1947.01.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 93η

Τετάρτη 29 Ἰανουαρίου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 4.45′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Σγουρόγλου ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων 89 καὶ 92.

§2Σ. ΣΓΟΥΡΟΓΛΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων 89 καὶ 92. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Ταλιαδοῦρος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§4Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ Ἀθηνῶν κ.κ. Κ. Καλαμαρᾶς καὶ Μ. Καρζῆς καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν διευθυντῶν ἰατρῶν ἰδιωτικῶν κλινικῶν, διαμαρτυρομένων διότι αἱ ἰδιωτικαὶ κλινικαὶ αἱ χρησιμοποιούμεναι μόνον πρὸς ἐξάσκησιν τῆς εἰδικότητος τῶν ἰατρῶν ὑπήχθησαν κατὰ τὸ ἐνοικιοστάσιον εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν καταστημάτων καὶ οὐχὶ ὡς ἔδει εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν κατοικιῶν καὶ παρακαλούντων ὅπως ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια διὰ τὰς κλινικὰς τοὐλάχιστον ἐκείνας τὰς χρησιμοποιουμένας ὡς χῶρον ἀσκήσεως τοῦ Ἰατρικοῦ λειτουργήματος. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Κ. Καλαμαρᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δ)τοῦ τῆς Σχολῆς Μεταξᾶ αἰτουμένου τὴν προστασίαν τῆς ἐν λόγῳ Σχολῆς ἥτις ἀπειλεῖται δι’ ἐξώσεως ἐκ τοῦ παρ’ αὐτῆς κατεχομένου μισθίου. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Καλαμαρᾶς, Γ. Μπακόπουλος, Μ. Καρζῆς κ. ἄ., καταθέτουσι πρότασιν νόμου «Περὶ παραχωρήσεως ἀπαλλοτριωτικῶν ἐκτάσεων πρὸς ἀναδάσωσιν περιφερείας Ἀττικῆς πρὸς ἀποκατάστασιν Παλαιῶν Πολεμιστῶν, Θυμάτων Πολέμου κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Πιπιλιάγκας, Κ. Παπαδόπουλος, Κ. Μπέλλας, Β. Βογιατζῆς κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 11 Μαΐου 1946 «Περὶ ἀγορᾶς τῶν πλεονασμάτων τῆς συγκομιδῆς σιτηρῶν τοῦ 1946 κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Λαυρεντίδης, Σ. Πηλείδης, Π. Ἠλιάδης, Ι. Παπαδόπουλος κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας διατάξεών τινων τοῦ Κώδικος Περὶ Δικηγόρων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Καραΐσκος, Ν. Καράμπελλας, Γ. Βρεττᾶκος, Β. Ὀρφανός, Β. Βυζᾶς κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προσαυξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσακτέων εἰς Ἀνωτάτας Σχολὰς Ε. Μ. Πολυτεχνείου».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχισις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Γ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§6Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἴθισται τὸν λόγον ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, νὰ λαμβάνῃ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἢ καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων. Εὐτυχῶς οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων Ὑπουργοποιήθησαν ὁμαδικῶς καὶ οὕτω ἀπομένει εἰς ἡμᾶς χρόνος νὰ λάβωμεν τὸν λόγον. Ἄλλως τε, ὡς φαίνεται ἐκ τῶν πραγμάτων, τὸ ἔθιμον αὐτὸ κατηργήθη ὁλοσχερῶς ὑπὸ τῆς παρούσης Βουλῆς καὶ ἐπωφελούμενος τῆς καταργήσεως αὐτῆς, λαμβάνω καὶ ἐγὼ τὸν λόγον χωρὶς φόβον ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐπικριθῶ ἐν τῇ σκέψει τινῶν ἐξ ὑμῶν διότι ἐγώ, εἷς ἁπλοῦς βουλευτὴς ἀποτολμῶ νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, καὶ δὴ δηλώσεων, αἵτινες ἀποτελοῦν τὴν συνισταμένην τῆς σκέψεως καὶ τὸ ἀπαύγασμα τῶν γνώσεων ἑπτὰ Ἀρχηγῶν καὶ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, σεβαστοῦ πρεσβύτου, τοῦ ὁποίου ἡ πεῖρα περὶ τὰ δημόσια, καὶ ἰδίως περὶ τὰ οἰκονομικὰ πράγματα τῆς Χώρας εἶναι γνωστὰ εἰς πάντας τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν. Καὶ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἐκθέσω τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους θὰ δώσω ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν νέαν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου ἐπί τινων σημείων τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων αὐτῆς. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εἶναι ἀπότοκος τῆς συναισθήσεως τοῦ μεγάλου κινδύνου τὸν ὁποῖον διατρέχουν τὰ ὑπολειπόμενα ἐθνικά μας ζητήματα καὶ τῆς σοβαρότητος τῶν ἐσωτερικῶν προβλημάτων, οἷον εἶναι τὸ τῆς ἀθλίας οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς Χώρας καὶ τὸ τῆς ἀθλιεστέρας δημοσίας ἀσφαλείας. Εἶναι Κυβέρνησις τῶν τελευταίων ἐλπίδων μας, εἶναι Κυβέρνησις ἀνάγκης. Ἀνάγκης ἡ ὁποία ἀνέκυψεν ἐκ τοῦ ὅτι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, εὑρεθεῖσα πρὸ ἀκατανικήτων ἀντιδράσεων ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ καὶ πρὸ δυσλύτων Ἐσωτερικῶν προβλημάτων, δὲν ηὐτύχησε νὰ ἀποκομίσῃ ἀποτελέσματα ἀνάλογα πρὸς τὰς μεταπολεμικὰς προσδοκίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Εἶναι γνωστὰ τὰ ἐμπόδια, τὰ ὁποῖα συνήντησε. Δὲν εἶναι ὅμως γνωστὰ εἰς ἡμᾶς τὰ μέσα τὰ ὁποῖα διέθεσεν ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν ζητημάτων αὐτῶν καὶ ὁ τρόπος τὸν ὁποῖον μετῆλθε πρὸς ἐξουδετέρωσιν τῶν ἀντιδράσεων καὶ ἀντιμετώπισιν τῶν ἐμποδίων. Τοῦτο εἶναι ἄγνωστον καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν καὶ δι’ αὐτὸ ἔσχε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ ἐνισχυθῇ πολιτικῶς. Δι’ αὐτὸ ἠκούοντο πολλαχόθεν, ἂν οὐχὶ πανταχόθεν, παροτρύνσεις πρὸς σχηματισμὸν Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Συνεργασίας. Τὴν ἀνάγκην αὐτὴν καὶ τὰς ἐκδηλώσεις αὐτὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου, θὰ δώσω ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ μόνον διὰ τὸν λόγον αὐτόν. Τὸ περιεχόμενον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων δὲν μὲ ἐμπνέει καὶ πολὺ πρὸς τοῦτο. Καὶ πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα αὐτό, νομίζω ὅτι εἶναι εἰς τὴν σειρὰν τῆς ἀγορεύσεώς μου νὰ ἀναφερθῶ εἰς μίαν ἐρώτησιν τὴν ὁποίαν χθὲς ἀξιότιμον μέλος τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἀπηύθυνε πρὸς κατέχοντα τὸ βῆμα αὐτό, ἐὰν εἶναι Συνταγματικὸς ὁ τρόπος τοῦ καταρτισμοῦ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Ὁ ἀγορεύων εὑρέθη πρὸς στιγμὴν ἐν δισταγμῷ καὶ ἐν διλήμματι ὡς πρὸς τὴν ἀπάντησιν. Καὶ συγκεκριμένως ἠρώτησε τὸ ἀξιότιμον μέλος ἐὰν ἡ ἀνάθεσις εἰς τὸν ρυθμιστὴν τοῦ Πολιτεύματος ὅπως ὑποδείξῃ τὸ πρόσωπον τοῦ Πρωθυπουργοῦ εἶναι ἐνέργεια Συνταγματική. Ἀναμφισβητήτως εἶναι καὶ ἀναμφιβόλως ὁ τρόπος τοῦ καταρτισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι συνταγματικώτατος. Εἶναι γνωστὴ ἡ διαδικασία, ἥτις προηγεῖται τῆς ἀναθέσεως τοῦ σχηματισμοῦ Κυβερνήσεως εἴς τι πρόσωπον. Ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων καλεῖ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ ἐρωτᾷ αὐτὸν ποῖον Κόμμα ἢ ποῖα Κόμματα συνεργαζόμενα ἔχουν τὴν πλειοψηφίαν διὰ νὰ ἀναθέσῃ εἰς αὐτὸν τὸν σχηματισμὸν τῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο συνέβη καὶ ἐν προκειμένῳ. Ἐλέχθη ὅτι ἀφέθη εἰς τὸν ρυθμιστὴν τοῦ Πολιτεύματος ἡ πρωτοβουλία τῆς ἐκλογῆς τοῦ προσώπου τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Αὐτὸ κατὰ πλάσμα εἶναι ἀληθές, ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν γνωρίζομεν τὶ συνέβη. Ὑπεδείχθη ἀπὸ τοὺς ἑπτὰ Ἀρχηγοὺς ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁ κ. Μάξιμος. Τοὐναντίον θὰ ἦτο ἀντισυνταγματικόν, θὰ ἀντέκειτο εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα καὶ τὰς κοινοβουλευτικὰς παραδόσεις, ἐὰν δὲν ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψιν ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων τὸ γεγονὸς ὅτι ἓν Κόμμα μετ’ ἄλλων μαζὶ ἔχει τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς καὶ ἀνέθεσεν εἰς ἄλλον τὴν Κυβέρνησις τῆς Χώρας. Καὶ εἶπα ταῦτα χάριν τῆς Συνταγματικῆς ὀρθότητος.

§7Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Καὶ ἐὰν δὲν συνέβαινεν οὕτως καὶ πάλιν συνταγματικὸν θὰ ἦτο.

§8Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Προτιμᾶται τὸ συνταγματικώτερον. Τὸ πρωτόκολλον περὶ συνεργασίας, οὐδὲν τὸ ἀντισυνταγματικὸν ἔχει. Εἶπα ὅτι τὸ περιεχόμενον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων δὲν μὲ ἐμπνέει. Εὑρίσκω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάλογον πρὸς τὸ ἠθικὸν σύνολον τῶν ἑπτὰ Ἀρχηγῶν, ἕκαστος τῶν ὁποίων φιλοδοξεῖ νὰ Κυβερνήσῃ τὴν Χώραν καὶ ἕκαστος τῶν ὁποίων ἔχει ἐξαγγείλει μεγαλεπίβουλα προγράμματα. Βεβαίως, ὅσον ἀφορᾷ τὰ Ἐξωτερικὰ ζητήματα, δὲν δύνανται ταῦτα νὰ προκαθορισθῶσιν ἢ νὰ λυθῶσιν διὰ προγραμματικῶν δηλώσεων. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὰ ἐσωτερικά, αἱ δηλώσεις δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς μεταπολεμικὰς προσδοκίας τοῦ λαοῦ, οὔτε πρὸς τὰς δημιουργηθείσας περιστάσεις. Ἐκ τῶν δηλώσεων δὲν φαίνεται ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει κατανοήσει τὸ μεταπολεμικὸν πνεῦμα, ὅτι ἔχει συλλάβει τὰ σημεῖα ἐκεῖνα καὶ τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα χρήζουν ταχείας καὶ ριζικῆς ρυθμίσεως, ἐναρμονιζομένης πρὸς τὴν κοινωνικὴν δικαιοσύνην, περὶ τῆς ὁποίας ποιεῖται μνείαν εἰς τὰς δηλώσεις της. Ἔδει νὰ εἶναι σαφέστεραι, θετικώτεραι Κυβερνητικαὶ δηλώσεις. Ἀορίστως καὶ ἀκροθιγῶς θίγουν ζητήματά τινα καὶ ὡς ἐν παρόδῳ. Τὰ ζητήματα καὶ τὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν τὴν ἀνάγκην τῆς τοιαύτης συνθέσεως τῆς Κυβερνήσεως εἶναι δύο. Εἶναι τὸ τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἀνορθώσεως τῆς χώρας καὶ τὸ τῆς ἐπιβολῆς τῆς ἐννόμου τάξεως. Τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα θίγει εἶναι ἴσως σπουδαῖα καὶ ἐπείγοντα, ἀλλὰ δὲν θὰ προφθάσῃ νὰ ἐπιληφθῇ αὐτῶν, διότι χρειάζεται σύστημα καὶ χρόνος. Χρειάζεται προσπάθεια, χρειάζεται σχέδιον πολυετές, πενταετές, 10ετές. Χρειάζεται σχέδιον συστηματικῶς ἐφαρμοζόμενον. Καὶ ἐν τῇ πραγματικότητι τὰ δύο ζητήματα μὲ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἔχει νὰ ἀσχοληθῇ, εἶναι τὸ τῆς Ἀσφαλείας καὶ μὲ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν οἰκονομικὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις εἶπεν ὅτι βασίζεται ἀπολύτως καὶ μόνον εἰς τὴν ἐξωτερικὴν ἀρωγήν, εἰς τὴν βοήθειαν τῶν μεγάλων συμμάχων μας, πρὸς τοὺς ὁποίους εἴμεθα διὰ τοῦτο εὐγνώμονες. Πρέπει ἐπίσης νὰ εἴμεθα εὐγνώμονες πρὸς αὐτοὺς διότι μετὰ τὸν πόλεμον μᾶς ἔστειλαν τὰ ἀπαραίτητα πρὸς τὸ ζῆν ἀγαθὰ διὰ τῶν ὁποίων κατωρθώσαμε νὰ διατηρηθῶμεν εἰς τὴν ζωήν. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ βοήθεια αὐτὴ δύναται νὰ ἰσοφαρίσῃ τὸ μέγεθος τῆς εὐγνωμοσύνης ἐκείνων πρὸς ἡμᾶς. Καὶ ὁσονδήποτε καὶ ἂν προσποιοῦνται οὗτοι ὅτι ἐλησμόνησαν τὰς συνθήκας καὶ τὰς περιστάσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρέθημεν ἡμεῖς τὴν ἐποχὴν τῆς κρίσεως, δὲν θὰ λησμονήσῃ ὅμως ποτὲ ἡ ἱστορία, ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀγὼν διήρχετο κρίσιμον καμπὴν καὶ ἡ Ἀγγλία εὑρίσκετο πρὸ τοῦ χείλους τοῦ καταποντισμοῦ καὶ τῆς καταστροφῆς, ἕνας μικρὸς λαὸς ἀνεπήδησεν ἐπὶ τῆς σκηνῆς τοῦ δράματος διὰ νὰ ἀναπαραστήσῃ τὰ ἱστορικά του μεγαλουργήματα κατὰ τοιοῦτον τρόπον, μετὰ τοσαύτης αὐτοθυσίας, ὥστε νὰ ἐνθαρρύνῃ, νὰ ἐνισχύσῃ ἠθικῶς καὶ νὰ παρασύρῃ τοὺς διστάζοντας λαοὺς εἰς τὸν ἀγῶνα, νὰ ταχθοῦν οὗτοι παρὰ τὸ πλευρὸν τῆς κινδυνευούσης Ἀγγλίας, ἥτις καὶ κατενίκησε ἐν τέλει τοὺς ἐπιβουλευθέντας τὴν ὕπαρξίν της καὶ τὴν ἐλευθερίαν ἄλλων λαῶν. Τοιαύτας ὑπηρεσίας συνεισέφερεν εἰς τὸν ἀγῶνα ὁ Ἑλληνικὸς Λαός.

§9Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Καὶ νὰ διασώσῃ τοὺς κινδυνεύοντας.

§10Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πόση ποσότης τροφίμων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἰσοφαρίσῃ τὰς ὑπηρεσίας αὐτὰς καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην μιᾶς μεγάλης δυνάμεως ἡ ὁποία ἐκινδύνευσε τόσον ὅσον οὐδέποτε ἄλλοτε. Ἦτο κρίσιμος ἡ καμπὴ καὶ οἱ λαοὶ ἔτρεμον πρὸ τῶν ὀρδῶν τοῦ Χίτλερ καὶ τοῦ Μουσολίνι. Τότε ἀκριβῶς, τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς διὰ τῆς μεγάλης θυσίας του, ἀψηφῶν τὸν μέγα κίνδυνον τὸν ὁποῖον διέτρεξεν ἡ ὕπαρξίς του ἀκόμη, ἔδωσε τὴν πρώτην νίκην εἰς τὸν ἀγῶνα τῶν συμμάχων. (Χειροκροτήματα). Εἴμεθα, βεβαίως, εὐγνώμονες, ἀλλὰ πρέπει καὶ οἱ ἰσχυροὶ σύμμαχοί μας νὰ εἶναι εὐγνώμονες πρὸς ἡμᾶς. Καὶ τώρα εἰς τὴν κρίσιμον στιγμὴν τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως πρέπει νὰ μᾶς βοηθήσουν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, εἶναι πρόγραμμα Κυβερνήσεως ἀποτελουμένης ἀπὸ τοσαύτας καὶ τοιαύτας ἱκανότητας, νὰ βασίζεται μόνον εἰς τὴν βοήθειαν ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ; Γνωρίζετε ὅτι ὅλαι αἱ πηγαὶ ἐκ τῶν ὁποίων ὁ προϋπολογισμὸς ἀντλεῖ τὰ δημόσια ἔσοδα κατεστράφησαν καὶ πλεῖσται ἔπαυσαν ὑφιστάμεναι, τοὐλάχιστον πρὸς τὸ παρόν. Ἡ συνήθης καὶ γνώριμος οἰκονομικὴ καὶ δημοσιονομικὴ τακτικὴ ἀνετράπη. Ἀλλὰ ἀκριβῶς εἰς τοιαύτας περιπτώσεις χρειάζεται ἡ ἱκανότης ἡ οἰκονομική, διὰ νὰ δημιουργηθοῦν ἢ ἀνευρεθοῦν αἱ πηγαὶ ἐκ τῶν ὁποίων νὰ ἀντλήσῃ ἔσοδα ὁ προϋπολογισμός. Καλῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων, δὲν χρειάζεται ἰδιαιτέρα ἢ μεγάλη ἱκανότης. Πρὸ πολλοῦ χρόνου κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν ὁ προϋπολογισμός. Κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 60 τοῦ Συντάγματος πρέπει ὁ προϋπολογισμὸς νὰ εἰσάγεται πρὸς ψήφισιν ἐντὸς τῶν δύο πρώτων μηνῶν ἑκάστης συνόδου. Ἔχουν ὅμως παρέλθει ἀρκετοὶ μῆνες καὶ ὁ προϋπολογισμὸς ἀκόμη δὲν εἰσήχθη, ὡς ἂν νὰ ἐρρίφθη εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ηὐδόκησε ποτὲ νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην διὰ νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις. Καὶ ἐὰν παρίσταται ἀνάγκη ὅπως πάντες οἱ Ὑπουργοὶ παρίστανται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, κατὰ μείζονα λόγον παρίσταται ἀνάγκη νὰ προσέρχεται ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Πόσα καὶ πόσα ζητήματα οἰκονομικὰ δὲν ἀνέκυψαν καὶ δὲν ἐδημιουργήθησαν κατὰ τὰς συζητήσεις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀλλὰ οὐδεὶς μᾶς ἔδωσεν ἐξηγήσεις. Φαίνεται ὅτι ἡ αἴθουσα αὕτη εἶναι μικρὰ διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ συστήσῃ εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσέρχεται εἰς τὴν Βουλὴν. Ἀδιαφοροῦμεν ἐὰν αὐτὸ ἀποτελῇ ἀπαξίωσίν του πρὸς ἡμᾶς. Τὸν θέλομεν διὰ νὰ μᾶς δίδῃ ἐξηγήσεις καὶ πληροφορίας κατὰ τὰς ἑκάστοτε περιπτώσεις. Θὰ ἦτο πολὺ περίεργον διὰ μίαν Κυβέρνησιν ἑνὸς Κράτους νὰ ἐπαναπαυθῇ ἐπὶ τῆς προσδοκωμένης ἐνισχύσεως ἔξωθεν. Καὶ ἐὰν αὕτη δὲν ἔλθῃ, τί θὰ γίνῃ; Θὰ σταματήσῃ πᾶσα ζωὴ ἐδῶ; Ἢ πρέπει νὰ ἐκπονηθοῦν μελέται καὶ συστήματα διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἐξοικονόμησις τῆς τραγικῆς καταστάσεώς μας; Ἀλλὰ τὰ συστήματα αὐτὰ ἐκπονοῦνται ἀπὸ ἀνθρώπους ἔχοντας γνώσεις καὶ θέλησιν, ἐπιθυμίαν καὶ ζῆλον, τὸν ὁποῖον ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐπιδεικνύει παντάπασι. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Δημοσίαν Ἀσφάλειαν νομίζω ὅτι περὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐπεσωρεύθη πολὺ περιττὸν ὑλικὸν ὥστε νὰ συσκοτίζῃ τὰ πράγματα καὶ νὰ δυσχεραίνῃ τὴν διάγνωσιν τῆς πραγματικῆς αἰτίας τῆς καταστάσεως ἐκ τῆς ὁποίας ἐξαρτᾶται καὶ ὁ καθορισμὸς τῶν ληπτέων μέτρων. Ἐὰν ἀνεύρωμεν τὰ αἴτια τῆς ἀνταρσίας καὶ τὸ ζήτημα τεθῇ εἰς τὴν θέσιν του θὰ δυνηθῶμεν νὰ διαγνώσωμεν περὶ τίνος ἀκριβῶς πρόκειται καὶ μετὰ τὴν διάγνωσιν θὰ λάβωμεν τὰ κατάλληλα μέτρα. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐπῆρε τὸν κατήφορον καὶ συνιστᾷ πλήρη ἀμνηστίαν, ἀφ’ ἑτέρου ἡ Κυβέρνησις ἐπῆρε τὸν ἀνήφορον καὶ ἀρνεῖται ἐντελῶς αὐτήν. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἡ περίπτωσις τοῦ «ἴσιου δρόμου». Δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν μέσα ἀνταποκρινόμενα εἰς τὴν σημερινὴν πραγματικότητα καὶ ἐξυπηρετοῦντα τὴν ἐκ ταύτης ἀνάγκην. Καὶ πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας πῶς ἐδημιουργήθη ἡ ἀνταρσία. Πρὸ ἐτῶν μίσθαρνα ὄργανα ξένων προπαγανδῶν διεσκέλισαν τὰ σύνορα τῆς Πατρίδος μας συναποκομίζοντα χρυσίον καὶ παραπλανητικὰς διδασκαλίας καὶ δι’ αὐτῶν κατώρθωσαν νὰ παρασύρουν μὲ τὸ μέρος των, ὑποκρινόμενοι ὅτι δῆθεν θὰ ἀγωνισθοῦν κατὰ τῶν κατακτητῶν, πολλοὺς ἀφελεῖς νέους Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι ἐν πεποιθήσει προσῆλθον πρὸς αὐτούς, φρονοῦντες ὅτι ἐξυπηρετοῦν τὴν Πατρίδα. Ἐξ αὐτῶν προέκυψαν δύο κατηγορίαι ἀνταρτῶν. Εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἀνεμίχθησαν εἰς οὐδὲν ἔγκλημα καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄξιοι ἐπιεικῶν μέτρων καὶ τῆς κατευναστικῆς πολιτικῆς· καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται κατ’ ἐντολὴν τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐξυπηρετοῦν ξένην πολιτικήν. Αὐτοὶ δὲν ἐνδιαφέρονται διὰ τὰ κατευναστικὰ μέτρα, οὔτε δέχονται ἀμνηστίαν. Καὶ ἂν ποτὲ φθάσωμεν ἕως ἐκεῖ θὰ ἴδητε ὅτι δὲν θὰ τὴν δεχθοῦν. Αὐτοὶ θὰ συνεχίσουν τὸν ἀγῶνα ἐνθαρρυνόμενοι καὶ ἐνισχυόμενοι ἀπὸ τοὺς γνωστοὺς ξένους παράγοντας. Αὐτοὶ πρέπει νὰ καταπολεμηθοῦν δυναμικῶς. Ἀλλὰ οἱ ἄλλοι, οἱ περισσότεροι, οἱ ὁποῖοι παρεσύρθησαν εἶναι ἄξιοι τῶν ἐπιεικῶν μέτρων, εἶναι σκόπιμον, εἶναι ἀνθρώπινον νὰ τύχουν κατευναστικῆς μεταχειρίσεως ἀπὸ ἡμᾶς. Ἀπαιτεῖται, λοιπόν, διαχωρισμός. Δὲν λύεται τὸ ζήτημα δι’ ἑνὸς νόμου γενικοῦ περιλαμβάνοντος ὅλους ἐν γένει τοὺς ἐγκληματίας αὐτούς. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐξεύρῃ τὴν διατύπωσιν καὶ τὸν τρόπον τῆς ρυθμίσεώς του μὲ βάσιν τῶν διαχωρισμὸν αὐτόν. Αὐτὰ εἶναι τὰ δύο κύρια ζητήματα, τὸ τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Χώρας καὶ τὸ τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς Δημοσίας τάξεως, χάριν τῶν ὁποίων συνεκροτήθη ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως, διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων, θίγει καὶ ἄλλα ζητήματα καὶ δίδει πολλὰς ὑποσχέσεις, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὰς ἑξῆς: «... (ἀναγινώσκει) ... Ἡ Κυβέρνησις θὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς κανονικῆς λειτουργίας καὶ τὴν ἐξύψωσιν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς Διοικήσεως. Θὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἀναδιοργάνωσιν καὶ τὴν ἐθνικὴν ἔξαρσιν τῆς Ἑλληνικῆς Παιδείας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν προϋπόθεσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀναγεννήσεως........». Μεγάλοι σκοποί, μεγάλαι ὑποσχέσεις! Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας εἶναι τὸ κέντρον ἐκ τοῦ ὁποίου δίδονται αἱ πνευματικαὶ κατευθύνσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ προσχεδιάζεται ὁ τρόπος τῆς διαπλάσεως τοῦ χαρακτῆρος καὶ τῆς ψυχῆς τοῦ Ἕλληνος. Ἀλλ’ ἀτυχῶς οὐδέποτε ἐδόθη ἡ δέουσα προσοχὴ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό. Ἀπετέλεσε πάντοτε σημεῖον ἀμελητέον καὶ δι’ αὐτὸ βλέπομεν νὰ ἀνατίθεται ἡ διεύθυνσις αὐτοῦ εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀποκλείεται νὰ εἶναι κατὰ πάντα καλοὶ κύριοι, σοφοὶ καὶ πολυμαθεῖς, ἀλλὰ ἄσχετοι πρὸς ἐνάσκησην ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς. Ἡ ἐκπαιδευτικὴ ἐπιστήμη, κύριοι βουλευταί, ἔχει, ὡς γνωρίζετε, εὐρυτάτους ὁρίζοντας. Εἶναι ἐπιστήμη ἀπαιτοῦσα ποικίλην μόρφωσιν καὶ ἱκανότητας φυσικὰς καὶ ἐπικτήτους. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀναλαμβάνει τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας πρέπει νὰ ἔχῃ πολυσχιδεῖς γνώσεις. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, τὸ ὁποῖον κατὰ περίεργον τρόπον θεωρεῖται ὡς δευτερευούσης σημασίας, δὲν πρέπει νὰ ἀποτελῇ πολιτικὸν Ὑπουργεῖον, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε ν’ ἀποτελέσῃ ἰδιαιτέραν Κοινωνικὴν Ὑπηρεσίαν, διευθυνομένην ἀπὸ τὴν ἐκπαιδευτικὴν οἰκογένειαν· ἀπ’ ἀνθρώπους γνωρίζοντας, σὺν τοῖς ἄλλος, καὶ τὴν ψυχοσύνθεσιν τοῦ ἀνθρώπου, τὰς ψυχικὰς ἰδιότητας αὐτοῦ ἀπὸ ἡλικίας 7 μέχρις 25 ἐτῶν. Δὲν εἶναι βεβαίως ἀνάγκη νὰ ἀναστήσωμεν τὸν Πεσταλότσι διὰ νὰ τοῦ ἀναθέσωμεν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Ἴσως νὰ μὴ ἔχωμεν ἡμεῖς ἕνα Πεσταλότσι, ἔχομεν ὅμως ἐκπαιδευτικοὺς ἱκανούς, γνωρίζοντας ἀσφαλῶς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκπαιδευτικὴν ἐπιστήμην, περισσότερα ἀπ’ ὅσα γνωρίζομεν ἡμεῖς οἱ δικηγόροι, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνατίθεται συνήθως ἡ διεύθυνσις τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ. Πῶς θέλετε τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὴν μεγάλην ἀποστολήν του ὅταν σήμερον διευθύνεται ἀπὸ Ὑπουργόν, ἄνθρωπον κατὰ πάντα εὐφυέστατον, ἀλλὰ δικηγόρον, μηδεμίαν σχέσιν ἔχοντα μὲ τὴν Παιδείαν, εἴτε ἐκ Ροδόπης προέρχεται οὗτος, εἴτε ἐξ Ἀθηνῶν, καὶ ἀπὸ Γενικὸν Γραμματέα, δικηγόρον ὄντα καὶ τοῦτον; Διὰ τοῦτο μῆνες πολλοὶ παρῆλθον ἀφ’ ὅτου ἡ λαοπρόβλητος Κυβέρνησις ἀνῆλθεν εἰς τὴν Ἀρχὴν καὶ οὐδὲν συνετελέσθη πρὸς «ἀναδιοργάνωσιν καὶ Ἐθνικὴν ἔξαρσιν τῆς Ἑλληνικῆς Παιδείας». Ἡ ἀναγραφὴ τοιούτων ὑποσχέσεων εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως εἰς οὐδὲν ὠφελοῦν καὶ οὐδεμίαν ἐφ’ ἡμῶν ἐπίδρασιν ἔχουν ἐὰν δὲν συνοδεύωνται μὲ ἐνεργείας ἀναλόγους πρὸς τὸ μέγεθος τοῦ περιεχομένου των. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, τοῦ ὁποίου ἡ ἀποστολὴ εἶναι ἐξ ἴσου μεγάλη, ἔχει παραμεληθῆ τελείως. Οὔτε διὰ τὴν Δικαιοσύνην συνετελέσθη τι τὸ ἀξιόλογον. Καὶ ἂν ἔχωμεν σήμερον Δικαιοσύνην, τοῦτο ὀφείλεται εἰς ὡρισμένα πρόσωπα, εἰς ὡρισμένους δικαστάς, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν νησῖδας, οὕτως εἰπεῖν, μέσα εἰς ἕνα τέλμα, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησε ἡ ἀνικανότης τῶν ἑκάστοτε Ὑπουργῶν νὰ ἐκπονήσουν σύστημα ριζικῆς ἀναδημιουργίας τῆς δικαιοσύνης. Ἡ ἀνύψωσις τῆς δικαιοσύνης, ἣν ἐπαγγέλλεται ἡ Κυβέρνησις, ἀπαιτεῖ ἐφαρμογὴν συστημάτων ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐπιστήμης. Ἡ ἐκπόνησις τοιούτων συστημάτων δὲν συμβιβάζεται μὲ Ὑπουργοποιήσεις ἐκ πολιτικῶν καὶ κομματικῶν ὑπολογισμῶν. Ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις ὑπόσχεται τὴν ἐνίσχυσιν τῶν γεωργῶν, τῶν βιομηχάνων καὶ ἄλλων τάξεων. Διεξερχόμενός τις τὰς δηλώσεις αὐτὰς διαβλέπει μίαν τάσιν δημιουργίας τάξεων, τάξεως γεωργῶν, τάξεως πολεμιστῶν τῆς Ἀλβανίας, τάξεως τραυματιῶν, τάξεως ἐργατῶν κλπ. Ἀσφαλῶς ὁ συντάκτης τῶν δηλώσεων αὐτῶν δὲν ἐνεβάθυνε εἰς τὰ πράγματα. Ἐὰν ἐνεβάθυνε θὰ εὕρισκε ὅτι κατ’ οὐσίαν δὲν ὑπάρχουν οὔτε πρέπει νὰ ὑπάρχουν τάξεις, οὔτε πρέπει νὰ δημιουργοῦνται τοιαῦται. Μία τάξις ὑπάρχει καὶ αὐτὴ εἶναι ὁλόκληρος ὁ Λαός, τὸ σύνολον τῆς Κοινωνίας (Χειροκροτήματα). Τὰ λαμβανόμενα μέτρα πρέπει νὰ εἶναι γενικὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν συντονισμένην ἐξύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ συνόλου τῶν πολιτῶν. Ἡ κοινωνία συνεκροτήθη διὰ τὸ εὖ ζῆν ὅλων τῶν ἀποτελούντων αὐτήν. Τίνα σημασίαν ἔχει ἡ προστασία καὶ ἡ εὐημερία μιᾶς τάξεως ὅταν αἱ ἄλλαι δυστυχοῦν; Αἱ Κυβερνητικαὶ δηλώσεις ἀντίκεινται πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς Κοινωνίας, εἶναι ἀφιλοσόφητοι καὶ μικρᾶς πνοῆς. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πῶς συμβιβάζεται ἡ ταξικὴ αὐτὴ νοοτροπία τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν ὑπόσχεσίν της ὅτι θὰ ἐπιδιώξῃ «τὴν ἐφαρμογὴν ἀρχῶν κοινωνικῆς Δικαιοσύνης». Ἀλλ’ ὁ ὅρος «κοινωνικὴ δικαιοσύνη» ἔχει παμμέγιστον περιεχόμενον. Ἀφορᾷ ὁλόκληρον τὴν Κοινωνίαν. Παύει νὰ ἔχῃ τὴν πραγματικὴν σημασίαν του ὅταν στρέφεται περὶ ὡρισμένας τάξεις. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι δημαγωγεῖ μὲ ὅσα ἐπαγγέλλεται ἡ Κυβέρνησις. Λέγω μόνον ὅτι δὲν ἠθέλησε νὰ ἐμβαθύνῃ περισσότερον εἰς τὰ κοινωνικὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα χρήζουν ριζικῆς ρυθμίσεως. Ἐὰν ἐνεβάθυνε περισσότερον θὰ ἔβλεπεν ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ ἐξυπηρετήσῃ πράγματι τὴν κοινωνικὴν δικαιοσύνην εἶναι ἡ καθιέρωσις καὶ ἡ ἐφαρμογὴ οἰκοναμικοκοινωνικοῦ συστήματος, δυναμένου νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ σύνολον τοῦ λαοῦ καὶ οὐχὶ τάξεις. Ἀλλὰ διὰ νὰ φθάσῃ μέχρις ἐκεῖ πρέπει νὰ ἐρευνήσῃ καὶ νὰ κατανοήσῃ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον συνεκροτήθη καὶ ὑφίσταται ἡ Κοινωνία. Ἡ κατανόησις αὐτὴ θὰ ὡδήγει τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἀνεύρεσιν τῶν ὀρθῶν μέσων καὶ τῶν βασικῶν ἀρχῶν ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ βασισθῇ ἡ κοινωνικὴ δικαιοσύνη. Δὲν ἀποτελεῖ κοινωνικὴν δικαιοσύνην ἡ ἐνίσχυσις μιᾶς τάξεως ἢ καὶ πολλῶν ἀτόμων. Κοινωνικὴν δικαιοσύνην ἀποτελεῖ ἡ διηνεκὴς ἱκανοποίησις τῶν ἀναγκῶν παντὸς ἀτόμου, αἱ ὁποῖαι ἀπορρέουν ἀπὸ τὸν ἄτεγκτον νόμον τῆς αὐτοσυντηρήσεως. Καὶ ἡ ἱκανοποίησις αὐτὴ δὲν δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ δι’ ἄλλου μέσου εἰμὴ διὰ τῆς ἀναλόγως ὠργανωμένης ὁλότητος. Ὑπὸ τὰς κρατούσας οἰκονομικοκοινωνικὰς συνθήκας δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδὲ πόρρωθεν νὰ ἀσκηθῇ κοινωνικὴ δικαιοσύνη. Νὰ ἀποτολμήσω, ἆραγε, νὰ εἴπω τί δέον γενέσθαι ὅπως ἐπιτευχθῇ κοινωνικὴ δικαιοσύνη; Δὲν θὰ τὸ πράξω, τοὐλάχιστον πρὸς τὸ παρόν, διότι φοβοῦμαι μήπως θεωρηθῶ οὐτοπιστής. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, λέγω μόνον πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι διὰ τῶν μέτρων καὶ τῶν μέσων τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν, ἢ μᾶλλον διὰ τῶν μέσων ἢ μέτρων τὰ ὁποῖα δὲν ἐξήγγειλε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ Κοινωνικὴ Δικαιοσύνη. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο ἐφ’ ὅσον διατελοῦμεν ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν τῆς κληρονομικότητος αἰώνων, πλάνης καὶ αὐταπάτης. Αἱ τάξεις καὶ αἱ μᾶζαι εἶναι ἀπόρροια τῆς κακῆς λειτουργίας τῆς Κοινωνίας καὶ τῆς Κοινωνικῆς δυσαρμονίας, δι’ ὃ μεταβάλλονται ἢ καὶ διαλύονται. Ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ κτίσῃ τις ἐπὶ τῆς ἄμμου στερεὸν ἀνάκτορον, οὕτω δύναται νὰ στηρίξῃ ἐπὶ τῶν τάξεων διαρκὲς οἰκονομικοκοινωνικὸν σύστημα ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ συνόλου. Ἀσχολεῖται ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν δηλώσεών της μὲ τάξεις καὶ μὲ διαφόρους κατηγορίας ἀνθρώπων. Οὔτε κἂν ἐσκέφθη ὅτι ἡ βασικὴ καὶ ἀναλλοίωτος μονὰς ἐν τῇ κοινωνίᾳ εἶναι τὸ ἄτομον, καὶ μόνον αὐτὸ δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἀναλλοίωτος βάσις οἰκονομικοῦ καὶ κοινωνικοῦ συστήματος. Οὐδεὶς ἀρνεῖται ὅτι εἶναι ἄξιοι στεγάσεως οἱ πολεμισταὶ τῆς Ἀλβανίας, οὔτε ὅτι εἶναι ἄξιοι πάσης οἰκονομικῆς βοηθείας οἱ ἀνάπηροι τῶν πολέμων. Ἀλλὰ κατὰ ποίαν κοινωνικὴν ἀρχὴν θὰ περιορίσωμεν τὴν ἀνθρωπιστικὴν αὐτὴν πολιτικὴν εἰς ὡρισμένας μόνον κατηγορίας πολιτῶν; Μήπως δὲν ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι, ἀποτελοῦντες μέλη τῆς πεπολιτισμένης κοινωνίας μας, ἔχοντες ἀνάγκην στεγάσεως καὶ ἄλλων πρώτης ἀνάγκης ἀγαθῶν; Ὑπάρχουν πλεῖστοι. Δι’ αὐτὸ εὑρίσκω ὅτι αἱ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι ἀντάξιοι τῆς ἀποστολῆς της καὶ πρὸς τὰς ἐπαγγελίας, τὰς τοσάκις ἐξαγγελθείσας τῶν συμμετεχόντων εἰς αὐτὴν ἑπτὰ Ἀρχηγῶν. Παρὰ ταῦτα θὰ δώσω ὅμως ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς αὐτὴν δι’ οὓς λόγους ἐν ἀρχῇ τῆς ἀγορεύσεώς μου ἐξέθηκα. Εἰς τὸ μόνον σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον αἱ Κυβερνητικαὶ δηλώσεις εἶναι σαφεῖς καὶ ὀρθαί, εἶναι ἐκεῖνο διὰ τοῦ ὁποίου ἐκφράζει τὴν λύπην της διότι δὲν συμμετέχει εἰς αὐτὴν καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Καὶ εἶναι ὀρθαὶ διότι αἱ περιστάσεις δὲν ἐπιτρέπουν τὴν συνήθη ἐκείνην ἀντιπολίτευσιν, τὴν ἀποβλέπουσαν εἰς τὴν διάβρωσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὴν κατάληψιν τῆς Ἀρχῆς. Ἡ περίπτωσις ἐλέγχου δὲν θὰ ἀπεκλείετο διὰ τῆς συμμετοχῆς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ ἔλεγχος δύναται νὰ ἀσκῆται ὑπὸ παντὸς βουλευτοῦ. Διὰ νὰ τελειώσω ἐκεῖ ὅπου ἀρχίζουν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας (ἀναγινώσκει): «Ἡ πλειοψηφία κυβερνᾷ καὶ ἡ μειοψηφία ἐλέγχει.... ὑπάρχουν ὅμως περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἐγκαταλείπεται τὸ σύνηθες αὐτὸ σχῆμα ....» Λέγω ὅτι οὐδεμία περίπτωσις ἀπαγορεύει τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ ἔλεγχος ἀσκεῖται ὑπὸ τῆς ὠργανωμένης Ἀντιπολιτεύσεως. Τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι οἱ βουλευταὶ δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ ἀσκοῦν τὸν ἔλεγχον. Τοὐναντίον μάλιστα τώρα, ὁπότε ἔχομεν ἐμπιστευθῆ εἰς χεῖρας τῆς παρούσης Κυβερνήσεως τὴν διαχείρισιν ζητημάτων τοσαύτης καὶ τοιαύτης σημασίας, θὰ παρακολουθῶμεν καὶ περισσότερον ἀγρύπνως θὰ ἐλέγχωμεν τὴν διαχείρισιν αὐτῶν. Θ’ ἀσκῆται ὁ ἔλεγχος ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν ὅτι ὄχι μόνον κατὰ θεωρίαν ἀλλὰ καὶ κατὰ ρητὴν συνταγματικὴν διάταξιν ἐκπροσωποῦν τὸ Ἔθνος. Ἀπ’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι σκέπτονται οὐχὶ τὴν μέλουσαν ἐκλογήν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν γενεάν, τόσον, ὅσον καὶ τὴν παροῦσαν. Ἐλπίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ πατριωτισμὸς τῶν ἑπτὰ Ἀρχηγῶν καὶ ἡ συναίσθησις τῆς τιμῆς, ἥτις προσεγένετο εἰς αὐτοὺς ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, θὰ ἐξουδετερώσῃ τὸ μέγα μειονέκτημα τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Συνασπισμοῦ. Καὶ τὸ μειονέκτημα αὐτὸ εἶναι ὅτι ἐπιμερίζεται ἡ εὐθύνη, μειοῦται ὡς ἐκ τούτου ὁ ζῆλος καὶ ἀποτελματοῦνται ζητήματα. Μὲ τὴν ἐλπίδα αὐτὴν εὐχόμεθα ὅπως ἡ παροῦσα Κυβέρνησις φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον της καὶ εὑρεθῇ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ μᾶς ἀναγγείλῃ εὐχάριστα ἀποτελέσματα. (Χειροκροτήματα).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Μπάτζιος ἔχει τὸν λόγον.

