εἶναι ἐν πρώτοις ἡ νομιμοποίησις τῆς διοικήσεως τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας. Προηγουμένως, ὁ ἐκ Κεφαλληνίας συνάδελφος, ἠμφισβήτησε τὸ κῦρος της. Καὶ εὐθὺς ἀμέσως μὲ διέκοψεν ἄλλος συνάδελφος, ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτὴς κ. Μακρῆς, πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ κύρους αὐτῆς. Βεβαίως γνωρίζομεν ὅλοι, ὅτι ἡ σημερινὴ διοίκησις τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας δὲν προέρχεται ἐκ τυπικῶν ἐκλογῶν. Ἀλλὰ εἶναι ἐπίσης γεγονὸς ὅτι, δὲν εἶναι πάντοτε οἱ τύποι, οἱ ὁποῖοι μᾶς ὁδηγοῦν εἰς τὴν νομιμότητα. Θὰ ἀναφέρω ἕνα παράδειγμα, τὸ ὁποῖον μὲ μεγάλην ἐγκαρτέρησιν ἂς ἀκούσουν μερικοὶ ἐκ τῆς πτέρυγας ἐκείνης. Κατὰ τὴν νύκτα ποῦ Νοεμβρίου τοῦ 1945 ἐσχηματίσθη ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων. Ἐὰν ἐξετάσωμεν — ἀπολύτως —τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐσχηματίσθη ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ἀσφαλῶς δὲν θὰ συμφωνήσωμεν εἰς τὸ ὅτι ἐσχηματίσθη κατὰ τὸν ἰδεωδέστερον τρόπον. Οὐχ ἧττον ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἐγένοντο αἱ ἐκλογαὶ τῆς 31ης Μαρτίου, καὶ διὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἐφθάσαμεν εἰς μίαν νομιμότητα καὶ εἰς ἕνα ἤρεμον καὶ ὁμαλὸν πολιτικὸν βίον. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, ἐὰν εἴχομεν παραμερίσει τὴν ἔλλειψιν τυπικῆς νομιμότητος διὰ τὴν Ἐργατικὴν Συνομοσπονδίαν, θὰ ἦτο δυνατόν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐχάραζε μίαν γραμμὴν ἐπεμβάσεως, καὶ διώριζε μίαν διοίκησιν εἰς τὴν Συνομοσπονδίαν, τὴν περιέβαλλε δὲ μέχρι τέλους μὲ τὴν ἐκτίμησιν καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην της, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἴχομεν φθάσει καὶ εἰς ἐκλογὰς εἰς τὰ ἐργατικὰ συνδικᾶτα καὶ εἰς πραγματικὴν ἐκπροσώπησιν τῶν ἐργατῶν. Ἀντὶ τούτου, ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ, εἴχομεν διωρισμένην τὴν διοίκησιν τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ τὴν ἑπομένην εἶχον ὑπογραφῆ συμφωνίαι μεταξὺ ξένων καὶ Κυβερνήσεως δι’ αὐτήν, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι βέβαιον, ὅτι ὑπεγράφησαν ἄνευ ποικίλης πιέσεως. Ἀντιθέτως μάλιστα. Ἐὰν ὅμως εἴχομεν μίαν διοίκησιν τῆς Συνομοσπονδίας, τὴν ὁποίαν περιεβάλλομεν μὲ τὸ κῦρος τὸ ἀναγκαῖον καὶ τῆς εἴχομεν δώσει δυνατότητας νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον της ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου 1946, ὀλίγον δηλαδὴ μετὰ τὴν τελευταίαν Πανελλαδικὴν Συνδιάσκεψιν Ἐργασίας εἰς τὸ Θέατρον «Ἀλίκης», θὰ εἴχομεν φθάσει σήμερον εἰς μίαν νόμιμον διοίκησιν τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου καὶ εἰς τὴν ἐπίλυσιν τῶν πλείστων ζητημάτων ποὺ ἐνδιαφέρουν τὸν ἐργατικὸν κόσμον. Ἀλλ’ ἡ ἔλλειψις τυπικῆς νομιμότητος, εἰς τὴν διοίκησιν τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας, ἐστάθη ἀφορμὴ τῆς μὴ ἐφαρμογῆς, ἕως σήμερον, τῶν συλλογικῶν συμβάσεων ἐργασίας. Διότι, ὁσάκις ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία ἐνόμιζεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ νὰ ἀρχίσουν νὰ ἐφαρμόζωνται, τῆς προεβάλλετο μεταξὺ ἄλλων ὅτι δὲν ἐξεπροσώπει νομίμως τὸν ἐργατικὸν κόσμον. Παραλλήλως δὲν εἰσηκούσθησαν καὶ αἱ ἄλλαι ἀπαιτήσεις τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας. Ἐζήτησε τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 28. Καὶ δὲν ἔγινεν. Ἐζήτησε τὸν ἔλεγχον τοῦ ΙΚΑ καὶ τῶν ἄλλων διοικήσεων τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ταμείων, καὶ οὔτε αὐτὸ συνέβη. Πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἡμερῶν ἠκούσθη ὅτι τὸ Ἵδρυμα τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων εὑρίσκεται σήμερον εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε νὰ εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ Κράτος νὰ τὸ χρηματοδοτῇ μὲ πλέον τοῦ 1 δισεκατομμυρίου δραχμῶν μηνιαίως, διὰ νὰ καλύψῃ τὰ φοβερὰ αὐτὰ ἐλλείμματά του, διὰ νὰ τὸ συγκρατῇ εἰς τὸ νὰ ἐκτελῇ κατὰ τὸ δυνατὸν τὸν προσδιορισμόν του. Καὶ ὅμως, εἶναι βέβαιον ὅτι, τὸ Ι.Κ.Α. καὶ τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον, κινδυνεύουν νὰ πτωχεύσουν ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους, ἐκ κακῆς, ἀπὸ μακροῦ χρόνου Διοικήσεως, καθὼς καὶ ἄλλα Ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα.

§46Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Αὐτὰ διὰ τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον, εἶναι αὐθαίρετοι κρίσεις σας. Θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ περιορισθῆτε εἰς τὰ θέματά σας, τὰ ὁποῖα κατέχετε ἀπολύτως, καὶ νὰ μὴ λέγετε, ὅτι ἐκ κακῆς διοικήσεως, τὸ Ἵδρυμα τοῦ Ν.Α.Τ., κινδυνεύει νὰ πτωχεύσῃ. Ἐὰν θὰ ἐγνωρίζατε καλύτερον τὰ πράγματα, θὰ ἐλέγατε, ὅτι, τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον εὑρίσκεται εἰς οἰκονομικὰς δυσκολίας, διότι δὲν ἔχει ναυτεργάτας νὰ πληρώνουν.

§47Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω, κύριε συνάδελφε, ὅταν θὰ συζητήσωμεν διὰ τὴν ἐμποροναυτιλιακήν, καὶ ἐπιφυλάσσομαι νὰ σᾶς πληροφορήσω διὰ μακρῶν ὅτι ὁ κίνδυνος τῆς πτωχεύσεως τοῦ Ν.Α.Τ. ὀφείλεται εἰς γενικῶς κακὴν διοίκησιν ἀπὸ μακροῦ χρόνου, ἡ ὁποία τὸ ἔφερεν εἰς ὃ σημεῖον εὑρίσκεται σήμερον, ὥστε Ἄγγλοι ἀναλογισταί, εἰδικῶς μελετήσαντες τὴν κατάστασίν του, νὰ γνωμοδοτοῦν ὅτι ἐντὸς τοῦ 1947 ἢ 1948 θὰ χρεωκοπήσῃ καὶ τὰ ποσὰ ποὺ δίδει σήμερον, εἶναι τὰ 46% τῶν κατὰ καιροὺς καταθέσεων τῶν μετόχων, ἀτόκως ἐπιστρεφομένων. Ἐπανερχόμενος, λοιπόν, τονίζω ὅτι τὸ Κράτος ἂν περιέβαλλε μετ’ ἐμπιστοσύνης τὴν Γενικὴν Συνομοσπονδίαν καὶ εἰσήκουε τὰς εἰσηγήσεις της, ἐὰν προέβαινεν εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 28, ἀπαγορεύοντος καταβολὴν μισθῶν πλέον τῶν, νόμῳ, κεκανονισμένων, καὶ προέβαινε καὶ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν συλλογικῶν συμβάσεων, καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐπροχώρει περαιτέρω εἰς τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τῶν λαϊκῶν μαζῶν, ἐν τῷ πνεύματι τῆς ἐξυπηρετήσεως κυρίως αὐτῶν, ἄρα τοῦ μεγάλου ἐθνικοῦ καὶ κοινωνικοῦ ὄγκου, νομίζω, ὅτι αἱ συνθῆκαι θὰ ἦσαν σήμερον τελείως διαφορετικαί. Φόβος καὶ τρόμος, ὅμως, συνέχει πάντοτε τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὸν κίνδυνον τοῦ πληθωρισμοῦ. Πολλάκις, ἀκόμη καὶ ἔργα ἀναβάλλονται νὰ ἐκτελεσθοῦν, μὲ τὸν φόβον μήπως διὰ τῆς ἐκτελέσεως αὐτῶν φθάσωμεν εἰς σημεῖον νὰ ἔχωμεν σχετικῶς μεγαλυτέραν ἀγοραστικὴν ἱκανότητα τῆς εὐρυτέρας μάζης τοῦ πληθυσμοῦ μας, καὶ φθάσωμεν οὕτω, μοιραίως, εἰς τὴν σπάνιν τῶν ἀγαθῶν, εἰς τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν καὶ ἀνοίξῃ ὁ δρόμος πρὸς τὸν πληθωρισμόν. Καὶ πρὸ ὀλίγου ἀκόμη, ἠκούσθη ἡ παράδοξος πληροφορία ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὅτι ἐπεβάλλετο ἡ ἀναστολὴ τῆς ἐνάρξεως παραγωγικῶν ἔργων καὶ ὅτι αἱ Ἀμερικανικαὶ προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο διὰ τὴν μελέτην, ἐκτέλεσιν καὶ χρηματοδότησιν παραγωγικῶν ἔργων εἰς τὴν Χώραν μας, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τύχουν ἀμέσου ἐγκρίσεως, διότι θὰ ἐγεννῶντο κατὰ τὴν βλάσφημον — ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω — γνώμην τῶν οἰκονομολογούντων κύκλων προβλήματα πληθωρισμοῦ, καὶ μὲ αὐτὴν τὴν νοοτροπίαν ζῶμεν εἰς φαῦλον κύκλον καὶ αἱ λαϊκαὶ μᾶζαι ὑποφέρουν, παραγωγὴν δὲν βλέπομεν καὶ ἐνῷ ἔχομεν φοβερὰν ἀνεργίαν, ἀνοικοδόμησις καὶ ἀνασυγκρότησις δὲν γίνεται. Ἂς μοι ἐπιτραπῇ νὰ ἔχω ἀντίθετον γνώμην καὶ νὰ τονίσω ὅτι δὲν ὑπάρχει κίνδυνος πραγματικὸς ἐλλείψεως ἀγαθῶν. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ τέτοιος κίνδυνος. Κίνδυνος ὑπάρχει ἐκ τῆς ἀνεργίας, ἡ ὁποία εἶναι κακὸς σύμβουλος. Ἐὰν δὲ δημιουργήσωμεν ἐργασίας καὶ παραγωγὴν θὰ ἀποφύγωμεν τὸν μπαμπούλαν τοῦ πληθωρισμοῦ. Ἤκουσα πολλάκις διὰ συσκέψεις Ὑπουργικάς, δι’ ἀντιμετώπισιν ἀπεργιῶν, διὰ τοὺς μισθούς. Δὲν ἤκουσα ποτὲ συσκέψεις τῶν παραγωγικῶν τάξεων ἐργατῶν καὶ Ὑπουργῶν, διὰ τὴν ἔντασιν τῆς παραγωγῆς. Πρέπει ἐπίσης νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλή, ὅτι κατὰ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχει εἰς χεῖρας της ἡ Βρεταννικὴ Οἰκονομικὴ Ἀποστολὴ καὶ αἱ Ἐπιτροπαὶ καθορισμοῦ τῶν τιμῶν τῶν ἐμπορευμάτων, εἰς πλείστας περιπτώσεις ἀγαθῶν, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπῆρχε πιθανότης πρὸ δύο ἐτῶν μὲ μίαν εὐρεῖαν ἐκτέλεσιν ἔργων, νὰ συναντήσωμεν ἔλλειψιν, σήμερον ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει ἔλλειψις, ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ ΣΤΟΚ αὐτῶν τῶν ἀγαθῶν. Καὶ ὑπάρχουν περιπτώσεις, ὅπου τιμαὶ εἰδῶν καθοριζόμεναι ὑπὸ τῆς Οἰκονομικῆς Βρεταννικῆς Ἀποστολῆς καὶ ἠλεγμέναι ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν, εἰς τὴν ὁποίαν μετέχουν ἐκπρόσωποι τοῦ Κράτους καὶ τῶν ἐργαζομένων τάξεων, ὄχι μόνον δὲν ἐπιτυγχάνονται καὶ πραγματοποιοῦνται, ἀλλ’ ὑπάρχει, λέγω, περίπτωσις ὅπου ἀγαθὰ πωλοῦνται εἰς τιμὴν κατωτέραν κατὰ δέκα τοῖς ἑκατὸν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἀναφέρει ὁ τιμοκατάλογος λόγῳ ἐλλείψεως ἀγοραστικῆς δυνάμεως καὶ ἐν μέρει κορεσμοῦ τῆς ἀγορᾶς ἀπὸ διανομὰς δεμάτων τῆς ΟΥΝΡΡΑ, καὶ τὴν εὐθὺς μετὰ τὸν πόλεμον ζωηρὰν ζήτησιν, ἡ ὁποία δὲν ἦτο δυνατὸν μὲ τὸν ἴδιον ρυθμὸν νὰ ἐπακολουθήσῃ ἐπ’ ἄπειρον. Συνεπῶς ἡ προσπάθεια ἐκτελέσεως ἔργων παραγωγικῶν, δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς κίνδυνος νὰ μᾶς φέρῃ εἰς τὴν ἔλλειψιν ἀγαθῶν, ἄρα καὶ εἰς τὴν αὔξησιν τιμῶν, ἄρα εἰς τὴν θέσιν θρυαλλίδος εἰς τὸ ὅλον οἰκοδόμημα τῆς οἰκονομικῆς πίστεως καὶ σταθερότητος. Ἀντιθέτως ἐντατικοῦ ρυθμοῦ παραγωγῆς καὶ μὲ ἕνα ἐμπνευσμένον ρυθμὸν ἔργων τεχνικῆς ἀνοικοδομήσεως καὶ οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως θὰ ἐξαφανισθῇ ἡ ἀνεργία καὶ θὰ εἶναι γενικώτερον οἱ μισθοὶ ἱκανοποιητικοί. Νὰ γίνουν ἔργα. Νὰ ἐνταθῇ ἡ παραγωγή. Νὰ ρεύσῃ χρῆμα. Αὐτὸ εἶναι τὸ σύνθημα ποὺ πρέπει νὰ γίνῃ πίστις τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἠχήσῃ ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν πρὸς τὸν λαὸν καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ ἰσχύσῃ ὡς προσανατολισμὸς εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν νοοτροπίαν καὶ ζωὴν μετὰ τὴν συμμαχικὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν, καὶ αἱ διστακτικότητες καὶ οἱ ἐνδοιασμοὶ δὲν εἶναι τῶν χρησίμων ἀνδρῶν διὰ τὸν τόπον, ἰδίᾳ αὐτὴν τὴν ὥραν, χρειάζονται ὀρθοὶ λόγοι καὶ συνετὴ τακτική. Βεβαίως τὸ θέμα τοῦ μισθολογίου τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν συγκινεῖ ἰδιαιτέρως τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, ὅπως διεπίστωσα, διότι σκέπτονται π. χ. πῶς θὰ ἀντιμετωπίσουν ἀκολούθως τὴν πίεσιν τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος σύμφωνα μὲ μίαν στατιστικὴν τοῦ 1947, κατὰ τὸ 1939 ἐλάμβανε τὰς ἑξῆς ἀποδοχὰς εἰς χρυσᾶς λίρας, ὑπολογιζομένας μὲ χιλιόδραχμον προπολεμικόν: Γενικὸς Διευθυντὴς περίπου 9½ λίρας, ἤτοι 9.500. Σήμερα 2⅓ περίπου, δηλαδὴ 2.400. Διευθυντὴς αʹ τάξεως 7.500 τὸ 1939, σήμερον 1.900 περίπου. Διευθυντὴς βʹ τάξεως 6.700 τὸ 1939, σήμερον 1.700 περίπου. Τμηματάρχης αʹ τάξεως 5.500 τὸ 1939, σήμερον 1.600 περίπου. Τμηματάρχης βʹ τάξεως 5.000 τὸ 1939, σήμερον 1450 περίπου. Εἰσηγητὴς 4.400 τὸ 1939, σήμερον 1.300 περίπου. Καὶ διὰ νὰ τελειώνωμεν: Γραφεὺς βʹ τάξεως δραχ. 1.700 τὸ 1939, σήμερον 900 περίπου. Ταῦτα ἐὰν θελήσῃ κανεὶς νὰ τὰ συσχετίσῃ μὲ τὸν τιμάριθμον, βλέπει ὅτι ὁ δημόσιος ὑπάλληλος λαμβάνει σήμερον τὰ 10–15% τοῦ προπολεμικοῦ μισθοῦ, δηλαδὴ τὸ ⅕ ἢ ¼ τοῦ προπολεμικοῦ. Σκέπτεται λοιπόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι ἁρμόδιοι Ὑπουργοί, τί θὰ κάμουν διὰ τὴν λύσιν τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ προβλήματος ὡς καὶ διὰ τὴν λύσιν τοῦ συγγενοῦς προβλήματος τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων; Ἀλλ’ ὡς πρὸς τοὺς ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους, εἰς μίαν μεγάλην κλίμακα, ἐξ ἐλευθέρων συμφωνιῶν, μεταξὺ ὑπαλλήλων καὶ ἐργοδοτῶν, ἔχει αὐτορυθμισθῆ τὸ ζήτημα, εἰς τρόπον ὥστε οἱ ἐργατοϋπαλληλικοὶ μισθοὶ τῶν ἰδιωτῶν ἐργοδοτῶν νὰ ἀνέρχωνται ἤδη, ὡς προανέπτυξα, εἰς περισσότερον τοῦ 100–200% — καὶ σπανίως περισσότερον ἔτι — ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διὰ τῶν Ὑπουργικῶν ἀποφάσεων ἔχουν καθορισθῆ. Τὸ δημοσιοϋπαλληλικόν, ὅμως, μένει ἀκέραιον ὡς πρόβλημα. Βεβαίως ἔχει σημασίαν τοῦτο καὶ ἀναγνωρίζω τὴν σημασίαν τοῦ θέματος τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ, ἀλλὰ τὸ συγγενὲς δημοσιοϋπαλληλικὸν πρόβλημα, δὲν δύναται νὰ ἀναστείλῃ τὴν ὁριστικὴν ἀντιμετώπισιν καὶ ρύθμισιν τοῦ ἐργατοϋπαλληλικοῦ τῶν ἐργοδοτῶν ἰδιωτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δημοσιοϋπαλληλικόν, ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ πολιτικὸς κόσμος, ὀφείλει καὶ ὤφειλε νὰ εἶχεν ἤδη λάβει θέσιν. Διότι ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐξακολουθῶμεν νὰ πιστεύωμεν ὅτι ὁ δημοσιοϋπαλληλικὸς κόσμος ζῇ μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπολαμβάνει ἀπὸ τὸν μισθόν του, εὑρισκόμεθα εἰς μεγάλην καὶ ὀλεθρίαν πλάνην. Ἀναγκάζεται καὶ ἐξωθεῖται ὁ δημοσιοϋπαλληλικὸς κόσμος