§12Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Γῆν ὁρῶμεν ἐπὶ τέλους, κύριοι βουλευταί. Ὁ πόθος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ διακαής, περὶ συνενώσεως τοῦ πολιτικοῦ κόσμου εἰς ἓν ἀρραγὲς ἐθνικὸν μέτωπον ἀποτελεῖ πραγματικότητα. Μέσα εἰς τὴν ὁμίχλην τὴν πολιτικήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπελαγοδρομούσαμεν ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀποτελεῖ τὴν μόνην ἐλπίδα. Εὑρισκόμεθα ἀπὸ προχθὲς ἀντιμέτωποι Κυβερνήσεως εὐρυτάτου συνασπισμοῦ τῶν κομμάτων τοῦ Κοινοβουλίου μὲ ἐπὶ κεφαλῆς συνετὸν καὶ μεμετρημένον Πρωθυπουργόν. Δοκιμάζομεν ἱκανοποίησιν ἐξαιρετικήν, ἀλλὰ ἡ ἱκανοποίησις αὐτὴ θὰ μετεβάλλετο εἰς ἀληθινὴν Ἐθνικὴν χαράν, ἂν εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν συμμετεῖχε καὶ τὸ ἱστορικὸν πράγματι Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ ἐξετάσωμεν τὰ αἴτια καὶ τὰ αἰτιατὰ τῆς μὴ συμμετοχῆς. Διαπιστοῦμεν ὅμως ἁπλῶς μετὰ λύπης τὴν ἀπουσίαν του, διότι πόθος τοῦ λαοῦ ἦτο νὰ εὑρίσκεται σήμερον, οὗτος πρὸ τῶν κινδύνων τῶν ἐξωτερικῶν καὶ ἐσωτερικῶν ποὺ εὑρίσκεται, νὰ εὑρεθῇ ἀντιμέτωπος Κυβερνήσεως οἰκουμενικῆς, ἀπαρτιζομένης ἀπὸ ὅλα τὰ Κόμματα τοῦ Κοινοβουλίου. Παρὰ ταῦτα ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐξαρθῇ τὸ γεγονὸς τῆς συμμετοχῆς εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅλων τῶν ἄλλων πολιτικῶν Ἀρχηγῶν καὶ ἡ συμμετοχὴ αὐτή, ἀποτελεῖ ἐγγύησιν καὶ παρέχει ἐν ταὐτῷ καὶ παρήγορον ἐλπίδα, ὅτι ἐπιτυχῶς ἐλπίζομεν ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ ἐπιτακτικὰ προβλήματα τῆς Χώρας. Πολυσύνθετα καὶ πολύπλοκα, ὄντως, εἶναι τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα, κύριοι Ὑπουργοὶ προβάλλουν ἐνώπιόν σας καὶ ζητοῦν ἀπὸ σᾶς τὴν λύσιν των. Ὑπὸ δυσμενεστάτας δὲ τῷ ὄντι συνθήκας ἀναλαμβάνετε τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας. Καὶ αἱ συνθῆκαι ἀκριβῶς αὐταί, αἱ ἐξαιρετικῶς δυσμενεῖς δὲν ἐδικαιολόγουν καὶ δὲν δικαιολογοῦν ἀκόμη τὴν παρατηρουμένην δυστοκίαν, ὡς πρὸς τὴν λῆψιν ὁριστικῆς ἀποφάσεως περὶ τῆς τοποθετήσεως τῶν καταλλήλων προσώπων εἰς τὰς καταλλήλους θέσεις καὶ οὔτε θὰ ἔπρεπε ἀπὸ τῶν πρώτων Κυβερνητικῶν σας βημάτων νὰ ἀντιμετωπίζετε τὴν ἐπίλυσιν ἑνὸς ἀληθινοῦ συμπλέγματος περιπλόκως περιπεπλεγμένων περιπλόκων Ὑπουργικῶν περιπλοκῶν, ὅπως θὰ ἔλεγεν ὁ ἀείμνηστος Γούναρης. Οἱ κίνδυνοι ποὺ μᾶς περιζώνουν σήμερον ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς εἶναι μεγάλοι καὶ ἐπιβάλλεται εἰς ὅλους μας, νὰ τοὺς ἀντιμετωπίσωμεν μὲ ψυχραιμίαν καὶ ἡνωμένοι. Ἐπιβάλλεται μὲ ὅλην τὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν διαθέτομεν ὅλοι μας νὰ καταστήσωμεν ἀρραγὲς τὸ Ἐθνικὸν μέτωπον, τὸ ὁποῖον συνεκρότησεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ νὰ τὸ περιβάλωμεν μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην μας. Αἱ μεγάλαι καὶ ἱστορικαὶ στιγμαί, τὰς ὁποίας διερχόμεθα, ἐπιβάλλουν εἰς ὅλους μας σύνεσιν καὶ πειθαρχίαν, σύμπνοιαν καὶ κατανόησιν. Κατανόησιν τῆς τραγικότητος, κατανόησιν τῆς συμφορᾶς ποὺ μᾶς περιβάλλει, κατανόησιν τῆς τραγωδίας τῆς πατρίδος μας. Ἡμεῖς μὴ ἐπηρεαζόμενοι ἀπὸ στενὰς κομματικὰς προσηλώσεις καὶ ὑποδείξεις καὶ χαράξαντες ὡς γνώμονα, χαράξαντες ὡς πρόγραμμα τῆς τε ἐσωκοινοβουλευτικῆς καὶ ἐξωκοινοβουλευτικῆς δράσεώς μας, τὴν ἄσκησιν πολιτικῆς καθαρῶς Ἐθνικῆς, ἔχοντες ὡς γνώμονα τῆς πολιτικῆς μας αὐτῆς τὴν Ἐθνικὴν μόνον ἐπιταγὴν καὶ τὸ συμφέρον τῆς Πολιτείας, δὲν δυσκολευόμεθα, κύριοι βουλευταί, νὰ καθορίσωμεν τιμίως καὶ εὐθαρσῶς τὴν στάσιν μας καὶ κατὰ τὴν ἀποψινὴν ψηφοφορίαν. Ἠκούσαμεν τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἠκούσαμεν καὶ τὰς ἀπόψεις τῆς ἀξιωματικῆς ἀντιπολιτεύσεως, τὰς διατυπωθείσας ἀπὸ τὸν πολιὸν καὶ σεβαστὸν ἡγέτην της. Τὸ καθῆκον αὐτὸ ἐπιβάλλει εἰς ἡμᾶς νὰ ρίψωμεν καὶ ἡμεῖς ἀνάμεσα εἰς τὸν ὀγκόλιθον τῶν ψήφων ποὺ θὰ συγκεντρώσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ μικρὸ πετραδάκι, τὸ ὁποῖον διαθέτομεν εἰς τὰ χέρια μας. Ἂς εἶναι αὐτὸ ὄχι ὡς ἐνίσχυσις ἀριθμητικὴ τῆς ὁποίας δὲν ἔχει ἀνάγκην ἀλλ’ ὡς σύμβολον, ὡς σύμβολον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καθαρῶς ἐθνικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν τοὺς ὑπαγορεύει ἐπιπροσθέτως καὶ ἡ ἰδιαιτέρα των προέλευσις ἡ Βορειοηπειρωτική. Θὰ περιβάλλωμεν μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην μας τὴν Κυβέρνησιν, διότι πιστεύομεν εἰς τὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας διεκήρυξεν αὕτη καὶ τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐνεφάνισεν ὅσον ἀφορᾷ ἰδίως καὶ κυρίως τὸ πρόβλημα τῆς ἐμπεδώσεως τῆς δημοσίας τάξεως. Τὸ πρόβλημα λέγω, τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἡ ὁποία ἄλλως τε καὶ ἀποτελεῖ τὴν ἀχίλλειον πτέρναν τῆς ὅλης κυβερνητικῆς ὑποθέσεως, τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ, προσέξατε, κύριοι Ὑπουργοί, τὸ ἀσθενὲς σημεῖον τοῦ Κυβερνητικοῦ θώρακος. Καὶ δι’ αὐτὸ βλέπομεν κάπως περιέργως ὅτι τὸ θέμα τοῦτο, δὲν ἐντοπίζεται καὶ μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῆς πραγματικότητος, ὥστε νὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ἀναμενομένη ἑλληνικὴ λύσις. Ὁ ἐπάρατος ἑλληνοελληνικὸς πόλεμος ἐξακολουθεῖ ἀτυχῶς νὰ μαίνεται ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς Ἑλλάδος.

§13ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι.

§14Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Ὄχι, βοᾶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Ἐπηρεασμένος ἀπὸ τὴν προέλευσιν τοῦ τόπου, ὅπου πολιτεύομαι, καθ’ ὃ Βορειοελλαδίτης βουλευτής, προερχόμενος ἀπὸ τὰ μέρη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ ἀληθὲς θυσιαστήριον τοῦ Ἔθνους, παρασύρθην καὶ εἶπον ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον. Εὔχομαι νὰ εἶναι περιωρισμένη ἡ συμμοριακὴ δρᾶσις μόνον ἐκεῖ, εἰς ἐλάχιστα σημεῖα τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ καὶ αἱ ἀλλεπάλληλοι δολοφονικαὶ ἐκτελέσεις ἐν μέσαις Ἀθήναις, μήπως δὲν ἀποτελοῦν συνέχειαν τοῦ ἐπαράτου ἑλληνοελληνικοῦ πολέμου, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι; Ὁ πόλεμος, λοιπόν, ὑπάρχει καὶ τὸν πόλεμον τὸν δέχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ τὸν ἀντιμετωπίσῃ. Ἀλλ’ ὁ πόλεμος αὐτός, ὁ ὁποῖος ἔχει ἔξωθεν τὴν ἐνίσχυσιν, ἀτυχῶς, εὑρίσκει καὶ ἔσωθεν τὴν ἐνθάρρυνσιν. Ἠκούσαμεν χθὲς τὰς ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἠκούσαμεν τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐπακολουθήσαντα ὀγκόλιθον, ὁ ὁποῖος ἐρίφθη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνητικῆς πλευρᾶς, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἡγέτην τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ὡς ἀπάντησις εἰς τὰς ἀντιπολιτευτικὰς αἰτιάσεις. Συνταυτίζομεν καὶ ἡμεῖς πλήρως τὰς ἀντιλήψεις μας μὲ τὰς ἀπόψεις ἐκείνας καὶ πιστεύομεν ὅτι μία εἶναι ἡ λύσις ἡ ἐνδεικνυομένη ἐν προκειμένῳ, ἡ λύσις τὴν ὁποίαν σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις. Τὰ περίφημα μέτρα τοῦ κατευνασμοῦ, τὰ ὁποῖα μὲ Τυρηνικὴν σάλπιγγα διασαλπίζει τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι τὰ ἐνδεδειγμένα μέσα διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ εἰρήνευσις τοῦ λαοῦ μας. Ὁ κατευνασμὸς λοιπὸν αὐτός, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως σημαίνει «ἔλαιον εἰρήνης», καθ’ ἡμᾶς δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἔλαιον τὸ ὁποῖον ρίχνει ἡ Ἀντιπολίτευσις στὴ φωτιὰ διὰ νὰ ἀναζωπυρωθῇ καὶ νὰ ἐξαπλωθῇ αὕτη, ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς Ἑλλάδος. Θὰ ἤθελα, λοιπόν, ὡς ἐκ τούτου, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ Κυβέρνησις καὶ Ἀντιπολίτευσις νὰ εὑρίσκοντο ἡνωμένα· καὶ νὰ εὑρίσκοντο ἡνωμέναι, διότι ὁ Ἀννίβας δὲν εὑρίσκεται πλέον πρὸ τῶν πυλῶν μας, ἀλλὰ εὑρίσκεται ἐντὸς αὐτῶν τούτων τῶν πυλῶν τῆς Ἑλλάδος μας. Καὶ παρ’ ὅλον τὸ σέβας ποὺ τρέφομεν πρὸς τὴν πλευρὰν αὐτήν, ποὺ ἀπαρτίζει σήμερα τὴν ἀντιπολίτευσιν καὶ παρ’ ὅλην τὴν νεαρότητα τοῦ πολιτικοῦ μας βίου, δὲν διστάζομεν νὰ τοὺς τονίσωμεν, ὅτι τὸ καθῆκον τὸ ἐθνικὸν τοὺς ἐπιβάλλει νὰ μὴν εὑρίσκεται εἰς τὰ ἀντιπολιτευτικὰ ἑδώλια, ἀλλὰ εἰς τοὺς θώκους τοὺς Ὑπουργικούς. Καὶ τοῦτο, ἡ συνένωσις δηλαδὴ ἁπαξάπαντος τοῦ πολιτικοῦ μας κόσμου, ποὺ ἀπαρτίζουν τὸ Κοινοβούλιον, ἐπεβάλετο ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην περίπτωσιν σήμερον, ὁπότε ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται ἀντιμέτωπος δύο ἐπιτροπῶν, ἐπιτροπῶν αἱ ὁποῖαι θὰ κρίνουν τὴν οἰκονομικὴν ὑπόστασιν καὶ τὴν ἀνασυγκρότησίν μας, ἐπιτροπῶν αἱ ὁποῖαι θὰ κρίνουν ἐπιπροσθέτως καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος, διότι ἐνώπιον τῆς ἑτέρας τῶν ἐπιτροπῶν δικάζεται ἡ Ἑλλάς. Καὶ ἢ ἀποδεικνύονται βασικοὶ οἱ ἰσχυρισμοὶ καὶ εὐσταθεῖ τὸ κατηγορητήριόν της, ἢ ἄλλως ἀπολογεῖται, καταδικάζεται καὶ ἐξουθενώνεται. Οἱ κίνδυνοι καὶ μόνον αὐτοί, φρονῶ ἀδιστάκτως, ὅτι ἐπιβάλλουν εἰς ὅλους καὶ πολὺ περισσότερον εἰς τὸν σεβαστὸν καὶ γηραιὸν ἡγέτην τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ δώσουν τὴν πρέπουσαν κατεύθυνσιν καὶ ἐμφάνισιν εἰς τὸ ζήτημα τῆς Κυβερνητικῆς ἀνασυγκροτήσεως. Θὰ δώσωμεν βέβαια ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι πιστεύομεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐμπεδώσεως τῆς τάξεως διὰ τῶν ἐξαγγελθέντων μέτρων. Διότι τοὐλάχιστον, ἐλπίζομεν νὰ πραγματοποιηθοῦν αἱ ἐπαγγελίαι αἱ Κυβερνητικαὶ ὑπὸ τὰς ἐκτεθείσας πάντοτε προϋποθέσεις καὶ ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἀλλὰ ἡ ψῆφος ἐμπιστοσύνης τὴν ὁποίαν παρέχομεν, ἐνέχει καὶ τὴν ἔννοιαν τῆς συνεχοῦς ἐπαγρυπνήσεως, ἐπαληθεύσεως καὶ πραγματοποιήσεως ὅλων τῶν Κυβερνητικῶν ὑποσχέσεων, δὲν ἐνέχει ὅμως παραλλήλως ἡ ψῆφος αὕτη καὶ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐπιδοκιμασίας καὶ τῆς ἐγκρίσεως ὅλων τῶν Κυβερνητικῶν δηλώσεων ἐπὶ ὅλων τῶν ὑπολοίπων θεμάτων· διότι χάσματα πολλά, ἀτέλειαι καὶ ἐλλείψεις ἱκαναὶ σημειώνονται καὶ ἀπὸ ἡμᾶς εἰς τὸ ζήτημα τῶν προγραμματικῶν τῆς Κυβερνήσεως δηλώσεων. Γίνεται ὡσαύτως, κύριοι, εἰς τὰς δηλώσεις αὐτὰς λόγος καὶ περὶ κοινωνικῆς φορολογικῆς δῆθεν πολιτικῆς. Ἡ πεῖρα ὅμως, ἡμῶν τοὐλάχιστον, ποὺ ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνωμεν τὸν λόγον πρὸς ὑμᾶς, τὴν στιγμὴν ταύτην, ἐδίδαξεν ὅτι κάθε μεταρρύθμισις φορολογικὴ καὶ κάθε ἐπιβολὴ νέας φορολογίας, δὲν σημαίνει τίποτε ἄλλο, παρὰ νέαν ἐπιβάρυνσιν τῶν βιοπαλαιουσῶν τάξεων. Ἴσως αὐτὸ νὰ μὴ ἔχῃ ἔκδηλον κάπως τὴν ἐμφάνισίν του καὶ τὴν πραγματοποίησίν του εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἀλλὰ εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ συγκεκριμένως εἰς τὴν δοκιμαζομένην Βόρειον Ἑλλάδα, εἶναι κανὼν ἀπαράβατος τὰ βάρη τὰ φορολογικὰ νὰ ἐπιπέσουν ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν ἀδυνάτων. Στενάζει ὁ λαός μας, ἐκεῖ ἐπάνω, ὑπὸ τὸ βάρος καταθλιπτικῶν φορολογιῶν, ἐνῷ ἡ γενικὴ ἀρχὴ ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ διέπῃ τὸ φορολογικὸν σύστημα καὶ τὰς φοροτεχνικὰς ὑπηρεσίας, ἔπρεπε νὰ εἶναι τὸ ἀξίωμα ὅτι τὴν ταμιευτικὴν τοῦ Δημοσίου πλευρὰν δὲν μπορεῖ νὰ τὴν ὑποβαστάζουν οἱ ἀσθενεῖς ὦμοι τῶν βιοπαλαιστῶν, ἀλλὰ οἱ Ἡράκλειοι ὦμοι τῶν μεγιστάνων τοῦ πλούτου, οἱ ὁποῖοι πάντοτε ὑπὸ οἱαδήποτε καθεστῶτα, κατορθώνουν νὰ ἀποφεύγουν τὴν φορολογικὴν ἁρπάγην καὶ νὰ διολισθαίνουν ἐπιτηδείως διὰ μέσου τῶν δικτύων τῶν φορολογικῶν των καθηκόντων. Ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων φόρους ἑτοιμάζει τὸ Γενικὸν Λογιστήριον νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς μεγιστάνας τοῦ πλούτου τῶν Ἀθηνῶν, φορολογηθέντας βάσει τοῦ νόμου 182)1945 «περὶ φορολογίας πλουτησάντων» (χειροκροτήματα), ἐνῷ ἀντιθέτως στενάζουν εἰς τὰ κρατητήρια κοινοὶ βιοπαλαισταὶ τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῆς Βορείου Ἑλλάδος γενικῶς, χαρακτηρισθέντες ὡς πλουτήσαντες. (Χειροκροτήματα). Διὰ τὰς ἐπαρχίας, κύριοι, ἐπικρατεῖ ἀτυχῶς μία ἀρχή. Ἡ ἀρχὴ ὅτι οἱαδήποτε ἀνηλεὴς φορολογικὴ μπαλταδιὰ κατὰ τῆς κεφαλῆς τῶν βιοπαλαιόντων ἐπαρχιωτῶν, δὲν ἐνέχει τὴν ἔννοιαν οἱασδήποτε στυγνῆς ἀδικίας· ἐκεῖ τὰ φοροτεχνικὰ ὄργανα καὶ αἱ Ἐπιτροπαί, φρονοῦν ὅτι ὁ φορολογούμενος πολίτης εἶναι δένδρον φορολογικὸν δεόμενον κοπῆς διὰ νὰ συλλεγοῦν οἱ καρποί. Βεβαίως ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν...

§15ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅπως συνήθως.

§16Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. ... διὰ νὰ τὰ ἀκούσῃ. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν τὰ ἤκουεν, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἐλάλουν εἰς ὦτα μὴ ἀκουόντων. Θὰ ἔπρεπε εἰς τὸ ζήτημα τὸ φορολογικὸν, κύριοι, νὰ ἐμπνευσθῇ ἡ ἔννοια τῆς συνεργασίας, τῆς στενῆς μάλιστα συνεργασίας, πολίτου καὶ ἀρχῆς, πρὸς πραγμάτωσιν δικαίας φορολογίας, δικαιοσύνης φορολογικῆς, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καὶ τὸν ἀτμοσφαιρικὸν ἀέρα μιᾶς πολιτείας. Ἀλλά, κύριοι, δὲν νομίζω ὅτι διὰ τῶν φορολογιῶν μπορεῖ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικὸν τῆς Ἑλλάδος. Ἐλέχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἐπικροτοῦμεν καὶ ὑπερθεματίζομεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι ἄνευ ἐπανορθώσεων δὲν μποροῦμε νὰ ἀνασυγκροτήσωμε τὴν Χώρα μας. Ἡ ἀντοχὴ τοῦ λαοῦ μας ἔχει καμφθῆ ἐπικινδύνως διὰ τὴν ὅλην δημοσίαν καὶ ἐθνικὴν τοῦ τόπου μας οἰκονομίαν καὶ δὲν ἀντέχει πλέον εἰς φορολογίας. Ὅλοι μας σήμερα πτωχότατοι εἰς ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ φορολογούμενοι, δὲν κάνομε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ «τρῶμε τὶς σάρκες μας». Ἀλλὰ παραλλήλως θὰ εἶχεν ἡ Βουλὴ τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τὴν κυβερνητικὴν πλευρὰν νὰ μᾶς ἐμφανίσῃ αὕτη καὶ ἕνα πρόγραμμα οἰκονομιῶν, τὸ ὁποῖον δὲν τὸ βλέπομεν πουθενά. Ἀντιθέτως πρὸς τὴν ἐγκαινίασιν μιᾶς πολιτικῆς αὐστηρῶν οἰκονομιῶν, ὡσὰν τὰ μανιτάρια ξεφυτρώνουν καθημερινῶς τὰ Ὑπουργεῖα καὶ τὰ Ὑφυπουργεῖα, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τῆς Γαλλίας Ραμαντιὲ κατήργησε προχθὲς ὅλα τὰ Ὑφυπουργεῖα, τὰ ὁποῖα ἀνήρχοντο μόνον εἰς δέκα, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὴ αὕτη ἡ Σοβιετικὴ Ρωσία τῶν 200 ἑκατομμυρίων, δὲν διατηρεῖ πλέον τῶν πεντήκοντα Ὑπουργείων, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὴ αὕτη ἡ Ἀγγλικὴ Αὐτοκρατορία τῶν 400 ἑκατομμυρίων ἀποικιῶν δὲν διατηρεῖ εἰμὴ ὀλίγας δεκάδας Ὑπουργείων, καὶ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὸ τοῦτο τὸ θησαυροφυλάκιον τῆς Οἰκουμένης, αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς δὲν ἔχουν παρὰ ἕνδεκα μόνον Ὑπουργεῖα, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ἕκαστον τῶν ὁποίων ἔχει καὶ ἀπὸ 2–3 Ὑφυπουργούς, ἐξαιρέσει τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸ ὁποῖον διατηρεῖ ἐξαιρετικῶς τέσσαρας Ὑφυπουργοὺς καὶ ὄχι μονίμους, ἀλλ’ ὡς Γραμματεῖς τοῦ Κράτους, καὶ ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅλα αὐτὰ τὰ δεδομένα, θὰ ἴδητε ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ Ἀμερικὴ δὲν ἔχει πλέον τῶν 40 Ὑπουργῶν καὶ Ὑφυπουργῶν. Καὶ ὅμως στὴν πτωχὴ Ἑλλάδα τῶν 7½ ἑκατομμυρίων πτωχοτάτων καὶ λιτοδιαίτων κατοίκων μὲ παντελῆ ἔλλειψιν ἐθνικοῦ πλούτου, ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἐθνικῆς οἰκονομίας, μὲ κατεστραμμένα τὰ πάντα αὐξάνονται καὶ πληθύνονται ὡσὰν τὴν ἄμμον τῆς θαλάσσης τὰ Ὑπουργεῖα της. Θὰ μᾶς ἐπιτραπῇ νὰ φρονοῦμεν ὅτι δὲν εἶναι συστατικὸν τοῦ κύρους τῆς νέας Κυβερνήσεως, ποὺ ἔρχεται νὰ ἐμπνεύσῃ νέαν ἀναδημιουργικὴν πνοὴν καὶ νὰ δώσῃ νέαν οἰκονομικὴν ἀναζωογόνησιν, αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων. Ἐκκινοῦντες ἡμεῖς, κύριοι βουλευταί, ἐκ τῆς ἀρχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελοῦν τὴν σπονδυλικὴν στήλην καὶ τὸν ἄξονα, περὶ τὸν ὁποῖον περιστρέφεται ἕνας κρατικὸς ὀργανισμὸς καὶ πιστεύοντες ἀκόμη εἰς τὸ δόγμα τὸ δημοσιονομικόν, ὅτι «τὰ καλὰ οἰκονομικὰ κάμνουν τὴν καλὴν πολιτικήν», δίδομεν μεγάλην προσοχὴν καὶ σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐφαρμογῆς μιᾶς αὐστηρᾶς πολιτικῆς οἰκονομιῶν. Ὁ Γλάδστων, ὁ Τιὲρ καὶ ὁ Καβοὺρ ποὺ ἐδόξασαν τὴν Ἀγγλίαν, τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Ἰταλίαν κατὰ τὸν 19ον αἰῶνα, ὀφείλουν τὴν ἀνόρθωσιν τῶν χωρῶν των εἰς τὴν ἐπίδειξιν ἐξαιρετικοῦ πνεύματος οἰκονομιῶν. Καὶ οἱ ἄκροις δακτύλοις ἁψάμενοι ἐξ ἡμῶν τῶν δημοσιονομικῶν πραγμάτων, θὰ ἐνθυμοῦνται τὴν σχολαστικὴν ἐκείνην ἐγκύκλιον, τὴν ὁποίαν ὁ Γλάδστων ἀπηύθυνε πρὸς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ διὰ τῆς ὁποίας συνίστα ὅπως μὴ ἀπορρίπτουν εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων τὴν ἐκ πτερῶν χηνῶν πένναν των, ἐὰν δὲν ἔκοπτον ταύτην ἑξάκις. Καὶ πολλοὶ βέβαια ἐσατύρισαν τὴν μικρολόγον αὐτὴν πολιτικήν. Ἀλλ’ ἔρχεται ἡ ἱστορία, ἔρχεται ὁ βιογράφος αὐτοῦ καὶ ὑπασπιστής του Μόρλεϋ, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ἑκάστη ἀπομεμονωμένη ἐκδήλωσις βεβαίως κατ’ ἰδίαν ἐξεταζομένη φαίνεται μικροπρεπής, ἀλλὰ τὸ σύστημα αὐτὸ καθ’ ἑαυτό, τὸ διαπνέον αὐτὸ πνεῦμα καὶ τὰ ἐκ τούτου ἀπορρέοντα ἀποτελέσματα εἶναι διδάγματα ἀνεκτίμητα διὰ τὸν φορολογούμενον καὶ διὰ τὸ Ἔθνος. Ἀλλά, κύριοι, βουλευταί, διατὶ πᾶμε πιὸ μακρὰν καὶ δὲν ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἰδικήν μας πολιτικὴν ζωήν. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ προσέξουν αὐτὰ οἱ κ.κ. Ὑπουργοί. Ὁ ἀείμνηστος Δημητρακόπουλος, ὁ ἀνορθωτὴς τῆς δικαιοσύνης καὶ τῶν δικαστικῶν θεσμῶν, εἰσηγούμενος τὸ 1911 εἰς τὴν διπλῆν Βουλὴν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, ἔλεγε: «Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀγὼν ἡμῶν, ὁ ἀνένδοτος διὰ τὴν ἐξέλεγξιν καὶ τῶν παραμικροτέρων κονδυλίων τῶν δαπανῶν ὑποκινεῖται ὄχι μόνον ἐκ πνεύματος ἐξοικονομήσεως ὀλίγων χιλιάδων δραχμῶν, ἀλλὰ καὶ ἐκ γενικωτέρας πολιτικῆς σκοπιμότητος». «Πρέπει νὰ δείξωμεν — ἔλεγεν ὁ μέγας ἐκεῖνος τῶν δικαστικῶν μας πραγμάτων ἀνορθωτὴς — πρέπει νὰ δείξωμεν εἰς τὸν φορολογούμενον πολίτην ὅτι τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους συνταυτίζονται μὲ τὰ ἴδια αὐτοῦ συμφέροντα». Ἀλλὰ καὶ ὁ ἀείμνηστος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος Παναγῆς Τσαλδάρης, ὁμιλῶν τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1932 ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ τούτου βήματος ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν μέτρων τῆς τότε Κυβερνήσεως τοῦ μεγάλου Βενιζέλου, ἔλεγε: «Κύριοι βουλευταί, αἱ περιστάσεις εἶναι τόσον δειναὶ σήμερον, ὥστε ἐπιβάλουν τὴν ἐφαρμογὴν ὄχι ἁπλῶς τῆς πολιτικῆς τῆς δεκάρας, τὴν ὁποίαν συνεβούλευεν ὁ ἀείμνηστος Δεληγιάννης, ἀλλὰ τῆς πολιτικῆς τοῦ ὀβολοῦ, τῆς πολιτικῆς τοῦ μονολέπτου». Καὶ θὰ ἐνθυμοῦνται ὅσοι ἀσχολοῦνται καὶ παρακολουθοῦν τὴν οἰκονομικὴν κίνησιν, θὰ ἐνθυμοῦνται καὶ μίαν περίφημον ἀπάντησιν τοῦ ἀειμνήστου Δεληγιάννη ποὺ ἔδωκεν οὗτος, ὅταν ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός του ἐζήτησε παρ’ αὐτοῦ τὴν ἔγκρισιν προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐξωτερικοῦ ὑδροχρωματισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν διὰ λόγους ἐντυπώσεως, ἐπειδὴ τὸ Ὑπουργεῖον εὑρίσκετο εἰς τὴν ὁδὸν Σταδίου, ὁ ἀείμνηστος Δεληγιάννης τοῦ ἀπήντησε: «Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, μὲ ἐνδιαφέρει ὁ ἐσωτερικὸς καλλωπισμὸς τοῦ Ὑπουργείου καὶ ὄχι ὁ ἐξωτερικός». Κύριοι βουλευταί, ἐν γενικαῖς γραμμαῖς φρονοῦμεν καὶ πιστεύομεν, τολμῶ, λέγω, νὰ ἐλπίζω καὶ νὰ νομίζω καὶ μαζὶ μὲ ἐμὲ φαντάζομαι ὅτι πιστεύετε καὶ σεῖς, ὅτι ἐκεῖνοι ποὺ τίθενται ἐπὶ κεφαλῆς τῆς διακυβερνήσεως μιᾶς Χώρας, πρέπει νὰ δίδουν μεγάλην προσοχὴν καὶ σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικόν. Δὲν ἐπιτρέπεται, κύριοι κύριοι Ὑπουργοί, κατὰ τὴν ἄσκησιν ἐξουσίας νὰ ἐπιδεικνύετε ἀσύνετον σπατάλην καὶ πολιτικὴν ἀσώτου διοικητοῦ ἀλλοτρίων, ἀλλὰ πολιτικὴν συνετοῦ οἰκογενειάρχου. Αὐτὸ ἐπιβάλλουν τὰ γενικώτερα οἰκονομικὰ Κρατικὰ συμφέροντα. Κύριοι βουλευταὶ καὶ κύριοι Ὑπουργοί, εἶναι ἀληθὲς ὅτι θὰ ἔπρεπε περισσότερον συγκεκαλυμμένα νὰ σᾶς ὁμιλήσω ἢ μᾶλλον νὰ ὑποκρίνωμαι κάπως θὰ ἔπρεπε, ἀλλὰ ἐλάττωμά μου εἶναι νὰ μὴ μπορῶ νὰ ὑποκρίνωμαι. Καὶ τοῦτο, διότι πιστεύω εἰς μίαν ἀρχὴν ὅτι εἰς τοὺς πολιτικοὺς ἀγῶνας ἡ ὑπηρεσία δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἕνας ἁπλοῦς σεβασμὸς τῆς πονηρίας πρὸς τὴν ἀρετήν. Ἔ, λοιπόν, τὴν ἀρχὴν αὐτὴν δὲν θέλω νὰ τὴν ἐνστερνισθῶ ἐκ χαρακτῆρος καὶ ἀποφεύγω νὰ τὴν ἀκολουθῶ. Δι’ αὐτό, λοιπόν, συνήθισα νὰ εἶμαι ἀντικειμενικὸς καὶ νὰ ὁμιλῶ ἀπεριφράστως καὶ ὄχι συγκεκαλυμμένα, ἔστω καὶ ἂν συμβαίνῃ νὰ δυσαρεστῶ ἐνίους ἐξ ὑμῶν καὶ ἰδίᾳ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις ἐλλείπει παντελῶς καὶ ἡ παραμικρὰ φράσις διὰ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Ὡς Βορειοελλαδίτης βουλευτὴς δὲν ἠμποροῦσα παρὰ νὰ σημειώσω τὴν παράλειψιν αὐτήν. Βεβαίως θὰ ἠμποροῦσε νὰ προβληθῇ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις μιᾶς Κυβερνήσεως ἀφοροῦν τὴν Χώραν ὁλόκληρον καὶ ἐν τῷ μείζονι περιέχεται καὶ τὸ ἔλασσον. Ναί, εἶναι μία ἀλήθεια αὐτή, ἀλλὰ αὐτὴ ἡ ἀλήθεια δὲν ἠμπορεῖ νὰ καλύψῃ μίαν ἄλλην ἀλήθειαν, ὅτι ἡ Βόρειος Ἑλλὰς διαβιοῖ σήμερον ὑπὸ ἐξαιρετικὰς συνθήκας καὶ χρήζει ἰδιαιτέρας Κυβερνητικῆς μερίμνης. Ἡ Βόρειος Ἑλλὰς εἶναι δύο φορὲς Ἑλλάς, καὶ ἄνευ αὐτῆς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐννοηθῇ ὕπαρξις τῆς ὑπολοίπου Ἑλλάδος. Ἀπὸ τὸ πολυτελὲς καὶ πλούσιον Κυβερνητικὸν ρεπερτόριον, θὰ ἐπεριμέναμεν, κύριοι Ὑπουργοί, νὰ ξεχωρήσητε ἕνα κλιμάκιον καὶ νὰ τὸ ἀποστέλατε εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ἐκεῖ ὅπου παίζεται ἡ τύχη τῆς Ἑλλάδος, ἐκεῖ ὅπου σεῖς ὅταν τὴν ἐπισκέπτεσθε ἐπαναλαμβάνετε κατὰ κόρον ὅτι, «ὅταν εὑρίσκεσθε εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα νοιώθετε ὅτι εὑρίσκεσθε πειὸ σιμὰ πρὸς τὴν καρδίαν τῆς Ἑλλάδος». Ἀλλὰ θὰ ἠθέλομεν, κύριοι Ὑπουργοί, θὰ ἠθέλομεν, κύριοι βουλευταί, οἱ Πλατωνικοὶ αὐτοὶ αἰσθηματισμοὶ νὰ προσελάμβανον τὴν μορφὴν τῆς πραγματικότητος. Θέλομεν ἔργα καὶ ὄχι λόγια: Ἡ Βόρειος Ἑλλὰς ὑποφέρει, σπαράσσει, γυμνητεύει, εἶναι ἐγκαταλελειμένη ἀπὸ ὅλους. Ὁπουδήποτε καὶ ἂν στραφῆτε, ὅπου καὶ ἂν σταματήσετε, στὴν Βόρειον Ἑλλάδα θὰ ἀντιληφθῆτε ὅτι φέρει αὕτη τὴν σφραγίδα τῆς ἐγκαταλείψεως, φέρει τὴν σφραγίδα τῆς Κυβερνητικῆς ἀστοργίας. Ἔ, λοιπόν, ὁ παραγκωνισμὸς αὐτὸς τοῦ Βορειοελλαδιτικοῦ λαοῦ, ἐξηνάγκασε τὸν ταπεινὸν ἀντιπρόσωπόν του, ποὺ ἔχει τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ φέρῃ τὸν πόνον του, νὰ φέρῃ τὴν ἀγανάκτησιν αὐτοῦ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ συστήσῃ εἰς ὑμᾶς νὰ προσέξετε τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, διότι ἀποτελεῖ τὸν σιτοβολῶνα, ἀποτελεῖ τὸν πνεύμονα τὸν οἰκονομικόν, ἀλλὰ καὶ τὸν θώρακα τὸν ἐθνικὸν τῆς Πατρίδος μας. Ὁ λαὸς τῆς Βορείου Ἑλλάδος ποὺ ἀποτελεῖ καὶ τὸν προμαχῶνα τοῦ Ἔθνους, σημειώνει μὲ παράπονον δεδικαιολογημένον τὴν ἐγκατάλειψίν του, ἐνῷ περισσότερον παντὸς ἄλλου προσφέρει εἰς τὸν κρατικὸν κορβανᾶν καὶ σᾶς ἀπευθύνει δι’ ἐμοῦ τὸ ἀγωνιῶδες ἐρώτημα: Ἕως πότε ἐπὶ τέλους, κύριοι Ἀρχηγοί, οἱ κρουνοὶ τοῦ γάλακτος τῆς γαλακτοφόρου αὐτῆς ἀγελάδος ποὺ λέγεται Βόρειος Ἑλλάς, θὰ ἐκρρέουν ἐντεῦθεν τοῦ Ὀλύμπου καὶ ἐκεῖ ἐπάνω εἰς ἡμᾶς θὰ παραμένῃ μόνον ἡ οὐρὰ τῆς πολυτίμου αὐτῆς καὶ τόσον προσοδοφόρου ἀγελάδος; Περιμένομεν, ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Χώρας πλήρη κατανόησιν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διατυπώσω καὶ διακηρύξω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, διὰ λογαριασμὸν ὁλοκλήρου τοῦ Βορειοελλαδιτικοῦ λαοῦ, πρὸς τὸν ὁποῖον εἰλικρινῶς πλέον πρέπει νὰ στρέψητε τὴν προσοχήν σας, Κυβερνῆται τῆς Χώρας. Καὶ ἐν γενικαῖς γραμμαῖς — ἀλλὰ τί πρῶτον νὰ εἴπῃ καὶ τί νὰ ἀφήσῃ κανείς, ἀλλ’ ἀντιλαμβάνομαι τὸν κάματόν σας καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ περιορισθῶ — ἐν γενικαῖς, λέγω, γραμμαῖς, κύριοι βουλευταί, περιμένομεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἐθνικῆς συνεργασίας, ἡ καθολικὴ σύνθεσις τῆς ὁποίας ὡς πρὸς τὰ ἀπαρτίζοντα αὐτὴν πρόσωπα καὶ δὲν μᾶς εὑρίσκει ἐξ ὁλοκλήρου συμφώνους, ἐφαρμογὴν πραγματικοῦ Κράτους Δικαίου, διότι εἶναι πανθομολογούμενον σήμερον ὅτι ὁ κόσμος, ὁ Ἑλληνικός, πάσχει ἀπὸ μίαν διοικητικὴν καὶ δικαστικὴν ἀκόμη κακοδαιμονίαν καὶ οἰκονομικὴν ἀναρχίαν. Περιμένομεν τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, διότι ἡ ὑγιὴς κοινωνικὴ πολιτικὴ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ συγκρατήσῃ τὰς ροπὰς πρὸς τὴν ἄκραν ἀριστεράν· διότι μέσα ἀπὸ τὰς ἐξαθλιωμένας οἰκονομικῶς λαϊκὰς μᾶζας, ἀντλοῦνται οἱ ἀναρχικοὶ οἱ ὁποῖοι ἐκτρέπονται πρὸς τὰ βουνά. Περιμένομεν ἐπίσης ὁριστικὴν καὶ δικαίαν λύσιν τοῦ Δημοσιοϋπαλληλικοῦ ζητήματος. Ἀναντίρρητον τυγχάνει ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ Κράτος Δικαίου τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ Δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ Κρατικοὶ αὐτοὶ παρίαι προκαλοῦν τὸν οἶκτον ἀντὶ νὰ ἐμπνέουν τὸν σεβασμόν. Εἶναι γνωσταὶ αἱ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀπόψεις μας, διατυπωθεῖσαι καὶ κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ψηφίσματος περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ περιμένομεν, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὴν νέαν Κυβέρνησιν θαρραλεωτέραν ἀντιμετώπισιν τῶν ἐθνικῶν μας δικαίων. Χῶραι μαρτυρικαὶ καὶ καθαρῶς Ἑλληνικαί, ὅπως ἡ προσφιλεστάτη κόρη τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἡ Βόρειος Ἤπειρος, ἡ ὁποία ἀπετέλεσε τὸν ἱερὸν βωμὸν τῆς παγκοσμίου ἐλευθερίας πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὰς προσφιλεῖς ἀγκάλας τῆς μητρὸς Ἑλλάδος. Καὶ πρέπει ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ εὐρυτάτου ἐθνικοῦ συνασπισμοῦ, νὰ διακηρυχθῇ ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθῇ ἐπὶ πλέον νὰ ἀκούωμεν σφαγάς, φυλακίσεις καὶ ἐκτελέσεις τῶν ἀδελφῶν μας ἀπὸ τοὺς ληστοσυμμορίτας τῆς Ἀλβανικῆς Τσέκας. Καὶ καταλήγων, κύριοι βουλευταί, δηλῶ ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ περιβάλλω μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην μου τὴν Κυβέρνησιν, ὑπὸ τὰς ἐκτεθείσας προϋποθέσεις. Καὶ μὴ λησμονεῖτε, κύριοι Ἀρχηγοί, ὅτι ὁ λαὸς ὁ ὁποῖος σᾶς παρακολουθεῖ καὶ ὁ λαὸς ὁ ὁποῖος σᾶς καμαρώνει σήμερον, ἡνωμένος εἰς τὰ Κυβερνητικὰ ἑδώλια, ἔχει μίαν ἀξίωσιν, τὴν ἀξίωσιν ὅπως, ὅταν εἰσέρχεσθε, κύριοι Ὑπουργοί, εἰς τὰ Ὑπουργεῖα σας καὶ τὰ Ὑπουργικὰ Συμβούλια, νὰ ἀφήνετε εἰς τὸ κατῶφλι τὸ κόμμα καὶ νὰ ἐνσαρκώνετε μέσα σας τὴν Ἑλλάδα μας καὶ νὰ μὴ λησμονεῖτε ὅτι ὑπεράνω προσώπων καὶ κομμάτων, μία πρέπει νὰ διαλάμπῃ ἰδέα, μία πρέπει νὰ σελαγίζῃ ἔννοια, ἡ ἔννοια τῆς κοινῆς μητρὸς ὅλων μας ἡ ἰδέα τῆς Ἑλλάδος μας. (Χειροκροτήματα).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ρέντης ἔχει τὸν λόγον.

§18Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Εἶναι πράγματι ἀποκαρδιωτικὸν ὅτι ἕνα Κόμμα, τὸ ὁποῖον περίπου εἶχε τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ τὸ ὁποῖον εἶχε μεγάλην πλειοψηφίαν εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀντιπροσωπείας, τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἐντὸς δέκα μόνον μηνῶν ἐφθάρη καὶ κατέρρευσε. Καὶ θὰ ἦτο Κοινοβουλευτικῶς ὀρθόν, ἐὰν μετὰ τὴν ἀποτυχίαν τοῦ προγράμματος τοῦ Κόμματος τῆς πλειοψηφίας, ἐκαλεῖτο ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ ἰδικόν της πρόγραμμα. Ἀντὶ τούτου, κόμματα τινὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐπροτίμησαν νὰ ἔλθουν εἰς ἐνίσχυσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀπέτυχε, διότι δὲν διαφωνοῦν ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρόγραμμα τοῦ κόμματος τῆς πλειοψηφίας, διαφωνοῦν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος. Ἡμεῖς, ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις, διαφωνοῦμεν κατὰ βάσιν πρὸς τὸ πρόγραμμα τῆς πλειοψηφίας, ὁμολογοῦμεν καὶ ἡμεῖς, ὅμως, ὅτι μετ’ ἐκπλήξεως εἴδομεν τὴν ἀνικανότητα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τοῦτο δὲν θὰ μᾶς ἔπειθε νὰ ἔλθωμεν εἰς ἐνίσχυσιν προγράμματος ξένου πρὸς ἡμᾶς, προγράμματος πρὸς τὸ ὁποῖον ἡμεῖς δὲν πιστεύομεν. Τὸ ὅτι κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἦλθον εἰς ἐνίσχυσιν τῆς Κυβερνήσεως, μὲ σκοπὸν νὰ ἐφαρμόσουν καλύτερα τὸ ἀποτυχὸν πρόγραμμά της, πιστοποιεῖται καὶ ἀπὸ ἄρθρον ἢ συνέντευξιν, τὴν ὁποίαν εἶχε δημοσιεύσει ἡ «Καθημερινὴ» τὴν 17 Ἰανουαρίου, ἐκ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος, Στρατηγοῦ κ. Ζέρβα, ὅστις ἀποτελεῖ μέλος τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ὁποῖος ἔγραφε: «....... (ἀναγινώσκει) .......». Εἶναι συνεπῶς ἐκτὸς ἀμφισβητήσεως ὅτι ἡ διαφωνία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, παραμένει ἡ ἰδία ἡ ὁποία ὑπῆρχε καὶ πρὸ τοῦ καταρτισμοῦ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Νομίζομεν ὅτι καλλίτερον θὰ ἦτο συντεταγμένη ἐὰν ἐτέλει ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, τοῦ τέως πρωθυπουργοῦ, θὰ ἦτο εἰλικρινεστέρα ἡ ἐμφάνισις τῆς Κυβερνήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρόγραμμα τῆς νέας Κυβερνήσεως, ἐλάχιστα διαφέρει ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τῆς προηγουμένης. Ἐξεφράσθη ἡ λύπη τῆς νέας Κυβερνήσεως, διότι δὲν μετέχει καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς ἑνώσεως... Νομίζομεν ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δὲν εἶχε θέσιν εἰς τὴν νέαν Κυβέρνησιν. Θεωροῦμεν ὅτι μετὰ τὴν ἀποτυχίαν τοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως τῆς πλειοψηφίας, θὰ ἔπρεπε νὰ δοκιμασθῇ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ προγράμματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ πρὸς τοῦτο θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνισχυθῇ ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἀντιπολιτεύσεως διὰ νὰ σχηματίσῃ Κυβέρνησιν καὶ ἐφαρμόσῃ τὸ πρόγραμμά του. Καὶ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα σήμερον ὑπάρχουν ὄχι 2 ἀλλὰ 3 κεχωρισμέναι πολιτικαὶ παρατάξεις. Ἡμεῖς οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν ἀριστερὰν τῆς Βουλῆς, ἴσως εἰς τὸ κέντρον τῆς ὅλης πολιτικῆς παρατάξεως τῆς Ἑλλάδος, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ μερὶς ἡ εὑρισκομένη ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου, ἡμεῖς ἔχομεν διάφορον πολιτικὴν καὶ ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς καὶ ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τῆς ἄκρας δεξιᾶς. (Φωναὶ ἐκ τῆς δεξιᾶς. Δὲν ὑπάρχει ἄκρα δεξιά). Διαφωνοῦμεν πρὸς τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα.

§19ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀλλὰ συνοδοιπορεῖ.

§20Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Διαφωνοῦμεν πρὸς τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα, ὄχι τόσον ὅσον ἀφορᾷ τὴν κοινωνικὴν πλευράν, ἀλλὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν θέσιν τῆς ἐλευθερίας. Δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν κοινωνικὰς ἐξελίξεις χάριν τῶν πενεστέρων τάξεων, ἀλλὰ δὲν δεχόμεθα χάριν μιᾶς χιμαιρικῆς οἰκονομικῆς δικαιοσύνης νὰ θυσιάσωμεν τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἀτόμου. Διαφωνοῦμεν πρὸς τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα διὰ τὴν τρομοκρατικὴν πολιτικήν του, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, μὲ σκοπὸν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησιν μιᾶς μειοψηφίας ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διαφωνοῦμεν καὶ ἀποτροπιαζόμεθα ἐνώπιον τῶν ἀπανθρώπων ἐγκλημάτων, ἅτινα διεπράχθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς καὶ κατὰ τὸ κίνημα τοῦ Δεκεμβρίου 1944. Διαφωνοῦμεν πρὸς τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ αἴτημα τὸ ὁποῖον προβάλει φανερὰ καὶ διεθνῶς ἔναντι τῆς ἀποχωρήσεως τῶν Ἀγγλικῶν Στρατευμάτων ἐκ τῆς Ἑλλάδος. Διαφωνοῦμεν πρὸς τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα διὰ τὴν ἀνταρσίαν τὴν ὁποίαν ἤγειρε καὶ ἡ ὁποία ἐγένετο ἀφορμὴ νέου αἱματοκυλίσματος τῆς Χώρας, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀφορμὴ ὥστε ξένοι, ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδος, νὰ νομίσουν, ὅτι θὰ εὕρουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ φθάσουν μέχρι διαμελισμοῦ τῆς Χώρας μας. Ἀλλὰ διαφωνοῦμεν καὶ πρὸς τὴν ἄκραν δεξιὰν...

§21ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἄκρα δεξιά.

§22Χ. ΛΑΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παρουσία μας ἐν τῇ Βουλῇ ὡς μόνης ἀντιπολιτεύσεως, ὑποθέτει ὅτι ἐπιτελοῦμεν κάποιαν ἐθνικὴν λειτουργίαν καὶ τὸ ὀλιγώτερον, συμπλήρωσιν μιᾶς εἰκόνος νομιμότητος. Ἐὰν θέλουν οἱ κύριοι, ἂς μᾶς διώξουν ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἂν δὲν θέλετε, νὰ μᾶς ἀκούετε μετὰ σεβασμοῦ, ὅπως ἀκούομεν καὶ ἡμεῖς τοὺς ἀρχηγούς σας...

§23Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Καὶ φασίσται ὑπάρχουν ἐν τῇ Βουλῇ.

§24Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω γενικῶς τὴν Βουλήν, προκειμένου νὰ διεξαχθῇ ἐν πλήρει ὁμαλότητι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν Κυβερνητικῶν δηλώσεων, θὰ παρεκάλουν τὸ Προεδρεῖον, εἰ δυνατόν, νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ καθόλου διακοπάς, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν, νὰ διεξαγάγωμεν τὴν συζήτησιν. Ἄλλωστε δὲν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν. Ἀφήσατε λοιπὸν τὰ μέλη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ ἐκθέσουν τὰς ἀντιλήψεις των.

§25Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Διαφωνοῦμεν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄκραν δεξιάν, ἡ ὁποία πιστεύει ὅτι διὰ τῆς δημιουργίας παραστρατιωτικῶν ὀργανώσεων, θὰ ἠδύνατο νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν κίνδυνον τῆς ἀνταρσίας τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Θεωροῦμεν ὅτι Κράτος σεβόμενον ἑαυτό, δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν δημιουργίαν ὀργανώσεων, παρεμφερῶν πρὸς τὰς ὀργανώσεις τῶν κομμουνιστῶν. Διαφωνοῦμεν εἰς τὸ ὅτι αἱ ὀργανώσεις αὐταὶ εὑρίσκονται εἰς στενὴν ἐπαφὴν μὲ τὰ ὄργανα τῆς δημοσίας τάξεως καὶ εὑρίσκονται παράπλευρα καὶ συνεργάται τῶν ὀργάνων τῆς Χωροφυλακῆς. Θεωροῦμεν ὅτι ἐδημιούργησαν ἀναρχίαν εἰς τὴν Χώραν καὶ ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ ἐπιβάλλουν φόρους εἰς τοὺς πολίτας. Φορολογίαν, τῆς ὁποίας ἔχει ἀνάγκην τὸ Κράτος, νὰ τὴν εἰσπράττουν ὀργανώσεις τῆς ἄκρας δεξιᾶς!

§26ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Συκοφαντίαι εἶναι αὐτά.

§27Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἡμερῶν ἐζητήθη ἡ καταβολὴ φόρων, πρὸς τὰς ὀργανώσεις ἀπὸ τοὺς πολίτας τῆς Παλαιᾶς Ἐπιδαύρου καὶ ἐπειδὴ ἠρνήθησαν νὰ καταβάλουν μερικοὶ ἐξ αὐτῶν, ἐκλήθη ὁ γνωστὸς ἀρχηγὸς τῶν ὀργανώσεων τῆς δεξιᾶς τοῦ Ἀγγελοκάστρου, Φωτίτσας, καὶ κατῆλθεν εἰς Παλαιὰν Ἐπίδαυρον καὶ ἔδειρε μέχρις αἵματος εὐϋπολήπτους πολίτας καὶ μεταξὺ ἄλλων τὸν δικηγόρον κύριον Ρέγκον, ὁ ὁποῖος νοσηλεύεται εἰς Πειραιᾶ, καὶ ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ἀντιπρόσωπός μου κατὰ τὰς ἐκλογάς.

§28Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ὁ Ρέγκος ἔκαμε μυστικὰς συνεδριάσεις καὶ δι’ αὐτὸ ἐδάρη. Εἶναι δὲ κομμουνιστής.

§29Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ Ρέγκου, δὲν πρόκειται περὶ τοῦ Φωτίτσα καὶ περὶ κομμουνιστοῦ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἂν ὑπάρχουν ἢ δὲν ὑπάρχουν ὀργανώσεις τῆς δεξιᾶς καὶ διατὶ ζητεῖ τὴν συνεργασίαν των ἡ ἔννομος τάξις καὶ τί θέλει ὁ Φωτίτσας εἰς τὴν Παλαιὰν Ἐπίδαυρον. Ἄλλωστε, τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας, ἡ ὁποία ἐπεβλήθη εἶναι θέμα γενικὸν καὶ δὲν νομίζω σοβαρῶς νὰ ἀμφισβητῆται παρ’ οὐδενός. Εἴμεθα συνεπῶς ἀντίθετοι πρὸς τὴν ἄκραν δεξιὰν διὰ τὴν ἐμφάνισιν τοιούτων ὀργανώσεων. Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω λεπτομερείας. Εἶναι πολλαί. Εἴμεθα ἀντίθετοι εἰς τὸ ὅτι αἱ ὀργανώσεις αὐταὶ παρεμβαίνουν πλησίον τῶν κρατικῶν ὀργάνων καὶ τῆς Διοικήσεως μέχρι σημείου νὰ ἐπηρεάζουν καὶ αὐτὴν τὴν Δικαιοσύνην. Ἰδοὺ ἡ μέση λύσις τὴν ὁποίαν κατέχομεν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ θέμα τὸ Ἑλληνικόν, ἴσως δὲν εἶναι αὐθύπαρκτον, ἀλλ’ εἶναι συνδεδεμένον μὲ γενικωτέρας ἀντιθέσεις τῆς διεθνοῦς πολιτικῆς, καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον τὸ κόμμα τὸ ἰδικόν μας κρατεῖ μέσην κατεύθυνσιν. Ἐὰν εἴμεθα ἀντίθετοι πρὸς τὴν ἀποχώρησιν τῶν ἀγγλικῶν στρατευμάτων, δὲν εἴμεθα διότι ἐπιζητοῦμεν ἡ Ἑλλὰς νὰ παραμείνῃ μονίμως ζώνη πολιτικῆς ἐπιρροῆς τῆς Μεγάλης Βρεττανίας. Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι ἡ ἐξέλιξις τῆς καταστάσεως θὰ ὁδηγήσῃ τὸν κόσμον εἰς μίαν εἰρηνικὴν διευθέτησιν, ὅτι ἐὰν ὑπάρχουν δυσπιστίαι μεταξὺ τῶν μεγάλων δυνάμεων, θὰ εὑρεθοῦν τρόποι διεθνοῦς ἐξασφαλίσεως, ἐὰν ὑπάρχουν δυσπιστίαι ὅσον ἀφορᾷ τὴν γεωγραφικὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος νὰ ὑπάρξῃ τρόπος διεθνοῦς ἐξασφαλίσεως, ὅτι ἡ Χώρα ἡμῶν δὲν θὰ γίνῃ ἀφετηρία ἐπιβουλῆς ἐναντίον τῆς Μεγάλης Βρεττανίας, οὔτε ἐναντίον τῆς Σοβιετικῆς Ρωσίας, ὅτι ὑπάρχουν διεθνῆ προηγούμενα τὰ ὁποῖα ἐφηρμόσθησαν τελευταίως ἐπὶ τῆς Δωδεκανήσου, συναφῆ πρὸς τὸν ἀφοπλισμὸν καὶ τὴν οὐδετερότητα τῶν νήσων, οἱ ὁποῖοι θεσμοὶ θὰ ἠδύναντο καὶ γενικώτερον νὰ ἐφαρμοσθοῦν ἐὰν αὐτοὶ ἐπρόκειτο νὰ ἐξυπηρετήσουν τὸ συμφέρον τῆς διεθνοῦς ἐρεύνης. Ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει ὑστεροβουλίαν νὰ χρησιμεύσῃ ὡς βάσις ραδιουργίας ἢ ὡς ἀφετηρία ἐπιθέσεως, οὔτε ἐναντίον τῆς Σοβ. Ρωσίας, οὔτε ἐναντίον τῆς Μεγ. Βρεττανίας. Θὰ ἐπεθύμει νὰ μὴ ἴδῃ κόμματα τὰ ὁποῖα νὰ ἐπηρεάζωνται ἀπὸ πολιτικὴν μεγάλων Δυνάμεων, διότι τότε εὐκόλως παρασύρεται ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἰς ἐμφύλιον πόλεμον καὶ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ἡ Ἑλλὰς τὰς συνεπείας τῆς πολιτικῆς ἑνὸς τοιούτου διεθνοῦς ἀνταγωνισμοῦ. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἄλλοτε ἡ Ἑλλάς, κατὰ τοὺς πρώτους χρόνους τῆς ἀπελευθερώσεώς της, εἶδε νὰ δημιουργοῦνται κόμματα τὰ ὁποῖα ἔφεραν ξένα ὀνόματα, τὸ ἓν κόμμα ἦτο ρωσικόν, τὸ ἄλλο ἦτο ἀγγλικόν, τὸ ἄλλο ἦτο γαλλικόν. Ἡ ἐπιθυμία μας εἶναι νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ τὸ προηγούμενον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶχε ὀλέθρια ἀποτελέσματα διὰ τὴν ἐσωτερικὴν ἡσυχίαν τῆς Χώρας. Ἐλπίζομεν ὅτι ἡ κατανόησις καὶ ἡ παρεμβολὴ τοῦ Ο.Η.Ε. θὰ δυνηθῇ νὰ συντελέσῃ πολὺ εἰς τὴν παγίωσιν τῆς ἐσωτερικῆς εἰρηνεύσεως τῆς Χώρας μας. Ἔχοντες χωριστὸν πρόγραμμα, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μετάσχωμεν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Δὲν φέρομεν ἐμπόδιον τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν θ’ ἀκολουθήσῃ. Ἀλλὰ μᾶς ἐτέθη τὸ ἐρώτημα ἐν εἴδει διλήμματος. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν τίθεται τοιοῦτον ἐρώτημα. Ὅταν μετέβην εἰς τὸ συνέδριον τοῦ Λιβάνου, κατέθεσα ἔγγραφον προερχόμενον ἐκ τοῦ 6ου Συντάγματος τῆς Κορίνθου τοῦ ΕΛΑΣ, ὑπὸ τύπον ἐγκυκλίου, τὸ ὁποῖον ἀνέφερε· ἢ θὰ εἶσθε μὲ μᾶς ἢ φωτιὰ καὶ τσεκοῦρι. Τὸ δίλημμα αὐτὸ ἀνέλαβε νὰ τὸ ἐπαναλάβῃ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις ὑπῆρξε καὶ Πρόεδρος τῆς συνελεύσεως τοῦ ΕΑΜ καὶ μᾶς θέτει τὸ δίλημμα ἢ εἶσθε ὑπὲρ τοῦ νόμου καὶ ὑποστηρίζετε τὴν Κυβέρνησιν, ἢ δὲν εἶσθε ὑπὲρ τοῦ νόμου καὶ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ νόμου, τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει ἡ Κυβέρνησις, καὶ εἶσθε μὲ τοὺς ἀντάρτας. Δὲν εἴμεθα οὔτε μὲ τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε μὲ τοὺς ἀντάρτας.

§30Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Οὔτε καὶ μὲ τὸν νόμον.

§31Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφισβήτησις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ νόμου. Εἰς τὴν Ἑλλάδα αὐτὴν τὴν στιγμήν, κάθε μία ἀπὸ τὰς τρεῖς παρατάξεις ἐμφανίζει ἕνα ἰδικόν της νόμον. Ἡ ἀμφισβήτησις εἶναι περὶ τοῦ νόμου. Ἄλλον νόμον ἔχει ἡ Κυβέρνησις, ἄλλον νόμον ἔχει ἡ ἀνταρσία τοῦ Κ. Κ. καὶ εἰς ἄλλον νόμον πιστεύομεν ἡμεῖς. (Χειροκροτήματα). Τὸν νόμον τῶν ἐκτάκτων μέτρων, μὲ τὸν ὁποῖον ἐστείλατε γυναῖκας καὶ βρέφη καὶ γέροντας καὶ ἱερεῖς εἰς τὴν ἐξορίαν, τὸν νόμον αὐτὸν ἡμεῖς δὲν τὸν στηρίζομεν (χειροκροτήματα) οὔτε τὸν ἐψηφίσαμεν ἡμεῖς τὸν νόμον αὐτόν.

§32Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἕνας εἶναι ὁ νόμος, ἡ καταστολὴ πάσης βίας. (Χειροκροτήματα ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα).

§33Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἄν ὁ νόμος εἶναι ἡ καταστολὴ πάσης βίας, τὸ παράδειγμα θὰ μᾶς τὸ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις, θὰ καταστείλῃ τὴν βίαν τῆς Κυβερνήσεως, θὰ καταστείλῃ τὰς παραστρατιωτικὰς ὀργανώσεις; (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ τὴν ἀπάντησιν δὲν ἔπρεπε νὰ τὴν ζητῇ ἀπὸ ἡμᾶς ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι τὴν ἀπάντησιν τὴν περιέχουν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Εἰς τὴν σελίδα 6 τῶν προγραμματικῶν τῆς δηλώσεων ἡ Κυβέρνησις, ἐπαγγέλλεται ὅτι θὰ λάβῃ τὰ ἑξῆς μέτρα: 1) Γενικὴν ἀναθεώρησιν τῶν μέχρι τοῦδε ἐκτοπίσεων. Αὐτὴ εἶναι ἡ παράβασις τοῦ νόμου. Πῶς κάνει ἡ Κυβέρνησις τὴν παράβασιν αὐτήν; (Χειροκροτήματα). 2) Ἡ ἄμεσος ἀναστολὴ τῶν ἐκτοπίσεων τῶν γυναικῶν καὶ παιδίων. Πῶς θὰ κάμῃ τὴν ἀναστολὴν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἐθέσπισεν ἡ Κυβέρνησις; Πῶς παραβιάζει τὸν νόμον καὶ δὲν τὸν ἐκτελεῖ. 3) Ἡ ἀμνήστευσις διὰ τὰς μέχρι τοῦδε στασιαστικὰς πράξεις ὅλων καὶ ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας ἐπανερχομένων καὶ ἀποτελεσματικὴ προστασία τῆς εἰρηνικῆς των ζωῆς. Ὥστε καὶ ἡ ἀμνήστευσις ἡ ὁποία εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὸν νόμον, δίδεται. Καὶ διατὶ ἐρωτᾶτε ἡμᾶς ἂν θὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον ἀφοῦ δὲν θέλετε νὰ τὸν ἐφαρμόσετε σεῖς; Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον ἐρώτημα. Ἀλλὰ περὶ τούτου, προκειμένου περὶ ἐπιβολῆς νόμου, νομίζω, εἶναι προσωπική μου γνώμη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξέλεξε τὸν ὀλιγώτερον κατάλληλον ἐκπρόσωπόν της. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἄλλοτε ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶχε παραπέμψει ἐνώπιον ἐκτάκτου στρατοδικείου, στασιαστὰς καὶ συνέβη τὸ ἑξῆς: Οἱ στασιασταὶ ἠγέρθησαν καὶ ἐκτύπησαν μὲ τὰ καθίσματά των τοὺς στρατοδίκας. Δὲν εἶναι ὅλοι ἱκανοὶ νὰ ἐφαρμόσουν τὸν νόμον.

§34ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μόνον σεῖς εἶσθε.

§35Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Εἴμεθα. Τὸ χέρι τὸ ἰδικόν μας εἶναι βαρύτερον ἀπὸ τὸ χέρι τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἂς ἀποτελεῖται ἀπὸ 8 ἀρχηγούς. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἕτερον ἐρώτημα. Τὸ ζήτημα τῆς ἀμνηστίας. Καὶ ἐρωτᾶται, τί φρονοῦμεν. Πράγματι ἡ θέσις ἡμῶν, τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, εἶναι ἄκρως λεπτὴ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Διότι εἰς τὸ Κόμμα τὸ ἰδικόν μας τὸ 1935 ἠγέρθη ἀνταρσία, ἡ ὁποία ἀπέτυχε καὶ χιλιάδες ὀπαδῶν μας κατεδικάσθησαν καὶ ὅταν ἐπανῆλθεν ὁ Βασιλεὺς τὸ 1935 ἔδωκε γενικὴν ἀμνηστίαν καὶ οἱ ὀπαδοί μας καὶ φίλοι μας, ἐξῆλθον τῶν φυλακῶν.

§36Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Παραλληλίζετε τὰς δύο ἀνταρσίας, κύριε συνάδελφε;

§37Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ὁμιλῶ περὶ τῆς ἀμνηστίας. Ἡμεῖς ἐπωφελήθημεν τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀμνηστίας εἰς ἄλλην περίπτωσιν. Τὸ ἄρθρον 39 τοῦ Συντάγματος, ἀναφέρει μίαν εὐχέρειαν νὰ δίδεται ἀμνηστία ὄχι διὰ νόμου, ἀλλὰ δι’ ἁπλοῦ Βασιλικοῦ διατάγματος εἰς τὰ πολιτικὰ ἀδικήματα. Κάποιος λόγος ὑπάρχει, πάγια Συντάγματα, ὄχι μόνον τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ ἄλλων Κρατῶν, νὰ περιέχουν διάταξιν περὶ ἀμνηστίας. Ἐπὶ Ὄθωνος ἐδόθη ἐπανειλημμένως ἀμνηστία εἰς κοινοὺς ληστάς, διότι τὸ Κράτος ἀντελήφθη ὅτι ἡ μὴ καταστολὴ τῆς ληστείας ἔφερε μεγάλας ζημίας εἰς τὸ Ἔθνος καὶ εἰς τοὺς χωρικοὺς καὶ εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Εἶναι θέμα πολιτικὸν πότε καὶ εἰς ποίας περιστάσεις παρέχεται ἀμνηστία.

§38Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Δηλαδὴ ὑποστηρίζετε, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ γενικὴ ἀμνηστία εἰς ὅλους καὶ εἰς τοὺς ἐν ταῖς φυλακαῖς καὶ εἰς τοὺς ὑποπεσόντας εἰς πολιτικὰ ἀδικήματα καὶ εἰς ὅλους;

§39Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, προσπαθῶ νὰ ἀνεύρω τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως. Εἴθισται εἰς τὰς συνθήκας εἰρήνης κατὰ τὸ παρελθόν, ὅταν ἐτερματίζοντο πόλεμοι, νὰ περιλαμβάνεται διάταξις περὶ γενικῆς ἀμνηστίας εἰς τὰς συνθήκας εἰρήνης. Ἡ συνθήκη εἰρήνης τῶν Ἀθηνῶν τοῦ 1913 μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας περιεῖχε διάταξιν περὶ ἀμνηστεύσεως ὅλων τῶν ἀδικημάτων. Περιεῖχε διάταξιν περὶ ἀμνηστεύσεως ὅλων τῶν ἀδικημάτων καὶ τῶν κοινῶν, τὰ ὁποῖα εἶχον σχέσιν μὲ τὰς πολεμικὰς ἐπιχειρήσεις. Καὶ ἐξεδόθη τότε, ὡς θὰ ἐνθυμεῖσθε οἱ νομικοὶ ἐξ ὑμῶν, μία ἀπόφασις τοῦ Δικαστηρίου τῶν Συνέδρων Κοζάνης, τὸ ὁποῖον ἐτιμώρησε δι’ εἱρκτῆς Τούρκους ἑνὸς χωρίου πλησίον τῆς Κοζάνης, οἱ ὁποῖοι εἶχον φονεύσει Ἕλληνας χωρικούς. Ὑπέβαλον αὐτὴν τὴν ἔνστασιν τῆς ἀμνηστίας, ἡ ὁποία ἐξιστόρει τὰ ἑξῆς: Ὅτι εἶχον εἰσέλθει Ἕλληνες ἀντάρται εἰς τὸ μουσουλμανικὸν χωρίον καὶ ἴσως προέβησαν εἰς ἀτοπήματα καὶ εἰς ἀντεκδίκησιν οἱ Τοῦρκοι χωρικοὶ ἐφόνευσαν Ἕλληνας χωρικοὺς μὴ ὑπευθύνους διὰ τὰ ἀτοπήματα τῶν ἀνταρτῶν. Καὶ ἦλθεν ὁ Ἄρειος Πάγος δι’ ἀποφάσεως τοῦ 1915 καὶ ἠκύρωσε τὴν ἀπόφασιν τοῦ Δικαστηρίου τῶν Συνέδρων τῆς Κοζάνης καὶ παρεδέχθη ὅτι οἱ φόνοι οἱ γενόμενοι ἀπὸ τοὺς Τούρκους χωρικοὺς ἐναντίον χωρικῶν Ἑλλήνων εἶχον σχέσιν μὲ τὰ πολεμικὰ γεγονότα. Ἐσχάτως ἀκόμη, μετὰ τὸ δημοψήφισμα ἐν Ἰταλίᾳ, ἐδόθη εὐρυτάτη ἀμνηστία διὰ τὰ πολιτικὰ καὶ τὰ μικτὰ ἀδικήματα. Ἀλλὰ λέγω τοῦτο: Ὅτι δι’ ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι ἐπωφελήθημεν διατάξεων ἀμνηστίας κατὰ τὸ 1935, εἶναι δύσκολον νὰ ἀπαντήσωμεν προκλητικῶς εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Καὶ λέγομεν τοῦτο, ὅτι ἐάν, κύριοι, εἰς δεδομένην στιγμὴν ἡ ἔκτασις ἑνὸς κακοῦ λάβῃ μεγάλας διαστάσεις καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν λόγῳ τῆς πληθύος τῶν ἀδικούντων νὰ ἐκκαθαρισθῇ διὰ τῆς δικαστικῆς ὁδοῦ, ἐὰν ἡ ἐπιβολὴ τοῦ νόμου, ὅπως τὴν θέλει ἡ Κυβέρνησις, πρόκειται νὰ στερήσῃ τὰς ἀνθρωπίνους ὑπάρξεις πολλῶν ἀνδρῶν τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ τοῦ στρατοῦ, κάθε θυσία εἶναι δεκτή, διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὸν θάνατον τόσων νέων, τόσων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὴν παράταξιν τὴν ἰδικήν μας.

§40Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Δέχεσθε διακοπάς, κ. Ρέντη;

§41Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ὁρῖστε, κύριε Πρόεδρε.

§42Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ὁμιλεῖτε ἐξ ὀνόματος τῶν Φιλελευθέρων;

§43Κ. ΡΕΝΤΗΣ.........

§44Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Διὰ νὰ γνωρίζω ὅτι ἔχω τὴν ὑπεύθυνον ἀπάντησιν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ....

§45Χ. ΛΑΔΑΣ (Δεικνύων πρὸς τὸν κ. Παπανδρέου φύλλον χάρτου). Ἐδῶ εἶναι ἡ ὑπεύθυνος ἀπάντησις.

§46Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. ..... Θὰ ἐπεθύμουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νὰ σᾶς ἀπευθύνω δύο ἐρωτήματα ἁπλᾶ: Ἄς ὑποτεθῇ ὅτι σχηματίζεται ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἐπιλεγομένου «κατευνασμοῦ». Ἐρωτῶ: Ἐὰν ἐντὸς τῆς αὐτῆς ἡμέρας αἱ συμμορίαι ἐπιτεθοῦν ἐναντίον τοῦ Στρατοῦ, τί θὰ διατάξῃ ἡ Κυβέρνησις; Ἄμυναν ἢ παράδοσιν; (Χειροκροτήματα). Ἄν διατάξητε παράδοσιν, εἶναι αὕτη ἀπαράδεκτος διὰ τὸ Ἔθνος! Ἄν διατάξητε ἄμυναν, πραγματοποιεῖ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν συνήντησε καὶ τὴν ὁποίαν ἐπονομάζει δυναμικήν! (Χειροκροτήματα). Ἐρώτημα δεύτερον: Ἄν ἀναλάβῃ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐπαγγέλλεται ἀμνηστίαν, ἐρωτῶ: Θὰ εἶναι γενική; Καὶ ἑπομένως θὰ ἀνοίξουν αἱ φυλακαί; Καὶ ἑπομένως θὰ στείλετε ἐνισχύσεις εἰς τὸν ἐχθρόν; Ἀπαντήσατε! (Χειροκροτήματα): Καὶ ὑπάρχει ἐπίσης μία διαπίστωσις: Ἀνεμνήσθητε περιστατικὴν ἀμνηστίαν, ἡ ὁποία ὅμως πάντοτε ἐχορηγήθη ἔπειτα ἀπὸ τὴν καταστολὴν τῆς στάσεως, ἐνῷ σήμεραν ἡ στάσις εὑρίσκεται ἐν ἐνεργείᾳ! (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§47Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἀνεμνήσθημεν περιστατικῶν, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν κοινοὺς ληστὰς χωρὶς νὰ γίνῃ καταστολή. Λόγοι πραγματικοὶ ἐπέβαλον τὴν ὑποχώρησιν τότε ἀκριβῶς διὰ νὰ σωθοῦν ἀνθρώπιναι ὑπάρξεις. Ἀλλὰ τὰ ἐρωτήματα τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἔχρηζον κἄν ἀπαντήσεως, διότι ἡ ἀπάντησις δίδεται ἀφ’ ἑαυτῆς. Ὅταν ὑπάρχῃ Κράτος καὶ κινηθῇ τις πρὸς ἐπίθεσιν ἐναντίον τοῦ Κράτους, τὸ Κράτος ἀμύνεται. Τί σχέσιν ἔχει ἡ ὑπόθεσις τῆς ἀμύνης τοῦ Κράτους εἰς δεδομένην στιγμὴν μὲ τὴν ὑπόθεσιν μιᾶς γενικῆς εἰρηνεύσεως; Ἄν σχηματίσωμεν σήμερον Κυβέρνησιν καὶ κατέλθῃ ἐξ Ἀγγελοκάστρου ὁ ἀξιότιμος ἀντιπρόσωπος τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὁ λήσταρχος κ......... καὶ μᾶς ἐπιτεθῇ, θὰ τὸν κτυπήσωμεν! Ἂν κατέλθῃ ὁ κ......... τοῦ κόμματος τοῦ κομμουνιστικοῦ βεβαίως θὰ τὸν κτυπήσωμεν. Τὶ δηλαδὴ συνάγετε ἐκ τούτου; Ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν μέθοδοι πολιτικαὶ πρὸς εἰρήνευσιν τῆς χώρας πρέπει νὰ τὰς χρησιμοποιήσωμεν.

§48Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διαφορὰ εἶναι ὅτι σεῖς προτείνετε ἀμνηστίαν καὶ τῶν κοινῶν ἐγκληματιῶν καὶ τῶν εἰς τὰς φυλακὰς κρατουμένων καὶ ὄχι μόνον τῶν διωκομένων διὰ πολιτικὰ ἐγκλήματα. Τοῦτο εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ ἐπὶ τούτου διϊστάμεθα.

§49Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Δὲν εἶναι μονοκόμματος ἡ πολιτική. Ἔχει ἀποχρώσεις. Δίδω ἀμνηστίαν ὁσάκις πρόκειται νὰ ἐπιτύχω τὴν εἰρήνευσιν, καὶ δὲν δίδω ὅταν δὲν πρόκειται νὰ ἐπιτύχω αὐτήν. Ἡ Κυβέρνησις ἔρχεται καὶ ἀμνηστεύει τοὺς ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας προσερχομένους. Ἐὰν ὅλοι προσέλθουν τοὺς ἀμνηστεύετε. Ἐὰν δηλαδὴ κατέλθουν ἐκ τῶν ὀρέων οἱ ἀντάρται τοὺς δίδετε ἀμνηστίαν, διότι κατερχόμενοι θὰ παραδώσουν τὸν ὁπλισμόν των. Ὅσοι εἶναι εἰς τὰς φυλακὰς δὲν ἀμνηστεύονται. Ἀλλὰ ἂς μὴ ἀπατώμεθα, κύριοι βουλευταί. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου ὑπάρχουν περὶ τοὺς 500 πολῖται, οἵτινες εὑρισκόμενοι εἰς τὰ βουνὰ δὲν δύνανται νὰ κατέλθουν εἰς τὰ χωρία των, καίτοι δὲν καταδιώκονται. Συμβαίνει δηλαδὴ κι’ ἐδῶ ὅ,τι συμβαίνει καὶ εἰς τὴν Ἰσπανίαν.

§50Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Νομίζετε, κύριε συνάδελφε, ὅτι εἶναι παρομοία ἡ περίπτωσις τῆς Ἰσπανίας μὲ τὴν ἰδικήν μας; Ἐδῶ ὑπάρχει μία Κυβέρνησις προελθοῦσα ἐξ ἐλευθέρων ἐκλογῶν καὶ ἐκεῖ ὑφίσταται μία δικτατορία.

§51Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτ. καὶ Ἀντιπρ. Κυβ.). Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. συνάδελφον, ὅστις ἐχρημάτισε καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς παραμονῆς ἐδῶ τῶν ξένων Ἐπιτροπῶν ἐρεύνης καὶ οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἀκούωνται γνῶμαι παρόμοιαι αἱ ὁποῖαι ἀσφαλῶς, ὡς εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ, δὲν συμβάλλουν εἰς τὴν εὐόδωσιν τοῦ ἔργου τῶν ἐν λόγῳ Ἐπιτροπῶν.

§52Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ὡμίλησα πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν καὶ εὗρον τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω ὅτι δικαίωμα δὲν ἔχει τρίτον Κράτος νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὰ ἐσωτερικά μας. Θεωροῦμεν ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἰς τὴν ὁποίαν μετέχουν καὶ πολλὰ μέλη τῆς ἀντιπολιτεύσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τύχῃ τῆς ἐμπιστοσύνης μας.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζέρβας, ὑπουργὸς ἄνευ Χαρτοφυλακίου, ἔχει τὸν λόγον.

§54Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Ὑποχρεοῦμαι καὶ ὀφείλω, κύριοι βουλευταί, νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον καὶ ἀγαπητόν μου φίλον ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας Πολιτευτήν, τὸν κ. Ρέντην, ὅσον ἀφορᾷ τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, τοῦ λόγου του, τὸ ὁποῖον ἀπηυθύνετο εἰδικῶς πρὸς ἐμὲ καὶ τὸ ὁποῖον ἐτοποθετεῖτο εἰς δηλώσεις ἡμῶν, ἢ μᾶλλον εἰς συνέντευξιν, τὴν ὁποίαν, πρὸ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς συνεργασίας, εἶχον δώσει εἰς τὴν ἐφημερίδα «Καθημερινή». Θὰ ἐθεωροῦσα παράλειψιν, ἂν ἄφηνα ἀναπάντητον τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον, τὸν ὁποῖον μετὰ τόσης προσοχῆς ἤκουσα ὁμιλοῦντα. Καὶ τοῦτο, διότι ἂν ἔμενεν ἀναπάντητος, θὰ ἀπετέλει ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἐμοῦ προσωπικῶς, πιστεύω δὲ καὶ ὅλων τῶν ἄλλων ἀξιοτίμων συνεργατῶν μας, αἰχμὴν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, τῆς Ἐθνικῆς συνεργασίας. Καὶ ὅταν ἀνέφερε τὴν μικρὰν περικοπὴν τῆς ἀνακοινώσεως, τὴν ὁποίαν εἶχον κάμει πρὸς τὴν ἐφημερίδα «Καθημερινή», θὰ ἤθελον, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, νὰ ἀνέφερεν ὅλο τὸ κείμενον. Καὶ τὸ ὅλον κείμενον, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ μία συνέχεια καὶ συνέχεια τῆς ὅλης στάσεώς μου, ὡς ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐνεφανίσθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. (Χειροκροτήματα). Εἴπαμεν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἐμφανίσεώς μας, ὅτι τάσσομεν δι’ ἡμᾶς, ὡς ἔργον καὶ ὡς καθῆκον πρωταρχικόν, τὴν προσπάθειάν μας νὰ ἀναλώσωμεν, πάσας τὰς δυνάμεις μας διὰ τὴν ἐπίτευξιν τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως. (Χειροκροτήματα). Καὶ δὲν ἐπαύσαμε καὶ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ διὰ τοῦ Τύπου καὶ εἰς πάσας τὰς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρέθημεν, ἐπικοινωνοῦντες μὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, νὰ διαλαλοῦμεν ὡς ἀνάγκην ἐπιτακτικήν, ὡς ἀνάγκην Ἐθνικήν, τὴν Ἐθνικὴν Ἕνωσιν ὅλων τῶν ἐν τῇ Βουλῇ Κομμάτων. Ἀσκοῦντες δὲ τὸ ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οὐδέποτε ἀπέλιπεν ἀφ’ ἡμῶν ἡ σκέψις, ὅτι ἡ ἄσκησις τῆς Ἀντιπολιτεύσεώς μας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὤφειλε νὰ εἶναι καθαρῶς θετικῆς καὶ δημιουργικῆς σημασίας. Καὶ πιστεύω, ὅτι οἱ κ. συνάδελφοι θὰ διεπίστωσαν τὸ γεγονὸς τοῦτο. Οὐδέποτε ἠσκήσαμεν ἀντιπολίτευσιν ἀρνητικήν. Ἐὰν ἐψέξαμεν ἄλλοτε τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐψέξαμεν ταύτας, ὑπολογίζοντες πάντοτε, ὅτι ὁ λόγος ἡμῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ βλάψῃ τὰ γενικὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους. Ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν ἐδόθη καὶ ἡ συνέντευξίς μας πρὸς τὴν «Καθημερινήν». Συνεπῶς νομίζω, ὅτι καλῶς ἀνέφερε τὸ γεγονὸς αὐτό, ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας συνάδελφος, διότι νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν συνέντευξίν μας ἐκείνην νὰ εὐσταθήσῃ αἰχμὴ κατὰ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἐθνικῆς συνεργασίας. Ὅσοι εἰσήλθαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν σημερινήν, εἰσήλθομεν μὲ τὴν ἀπόφασιν, τὸν πόθον καὶ τὴν πίστιν δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἐπιτελοῦμεν καθῆκον Ἐθνικὸν καὶ ἐπιτακτικὸν καὶ δι’ αὐτὸ εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις της, ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ στόματος τοῦ Προέδρου αὐτῆς, πρῶτον ἐξέφερε τὴν ὀδύνην της, διότι δὲν συμμετέχει τὸ σύνολον τῶν ἐν τῇ Βουλῇ Κομμάτων, διότι δὲν συμμετέχει τὸ ἱστορικὸν Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Δι’ αὐτὸ ἐπιστεύσαμεν καὶ πιστεύομεν, ὅτι ἡ ἀνάγκη τοῦ νὰ ὑπάρξῃ Ἐθνικὴ Κυβέρνησις, Ἐθνικῆς συνεργασίας, εἶναι ὑπὲρ ἐπιτακτική. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἐθέσαμεν κατὰ μέρος πάσας τὰς οἱασδήποτε φύσεως διαφοράς μας καὶ ἐδώσαμε τὰς χεῖρας εἰς ἑαυτοὺς καὶ ἀλλήλους, διὰ νὰ δυνηθῶμεν, κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ ἀντεπεξέλθωμεν εἰς τὰς κρισίμους αὐτὰς στιγμάς, ἵνα κατὰ τὸ δυνατὸν δυνηθῶμεν καὶ δημιουργήσωμεν τὸ Κράτος τῆς ἰσοπολιτείας, τὸ Κράτος τοῦ Δικαίου. (Χειροκροτήματα).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δημήτριος Σφαέλλος.