ἀπὸ τὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν τῆς Χώρας καὶ τὸν Πολιτικὸν κόσμον εἰς τὸ νὰ μετέλθῃ τὰ «πάντα» καὶ ὄχι πάντοτε τὰ «ἐπιτρεπόμενα», διὰ νὰ ζήσῃ. Καὶ ἡ φράσις αὐτή, «τὰ πάντα καὶ ὄχι τὰ ἐπιτρεπόμενα», δὲν ἀποτελεῖ ὕβριν, ἀλλ’ ἀποτελεῖ τὸ μὲν διαπίστωσιν, ἀτυχῶς, εὐρυτάτης ἐφαρμογῆς, τὸ δὲ ἑρμηνείαν καὶ ἀναγνώρισιν τοῦ δικαιώματος τῆς ζωῆς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν οἰκογενειῶν των, οἱ ὁποῖοι μετέρχονται «τὰ πάντα», ἐφ’ ὅσον «πάντες» οἱ ἄλλοι τοὺς ἀρνοῦνται τὴν ζωήν. Αὐτὸ εἶναι μία πραγματικότης, τὴν ὁποίαν ὁ πολιτικὸς κόσμος καὶ ἡ Κυβέρνησις ὀφείλουν νὰ τὴν ἀντιμετωπίσουν ἐν συσχετισμῷ πρὸς τὰς καθόλου εὐθύνας, τὰς ὁποίας φέρουν διὰ τὴν καθόλου διαχείρισιν τῶν δημοσιοϋπαλληλικῶν θεμάτων. Πάντως, ὀφείλομεν νὰ περιορισθῶμεν ἕως ἐδῶ, εἰς αὐτὸ τὸ θέμα, διὰ νὰ μὴ ἐπεκταθῶμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν καὶ ἄλλων θεμάτων ἐκτὸς τῶν τῆς ἐπερωτήσεως. Διὰ τὸ δημοσιοϋπαλληλικὸν ὅμως ζήτημα, νομίζω, ὅτι συνεστήθη εἰδικὴ Ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν ἔχει καταρτίσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν — ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι — ἐν ὄψει καὶ ἀναμονῇ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖ ἐπ’ ἄπειρον νὰ ἀναμένωμεν, ἀλλ’ ὀφείλομεν καὶ νὰ ἀξιώσωμεν ὅπως τὰ πορίσματά της φθάσουν τὸ ταχύτερον μέχρι τῆς Βουλῆς. Διαμαρτύρομαι δὲ καὶ διότι τὰ πορίσματα αὐτῶν τῶν μελετῶν δὲν ἔφθασαν — καίτοι πρόκειται περὶ κεφαλαιώδους θέματος —εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἀκόμη διότι τὸ δημοσιοϋπαλληλικὸν ζήτημα δὲν συνεζητήθη ἀκόμη εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι ἐργάζονται χάριν τοῦ Κράτους καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι εἶναι τὸ Κράτος, καὶ ὅταν δὲν ἐργάζωνται καλῶς ἡ Κρατικὴ μηχανὴ δὲν ἐργάζεται καλῶς, καὶ τότε δὲν ἔχομεν Κράτος, καὶ τότε οὔτε ἀνασυγκρότησις, οὔτε τίποτε ἄλλο δὲν δύναται νὰ συντελεσθῇ. Διότι, τέλος, ὁ δημοσιοϋπαλληλικὸς κόσμος, ὁ ὁποῖος πεινᾶ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι χρήσιμος διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας μας καὶ διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν αὐτοῦ τούτου τοῦ διοικητικοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Κράτους μας. Δὲν πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἴπω περισσότερα, διότι ἤδη σᾶς ἔδωκα πλήρη εἰκόνα τῶν προβλημάτων τῶν ἐργατικῶν μισθῶν καὶ ἀκόμη καὶ ἀρκετὰς καὶ ἀντικειμενικὰς πληροφορίας, ἐπαρκεῖς διὰ νὰ καταδείξουν ποῖαι εἶναι αἱ λύσεις τοῦ προβλήματος εἰς τοὺς κυρίους τομεῖς καὶ τὰς ἁδροτέρας γραμμάς. Θέλω μόνον, εἰς ἕνα εἰδικὸν ἀκόμη σημεῖον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Κεφαλληνίας κ. συνάδελφον. Ἀνέφερε προχθές, ὅτι τὸ Κράτος τὰς ἡμέρας αὐτάς, δηλαδὴ ἡ ἁρμοδία ἐξουσία, προέβη εἰς τὴν διάλυσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀλληλεγγύης, τοῦ περιβοήτου αὐτοῦ κομμουνιστικοῦ ὀργάνου, καὶ ὅτι προτοῦ τὴν διαλύσῃ τὸ Κράτος ἔπρεπε νὰ τὴν εἶχεν ὑποκαταστήσει μὲ ἀνάλογον ὀργάνωσιν. Νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ ἐπαναφέρω εἰς τὴν μνήμην σας καὶ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς, ὅτι ὁ ὅλος κοινωνικός μας ὀργανισμὸς δὲν εἶχεν ὡς μοναδικὸν ὄργανον κοινωνικῆς ἀλληλεγγύης καὶ βοηθείας τὴν «Ἐθνικὴν Ἀλληλεγγύην». Εἶναι εὐτυχὲς γεγονός, ὅτι ὁ Ἐθνικὸς καὶ κοινωνικός μας ὀργανισμός, πολὺ πρὶν ἀπὸ τὴν ἀλληλεγγύην καὶ τώρα καὶ εἰς τὸ μέλλον, εἶχεν, ἔχει καὶ θὰ ἔχῃ τὴν Κρατικὴν κοινωνικὴν πρόνοιαν, καὶ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας ἀσκουμένην εἰς τὰ κέντρα προνοίας, τὰ Κρατικὰ καὶ Δημοτικὰ Νοσοκομεῖα, καὶ εἰς τὰ ἰδιωτικὰ Εὐαγῆ Ἱδρύματα τῆς Χώρας, τοὺς Παιδικοὺς Σταθμούς, τὰς Παιδικὰς Ἐξοχάς, τὸ ἔργον τῆς Ἑλληνικῆς Μερίμνης, τῆς Ἱματιοθήκης τοῦ Παιδιοῦ, τοῦ Πατριωτικοῦ Ἱδρύματος Παιδιοῦ, εἰς τὸ Ἔργον τῶν Χριστιανικῶν Κοινωνικῶν Ὀργανώσεων Εὐποιΐας καὶ Χριστιανικῆς Προνοίας καὶ τῶν λοιπῶν Ἐθνικῶν καὶ Θρησκευτικῶν ἀγαθοεργῶν Ὀργανώσεων, καὶ εἰς τὸ Ι.Κ.Α. καὶ ἄλλων ὀργανώσεων ἰδιωτικῶν, ὅπως ἡ Ὀργάνωσις τῆς Χριστιανικῆς Διακονίας, τῶν ὁποίων πάντων ἡ σημασία δὲν δύναται βλασφήμως πῶς νὰ θεωρηθῇ ὡς ὀλιγώτερον ἀνάλογος ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀλληλεγγύην, τῆς ὁποίας ἡ διάλυσις ἐξυπηρετεῖ τὸ Ἐθνικὸν συμφέρον, ἰδίως δὲ τὸ συμφέρον τῶν παιδιῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐτύγχανον τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς δυστυχίας των δι’ ἰδεολογικοῦ προσηλυτισμοῦ ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, εἶναι γεγονὸς ὅτι, τοὺς προσέφερον ἕνα τεμάχιον ἄρτου ἢ ἕνα δυναμωτικὸν φάρμακον, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως ἐδηλητηρίαζον ριζικῶς τὰς ψυχάς των. Προτοῦ περατώσω τὴν ἀγόρευσιν ταύτην, θὰ ἤθελον νὰ ὑπομνήσω πρὸς πάντας καὶ νὰ ἐπαναφέρω ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν ἐχρησιμοποίησα κανένα στοιχεῖον προερχόμενον ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου σκέψιν καὶ ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου βούλησιν ἢ αὐθαιρεσίαν, ἀλλ’ ἀπὸ τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Πειραιῶς, τὸ Κέντρον τῆς μεγαλυτέρας ἐργατικῆς περιοχῆς τῆς Χώρας μας, ἀπὸ τὸν Πρόεδρον καὶ τὸν Γενικὸν Γραμματέα, καὶ ἄλλους ἁρμοδίους προέρχονται αἱ ἐπίσημοι πληροφορίαι μου. Ἐὰν τυχὸν οἱοσδήποτε συνάδελφος θελήσῃ νὰ ἀμφισβητήσῃ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας παρέσχον καὶ δυνηθῇ νὰ μοῦ φέρῃ μαρτυρίας ἐπίσης ἀξιοπίστους καὶ ἀπὸ τὴν ἰδίαν πηγήν, ἡ ὁποία κατὰ τεκμήριον εἶναι ἡ σοβαρωτέρα, ἀνιδιοτελεστέρα καὶ ἀντικειμενικωτέρα πάσης ἄλλης, εὐχαρίστως θὰ ἀναγνωρίσω τυχὸν πλάνην μου. Ἐν ἐναντίᾳ ὅμως περιπτώσει, παρακαλῶ οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί, τοὺς ὁποίους ἀνέφερον, νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἀδιαφιλονίκητος βάσις εἰς τὰς σκέψεις καὶ τὴν μελέτην καὶ τὰ πορίσματα, τὰ ὁποῖα ἡ Βουλὴ θὰ πρέπει νὰ καταλήξῃ κατὰ τὸ τέλος τῆς συζητήσεως αὐτῆς. Ὁ λαός μας, κύριοι συνάδελφοι, ἔχει ἀξίωσιν ἀπὸ τὸν Πολιτικὸν Κόσμον τῆς Χώρας νὰ μελετᾶ τὰ μεγάλα κοινωνικὰ θέματα καὶ νὰ κατέχῃ τὸ πνεῦμα τῶν ἀναγκῶν τῆς ζωῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ ἔχει ἀκόμη τὴν ἀξίωσιν νὰ μὴ μᾶς βλέπῃ ἀσχολουμένους μόνον μὲ τὰ πολιτικὰ ζητήματα, ἀλλὰ κυρίως μὲ τὰ ζητήματα τῆς ζωῆς του. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἔντασις τῆς παραγωγῆς, ἡ πραγματικὴ ἐκτέλεσις ἔργων μὲ ἐμπνευσμένον ρυθμόν, ἡ πλήρης χρησιμοποίησις τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν ὑποδείξεων τῆς ἀποστολῆς Πόρτερ, καθὼς καὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀνασυγκροτήσεως, ἡ βελτίωσις τῶν ὅρων τῆς ζωῆς τοῦ λαοῦ μας, ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα, ἂς ἀποτελέσουν τὴν σημαίαν τῆς Βουλῆς, ἐὰν θέλομεν ἡ Βουλὴ αὐτὴ νὰ στέκεται ὑψηλὰ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ μας. Τὰ προβλήματα αὐτά, ἂς ἀποτελέσουν τὸ κύριον θέμα τῶν συζητήσεών μας, διότι ἐκ τῆς μελέτης καὶ τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ἐξ αὐτῶν ἀναγκῶν θὰ προέλθῃ καὶ ἡ ἀνακούφισις τοῦ λαοῦ μας. Ἂν λησμονήσωμεν ὅτι αὐτὰ τὰ θέματα πρέπει νὰ εἶναι τὰ κύρια θέματα τῆς ἀπασχολήσεώς μας, τότε δὲν θὰ εἴμεθα ἄξιοι τῆς ἐντολῆς ποὺ ἐλάβομεν ἀπὸ τὸν λαόν, καὶ δὲν θὰ εἶναι ὁ λαός, ὁ ὁποῖος θὰ μετανοήσῃ. Θὰ μετανοήσουν ὅσοι ἐξ ἡμῶν ἔμειναν ξένοι ἀπὸ τὰ θέματα αὐτά. Ὁ λαὸς ἔζησε καὶ προϋπῆρξε τῆς Βουλῆς αὐτῆς, καὶ πρὶν ἀπὸ ὅλους ἡμᾶς. Ὑπάρχει, διότι δὲν τοῦ ἐδώσαμεν ἡμεῖς τὴν ἄδειαν, ἀλλ’ ἡ μοῖρα τὸ ἔκαμε νὰ ὑπάρχῃ, καὶ θὰ ὑπάρξῃ ἡ Ἑλλὰς καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς — ἂν ἡ ἀνάγκη τὸ καλέσῃ — καὶ χωρὶς τὰς πολιτικὰς φλυαρίας τῆς παρούσης Βουλῆς. Εὔχομαι πάντως, διὰ τὸ συμφέρον τοῦ λαοῦ μας καὶ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματός μας καὶ τὸ κῦρος τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Πολιτικοῦ Κόσμου, συζητήσεις κοινωνικοῦ περιεχομένου, ὡς ἡ σημερινή, νὰ εἶναι συχνότεραι καὶ τακτικώτεραι εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. (Χειροκροτήματα).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δ. Μαντούβαλος ἔχει τὸν λόγον.