§56Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Θλίβομαι βαθύτατα, κύριοι βουλευταί, διότι παρὰ τὴν διευκρινιστικὴν παρέμβασιν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος οὐσιαστικῶς διαδέχομαι εἰς τὸ ἐθνικὸν βῆμα τὸν ἐκ Κορινθίας διαπρεπῆ συνάδελφόν μας. Θλίβομαι, διότι αἰσθάνομαι τὸν πειρασμὸν καὶ τὴν ἀνάγκην νὰ παρασυρθῶ μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου, ὅπου μόνον ἡ συγκράτησις ἐκ τῆς ἀντιλήψεως τῶν στιγμῶν ποὺ διερχόμεθα, μοῦ ἀποκλείει ἀπάντησίν τινα εἰς ὅσα ἀτυχῶς ὄχι μόνον ἀπόψε, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν πρὸ ἡμερῶν ἀγόρευσίν του ὁ ἐκ Κορινθίας διαπρεπὴς συνάδελφος, ἐπωμισθεὶς ρόλον ὄχι ἀσφαλῶς συμπαθῆ καὶ εὐχάριστον, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶπεν. Ἐν τούτοις τόσον ἡ ἀνάμνησις τῆς ὀρθοτάτης διακοπῆς τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὅσον καὶ ἡ συναίσθησις ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν, ὅ,τι θέλομεν, ἀσυσχετίστως καὶ ἀνεξελέγκτως πρὸς τὴν πραγματικότητα τῶν καιρῶν καὶ τῶν περιβαλλόντων γεγονότων, μοῦ ἐπιβάλλουν νὰ δηλώσω ὅτι συσχετίζων τὰ ὅσα εἶπεν ὁ ἐκ Κορινθίας συνάδελφος ἀπόψε, μὲ ὅσα καὶ χθὲς τὴν ἑσπέραν ἔλεγεν ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων σεβαστὸς κ. Σοφούλης, ὑποχρεοῦμαι νὰ ἀντιπαρέλθω ταῦτα. Διότι θὰ ἦτο ἄηθες εἰς ἐμὲ καὶ τὰς πεποιθήσεις μου καὶ ὄχι ἐξυπηρετικὸν τῆς ἐκτιμήσεως ὑπὲρ τῶν νεωτέρων στοιχείων εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν νὰ ὑπεισέρχωνται εἰς τὴν ἐξέτασιν ζητημάτων ἀπὸ τὰ ὁποῖα οὐδὲν ἀγαθὸν θὰ προκύψῃ οὔτε διὰ τὸν λαόν μας, οὔτε διὰ τὴν γαλήνην τοῦ τόπου μας. Καὶ φοβοῦμαι ὅτι αἱ δύο ἀγορεύσεις αὐταὶ τὰς ὁποίας συνεσχέτισα αἱ προερχόμεναι ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν καὶ ἀπὸ ἐπίλεκτον μέλος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων μόνον εἰς τὴν ὄξυνσιν τῶν παθῶν καὶ εἰς τίποτε ἄλλο δὲν συντελοῦν. Ἕν ὁλόκληρον ἔτος παρῆλθεν μετὰ τὸ ἱστορικὸν ἐκεῖνο πρωϊνὸν εἰς τὸ γήπεδον τοῦ Παναθηναϊκοῦ, τὸ γήπεδον ὅπου ὁ Ἀθηναϊκὸς Λαὸς λησμονῶν τὴν ἔνταξίν του, (τὴν φυσιολογικὴν ἄλλωστε εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ πολιτεύματα), εἰς κόμματα, ἐχειροκρότει καὶ ἀνεζήτει διὰ τὸ συμφέρον τοῦ τόπου τὴν Ἐθνικὴν Ἕνωσιν. Καὶ δύο μῆνες παρῆλθον ἀφ’ ὅτου ἀπὸ τοῦ ἰδίου βήματος συστάσεις ἐξ ἐπισημωτάτων καὶ φιλικωτάτων πρὸς τὸ Ἔθνος χειλέων ἠκούσθησαν διὰ τὴν συγκρότησιν Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Ἑνώσεως. Καὶ παριστάμεθα σήμερον καὶ παρακολουθοῦμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἐθνικῆς Πολιτικῆς συνεργασίας. Εἶναι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ ἕνα προϊὸν ἐλπίδων θελήσεως, καὶ ἀπαιτήσεως τῆς κοινῆς μας γνώμης. Ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ τελοῦσα—παραδόξως πῶς καὶ ἔν τινι μέτρῳ ἀντικοινοβουλευτικῶς—ὑπὸ τὴν Προεδρίαν Σεβαστοῦ ἰδιώτου Πρεσβύτου, δημιουργεῖ τὰς ἐλπίδας καὶ τὰς πιθανότητας μιᾶς καλυτέρας ἐξελίξεως τῶν ἐσωτερικῶν Κυβερνητικῶν θεμάτων καὶ τῶν Ἐθνικῶν μας ἀπαιτήσεων. Ἀλλ’ ἀκόμη δημιουργεῖ καὶ τὴν ὑποχρέωσιν ἵνα ἐκφράσωμεν μίαν θερμὴν εὐχαριστίαν πρὸς τὸν σεβαστὸν πρεσβύτην ἰδιώτην ὁ ὁποῖος περὶ τὰς δυσμὰς τοῦ πολιτικοῦ του σταδίου προσφέρει ὑποδειγματικῶς διὰ τὸν Πολιτικόν μας κόσμον τὰς ὅσας τοῦ ἀπέμειναν δυνάμεις εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος, κατὰ τρόπον παραδειγματικόν. Καὶ εἶναι νομίζω πάντα ταῦτα ἡ ἐπιβεβλημένη καὶ δικαία ἐκδήλωσις τῶν βαθυτάτων εὐχαριστιῶν, καὶ διερμήνευσις τῆς εὐγνωμοσύνης, τῆς κοινῆς γνώμης, πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Μετὰ ταῦτα ὅμως πρέπει νὰ τονισθῇ ἐξ ἀρχῆς ὅτι μεγάλαι εἶναι αἱ προσδοκίαι τῆς κοινῆς γνώμης ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Καὶ τὸ ἔργον τῶν ἑπτὰ Πολιτικῶν Ἡγετῶν οἱ ὁποῖοι ἀπαρτίζουν τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἐθνικῆς συνεργασίας εἶναι ἔργον τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ μοιραίως ἢ συσχέτισιν μὲ τὴν καλὴν φήμην τῶν ἑπτὰ σοφῶν τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος καὶ τὴν περίοδον τῶν 7 παχέων ἀγελάδων ἢ — ὅπερ ἀπεύχομαι — θὰ ἔχῃ συσχέτισιν μὲ ἄλλην φαιδρὰν ἀνάμνησιν τῆς παιδικῆς μας ἡλικίας, τῶν ἑπτὰ νάνων καὶ τὴν περίοδον τῶν 7 ἰσχνῶν ἀγελάδων. Εὐχαί, προσδοκίαι καὶ ἐλπίδες ἢ ἀπαιτήσεις τῆς κοινῆς γνώμης φέρουν τὸν προσανατολισμὸν τῶν προσδοκιῶν μας εἰς τὴν πρώτην δυάδα. Ἡ ἀνάγκη τῆς προσπαθείας διὰ τὴν Ἐθνικὴν συνεργασίαν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ἔχει διαπιστωθῆ ποικιλοτρόπως καὶ ἐπανειλημμένως τόσον ἀπὸ τοὺς ἁρμοδιώτερους ἐσωτερικοὺς λαϊκοὺς καὶ συνταγματικοὺς παράγοντας τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς ὅσον καὶ ἀπὸ τοὺς ἐξωτερικοὺς φιλελληνικοὺς παράγοντας. Ἡ ἀνάγκη τῆς συνησπισμένης πολιτικῆς προσπαθείας ἦτο ἔκδηλος ὄχι μόνον διότι κινδυνεύει τὸ Κράτος, ἀλλὰ ἀκόμη διότι ἂν δὲν κατελήγαμεν εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν ἡ φθορὰ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου θὰ ἦτο μεγίστη, ἴσως ἀνεπανόρθωτος, μὲ ἀπροσδιορίστου ἐκτάσεως συνεπείας καὶ διὰ τὴν πολιτικὴν ἡγεσίαν καὶ τὴν ὁμαλὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Καὶ ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ἡ κοινὴ γνώμη ἀπαιτεῖ ἀποφασιστικὰ ἔργα καὶ μεθόδους εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς Κυβερνητικῆς ἐξουσίας, τακτικῆς καὶ πολιτικῆς, ἡ ὁποία νὰ δώσῃ καρποὺς Κυβερνητικοὺς καὶ διοικητικοὺς συγκεκριμένους. Καὶ τὴν ἄσκησιν τῆς ἀποφασιστικῆς Κυβερνητικῆς τακτικῆς ἡ κοινὴ γνώμη τὴν θέλει νὰ ὁμοιάζῃ πρὸς μίαν Κοινοβουλευτικὴν Δικτατορίαν ἀποβλέπουσαν μόνον εἰς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους, διότι ὁ τόπος ἔχει ἀνάγκην θεληματικῆς καὶ θαρραλέας εἰς ἀναλήψεις εὐθυνῶν Κυβερνήσεως, διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπιληφθῇ ὅλων τῶν θεμάτων ἐπιτυχῶς, ἂν δὲν θέλωμεν νὰ καταλήξωμεν νὰ ἴδωμεν τὸν πολιτικὸν κόσμον ἀρνητικῶς θέτοντα τὰ θεμέλια ἀτομικῆς Δικτατορίας τῆς ὁποίας τὴν εὐθύνην θὰ φέρῃ ὁλοκληρωτικῶς. Καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἔχει νὰ ἐπιληφθῇ ἐπιτακτικῶν θεμάτων τῷ ὄντι, οὐ μόνον ὡς τὸ τῆς Δημοσίας τάξεως, ἀλλὰ καὶ θεμάτων οἰκονομικῶν, τῆς ἀνοικοδομήσεως, τῆς ἀνασυγκροτήσεως, καὶ βεβαίως ὄχι ὀλιγώτερον τοῦ θέματος τῶν Ἐθνικῶν μας διεκδικήσεων διὰ τὰς ὁποίας ἀσχέτως πρὸς τὰς ἀποφάσεις τῶν Συμμαχικῶν Συνεδρίων τῆς συγχρόνου Ἱερᾶς Συμμαχίας, τὴν τελευταίαν λέξιν—τονίζω—μοιραίως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ πάλιν θὰ εἴπῃ. Μὲ τοιαύτας ἀντιλήψεις καὶ τοιοῦτον φρόνημα νομίζω ὅτι ὀφείλει ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τῆς Ἐθνικῆς πολιτικῆς συνεργασίας νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἔργον της. Καὶ ὁμολογουμένως ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἀφ’ ἧς ἀναλαβοῦσα τὰ καθήκοντά της εὑρίσκεται ἐνώπιον ἡμῶν ἡ νέα Κυβέρνησις, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἓν σοβαρώτατον θέμα ἦτο τὸ κατ’ ἀνάγκην ἐπειγούσης διαφωτίσεως ἀπασχολῆσαν αὐτὴν ὡς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν ἓν θέμα; Τὸ Δημοσιοϋπαλληλικόν. Καὶ βεβαίως ἐπικαλουμένη τὸ ἰσχυρόν της κῦρος καὶ ὑποχρεωθεῖσα εἰς συγκεκριμένας ὑποσχέσεις καί, ἐν τινι μέτρῳ καὶ εἰς παραχωρήσεις, ἔπεισεν ἡ Κυβέρνησις τὸν δημοσιοϋπαλληλικὸν κόσμον νὰ λύσῃ τὴν ἀπεργίαν του καὶ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων του. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐπιβεβλημένον εἶναι νὰ τύχῃ τῆς ὅλως ἰδιαιτέρας προσοχῆς τῆς παρούσης Κυβερνήσεως τὸ θέμα τὸ δημοσιοϋπαλληλικὸν ἐν τῇ πληρότητί του καὶ ὄχι μόνον ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς οἰκονομικῆς ἢ τῆς μισθολογικῆς, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς καθολικῆς ἀναδιοργανώσεως τῆς Κρατικῆς μας μηχανῆς. Διότι ἐὰν δὲν ἀποκτήσωμεν σύνθεσιν δημοσιοϋπαλληλικὴν ἀπὸ ὄργανα τοῦ Κράτους τὰ ὁποῖα νὰ ἐμφοροῦνται ἀπὸ ἀνώτερα ἰδανικά, πειθαρχίαν, συναίσθησιν τῆς εὐθύνης ἀλλὰ καὶ ταὐτοχρόνως μὲ ἀμοιβὴν ἱκανοποιητικήν, ὅλη ἡ προσπάθεια τὴν ὁποίαν εὐαγγελίζονται αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν ἐν παντὶ καὶ ἀνοικοδόμησιν τοῦ τόπου εἰς τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον φυσικῶς καὶ μοιραίως θὰ ἀποτύχῃ. Καὶ ἐνῷ ἐκ πρώτης ὄψεως δὲν φαίνεται τὸ Δημοσιοϋπαλληλικὸν θέμα νὰ εἶναι ἐπεῖγον, ὅμως βαθύτερον ἐξεταζόμενον εἶναι ὄντως ἐπεῖγον θέμα καὶ μάλιστα ὑπὸ τὴν πληρότητα τῆς μορφῆς αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως καὶ τῆς ἱκανοποιητικῆς ἀμοιβῆς τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων ἀλλὰ καὶ τῆς εὐθύνης των, καὶ τοῦ τρόπου προσλήψεως ἢ διορισμοῦ αὐτῶν, τῶν προσόντων αὐτῶν, τῆς ἀποδόσεως πειθαρχίας καὶ ἐκκαθαρίσεως ἢ ἐξυγιάνσεως ἥτις τόσον χωλαίνει καὶ ἀνεξηγήτως καθυστερεῖ εἰς ἀπογοήτευσιν τῶν ἱκανῶν, καὶ εἰς ἀτυχῆ βράβευσιν τῶν κακῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ ἀκόμη χρειάζεται ἀναθεώρησις καὶ κωδικοποίησις τῆς δημοσιοϋπαλληλικῆς νομοθεσίας ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα ἡ προσπάθειά της καὶ νὰ ἔχῃ μέσα ἐκπληρώσεως τοῦ ὑπισχνουμένου ἔργου της. Καὶ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ λησμονηθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν οὔτε ἄνευ συνεπειῶν νὰ μείνῃ, ὅτι ὅταν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁλόκληρος ὁ δημοσιοϋπαλληλικὸς κόσμος ἠρνεῖτο τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τὸ Κράτος τοῦ ὁποίου ἀποτελεῖ τὴν οὐσιαστικὴν ἔμψυχον ὀντότητα, μόνον μία ἐξαίρεσις τιμητικὴ ὑπῆρξεν: Ἡ ἐξαίρεσις τῶν ἀνθρώπων ποὺ διὰ τῆς προσωπικῆς των θυσίας ζωῆς καὶ ὑγείας διὰ τοῦ νυχθημερὸν κόπου των καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντός των ἀμείβονται μὲ 3.500 δραχμὰς ἡμερησίως. Εἶναι ἡ ἐξαίρεσις τῶν ἀνδρῶν τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ τῶν ἀνδρῶν τῶν Ἐθνικῶν Δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι τεταγμέναι εἰς τὴν ὑπεράσπισιν τῶν Ἐθνικῶν συμφερόντων καὶ τῆς ὑπάρξεως τοῦ Κράτους. Ἡ Κυβέρνησις νομίζω ὅτι ὀφείλει νὰ ἐπιδιώξῃ θετικῶς τὴν συναίσθησιν τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους ἀπέναντι τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος τούτου ὅλως ἰδιαιτέρως καὶ μὲ ὅλην τὴν ἁρμόζουσαν δικαιοσύνην καὶ ἀποφασιστικότητα εἰς ἀνταπόδοσιν τῶν ὑψηλῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ἡρωϊκῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις εὐθὺς ἅμα τῇ συγκροτήσει της εὑρέθη ἐπίσης ἐνώπιον δύο Ἐθνικῆς σημασίας καὶ ἐπειγόντων θεμάτων: Τὸ ἓν θέμα εἶναι τὸ ἔργον τῆς Οἰκονομικῆς Ἀποστολῆς Πόρτερ, καὶ τὸ ἄλλο θέμα εἶναι αὐτὴ ἡ ἀποστολὴ τῆς ἐρευνητικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ο.Η.Ε. Δὲν εἶμαι βεβαίως ἐγώ, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ὑπεισερχόμην εἰς λεπτομερείας διὰ τὰ δύο λεπτὰ αὐτὰ ὡς πρὸς τὸν χειρισμόν των θέματα. Ἀλλὰ εἶναι χρήσιμον καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ καὶ τὸ Σῶμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ ἐνθυμοῦνται ὅτι ἕως τώρα εἰς τὰς οἰκονομικάς μας αἰτήσεις ἔναντι τῶν ξένων ὡμιλούσαμεν περὶ πιστώσεων εἰς ἐφόδια, ἐνῷ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνάγκη εἶναι νὰ ἀναζητήσωμεν πιστώσεις εἰς ἐφόδια ἀλλὰ καὶ εἰς ρευστόν, εἰς χρῆμα. Διότι δὲν εἶναι ἱκαναὶ αἱ πιστώσεις εἰς ἐφόδια μόνον νὰ καλύψουν τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου, καὶ τὰς εἰδικὰς χρηματικὰς ἀνάγκας δι’ ἐκτέλεσιν ὠφελιμωτάτων παραγωγικῶν καὶ ἀνασυγκροτικῶν ἔργων εἰς ἀνασύνθεσιν τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου. Ἐξ ἄλλου ἐπίσης πρέπει νὰ τύχῃ τῆς δεούσης προσοχῆς εἰς τὰς συζητήσεις μετὰ τῆς οἰκονομικῆς ἀποστολῆς Πόρτερ τὸ ὅτι δύναται νὰ ἀνακύψῃ πάλιν πραγματικὴ καὶ ὑγιὴς οἰκονομικὴ ζωὴ εἰς τὸν τόπον ἄνευ ἀνακτήσεως τῶν προϋποθέσεων ἐκείνων αἱ ὁποῖαι συνιστοῦν τὴν ἀληθῆ καὶ ὑγιᾶ οἰκονομικὴν ζωήν. Ἄν δὲν ἀνακτήσωμεν ἢ δὲν ἀναγνωρισθῇ ἡ συμμαχικὴ ὑποχρέωσις νὰ βοηθηθῶμεν νὰ ἀνακτήσωμεν τὰς ἀγορὰς τὰς ὁποίας εἴχομεν προπολεμικῶς εἰς τὴν Κεντρικὴν Εὐρώπην πρὸς ἐξαγωγὴν τῶν προϊόντων μας, ἂν δὲν ἴδωμεν εἰς τὴν Τσεχοσλοβακίαν, τὴν Αὐστρίαν καὶ τὴν Γερμανίαν τοποθετούμενα καὶ πάλιν τὰ γεωργικὰ προϊόντα μας, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σήμερον δὲν τοποθετοῦμεν εἰς τὰς Χώρας αὐτὰς ὄχι ἐξ ὑπαιτιότητός μας ἀλλὰ καὶ ἐκ παρεμβαλλομένων ἐμποδίων ἀτυχῶς ὄχι ἐξ ἐχθρικῆς πλευρᾶς, οὐδεμία οὐσιαστικὴ οἰκονομικὴ βοήθεια εἰς τὸν τόπον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λέγεται ὅτι παρέχεται, καὶ θὰ ἀχθῶμεν νὰ ὁμοιάζωμεν πρὸς μισθοσυντηρήτους παρίας τῆς εὐρωπαϊκῆς οἰκονομίας ὅπως ἀκριβῶς καὶ ἡ «νέα τάξις» πραγμάτων τοῦ Χίτλερ εἶχεν ὡς πρόθεσιν ποτὲ διὰ τὴν Ἑλλάδα. Πέραν τούτου μᾶς ὁμιλοῦν δι’ οἰκονομικήν τινα ἐπικουρίαν διὰ τῶν ἀτελευτήτως καὶ πολυπληθῶς ἀφικνουμένων εἰς τὸν τόπον μας ἐμπειρογνωμόνων, καὶ περὶ ὑποχρεώσεώς μας πρὸς ἐργασίαν καὶ εἰδικῶς περὶ τοῦ ἐξαγωγίμου τινῶν προϊόντων μας ἐνῷ ὁ λαός μας θέλει νὰ ἐργασθῇ καὶ ἔχει ἀποδείξει τοῦτο. Καὶ αἱ στατιστικαὶ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ὡς πρὸς τὰς καλλιεργητικὰς προσπαθείας τὰς ὁποίας καταβάλλει ὁ λαὸς εἶναι ἄκρως διαφωτιστικαί. Καὶ εἰδικώτερον μᾶς ὁμιλοῦν περὶ ἐξαγωγῆς τοῦ ἐλαίου μας καὶ ἀντικαταστάσεώς του — εἰς διατροφὴν τοῦ λαοῦ μας — διὰ μαργαρίνης. Ἀλλ’ ἂς γνωρίζουν οἱ φίλοι ἐμπειρογνώμονες ὅτι τὰ κύρια προϊόντα μας εἶναι ἡ σταφὶς καὶ ὁ καπνὸς καὶ τούτων ἐκάμομεν ἐξαγωγὰς προπολεμικῶς κυρίως, καὶ πρέπει καὶ αὐτοὶ — ἐκεῖνοι διὰ τοὺς ὁποίους ἐδώσαμεν τὸ αἷμα μας — νὰ ἀντιληφθοῦν ὅτι ἔχουν ὑποχρέωσι νὰ βοηθήσουν νὰ ἀπορροφηθοῦν διὰ νὰ ζήσωμεν καὶ ἡμεῖς διὰ τῆς ἐργασίας μας καὶ ὄχι διὰ τῆς βοηθείας των. Ἀλλ’ ἐξ ἴσου σοβαρὸν ζήτημα πρὸς τὸ τῆς οἰκονομικῆς ἀποστολῆς Πόρτερ εἶναι καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀφικνουμένης σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα Ἐπιτροπῆς τοῦ Ο.Η.Ε. διὰ τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει νὰ διαφεύγῃ τὴν ἀντίληψίν μας ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτή, σύμφωνα μὲ τὴν συστήσασαν αὐτὴν ἀπόφασιν, δικαιοῦται νὰ ὑποδείξῃ καὶ μέτρα διασφαλίζοντα τὴν εἰρήνην εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν τῆς Νοτιοανατολικῆς Εὐρώπης εἰς τὴν ὁποίαν ζῶμεν ἡμεῖς καὶ οἱ ἐν ἐπιβουλῇ ἡμῶν πρὸς Βορρᾶν γείτονές μας. Ἀλλὰ τὰ μέτρα ταῦτα ἅτινα ἡ Ἐπιτροπὴ ἐρεύνης τοῦ Ο.Η.Ε. δικαιοῦται νὰ προτείνῃ, μοιραίως σχετίζονται μὲ τὸ μέγα θέμα τὸ ὁποῖον ἀντιμετωπίζει ὁ τόπος καὶ ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὸ θέμα δηλαδὴ τῆς Δημοσίας Τάξεως. Εὐρυτάτη συζήτησις, ἴσως ὑπὲρ τὸ δέον φραστικὴ καὶ θεωρητική, καὶ φιλολογικὴ ἔγινεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν περὶ τὸ θέμα τοῦ κατευνασμοῦ καὶ τῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς Δημοσίας τάξεως. Καλὸν θὰ εἶναι νὰ ἐνθυμοῦνται ὅλοι οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ οἱ ἡγέται τῶν πολιτικῶν κομμάτων ἅτινα ἀπαρτίζουν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι αὐτοὶ «κυβερνοῦν» καὶ ὅτι κάθε ἀστοχία τῶν προσπαθειῶν των μὲ ἀμνηστίαν καλυπτομένη ἀκολούθως ἐγγράφεται εἰς τὸ παθητικόν των. Καὶ ἡ ἀστοχία των αὐτὴ ὁδηγεῖ εἰς κατατριβὴν τῆς ἐκτιμήσεως καὶ τῆς πίστεως πρὸς τὴν ἀξίαν καὶ ἀποτελεσματικότητα τῶν προσπαθειῶν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Καὶ πρὸ παντὸς ἄλλου ὀφείλομεν νὰ ἐνθυμούμεθα ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἐνώπιον ἡμῶν τὰς ἡμέρας αὐτὰς πρὸς ἐπίλυσιν καὶ ἀντιμετώπισιν θέματα τόσον θεωρητικά, ὅσον οὐσιαστικὰ καὶ πρακτικὰ ἀναζητοῦντα τὴν ἀντιμετώπισίν των, καὶ ὁ λαὸς ἀπὸ τὰς πολλὰς θεωρητικὰς συζητήσεις ἕνα θέλει νὰ γνωρίζῃ, ἂν ὑπάρχῃ νόμος ἢ δὲν ὑπάρχει νόμος!.... Καὶ εὐρεῖα μέχρις ὑπερβολῆς συζήτησις, παραδόξως ἔγινε εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην περὶ τῆς μορφῆς τοῦ νόμου τῆς μιᾶς παρατάξεως, ἢ τῆς ἄλλης τὴν ὁποίαν ὑποδέχεται ἄλλη παράταξις, ἢ καὶ τοῦ νόμου τῆς τρίτης παρατάξεως. Ἀλλ’ αὐτά, κύριοι, εἶναι ἐφευρήματα καὶ πολιτικὰ σοφίσματα. Διὰ τὸν λαὸν ὅμως δὲν ἔχουν ἀξίαν διότι ὁ λαὸς πιστεύει ὑγιῶς ὅτι ἕνας εἶναι ὁ νόμος, ἐκεῖνος ἀκριβῶς ὁ ὁποῖος θεσπίζεται, ὑπάρχει καὶ ἐφαρμόζεται συμφώνως μὲ τὰ θέσμια τὰ συνταγματικὰ τοῦ τόπου καὶ ψηφίζεται ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ εἰς τὴν Βουλήν. Αὐτὸς εἶναι ὁ μόνος ἀληθὴς νόμος, καὶ ὅλα τὰ ἄλλα λεγόμενα εἶναι παρερμηνεῖαι καὶ περικαλύψεις τῆς ἀληθοῦς θελήσεως τινῶν πρὸς ἄσκησιν βίας, ἐπιβολῆς δηλαδὴ τῆς θελήσεώς των καὶ τίποτε ἐπὶ πλέον. «Νόμος», εἶναι ἀκόμη κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ λαοῦ ὁ Ποινικὸς Νόμος, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ εἰς κάθε τόπον, πολὺ πρὶν ὑπάρξῃ τὸ φροῦτον τῆς ἐποχῆς, τῆς δεξιᾶς ἢ τῆς ἀριστερᾶς, τοῦ φασισμοῦ ἢ τῶν ἄλλων ἀντιμάχων θεωριῶν αὐτοῦ. Ὁ Νόμος ὁ Ποινικός, ὁ ὁποῖος περιέργως εἰς τὸν τόπον μας ἐφαρμόζεται αὐστηρῶς καὶ ἀπαρεγκλήτως διὰ τοὺς μικροκλέπτας καὶ τοὺς ἄλλους παραβαίνοντας αὐτόν, ἀλλὰ δὲν ἐφαρμόζεται καὶ ἀτονεῖ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑποπίπτουν κατ’ ἐπάγγελμα θὰ ἔλεγέ τις εἰς τὴν παράβασιν τῶν διατάξεων «περὶ ἐσχάτης προδοσίας»!..... (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ παρ’ ἐκτὸς τοῦ θέματος τῆς Δημοσίας Τάξεως ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐν συσχετίσει πρὸς τὸν κύκλον τῶν Ἐθνικῶν μας διεκδικήσεων καὶ τὴν ὑπογραφὴν τῶν συνθηκῶν μὲ τὰς τέως Ἐθνικὰς Χώρας. Δικαιοῦμαι νομίζω ἔχων τὴν ἣν ἔχω ἡλικίαν καὶ πρόσφατον τὴν προέλευσιν ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ, δικαιοῦμαι νὰ τονίσω διὰ λογαριασμὸν τῶν συστρατιωτῶν μου ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν μαχόμενοι εἰς τὰ Ἀλβανικὰ βουνά, μαχόμενοι εἰς τὰ Μακεδονικὰ ὀχυρά, μαχόμενοι εἰς τὴν Κρήτην, εἰς τὸ Ἀλαμέϊν καὶ ὅπου ἀλλοῦ ἐγένοντο μάχαι ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος—Ἰδέας διὰ λογαριασμὸν τῆς κάθε ἀνθρωπίνης ἐλευθερίας, δικαιοῦμαι νὰ εἴπω ὅτι ἡ ὑπογραφὴ τῶν συνθηκῶν αὐτῶν δὲν γνωρίζω ἴσως εἰς ποίας δυσχερείας θὰ περιαγάγῃ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν καὶ εἰς ποῖον λεπτὸν σημεῖον θὰ τὴν φέρῃ. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον γνωρίζω καλῶς εἶναι ὅτι τὸ Βορειοηπειρωτικὸν ζήτημα τὸ ὁποῖον θὰ συζητηθῇ μετὰ τὸ Αὐστριακὸν καὶ τὸ Γερμανικόν, εἶναι ζήτημα ἀνοικτὸν διὰ τὸ Ἔθνος καὶ ἀποτελεῖ καὶ θὰ ἀποτελῇ ἕως τῆς λύσεώς του τὴν Ἐθνικὴν διεκδίκησιν, ἀσχέτως τῆς χρονικῆς διακυβεύσεώς του βάσει ἀποφάσεων τῶν ἰσχυρῶν τῆς γῆς. Ὁμοίως δὲ καὶ διὰ τὸ ζήτημα τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμυλίας. (Χειροκροτήματα). Διότι μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Κουλίσεφ ὁ ὁποῖος θρασύτατα ἐξακολουθεῖ νὰ ἀνακινῇ ζήτημα Θράκης, καὶ μετὰ τὴν προσφυγὴν τῶν Πομάκων εἰς τὸν Ο.Η.Ε. οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν ἕνωσιν μὲ τὴν Ἑλλάδα δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ ἀνεκτὸν νὰ ὁμιλοῦμεν πλέον ἁπλῶς μὲ τὸ σχῆμα τοῦ αἰτήματος περὶ διαρρυθμίσεως τῶν Ἑλληνοβουλγαρικῶν συνόρων, ἀλλ’ ὀφείλομεν θαρραλέως περὶ Ἀνατολικῆς Ρωμυλίας νὰ ὁμιλοῦμεν μόνον. Καὶ ἐὰν αἱ σύγχρονοι συνθῆκαι δὲν ἐπιτρέψουν νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ αἴτημα αὐτὸ καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν εὑρεθῇ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ μᾶς ἐξαγγείλῃ τὴν αἰσίαν λύσιν τοῦ θέματος, ὅπως συνέβη μὲ τὸ Δωδεκανησιακὸν δὲν σημαίνει τοῦτο ὅτι τὸ θέμα δὲν θὰ ὑπάρχει ἐκκρεμές. Διότι τὸ θέμα τῶν Ἐθνικῶν διεκδικήσεων ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς πρὸ ὀλίγου ἀκόμη χρόνου ἐκλείετο εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας εἰς τὰ σπίτια του, ἐσταματοῦσε τὰς ἐργασίας του, καὶ προέβαινεν εἰς ἐπιβλητικὰ καὶ ἔντονα διαβήματα. Καὶ ὅλα αὐτὰ δὲν σημαίνει τίποτε ἄλλο παρ’ ὅτι ὁ λαός μας εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ εἶχε ἐπὶ τῶν θεμάτων τούτων τὴν τελευταίαν λέξιν ὅπως τὴν εἶπεν εἰς παλαιότερον καιρὸν διὰ τὴν Κρήτην, τὴν Θεσσαλίαν, διὰ τὴν Μακεδονίαν, διὰ τὴν Ἤπειρον, διὰ τὴν Θράκην καὶ διὰ πᾶσαν ἄλλην γωνίαν τῆς Ἑλληνικῆς γῆς τὴν ὁποίαν ἡ θέλησις τοῦ Ἔθνους νὰ ζήσῃ ἐλεύθερον καὶ ἡνωμένον τὴν ἔφερεν εἰς τὰς ἀγκάλας τῆς μητρὸς Ἑλλάδος. Ἔτσι καὶ πάλιν διὰ τὸ θέμα τῆς Βορείου Ἠπείρου, τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμυλίας καὶ τὸ Κυπριακόν, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ εἴπῃ τὴν τελευταίαν καὶ ὁριστικὴν λέξιν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν πραγματικαὶ φιλίαι καὶ ἀκλόνητοι συμμαχίαι ὅταν δὲν λέγεται ἡ ἀλήθεια κατὰ μέτωπον καὶ δὲν ὑπάρχει ὁ ἀνδρισμὸς εἰς τὰς σχέσεις συμμάχων καὶ συνοδοιπόρων διὰ τὸ καλὸν τῆς ἀνθρωπότητος λαῶν. Ἡ Ἑλληνοβρεταννικὴ ἀδελφότης ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ὅπου ὁ Μέγας Τσῶρτσιλ ὡμίλει διὰ τὴν κοινὴν διανομὴν τῆς νίκης, καὶ σήμερον μόνον ἡμεῖς δὲν ἔχομεν κανένα καρπὸν τῆς νίκης!......... ἔχει ὑποστῆ βεβαίως, κλονισμόν. Καὶ εἰς τὸν κλονισμὸν αὐτὸν ἀντιστάθμισμα μοιραῖον ἠμπορεῖ καὶ ὀφείλει νὰ εἶναι ἡ λύσις τοῦ ὑφισταμένου Κυπριακοῦ ζητήματος, διὰ τὸ ὁποῖον ταύτην τὴν στιγμὴν περιέργως πως ἀγωνίζεται ἀβοήθητος ἡ Κυπριακὴ ἀποστολὴ εἰς τὸ Λονδῖνον διὰ νὰ τὸ προωθήσῃ, ζητήματος τὸ ὁποῖον ἔχει ἀπὸ παλαιοτέρας συνθήκας, ἀπὸ τὰς συνθήκας τοῦ 1920 καὶ 1922 συσχετισθῆ μὲ τὴν τύχην τοῦ Δωδεκανησιακοῦ ὅταν δηλονότι ἀπεφάσιζεν ἡ Μεγάλη Βρεταννία νὰ συνδέσῃ καὶ νὰ ἐξαρτήσῃ τὴν ἀπόδοσιν τῆς Κύπρου ἀπὸ τὴν ὑπὸ τῆς Ἰταλίας εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπόδοσιν τῆς Δωδεκανήσου. Καὶ ὅταν τὰ Δωδεκάνησα εἶναι σήμερον Ἑλληνικὰ χάρις εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀλκὴν καὶ τὸ Ἑλληνικὸν αἷμα, καὶ ὅταν ἡ Ἰταλία ἑκοῦσα ἄκουσα παραδίδει σήμερον τὰ Δωδεκάνησα εἰς τὴν Ἑλλάδα μοιραῖον εἶναι νὰ συζητήσωμεν μὲ τὴν σειράν του τὸ Κυπριακὸν θέμα μὲ τοὺς Συμμάχους καὶ τίτλους μας ἐκείνους μὲ τοὺς ὁποίους συνεπολεμήσαμεν τὸν πόλεμον καὶ μὲ τοὺς ὁποίους θὰ συνοικοδομήσωμεν κατὰ τὴν εἰρήνην!.....Εἶναι μοιραῖον, λέγω, νὰ θέσωμεν τὸ ζήτημα τῆς ἐκκαθαρίσεως ἑνὸς λογαριασμοῦ ὁ ὁποῖος κάποτε πρέπει νὰ λήξῃ. Καὶ θὰ λήξῃ σύμφωνα μὲ τὸ δίκαιον, τὴν ἀλήθειαν, καὶ τὰς διακηρυσσομένας ὡς ἀρχὰς τῆς φιλελευθέρας Βρεττανικῆς Συμπολιτείας, ἡ ὁποία — ἰδοὺ στάδιον λαμπρὸν διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὴν φιλελευθερωσύνην της—καὶ τὴν προηγμένην ἀντίληψιν εἰς τοὺς διαφόρους λαοὺς τοὺς ὁποίους κυβερνᾷ. Καὶ πιστεύω ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ἀπὸ κανένα νὰ τεθῇ ὁ Ἑλληνικὸς Κυπριακὸς λαὸς εἰς ἥσσονα μοῖραν ἀπὸ τὸν λαὸν τῆς Αἰγύπτου ἢ τοῦ Σουδὰν ἢ τῶν ἄλλων περιοχῶν αἱ ὁποῖαι ἦσαν στενῶς ἕως χθὲς συνδεδεμέναι μὲ τὴν Μεγάλην Βρεττανίαν καὶ οἱ ὁποῖοι ὁδηγοῦνται σήμερον εἰς ἀνεξάρτητον καὶ ἐλεύθερον βίον, πρὸς προαγωγὴν τοῦ Παγκοσμίου Πολιτισμοῦ!......

§57Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ζήτω οἱ νέοι! Τοιουτοτρόπως νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ νέοι βουλευταὶ διὰ νὰ ἔχωμεν ἐλπίδας!.....(Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§58Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Λέγουν ὅτι ἔχομεν ἐσωτερικὰς δυσχερείας καὶ ὅτι αὐταὶ καὶ αἱ πολιτικαί μας διαμάχαι εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀνακόψῃ καὶ νὰ ἀναστείλῃ τὴν λύσιν τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος. Ἀλλ’ ἐὰν ὁμιλήσωμεν διὰ τὰς ἐσωτερικὰς πολιτικὰς δυσχερείας καὶ διὰ τὰς διαμάχας τὰς πολιτικὰς τοῦ τόπου μας, φέρομεν βεβαίως εὐθύνην μεγάλην καὶ οἱ Ἕλληνες ἡμεῖς, ἀλλ’ ἔχουν μερίδιον καὶ οἱ ἐχθροὶ καὶ οἱ σύμμαχοί μας. Καὶ τὸ μικρότερον μερίδιον δὲν ἀνήκει ποτὲ εἰς τὴν Βρεττανικὴν πολιτικήν!.... Παραλλήλως πρὸς πάντα ταῦτα τὰ ἀληθῆ καὶ ἀντικειμενικῶς ἀδιαφιλονείκητα τὰ θέματα τῆς ἐσωτερικῆς προσπαθείας διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ τὴν ἀνασυγκρότησιν ἡ ὁποία ἐπίσης ἀποτελεῖ Ἐθνικὴν διεκδίκησιν, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀπασχολήσουν ὅλως ἰδιαιτέρως τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Εἰς τὸν τόπον μας 80.000 ἄστεγοι οἰκογένειαι ἐξακολουθοῦν νὰ ὑπάρχουν καὶ σφάλματα ἕως τώρα ἔχουν γίνει ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς ἀνοικοδομήσεως, σφάλματα ὀφειλόμενα εἰς τὴν τυφλὴν ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων παρακολούθησιν ἀπόψεων ὑπηρεσιακῶν, αἱ ὁποῖαι ἑξάκις ἕως τώρα μᾶς παρουσιάσθησαν μὲ νόμους καὶ Ὀργανισμοὺς καὶ Ὑπουργεῖα. Καὶ δὲν θὰ κάμω ἀποκάλυψιν ἐὰν προείπω ἀπὸ τοῦδε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι παρασκευάζεται καὶ νέα μορφὴ καὶ τίτλος τοῦ ὅλου ὀργανισμοῦ τῆς ἀνοικοδομήσεως διὰ τὴν κάλυψιν τῶν εὐθυνῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ταξιδεύουν εἰς Παρισίους καὶ Ἅγιον Φραγκῖσκον ἀλλὰ λησμονοῦν τὸ κύριον θέμα τῆς ἀποστολῆς τοῦ ὑπερτάτου καθήκοντός των, τὴν στέγασιν τῶν ἀστέγων. Ἐξ ἄλλου, ἡ ἀνασυγκρότησις τοῦ τόπου μας δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτομάτως. Ὁ τόπος ἔχει ἀνάγκην πληθωρικῆς τοποθετήσεως ξένων κεφαλαίων. Καὶ εἶναι εὐτύχημα ὅτι ἀσχέτως τῶν ἐπισήμων ἀποστολῶν καὶ ἰδιωτικῶς μᾶς προσφέρονται τοιαῦται. Εἶναι εὐτύχημα διότι πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἡμερῶν ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας ἡ ἔκκλησις καὶ πρόσκλησις τοῦ Ἐπιμελητηρίου τῆς Οὐάσιγκτων, ἡ ὁποία ζητεῖ ἀπὸ τοὺς Δήμους, Κοινότητας καὶ Ὀργανισμοὺς Λιμιοσίου Δικαίου νὰ ὑποβάλουν αἰτήσεις πρὸς παροχὴν πιστώσεων. Καὶ εἶναι καλὴ σύμπτωσις καὶ ἐπιβεβλημένον νὰ τύχῃ ἐντατικῆς ἐκμεταλλεύσεως ἡ προσφορὰ αὕτη κατὰ τὴν συγκρότησιν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως γενομένη δημοσίᾳ. Ἔπειτα ἡ ἐκπλήρωσις ὡρισμένων συμβατικῶν ὑποχρεώσεων ἀπέναντι τῶν Ἀμερικανικῶν Οἴκων, ὑποχρεώσεων αἱ ὁποῖαι ἀνελήφθησαν πρὸ ἐννεαμήνου καὶ μέχρι ταύτης τῆς στιγμῆς δὲν ἔχουν προσαχθῆ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς ἐπικύρωσιν, ἀποτελεῖ μίαν ἄλλην ὑποχρέωσιν. Βεβαίως αὐτὰ καὶ ἄλλα τινὰ σχετιζόμενα μὲ τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ λιμένος Πειραιῶς καὶ προτάσεις ἀναπαντήτους δι’ ἔργα ὁδοποιΐας, σιδηροδρόμων κλπ. εἶναι θέματα διὰ τὰ ὁποῖα ἔχω καταθέσει ἐπερωτήσεις καὶ θὰ θιγοῦν κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη ταύτην τὴν στιγμὴν νὰ παρεμβληθοῦν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος, ὥστε νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τῆς νέας Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Εἶναι καὶ ἕνα ἄλλο σημεῖον διὰ τὸ ὁποῖον κάμω ἔκκλησιν εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν. Νὰ μὴ σπεύσῃ ἄνευ βαθυτέρας ἀνασκοπήσεως τοῦ ζητήματος νὰ λάβῃ ἀποφάσεις. Εἶναι θέμα εἰδικὸν καὶ μικρὸν ἐκ πρώτης ὄψεως ἀλλὰ σχετιζόμενον μὲ τὴν αὔριον τῆς Ἐθνικῆς μας Οἰκονομίας. Πρόκειται περὶ τοῦ περιβοήτου ἐργοστασίου Βρέμης ἢ τῆς ἀγορᾶς ἄλλων ἐξ Ἀγγλίας σχετικῶν μηχανημάτων θερμικῆς ἐνεργείας διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ τῆς πρωτευούσης. Τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι βαρυσήμαντον. Δὲν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσουν τυχὸν βεβιασμέναι ἀποφάσεις κατὰ τίποτε τὸν τόπον. Ἀντιθέτως θὰ βλάψουν. Καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις προσανατολισθῇ πρὸς τὴν ἀγορὰν τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου θὰ ἔχῃ θέσει ἄλλον ἕνα φραγμὸν εἰς τὴν ἐξέλιξιν τοῦ τόπου μας πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λευκοῦ ἄνθρακος. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, νὰ δουλεύῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπ’ ἄπειρον εἰς τὰ συμφέροντα τῶν ἐμπόρων τῶν πετρελαίων καὶ τῶν γαιανθράκων. Εἶναι ἀνάγκη νὰ χρησιμοποιήσῃ κάποτε καὶ τὰς ἰδικάς του ἐνεργειακὰς δυνάμεις καὶ ἂν γίνῃ ἡ ἀγορὰ τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν θὰ τεθῇ αὐτομάτως ἄλλος ἕνας φραγμὸς διὰ τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχυτέραν χρησιμοποίησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λευκοῦ ἄνθρακος. Ὁ Ἑλληνικὸς ὅμως λαὸς δὲν θὰ συγχωρήσῃ ποτὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ πετάξουν τὰ ἐλάχιστα χρήματά του διὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν τὰ συμφέροντα ξένων ἰσχυρῶν ἐπιρροῶν ἑταιρειῶν καὶ τράστ. Τέλος τὰ θέματα τῆς ὑγειονομικῆς προνοίας καὶ τὰ ἐργατικὰ καὶ τὰ ἀγροτικά, εἶναι ἐπίσης θέματα εἰς τὰ ὁποῖα αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξαν περιληπτικαί. Τὸ σημεῖον ὅμως τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνάγκη νὰ τονισθῇ καὶ διὰ τὸ ὁποῖον κάμνομεν μίαν ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ὅπως ἡ συμφωνία τῆς 2.11.1946 Τσαλδάρη–Μπρέϊν, ἡ ἀφορῶσα τὸ ἐν Ἑλλάδι Συνδικαλιστικὸν ζήτημα. Πρὶν ἢ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἰσχύσῃ αὕτη νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόζεται συμφωνία συναφθεῖσα βεβαίως ὑπὸ ἁρμοδίων παραγόντων, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει εὑρισκομένη εἰς ποιάν τινα ἀντίθεσιν πρὸς τὰς ἀποφάσεις τῶν Ἀνωτάτων Δικαστηρίων τῆς Χώρας μας. Εἶναι ἀνάγκη, ἐπὶ τοῦ μεγάλης ἐθνικῆς συνεπείας τούτου ζητήματος, νὰ συζητήσῃ καὶ νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Καὶ τοῦτο, ἀκολουθεῖ τὸ θέμα τῶν μισθῶν, τῶν συλλογικῶν συμβάσεων καὶ τὸ καθ’ ὅλου ἐργατικὸν ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον εἰς προγενεστέραν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς παρεκάλεσα νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ συνεδρίασις, ἵνα ἐξετασθῇ διονυχιστικῶς πρὸς τὸ συμφέρον τῶν ἐργατῶν μας, τῆς κοινωνικῆς εὐρυθμίας, καὶ τῆς Ἐθνικῆς συνοχῆς. Διότι δὲν εἶναι νοητόν, κύριοι βουλευταί, ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησίς μας ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν ἀπεργιῶν ἑκάστοτε, νὰ συζητῇ τὰ δημοσιοϋπαλληλικὰ καὶ τὰ ἐργατικὰ ζητήματα. Εἰδικαὶ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ ἀπασχοληθοῦν μὲ τὰ σημαντικῆς ἐθνικῆς καὶ κοινωνικῆς σημασίας ταῦτα θέματα. Διότι θὰ εἶναι πολὺ ἀργά, καὶ καθωρισμένοι θὰ εἶναι οἱ φέροντες τὰς εὐθύνας, ἐὰν ἡ συζήτησις αὐτὴ γίνῃ κάποτε ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς βίας καὶ τὴν ἀπειλὴν τῆς ἀπεργίας!

§59Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Θὰ ψηφίσετε, κύριε συνάδελφε, τὴν Κυβέρνησιν;

§60Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Μάλιστα. Ἀλλ’ εἶναι πολὺ διαφορετικὸν τὸ νὰ ὑπερψηφίσῃ κανεὶς τὴν Κυβέρνησιν, ἀπὸ τοῦ νὰ τὴν βοηθῇ νὰ ἐκτελέσῃ καλλίτερον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει καὶ εὐελπιστεῖται, ὅτι θέλει νὰ ἐκτελέσῃ. Ἐκπλήττεσθε; Ἀλλ’ εἶναι φυσικὸν διὰ τὴν νοοτροπίαν σας, διότι κάμνετε σύγχυσιν μεταξὺ τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ τοῦ καθήκοντος τῆς συμπολιτεύσεως νὰ ἔρχεται θετικῶς ἐπίκουρος εἰς τὴν Κυβέρνησιν συμπληροῦσα, βελτιοῦσα, ἢ διορθοῦσα τὰ σημεῖα τῆς προγραμματικῆς πολιτικῆς κατευθύνσεως τῆς Κυβερνήσεως!

§61Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Αὐτὸ δὲν μοῦ φαίνεται παράξενον, διότι πρὸ ὀλίγου χρόνου ὅταν ἐπέκειτο τὸ Δημοψήφισμα, εἰς τὰς 14 Αὐγούστου, ἐκάματε τὸ ἑξῆς: Εἶσθε νέος καὶ δι’ αὐτὸ μοῦ δίδετε τὸ δικαίωμα, ὅτι ὅταν εἴμεθα εἰς τὰ Κύθηρα, εἰς τὴν γενέτειράν μου καὶ παρευρέθητε εἰς μίαν ἱερατικὴν τελετὴν ὅπου δὲν ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ πολιτικῶν ζητημάτων, ὡμιλήσατε καὶ ἐφωνάξατε δημοσίᾳ — διότι εἴχατε τὴν πλειονοψηφίαν — πᾶς μὴ Βασιλόφρων, Κουκουές, νομίζω ὅτι ἀπὸ τότε ἕως σήμερον ἔχετε ἀλλάξει καὶ δι’ αὐτό, ἀλλὰ καὶ διότι εἶσθε νέος εἰς τὴν Βουλὴν σᾶς δίδω τὴν συμβουλὴν ὅταν ὁμιλῆτε ἐπὶ πολιτικῶν ζητημάτων, νὰ μὴ ὁμιλῆτε δι’ ἠλεκτροφωτισμὸν καὶ δι’ ἄλλα ἐντυπωσιακὰ ζητήματα. Ὁ λαὸς ἔχει ἀνάγκην ἄλλων πραγμάτων.