§49Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἐκ Κεφαλληνίας συναδέλφου κ. Δημητράτου, ἀνέκυψεν ἕνα μεγάλο κοινωνικὸν ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ἀπὸ τὸν παρελθόντα Μάϊον καὶ ἐντεῦθεν, ἐπανειλημμένως εἶχα ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Οἱ πρὸ ἐμοῦ συνάδελφοι, ὡμίλησαν περὶ ἡμερομισθίων. Ἀλλά, μπορεῖ νὰ πῇ κανείς, ὅτι εἶναι ντροπὴ νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ ἡμερομισθίων, ἐνόσῳ δὲν ὑπάρχει ἐργασία. Διότι αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν. Ἐγώ, δὲν εἶμαι ἐργοστασιάρχης, οὔτε ἐπιχειρηματίας, ἔχω ὅμως ἕνα γραφεῖον εἰς τὸ ὁποῖον κάθε ἡμέραν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ δέχωμαι 60 ἕως 80, ἐνίοτε καὶ 100, ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι μοῦ ζητοῦν ἐργασίαν. Παρ’ ὅλον τὸν ἀγῶνα καὶ τὰς προσπαθείας ποὺ καταβάλλω, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἱκανοποιήσω τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν τὰς ἀξιώσεις. Καὶ αἱ ἀξιώσεις των, τὶ εἶναι; Νὰ εὕρουν ἕνα ἡμερομίσθιον, ἔστω καὶ μὲ τὸ ἐλαχιστότατον ποσόν, ὄχι σύμφωνα μὲ τὰς σημερινὰς συνθήκας τῆς ζωῆς καὶ τοῦ τιμαρίθμου. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὴν ἐργατικήν, καθὼς καὶ τὴν ἀγροτικήν, τάξιν, ἔπρεπε περισσότερον νὰ τὰς ἔχωμεν προσέξει. Διότι αἱ τάξεις αὐταί, στηρίζουν τὸ σημερινὸν κοινωνικὸν οἰκοδόμημα, καὶ γνωρίζομεν ὅλοι ποῖος μεγάλος κίνδυνος ὑπάρχει ἂν ἀνατραπῇ τὸ σημερινὸν κοινωνικὸν οἰκοδόμημα. Γνωρίζομεν, ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι οἱ ἐργάται, καίτοι κατ’ ἐπανάληψιν παρεκινήθησαν εἰς ἀπεργίαν — καὶ μάλιστα εἰς τὴν πόλιν τοῦ Πειραιῶς, ἡ ὁποία φημίζεται ὡς ἐργατούπολις — ἐν τούτοις οὔτε τὸ ⅒% δὲν ἠκολούθησε τὰς ἀπεργίας ἐκείνας. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἐνόσῳ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὄχι μόνον δὲν εὑρίσκουν νὰ ἐξασφαλίσουν ἡμερομίσθιον μὲ τὰς σημερινὰς τῆς ζωῆς συνθήκας, ἀλλὰ δὲν εὑρίσκουν οὔτε ἕνα ἡμερομίσθιον τὸν μῆνα νὰ κάμουν, καὶ τὸν καθένα ἀπὸ μᾶς πρέπει νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ ἡ σκέψις: Πῶς ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς κατορθώνει ὄχι νὰ ἐξοικονομήσῃ τὸ ἡμερήσιο φαΐ, ἀλλὰ τὸ ἡμερήσιο ψωμὶ τῆς οἰκογενείας του; Εἶμαι ὑποχρεωμένος δι’ ὡρισμένα, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, νὰ ἔχω ἀντίθετον γνώμην. Εἰς τὸν Πειραιᾶ, εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ ἐργοστάσια ποὺ εὑρίσκονται μέσα εἰς τὴν πόλιν ἀπὸ τὴν προπολεμικὴν ἐποχὴν μέχρι σήμερον, ὡρισμένα ἐξ αὐτῶν — καὶ συνήθως τὰ περισσότερα — εἶναι κλειστά. Ὡρισμένος ὅμως ἀριθμὸς ἐργοστασίων εἰργάσθη κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς, ἐκέρδησαν ἀμύθητα ποσά, καὶ τὰ ποσὰ αὐτὰ τὰ μετέβαλον εἰς λίρας καὶ τὰ ὑπεθήκευον καθ’ ὃν τρόπον γνωρίζουν οἱ κύριοι, ποὺ διηύθυναν τὰ ἐργοστάσια αὐτά. Ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω πληροφορίας εἰς τὸ Σῶμα: Ὅταν τὸ 1942 ἤμην μέλος τῆς Τοπικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ι.Κ.Α. Πειραιῶς, ὅλοι αὐτοὶ οἱ κύριοι ἐργοστασιάρχαι, ἐν σώματι ἦλθον καὶ ἠπείλησαν τὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι ἂν ἐπιμείνωμεν νὰ εἰσπράξωμεν ἀπὸ τὰ ἐργοστάσια αὐτά, ἐκεῖνο ποὺ ἦσαν ὑποχρεωμένοι δυνάμει τῆς συμβάσεως τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων νὰ δώσουν ὡς ἐργοδόται, θὰ ἐπήγαιναν νὰ τὸ καταγγείλουν εἰς τοὺς Γερμανοὺς καὶ θὰ ἠρνοῦντο τὴν καταβολὴν τῆς τοιαύτης εἰσφορᾶς.

§50Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Συγχαρητήρια!

§51ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖοι εἶναι αὐτοί; Νὰ ὀνομασθοῦν.

§52Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἔχετε ὑπομονήν. Ζητήματα τοιαῦτα, πρέπει νὰ ἔλθουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ πρέπει νὰ διαφωτίσω τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία νὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της. Ἐγώ, ὡς συνήθως, καὶ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἐπτοήθην καὶ ἠναγκάσθην νὰ τοὺς ὁμιλήσω μὲ γλῶσσαν τραχεῖαν....

§53ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἀμφιβολίαν.

§54Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. ... καὶ νὰ τοὺς εἴπω: «Κύριοι, εἶναι αἶσχος αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀκούω. Προσφέρετε εἰς τὴν Πατρίδα κακὴν ὑπηρεσίαν. Ἡ Ἐπιτροπή, καὶ ἐὰν ἀπειληθῇ μὲ αὐτὸ ποὺ λέτε, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ κάμῃ τὸ καθῆκον της: Θὰ ὑποβάλῃ τὴν γνώμην της, διὰ τὴν ἄρνησίν σας, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀλλὰ τοὺς ὑπαλλήλους μας δὲν ἠμποροῦμεν ἡμεῖς παρὰ νὰ τοὺς στείλωμεν ἐκεῖ νὰ εἰσπράξουν». Ἔτσι καὶ ἔγινε. Διετάχθησαν οἱ ὑπάλληλοι καὶ ἐπῆγαν καὶ εἰσέπραξαν. Καὶ τὸ ποσὸν αὐτόν, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἦτο κανὲν σοβαρὸν ποσὸν τότε, μὲ τὸ νόμισμα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ξεφτελισμένο καὶ μὲ τὴν μέθοδον, τὴν ὁποίαν αὐτοὶ μετεχειρίζοντο —ἂν εἶχε ἕνα ἐργοστάσιον 500 ἐργάτας, ποὺ δὲν εἶχε κανένα 500 ἐργάτας— ἔγραφαν εἰς τοὺς Γερμανούς, μὲ συνεννόησιν, 1000 ἐργάτας...

§55ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ νὰ παίρνουν τρόφιμα.

§56Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ὄχι μόνον διὰ νὰ παίρνουν τρόφιμα, ἀλλὰ διὰ νὰ δικαιολογοῦν καὶ ἡμερομίσθια.

§57Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐδώσατε τὰ ὀνόματα αὐτῶν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ διὰ νὰ τοὺς βάλῃ πρώτους εἰς τὸν πίνακα εἰσαγωγῶν καὶ πιστώσεων;

§58Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστὸν αὐτὸ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ι.Κ.Α., διότι κατετέθη καὶ ὑπόμνημα καὶ αὐτὰ τὰ πράγματα ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ θὰ ἔπρεπε νὰ τὰ εἶχεν ὑποβάλει. Ἐγὼ δὲν μπορῶ νὰ κάμω οὔτε τὸν ἀστυνόμον οὔτε τὸν δάσκαλον, ἐκεῖνο ποὺ μπορῶ νὰ κάνω εἶναι νὰ κατονομάσω, ἐὰν θέλετε.....

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ναί, ναί.

§60Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. ... τοὺς ἐργοστασιάρχας ἐκείνους.

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πές τα, πές τα.

§62Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Εἶναι ὅλοι οἱ ἐργοστασιάρχαι τῆς σιδηροβιομηχανίας ποὺ εἰργάζοντο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Ὀνόματα; Εἶναι γνωστά.

§63ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν τοὺς ξέρουμε. Νὰ μᾶς τοὺς πῆτε.

§64Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἦλθαν 15 ἄνθρωποι, δὲν μπορῶ νὰ ἔχω στὸ νοῦ μου τὰ ὀνόματα ὅλων. Ἐὰν ἐνθυμοῦμαι 3–4 θὰ σκοντάψω στοὺς ἄλλους ποὺ δὲν τοὺς ἐνθυμοῦμαι.

§65ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τοὺς ἀντιπροσωπευτικοὺς τύπους νὰ μᾶς εἰπῆτε.

§66Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα σᾶς λέγω εἶναι γεγονότα.

§67Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Γι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ζητοῦμε τὰ ὀνόματα.

§68Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Τὸ Σῶμα μπορεῖ ἐὰν θέλῃ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τοῦ ΙΚΑ τὸ ὑπόμνημα καὶ νὰ κατατεθῇ τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν.

§69ΦΩΝΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§70Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ὀνόματα τώρα θυμᾶμαι 5–6, ἀλλὰ δὲν μπορῶ νὰ ἀναφέρω αὐτὰ καὶ νὰ ἀφήσω τὰ ὑπόλοιπα ποὺ δὲν τὰ θυμᾶμαι. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὸ γεγονὸς αὐτὸ μπορεῖτε νὰ καταλάβετε πῶς τὸ ΙΚΑ ἔφθασεν εἰς τὸ σημερινόν του κατάντημα, ἀφοῦ ἐκεῖνοι ποὺ μποροῦσαν νὰ πληρώσουν ἀπηλλάγησαν τῆς ὑποχρεώσεως αὐτῆς. Πῶς εἶναι δυνατὸν μέσα στὸ ταμεῖον τοῦ ἱδρύματος, νὰ εἰσρέουν χρήματα ἀπὸ τοὺς ἀσθενεστέρους ἐνῷ οἱ ἰσχυρότεροι οἰκονομικῶς ἀρνοῦνται νὰ καταθέσουν τὴν κεκανονισμένην εἰσφοράν, τὴν ὁποίαν εἶχον ὑποχρέωσιν, ἀναλόγως τοῦ προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον διέθετον εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις των. Εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μέσα εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχουν πολλαὶ ἑταιρεῖαι, τόσον ὁμόρρυθμοι, ὅσον καὶ ἑτερόρρυθμοι μὲ διάφορα ὅμως κεκαλυμμένα ξένα ὀνόματα. Εἶναι γνωστὸν εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι αἱ ἑταιρεῖαι αὐταὶ καταβασανίζουν καὶ καταδυναστεύουν τὸ προσωπικόν των, καὶ τὸ ἐργατικὸν καὶ τὸ ὑπαλληλικόν, καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ κατονομάσω τὰς ἑταιρείας αὐτάς. Εἶναι ἡ ἑταιρεία Τροχιοδρόμων, ἡ Ἠλεκτρικὴ ἑταιρεία, ἡ ἑταιρεία τῶν Σιδηροδρόμων, ἡ ἑταιρεία τοῦ Ἀεριόφωτος, ἡ Οὖλεν καὶ πολλαὶ παρόμοιαι ἑταιρεῖαι. Ὅλαι αὐταὶ αἱ ἑταιρεῖαι ὄχι μόνον δὲν δίδουν τὸ ἡμερομίσθιον, τὸ ὁποῖον πρέπει ἔναντι τῶν παραχωρήσεων, τὰς ὁποίας λαμβάνουν ἀπὸ τὸ Κράτος, μὲ τὰς συνεχεῖς αὐξήσεις, ἀλλὰ καὶ καταδυναστεύουν τὸ προσωπικόν των, ὅπως π. χ. ἡ ἑταιρεία τροχιοδρόμων, τῆς ὁποίας οἱ ὑπάλληλοι γνωρίζετε ὅλοι πόσον σκληρὰν ἐργασίαν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ κάμνουν ὅλην τὴν ἡμέραν, εὑρισκόμενοι ἐν ὀρθοστασίᾳ ἐπὶ 8 ὥρας τὸ 24ωρον, χωρὶς καὶ νὰ ἀμείβωνται ἐπαρκῶς, διότι καὶ οἱ μισθοί των εἶναι 6–8.000 ἢ καὶ τὸ ἀνώτερον 10.000 δραχμαὶ τὴν ἡμέραν. Συμβαίνει δὲ καὶ τὸ ἑξῆς: Πολλάκις συμβαίνει μία ἔγκυος, ἢ μία μὲ ἕνα μικρὸ παιδὶ νὰ ἀνεβῇ ἀπὸ τὸ μπροστινὸ μέρος τοῦ τράμ, ἀπὸ τὸ μέρος τοῦ ὁδηγοῦ καὶ τυχαίνῃ νὰ μπῇ ὁ ἐλεγκτὴς πρὶν προλάβῃ ἀπὸ τὸ πίσω μέρος τοῦ ὀχήματος νὰ ἔλθῃ ὁ εἰσπράκτωρ νὰ κόψῃ τὸ εἰσιτήριον, βρίσκει τὴ γυναῖκα χωρὶς εἰσιτήριον καὶ παραπέμπεται ἔτσι ὁ εἰσπράκτωρ στὸ συμβούλιον διότι δὲν ἔκοψε τὸ εἰσιτήριον καὶ πολλάκις ἀποτέλεσμα εἶναι νὰ κόψουν τὸ ψωμὶ τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει ὑπηρεσίαν 15–20 χρόνων. Αὐτά, κύριοι, εἶναι ζητήματα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀπασχολήσουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Σῶμα καὶ εἶμαι τῆς γνώμης ὅπως καὶ ἄλλοτε εἶπον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ παύσῃ νὰ γίνεται ἐκμετάλλευσις ἀνθρώπων ἀπὸ συνανθρώπους των (χειροκροτήματα), διότι εἶναι γνωστὸν καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς σᾶς, ὅτι τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τοῦ τόπου τὴν διευθύνουν ὡρισμένοι ἄνθρωποι καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ οὐδέποτε εἰς τὸ Κράτος αὐτὸ ἔδωσαν οὔτε χρῆμα, οὔτε αἷμα... (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§71ΦΩΝΑΙ. Μπράβο, μπράβο.