§62Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τοῦ περιεχομένου τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἀλλὰ συγχύζεσθε καὶ θέλετε νὰ μετατοπίζετε ἐλαφρᾷ καρδίᾳ τὴν συζήτησιν, ὅταν ἔρχεται ἡ νέα γενεὰ τοῦ τόπου καὶ ὁμιλεῖ ἔξω ἀπὸ τὰ ἀμετατρέπτως λελυμένα πολιτειακὰ ζητήματα καὶ ὅταν ὑποδεικνύει τὰ μέτρα ἐκεῖνα ποὺ θὰ συντελέσουν εἰς τὴν θετικὴν ἀνόρθωσιν τῆς Χώρας, μακρὰν ἀπὸ ψευδοπολιτειακὰ συστήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐνῷ δὲν πιστεύετε ἐσυνηθίσατε νὰ βαυκαλίζετε τὸν λαόν μας εἰς κάλυψιν τῆς ἐλλείψεως περιεχομένου κοινωνικοῦ καὶ δημιουργικοῦ οἰκονομικοῦ, τῶν πρὸς τὸν λαόν μας πολιτικῶν σας συνθημάτων. Διότι ἠγνοήσατε πάντοτε, χάριν τῶν λόγων καὶ τῶν παθῶν, τὰ παραγωγικὰ ζητήματα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐξαρτᾶται ἡ ζωὴ τοῦ λαοῦ.

§63Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Νὰ τὰ εἰπῆτε εἰς ἄλλην συνεδρίασιν.

§64Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ἔχω συναίσθησιν τῆς ὑπεροχῆς τῶν ἀντιλήψεών μου καὶ τῆς τακτικῆς μου, διότι ἐγὼ ὁμιλῶ διὰ τὴν ζωὴν τοῦ λαοῦ μας καὶ σεῖς διὰ τὰ πολιτικά σας πάθη. Καὶ προχωρῶν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ ναυτιλιακοῦ θέματος, διὰ τὸ ὁποῖον ὁμιλοῦν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ὀφείλομεν νὰ συγχαρῶμεν τὸν τέως ἀλλὰ καὶ νῦν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ὀφείλομεν νὰ τὸν συγχαρῶμεν, διότι διὰ τῶν συμφωνιῶν του, παρὰ τὰς ἀντιξοότητας καὶ τὰς δυσχερείας, ὁ Ἑλληνικὸς Ἐμπορικὸς Στόλος, μία τῶν σημαντικωτέρων πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς Χώρας, ἡ ὁποία καὶ κεφάλαια θὰ φέρῃ καὶ τὴν ἀνεργίαν θὰ μειώσῃ, τείνει νὰ ἀνασυγκροτηθῇ εἰς τὴν προπολεμικὴν δύναμιν καὶ σύνθεσίν του. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ μόνον τὸ ἐπιτευχθέν. Τοῦτο εἶναι μία ἀρίστη ἀρχή. Πρέπει ὅμως τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, νὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ θέματα τῆς περαιτέρω κινήσεως εἰς τὰς Διεθνεῖς ἀγορὰς καὶ θαλάσσας, καὶ τῆς δράσεως τοῦ Ἐμπορικοῦ μας Ναυτικοῦ. Τὸ θέμα τῆς παρεμβάσεως καὶ τῆς ἐπιμελείας τῆς Κρατικῆς εἰς τὸ Ἀκτοπλοϊκὸν ζήτημα καὶ τὰς Μεσογειακὰς γραμμάς. Καὶ τὸ θέμα ἐν συνεχείᾳ τῆς συγκροτήσεως, τῆς δράσεως, καὶ τῆς χρησιμότητος ἢ μὴ ὑπάρξεως τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος, διὰ τὸ ὁποῖον ὅλως περιέργως κατ’ ἀγαθὴν ἀπόψε συγκυρίαν διενεμήθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ σχετικὸν βιβλίον, καθὼς καὶ ἡ ἀναδιοργάνωσις τοῦ Ν.Α.Τ. ὡς καὶ ἡ διάθεσις τοῦ ἁλιευτικοῦ στολίσκου, ὁ ὁποῖος ναυλοχεῖ εἰς Πειραιᾶ, εἰς τοὺς ἁρμοδίους. Ἀποτελοῦν πάντα ταῦτα, θέματα εὐρύτατα μιᾶς σαφοῦς ναυτιλιακῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐφελκύσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία νὰ καταλήξῃ εἰς συμπεράσματα ἅτινα νὰ εἰσηγηθῇ καὶ νὰ ἐφαρμόσῃ. Καὶ τέλος ἐπὶ τοῦ καθ’ ὅλου οἰκονομικοῦ: Χρέος τῆς Κυβερνήσεως ἡ διαπίστωσις καὶ παρακολούθησις τῆς δυσαναλογίας ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ κυκλοφοροῦντος νομίσματος, ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ φορολογίας, δηλαδὴ τὸ ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐν σχέσει πρὸς τὸ προπολεμικὸν ἢ τὰς δυνατότητας καὶ ἀνάγκας τῆς Χώρας καὶ εἶναι ἕνα σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὀφείλουν νὰ ἐγκύψουν διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ ὅλως ἰδιαιτέρως οἱ ἁρμόδιοι παράγοντες τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, διότι ὁ φόβος ὁ ὁποῖος ὑπῆρχεν ἄλλοτε τῆς διαταραχῆς τῶν τιμῶν συνεπείᾳ τῆς εἰσροῆς χρήματος, δὲν ὑπάρχει πλέον μετὰ τὴν ἄφθονον εἰσροὴν ἀγαθῶν καὶ τὴν ἀπὸ διετίας μεταπολεμικὴν ὑπάρχουσαν ἑλληνικὴν παραγωγήν. Ἐνῷ δὲ εὑρισκόμεθα εἰς σταθερὸν πληθωρισμόν, ὅμως ἔχαμεν συνήθη τόκον, χάρις εἰς προμηθείας κλπ. πλέον τοῦ 30%, τὸ ὁποῖον καὶ τοκογλυφία λῃστρικὴ εἶναι ἀλλὰ καὶ τὸ ὅλον κόστος τῆς ζωῆς αὐξάνει, παρὰ τὴν κατὰ βάσιν ἀνυπαρξίαν ἀξίων λόγου ἐμπορικῶν πιστώσεων. Δὲν ἔχω ἄλλον θέμα μὲ τὸ ὁποῖον νὰ ἀσχοληθῶ ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων. Διὰ λογαριασμὸν ὅμως τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου καὶ τοῦ παραγωγικοῦ καὶ δημιουργικοῦ τοῦ Πειραιῶς, ἔχω νὰ ἐπιστήσω τὴν ποσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ὅλας τὰς συμβουλὰς τῶν ξένων καὶ φίλων μας ἐμπειρογνωμόνων νὰ προσπαθῇ νὰ τὰς συσχετίζῃ μὲ τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα. Διότι πολλαὶ συμβολαὶ διδόμεναι εἶναι πολύτιμοι, ἀλλ’ ἔχουν τὴν ἀξίαν των διὰ τὰς Χώρας τῶν ὁποίων οἱ ἐκπρόσωποι τὰς δίδουν, ἐνῷ ἐν σχέσει μὲ τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα δὲν ἔχουν τόσην ὅσην συνήθως νομίζεται ἀξία. Καί τινες δέ, ὡς οἱ εἰσαγωγικοὶ καὶ ἐξαγωγικοὶ ὀργανισμοὶ καὶ ἄλλαι τινὲς κατευθύνσεις εἰς τὴν Βιομηχανίαν, φοβοῦμαι ὅτι δὲν εἶναι δυσνόητον ὅτι καταλήγουσι εἰς κλονισμὸν τοῦ ἰδιομόρφως ἀνέκαθεν δρῶντος ἐμπορίου μας καὶ τῆς βιομηχανίας μας, ἐπὶ προφανεῖ ὠφέλει τῶν δυναμένων νὰ ἀντικαταστήσουν ταῦτα εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀκολούθως ἑλληνικὴν ἀγοράν. Ἀλλὰ κορωνὶς τῶν προσπαθειῶν τῆς Κυβερνήσεως, βεβαίως θὰ εἶναι ἡ ἀποπεράτωσις τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος, διὰ νὰ ἀχθῶμεν ἐν καιρῷ ὑπὸ ἄλλα συνθήματα καὶ γραμμὰς καὶ ὑπὸ νέας συνθήκας εἰς τὰς ἐκλογὰς περὶ τῶν ὁποίων μᾶς κάνουν λόγον αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Εἰς τὰς ἐκλογὰς ταύτας θὰ ἀχθῶμεν διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῶν μορφῶν καὶ τῶν σχημάτων τῶν ἐθνικῶν καὶ κοινωνικῶν ἐκείνων, διὰ τὰ ὁποῖα ἐπολέμησεν ὁ λαὸς καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου καὶ κατὰ τὴν ἀντίστασιν, καὶ ὄχι διὰ τοῦ κενοῦ περιεχομένου σχήματα καὶ πλαίσια, διὰ τὰ ὁποῖα ἤδη ὡμίλησεν ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου ἀνεπιφυλάκτως καὶ ἀνεπιστρεπτὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἀλλ’ εἰς ἐκλογὰς θὰ φθάσωμεν, ἀφοῦ θεμελιωθῇ ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομικὴ ζωή, διότι ὁ λαὸς ἐκουράσθη νὰ ψηφίζῃ καὶ νὰ συζητῇ πολιτικὰ καὶ κομματικὰ θέματα. Ζητεῖ καὶ θέλει γαλήνην, τάξιν, ἀσφάλειαν, ἐργασίαν, νομισματικὴν σταθερότητα καὶ κάποιαν ζωὴν καὶ δικαίωσιν ἐθνικῶν θυσιῶν εἰς τὴν μορφὴν νέας Μεγάλης Ἑλλάδος. Μετὰ ἀπὸ αὐτὰ θὰ θέλῃ ἐκλογάς. Ἀλλὰ τότε, ὄχι ἐνωρίτερον διὰ νὰ μὴ κατορθώνουν ὕστερον νὰ ἀποσείουν μερικοὶ τὰς εὐθύνας, λέγοντες ὅτι ὁ λαὸς ἔπταισεν. Μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐκπληρώνω τὴν λαϊκὴν διάθεσιν καὶ ἐντολήν, ὁλοψύχως θὰ παράσχω τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα κοινῆς ἐπιθυμίας καὶ βαθυτέρας ἐθνικῆς ἀνάγκης!... (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται νὰ περιορισθῇ ἡ ὥρα τῶν ὁμιλιῶν εἰς ἓν τέταρτον.

§66Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτό, κύριε Πρόεδρε.

§67Χ. ΛΑΔΑΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προτάσεως.

§68Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Ἡ πρότασίς μας εἶναι νὰ μὴν ἐφαρμοσθῇ διὰ τοὺς ἀντιπολιτευομένους τὸ τέταρτον.

§69Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσωμεν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Χ. Λαδᾶς ἐπὶ τῆς προτάσεως.

§71Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ἀστερίου. Δὲν ἠξεύρω, ὅμως, τί θὰ εἴπουν καὶ οἱ ἄλλοι.

§72Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Ὅταν ἐνεχειρίσαμεν τὴν πρότασιν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον, τὸν παρεκαλέσαμε νὰ τὴν ἀνακοινώσῃ εἰ δυνατὸν μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τῶν ἀντιπολιτευομένων βουλευτῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ζητοῦμεν νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ ὡς πρὸς τοὺς ἀντιπολιτευομένους.

§73Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Οἱ ὑπογράψαντες εἰς τὴν πρότασιν, δὲν ἠμποροῦν νὰ προεξοφλοῦν τὴν γνώμην καὶ τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι σκέπτονται νὰ ὁμιλήσουν.

§74Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στερηθοῦν οἱ βουλευταὶ ὁλοκλήρου τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου καὶ τῆς συζητήσεως. Ὑποθέτω ὅτι οἱ προτείνοντες κύριοι βουλευταί, εὑρίσκοντο ἐν τῇ ἀντιλήψει νὰ ἐξουσιοδοτήσουν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ περιορίσῃ τὴν συζήτησιν, ὅσον νομίζει ὅτι ἠμπορεῖ νὰ περιορισθῇ. Ἡ πρότασις βεβαίως δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν νὰ στερηθοῦν οἱ κ. κ. βουλευταὶ τοῦ δικαιώματος νὰ ὁμιλήσουν, ἔστω καὶ ἐπὶ ὥρας ὁλοκλήρους. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἑνὸς μεταξύ μας διακανονισμοῦ, ὥστε νὰ τερματισθῇ κατὰ ἕνα τρόπον ἡ συζήτησις, ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον καὶ ἐντὸς τοῦ πλαισίου ποὺ θὰ καθωρίζετο μετὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀπὸ κοινοῦ καὶ ἐκ συμφώνου.

§75Χ. ΛΑΔΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Πρόεδρε. Σᾶς λέγω «κύριε Πρόεδρε», διότι ἐγὼ σᾶς θεωρῶ καὶ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ νοηθῇ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἑπτὰ ἀρχηγούς, ὅταν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἔχει ἀκουσθεῖ εἷς μόνον λόγος ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως, διότι συνέβη ἡ ἀντιπολίτευσις νὰ ἔχῃ ὀλίγα μέλη; Δὲν εἶναι δυνατόν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχουν ἐγγραφεῖ μέχρι τοῦδε 14 βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ 14 τῆς Συμπολιτεύσεως διὰ νὰ ὁμιλήσουν.

§77Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε προηγουμένως ὀρθότατα, ὅταν ἀπηυθύνθη πρὸς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, διότι εἶχε τὸ ἀντίθετον πρόγραμμα καὶ δὲν ἀπηυθύνθη εὐθὺς ἀμέσως πρὸς τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι εἶχον παράλληλον πρόγραμμα καὶ μὲ τὸ παράλληλον αὐτὸ πρόγραμμα ἐζήτησαν τὴν ψῆφον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἑπομένως, συνεπὴς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἰσχυρίζεται ὅτι πρέπει νὰ ἀκουσθοῦν αἱ γνῶμαι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀντίθετον πρόγραμμα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§78Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν συμφωνεῖ εἰς αὐτό, θὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. προτείνοντας βουλευτάς, νὰ μὴ ἐπιμείνουν ἐπὶ τῆς προτάσεώς των.

§79Χ. ΛΑΔΑΣ. Θέλετε νὰ συμφωνήσωμεν νὰ προτείνωμεν νὰ ὁμιλήσουν 4 ἀντιπολιτευόμενοι καὶ 4 συμπολιτευόμενοι, συμφώνως μὲ τὸν κανονισμόν, νὰ περιορισθῇ δὲ ἡ πρότασις τῆς συμπολιτεύσεως διὰ τοὺς πέραν τῶν 3–4 βουλευτῶν.

§80Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Κύριοι, ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ Κανονισμοῦ ἔχει γίνη, διὰ νὰ ἀποτρέπῃ παρελκυστικὰς συζητήσεις.

§81Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἀφορᾷ....

§82Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἐγὼ δὲν παραιτοῦμαι τοῦ δικαιώματός μου, κύριε Λαδᾶ.

§83Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἀγορεύω τώρα. Δὲν ἦλθεν ἡ σειρά μου. Ἀλλὰ κατ’ ἐντολήν, τὴν ὁποίαν ἔχω, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ σᾶς ἀναγνώσω δήλωσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, διότι τυγχάνει νὰ εἶμαι παλαιὸς βουλευτὴς καὶ νὰ σέβωμαι τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κωλυόμενος νὰ προσέλθῃ ἀπόψε εἰς τὴν Βουλήν, μοῦ ἀπέστειλε τὴν ἑξῆς δήλωσιν, μὲ τὴν ἐντολὴν νὰ τὴν ἀναγνώσω πρὸς Ὑμᾶς, κύριοι βουλευταί. Ἡ δήλωσις ἔχει ὡς ἑξῆς: «Κατὰ τὴν Κοινοβουλευτικὴν τάξιν, εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπευθύνονται ἐρωτήματα διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς πολιτικῆς της, οὐχὶ δὲ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἐν τούτοις, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἐθεώρησε πρέπον νὰ μοῦ ἀπευθύνῃ τὸ γνωστὸν διπλοῦν ἐρώτημά του, ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενον τῆς πρὸ πολλοῦ διακηρυχθείσης ὑπ’ ἐμοῦ πολιτικῆς τοῦ κατευνασμοῦ. Ἦτο περιττόν, διότι ἡ πολιτική μου ὑπῆρξε καὶ εἶναι πλήρης καὶ σαφὴς καὶ ἡ ἀλήθειά της μοῦ δίδει τὴν δύναμιν ν’ ἀντιμετωπίζω ἐπιτυχῶς πᾶσαν ἐντέχνως στηνομένην παγῖδα. Αʹ. Πιστεύω εἰς τὸν νόμον καὶ θεωρῶ ὅτι ἀποτελεῖ καὶ δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν τοῦ Κράτους νὰ ἐπιβάλῃ τοῦτον, ἀλλὰ πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν καὶ ἀπέναντι ὅλων μὲ τὸ αὐτὸ μέτρον. Ἡ πίστις μου αὕτη εἶναι σταθερὰ καὶ δὲν ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὰ ἑκάστοτε πνέοντα ρεύματα εἴτε τῆς Λαοκρατίας, εἴτε τοῦ ὑπερδυναμισμοῦ. Ἐννοῶ ὅμως τὸν νόμον τὸν ἀνταποκρινόμενον εἰς τὴν καθολικὴν περὶ δικαίου συνείδησιν τοῦ Ἔθνους· τὴν συνείδησιν τῆς καθολικότητος καὶ τῆς ἴσης προστασίας ὅλων τῶν πολιτῶν ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν φρονημάτων. Δὲν ἐννοῶ ὅμως τοὺς νόμους ποὺ ὑπαγορεύονται ἀπὸ τὰ Κομματικὰ πάθη καὶ τὸ Κομματικὸν συμφέρον καὶ ἀποτελοῦν ἐκδήλωσιν μονομερῶν ἀντιλήψεων ἢ ψυχώσεων ἢ πλανῶν τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης τῶν ἐν ἐμφυλίῳ συγκρούσει διαμαχομένων μερίδων. Τοιοῦτοι νόμοι ὡς οἱ ἐπιβάλλοντες ἐκτόπισιν διὰ πολιτικὰ φρονήματα ἢ διὰ συγγένειαν ἐξ αἵματος πρὸς τὰ μέλη τῶν ἐνόπλων ὁμάδων, καὶ μάλιστα τῆς μιᾶς μόνον μερίδος, ὡς οἱ παραβιάζοντες τὸ οἰκογενειακὸν ἄσυλον νόμοι, στεροῦνται τῆς ἀπαραιτήτου ἠθικῆς ἐπιβολῆς ἄνευ τῆς ὁποίας ἐκλείπει τὸ ἠθικὸν ἔρεισμα τοῦ καταναγκασμοῦ ποὺ ἐπιβάλλει ὁ νόμος καὶ ἀποτελεῖ οὗτος ὠμὴν καὶ ἀπροκάλυπτον βίαν. Ταύτην καταδικάζω, οὐχὶ τὸν νόμον. Βʹ. Τὰ μέτρα ποὺ προτείνω διὰ τὴν εἰρήνευσιν τῆς χώρας εἶναι 1) ἡ ἄρσις τῶν ἀνελευθέρων μέτρων τοῦ ἐκτοπισμοῦ καὶ ἡ ἄμεσος τῶν ἐκτοπισμένων ὅλων ἐπαναφορὰ εἰς τὰς ἑστίας των καὶ τὰ εἰρηνικὰ ἔργα των, 2) ἡ ἀμνηστία τῶν συμμορφουμένων πρὸς τὴν ἐπιταγὴν καὶ τὴν πρόσκλησιν τοῦ κατευνασμοῦ ἀνταρτῶν οἱασδήποτε ἀποχρώσεως, ἀριστερᾶς ἢ δεξιᾶς. Γʹ. Καθολικὴ ἀμνήστευσις τοῦ κακοῦ παρελθόντος διὰ παροχῆς γενικῆς ἀμνηστίας, ἐξαιρέσει ὡρισμένων ἀποτροπαίων κοινῶν ἐγκλημάτων, χορηγηθησομένης εὐθὺς ὡς ἤθελε ροδίσῃ ἡ αὐγὴ τῆς εἰρηνεύσεως καὶ ἐκδηλωθῇ ἐμπράκτως ἡ συμμόρφωσις πρὸς τὴν φωνὴν τῆς συμφιλιώσεως τοῦ Ἔθνους. Δʹ. Πάταξις ἐφεξῆς παντὸς προβάλλοντος ἐναντίον τῆς εἰρηνεύσεως καὶ συμφιλιώσεως τὴν βίαν, ἀνεξαρτήτως κομματικῆς ἀποχρώσεως. Κατανοῶ ἀπολύτως, ὅτι ὑπάρχουν συναισθήματα καὶ πόνοι καὶ ἠθικαὶ ἐξεγέρσεις ἀνθρώπινα καὶ σεβαστά. Οἱ Λαοὶ ὅμως δὲν κυβερνῶνται μὲ τὰ συναισθήματα μόνον, ἀλλὰ κυρίως μὲ τὸν νοῦν καμμία δὲ θυσία δὲν εἶναι μεγάλη διὰ τὴν εἰρήνευσιν καὶ τὴν σωτηρίαν τῆς Χώρας. Κανεὶς ἐμφύλιος πόλεμος δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ λήξας ἄνευ καθολικῆς ἀμνηστίας. Ἔξω ἀπὸ τὸν δρόμον αὐτὸν τὸν εὐθύν, τὸν πατριωτικὸν καὶ γενναῖον, ποὺ ἀποτελεῖ σήμερον κοινὴν προσδοκίαν τοῦ δοκιμαζομένου Ἔθνους δὲν ὑπάρχει παρὰ ἡ διαιώνισις τῶν παθῶν, τοῦ μίσους καὶ τῶν ἐκδικήσεων, ἡ ὁποία θὰ δηλητηριάζῃ τὰς ψυχὰς γενεῶν ὁλοκλήρων καὶ θὰ ὁδηγήσῃ ἀσφαλῶς εἰς τὴν ἐξουθένωσιν τῆς Φυλῆς.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Παπουτσάνης ἔχει τὸν λόγον.

§85Σ. ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἴμεθα εὐτυχεῖς νὰ διαπιστώσωμεν σήμερον τὴν ἕνωσιν τῆς μεγίστης πλειονότητος τοῦ ἐν τῇ Βουλῇ ἐθνικόφρονος πολιτικοῦ κόσμου καὶ νὰ χαιρετίσωμεν αὐτὴν ὡς ἀπαρχὴν καὶ ἄλλων γενικωτέρων καλῶν ἐξελίξεων διὰ τὸν τόπον. Συγχρόνως δέ, αἰσθανόμεθα καὶ κάποιαν ἱκανοποίησιν προσωπικὴν διότι οἱ ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἀγῶνες ἡμῶν διὰ τὴν ἕνωσιν τοῦ ἐν τῇ Βουλῇ ἐθνικόφρονος πολιτικοῦ κόσμου ἐδικαιώθησαν ἐκ τῶν ὑστέρων, καὶ ἡ ἐθνικὴ πολιτικὴ ἕνωσις, διὰ τὴν ὁποίαν τόσον ἠγωνίσθημεν, ἐπὶ τέλους κατέστη πραγματικότης. Θλιβόμεθα εἰλικρινῶς, διότι ἔξω τῆς ἐθνικῆς πολιτικῆς ἑνώσεως μένει τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ὤφειλε νὰ μετέχῃ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἀκριβῶς διότι ἐσυνηθίσαμεν νὰ λέγωμεν πάντοτε τὴν ἀλήθειαν, ὀφείλομεν νὰ διαπιστώσωμεν καὶ ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει, ὅτι ἡ συμμετοχὴ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν Κυβέρνησιν Ἐθνικῆς Συνεργασίας, δὲν ὀφείλεται εἰς ὑπαιτιότητα ἢ κακὴν θέλησιν τοῦ μετέχοντος τῆς Κυβερνήσεως ὑπολοίπου πολιτικοῦ κόσμου, καὶ τῶν ἐν αὐτῇ πολιτικῶν ἀρχηγῶν, ἀλλ’ εἰς τὰς σκέψεις, διαθέσεις καὶ τὴν θέλησιν, αὐτοῦ τούτου τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ ἔξω τῆς Κυβερνήσεως, διὰ ν’ ἀσκήσῃ τὰ καθήκοντα τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ παρεδίδετο εἰς αὐτὸν ἡ Πρωθυπουργία καὶ δὲν θ’ ἀνετίθετο ἡ ἐν λευκῷ ρύθμισις τοῦ ὅλου Κυβερνητικοῦ ζητήματος. Ἀλλ’ ἐπιτρέψατέ μου νὰ πιστεύω, κύριοι βουλευταί, ἂν καὶ τὸ πρῶτον εἰσέρχομαι εἰς τὴν Βουλήν, καὶ σέβομαι ἀπολύτως τοὺς παλαιοτέρους καὶ τὰς κοινοβουλευτικὰς παραδόσεις, ὅτι τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐν προκειμένῳ παραγνωρίζει ὡρισμένα θεμελιώδη ζητήματα, παραγνωρίζει ὅτι ἐν τῇ Βουλῇ παρακάθηνται βουλευταὶ ὅλων τῶν πολιτικῶν ἀποχρώσεων, οἵτινες συνθέτουν τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν καὶ οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς ὅλα τὰ πολιτικὰ κόμματα, ἀκόμη δὲ ὅτι ἐναπόκειται εἰς τὴν θέλησιν αὐτῶν τῶν μελῶν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, καὶ τῶν ἐν αὐτῇ πολιτικῶν κομμάτων, νὰ ρυθμίσῃ τὸ Κυβερνητικὸν ζήτημα κατὰ τὸν καλύτερον καὶ συμφερώτερον διὰ τὸ Ἔθνος τρόπον. Δὲν παρεβλέφθη ἡ Κοινοβουλευτικὴ τάξις, οὔτε κατεπατήθησαν ἢ παρεβλέφθησαν συνταγματικὰ ἔθιμα, ὡς ἰσχυρίζεται τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὅταν ὁ σχηματισμὸς τῆς Κυβερνήσεως ἀνετέθη, μετὰ μακρὰς συζητήσεις τῶν ἑπτὰ μετεχόντων εἰς τὴν Κυβέρνησιν πολιτικῶν ἡγετῶν, εἰς τὸν νῦν Πρόεδρον αὐτῆς, τὸν σεβαστὸν πολιτικὸν καὶ οἰκονομολόγον κ. Μάξιμον, ὁ ὁποῖος ἰδιωτεύων, ἐκλήθη νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του πρὸς τὸ Ἔθνος. Δὲν ἦτο δυνατὸν οἱ 300 βουλευταὶ τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, τῶν ὁποίων οἱ ἀρχηγοὶ μετέχουν τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ὑποταχθοῦν εἰς τὴν θέλησιν ἑνὸς κόμματος καὶ νὰ παραβλέψουν τὴν θέλησιν τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπήτει, εἰς τὰς δυσχερεῖς αὐτὰς διὰ τὸ Ἔθνος περιστάσεις, μίαν Κυβέρνησιν ἐθνικῆς ἑνώσεως καὶ ἐθνικῆς συνεργασίας, ἀποτελουμένην ἐξ ὅλων τῶν ἐν τῇ Βουλῇ κομμάτων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν δυσχερῶν αὐτῶν περιστάσεων, τὰς ὁποίας διέρχεται, ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς, ἡ πατρίς μας. Ἀκριβῶς δὲ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἴμεθα εὐτυχεῖς διαπιστώνοντες τὴν ἕνωσιν τῆς μεγίστης πλειονότητος τοῦ ἐν τῇ Βουλῇ ἐθνικόφρονος πολιτικοῦ κόσμου, καὶ τὴν κατάρτισιν Κυβερνήσεως ἰσχυρᾶς ἐθνικῆς ἑνώσεως, συμφώνως πρὸς τὴν θέλησιν τῆς μεγίστης πλειονότητος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εὐκταῖον θὰ ἦτο νὰ μετεῖχεν αὐτῆς καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλά, ὅπως εἶπον, αἱ εὐθῦναι διὰ τὴν μὴ συμμετοχὴν αὐτοῦ εἰς τὴν Κυβέρνησιν δὲν βαρύνουν τοὺς ὑπολοίπους πολιτικοὺς ἀρχηγούς, ἀλλ’ αὐτὸ τοῦτο τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἐνόμισεν ὅτι πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ αὐτὴν τὴν πολιτικὴν καὶ νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸν ρόλον τῆς ἐν τῇ Βουλῇ ἀξιωματικῆς ἀντιπολιτεύσεως, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπιτακτικῶς ἠξίου τὴν ἕνωσιν ὁλοκλήρου τοῦ ἐν τῇ Βουλῇ πολιτικοῦ κόσμου. Ἀκόμη θλίβομαι εἰλικρινῶς, διότι ἐν τῇ ἀσκήσει τῆς ἀντιπολιτευτικῆς του διαθέσεως τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δι’ ἑνὸς ἐγκρίτου μέλους του, τοῦ κ. Ρέντη, ἐνόμισε σκόπιμον σήμερον νὰ διακηρύξῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δοξασίας, αἱ ὁποῖαι, ἂν μή τι ἄλλο, εἶναι παράδοξοι. Διότι ὅταν ὁ κ. Ρέντης, τὸν ὁποῖον σέβομαι ἀπολύτως καὶ ἐκτιμῶ ὡς πολιτικόν, λέγει ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν πλήρει στάσει καὶ ἀνταρσίᾳ τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ γενικὴν ἀμνηστίαν, αὐτό, ἂν δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, ἂν δὲν δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ἄλλως ὡς ἀσκεψία, εἶναι, ὑπὸ τὰς παρούσας στιγμὰς εἰς ἃς τελεῖ ἡ χώρα, ἀντεθνικὴ δοξασία καὶ ἔκφρασις σκέψεων. Ἡ Κυβέρνησις ἀναπτύσσουσα τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις, ὡς πρῶτον θέμα εἶχεν τὰς ἐθνικὰς διεκδικήσεις. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἂν καὶ μετὰ τὰς ἀποφάσεις τῶν μεγάλων συμμάχων μας, πολὺ ὀλίγα ἔχομεν νὰ προσδοκῶμεν, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα τοῦτο, κατὰ τὸ ὑπόλοιπον στάδιόν του, μὲ μεγαλυτέραν ἀποφασιστικότητα καὶ περισσότερον σθένος. Ὀφείλει, ἀντιμετωπίζουσα τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἐθνικῶν μας δικαίων, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπόδοσιν τῆς Βορείου Ἠπείρου καὶ τῆς Κύπρου, τοὐλάχιστον, νὰ σταθῇ σταθερὰ ἀπέναντι τῶν μεγάλων φίλων συμμάχων μας καὶ μὲ σθεναρὸν τρόπον ν’ ἀξιώσῃ καὶ ἀπαιτήσῃ τὴν ἀπόδοσιν αὐτῶν τῶν ἑλληνικῶν τμημάτων. Βεβαίως ἀναγνωρίζομεν τὰς δυσχερείας, ἔναντι τῶν ὁποίων ἔχει νὰ ἀντιπαλαίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τοῦτο, ἀναγνωρίζομεν ὅτι εἰς τὰ ἀλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα τῶν μεγάλων, ἡ μικρὰ Ἑλλὰς εἶναι ἕνα πιόνι, τὸ ὁποῖον κινεῖται κατὰ ἕνα τρόπον, εἰς τὸν ὁποῖον σχεδὸν δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἰδική της θέλησις, δὲν ὑπάρχει δυστυχῶς τὸ μέσον διὰ τὴν ἀποτελεσματικὴν ἐκδήλωσιν τῆς ἀντιθέσεως της εἰς τὰς ἀποφάσεις τῶν μεγάλων, αἱ ὁποῖαι θίγουν καιρίως τὸ Ἔθνος. Παρὰ τ’ ἀνωτέρω ὅμως, ἔχει ὑποχρέωσιν ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος, καὶ ὁ εὑρισκόμενος ἐν τῇ Κυβερνήσει καὶ ὁ ἐκτὸς αὐτῆς νὰ διαδηλώσῃ πρὸς τοὺς μεγάλους φίλους συμμάχους μας τὴν ἀντίθεσιν τοῦ Ἔθνους πρὸς τὰς ἀποφάσεις των καὶ τὴν εὐχὴν καὶ ἐπιθυμίαν τοῦ Ἔθνους διὰ τὴν δικαίαν ἐπίλυσιν καὶ ἱκανοποίησιν τῶν ἐθνικῶν μας δικαίων, ὅσον ἀφορᾷ, τοὐλάχιστον, τὴν ἀπόδοσιν τῆς Βορείου Ἠπείρου καὶ τῆς Κύπρου. Ἡ μεγάλη σύμμαχός μας Ἀγγλία, θὰ ὤφειλε ν’ ἀντιληφθῇ ὅτι εἶναι Πανελλήνιος ἐθνικὸς πόθος ἡ ἕνωσις τῆς Μεγαλονήσου μετὰ τῆς μητρὸς Ἑλλάδος, θὰ ὤφειλε ν’ ἀντιληφθῇ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ παραβλέπεται ἡ θέλησις αὐτοῦ τούτου τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ καὶ ὡς ἐλάχιστον ἀντάλλαγμα τῶν μεγάλων θυσιῶν τοῦ Ἔθνους ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ συμμαχικοῦ ἀγῶνος, νὰ στέρξῃ εἰς τὴν ἀπόδοσιν τῆς Μεγαλονήσου, εἰς τὴν φυσικήν της μητέρα, τὴν Ἑλλάδα. Ἐπίσης θεωροῦμεν ὀρθὴν τὴν τοποθέτησιν τοῦ ζητήματος, εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐπαγγέλλεται διὰ λόγους γενικωτέρων ἐθνικῶν συμφερόντων ἴσην φιλίαν ἔναντι ὅλων τῶν μεγάλων συμμάχων μας. Εἶναι ἐπάναγκες δι’ αὐτὴν τὴν ὑποστήριξιν τῶν ἐθνικῶν δικαίων μας, εἶναι ἐπάναγκες νὰ ἀποκατασταθῇ πραγματικὴ ἐπαφὴ μὲ ὅλους τοὺς μεγάλους συμμάχους μας καὶ μὲ τὰς Κυβερνήσεις των καὶ ν’ ἀρθοῦν τυχὸν παρεξηγήσεις τοῦ παρελθόντος, ἢ δυσπιστίαι πρὸς τὸν πολιτικὸν κόσμον, τὸν ἀπαρτίζοντα τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ὡς δῆθεν ἀνήκοντα εἰς τὴν δεξιάν. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Χώρας, νομίζομεν ὅτι ἡ μέχρι τοῦδε ἄσκησις αὐτῆς ἐπεδιώχθη, ἔν τινι μέτρῳ, μὲ μέσα καὶ τρόπους μᾶλλον ἀντιοικονομικούς. Διότι πιστεύομεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Χώρα ἐπ’ ἄπειρον νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὸ ἀνισοτελὲς τοῦ προϋπολογισμοῦ της καὶ τὴν κάλυψιν τῶν ἐλλειμμάτων της διὰ τῆς ἐμπορίας τῶν εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ διὰ τὸν λαὸν ἐφοδίων καὶ λοιπῶν οἰκονομικῶν ἀγαθῶν, τῶν εἰσαχθέντων μέχρι τοῦδε ὑπὸ τῆς Οὔνρρα ὡς καὶ ἐκ τῆς ἐμπορίας τοῦ χρυσοῦ. Νομίζομεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ θέμα τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της ὅλους ἐκείνους τοὺς παράγοντας, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ συντελέσουν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ ν’ ἀποκαταστήσουν ἕνα ὁμαλὸν οἰκονομικὸν ρυθμὸν εἰς τὴν Χώραν. Καὶ τὰ μέσα αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύνατο νὰ μεταχειρισθῇ ἡ Κυβέρνησις πρὸς αὔξησιν τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἐν γένει τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, νομίζομεν ὅτι θὰ προήρχοντο πρωτίστως ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς ὡρισμένων ἑλληνικῶν γεωργικῶν καὶ ἐν συνεχείᾳ βιομηχανικῶν προϊόντων. Νομίζομεν ὅτι θὰ ἔπρεπε διὰ παντὸς τρόπου νὰ τονωθοῦν αἱ ἐξαγωγαὶ Ἑλληνικῶν γεωργικῶν προϊόντων πάσης φύσεως, ὥστε ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ βελτιωθῇ ἡ τιμὴ αὐτῶν καὶ ἀφ’ ἑτέρου ν’ αὐξήσῃ ἡ εἰσροὴ συναλλάγματος εἰς τὴν Χώραν, παραλλήλως πρὸς τὴν δημιουργίαν ὅλων ἐκείνων τῶν ψυχολογικῶν καὶ λοιπῶν παραγόντων διὰ τὴν ἑδραίωσιν τῆς πίστεως πρὸς τὸ ἐθνικὸν νόμισμα. Ὡσαύτως διὰ τῆς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ὑποβοηθήσεως καὶ τονώσεως τῆς ἰδιωτικῆς ἀνοικοδομητικῆς προσπαθείας, θὰ ἠδύνατο ν’ αὐξήσῃ ἡ εἰς τὴν Χώραν εἰσροὴ συναλλάγματος. Ἐφ’ ὅσον οἱ συμπατριῶται μας, οἱ εὑρισκόμενοι πέραν τῶν ὠκεανῶν, διὰ τὴν αὔξησιν τῶν μεταναστευτικῶν ἐμβασμάτων των, ἀναμένουν ὡρισμένα νομοθετικὰ καὶ ἄλλα μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑποβοήθησιν τῆς ἀστικῆς ἰδιωτικῆς ἀνοικοδομήσεως, καὶ τὴν ἑδραίωσιν τῆς πίστεως πρὸς τὸ νόμισμα. Εἰδικώτερον ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀνοικοδομήσεως τῆς Χώρας φρονοῦμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον πρέπει νὰ καταστήσῃ ψήφισμα τοῦ Κράτους τὸ ἐκρεμοῦν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς σχετικὸν νομοθέτημα τῆς ἀνοικοδομήσεως, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀσχοληθῇ σοβαρῶς παραλλήλως καὶ ἐν συνεχείᾳ διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν οἰκονομικῶν ἐκείνων πόρων, εἴτε ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, εἴτε ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ, διὰ νὰ προαχθῇ ἡ ἰδιωτικὴ ἀνοικοδομητικὴ προσπάθεια καὶ νὰ καταστῇ ἡ ὑπὲρ τῆς ἀστικῆς ἀνοικοδομήσεως μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως πραγματικότης. Ἐπίσης τὸ Κράτος καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε νὰ παράσχουν μεγαλυτέραν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν εἰς πιστώσεις κλπ., πρὸς τὴν ἑλληνικὴν βιομηχανίαν, ὥστε νὰ ἐνταθῇ ἡ βιομηχανικὴ παραγωγὴ καὶ νὰ ἀναπτύξῃ ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία ὅλην της τὴν δραστηριότητα μετὰ τὰς τόσας καταστροφὰς τὰς ὁποίας ὑπέστη κατὰ τὸν χρόνον τῆς κατοχῆς καὶ τοὺς μετέπειτα καιροὺς τῶν ἑλληνικῶν ἀνωμαλιῶν. Ἡ οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις τῆς ἑλληνικῆς βιομηχανίας κατὰ τ’ ἀνωτέρω, θὰ εἶχε καὶ τοῦτο τὸ ἀγαθόν, ὅτι θὰ παρείχοντο εἰς αὐτὴν τὰ μέσα διὰ ν’ ἀναπτύξῃ ὅλην τὴν δραστηριότητα καὶ οὕτω νὰ καλύψῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ κενά, τὴν παραγωγὴν ἀπαραιτήτων διὰ τὴν Χώραν βιομηχανικῶν προϊόντων, ἰδίως δὲ πρώτης ἀνάγκης, διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι φυσικὸν νὰ ὑπάρξουν κενὰ μετὰ τὴν ἀποχώρησιν τῆς Οὔνρρα ἐκ τῆς Χώρας. Ἡ σύνθλιψις τῶν τιμῶν, τὴν ὁποίαν ἐπαγγέλλεται εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις ἡ Κυβέρνησις, ὀφείλει νὰ ἐπιδιωχθῇ διὰ τῆς φυσιολογικῆς ὁδοῦ, ἤτοι διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς βιομηχανικῆς καὶ γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ γενικώτερον διὰ τῆς ὁμαλῆς λειτουργίας τῶν νόμων τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως. Δὲν διαφεύγει, κύριοι βουλευταί, τὴν ἀντίληψιν ἡμῶν, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἀνασυγκρότησις τῆς Χώρας στηρίζεται κυρίως καὶ πρωτίστως εἰς τὴν ἔξωθεν βοήθειαν. Ὀφείλει διὰ παντὸς τρόπου ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ταχυτέραν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν μας διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐπιτυχῶς καὶ τὰ κενὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἐν γένει τὰ διάφορα προβλήματα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται πρὸ αὐτῆς, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθοῦν ἄνευ ἔξωθεν οἰκονομικῆς βοηθείας. Ἀλλὰ παραλλήλως πρὸς τὴν οἰκονομικὴν βοήθειαν, ἣν ἐπιδιώκομεν ἐκ τῶν ἔξωθεν καὶ ἐλπίζω νὰ ἐπιτύχωμεν, ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀντιμετωπίσῃ καὶ ὡρισμένους παράγοντας τοῦ ἐσωτερικοῦ, ὀφείλει ν’ ἀντιμετωπίσῃ ὅλους ἐκείνους τοὺς παράγοντας ἄνευ τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ὁποίων δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα ἡ ἐκ τῶν ἔξωθεν οἰκονομική μας βοήθεια. Ὀφείλει μὲ πᾶν μέσον καὶ πάντα τρόπον, νὰ ἐπιφέρῃ καὶ ἐπιβάλῃ πᾶσαν δυνατὴν οἰκονομίαν εἰς τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμόν. Ὀφείλει ἐπίσης καὶ πρὸ τῆς παροχῆς τῆς βοηθείας νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς περὶ τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως τῆς οἰκονομικῆς αὐτῆς βοηθείας, εἰς τοὺς διαφόρους οἰκονομικοὺς τομεῖς, ὥστε νὰ κινητοποιηθοῦν κατὰ σειρὰν ἀνάγκης καὶ προτεραιότητος αἱ πλουτοπαραγωγικαὶ πηγαὶ τῆς Χώρας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπε νὰ κινηθοῦν τὸ ταχύτερον διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ εἰσφέρουν εἰς τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμόν. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀσφαλείας, κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλομεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ἔχωμεν ὡρισμένας ἐπιφυλάξεις, ὡς πρὸς τὴν ἐπιτυχίαν τῆς Κυβερνητικῆς προσπαθείας εἰς τὸν τομέα τοῦτον, κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἐκφράσωμεν ὡρισμένας σκέψεις διὰ τὸ μέλλον. Συνεπῶς πρὸς τὴν ἀντικειμενικὴν ἔκφρασιν τῶν ἀντιλήψεών μας, ὀφείλομεν, δυστυχῶς, νὰ διαπιστώσωμεν ὅτι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις δὲν ἀπέδωκε ἐν προκειμένῳ ὅ,τι προσεδόκα ἀπὸ αὐτὴν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, καὶ ἦτο ἐπάναγκες διὰ τὴν Χώραν, δηλαδὴ τὴν πάταξιν τῆς κομμουνιστικῆς ἀνταρσίας, τὴν ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως, καθ’ ἅπασαν τὴν Χώραν καὶ τὴν εἰρήνευσιν. Βεβαίως καὶ τὸ θέμα τοῦτο τὸ ἐπηρεάζουν σοβαρῶς ἐξωτερικοὶ παράγοντες, οἵτινες ἐπιτείνουν ἐπικινδύνως τὴν ἐσωτερικὴν ἀνωμαλίαν καὶ συνεπῶς δὲν ἐξαρτᾶται ἡ ρύθμισις τούτου δὲν ἐξαρτᾶται ἀπολύτως ἐκ τῆς θελήσεως καὶ τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ νομίζομεν καὶ πιστεύομεν ὅτι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, κατὰ τὸν χρόνον τῆς μέχρι τοῦδε διακυβερνήσεως τῆς Χώρας δὲν ἔπραξε τὸ πᾶν καὶ ὅτι ἠδύνατο καὶ εἶχε τὴν εὐχέρειαν νὰ πράξῃ διὰ νὰ ἐμπεδωθῇ ἡ τάξις καὶ ἀποκατασταθῇ ἡ ἀσφάλεια ἀνὰ τὰ διάφορα διαμερίσματα τῆς Χώρας. Ἀκόμη δὲ δὲν ἔπραξε τὸ πᾶν διὰ νὰ ἀποφύγῃ ὡρισμένας παραλείψεις της, αἱ ὁποῖαι συνετέλεσαν καὶ αὐταὶ εἰς τὴν μὴ ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως. Ὅσον ἀφορᾷ ἐπίσης τὸ σημεῖον τῶν Κυβερνητικῶν δηλώσεων ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ κατευνασμοῦ καὶ τῆς παροχῆς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως γενικῆς ἢ περιωρισμένης ἀμνηστίας εἰς τοὺς στασιαστὰς ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις, συμφωνοῦμεν ἀπολύτως μὲ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλ. Κόμματος, ὁ ὁποῖος καὶ πρὸ τῆς εἰσόδου του εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν καὶ μετὰ ταύτην, κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐτόνισεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν κατευναστικὴν πολιτικήν της καὶ νὰ φανῇ ἐπιεικὴς ἀπέναντι τῶν στασιαστῶν, ἐὰν δὲν ἐπιβάλῃ προηγουμένως τὸ κράτος τοῦ νόμου εἰς ὅλους τοὺς Ἕλληνας καὶ πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις. Μὴ αὐταπατώμεθα, κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ οὐδεὶς κατευνασμός, εἶναι δὲ χίμαιρα δι’ ὅσους τὸ πιστεύουν, ἐὰν προηγουμένως τὸ Κράτος δὲν καταστῇ ἰσχυρόν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ τὸ σέβωνται ὅλοι. Ἐὰν προηγουμένως δὲν ἀποκτήσῃ τὰς δυνάμεις ἐκείνας, διὰ νὰ καταστείλῃ τὴν ἀνταρσίαν, διὰ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν, διὰ νὰ πατάξῃ τὰς στασιαστικὰς ἐνεργείας τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, διὰ νὰ τὸ καταστήσῃ ἀκίνδυνον εἰς τὸ μέλλον νὰ ὑπονομεύῃ αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος, δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, οὔτε κατευνασμὸς νὰ ὑπάρξῃ, ὥστε μέτρα ἐπιεικείας νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ Κράτος, οὔτε τὰς ἄλλας σκέψεις περὶ κατευνασμοῦ, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλῶμεν, ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις νὰ καταστήσῃ πραγματικότητα. Καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ Κομμουνισμός, ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν καὶ ἄλλοτε νὰ σᾶς εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὑπονομεύει μὲ ὅλους τοὺς τρόπους καὶ μὲ ὅλα τὰ μέσα τὰ θεμέλια τοῦ Κράτους, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶμεν περὶ μέτρων κατευνασμοῦ. Καθ’ ἣν στιγμὴν μεγάλα τμήματα τῆς Χώρας σχεδὸν διαφεύγουν τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶμεν σοβαρῶς καὶ μὲ ἐλπίδας ἐπιτυχίας περὶ μέτρων ἐπιεικείας. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων, δὲν συμφωνοῦμεν ἀπολύτως μὲ τὴν Κυβέρνησιν, διότι πιστεύομεν ἀκραδάντως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ κατευναστικὴ πολιτικὴ πρὶν ἢ τὸ Κράτος εἶναι ἱκανὸν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐξυγιάνσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν ὀφείλομεν ἐπίσης, ἀντικειμενικῶς κρίνοντες τὰ πράγματα, νὰ διαπιστώσωμεν ὅτι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις δὲν ἐπέτυχε ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τῶν μέτρων περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, ἰδίως δὲ εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσιν εἰσέτι ἐκπαιδευτικοὶ λειτουργοὶ εἰς μεγάλον ἀριθμόν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔπαυσαν ἀκόμη καὶ σήμερον καὶ μάλιστα δημοσίᾳ νὰ διακηρύσσουν τὰς ἀντεθνικὰς ἀντιλήψεις καὶ δοξασίας των καὶ νὰ τὰς ἐκδηλώνουν κατὰ τρόπον ἀνάρμοστον πρὸς τὴν κρατικὴν ἰδιότητά των, πρὸς τὰς ἐθνικὰς παραδόσεις καὶ ἀντιλήψεις. Νομίζω κύριοι, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ἐξακολουθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Ὀφείλει ἡ παροῦσα Κυβέρνησις τῆς ἐθνικῆς ἑνώσεως ἐκ τῶν πρώτων μελημάτων της νὰ ἔχῃ τὴν ἀποκάθαρσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν ἀπὸ τὰ ἀντεθνικὰ αὐτὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐν ᾧ ἀνήκουν ψυχῇ καὶ σώματι εἰς τὸ κομμουνισμόν, ἀφ’ ἑτέρου ὑπηρετοῦν τὸ Κράτος, ἀλλὰ κατὰ τρόπον ἀρνητικόν. Ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις τὸ συντομώτερον νὰ τοὺς ἀποβάλῃ ἀπὸ τὸ σῶμα τῆς ὑπαλληλικῆς οἰκογενείας, διὰ νὰ ἐργασθῇ τὸ ὑπόλοιπον, ἀφ’ οὗ ἀπαλλαγῇ τούτων καὶ ν’ ἀποδώσῃ τοὺς προσδοκωμένους καρποὺς διὰ τὴν ἀνόρθωσιν τοῦ Κράτους καὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως. Καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ θέμα εὑρίσκεται εἰς τὴν ὑπαλληλικὴν οἰκογένειαν καὶ εἰς τὴν ἐξυγίανσίν της, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο σκόπιμον, ἀπευθυνόμενοι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ κάμωμεν τὴν ἀκόλουθον ἔκκλησιν: Νομίζομεν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ σταματήσῃ διὰ τὸ καλὸν τῆς Χώρας κάθε διορισμὸς νέου ὑπαλλήλου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθῇ τὸ ὑπαλληλικὸν ζήτημα καὶ νὰ τακτοποιηθῇ τὸ ὑπαλληλικὸν θέμα, ἐφ’ ὅσον δὲν περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐν συνεχείᾳ βελτιωθοῦν αἱ ἀποδοχαὶ αὐτῶν. Δὲν εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ ζητῇ ἡ Κυβέρνησις σήμερον τοὺς πόρους τῆς βελτιώσεως τῶν ἀνεπαρκῶν ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς ἄλλους τομεῖς καθ’ ἣν στιγμὴν μὲ ὀλίγην καλὴν θέλησιν θὰ ἠδύνατο, ἐλαφρύνουσα τὴν ὑπαλληλικὴν οἰκογένειαν καὶ ἐν γένει τὴν ὑπαλληλικὴν τάξιν, ἀπὸ ὡρισμένα στοιχεῖα, ἐκτάκτων, ἡμερομισθίων καὶ ἄλλων κατηγοριῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖοι καὶ ἀπαραίτητοι εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς κρατικῆς μηχανῆς, νὰ διαθέσῃ τὰ ποσὰ αὐτὰ ἐκ τῆς περικοπῆς καὶ καταργήσεως θέσεων διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν λοιπῶν ὑπαλλήλων. Ἂν, λέγω, γίνῃ ἐπιθυμία καὶ θέλησις τῆς Κυβερνήσεως αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τότε θὰ ἐξευρεθοῦν ἱκανοὶ οἰκονομικοὶ πόροι διὰ νὰ βελτιώσῃ τὰς ἀποδοχὰς τῶν ὑπαλλήλων ἄνευ ἐπὶ πλέον ἐπιβαρύνσεως τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Συναφὲς μὲ τὸ θέμα τῆς ἐξυγιάνσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν καὶ τῆς τακτοποιήσεως τοῦ ὅλου ὑπαλληλικοῦ ζητήματος, νομίζομεν ὅτι εἶναι καὶ τὸ θέμα τῆς δικαιοσύνης. Νομίζομεν ὅτι, μέλημα τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἐθνικῆς συνεργασίας, καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης δέον νὰ εἶναι ἡ ἀποκατάστασις κανονικοῦ ρυθμοῦ εἰς τὴν δικαιοσύνην διὰ τῆς τακτοποιήσεως ὡρισμένων ζητημάτων τοῦ παρελθόντος, ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς ἀτυχῶν νομοθετημάτων προκατόχων Κυβερνήσεων, τὰ ὁποῖα ἐπέφεραν μίαν ἀρρυθμίαν εἰς τὴν δικαιοσύνην, καὶ τὰ ὁποῖα ἐπέφεραν ἀκόμη μίαν ἀρρυθμίαν εἰς τὴν ἐν γένει οἰκογένειαν τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ὁ σεβασμὸς πρὸς τὴν δικαιοσύνην ὅταν οἱ δικαστικοὶ λειτουργοί, ἀπὸ ὡρισμένα νομοθετήματα τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων, παρεβλάφθησαν εἰς τὴν σειρὰν ἀρχαιότητος καὶ τὴν τάξιν των, ὅταν δικαστικοὶ λειτουργοί, ἄλλοι ὑπεβιβάσθησαν καὶ ἄλλοι προήχθησαν, λόγῳ χαριστικῶν νομοθετημάτων. Δὲν εἶναι δυνατὸν, λέγω, ἐὰν δὲν ἄρωμεν τὰ ἄτοπα ταῦτα τοῦ παρελθόντος, νὰ ὑπάρξῃ ρυθμὸς εἰς τὴν δικαιοσύνην, ὁ ὁποῖος νὰ καταστήσῃ αὐτὴν σεβαστὴν ἀπέναντι ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐπίσης θὰ ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις, παραλλήλως πρὸς τ’ ἀνωτέρω, νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς καὶ τὸ πρόβλημα τοῦ ὑπερπληθωρισμοῦ Ἑλλήνων ἐπιστημόνων, ὡς καὶ τῆς ἀθρόας ἐξαγωγῆς ἐπιστημόνων, οὐχὶ ἐπαρκῶς κατηρτισμένων, ἐκ τῶν Ἑλληνικῶν Πανεπιστημίων, οἱ ὁποῖοι προσθέτως συνεχῶς πυκνώνουν τὰς φάλαγγας τῶν ἐπιστημόνων, χάρις εἰς χαριστικὰ νομοθετήματα. Εἰς τὸν τομέα τῆς ἀποκαταστάσεως κανονικοῦ ρυθμοῦ εἰς τὴν δικαιοσύνην, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει ν’ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὸ δικηγορικὸν πρόβλημα ἀπὸ πάσης πλευρᾶς. Ὀφείλει νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς διὰ τὴν τακτοποίησιν, ὄχι μόνον τοῦ καθεστῶτος τῆς διοικήσεως τῶν διαφόρων δικηγορικῶν συλλόγων τοῦ Κράτους, ἀλλὰ συγχρόνως νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς καὶ περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικηγόρων καὶ τοῦ δυσαναλόγου αὐτοῦ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν πληθυσμόν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν γνώμην μας, φέρει καὶ αὐτὸ μίαν ἀρρυθμίαν εἰς τὰ ζητήματα τῆς Ἑλληνικῆς δικαιοσύνης. Ἐπὶ τῆς ἐπαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως ὅτι θὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ταχεῖαν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος, διὰ νὰ δυνηθῇ ἐν συνεχείᾳ νὰ ὁδηγήσῃ τὸν τόπον εἰς νέας ἐκλογάς, πιστεύομεν ὅτι εὐκταῖα θὰ ἦτο ἡ ἀναθεώρησις τοῦ Συντάγματος νὰ γίνῃ κατὰ τὸν ταχύτερον δυνατὸν ρυθμόν, ὥστε νὰ ὁδηγηθῇ ἡ Χώρα, ἀποκαθισταμένης καὶ τῆς τάξεως, πρῶτον μὲν εἰς δημοτικὰς ἐκλογὰς καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς βουλευτικάς. Διότι πιστεύομεν, κύριοι βουλευταί, ὅτι αἱ διάφοροι ἀνωμαλίαι εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου, δὲν πρόκειται νὰ τερματισθοῦν διὰ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Τοὐναντίον πιστεύομεν ὅτι θὰ συνεχισθοῦν καὶ ὅτι τότε μόνον τὰ πολιτικά μας πράγματα θὰ πάρουν τὸν κανονικόν των ρυθμόν, ὅταν ὁδηγηθῇ ἡ Χώρα κατὰ τὸ δυνατὸν ταχύτερον εἰς ἐκλογάς, ὥστε ὁ κυρίαρχος Ἑλληνικὸς λαὸς ν’ ἀνανεώσῃ τὴν ἔκφρασιν τῆς θελήσεώς του πρὸς τὰ πολιτικὰ ἐκεῖνα κόμματα, τὰ ὁποῖα ἐναρμονίζονται πρὸς τὰς ἐν γένει ἀντιλήψεις του, πρὸς τὰς ἐθνικὰς παραδόσεις του καὶ ὑπεβοήθησαν, διὰ τῆς ἐν γένει πολιτείας των, τὴν πραγματοποίησιν τῆς διακαοῦς ἐπιθυμίας του νὰ ἐπιβληθῇ ἡ τάξις καὶ τὸ κράτος τοῦ νόμου, καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος. Πρὸς ἐκείνους τοὺς πολιτικούς, οἱ ὁποῖοι ἠκολούθησαν καὶ ἀκολουθοῦν τὰς Ἑλληνικὰς παραδόσεις καὶ δὲν ἐπρόδωσαν τὴν ἐντολήν του. Περαίνων, κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὴν εὐχήν, ὅπως ἡ σχηματισθεῖσα Κυβέρνησις, διὰ τῆς συνεργασίας τῶν ἐν τῇ Βουλῇ πολιτικῶν ἀρχηγῶν, συνεχισθῇ ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ τόπου καὶ ὅπως ἡ ἐθνικὴ αὕτη ἕνωσις καταστῇ πλέον ἰσχυρὰ ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς Πατρίδος καὶ διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ Χώρα, ὁδηγουμένη ἔξω τῶν ἀνωμαλιῶν, νὰ ἀνασυγκροτηθῇ οἰκονομικῶς καὶ ν’ ἀχθῇ ἐν συνεχείᾳ τὸ ταχύτερον εἰς νέας ἐκλογάς, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ κυρίαρχος λαὸς θὰ ἐκφράσῃ τὴν θέλησίν του διὰ τὴν ἐν τῷ μέλλοντι διακυβέρνησίν του καὶ τὴν προτίμησιν αὐτοῦ διὰ τοὺς ἄνδρας, τοὺς ὁποίους θέλει νὰ τὸν κυβερνήσουν ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς Πατρίδος. (Χειροκροτήματα).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κατσώτας ἔχει τὸν λόγον.

§87Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐν ἀρχῇ τῶν προγραμματικῶν τῆς δηλώσεων ἡ Κυβέρνησις, ἀναφέρεται ὅτι συνεπτύχθη εἰς Κυβέρνησιν ἐθνικῆς συνεργασίας, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τρία κυρίως θέματα. Τὸ ἐθνικόν, τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ τῆς δημοσίας τάξεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐθνικὸν θέμα, αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐθνικῆς συνεργασίας, δὲν διαφέρουν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Ἀντιθέτως, μάλιστα, καὶ διὰ τῶν νέων προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς νέας Κυβερνήσεως, ἀφίνεται νὰ ὑπονοηθῇ ἐκ μέρους τῶν Κυβερνητικῶν ὅτι δὲν ἐχάθη ἀκόμη τὸ ζήτημα τῶν ἐθνικῶν διεκδικήσεων καὶ ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δικαιοῦται νὰ ἀναμένῃ βελτίωσιν τούτου. Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, δὲν θὰ συζητήσωμεν, θ’ ἀρκεσθῶμεν μόνον καὶ ἡμεῖς νὰ εὐχηθῶμεν ἵνα ἡ νέα Κυβέρνησις ἐθνικῆς συνεργασίας ἐπιτύχῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἐπέτυχε ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις. Θὰ ἀρκεσθῶμεν μόνον εἰς τὸ νὰ εὐχηθῶμεν, ὥστε οἱ μέχρι τῆς χθὲς ἀντιπολιτευόμενοι τὴν ἐκπεσοῦσαν Κυβέρνησιν, φανοῦν τοὐλάχιστον ἔχοντες μεγαλυτέραν κρίσιν τῆς πρώτης. Τὸ δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον θίγουν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ τῆς δικαιοτέρας κατανομῆς τῶν ἀγαθῶν. Καὶ ἀφοῦ ἀσχολοῦνται εἰς μίαν μεγάλην περικοπὴν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐνταῦθα εὑρισκομένην ἤδη Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, διὰ τὴν μελέτην τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ τόπου, ὑπεισέρχονται ἀμέσως μεμονωμένως εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀγροτῶν καὶ ὑπόσχεται ἡ νέα Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ μεριμνήσῃ κυρίως διὰ τὴν ἐξίσωσιν τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων καὶ ἐπὶ πλέον ὅτι θὰ μεριμνήσῃ νὰ βοηθήσῃ τὴν μεγίστην αὐτὴν τάξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τῶν ἀγροτῶν καὶ γεωργῶν, διότι, ὡς λέγουν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις, ἀξίζει καλλιτέρας τύχης. Ἀλλὰ μήπως καὶ ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος δὲν ὑπέσχετο τὰ ἴδια; Ἡμεῖς θὰ ζητήσωμεν νὰ μάθωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἂν θὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ σήμερον ἐφαρμόζουσα τὸ αὐτὸ σύστημα οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον ἐφηρμόζετο μέχρι σήμερον τῆς ἐλευθέρας λεγομένης οἰκονομίας, δηλαδὴ τῆς ἀσυδοσίας. Ἡμεῖς θὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληροφορηθῶμεν ἂν θὰ ἐφαρμόσῃ τὸ σύστημα τοῦ παρεμβατισμοῦ καὶ τοῦ ἐλέγχου τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν καὶ τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων; Ἡμεῖς θὰ ἐζητούσαμεν νὰ μάθωμεν ἐὰν θὰ ἦτο ἀποφασισμένη νὰ ἐνισχύσῃ τὸ ζήτημα τῶν τιμῶν καὶ γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων, καθὼς καὶ τὸ ζήτημα τῶν ἡμερομισθίων καὶ τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τῶν ὑπαλλήλων δημοσίου δικαίου, τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων κλπ. Καὶ ἐὰν θὰ ἦτο διατεθειμένη διὰ τῆς παρεμβάσεώς της νὰ προσαρμόσῃ τὰ ἡμερομίσθια καὶ τοὺς μισθοὺς μὲ τὰς τιμὰς τῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων. Καὶ ἐπὶ πλέον θὰ ἠθέλομεν νὰ ἀκούσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς ὁμιλήσῃ δι’ ἕν οὐσιῶδες ζήτημα, τὸ ὁποῖον σήμερον συνέχει τὰς ψυχὰς μεγάλων μαζῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἰδιαιτέρως τῶν γεωργῶν τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις ἐφρόντισε νὰ θέσῃ εἰς πρώτην μοῖραν; Τί θὰ κάμῃ διὰ τὸ ψωμὶ τοῦ λαοῦ. Πληροφορῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ τιμὴ τῆς κατ’ ἐξοχὴν τροφῆς τοῦ λαοῦ ὡρισμένων μεγάλων περιοχῶν, τοῦ ἀραβοσίτου, ἐνῷ πρὸ ἑνὸς μηνὸς ἐκυμαίνετο μεταξὺ 800– 900 δραχ., ἤδη αὐτὴν τὴν στιγμὴν μὲ ἐπληροφόρησαν ἐξ Ἀγρινίου ὅτι ἔφθασε τὰς 2000 δραχμ. κατ’ ὀκᾶν καὶ ἀπεκρύβη. Θὰ ἐπεθύμουν ἡ Κυβέρνησις νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποῖα μέτρα θὰ λάβῃ ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀποκρύπτουν τὴν στοιχειώδη αὐτὴν τροφὴν τοῦ λαοῦ καὶ ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὕψωσαν τὰς τιμὰς εἰς ἐπίπεδα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ διενοούμεθα πρὸ ἑνὸς ἀκόμη μηνός. Θὰ συνεχίσῃ δηλαδὴ τὸ σύστημα τῆς ἐλευθέρας οἰκονομίας, τῆς ἀσυδοσίας, ἄνευ παρεμβάσεώς της; Θὰ ἐπεθύμουν ἐπίσης νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τοὺς ὀρεινοὺς πληθυσμούς, ὡρισμένων μεγάλων περιοχῶν τοῦ Κράτους αἱ ὁποῖαι σήμερον δὲν εὑρίσκονται ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους, ποία μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν. Καὶ συγκεκριμένως ποία μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἐπαρχίας Εὐρυτανίας. Γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις ποῖον ἔλεγχον ἐνασκεῖ εἰς τὴν Εὐρυτανίαν καὶ γνωρίζει κάλλιστα ἡ Κυβέρνησις ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν χωρίων τῆς Εὐρυτανίας δὲν εὑρίσκεται ὑπὸ τὸν ἔλεγχόν της. Καὶ γνωρίζει ὅτι τὰς περιοχὰς αὐτὰς τὰς παραδέρνουν πότε αἱ ἀναρχικαὶ συμμορίαι καὶ πότε, ποὺ καὶ πού, τὰ ἀποσπάσματα, τὰ ὁποῖα ἀφαιροῦν ἀπὸ τοὺς πληθυσμοὺς αὐτοὺς τὰ στοιχειώδη ἐκεῖνα προϊόντα, τὰ ὁποῖα μετὰ κόπου συλλέγουν σπυρὶ πρὸς σπυρὶ διὰ νὰ περάσουν τὸν χειμῶνα των. Πληροφορῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι τὰ χωρία αὐτὰ σήμερον δὲν ἔχουν τροφὴν οὔτε διὰ 5 ἡμέρας, μέγα δὲ μέρος τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς αὐτῆς δὲν ξεύρω ἂν ἔχουν ἀκόμη τροφὴν καὶ διὰ μίαν ἀκόμη ἡμέραν. Καὶ εἰς τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν ἔχουν ἀποσταλῆ τηλεγραφήματα καὶ τώρα ζητοῦμεν νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ νέα Κυβέρνησις τίνι τρόπῳ θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἐπιβιώσεως τῶν πληθυσμῶν τῶν μεγάλων αὐτῶν περιοχῶν, οἱ ὁποῖοι διὰ λόγους οἱ ὁποῖοι δὲν ὀφείλονται εἰς τοὺς κατοίκους, ἀλλὰ διὰ λόγους ὀφειλομένους εἰς τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, τὸν ἔλεγχον τῶν ὁποίων θὰ ἀσκήσωμεν ἐντὸς ὀλίγου, τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν οἱ ὁποῖοι σήμερον στεροῦνται τῆς στοιχειώδους τροφῆς. Ὁμιλοῦμεν περὶ οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ περὶ κατεπειγόντων οἰκονομικῶν σχεδίων, τὰ ὁποῖα στηρίζομεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὰς ἐπανορθώσεις ἐκ μέρους τῶν ἡττημένων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τὴν οἰκονομικὴν βοήθειαν, τὴν πρόσκαιρον, τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωσαν καὶ εἰς τὴν οἰκονομικὴν βοήθειαν τῶν μεγάλων, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ μᾶς δώσουν, μετὰ τὴν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ὑποβάλῃ ἡ ὑπὸ τὸν πρεσβευτὴν κ. Πόρτερ εὑρισκομένη ἐν Ἑλλάδι Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή. Ἀλλὰ πέραν τῶν μεγαλεπηβόλων σχεδίων τῆς ἀνασυγκροτήσεως, προέχει ἀμέσως τὸ ζήτημα τῆς ἐπιβιώσεως τοῦ λαοῦ, στερουμένου καὶ τοῦ στοιχειώδους μέσου διατροφῆς του, τοῦ ψωμιοῦ τῆς ἡμέρας.

§88Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν. Καὶ τὰ τηλεγραφήματά σας ἐλάβομεν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλας πληροφορίας ποὺ ἔχομεν περὶ τῆς ἐλλείψεως σιτηρῶν εἰς τὴν περιφέρειαν Αἰτωλοακαρνανίας, ἐλάβομεν γνῶσιν τῆς καταστάσεως καὶ ἐκάμομεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ προωθηθοῦν ὅλα τὰ ποσὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον δὲν εἶχον προωθηθῆ πρὸς τὴν περιφέρειαν αὐτήν. Τὸ διαμέρισμα τῶν Πατρῶν, τὸ ὁποῖον ἄλλωστε εἶναι καὶ ὑπεύθυνον διὰ τὴν διανομὴν τῶν ἐφοδίων εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Αἰτωλοακαρνανίας, δὲν ἔδωσε ἀκόμη ἀπάντησιν εἰς τὴν διαταγὴν τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν πρὸ ἡμερῶν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐντὸς τῶν ἡμερῶν αὐτῶν θὰ ἔχωμεν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἱκανοποιητικὴ ἀπὸ ἀπόψεως προωθήσεως ἐφοδίων, ὅσον ἀφορᾷ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ προωθήσῃ. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ἡ περιφέρεια αὐτή εἰς τὴν περίοδον αὐτήν, πάντοτε ἔπασχεν ὡς πρὸς τὴν διατροφήν της, ὅσον ἀφορᾶ τὸν ἄρτον. Εἶναι τὰ ὀρεινὰ τῆς Ἀκαρνανίας, τὰ ὁποῖα ἀνέκαθεν εἰς τὴν ἐποχὴν αὐτὴν εὑρίσκονται εἰς δύσκολον θέσιν, λόγῳ μειωμένης πάντοτε παραγωγῆς εἰς τὸ σιτάρι. Βέβαια δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν ἀνώμαλον αὐτὴν περίοδον, τὴν ὁποίαν διερχόμεθα νὰ μὴ συναντήσωμεν τὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας ἀνέκαθεν ἀντιμετωπίζει ἡ περιφέρεια αὐτή. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ κάμωμεν εἶναι ὅτι ἐκτὸς τῆς διαταγῆς διὰ τὴν προώθησιν τῶν ἀλεύρων νὰ διατάξωμεν τὴν ταχεῖαν προώθησιν καὶ ἐκ τοῦ σιτοφορτίου, τὸ ὁποῖον ἀναμένεται ἐντὸς τοῦ πρώτου δεκαημέρου τοῦ Φεβρουαρίου.

§89Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ἄκουσα τὸν φίλτατον ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ. Ὅσα προηγουμένως ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι ἀκριβῆ, ἀλλ’ ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλή καὶ φυσικὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν παρεχομένων τροφίμων ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ εἶναι ἀνεπαρκές, ἰδιαιτέρως δὲ διὰ τοὺς κατοίκους τῶν μερῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὅπως γνωρίζετε ὡς κυρίαν τροφήν των ἔχουν τὸ ψωμί. Ἡ ποσότης ἡ παρεχομένη ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, εἶναι 3 ὀκάδες καὶ 300 δράμια κατὰ μῆνα. Καὶ γνωρίζουν ὅλοι οἱ κ.κ. βουλευταί, οἱ καταγόμενοι ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, πόσον ἀνεπαρκές, ἀνεπαρκέστατον εἶναι τὸ ποσὸν αὐτὸ δι’ ἀνθρώπους κυρίαν καὶ μόνην τροφὴν σχεδὸν ἔχοντας τὸ ψωμί. Εἶναι παρήγορον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν ποὺ ἐπληροφορήθη τὴν κατάστασιν αὐτήν, προσεπάθησε νὰ διαθέσῃ κάθε μέσον τὸ ὁποῖον εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν του διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς περιφερείας αὐτῆς. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἂν ἐλειτούργησε καλῶς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, καὶ ἂν ἐξεπλήρωσε τὸν προορισμόν του. Τὸ ζήτημα τίθεται σαφῶς καὶ ὠμῶς, ὅτι τὰ ἀποστελλόμενα ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ τρόφιμα εἶναι ἀνεπαρκῆ διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τοῦ πληθυσμοῦ. Τί νὰ τὴν κάμω τὴν ἀνασυγκρότησιν τὴν ἰδικήν σας, ὅταν ὁ πληθυσμὸς αὐτὸς θὰ ἐκλείψῃ αὔριον; Περαιτέρω αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις ὁμιλοῦν περὶ ἐπιταχύνσεως τῆς ἀνοικοδομήσεως! Ἀλλὰ ἐπιταχύνεται ἕνα πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔχει ἀρχίσει. Ἐπιταχύνεται κάτι τὸ ὁποῖον δὲν ἤρχισεν; Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι κατάγομαι ἀπὸ περιφέρειαν ἡ ὁποία ἔχει μεγάλον ἀριθμὸν χωρίων πυρπολημένων ἐξ ὁλοκλήρου ἢ μερικῶς καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς εἰς τὸ μέγιστον μέρος τῶν χωρίων αὐτῶν δὲν ἐδόθη οὔτε ἕνα καρφί. Τί θὰ ἐπιταχύνῃ, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις; Εἰς ὡρισμένα μέρη, ἐλάχιστα χωρία καὶ ὄχι εἰς ὅλους τοὺς πυρποληθέντας, ἐδόθη ἕνα μέρος ξυλείας καὶ ἕνα μέρος πισσοχάρτου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀρκετὸν οὔτε διὰ στέγαστρα κοινῆς καλύβης.

§90Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Εἰς ὅλα τὰ πυροπαθῆ χωρία, ἐδόθησαν ἀπὸ 3 κυβικὰ διὰ στέγαστρα.

§91Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ὄχι εἰς ὅλους, ἀλλὰ εἰς ὅσους εἶχον σημειώματα. Αὐτὸ ἐγένετο μέχρι τοῦδε.

§92Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Περαιτέρω αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ὁμιλοῦν ὅτι προϋπόθεσις τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως εἶναι τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως καὶ τῆς δημιουργίας Κράτους δικαίου. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ὅλα τὰ μέλη τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως οἱ ἡγέται τῶν κομμάτων, εἶναι σύμφωνοι μεταξύ των ὅσων ἀφορᾷ τὸν ὅρον τῆς δημιουργίας Κράτους δικαίου. Διότι Κράτος δικαίου ἔλεγον καὶ αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία πρὸ ὀλίγου ἐξέπνευσε, καὶ περὶ Κράτους Δικαίου ὁμιλοῦν καὶ αἱ δηλώσεις αἱ προγραμματικαὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Πολλὰ ὅμως μέλη τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθὸν εἶχον ἔλθει εἰς ὀξεῖαν ἀντίθεσιν μὲ τὴν τότε Κυβέρνησιν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔννοιαν τῆς δημιουργίας Κράτους δικαίου καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω, χωρὶς νὰ λάβω ἀμέσως τὴν ἀπάντησιν, τὸν τέως κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖον σήμερον μετέχει εἰς τὴν νέαν ὡς Ἀντιπρόεδρος, Κράτος δικαίου ἐννοεῖ τὸ Κράτος τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε μέχρι τῆς τελευταίας πρὸ ἑβδομάδος πτώσεώς του; Καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πρὸ ὀλίγου εὑρίσκοντο εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, Κράτος Δικαίου, ἐννοοῦν ἐκεῖνο ὅπως τὸ ᾐσθάνοντο ὅταν εὑρίσκοντο εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἢ ὅπως τὸ ᾐσθάνετο ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν ὁποίαν σήμερον συμπράττουν; (Χειροκροτήματα).

§93Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφυλακίου). Ἐὰν ἔχετε τὴν γνώμην ὅτι οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν τέως ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει κομμάτων, εἰσῆλθον εἰς τὴν Κυβέρνησιν χωρὶς νὰ γνωρίζουν γιατὶ εἰσέρχονται, τότε νομίζω ὅτι ἀδικεῖτε τὴν ἀντίληψίν σας καὶ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων ἀκόμη. (Χειροκροτήματα).

§94Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ὁμιλεῖτε ἐξ ὀνόματός σας ἢ ἐξ ὀνόματος καὶ τῶν ἄλλων ἡγετῶν; Ἡμεῖς Κράτος δικαίου ἐννοοῦμεν ἐξασφάλισιν τῆς ἐλευθερίας, ἐννοοῦμεν τὴν ἐλευθερίαν κινήσεως, τὴν ἐλευθέραν ζωήν, τὴν ἐλευθέραν ἐνέργειαν, τὴν ἐλευθέραν σκέψιν, τὴν ἐλευθέραν ἐκδήλωσιν τῶν διανοημάτων καὶ τῶν στοχασμῶν. Ἀλλὰ μία τοιαύτη ἐλευθερία, γνωρίζουν πολλοὶ τῶν καθημένων εἰς τὰ ἑδώλια ταῦτα, ὅτι δὲν ὑπῆρχε μέχρι τῆς χθές, ἐνῷ ἄλλοι, ἐπίσης παρακαθήμενοι εἰς τὰ ἑδώλια αὐτά, εἶχον ἀντίθετον ἀντίληψιν ὅτι ὑπῆρχεν ἡ ἐλευθερία αὐτή. Καὶ θὰ ἠθέλαμεν νὰ μάθωμεν ποίαν ἐκ τῶν δύο ἐλευθεριῶν πρέπει νὰ ἀναμένῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἡμεῖς Κράτος Δικαίου ἐννοοῦμεν τὴν κατάργησιν τῆς βίας καὶ τὴν κατάργησιν τῆς αὐτοδικίας ἀπὸ ὁπουδήποτε καὶ ἂν προέρχεται. Ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, ἀλλὰ τοῦ νόμου πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις καὶ ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἐλέγχουν καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ τιμωροῦν θὰ εἶναι τὰ ὄργανα τοῦ Κράτους καὶ τὰ ὄργανα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους. Διότι εἰς ἣν περίπτωσιν ὑπάρχει ἀντίθετος ἔννοια τῆς ἐννοίας τοῦ Κράτους Δικαίου, τότε δὲν εὑρισκόμεθα εἰς Κράτος Δικαίου, ἀλλὰ εἰς ζούγκλαν.

§95Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Φρονεῖτε ὅτι ἡ ἄμυνα δὲν εἶναι μέσα εἰς τὸν νόμον; Ὅταν λοιπὸν ἐπιτίθενται χειροδικοῦντες πρέπει νὰ ἀμυνώμεθα ἢ νὰ φονευώμεθα; Θὰ ἤθελα τὴν γνώμην σας.

§96Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ὑπάρχει μία στιγμὴ ἐκνευρισμοῦ εἰς τὴν ὁποίαν κάθε ἄνθρωπος, αἰσθανόμενος ὅτι κάποιος ἄλλος βιαιοπραγεῖ ἐναντίον του ἀμύνεται, δὲν σημαίνει ὅμως αὐτὸ ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ θεσπίσῃ τὴν ἄμυναν αὐτὴν ὡς ἀρχήν, τὴν αὐτοδικίαν ὡς ἀρχήν. Διότι ἀλλοίμονον εἰς τὰ Κράτη ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα θὰ θεσπισθῇ ἡ ἀρχὴ ὅτι καθένας θὰ παίρνῃ τὸ δίκιο του μὲ τὸ χέρι του. Τότε τὰ Κράτη αὐτά, ἐπαναλαμβάνω, μεταβάλλονται εἰς ζούγκλαν. (Χειροκροτήματα).

§97Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ἡ ἄμυνα εἶναι φυσικὸν δίκαιον. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὴν καταργήσῃ κανείς.

§98Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ἠκούσαμεν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ ἐπιθυμία αὐτῆς εἶναι νὰ δημιουργήσῃ Κράτος Δικαίου. Θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι τὸ ἀναγραφὲν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως πιστεύεται ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀποτελοῦντας αὐτὴν καὶ ὅτι δὲν θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ἰσχύῃ ἡ ἀρχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνώτατοι λειτουργοί, ἐνῷ ἔβλεπον ἀδικήματα διαπραττόμενα ὄχι ὑπὸ ὀργάνων τοῦ Κράτους, ἀλλὰ ὑπὸ ἀνευθύνων τοιούτων, ὄχι μόνον δὲν τὰ ἀπεδοκίμαζον, ἀλλὰ ἐπεδοκίμαζον. Καὶ ἐρχόμεθα, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ τρίτον θέμα, τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποιήθη ὡς βάσις σχηματισμοῦ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, τὸ θέμα τῆς δημοσίας τάξεως. Καὶ αἱ ἀνακοινώσεις τοῦ τέως Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, αἱ γενόμεναι ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, μίαν ἡμέραν πρὸ τῆς παραιτήσεώς του καὶ αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἀνομολογοῦν ὅτι ἡ Δημοσία τάξις εὑρίσκεται εἰς ὀξὺ σημεῖον, εἰς σημεῖον λίαν δυσάρεστον, ἀλλὰ δὲν ἀναφέρουν τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Δημοσία τάξις ἐσχάτως περιῆλθεν εἰς τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται. Δὲν ἀναφέρουν τοὺς λόγους ἕνεκα τῶν ὁποίων ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου τοῦ παρελθόντος ἔτους ἡ κατάστασις τῆς δημοσίας τάξεως ὄχι μόνον ἁπλῶς περιῆλθεν εἰς ἀξιοθρήνητον κατάστασιν, ἀλλὰ δύναμαι νὰ εἴπω ἐν πολλοῖς ὅτι ἐξέφυγεν ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν Κυβερνώντων. Ὁ τέως Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν 17 Ἰουνίου 1946, δηλαδὴ περίπου τρεῖς μῆνας μετὰ τὴν ἄνοδον εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, καὶ ἐρωτώμενος ὑπὸ βουλευτοῦ τινός, ποῖος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν συμμοριῶν καὶ ποῖαι εἶναι αἱ δυνάμεις τῶν συμμοριῶν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ψηφίσματος περὶ μέτρων Τάξεως, ἀπήντησεν, ὅτι αἱ συμμορίαι δεξιᾶς καὶ ἀριστερᾶς ἀνήρχοντο εἰς 55, οἱ δὲ συμμορῖται εἰς 537, δὲν μᾶς εἶπεν ὅμως ἡ Κυβέρνησις, πῶς ἐνῶ οἱ συμμορῖται τρεῖς μῆνας μετὰ τὴν ἄνοδόν της εἰς τὴν ἀρχήν, κατόπιν τῶν ἐπισήμων δηλώσεων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀνήρχοντο εἰς 537, πῶς σήμερον ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε μὲ αὐτοὺς ἀπασχολεῖται ἡ δύναμις τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, ὁλόκληρος ἡ δύναμις Χωροφυλακῆς, ὁλόκληρος ἡ δύναμις τοῦ Στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ ἡ ἀναρχία νὰ συνεχίζεται. Περαιτέρω, εἰς τὰς δηλώσεις της ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐπεξηγηματικῶς διὰ ἐγκρίτου μέλους τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐδήλωσεν, ὅτι ἀποβλέπει εἰς τὴν καταστολὴν τῆς στάσεως, εἰς τὴν ἐπαύξησιν τῆς δυνάμεως. Ὁ τέως μάλιστα κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μίαν ἡμέραν πρὸ τῆς πτώσεώς του, ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπελείποντο παρὰ ἡμέραι καὶ πολὺ πιθανῶς ὧραι, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ ληφθῶσιν ἐνισχύσεις, ὅτι θὰ ἐκδοθοῦν διαταγαί, διότι τὸ Κράτος μεταπηδᾶ ἤδη ἀπὸ τῆς ἀμύνης εἰς τὴν ἐπίθεσιν. Καὶ εὔλογον εἶναι καὶ ὅλοι σεῖς καὶ πολὺ φυσικὰ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ἀναμένῃ ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν δηλώσεων τοῦ τέως κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ εὔλογον εἶναι νὰ εὐχώμεθα ἵνα αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἂν μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἀνεκοινώθησαν εἰς ἡμᾶς καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εὔλογον εἶναι νὰ ἀναμένωμεν, ὅτι θὰ ἀνακοινωθοῦν αὔριον καὶ εὔλογον εἶναι νὰ ἀναμένωμεν τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐνεργειῶν αὐτῶν. Κατὰ τὴν παλαιὰν Κυβέρνησιν καὶ τὴν νέαν, σύμφωνα μὲ τὰς δηλώσεις της, τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς Δημοσίας Τάξεως εἶναι ζήτημα δυνάμεως. Καὶ αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις ὁμιλοῦν, ὅτι θὰ μετέλθῃ ὅλα τὰ μέσα διὰ τὴν ἐπαύξησιν τῶν δυνάμεων. Δὲν πρόκειται βέβαια νὰ ἀναφέρω, ἐγὼ τοὐλάχιστον προσωπικῶς, εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἔμψυχον καὶ ἄψυχον ὑλικόν, τὸ ὁποῖον διατίθεται σήμερον ὑπὸ τοῦ Κράτους, ἂν καὶ δὲν θὰ εἶναι δύσκολον εἰς τὸν καθ’ ἕνα ἐξ ὑμῶν κατ’ ἰδίαν νὰ τὸ ἀνεύρῃ. Καὶ θὰ ἴδητε πάρα πολὺ καλά, ὅτι αἱ δυνάμεις τοῦ Κράτους εἶναι, ὄχι μόνον ἁπλῶς ἐπαρκεῖς, ἀλλὰ ἐπαρκέσταται. Χιλιάδες ὑπηρετοῦν εἰς τὴν Ἀστυνομίαν Πόλεων καὶ δεκάδες χιλιάδες εἰς τὴν Χωροφυλακήν, πολλαὶ δεκάδες χιλιάδων εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς. Παρ’ ὅλα ταῦτα ἡ Κυβέρνησις ἐμμένει εἰς τὴν ἄποψίν της, τὴν ἄποψιν τῆς παλαιᾶς Κυβερνήσεως, ἐπαύξησις δυνάμεων, καταρτισμὸς δυνάμεων. Καὶ γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον συγκροτοῦνται αἱ μονάδες αὐταὶ καὶ ποῖος καταβάλλει τὰ ἔξοδα τῆς συγκροτήσεώς των καὶ τῆς διατροφῆς των. Καὶ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, χωρὶς νὰ λάβω ἀμέσως τὴν ἀπάντησιν, μέχρι ποίου σημείου θὰ ἐπαυξήσητε τὰς δυνάμεις; Θὰ φθάσητε εἰς τὴν δύναμιν τοῦ Στρατοῦ τῆς Ἀλβανίας; Διότι ἐκεῖ τείνετε. Καὶ ὅταν ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον αἱ δυνάμεις αὗται σήμερον τίθενται εἰς ἐνέργειαν, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ καὶ ὅταν τὰ βάρη τῆς συντηρήσεως αὐτοῦ τοῦ στρατοῦ θὰ ἐπιπέσουν ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους; Κύριοι βουλευταί, ἐπανέρχομαι εἰς μίαν παλαιὰν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶχον ἀνακοινώσει εἰς τὴν Βουλήν. Ὁμιλῶν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 24 Ἰουνίου παρελθόντος ἔτους εἶχον τὴν τιμὴν νὰ προτείνω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ἀνταρσίας θὰ ἦσαν ἀρκεταί, διὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, αἱ ὑπὸ τῆς Χωροφυλακῆς διατιθέμεναι δυνάμεις μὲ ἀπόσπασιν ὡρισμένων μονάδων τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς. Ἐὰν ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἐλάμβανε τὴν ἀπόφασιν ἀντὶ τῶν ἐνόπλων ὀργανώσεων τῆς δεξιᾶς νὰ ὀργανώσῃ πολιτοφυλακήν. Ὁμιλῶν περὶ πολιτοφυλακῆς ἠννόουν τοῦτο: Νὰ καλέσῃ μίαν ἢ δύο ἡλικίας, οἱ στρατεύσιμοι τῶν ὁποίων θὰ παρέμενον ἐντὸς τῶν χωρίων. Εἰς αὐτοὺς δὲν θὰ ἐδίδετο ἱματισμός, οὔτε τροφὴ παρὰ μόνον ὑπόδησις καὶ ὁπλισμός. Θὰ ἐξηροῦντο δὲ αἱ ὀργανώσεις τῆς δεξιᾶς.