§72Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. ... καὶ αὐτοὶ εἶναι ποὺ ὠφελοῦνται τὰ περισσότερα. Εἶναι καιρὸς νὰ λάβωμεν τὰ μέτρα μας, ἀλλά, εἶναι καιρὸς καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ βάλουν μυαλὸ, διότι ἐὰν ἐγλύτωσαν ἀπὸ τοὺς ἀριστεροὺς μὲ τὶς λίρες, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἕνας, ὁ ὁποῖος θὰ σέβεται τὸν ἑαυτόν του πρῶτα αὐτοὺς πρέπει νὰ τουφεκίσῃ εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, ὁσάκις ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα αὐτὸ γνωρίζετε πολὺ καλὰ, ὅτι δὲν ἀνῆλθον διὰ νὰ κάνω δημοκοπίαν —διότι δὲν μοῦ χρειάζεται— ἀλλὰ διὰ νὰ ἐκπληρώσω τὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον καὶ μὲ πόνον ἀναφέρω μερικὰ ἀπὸ τὰ λαϊκὰ ζητήματα γιὰ τὰ ὁποῖα εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀγωνισθῶ ὅσον μοῦ εἶναι δυνατὸν μὲ ὅλας μου τὰς δυνάμεις τὰς σωματικὰς καὶ τὰς ψυχικάς, ἀλλὰ χρειάζεται ἡ Κυβέρνησις νὰ προσέξῃ τὰ ζητήματα αὐτὰ διότι ἔχω νὰ πληροφορήσω τὴν Κυβέρνησιν...

§73ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν προσέχει...

§74Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἐμεῖς ἂς βραχνιάζουμε. Φαίνεται ὅμως πὼς ὅλα εἶναι τακτοποιημένα. Ὅλα εἶναι μέλι– γάλα. (Γέλωτες καὶ χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι καιρὸς νὰ ἐργασθῶμεν, καὶ νὰ ἐργασθῶμεν ἀποδοτικῶς, δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πάσχουν, καὶ ὄχι νὰ ἐργασθῶμεν, δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν πάσχουν. Ἐκεῖνοι καλὰ ὠφελήθησαν καὶ μὲ τοὺς κατακτητὰς καὶ ὠφελοῦνται καὶ σήμερον. Ἔχω νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα, ὅτι τὸ ποσοστὸν τῶν ἀριστερῶν ἐργατῶν καὶ γεωργῶν δὲν ὑπερβαίνει οὔτε τὸ 10 μὲ 15%, ἐνῷ τὸ ποσοστὸν τῶν ἐπιστημόνων, οἱ ὁποῖοι ἠκολούθησαν τὴν ἀριστερὰν παράταξιν, ὑπερβαίνει τὸ 20– 25%, καὶ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τοὺς κατὰ συχνὰ διαστήματα χαριστικοὺς νόμους διότι τὸ Κράτος δίδει τὴν εὐχέρειαν εἰς τὰ 2 Πανεπιστήμια τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς Θεσσαλονίκης καθὼς καὶ εἰς τὰ ἀνώτερα ἱδρύματα τοῦ Κράτους νὰ ξεφουρνίζουν ἀγραμμάτους ἐπιστήμονας, οἱ ὁποῖοι εἴτε καταφεύγοντες ὡς ὑπάλληλοι, εἴτε ὡς ἐπιστήμονες, νομίζουν ὅτι θὰ εὕρουν στάδιον ἐλεύθερον εἰς τὴν ἰδεολογίαν αὐτὴν τὴν ἀριστεράν, νὰ θριαμβεύσουν, καὶ νὰ ἐκδικηθοῦν τὸ ἀστικὸν σημερινὸν καθεστώς. Δι’ αὐτά, κύριοι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εἰργάσθησαν ὡς ἐκτελεστικὰ ὄργανα εἰς τὴν ΟΠΛΑ καὶ ἡ δρᾶσις των εἶναι τόσον καταστρεπτική, ὥστε μπορεῖ κανεὶς νὰ εἴπῃ ὅτι ἐὰν οἱ κύριοι, αὐτοὶ δὲν ἤθελον, τὰ ὅσα συνέβησαν κατὰ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα μέχρι σήμερον, δὲν θὰ συνέβαινον. Ἂς φροντίσῃ λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ καθαρίσῃ τὰς ὑπηρεσίας της ἀπὸ τὰ στοιχεῖα αὐτὰ καὶ ἂς φροντίσῃ περισσότερον διὰ τὸν μοχθοῦντα καὶ ἄνεργον ἐργάτην καὶ ἀγρότην, διότι ἐὰν ἀφήσωμεν ἔτσι νὰ παρέρχωνται τὰ πράγματα, χωρὶς νὰ προσέξωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, δὲν γνωρίζω τὶ μπορεῖ νὰ συμβῇ καὶ δὲν γνωρίζω ποῖα θὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα, ἐὰν δηλαδή, καὶ ἡμεῖς ἐδῶ, θὰ ἔχωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ συνεδριάζωμεν καὶ νὰ ὁμιλῶμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἡ πεῖνα, ὅπως γνωρίζετε ὅλοι σας, εἶναι κακὸς σύμβουλος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ποτέ, νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, νὰ ἐξακολουθήσουν νὰ κρατοῦν τὴν ἰδεολογίαν τους τὴν Ἐθνικὴν καὶ νὰ μὴ παρασυρθοῦν ἀπὸ τοὺς κακοὺς ἐκείνους δαίμονας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν βάλει δυναμίτιδα εἰς τὰ θεμέλια τοῦ Κράτους, διὰ τὴν ἀνατίναξιν τοῦ σημερινοῦ καθεστῶτος καὶ ὅ,τι ἔχει ἀπομείνει εἰς τὴν Πατρίδα μας νὰ τὸ μεταβάλουν εἰς τέφραν καὶ ἐρείπια. Τὸ ἀγροτικὸν καὶ τὸ ἐργατικὸν ζήτημα, κύριοι, εἶναι σοβαρὸν καὶ πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ ἐπὶ πολλὰς συνεδριάσεις τὸ Σῶμα καὶ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, πρέπει νὰ δείξῃ μεγίστην προσοχὴν καὶ προσπάθειαν καὶ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν δύναμιν καὶ τὴν ἰσχύν της καὶ ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν τώρα ποὺ θὰ ἔλθουν αἱ ἔξωθεν οἰκονομικαὶ ἐνισχύσεις, νὰ ἀνοίξουν ὅλα τὰ ἐργοστάσια καὶ ἐκεῖνος ὁ ἐργάτης ποὺ θέλει νὰ ἐργασθῇ νὰ εὑρίσκῃ τὴν ἐργασίαν ὄχι μὲ τὸ μπιλιέτο, ἀλλὰ ἀπ’ εὐθείας καὶ νὰ τεθῇ πάλιν εἰς ἐφαρμογὴν ὅπως ἦτο, ὁ νόμος τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως, δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην διὰ νὰ θρέψουν τὰς οἰκογενείας των, δηλαδή, νὰ δύνανται μὲ τὸν ἱδρῶτα τοῦ προσώπου των νὰ τὰς θρέψουν καὶ ὄχι νὰ γίνεται αὐτὸ ποὺ γίνεται καὶ ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἔχομεν τόσα θύματα ἀπὸ τὴν ἐργατικὴν τάξιν. Καὶ αὐτὸ δὲν συγκινεῖ οὔτε ἡμᾶς, οὔτε τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ἐξακολουθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, νὰ εὑρίσκωνται εἰς ἀνεργίαν καὶ δὲν ξεύρουν πῶς θὰ πληρώσουν τὸ νοίκι τους, τὸ νερό, τὸν φωτισμόν, τὸ ψωμὶ καὶ τὰ τοιαῦτα. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, ἐνώπιόν σας καὶ ὑπὸ τὸν τύπον αὐτὸν νὰ ἐκθέσω τὰς σκέψεις μου. (Χειροκροτήματα).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπαδημητρίου ἔχει τὸν λόγον.