§99Ν. ΚΩΤΤΑΣ. Εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν Ἀχίλλειον πτέρναν τῆς ὅλης ὑποθέσεως, δὲν ὑπῆρξαν καὶ δὲν ὑπάρχουν αὗται αἱ περίφημοι ὀργανώσεις τῆς δεξιᾶς. (Θόρυβος).

§100Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος, λόγῳ τοῦ θορύβου καὶ τῶν κωδωνοκρουσιῶν).

§101Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῶν ὅσων θὰ εἴπω. Διότι ὀφείλετε νὰ γνωρίζητε, ὅτι δὲν ἐμπνέομαι ὑπὸ ἐμπαθείας. Πιθανὸν εἰς ὡρισμένας περιοχάς, ὡς ἀνέφερεν ὁ ἀγαπητὸς κ. συνάδελφος, νὰ μὴ συμβαίνῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπον πρίν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἐπρότεινα, κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, τὴν ἵδρυσιν Πολιτοφυλακῆς διὰ τῆς προσκλήσεως μιᾶς ἢ δύο ἡλικιῶν. Οἱ προσκαλούμενοι θὰ παρέμενον ἐντὸς τῶν χωρίων των καὶ θὰ τοὺς παρείχετο μόνον ὑπόδησις καὶ ὁπλισμός, ἄνευ τροφῆς. Θὰ ἐξηροῦντο ἐκεῖνοι εἰς τοὺς ὁποίους τὸ Κράτος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐμπιστευθῇ τὸν ὁπλισμόν, ὅπως δὲ γνωρίζετε ὅλοι, δὲν ἦτο δύσκολον εἰς τὰ μικρὰ ἢ καὶ εἰς τὰ μεγάλα ἀκόμη χωρία νὰ εὑρεθοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι παραλαμβάνοντες τὸν ὁπλισμὸν θὰ τὸν ἔστρεφον κατὰ τοῦ Κράτους. Ἐπὶ κεφαλῆς τῆς πολιτοφυλακῆς ἑκάστου χωρίου, θὰ ἐτίθετο ὁ κατοικῶν εἰς τὸ χωρίον ἔφεδρος ἀξιωματικὸς καί, ἐν ἀνάγκῃ, εἷς ὑπαξιωματικός. Ἀνὰ 4–5 χωρία θὰ ὑπῆρχεν εἷς ἄλλος ἔφεδρος ἀξιωματικὸς ποὺ θὰ διοικοῦσε τὴν πολιτοφυλακὴν τῶν 4 ἢ 5 χωρίων. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Χωροφυλακὴ νὰ παραμένῃ συγκεντρωμένη εἰς ὡρισμένους κόμβους συγκοινωνιῶν κατὰ μεγάλας δυνάμεις, εἰς τρόπον ὥστε, ὅπου ὑπῆρχε φόβος ἀνταρσίας ἢ πληροφορίαι περὶ ἐμφανίσεως ἀναρχικῶν, θὰ ἠδύνατο νὰ κινηθῇ ἡ δύναμις τῆς Χωροφυλακῆς ἐλευθέρως καὶ μὲ δυνάμεις ἱκανάς, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ φόβος ἀντιποίνων εἰς τὰ χωρία τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν ὠργανωμένα καὶ ὡπλισμένα, καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ τὴν βοήθειαν τῆς πολιτοφυλακῆς. Ἀλλ’ ἡ πολιτοφυλακὴ αὐτὴ θὰ ἦτο ὄργανον τοῦ Κράτους, οἱ πολιτοφύλακες θὰ ἦσαν στρατιῶται οἱ ὁποῖοι θὰ διοικοῦντο ὑπὸ ἀξιωματικοῦ, δυνάμει τῶν νόμων καὶ τῶν κανονισμῶν τοῦ Κράτους, καὶ θὰ ὑπήγοντο εἰς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὸ στρατοδικεῖον, θὰ ἦτο τμῆμα ὠργανωμένον, τμῆμα εὑρισκόμενον ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους. Ὁμιλοῦν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις περὶ ἐπιβολῆς τῶν νόμων περὶ ἐπιβολῆς κυρώσεων. Λυποῦμαι διότι ἀναγκάζομαι νὰ εἴπω ὅτι ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις ἐπέβαλε τὸν νόμον καὶ μάλιστα ἐνόμιζεν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις ὅτι τὸ αἴτιον τῆς ἐμφανίσεως τῶν ἀνταρτῶν ἦτο ἡ μὴ ἐπιβολὴ κυρώσεων ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 18.5.1946, ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπαντῶν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος ἐξέθετεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο ἡ χώρα ἀπὸ ἀπόψεως δημοσίας τάξεως, εἶπε τὰ ἑξῆς: «Διατυπώνετε....... (ἀναγινώσκει) ........τῶν Δικαστηρίων». Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἐνόμιζεν ὅτι ἡ ἀνταρσία καὶ ἡ ἀναρχία ἡ ὁποία ὑπῆρχεν, ὑπῆρχε διότι δὲν εἶχε δοθῆ κῦρος εἰς τὰς ἀποφάσεις τῶν Δικαστηρίων καὶ ἔφερε τὸ νομοσχέδιον περὶ μέτρων τάξεως καὶ συγκρότησιν ἐκτάκτων Στρατοδικείων. Καὶ γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκτελέσεων ὑπὸ τῶν ἐκτάκτων Στρατοδικείων καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω τὸν τέως κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ νῦν κ. Ἀντιπρόεδρον: ἐπετεύχθησαν τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἀνέμενε διὰ τῆς ἐπιβολῆς τῶν κυρώσεων, διὰ τὰς ὁποίας κατηγόρει τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν ὅτι δὲν τὰς ἐπέβαλεν καὶ δι’ αὐτὸ ἐδημιουργήθη ἡ ἀναρχία αὐτή; Ἐσταμάτησεν ἡ ἀναρχία ἢ ἐπεδεινώθη; Κύριοι βουλευταί, διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐπαυξήσεως τῶν δυνάμεων, λυποῦμαι διότι δὲν δύναμαι νὰ ὁμιλήσω ἐλευθέρως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Νομίζω ὅτι ἔθιξα τὸ ζήτημα, περισσότερον ἀπὸ ὅσον ἐδικαιούμην καὶ ἀπὸ ὅσον ἐπεθύμουν.

§102Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Τὸ ζήτημα τῆς ἐπαυξήσεως τῶν δυνάμεων, ἐπειδὴ εἴμεθα παλαιοὶ συνάδελφοι, φαντάζομαι ὅτι θὰ ἔχετε ἀντιληφθῆ καὶ φαντάζομαι ὅτι καὶ ἡ Βουλή, ἀσχέτως ἄν ποτε ἠσχολήθη μὲ τὰ στρατιωτικά, θὰ ἔχῃ ἀντιληφθῆ ὅτι ἔχει εὐρυτέραν ἔννοιαν ἡ ἐπαύξησις τῆς δυνάμεως, ὅπως ἀναφέρεται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις. Ὁμολογοῦμεν ὅτι συμφωνοῦμεν μὲ πολλὰς ἐκ τῶν ἀπόψεών σας καὶ νομίζω ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις συμφωνεῖ μὲ πολλὰς ἐκ τῶν ἀπόψεών σας. Μὴ ἐκθέτετε, ὅμως, τὸ θέμα περὶ ἐπαυξήσεως τῆς δυνάμεως καὶ περιορίζετε, κατὰ τὴν ταπεινήν μου γνώμην, τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἀπόφασις τοῦ Ἔθνους, ἡ Ἑλλὰς νὰ καταστῇ αὐτάρκης στρατιωτικῶς.

§103Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Εἰς τὸν κύριον Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος, μὲ τὸν ὁποῖον συνεδέθην ἀρχικῶς εἰς τὸν στρατὸν καὶ εἰς δυσκόλους στιγμάς, δὲν ἤθελα νὰ ἔλθω εἰς ἀντίθεσιν, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὸ πνεῦμα τῆς διακοπῆς του. Ἐνόμισεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος ὅτι ἀντιτίθεμαι εἰς μίαν στρατιωτικὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν θὰ καθορίσῃ ἡ Κυβέρνησις, βάσει συσκέψεων ἁρμοδίων κλπ; Ἐγὼ εἶπον ὅτι ἡ μὴ ἀποκατάστασις τῆς δημοσίας τάξεως, δὲν ὀφείλεται εἰς ἔλλειψιν δυνάμεων.

§104Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Δὲν τὸ συνδέει μὲ αὐτὸ τὸ θέμα ἡ Κυβέρνησις, τὸ θέμα τῆς ἐπαυξήσεως τῶν δυνάμεων. Ὁμιλεῖ γενικώτερον. Εἶναι προγραμματικαὶ δηλώσεις αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν ἓν πρόγραμμα ὁλόκληρον τοῦ ὁποίου τὴν ὁλοκλήρωσιν ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ ἀναμείνῃ.

§105Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον, διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος, δηλοῦται ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὸ θέμα τῆς ἐπαυξήσεως τῶν δυνάμεων δὲν τὸ συνδέει μὲ τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως, δὲν ὑφίσταται ζήτημα.

§106Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἀλλὰ μὲ τί;

§107Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ἀλλ’ ὅταν, κύριοι βουλευταί, ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι αἱ ὑπὸ τοῦ Κράτους διατιθέμεναι σήμερον δυνάμεις εἶναι ἀρκεταὶ διὰ νὰ ἐπιβάλουν τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ζωήν, τὴν τιμὴν καὶ τὴν περιουσίαν τῶν πολιτῶν, ὅταν ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι αἱ δυνάμεις αὐταὶ εἶναι ὑπεραρκεταὶ διὰ νὰ ἐπιτρέψουν εἰς τοὺς χωρικοὺς ὥστε ἐλεύθεροι καὶ ἀβίαστοι νὰ δύνανται νὰ πᾶνε εἰς τὰ χωράφια των καὶ τὰ σπίτια των, χωρὶς νὰ κινδυνεύουν νὰ τοὺς κόψουν τὸ κεφάλι μὲ τὸ τσεκοῦρι ἢ τὰ μαλλιὰ ἢ νὰ τοὺς σπάσουν εἰς τὸ ξύλο, θὰ δικαιοῦται ἡ Βουλὴ νὰ ζητήσῃ νὰ πληροφορηθῇ πῶς εἶναι δυνατὸν τοῦτο καὶ διατὶ μέχρι σήμερον δὲν κατωρθώθη. Τὸ πρῶτον μέτρον τὸ ὁποῖον ὤφειλε νὰ λάβῃ οἱαδήποτε Κυβέρνησις κατὰ τὴν ἐκδήλωσιν τῆς ἀναρχίας, θὰ ἦτο ἡ δημιουργία Κράτους δικαίου καὶ ἡ κατάλυσις τῆς βίας καὶ τῆς αὐτοδικίας. Ἡ λῆψις δηλαδὴ ὡρισμένων πολιτικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀφήρουν κάθε ἠθικὸν ἔρεισμα, τὸ ὁποῖον τυχὸν εἶχον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὕψωσαν τὰ ὅπλα ἐναντίον τοῦ Κράτους.

§108Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Εἶναι γνωστὸν ποῦ ὀφείλεται ἡ ἀνταρσία......

§109Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Μὴ ξεφεύγετε ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ θέλω νὰ εἴπω. Ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν ὑπαρχουσῶν δυνάμεων νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν. Ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε προηγουμένως νὰ ἐφαρμόσῃ μίαν σειρὰν πολιτικῶν μέτρων πρῶτον τῶν ὁποίων εἶναι ἡ δημιουργία Κράτους δικαίου διὰ τῆς καταλύσεως τῆς βίας καὶ τῆς αὐτοδικίας. Τὸ δεύτερον εἶναι ἡ ἐπιβολὴ τῶν νόμων, ὡς ὡμίλησε χθὲς ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε ὅτι εἰς τὴν πρωτεύουσαν ὑπάρχει μέγας ἀριθμὸς ἰδιωτῶν, ἡλικίας 15–40 ἐτῶν, πολλαὶ δεκάδες χιλιάδων, ὡς καὶ εἰς τὰς διαφόρους ἄλλας πόλεις, οἱ ὁποῖοι, ἐνῷ δὲν διώκονται ἀπὸ τὰς Κρατικὰς ἀρχάς, τοὺς Εἰσαγγελεῖς καὶ τοὺς ἀστυνομικούς, ἐν τούτοις ὅμως δὲν δύνανται νὰ μεταβοῦν εἰς τὰς περιουσίας των, εἰς τὰς οἰκίας των, εἰς τὰ χωριά των. Καὶ ἐνῷ τὸ ζήτημα τοῦτο, κ. βουλευταί, τὸ γνωρίζουν ὅλοι, Πρωθυπουργοί, Ὑπουργοί, βουλευταί, ἀνώτατοι ὑπάλληλοι, ἐν τούτοις ὅμως ὅλοι προσποιοῦνται ὅτι δὲν γνωρίζουν τίποτε.

§110ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅλοι αὐτοὶ εἶναι ἔνοχοι.

§111Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ἂν εἶναι ἔνοχοι, νὰ εἰσαχθοῦν εἰς δίκην καὶ νὰ δικασθοῦν ἢ εἰς στρατόπεδον. Τὸ Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένῃ ἀπαθὲς πρὸ τῆς καταστάσεως αὐτῆς.

§112Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Νὰ πᾶνε εἰς τὰ χωριά τους. Τοὺς περιμένουν τὰ χωριά.

§113Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἢ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι ἔνοχοι καὶ ὀφείλουν νὰ συλληφθοῦν, νὰ φυλακισθοῦν, καὶ νὰ εἰσαχθοῦν εἰς δίκην, νὰ ἐπιβληθοῦν ποιναὶ καὶ νὰ ἐκτελεσθοῦν, ἢ τὸ Κράτος ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς προστατεύσῃ.

§114Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Οἱ περισσότεροι εἶναι ἐδῶ καὶ κρύπτονται διότι δὲν θέλουν νὰ ἐπιστρατευθοῦν ἀπὸ τὰς συμμορίας.

§115Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς σειρᾶς αὐτῆς τῶν πολιτικῶν μέτρων, μὲ τὰ ὁποῖα δὲν θέλω νὰ ἀπασχολήσω περισσότερον τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἐννοήσῃ τὸ πνεῦμα ἀπὸ τὸ ὁποῖον διέπομαι, θὰ ὑπάρξῃ καὶ σειρὰ δυναμικῶν μέτρων. Ἀλλ’ ὅταν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ λάβει τὴν σειρὰν τῶν πολιτικῶν μέτρων, δυνάμει τῶν ὁποίων θὰ ἔχῃ ἀφαιρέσει κάθε ἠθικὸν ἔρεισμα ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐσήκωσαν τὰ ὅπλα ἐναντίον τοῦ Κράτους, οἱοιδήποτε καὶ ἂν εἶναι, τότε ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ δὲν θὰ πρέπει νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὸ νὰ καταδιώκῃ τοὺς ἀναρχικοὺς εἰς τὰ διάφορα βουνά, εἰς τὰ διάφορα λαγκάδια καὶ τὰ διάφορα φαράγγια. Μία τοιαύτη Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐφήρμοσε Κράτος δικαίου καὶ ἐφήρμοσε τὰ πολιτικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προηγουμένως ἀνέφερα, θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπεκτείνῃ τὰ δυναμικά της μέτρα καὶ πέραν τοῦ σημείου, εἰς τὸ ὁποῖον ἔφθασεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπεκτείνῃ τὰ μέτρα ταῦτα καὶ πέραν τοῦ σημείου αὐτοῦ, διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, κ. βουλευταί, νὰ συνεχίζεται ἡ αἱματοχυσία καί νὰ σκοτώνωνται τὰ παιδιὰ τῆς Ἑλλάδος, οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὑπαξιωματικοὶ καὶ οἱ στρατιῶται.

§116Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ἀπὸ ποίους;

§117Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ἀπὸ τοὺς ἀναρχικούς. Τότε, λέγω, ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ καὶ ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐνδεδειγμένα, πέραν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον ἔλαβεν, ἵνα καταστείλῃ τὴν ἀναρχίαν. Πρὸς πραγματοποίησιν ὅμως τοῦ σκοποῦ τούτου χρειάζεται μία ἑνότης, τὴν ὁποίαν, δυστυχῶς, μέχρι σήμερον δὲν ἐπραγματοποίησεν οὔτε ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. (Θόρυβος). Ἡ κατάστασις, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι κανὲν φαινόμενον, τὸ ὁποῖον τώρα παρουσιάσθη. Εἶναι μία κατάστασις, ἡ ὁποία σοβεῖ ἀπὸ δεκαμήνου καί, συνεπῶς, δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον οἱ κ. κ. Ὑπουργοί, ποὺ ἀνέλαβον τὰ ἀξιώματα νὰ τὴν ἀγνοοῦν. Ἐπὶ 10 μῆνας εἶναι γνῶσται τῆς καταστάσεως καὶ ὤφειλον καὶ ὑπεχρεοῦντο νὰ εἶναι παρεσκευασμένοι. Μὴ ἐξεγείρεσθε, λοιπόν, ὅτι παρακαίρως ζητῶ ἀπὸ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς ὅ,τι ὤφειλον νὰ γνωρίζουν. Θὰ ἔπρεπε, συνεχίζω, νὰ δημιουργηθῇ ἓν ὄργανον διοικήσεως, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ὑπαχθοῦν ὅλαι αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις τοῦ Κράτους μέχρι καταστολῆς τῆς ἀνταρσίας, καὶ τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ συλλέγῃ τὰς πληροφορίας καὶ θὰ ἐπιβλέψῃ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν πολιτικῶν καὶ τῶν δυναμικῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ἄνευ τῆς πραγματοποιήσεως τῶν πολιτικῶν μέτρων, νομίζω, ὅτι καὶ τὰ δυναμικὰ μέτρα δὲν θὰ ἀποδώσουν τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἀναμένετε καὶ ἀναμένει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ὁμιλῶ δὲ περὶ δημιουργίας ἑνὸς τοιούτου ὀργάνου ἐπιβλέψεως τῶν πολιτικῶν καὶ τῶν δυναμικῶν μέτρων, διότι μέχρι σήμερον καὶ ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις καὶ ἡ νῦν μᾶς ὁμιλεῖ περὶ δημιουργίας Κράτους δικαίου καὶ περὶ μέτρων τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ, χωρὶς ὅμως νὰ μᾶς εἴπῃ διὰ ποίων ὀργάνων θὰ ἐπιβλέψῃ, εἰς τρόπον ὥστε αἱ ἐντολαὶ καὶ αἱ ἀποφάσεις της νὰ ἐκτελεσθοῦν.

§118Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Διὰ τῶν Κρατικῶν.

§119Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Διὰ τῶν ὀργάνων τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ ἕνα μέγα μέρος τῶν ὀργάνων τοῦ Κράτους εἶναι συνυφασμένον μὲ τὴν ἀνομίαν.

§120ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τότε νὰ βάλωμεν ἀναρχικούς.

§121Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Τότε νὰ διώξωμεν αὐτοὺς ποὺ εἶναι συνυφασμένοι μὲ τὴν ἀνομίαν καὶ νὰ βάλωμεν ἄλλους. Τὸ ὄργανον αὐτὸ τῆς Διοικήσεως εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δι’ ἄλλων ὀργάνων του θὰ ξεχυθῇ παντοῦ, μέχρι τοῦ τελευταίου βουνοῦ ὅπου ὑπάρχουν δυνάμεις κρατικαί, καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβλέψῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν πολιτικῶν καὶ δυναμικῶν μέτρων καὶ θὰ εἰσηγηθῇ συμπληρωματικῶς τὰ μέτρα ἐκεῖνα καὶ τὰς διαταγάς, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἐκδοθοῦν διὰ τὴν πλήρη ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ὅμως τοῦτο χρειάζεται νὰ προκληθῇ πίστις καὶ ἐμπιστοσύνη. Καί, πρῶτον, πρέπει νὰ προκληθῇ εἰς τὸ στράτευμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἀντιληφθῇ διὰ τοῦ τρόπου τούτου ὅτι ἔχει Κυβέρνησιν ἀποφασισμένην νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον τοῦτο, ὅτι ἔλαβεν ὅλα τὰ πολιτικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀνθρωπίνως δυνατὸν νὰ λάβῃ καὶ ὅτι ἡ ἀνταρσία θὰ τερματισθῇ ἐντὸς πεπερασμένου χρονικοῦ διαστήματος. Κύριοι βουλευταί, θὰ γνωρίζετε καλῶς ὅλοι ὅσοι κατάγεσθε ἐξ ἐπαρχιῶν καὶ ἐξ Ἀθηνῶν τὰς πιέσεις τὰς ὁποίας ὑφίστασθε ἀπὸ συμπολίτας σας διὰ τοὺς στρατευομένους καὶ τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς μονάδας τῆς χωροφυλακῆς ἢ τοῦ Στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ θὰ ἀντιλαμβάνεσθε πάρα πολὺ αὐτὸ τὸ ὁποῖον συμβαίνει. Τί δηλαδή; Ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ πιστεύσῃ ὁ κόσμος ὅλος αὐτὸς ὅτι δὲν θὰ τύχῃ ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως κανείς, ἀλλ’ ὅτι ἐπὶ πλέον ὁ ἀγὼν αὐτὸς εἰς τὸν ὁποῖον ἀποδύεται θὰ τερματισθῇ ἐντὸς πεπερασμένου χρονικοῦ διαστήματος. Τὰς πιέσεις τὰς ὁποίας ὑφίστασθε τὰς ὑφίστασθε διότι δὲν ἔχει ἐπικρατήσει τὸ πνεῦμα αὐτὸ καὶ διότι ἓν μέγα μέρος τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ποὺ καταφεύγουν σὲ σᾶς βλέπουν διάρκειαν χρονικήν. Δεύτερον. Πρέπει νὰ προκληθῇ πίστις καὶ ἐμπιστοσύνη εἰς τὰς λαϊκὰς μάζας. Αἱ λαϊκαὶ μᾶζαι ἀπώλεσαν τὴν πίστιν των καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην των ἐπὶ τὸ Κράτος καὶ ἐπὶ τῶν ὀργάνων αὐτοῦ καὶ ἰδιαιτέρως αἱ περιοχαὶ ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι δὲν εὑρίσκονται ὑπὸ τὸν ἔλεγχόν του. Πῶς θέλετε ἀπὸ τοὺς χωρικοὺς αὐτοὺς νὰ προσφερθοῦν ὑπηρεσίαι εἰς τὸ Κράτος ἔστω καὶ ὑπὸ τύπον πληροφοριῶν ὅταν κινδυνεύουν καὶ ὅταν διατρέχουν τοὺς κινδύνους ποὺ ὅλοι γνωρίζετε; Πῶς θέλετε νὰ βοηθήσουν τὸ Κράτος, ὅταν τὸ Κράτος τοὺς ἀφήνει ἀπροστάτευτους εἰς τὰς διαφόρους συμμορίας ἀπὸ τὰς ὁποίας πιέζονται ποικιλλοτρόπως καὶ πολλάκις χάνουν καὶ τὴν ζωήν των ἀκόμη; Τρίτον. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ προκληθῇ ἀπογοήτευσις εἰς τοὺς ἀναρχικοὺς διότι μόνον ὅταν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα εἰσηγεῖται ἡ νῦν Κυβέρνησις ἀκόμη καὶ αὐτά, θὰ τύχουν ἀκοῆς καὶ θὰ ἐπιδοκιμασθοῦν. Καὶ θὰ ὑπακούσουν εἰς αὐτὰ μόνον ὅταν προκληθῇ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἀπογοήτευσις εἰς τοὺς ἀναρχικούς. Ὅταν πεισθοῦν οἱ ἀναρχικοὶ ὅτι ὁ στρατὸς καὶ τὸ Κράτος εἶναι ἀποφασισμένοι νὰ ἐπιβάλλουν τὸν νόμον καὶ θὰ τὸν ἐπιβάλουν ὁπωσδήποτε καὶ ἐντὸς πεπερασμένου χρονικοῦ διαστήματος. Διότι, κύριοι βουλευταί, οἱαδήποτε μέτρα καὶ ἂν ληφθοῦν καὶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα εἰσηγεῖται ἀκόμη τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἀκόμη εὐρύτερα μέτρα καὶ ἂν ληφθοῦν θὰ ὑπάρξουν τινὲς οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ θελήσουν νὰ πειθαρχήσουν καὶ νὰ ὑπακούσουν εἰς τὰ μέτρα αὐτά. Ἀλλὰ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ὑπακούσουν θὰ εἶναι οἱ ὀλιγώτεροι καὶ συνεπῶς θὰ ἀντιμετωπισθοῦν διὰ τῶν δυνάμεων τοῦ Κράτους. Πρέπει δηλαδὴ ἕνα μέγα μέρος ἐξ ἐκείνων νὰ πεισθῇ ὅτι τὰ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐξαγγελλόμενα θὰ τηρηθοῦν καὶ ὅτι δὲν κινδυνεύουν ὑπακούοντες εἰς τὰς ἐντολὰς τῆς Κυβερνήσεως νὰ χάσουν τὴν ζωήν των, ἢ ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀφήσῃ ἐλευθέρους ἐκείνους διὰ νὰ μετέλθουν μέτρα ἀντίθετα πρὸς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ εἴσοδος δὲ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὡρισμένων προσώπων τὰ ὁποῖα καὶ λόγῳ τῆς προελεύσεώς των καὶ λόγῳ τοῦ κύρους των θὰ ἐνέπνεον πίστιν καὶ ἐμπιστοσύνην ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἐξαγγελθησομένων μέτρων εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ἀναγκάζει νὰ πιστεύωμεν ὅτι αἱ Κυβερνήσεις παρὰ τὴν ἐξαγγελίαν τῶν μέτρων αὐτῶν μέχρι τοῦ σημείου τοῦ ὁποίου τὰ ἐξήγγειλεν δὲν πρέπει νὰ ἀναμένῃ τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα πιθανὸν νὰ ἀναμένῃ. Ἀκολουθῶν, κύριοι βουλευταί, τὴν σειρὰν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων λέγει ὅτι θὰ ἐνασκήσῃ ἐκκαθάρισιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ὄχι βάσει τῶν κομματικῶν των ἀντιλήψεων, ἀλλὰ βάσει τῶν ἱκανοτήτων. Θὰ ἐπεθύμουν ὅμως νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν ποίας ἀποφάσεις θὰ λάβῃ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι μέχρι σήμερον ἐξεδιώχθησαν τῶν θέσεών των λόγῳ κομματικῶν λόγων; Θὰ ἐπανορθωθῶσι τὰ ἀδικήματα αὐτά;

§122ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (Εἰρωνικῶς). Πῶς! Μάλιστα!

§123Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Δὲν ἠρώτησα σᾶς κύριε συνάδελφε, ἠρώτησα τὴν Κυβέρνησιν. Προχωρεῖ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις καὶ λέγει ὅτι θὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν κοινωνικὴν πρόνοιαν καὶ τὴν ὑγείαν τοῦ Λαοῦ. Κύριοι βουλευταί, καὶ ἰδιαιτέρως οἱ καταγόμενοι ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, θὰ γνωρίζετε καλὰ ποίαν ἀγωνίαν ὑφίστανται οἱ χωρικοὶ ὅταν ἀσθενοῦν διὰ νὰ εὕρουν μίαν κλίνην εἰς κάποιον νοσοκομεῖον. Γνωρίζετε ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν δὲν ὑπάρχουν νοσοκομεῖα καὶ ὅπου ὑπάρχουν τοιαῦτα εἶναι ἀτελῆ. Ἡ δήλωσις τὴν ὁποίαν κάνει ἡ Κυβέρνησις εἶναι μία ἀπὸ τὰς συνήθεις δηλώσεις ποὺ κάνουν ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις μέχρι σήμερον, ὅτι θὰ φροντίσῃ διὰ τὴν πρόνοιαν καὶ διὰ τὴν Ὑγείαν τοῦ Λαοῦ. Ἀλλὰ ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν αὐταὶ αἱ ἑκατοντάδες τῶν ἀσθενῶν τῶν ἐπαρχιῶν ποὺ εὑρίσκονται σήμερον εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ζητοῦν μίαν κλίνην πότε θὰ εἰσαχθοῦν; Θὰ ἀναμένουν τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως τὰ ὁποῖα θὰ ἐκδηλωθοῦν πότε καὶ πῶς; Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠδύνατο νὰ λάβῃ μίαν ἀπόφασιν καὶ μάλιστα ἐντὸς τῆς νυκτὸς—νὰ εἰσηγηθῇ ἐν ἀνάγκῃ ψήφισμα— ὅλα τὰ ἱδρύματα τὰ νοσοκομειακὰ τὰ ἐν τῇ πρωτευούσῃ «Εὐαγγελισμός», «Ἐρυθρὸς Σταυρός», καὶ ἀκόμη καὶ ἰδιωτικαὶ κλινικαὶ νὰ διαθέσουν τὸ ½ τῶν κλινῶν των διὰ τοὺς ἀπόρους. Θὰ μοῦ ἀπαντήσετε ὅτι εἶναι ὀργανισμοὶ εἰς τοὺς ὁποίους δὲν δύνασθε νὰ ἐπέμβητε. Ἐν τούτοις ὅμως ἡμεῖς ἔχοντες πλήρη ἀντίληψιν τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ ἄποροι ἀπὸ ἀπόψεως νοσηλευτικῆς ἐπανερχόμεθα καὶ πάλιν καὶ λέγομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Προκειμένου νὰ λάβῃ εἰς τὸ μέλλον μέτρα προνοίας καὶ ὑγείας διὰ τὸν ἄπορον λαόν, καλύτερον θὰ ἦτο νὰ λάβῃ ἀποφάσεις ταχείας πρὶν ἀκόμη ἀποθάνουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι στεροῦνται τῶν μέσων τοῦ νὰ εἰσαχθοῦν εἰς πολυτελῆ νοσοκομεῖα τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦνται μόνον διὰ τοὺς κατόχους τοῦ πλούτου. Τερματίζων, κύριοι βουλευταί, ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἐνῷ ἐνεθυμήθη τὰ πάντα δὲν ἔκανε ὅμως οὔτε τὴν ἐλαχίστην μνείαν διὰ τοὺς ἀναπήρους καὶ τὰ θύματα πολέμου. Ὅλοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὁμιλοῦμεν πολλάκις περὶ ἐθνικῶν διεκδικήσεων, περὶ ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας προσεφέραμεν κατὰ τὸν πόλεμον ἐναντίον τῆς Ἰταλίας καὶ τῆς Γερμανίας, περὶ καθολικῆς ἀντιστάσεως κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς. Καὶ ὅμως ἐντὸς τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως δὲν συμπεριελήφθη οὔτε μία φράσις δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προσέφερον τὴν ζωήν των ἢ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προσέφερον μέλη τοῦ σώματός των διὰ νὰ δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ ὁμιλῶμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἢ ὁπουδήποτε ἀλλοῦ. Καὶ δύναμαι νὰ μὴ πιστεύσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις, καίτοι δὲν τοὺς συμπεριέλαβεν εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις, θὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ ζήτημα τοῦτο. Θὰ ἐπεθύμουν ὅμως νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, δεδομένου ὅτι καὶ σήμερον διεξάγει ἕνα ἀγῶνα, ὄχι βέβαια ἐξωτερικὸν ἀλλὰ ἐσωτερικόν, καὶ ἡ θέσις τὴν ὁποίαν λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις ἔναντι τῶν ἀναπήρων καὶ τῶν θυμάτων πολέμου ἔχει ἐπίδρασιν καὶ ἐπὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται σήμερον καὶ προσφέρουν τὴν ζωήν των. Κύριοι βουλευταί, τερματίζων τὸν λόγον μου, εὔχομαι καὶ ἐγώ, ὅπως ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ἡ ἔλλειψις πίστεως ἡ ἰδική μου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πραγμάτωσιν, τὴν πραγματοποίησιν ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην σήμερον ὁ Ἑλληνικὸς λαός, εὔχομαι, λέγω, μὲ ὅλην μου τὴν ψυχήν, εἰ φόβοι μου καὶ αἱ ἀμφιβολίαι μου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς Κυβερνήσεως ἰδιαιτέρως εἰς τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως, εὔχομαι, λέγω, νὰ μὴ ἐκπληρωθοῦν, διότι διαψευδόμενος ἐγὼ θὰ εἶμαι ἕνας ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος πιθανὸν νὰ χάσῃ ὀλίγον κῦρος ἀπέναντί σας, διαψευδομένη ὅμως ἡ Κυβέρνησις, θὰ εἶμαι ὄλεθρος διὰ τὸν τόπον. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Λεονάρδος).

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ συνεχίσωμεν σήμερον τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων καθ’ ὅλην τὴν νύκτα. Θέλετε νὰ συνεχίσωμεν ἢ νὰ διακόψωμεν διὰ μίαν ὥραν;

§125ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψωμεν διὰ μίαν ὥραν.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 10.10′ μ. μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.10′ μ. μ.).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Φ. Μακρῆς.

§128Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Ζῶμεν πράγματι, κύριοι βουλευταί, στιγμὰς ἱστορικὰς καὶ ὑπὸ συνθήκας κρισίμους διὰ τὴν τύχην καὶ τὴν ζωὴν τοῦ Ἔθνους μας. Ἡ ἐχθρικὴ ἐπίθεσις, ἡ ὁποία ἐξαπελύθη ἀπὸ τὰς γραμμὰς τῆς Πίνδου ὑπὸ τῶν μελανοχιτώνων φασιστῶν καὶ τὴν ὁποίαν ἀντεμετώπισε τὸ Ἔθνος σύσσωμον ὡς εἷς ἄνθρωπος καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν νεοελληνικὴν ἱστορίαν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εὑρέθη τόσον ψυχικῶς ἡνωμένος καὶ τόσον μεγαλειωδῶς ἀποφασισμένος, ὥστε νὰ τὴν μεταβάλῃ εἰς τὴν πρώτην νίκην, τὴν πρώτην συμμαχικὴν νίκην, τὸ πρῶτον φῶς, ἡ ἐπίθεσις αὐτὴ ἐξακολουθεῖ ὑπὸ ἄλλην ἤδη μορφήν, ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς σλαυοκομμουνιστικῆς συνωμοσίας τῶν ἐρυθρῶν φασιστῶν καὶ μετεφέρθη ἤδη μέσα εἰς αὐτὴν τὴν Ἑλληνικὴν πατρίδα καὶ βάλλεται ἡ πατρὶς εἰς τὴν καρδίαν της. Εἶναι σφάλμα, κύριοι βουλευταί, νὰ ὁμιλῶμεν καὶ νὰ χαρακτηρίζωμεν τὸ γεγονὸς ὡς ἀνταρσίαν, ὀφειλομένην δῆθεν εἰς τὸ Κ.Κ.Ε., τὸ ὁποῖον ἀγωνίζεται διὰ νὰ ἐπιβάλῃ ἕνα κοινωνικὸν πρόγραμμα εἰς τὴν χώραν αὐτὴν καὶ νομίζω ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σώζει ὑπὸ τὰς κρισίμους αὐτὰς περιστάσεις, εἶναι εἶναι ἡ ἀλήθεια, ἡ ἀλήθεια ἡ λεγομένη ὠμή. Τουλάχιστον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπὶ τοῦ προκειμένου μὲ τὸ ἀσφαλὲς ἔνστικτόν του δὲν πλανᾶται, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς γνωρίζει περὶ τίνος πρόκειται καὶ πρόκειται, ὅπως προεῖπον, περὶ σλαυοκομμουνιστικῆς ἐπιθέσεως ἡ ὁποία ἀποσκοπεῖ νὰ ὑποδουλώσῃ τὴν Χώραν εἰς τὴν τυραννίαν τοῦ ἐρυθροῦ φασισμοῦ καὶ νὰ τὴν παραδώσῃ εἰς τὰς σκοτεινὰς ἐπιδιώξεις τοῦ σλαυϊκοῦ μπλόκ. Καὶ ὅπως τότε ἔτσι καὶ σήμερον. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μὲ τὸ ἀλάθητον καὶ ἀσφαλὲς ἔνστικτόν του ἐπεζήτησε τὴν σωτηρίαν τῆς κινδυνευούσης πατρίδος εἰς τὴν ἕνωσιν τῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους καὶ ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους, θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω ἐπὶ ἔτη, διότι εὐθὺς ἀμέσως ἀπὸ τὸ Δεκεμβριανὸν ἐρυθρὸν ἔγκλημα, εὐθὺς ἀμέσως ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀγωνιωδῶς ἀπηύθυνε πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν τὴν μοναδικήν του αἴτησιν καὶ ἀξίωσιν, πρὸς τὴν ἕνωσιν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους. Καὶ εἰς τὸ ἀπεγνωσμένον εἰς τὸ ἀγωνιῶδες αὐτὸ αἴτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐπὶ τέλους ἡ Ἐθνικὴ πολιτικὴ ἡγεσία τοῦ Ἔθνους κατώρθωσε νὰ δώσῃ μόλις τώρα ἀνταπόκρισιν, διότι ὅπως ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅταν οἱ ἀνώνυμοι ἀγωνισταὶ τῆς πατρίδος προσφέρουν τὴν ζωήν των, διὰ νὰ τὴν ὑπερασπίσουν, θὰ ἦσαν ἀνάξια τὰ πολιτικὰ κόμματα ἐὰν δὲν ἦσαν πρόθυμα εἰς πᾶσαν θυσίαν. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἕνας ἀκόμη πολιτικὸς κόσμος, τὸ κατάλοιπον τοῦ μεγάλου ἱστορικοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον δὲν ἠθέλησε νὰ δώσῃ ἀνταπόκρισιν εἰς τὴν ἀπεγνωσμένην αὐτὴν ἔκκλησιν τοῦ λαοῦ μας. Καὶ νομίζω ἐξ ὅσων τοὐλάχιστον ἐξετέθησαν μέχρι τοῦδε ὅτι ἡ μὴ συμμετοχή του εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν Ἐθνικῆς ἑνώσεως δὲν ὀφείλεται εἰς διαφωνίαν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρόγραμμα, τὸν τρόπον καὶ τὰς μεθόδους, μὲ τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ δέον νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἐρυθρὰν συνωμοσίαν. Ἀλλ’ ὀφείλεται ἀσφαλῶς εἰς τὴν πεπλανημένην σκέψιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ φθαρῇ κάτω ἀπὸ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων αὐτῶν. Ἀλλ’ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος ἔχει πλήρη συνείδησιν καὶ ἀντίληψιν περὶ τίνος πρόκειται καὶ πρόκειται, κύριοι βουλευταί, διὰ τὴν μάχην τῆς Ἑλλάδος, δὲν γνωρίζει κατὰ τὴν κρίσιμον αὐτὴν ὥραν παρὰ μόνον ἐχθροὺς τοῦ Ἔθνους καὶ λιποτάκτας τοῦ καθήκοντος! Ἄς ἐλπίσωμεν ὅμως ὅτι ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς τὸ κόμμα αὐτὸ θὰ θελήσῃ νὰ συμβάλῃ πλέον εἰς τὸ ἔργον τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, πρὸς τὴν ὁποίαν στρέφεται σήμερον ἡ πίστις καὶ ἡ προσδοκία τοῦ Ἔθνους, διότι ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὅτι, ὄχι ὀλίγον συνέβαλε καὶ ὅτι δὲν φέρει μικρὰν εὐθύνην διὰ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει περιαχθῆ σήμερον ὁ τόπος. Διότι μὲ τὴν τακτικὴν τὴν παρ’ αὐτοῦ ἀσκουμένην, τοὐλάχιστον εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἔδωσε τὸ ἠθικὸν ἔρεισμα νὰ πιστεύεται ὅτι εἰς τὴν Χώραν αὐτήν, εἰς τὴν πλέον φιλελευθέραν καὶ δημοκρατικὴν χώραν τῆς Βαλκανικῆς, διεξάγεται ἕνας ἀγὼν «τῶν μοναρχοφασιστικῶν ὀρδῶν ἐναντίον τῶν δημοκρατικῶν πολιτῶν καὶ τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν». Ἄς ἐλπίσωμεν, λέγω, ὅτι τὸ κατάλοιπον αὐτὸ τοῦ ἱστορικοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον τόσας ἄλλοτε ὑπὸ τὸν μέγαν ἡγέτην του προσέφερεν ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος, ὅτι θὰ ἀντιληφθῇ ἔστω καὶ τὴν ὑστάτην αὐτὴν στιγμὴν τὸ καθῆκον του πρὸς τὴν ἀγωνιωδῶς ἀγωνιζομένην Ἑλλάδα. Καὶ νομίζω ὅτι ἐκτελῶ καθῆκον σημειώνων τὴν ἀποφασιστικὴν συμβολὴν εἰς τὴν καθ’ ὅλου προσπάθειαν διὰ τὴν ἐπιτυχίαν διὰ τῆς ὁποίας ἐδόθη ἀνταπόκρισις εἰς τὸ παλλαϊκὸν αἴτημα, τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Συνεργασίας, ἀναφέρων τὸ ὄνομα τοῦ στρατηγοῦ Ζέρβα, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς μὲ πράγματι ἀνωτέραν ἀντίληψιν ἀνταπεκρίθη εἰς τὸ λαϊκὸν αἴτημα. Καὶ θεωρῶ καθῆκον μου νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς τὰς θυσίας τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ τοῦ ἱκανοῦ αὐτοῦ ἡγέτου διὰ τὴν ἐπιτυχίαν καὶ ἑδραίωσιν τῆς προσπαθείας αὐτῆς. Καὶ τοῦτο πράττω διὰ νὰ ὑπογραμμίσω ὅτι ἡ περίοδος τὴν ὁποίαν ζῶμεν εἶναι περίοδος θυσιῶν καὶ μόνον θυσιῶν τὸ παράδειγμα τῶν ὁποίων δίδει πρῶτος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καὶ ὑπὸ τὸ μέτρον αὐτὸ θὰ κριθοῦν αὔριον παρὰ τοῦ κυριάρχου λαοῦ τὰ πολιτικὰ κόμματα, διὰ τὰς ὑπηρεσίας των πρὸς τὸ Ἔθνος. Τὰ συνθήματα μὲ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις Ἐθνικῆς συνεργασίας κατέρχεται εἰς τὸν ἀγῶνα διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς νίκης καὶ τῆς ἑδραιώσεως τοῦ Ἔθνους, εὑρίσκουν πλήρη ἀπήχησιν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ μας καὶ τὰ συνθήματα αὐτά, «ἀποφασιστικὴ ὑπεράσπισις τῶν Ἐθνικῶν μας Δικαίων», «ἐφαρμογὴ Κοινωνικῆς Δικαιοσύνης καὶ Κράτους Δικαίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβάλῃ τὸν νόμον εἰς πᾶσαν κατεύθυνσιν» εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπόθησε, τὸ ὁποῖον ποθεῖ καὶ ἐπιθυμεῖ διακαῶς ὁ μαρτυρικὸς καὶ πολυπαθὴς λαός μας. Ἐγώ, θεωρῶ καθῆκον μου νὰ σταθῶ ἰδιαιτέρως καὶ νὰ ὑπογραμμίσω τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι τῶν χιλιάδων μισθοσυντηρήτων καὶ ἀποχειροβιώτων, τῶν ἁπλῶν ἀνθρώπων τῶν δημιουργικῶν μόχθων καὶ δὲν θὰ σᾶς καταπονήσω, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ νὰ περιγράψω τὴν πράγματι τραγικὴν θέσιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, τῶν χιλιάδων ἀνέργων μας, οἱ ὁποῖοι εἰς μίαν τόσον ρημαγμένην χώραν ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ὀργασμὸς ἐργασίας καὶ ἔλλειψις ἐργατικῶν χειρῶν, στεροῦνται τοῦ ἀγαθοῦ τῆς ζωῆς, τῆς ἐργασίας, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐν τούτοις προσδοκοῦν νὰ ζήσουν, ἤ, ἀκόμη τῶν ἄλλων, ποὺ ἐργαζόμενοι, δὲν δύνανται, μὲ τοὺς σημερινοὺς μισθοὺς καὶ ἡμερομίσθια, μισθοὺς καὶ ἡμερομίσθια πείνης, νὰ ἀντιμετωπίσουν ἀκόμη καὶ στοιχειωδῶς τὰς ἀνάγκας τῆς ζωῆς, διότι ἀσφαλῶς θὰ ἐκόμιζα γλαῦκα τόσον πρὸς ὑμᾶς, κύριοι βουλευταί, ὅσον καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ θὰ σταθῶ ἰδιαιτέρως εἰς αὐτὸ διὰ νὰ διαλαλήσω ἀπὸ τὸ ἐπίσημον τοῦτο βῆμα, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ πρὸς ὑμᾶς, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐξηντλήθη πλέον κάθε περιθώριον ἀναμονῆς καὶ κάθε περιθώριον ἀνεκτικότητος εἰς τὸν κόσμον αὐτὸν καὶ νὰ ἀπευθύνω ὑστάτην ἐπίκλησιν πρὸς τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ Ἔθνους, ἵνα ἀποδώσῃ δικαιοσύνην εἰς αὐτήν. Καὶ ὀφείλω νὰ τονίσω ὅτι καθῆκον πρώτιστον καὶ ἐπιτακτικὸν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἀποβλέψῃ μετὰ στοργῆς καὶ δικαιοσύνης πρὸς τὸν κόσμον αὐτόν, ὁ ὁποῖος ἐβάστασε τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν θυσιῶν τοῦ Ἔθνους καὶ ὁ ὁποῖος πάλιν θὰ κληθῇ νὰ βαστάσῃ τὸ μέγα βάρος τῆς ἀνοικοδομήσεως τῆς Χώρας, διότι αὐτὸς μὲ τὰ ἀτσαλένια μπράτσα του θὰ ξαναφτιάσῃ τὴν ρημαγμένη πατρίδα μας. Μᾶς συγκινεῖ βαθύτατα τὸ σύνθημα τῆς Κοινωνικῆς δικαιοσύνης, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἔχομεν πλήρη ἐπίγνωσιν τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται πράγματι ἡ Χώρα μας καὶ ἐπειδὴ ἐπιθυμοῦμε νὰ εἴμεθα πραγματισταί, δὲν διστάζομεν νὰ διακηρύξωμεν ὅτι θὰ εἴμεθα ἀπολύτως ἱκανοποιημένοι ἐὰν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἀντιμετωπίζουσα ἀποτελεσματικῶς τὴν ἐρυθρὰν συνωμοσίαν μαζὶ μὲ τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας, ποὺ θὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν ἀγωνιῶσαν ψυχὴν τοῦ λαοῦ μας εὑρεθῇ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ δώσῃ εἰς τὰς χιλιάδας τῶν ἀνέργων μας ἐργασίαν καὶ ἀκόμη τὴν δυνατότητα εἰς ὅλους τοὺς ἐργαζομένους νὰ διαβιοῦν ἀνθρωπίνως, ἕως ὅτου δυνηθῶμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἐπιτυχῶς τὰ τεράστια μεταπολεμικὰ προβλήματα καὶ ἀνοικοδομήσωμεν τὴν καταστραφεῖσαν Χώραν μας. Μεταξὺ τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, κύριοι βουλευταί, εἶναι καὶ ἓν θέμα ἡ σημασία καὶ ὁ ἀποφασιστικὸς παράγων τοῦ ὁποίου ἐλπίζω ἢ μᾶλλον εἶμαι βέβαιος ὅτι οὐδενὸς τὴν ἀντίληψιν διαφεύγει. Ἡ Κυβέρνησις εἰδικώτερα λέγει καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς συνδικαλιστικὰς ὀργανώσεις τὰς ἑξῆς δηλώσεις ἐπὶ τοῦ συνδικαλιστικοῦ. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι μεταξὺ αὐτῶν τῶν δηλώσεων ἢ μᾶλλον εἰς αὐτὰς τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχει μία πλήρης ἀντιγνωμία. Ἐνῷ εἰς τὸ πρῶτον μέρος τῶν δηλώσεων ἡ Κυβέρνησις ἐπαγγέλλεται ὅτι θὰ σταθῇ μακρὰν παντὸς Κρατικοῦ παρεμβατισμοῦ εἰς τὰ Ἑλληνικὰ ἐργατικὰ συνδικάτα κατωτέρω λέγει: ὅτι θεωρεῖ ἰσχύουσαν τὴν συμφωνίαν τῆς 2 Ὀκτωβρίου 1946 καὶ θὰ ἐπιδιώξῃ τὴν πραγματοποίησιν αὐτῆς. Ἡ συμφωνία περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλοῦν ἐνταῦθα αἱ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι γνωστὴ ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Τσαλδάρη–Μπραίην». Ἀλλὰ ἡ συμφωνία αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἀποτελεῖ κρατικὸν παρεμβατισμὸν εἰς τὰ συνδικάτα.