§76Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἦτο καλύτερον νὰ διεκόπταμεν τὴν συζήτησιν. Εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια τοῦ κόσμου, αἱ κοινοβουλευτικαὶ συζητήσεις εἶναι σοβαραί, ὅταν ὁλόκληρος παρίσταται ἡ Κυβέρνησις καὶ δίδῃ τὸν ρυθμὸν καὶ τὴν σκοπιμότητα εἰς τὴν συζήτησιν. Ἡ ἀπουσία τῆς Κυβερνήσεως σημαίνει ὄχι μόνον ἀσέβειαν πρὸς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ ἀσέβειαν πρὸς τὸ Ἔθνος, τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει ἡ Βουλή.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρόντες οἱ ἐπερωτώμενοι Ὑπουργοί.

§78Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι, πρέπει νὰ εἶναι ὅλη ἡ Κυβέρνησις παροῦσα.

§79Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Τὸ θέμα μὲ τὴν ἔκτασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε, διότι ἡ ἐπερώτησις ὡς ἔχει διατυπωθῆ ὡς ἐπερώτησις καθαρῶς περὶ τῶν ἡμερομισθίων τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, διηυρύνθη, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τίθεται ἐπὶ τάπητος ὁλόκληρος ἡ ἐργατικὴ καὶ κοινωνικὴ πολιτική. Τὸ θέμα εἶναι σπουδαιότατον, ἐπαναλαμβάνω καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἱκανοποιεῖ ὅλους μας, τὸ ὅτι ἐπὶ τέλους ἔπειτα ἀπὸ τόσας ἄλλας συζητήσεις ἔθιξε καὶ τὸ θέμα αὐτὸ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Δι’ αὐτὸ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἐφ’ ὅσον εἶναι 15 νὰ ὁμιλήσουν, νὰ ξενυχτήσωμεν, ἀλλὰ ἀφοῦ ὁμιλήσουν ὡρισμένοι ρήτορες ἀκόμη, νὰ συνεχίσωμεν τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν. (Χειροκροτήματα).

§80Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Βουλευτὴς Ἀργολιδοκορινθίας). Κύριοι βουλευταί, ἀποτέλεσμα κάθε πολέμου εἶναι ἡ δυστυχία καὶ ἡ πεῖνα τῶν ἀπόρων τάξεων ἰδίᾳ. Ἀποτέλεσμα τοῦ τελευταίου πολέμου εἶναι ἡ μεγαλυτέρα καὶ ἀνομολόγητος ἀθλιότης ἁπασῶν τῶν τάξεων, τοῦτο δὲ σοβαρῶς παρατηρεῖται εἰς τὴν Πατρίδα μας, ἥτις ὑπέστη τὰς σοβαρωτέρας τῶν καταστροφῶν ἀπὸ ἄλλας χώρας, διότι ἐδοκίμασε πολλοὺς καὶ ἀδυσωπήτους κατακτητάς. Ἡ ἀθλιότης αὐτὴ παρατηρεῖται ἰδιαίτατα εἰς τὴν τάξιν τῶν ἐργατῶν καὶ γεωργῶν. Αἱ τάξεις αὗται ἀναντιρρήτως, ὡς ἐλέχθη καὶ συνωμολογήθη καὶ ὡς εἶναι βέβαιον ἀποτελοῦν τὸ μέγιστον μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἠκούσθησαν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, οἵτινες ἐξέθεσαν τὴν νόσον, ἡ ὁποία εἶναι ὁλοφάνερη, ἡ ὁποία εἶναι τοιαύτη καὶ τοσαύτη, ὥστε οἱ κίνδυνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπαπειλοῦν τὸ Ἔθνος νὰ εἶναι σοβαρώτατοι. Φρονῶ, ὅτι πᾶς τις φρονεῖ, ὅτι δὲν ἐκτίθεται καλῶς τὸ θέμα, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἰσηγοῦνται καὶ αἱ λύσεις βάσει τῶν ὁποίων θὰ θεραπευθῇ ἡ νόσος, ἡ ὁποία πράγματι ὑπάρχει. Δηλαδή, ὁμιλοῦμεν περὶ ἀμοιβῆς τοῦ ἐργάτου, ὁμιλοῦμεν περὶ ἡμερομισθίων τὰ ὁποῖα ὁμολογουμένως εἶναι μικρότατα. Εἴμεθα ὅμως ὑποχρεωμένοι προηγουμένως, νὰ θέσωμεν ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν τὸ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ὑπάρχῃ ἐργασία, τὸ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθοῦν δυνατότητες ὑπάρξεως ἐργασίας. Καὶ ἐὰν τοῦτο δημιουργήσωμεν καὶ ἐὰν τοῦτο πιστεύσωμεν, ὅτι ἐδημιουργήσαμεν, τότε εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ ἡμερομισθίου ἀναλόγου πρὸς τὸ παρεχόμενον ἔργον, καὶ ἀναλόγου πρὸς τὰς ἀρχὰς τοῦ ἀνθρωπισμοῦ καὶ τῆς ζωῆς, μιᾶς πολιτισμένης κοινωνίας. Εἶναι ἀναντίρρητον, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ ἡμερομίσθιον τοῦ ὑφαντουργοῦ ἐργάτου, ὡς γνωρίζω, διὰ τὴν ἐπαρχίαν μου τὴν Ἀργολίδα, τὸ κατώτερον, ἀνέρχεται μόλις εἰς τὰς 5.000 δραχμάς. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἴπω πολλά, διὰ νὰ πείσω ὑμᾶς ὅτι τοῦτο εἶναι ἀνεπαρκέστατον, ἀλλὰ καὶ δὲν ἔχω στοιχεῖα διὰ νὰ πείσω ὑμᾶς ποῖον εἶναι τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον ἀποκερδαίνει ὁ ἐργοδότης, τὸ ὁποῖον πάντοτε θὰ εἶναι μεγάλο· καὶ τοῦτο φαίνεται ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι ἅπαντες οἱ ἐπιχειρηματίαι τεραστίαν περιουσίαν καὶ κέρδη ἔχουσιν ἀποκομίσει. Ἐὰν εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ὡς ὤφειλε, τὸ Κράτος παρενέβαινε καὶ ἔδιδε τὰ μέσα ζωῆς καὶ μεγαλυτέραν παραγωγὴν θὰ εἴχομεν, ἀλλὰ καὶ δὲν θὰ εἴχομεν ἀθλιότητα. Διότι, κύριοι βουλευταί, καὶ δὲν νομίζω, ὅτι λέγω τι τὸ νέον, ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει ἡ ἀθλιότης, ἐκεῖ ὑπάρχει τὸ ἔδαφος, ὅπου καλλιεργεῖται ὁ ἀναρχισμός. Μέσα εἰς τοὺς ἐργάτας μας βλέπομεν ἀθλιότητα, μέσα ἐκεῖ βλέπομεν πενίαν. Ἐκεῖ δημιουργεῖται ἡ ἰδέα ἐκείνη τῆς ἀνατροπῆς τοῦ καθεστῶτος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κατατείνῃ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς Πατρίδος. Αὐτὰ εἶπον καὶ συνάδελφοί τινες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅπως ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐβοίας συνάδελφος, κ. Θηβαῖος, ὁ ὁποῖος ἐλέγχει καὶ δικαίως τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τοῦ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἠκολούθησε πολιτικὴν κοινωνικήν, ἐπὶ τοῦ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἀντεμετώπισεν, ὡς ὤφειλε τὰ προβλήματα τοῦ ἐργάτου, δηλαδή, ἐὰν ἀντεμετώπισε τελεσφόρως τὸ πρόβλημα τῆς ροῆς τοῦ λαοῦ πρὸς ἰδέας ἀμφιβόλους καὶ δολερὰς κατὰ τῆς Πατρίδος. Ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου εἶχεν ἀπόλυτον τὸ δίκαιον διότι διὰ νὰ λέγωμεν εἴς τινα, ὅτι ὀφείλει νὰ ζῇ κατὰ τοὺς νόμους τῆς Πατρίδος—διότι ὁ πολίτης ἕνα καὶ μόνον καθῆκον ἔχει, νὰ ζῇ κατὰ τοὺς νόμους—αὐτὸ θὰ ἔλεγέ τις θεωρητικῶς, ὅτι ἀποτελεῖ θεώρημα καὶ θεωρίαν διότι ἔλεγον οἱ ἀρχαῖοι: «...». Ἀλλ’ ὁ ἐργάτης δὲν γνωρίζει τοῦτο, ἀλλὰ γνωρίζει, ὅτι ὁμιλεῖ ὁ στόμαχος καὶ ἐνόσῳ πεινᾷ, ἐκεῖ βρίσκει ὁ καθοδηγητὴς τὸ ἔδαφος, εἰς τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χύσῃ τὸ δηλητήριον κατὰ τῆς Πατρίδος. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον, ὡς ἔλεγον ἐν ἀρχῇ, καὶ δὲν θὰ μακρηγορήσω, διότι δὲν νομίζω, ὅτι εἰς τὸν μακρὸν λόγον ὑπάρχει ἡ ἀλήθεια, ἀλλὰ ἄλλωστε τὸ θέμα τοῦτο περισσῶς ἐλέχθη καὶ συνεζητήθη καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ ἄλλη ἐπερώτησις ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν ἀγροτικῶν παραγωγῶν θὰ ἐπανέλθωμεν, εἶναι ἀπαραίτητον, λέγω, νὰ δημιουργηθῇ ἐργασία. Ἐὰν π. χ. παραδειγματισθῶμεν ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς οἵτινες ὡς ἔχω μάθει καὶ ὡς ἔχω διαβάσει, διὰ τῆς ἐργασίας τῶν Γερμανῶν, δηλαδή, διὰ τῆς ἀξιοποιήσεως τοῦ κεφαλαίου «ἐργασία» ἐδημιούργησαν ἔργα τεράστια, εἰς τὰ ὁποῖα προσέφερον ἐργασίαν μεγίστην τὸ κεφάλαιον, θὰ εἶναι δυνατὸν στὶς σημερινὲς συνθῆκες νὰ δημιουργήσωμεν ἐργασίαν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἀσχοληθῇ ὅλος ὁ ἐργατικὸς κόσμος καὶ ἔργα μεγάλα θὰ γίνουν καὶ ἡ ἀθλιότης θὰ πολεμηθῇ καὶ ἡ πεῖνα ὁπωσδήποτε θὰ πολεμηθῇ, διότι ἄλλως, κύριοι βουλευταί, ἐὰν τοῦτο δὲν πράξωμεν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν, ὅτι ἀκολουθοῦμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπαγορεύει τὸ καθῆκον μας, ἐκεῖνο ἀκριβῶς τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται νὰ πράξωμεν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠθέλησεν ὁ λαός.

§81Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ποῖος θὰ πληρώσῃ τοὺς ἐργαζομένους;

§82Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ἀργ.—Κορινθίας). Π. χ. ὁ Λαμπρόπουλος νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ πληρώσῃ 1.000 ἡμερομίσθια εἰς τὴν Πατρίδα, ἡ Κυρία τάδε, ἡ ὁποία κάθεται εἰς τὸ «KING–GEORGE» νὰ πληρώσῃ 10 ἡμερομίσθια, ὁ ἔμπορος τόσα κλπ. ὁ ἐργάτης ὁ τελευταῖος τοῦ χωριοῦ νὰ πληρώσῃ 2 ἡμερομίσθια. Πληρώνοντος τώρα τοῦ Λαμπροπούλου 1.000 ἡμερομίσθια κ.ο.κ. θὰ δοθῇ ἐργασία καὶ θὰ γίνουν καὶ ἔργα καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λύσωμεν τὸ πρόβλημά μας, διότι ἐὰν δεχθῶμεν ὅτι διὰ τῶν γνωστῶν μεθόδων θὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ὅλον ζήτημα, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν, ἐὰν δὲν ἀξιοποιήσωμεν τὸ κεφάλαιον «ἐργασία». Τί περιμένομεν; Περιμένομεν νὰ λύσωμεν τὰ ζητήματά μας διὰ τῆς βοηθείας, τὴν ὁποίαν σήμερον μᾶς παρέχει ἡ Ἀμερική. Τὸ κεφάλαιον τοῦτο ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἔχει ἡ πρὸς ἀνοικοδόμησιν Πατρίς μας εἶναι ἐλάχιστον. Ἐλπίζομεν δὲ διὰ τῆς εἰσροῆς ἄλλων κεφαλαίων τὰ ὁποῖα θὰ φέρουν ἄλλαι ἑταιρεῖαι, νὰ ἀνοικοδομηθῇ ἡ Πατρίς μας καὶ νὰ δημιουργηθῇ ἐργασία. Νὰ βάλλωμεν ὅμως ὅλους τοὺς Ἕλληνας νὰ ἐργάζωνται —διότι τί συμβαίνει ἐν προκειμένῳ; ποῖοι ἐργάζονται σήμερον; σήμερον ἐργάζονται ἐκ τῶν 8 ἑκατομμυρίων Ἑλλήνων τὰ 2 ἑκατομμύρια, οἱ ἄλλοι κάθηνται καὶ τρῶνε ἐκ τῶν 6 ἑκατομμυρίων — διότι μόνον ὁ ἀγροτικὸς αὐτὸς λαὸς προσφέρει καὶ δὲν προσφέρουν ὅλοι. Ἐὰν τώρα εἴπωμεν, ὅτι τὸ κεφάλαιον ὀφείλει νὰ προσφέρῃ εἰς τὴν Πατρίδα, θὰ δημιουργήσωμεν ἐργασίαν, διὰ τῆς ὁποίας ἐργασίας, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ σώσωμεν τὸ καθεστὼς καὶ νὰ ἐκδιώξωμεν τὸν καθοδηγητὴν ἀπὸ τὴν πτωχὴν καλύβαν τοῦ ἀγρότου, ὁ ὁποῖος περισσότερον παντὸς ἄλλου τὴν Πατρίδα ἀγαπᾶ καὶ διὰ τὴν Πατρίδα του περισσότερον παντὸς ἑκάστου ἐπολέμησε. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑποστηρίζω τὶ τὸ νέον, ἀλλὰ μεταφέρω μόνον καὶ μόνον τὸν πόνον τοῦ ἀγροτικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ζῇ ἐν πενίᾳ καὶ δὲν βλέπει κατὰ ποῖον τρόπον θὰ λύσῃ τὰ ζητήματά του, δὲν εἶδε κἂν ἐμφανιζομένην τὴν Κρατικὴν μέριμναν διὰ τὴν λύσιν τῶν ζητημάτων μας, τὰ ὁποῖα ἐὰν δὲν λυθοῦν εἶμαι ὑπερβέβαιος, ὅτι θὰ δημιουργήσουν τεράστια ζητήματα. Διότι οἱονδήποτε καὶ ἐὰν ἐρωτήσωμεν διὰ νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς, μετὰ μεγίστης ἀδιαφορίας ἐπιεικῶς πως θὰ ἔλεγεν, ἐὰν μὴ ὑβριστικῶς πως φέρεται πρὸς ἡμᾶς. Διότι λέγει ὁ τελευταῖος πολίτης: Τί ὠφελήσατε; Τί ἐκάματε; Διατὶ σᾶς ἔχομεν ἐκεῖ; Δὲν μᾶς ἔδωσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς σύμπασαν τὴν ἐξουσίαν; Δὲν μᾶς ἔδωσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅ,τι τοῦ ἐζητήσαμεν; Τοῦ ἐλύσαμεν ὅλα τὰ προβλήματα; Ἐλύσαμεν τὰ ζητήματα τὰ σπουδαῖα καὶ τὰ κοινωνικὰ τὰ ἐργατοαγροτικά; Ἔλεγον προχθές, λαβὼν τὸν λόγον, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ὅτι θὰ πρέπει τὸ Κράτος νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν εἰσαγωγὴν προϊόντων, τὰ ὁποῖα παράγονται ἐν τῇ Πατρίδι μας, διότι ἡ πτῶσις καὶ ὁ ἐξευτελισμὸς τῶν τιμῶν τῶν ἀγαθῶν ἐκείνων θὰ μαράνῃ τὸν ζῆλον τῶν ἀγροτῶν καὶ θὰ ἐπιφέρῃ τὴν δυστυχίαν. Καὶ εἶδον, χωρὶς κἂν νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα ἐκεῖνο, ὅτι ἐπῆλθεν ἄμεσος ἀνάστασις πολλῶν ἐξ Ὑμῶν, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι τὰ προϊόντα καὶ τὰ ἀγαθὰ θὰ πρέπει νὰ δίδωνται εἰς μικρὰς τιμὰς ὡς ἐὰν ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι πρέπει νὰ δίδωνται εἰς μεγάλας. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι, ἀλλὰ εἶπον, ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ παρεμβαίνῃ καὶ νὰ καθορίζῃ τὰς τιμάς, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ζήσῃ ὁ ἐργατοαγρότης, διότι ἐὰν ἐκεῖνος καὶ ὁ ἐργάτης ἀποθάνουν δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ ἔλθῃ κοινωνικὴ ἐπανάστασις. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, λέγω, κύριοι βουλευταί, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐπεμβαίνῃ τὸ Κράτος νὰ ἐξευρίσκῃ καὶ νὰ διακριβώνῃ τὰ κέρδη τῶν ἐπιχειρηματιῶν, τὰ κέρδη τῶν ἑταιρειῶν καὶ νὰ καθορίσῃ ἡμερομίσθιον σύμφωνον μὲ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐργατοαγρότου. Καὶ τὸ λέγω τοῦτο, διότι ἄλλως εἴμεθα τοὐλάχιστον ἄδικοι, ἂν μὴ ξένοι πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τοὺς ὑπεσχέθημεν. (Χειροκροτήματα).

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰσέτι 12 βουλευταὶ νὰ ὁμιλήσουν. Ἐὰν ἀκολουθήσωμεν τὸν αὐτὸν ρυθμὸν τῆς συζητήσεως εἶναι ἀδύνατον ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ νὰ τερματισθῇ πρὸ τοῦ μηνός. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ παρίσταται εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς Δευτέρας καὶ οἱ κ.κ. βουλευταί, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ προχωρήσωμεν. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ τὴν Δευτέραν;

§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 9.20′ μ. μ.).