§129Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Νομίζω, κύριε Μακρῆ, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀντίθετον, διότι αὐτὴ ἔγινε ἐκ γνώμης τῶν Ἑλλήνων ἡγετῶν τοῦ συνδικαλιστικοῦ κινήματος.

§130Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἐὰν καλῶς ἐννοῶ θέλετε νὰ εἰπῆτε κ. Πρόεδρε ὅτι αὐτὴ θὰ ἐφαρμοσθῇ ἐὰν καὶ καθόσον θελήσουν οἱ συνδικαλισταί.

§131Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Εἶναι σαφὲς τὸ γράμμα αὐτῆς.

§132Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Σᾶς εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ συνδικαλιστικὸν κίνημα τῆς Χώρας μας διέτρεξε μίαν μακρὰν περίοδον ἀνωμαλίας, ἀρξαμένην ἀπὸ τῆς δικτατορίας Μεταξᾶ καὶ τερματιζομένην μόλις μὲ τὴν ἱστορικὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας κατὰ μῆνα Ἰούλιον τοῦ 1946. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι καὶ κατὰ τὴν περίοδον τῆς δικτατορίας Μεταξᾶ ἤρχισε ὁ Κρατικὸς παρεμβατισμὸς εἰς τὰ Ἑλληνικὰ συνδικάτα, ἀλλ’ ἤρχισε κατὰ τρόπον συγκεκαλυμμένον. Ὕστερα κατὰ τὰ χρόνια τῆς δουλείας κατὰ τρόπον πλέον ἀπροκάλυπτον. Οἱ κομμουνισταὶ οἱ ὁποῖοι ἰδιαιτέρως ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἔχουν σαφῆ ἀντίληψιν περὶ τοῦ ρόλου, τὸν ὁποῖον θὰ διεδραμάτιζε μεταπολεμικῶς τὸ συνδικαλιστικὸν κίνημα εἰς τὴν Χώραν μας, λόγῳ τῆς διεθνοῦς συνδέσεώς του καὶ τῶν εἰδικωτέρων μεταπολεμικῶν συνθηκῶν, μεταξὺ τῶν σκοπῶν τοὺς ὁποίους καθώρισαν ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν τῆς κατοχῆς διὰ νὰ καθυποτάξουν τὴν Χώραν εἰς τὴν κυριαρχίαν των, ὁ πρώτιστος ἦτο, τὸ πῶς θὰ περιέλθουν τὰ Ἑλληνικὰ συνδικᾶτα, ὑπὸ τὴν πλήρη κατοχὴν τοῦ κόμματος. Ἐπὶ πλέον τῶν ἄλλων γνωστῶν ἀνελευθέρων μέσων τόσον προσφιλῶν εἰς τοὺς κομμουνιστάς, πλέον πρόσφορος καὶ ἀποτελεσματικὴ μέθοδος διὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦτο ἡ τακτικὴ τῆς δολοφονίας τῶν ἰδεολογικῶν των ἀντιπάλων. Καὶ γνωρίζετε ὅτι τὸ σῶμα τῶν Ἑλλήνων συνδικαλιστῶν ἀριθμεῖ 144 θύματα κατακρεουργηθέντα κατὰ τρόπον πρωτοφανῆ ὑπὸ τῶν κομμουνιστῶν, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι ἦσαν ἰδεολογικοὶ των ἀντίπαλοι, διότι ἦσαν ἔντιμοι ἀγωνισταὶ τῆς ἐργατικῆς ὑποθέσεως, διότι ἡ ἐργατικὴ τάξις ἐπίστευε εἰς αὐτοὺς καὶ ἀπετέλουν τρομερὸν ἐμπόδιον εἰς τὰς ἐγκληματικὰς ἐπιδιώξεις των.

§133Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Τὸν Φαρδῆ τὸν ἔσφαξαν ὡς τραγὶ μέσα εἰς τὴν κλινικὴν Σβολοπούλου ποὺ ἦτο ἄρρωστος.

§134Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Μὲ τὴν μέθοδον αὐτὴν τῆς βίας καὶ τῶν ἀγρίων δολοφονιῶν κατέλαβον τὰ Ἑλληνικὰ συνδικάτα καὶ ἐπειδὴ ὑπῆρχε ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ καὶ ὁ τύπος τῆς νομιμότητος τῆς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησαν μὲ τὰς μεθόδους αὐτὰς τῆς βίας καὶ τῆς σφαγῆς, οἱ κομμουνισταί, οἱ ὁποῖοι Ἰησουητικῶς κόπτονται ἐναντίον τῶν κρατικῶν παρεμβατισμῶν, προσέφυγον εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας σύντροφον Πορφυρογέννην, ὅστις διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2756 τῆς 28.11.1944 Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως, ἐνομιμοποίησε τὸ καθεστὼς ἐκεῖνο. Γνωρίζετε ὅτι ἐπηκολούθησε ἡ λαμπρὰ Ὑπουργία τοῦ ἐκ τῶν συνοδοιπόρων κ. Ζάκκα, ὁ ὁποῖος κατὰ τρόπον πλέον ἀπροκάλυπτον διὰ σειρᾶς νόμων καὶ Ὑπουργικῶν ἀποφάσεων ἐπέτυχε νὰ παραδώσῃ διὰ δευτέραν φορὰν τὸ συνδικαλιστικὸν κίνημα, παρὰ τὴν θέλησιν τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τῶν ἐργατῶν τῆς Χώρας μας, καὶ παρὰ πάντα νόμον καὶ καταστατικόν, εἰς τὴν μαφίαν τῶν ἀναρχικῶν. Ἀντιμετωπίζοντες τὴν κατάστασιν αὐτὴν ἔχομεν τὸ θάρρος νὰ διακηρύξωμεν εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς παγκοσμίου συνδικαλιστικῆς Ὁμοσπονδίας καὶ νὰ δηλώσωμεν ὅτι ἀρνούμεθα νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὸ καθεστὼς αὐτό, τὸ ὁποῖον ἦτο προϊὸν τοιαύτης βίας καὶ τοιαύτης καταφώρου πλαστογραφίας τῆς θελήσεως τῆς ἐργατικῆς τάξεως τῆς Χώρας μας. (Χειροκροτήματα). Ἐδηλώσαμεν ρητῶς καὶ ἀπεριφράστως πρὸς αὐτοὺς ὅτι θὰ προσφύγωμεν εἰς τὴν δικαιοσύνην τῆς πατρίδος μας καὶ θὰ ζητήσωμεν νὰ πληροφορηθῶμεν ἐὰν αὐτὴ κρίνῃ τὸ καθεστὼς αὐτὸ ὡς ἀπότοκον τῆς κειμένης νομοθεσίας. Εἴπομεν δὲ πλέον συγκεκριμένως εἰς τὸν σύντροφον Ντωναὶ τῆς Γαλλικῆς Συναμοσπονδίας καὶ τὰ ἑξῆς: «ἔχετε καὶ σεῖς νόμους ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων πρέπει νὰ λειτουργοῦν τὰ Γαλλικὰ συνδικάτα». Ὅπως ἐπίσης καὶ εἰς τὸν σύντροφον Δετσιμίκωφ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσίας «ὅτι καὶ σεῖς ἔχετε νόμους, βάσει τῶν ὁποίων λειτουργοῦν τὰ συνδικάτα». Ἔχομεν καὶ ἡμεῖς τοιούτους καὶ μάλιστα τοὺς πλέον φιλελευθέρους καὶ δημοκρατικοὺς καὶ θὰ προσφύγωμεν εἰς τὴν δικαιοσύνην τῆς πατρίδος μας καὶ ἂν ἡ δικαιοσύνη κρίνῃ ὅτι τὰ τελεσθέντα ἦσαν σύμφωνα πρὸς τοὺς νόμους αὐτοὺς ἡμεῖς θὰ πειθαρχήσωμεν καὶ θὰ ἐνταχθῶμεν εἰς τὸ καθεστὼς αὐτὸ ὡς ἁπλοῖ στρατιῶται καὶ θὰ βοηθήσωμεν τὴν ἐργατικὴν τάξιν διὰ νὰ ὁλοκληρώσῃ τὸν συνδικαλιστικόν της μηχανισμὸν καὶ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντά της. Ἀλλὰ ἐὰν ἡ δικαιοσύνη τῆς πατρίδος μας κρίνῃ τὸ καθεστὼς αὐτὸ ὡς ἀντισυνταγματικὸν καὶ παρὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν καὶ τὰ καταστατικὰ τὰ ὁποῖα διέπουν τοὺς συνδικαλιστικοὺς ὀργανισμούς, διότι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς οὐσίας δὲν μᾶς μένει καμμία ἀμφιβολία, διότι εἶναι ἄπειρα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἐθέσαμεν καὶ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν, ὅτι πλαστογραφεῖται ἡ θέλησις τῆς ἐργατικῆς τάξεως καὶ ὅτι ἀποτελεῖ τοῦτο ἀληθῆ φραγμὸν εἰς τὴν ἐλευθέραν ἐξέλιξιν τοῦ συνδικαλιστικοῦ κινήματος τῆς Χώρας μας, τότε, σύντροφοι, θὰ λάβετε τὸν κόπον νὰ ἐπανέλθετε εἰς τὴν Χώραν μας ὡς ἐκπρόσωποι τῆς παγκοσμίου συνδικαλιστικῆς μας ὀργανώσεως, ὄχι διὰ νὰ ἐπιβάλλετε τὰς θελήσεις σας, διότι δὲν σᾶς ἀναγνωρίζομεν τοιοῦτον δικαίωμα, ἀλλὰ ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ νὰ μᾶς καθοδηγήσητε μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῆς ἰδικῆς μας νομοθεσίας, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καὶ σεῖς πρέπει νὰ θέλετε καὶ ἡμεῖς ἀναγνωρίζομεν ὡς καθῆκον, νὰ συμβάλετε δηλαδὴ εἰς τὴν ἐλευθέραν καὶ δημοκρατικὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ συνδικαλιστικοῦ κινήματος. Πέραν αὐτοῦ οὐδὲν ἄλλο δικαίωμα ἀναγνωρίζομεν εἰς τὴν παγκόσμιον Συνδικαλιστικήν μας Ὀργάνωσιν, ὅπως οὐδὲν ἄλλο ἀναγνωρίζεται εἰς αὐτὴν καὶ εἰς οὐδεμίαν ἄλλην Χώραν, ὅπου ὑφίστανται καὶ λειτουργοῦν τὰ ἐθνικά της τμήματα. «Μόνον εἰς τὴν Χώραν τὴν ἰδικήν μας κατήντησε ἡ θέλησις τῶν ξένων νὰ ἀποτελῇ νόμον. Καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ὅπως, κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 885 ἀποφάσεώς του ἔκρινε νόμῳ ἀνύπαρκτον τὸ ὀργιαστικὸν αὐτὸ καθεστὼς καὶ διεκήρυξε καὶ ἀπεκατέστησε τὴν αὐτοτέλειαν εἰς τὰ Ἑλληνικὰ συνδικάτα. Μετὰ τὴν ἱστορικὴν αὐτὴν ἀπόφασιν, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, ὡς ἐποπτεύουσα ἀρχή, οὐδὲν ἄλλο δικαίωμα εἶχεν, εἰμὴ μόνον κινούμενον εἰς τὰ πλαίσια τῆς κειμένης νομοθεσίας καὶ ὀφείλω νὰ διακηρύξω καὶ ἐντεῦθεν, ὅτι ἡ νομοθεσία τῆς πατρίδος μας, ἡ διέπουσα τὴν λειτουργίαν τῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων μισθωτῶν εἶναι ἡ πλέον φιλελευθέρα, ἡ πλέον δημοκρατική, ὅπως μοὶ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ διαπιστώσω καὶ ὅταν τελευταίως εὑρέθην εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, λέγω, δὲν εἶχε ἄλλο δικαίωμα παρὰ νὰ κάμῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράγματι καὶ ἔπραξεν, δηλαδὴ μετὰ τὴν κήρυξιν ὡς νομικῶς ἀνυπάρκτου τῆς Διοικήσεως Γ.Σ.Ε.Ε. καὶ τῶν τοπικῶν ἑνώσεων (Ἐργατικῶν Κέντρων) ἐγκατέστησεν εἰς αὐτὰς προσωρινὰς Διοικήσεις διὰ τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας αὐτῶν καὶ τὴν ἐπιμέλειαν τῆς τρεχούσης φύσεως ἐργασίας τῶν συνδικαλιστικῶν αὐτῶν ὀργανισμῶν. Περαιτέρω ἡ ὑπόθεσις τῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ συνδικαλιστικοῦ κινήματος, εἶναι ὑπόθεσις ποὺ ἀφορᾷ τοὺς Ἕλληνας συνδικαλιστὰς καὶ ὀφείλω νὰ διακηρύξω ὅτι πέραν τῶν Ἑλλήνων συνδικαλιστῶν οἱ ὁποῖοι σήμερον εὑρίσκονται ὅλοι ἡνωμένοι καὶ πειθαρχημένοι κάτω ἀπὸ τὰς ὀργανώσεις των, ἀποφασισμένοι νὰ τὰς προστατεύσουν ἐναντίον παντὸς ἐπιβουλευομένου αὐτάς, πέραν τῶν Ἑλλήνων συνδικαλιστῶν, δὲν ὑπάρχουν παρὰ θορυβοῦντες, παρὰ μίσθαρνα ὄργανα τοῦ κόμματος, τοῦ Σλαυοκομμουνισμοῦ, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν οὐδεμίαν ἀπολύτως σχέσιν μὲ τὴν ἐργατικὴν τάξιν, διότι δὲν ἔχουν καὶ οὔτε τὴν ἐργατικὴν ἰδιότητα. (Χειροκροτήματα). Ἂν ὑπάρχουν, κύριοι βουλευταί, καὶ ὑπάρχουν χιλιάδες πατριωτῶν τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τοῦ στρατοῦ οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται καὶ μάχονται εἰς τὰ βουνὰ ἐναντίον τῆς σλαυοκομμουνιστικῆς ἀνταρσίας καὶ συνωμοσίας, ὑπάρχουν καὶ εἰς τὰς πόλεις αἱ χιλιάδες τῶν ἀγωνιστῶν τῆς ἐργατικῆς τάξεως, οἱ ὁποῖοι, μάχονται καὶ αὐτοὶ καὶ πολλάκις γυμνοὶ καὶ πεινασμένοι ἐναντίον τῆς ἰδίας ἐπιβουλῆς, ἡ ὁποία ἐλοχεύει μέσα ἀκριβῶς εἰς τὰς πόλεις καὶ τῆς ὁποίας ὁ κίνδυνος εἶναι πλέον ἢ μεγαλύτερος. Σᾶς ἐδόθη ἡ εὐκαιρία, κύριοι βουλευταί, κατ’ ἐπανάληψιν νὰ ἐκτιμήσητε τὸ ἔργον αὐτῶν καὶ κατ’ ἐπανάληψιν νὰ τοὺς χειροκροτήσητε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι ἔχει δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ παραγνωρίσῃ τοὺς παράγοντας αὐτούς, νὰ καταλύσῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ ἀνωτάτου δικαστηρίου τῆς Χώρας μας καὶ νὰ ἔλθῃ νὰ ἐπιβάλῃ μίαν συμφωνίαν ἡ ὁποία πέραν αὐτῶν, πέραν τῆς ἠθικῆς καὶ τοῦ νόμου, εὑρίσκει ἀντιμέτωπον ὁλόκληρον τὸν ἐργαζόμενον κόσμον τῆς Χώρας μας. Σᾶς εἶναι γνωσταὶ αἱ ἀποφάσεις, καὶ ἰδιαιτέρως μάλιστα εἰς ὅλους τοὺς ἀξιοτίμους ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων, τῆς Πανελλαδικῆς Ἐργατικῆς Διασκέψεως, τὰς ἐργασίας τῆς ὁποίας παρηκολούθησα καὶ δύναμαι νὰ σᾶς κάμω τὴν ρητὴν καὶ κατηγορηματικὴν διαβεβαίωσιν διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ὅτι αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ θὰ ἐκτελεσθοῦν καὶ αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ ἀφοροῦν κυρίως τὴν συμφωνίαν πρὸς τὰ καταστατικὰ καὶ τοὺς νόμους διενέργειαν ἐλευθέρων ἀρχαιρεσιῶν πρὸς ἀνάδειξιν αἱρετῶν Διοικήσεων εἰς τοὺς συνδικαλιστικοὺς ὀργανισμούς. Καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει οὐδὲν ἄλλο δικαίωμα εἰμὴ μόνον νὰ ἐποπτεύσῃ διὰ τοῦ Ὑπουργ Ἐργασίας διὰ τὴν ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς κειμένης νομοθεσίας λειτουργίαν τῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων τῶν μισθωτῶν. Καὶ ἤδη, κύριοι βουλευταί, νομίζω ἀπαραίτητον νὰ δώσω πρὸς τὴν ἀντιπροσωπείαν ὡρισμένα στοιχεῖα ἀναφορικῶς μὲ τὰ λεχθέντα χθές, ἀπὸ τὸν ἔντιμον συνάδελφον κ. Κουλουμβάκην, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὑπηρεσίας καὶ τὰ αἰσθήματα τοῦ κ. Ζουὼ πρὸς τὴν χώραν μας. Καὶ ἐξ ἀφορμῆς τούτου ὀφείλω πρωτίστως νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι εἶναι δυστυχῶς ἀναμφισβήτητον ὅτι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δηλαδὴ εἰς τὸν διεθνῆ συνδικαλιστικὸν κόσμον, ἡ συνδικαλιστικὴ ζωὴ τῆς Χώρας μας εἶναι γνωστὴ μόνον, ὅπως τὴν ἠθέλησεν ἡ σλαυοκομμουνιστικὴ προπαγάνδα μὲ τὰ ἄφθονα καὶ πολυσχιδῆ μέσα τὰ ὁποῖα διαθέτει. Ὑπάρχει δηλαδὴ πλήρης ἄγνοια τῆς Ἑλληνικῆς πραγματικότητος, ἐπάνω εἰς τὸ συνδικαλιστικὸν κίνημα καὶ τὴν συνδικαλιστικὴν ζωὴν τῆς Χώρας μας. Καὶ ἂν ἡ κατάστασις εἶναι οἵα παρουσιάζεται, ἡ εὐθύνη δὲν βαρύνει, κύριοι βουλευταί, τοὺς Ἕλληνας συνδικαλιστάς. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ποὺ ἐσχηματίσθη ἡ πρώτη Κυβέρνησις, ἡ προελθοῦσα ἀπὸ τὴν λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν, γνωρίζων ἀκριβῶς ὁποῖα πράγματα ἠδύνατο νὰ μᾶς δημιουργηθοῦν ὄχι μόνον εἰς βάρος τῆς τύχης τῆς συνδικαλιστικῆς μας ὑποθέσεως, ἀλλὰ καὶ τοῦ καθ’ ὅλου ἐθνικοῦ μας ζητήματος ἐκ τῆς σατανικῆς διαστροφῆς τῆς ἀληθείας ὑπὸ τῶν σλαυϊκῶν πρακτορείων καὶ πεμπτοφαλαγγιτῶν, ὑπέδειξα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ σταλοῦν ἐπιτροπαὶ συνδικαλιστῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ μὲ στοιχεῖα ἀδιάβλητα, τὰ ὁποῖα ἄφθονα ἔχομεν εἰς τὴν διάθεσίν μας νὰ διαφωτίσουν τὴν διεθνῆ συνδικαλιστικὴν γνώμην καὶ νὰ παρουσιάσωμεν οἵα πράγματι εἶναι ἡ κατάστασις εἰς τὴν συνδικαλιστικὴν ζωὴν τῆς Χώρας μας. Εἶπον, κύριοι βουλευταί, τότε εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ πρέπει νὰ σταλοῦν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πράγματι συνδικαλισταί, ἀντιπρόσωποι δηλαδὴ αἱρετοὶ ἐργατικῶν ὀργανώσεων καὶ ὀργανώσεων μάλιστα ἀπὸ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἔχουν βαρύνουσαν θέσιν μέσα εἰς τὴν συνδικαλιστικὴν ζωὴν τῆς Χώρας μας. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἠδυνάμεθα νὰ εἴχωμεν ἐγκύρως διαφωτίσει καὶ δημιουργήσει διάφορον γνώμην εἰς τὴν διεθνῆ συνδικαλιστικὴν ζωήν. Ἀτυχῶς δὲν εἰσηκούσθην. Εἴμεθα πάντοτε ἐπιμηθεῖς καὶ οὐδέποτε προμηθεῖς. Ὀφείλω ἀκόμη νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι ὅταν τὸ συνδικαλιστικόν μας ζήτημα ὑφίστατο τελευταίως κρίσιν, ὁ κ. Ζουώ, ἐρχόμενος εἰς τὴν Χώραν μας ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς παγκοσμίου συνδικαλιστικῆς ὀργανώσεως, ἤρχετο ἀναμφισβητήτως μὲ συγκεκριμένας ἐντολάς, τὰς ὁποίας ἔλαβε ἀπὸ τὴν διάσκεψιν τῆς Παγκοσμίου συνδικαλιστικῆς Ὁμοσπονδίας, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἰς τὴν Μόσχαν. Διότι εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὄχι μόνον τὸ Γαλλικὸν συνδικαλιστικὸν κίνημα ἀπὸ τὸ ὁποῖον προέρχεται ὁ κ. Ζουώ, ἐπηρεάζεται ἀπολύτως ἀπὸ τὴν κομμουνιστικὴν ἀντίληψιν, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ αὕτη ἡ παγκοσμία συνδικαλιστικὴ Ὁμοσπονδία εὑρίσκεται κάτω ἀπὸ τὴν πλήρη ἐπιρροὴν τῆς κομμουνιστικῆς ἀντιλήψεως.

§135Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ὄχι ἀπολύτως, κύριε συνάδελφε.

§136Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Σᾶς παραπέμπω εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ εἰς τοὺς λόγους τοῦ κ. Σιτρίν.

§137Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς παραπέμπω εἰς τὰς γνώμας τὰς ὁποίας ἐξέφερον ὑπεύθυνοι συνδικαλισταὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν Γʹ Διεθνῆ.

§138Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Γνώμη σας. Ἐγὼ πιστεύω τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας διετύπωσεν ὁ κ. Σιτρὶν ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπιδιώξεις τῆς παγκοσμίου συνδικαλιστικῆς ὁμοσπονδίας. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ὁ σ. Ζουώ ἦλθε μὲ συγκεκριμένην ἐντολὴν καὶ ὅτι εἶχε σκοπὸν νὰ προστατεύσῃ τὴν ἐαμοκομμουνιστικὴν Διοίκησιν. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει ἡ ἀδιάκριτος καὶ ὠμὴ πραγματικότης. Ὁ κ. Ζουὼ δὲν ἐφείσθη οὐδενὸς εἰς τὴν διεθνῆ διάσκεψιν ἐργασίας, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν εἰς Μοντρεάλ. Ὁ κ. Ζουὼ πάνοπλος μὲ ὅσας πληροφορίας τοῦ παρέσχεν, ὄχι ἡ κομμουνιστικὴ ἡγεσία τοῦ συνδικαλιστικοῦ κινήματος τῆς Χώρας μας, ἀλλὰ αὐτὴ αὕτη ἡ ἡγεσία τοῦ Κ. Κ., δὲν παρέλειψε νὰ κατασυκοφαντήσῃ τὴν Χώραν μας καὶ νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ αὐτὸς ὅτι διαβάζομεν εἰς τὰς στήλας τοῦ «Ριζοσπάστη» καὶ ὅτι ἀκούομεν καθημερινῶς προερχόμενον ἀπὸ τὴν μαφίαν τῶν σλαυοκομμουνιστῶν. Ἐθεώρησα καθῆκον μου, κύριοι βουλευταί, νὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰς πληροφορίας αὐτάς, καὶ ἂν ὑπάρχῃ τις νὰ ἀμφιβάλῃ δύναται ἄριστα νὰ διασκεδάσῃ τὴν ἀμφιβολίαν του συμβουλευόμενος τὰ πρακτικὰ τῆς προμνησθείσης διεθνοῦς διασκέψεως. Τερματίζων, κύριοι βουλευταί, ὀφείλω νὰ διακηρύξω ἀπὸ τὸ ἐπίσημον αὐτὸ βῆμα, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ πίστιν εἰς τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις τῆς ἐθνικῆς συνεργασίας, ἡ ὁποία ἐκάλυψε πράγματι παλλαϊκὸν αἴτημα, ἀποτελεῖ ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις ἀναμφισβητήτως τὴν μόνην προσδοκίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ τὴν ὀρθὴν καὶ ριζικὴν ἀντιμετώπισιν τῶν σοβαρῶν ζητημάτων, ποὺ ἀπασχολοῦν τὴν Χώραν μας. Ἀρκεῖ μόνον εἰς τοὺς κόλπους τῆς ἐθνικῆς μας αὐτῆς ἡγεσίας, ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὴν διακυβέρνησιν τῆς Χώρας, νὰ δημιουργηθῇ ἀτμόσφαιρα πράγματι ἐγκαρδίου συνεννοήσεως καὶ εἰλικρινοῦς συνεργασίας. Καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν αὐτήν, ὄχι μόνον θὰ παρέχωμεν τὴν ψῆφον μας, ἀλλὰ δυνάμεθα νὰ τὴν διαβεβαιώσωμεν κατηγορηματικῶς, ὅτι αἱ χιλιάδες τῶν Ἑλλήνων μισθωτῶν θὰ περιβάλλουν μὲ ἐνθουσιασμὸν καὶ πίστιν τὸ ἔργον της, ἔργον πράγματι ἐθνικόν, ἔργον ἀληθῶς ἱστορικόν. (Χειροκροτήματα).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§140Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Κύριοι βουλευταί, ὅπως ἐνθυμῆται ἡ Βουλή, κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἀπηυθύναμεν πρὸς τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων δύο ἐρωτήματα. Καὶ εἰς τὰ ἐρωτήματα ταῦτα, δὲν εἴχομεν σήμερον τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἀκούσωμεν προφορικὴν ἀπάντησιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Ἀλλὰ ἀνεκοινώθη ἡ ἔγγραφος κατάθεσις τῆς ἀπαντήσεως. Καὶ θεωροῦμεν καθῆκον μας νὰ λάβωμεν θέσιν ἀπέναντι τῆς ἐγγράφου ταύτης ἀπαντήσεως. Τὰ ἐρωτήματα τὰ ὁποῖα ἀπηυθύναμεν χθές, ἐνθυμεῖται ἡ Βουλή. Τὸ πρῶτον ἐρώτημα ἦτο: «Ἀναγνωρίζει ἡ σημερινὴ ἀντιπολίτευσις ὡς δικαίωμα καὶ ὡς καθῆκον τοῦ Κράτους τὴν ἐπιβολὴν τοῦ νόμου ἢ ἀρνεῖται εἰς τὸ Κράτος τὸ καθῆκον νὰ ἐπιβάλῃ τὸν νόμον;». Τὸ δεύτερον ἐρώτημα ἦτο: «Προτείνει ἡ ἀντιπολίτευσις γενικὴν ἀμνηστείαν, ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἀκόμη ἡ ἀνταρσία, ὥστε ἐξερχόμενοι ἀπὸ τὰς φυλακὰς οἱ ἐγκληματίαι νὰ μεταβοῦν εἰς ἐνίσχυσιν τοῦ ἐχθροῦ, ὁ ὁποῖος στρέφεται ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος;». Καὶ σήμερον λαμβάνοντες ἀφορμὴν ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν βουλευτοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἐθέσαμεν τὸ πρόσθετον ἐρώτημα: «Ἐὰν ἀναλάμβανε τὴν ἀρχὴν ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἐπιλεγομένου κατευνασμοῦ καὶ συνέβαινε τὴν αὐτὴν ἡμέραν αἱ ἔνοπλοι συμμορίαι νὰ ἐπιτεθοῦν ἐναντίον τοῦ στρατοῦ, ποίας διαταγὰς θὰ ἐξέδιδεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ κατευνασμοῦ; Θὰ διέτασσε τὸν στρατὸν νὰ ἀντιτάξῃ ἄμυναν ἢ νὰ μὴ ἀντιτάξῃ ἄμυναν, διὰ νὰ γίνῃ ἀναίμακτος, ὅπως ἐπηγγέλθη, ὁ κατευνασμός;». Καὶ εἴπομεν: «Ἐὰν ἀπηγόρευε τὴν ἄμυναν, θὰ ἐσήμαινε τοῦτο παράδοσιν τῆς Ἑλλάδος. Ἐὰν διέτασσε τὴν ἄμυναν, θὰ ἐπανήρχοντο εἰς τὴν δυναμικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν χθὲς ἐμυκτήριζεν». Αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ ἐρώτημα τὸ ὁποῖον διετυπώσαμεν κατὰ τὴν χθεσινὴν ὁμιλίαν. Ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημα ἔδωκεν ἤδη ἀπὸ χθὲς τὴν ἀπάντησιν. Εἶπεν: «Ἡ θέσις τὴν ὁποίαν λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις ἀπέναντι τοῦ ἐμφυλίου σπαραγμοῦ καὶ τοῦ ἀδελφοκτόνου πολέμου, εἶναι ἡ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ νόμου, δηλαδὴ ἡ θέσις τῆς δυναμικῆς πολιτικῆς. Κατὰ τὴν χθεσινὴν ἑπομένως ἐπαγγελίαν του ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ταὐτίζει τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου μὲ τὴν ἔννοιαν τῆς δυναμικῆς πολιτικῆς, τῆς ἐπιβολῆς βίας. Καὶ προσθέτει: «Τὴν πολιτικὴν αὐτήν, ὄχι μόνον ἐννοεῖ νὰ συνεχίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐντείνῃ εἰς ὑπερδυναμικὴν διὰ τῆς ἀπολύτου ἐνισχύσεως τῶν ἐνόπλων δυνάμεων». Ἡ ἐνίσχυσις τῶν ἐνόπλων δυνάμεων διὰ τὴν ἄμυναν τοῦ Ἔθνους, ὀνομάζεται ὄχι καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ πολιτικὴ ὑπερδυναμική. Καὶ προστίθεται ἀκόμη, προστίθεται εἰς τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπικαλούμεθα τὰ τέκνα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ νὰ ὑπερασπίσουν τὰς ἐλευθερίας καὶ τὴν ἀκεραιότητα τῆς πατρίδος, προστίθεται κήρυγμα ἡττοπαθείας, ὅτι ὁ λαὸς κατεπονήθη καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνεχίσῃ τὴν ἄμυναν τῆς πατρίδος. Προστίθενται τὰ ἀκόλουθα: «Ὁ λαὸς ὅμως ὁ ἄοπλος, καταπεπονημένος πλέον ἀπὸ τὰ ἀνεκδιήγητα δεινοπαθήματα καὶ τὴν παντελῆ ἔλλειψιν ἀσφαλείας τῆς ζωῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ ὑποφέρῃ, νὰ ὑπομείνῃ τὴν κατάστασιν αὐτήν, τῆς ὁποίας ἡ παράτασις δύναται νὰ γεννήσῃ καὶ γενικωτέρους κινδύνους. Ἡ ἐπιμονὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν πολιτικὴν αὐτήν, εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς ἐνισχύσεως τῆς ἀμύνης τοῦ Κράτους ἀποτελεῖ ἐθνικὸν δυστύχημα». Εἶναι ἡ ὁμιλία τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς πρὸς τὸ Ἔθνος. Καὶ σήμερον ἔχομεν τὴν ἔγγραφον ἀπάντησίν του. Θὰ ἀναγνώσωμεν τὸ ἔγγραφον κείμενον καὶ θὰ θελήσωμεν νὰ ἐξακριβώσωμεν ἐὰν τὸ σημερινὸν κείμενον εὑρίσκεται εἰς ἁρμονίαν πρὸς τὰς χθεσινὰς ἐπαγγελίας καὶ ἂν εὑρίσκεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως. Γράφει, λοιπόν, ἡ δήλωσις τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων: «Κατὰ τὴν Κοινοβουλευτικὴν τάξιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπευθύνονται ἐρωτήματα διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς πολιτικῆς της, οὐχὶ δὲ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν». Πράγματι ἡ Κυβέρνησις ἀναγγέλλει πολιτικὴν καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐλέγχει. Ἀλλ’ ὅταν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπὶ μῆνας ἰσχυρίζεται ὅτι ἔχει «νέαν» πολιτικήν, ὅταν τὸ ἕβδομον τῆς Βουλῆς, ἐν ὀνόματι τῆς ἐπαγγελλομένης νέας πολιτικῆς διεκδικῇ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Χώρας, ὀφείλει νὰ διευκρινήσῃ τὴν πολιτικήν της ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα). Καὶ δι’ αὐτὸ ἐθεωρήσαμεν καθῆκον μας νὰ τῆς θέσωμεν τὸ ἐρώτημα καὶ νὰ ζητήσωμεν τὴν διευκρίνησιν. Ἐν τούτοις προσθέτει ἡ δήλωσις: «Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἐθεώρησε πρέπον νὰ μοῦ ἀπευθύνῃ τὸ γνωστὸν διπλοῦν ἐρώτημά του ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενον τῆς πρὸ πολλοῦ διακηρυχθείσης δι’ ἐμοῦ πολιτικῆς τοῦ κατευνασμοῦ. Ἦτο περιττόν, διότι ἡ πολιτική μου ὑπῆρξε καὶ εἶναι πλήρης καὶ σαφὴς καὶ ἡ ἀλήθειά της μοῦ δίδει τὴν δύναμιν νὰ ἀντιμετωπίσω ἐπιτυχῶς πᾶσαν ἐντέχνως στηνομένην παγίδα». Ἀπηυθύναμεν πρὸς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δύο ἁπλᾶ καὶ σαφῆ ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴν βάσιν τῆς πολιτικῆς του. Ἐὰν ἀποδέχεται τὴν ἀρχὴν τοῦ νόμου καὶ ποίαν ἔκτασιν προτίθεται νὰ δώσῃ εἰς τὴν ἀμνηστίαν. Καὶ τὴν διατύπωσιν τῶν ἁπλῶν αὐτῶν ἐρωτημάτων ἠσθάνθη ὡς ἐντέχνως στηνομένην παγίδα! Τόσην πεποίθησιν ἔχει εἰς τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐπαγγέλλεται. Καὶ ἐπακολουθεῖ ἡ ἀπάντησις: «Αʹ. Πιστεύω εἰς τὸν νόμον....». Χθὲς ὁ νόμος ἀπετέλει πολιτικὴν δυναμικήν, τὴν ὁποίαν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐπέκρινε. Κατὰ τὴν νύκτα συνέβη ἡ ἐπιφοίτησις καὶ σήμερον πιστεύει εἰς τὸν νόμον. Χαιρετίζομεν τὴν ἐπάνοδον τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὰς ἀγκάλας τοῦ νόμου. (Γέλωτες, χειροκροτήματα).

§141Γ. ΜΕΛΑΣ. Αὐτὰ μόνον ὡς λογοπαίγνια ἠμποροῦν νὰ ἀκούωνται. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§142Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἐὰν διαφωνοῦν πρὸς τὸ κείμενον, ἂς ἐξηγηθοῦν μὲ τὸν Ἀρχηγόν των. (Γέλωτες, χειροκροτήματα). «Πιστεύω εἰς τὸν νόμον καὶ θεωρῶ ὅτι ἀποτελεῖ καὶ δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν τοῦ Κράτους νὰ ἐπιβάλῃ τοῦτον πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν...». Ὅπως ἀντιλαμβάνεται ἡ Βουλή, τὸ κείμενον καὶ εἰς τὸ ὕφος του μοῦ εἶναι οἰκειότατον καὶ εἶμαι εὐτυχὴς διὰ τὴν εὐρεῖαν του υἱοθέτησιν. «Ἡ πίστις μου αὐτή, εἶναι σταθερὰ καὶ δὲν ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὰ ἑκάστοτε πνέοντα ρεύματα εἴτε τῆς Λαοκρατίας εἴτε τοῦ ὑπερδυναμισμοῦ». Ἐὰν ὁ Ἀρχηγὸς καὶ οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ὑπεβάλοντο εἰς τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσουν τὰ κείμενα ὅλης τῆς πολιτικῆς μου ζωῆς, τὴν ὁποίαν ὑπαινίσσονται, θὰ εἶχον μόνον τὸ δικαίωμα νὰ κατηγοροῦν μονότονον ἐπανάληψιν καὶ οὐδέποτε παραλλαγήν. (Χειροκροτήματα). Γνωρίζουν, ἄλλωστε, καὶ ὅλα τὰ κείμενα τοῦ παρελθόντος, διότι συνέβη καὶ ἂς τὸ λησμονοῦν σήμερον, συνέβη νὰ τὰ ἔχουν συνυπογράψῃ.

§143Γ. ΜΕΛΑΣ. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀληθές, κ. Πρόεδρε.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§144Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Δὲν δέχομαι διακοπάς! (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Τὸ βῆμα εἶναι ἐλεύθερον εἰς ὅλους. Ὅσοι στενοχωροῦνται, ἀποδεικνύουν ὅτι δὲν βασίζονται εἰς τὰ ἐπιχειρήματά των. Καὶ προχωροῦμεν εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῆς δηλώσεως. «Ἐννοῶ ὅμως τὸν νόμον, τὸν ἀνταποκρινόμενον εἰς τὴν καθολικὴν περὶ δικαίου συνείδησιν τοῦ Ἔθνους, τὴν συνείδησιν τῆς καθολικότητος καὶ τῆς ἴσης προστασίας ὅλων τῶν πολιτῶν, ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν φρονημάτων». Εἶναι ἀκριβὴς ἡ ἐπαγγελία τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ χαίρομεν διὰ τὴν συνάντησιν. Καὶ προστίθεται: «Δὲν ἐννοῶ ὅμως τοὺς νόμους ὅπου ὑπαγορεύονται ἀπὸ τὰ κομματικὰ πάθη καὶ τὸ κομματικὸν συμφέρον καὶ ἀποτελοῦν ἐκδήλωσιν μονομερῶν ἀντιλήψεων ἢ ψυχώσεων ἢ πλανῶν, τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης τῶν ἐν ἐμφυλίῳ συγκρούσει διαμαχομένων μερίδων. Τοιοῦτοι νόμοι, ὡς οἱ ἐπιβάλλοντες ἐκτόπισιν διὰ πολιτικὰ φρονήματα ἢ διὰ συγγένειαν ἐξ αἵματος, πρὸς τὰ μέλη τῶν ἐνόπλων ὁμάδων καὶ μάλιστα τῆς μιᾶς μόνον μερίδος, ὡς οἱ παραβιάζοντες τὸ οἰκογενειακὸν ἄσυλον νόμοι, στεροῦνται τῆς ἀπαραιτήτου ἠθικῆς ἐπιβολῆς ἄνευ τῆς ὁποίας ἐκλείπει τὸ ἠθικὸν ἔρεισμα τοῦ καταναγκασμοῦ ποὺ ἐπιβάλλει ὁ νόμος καὶ ἀποτελεῖ οὗτος ὠμὴν καὶ ἀπροκάλυπτον βίαν. Ταύτην καταδικάζω, οὐχὶ τὸν νόμον». Θὰ προβῶμεν εἰς μίαν ἀποσαφήνισιν τῆς συνθέτου προτάσεως. Διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ἀνταρσίας, ποῖοι νόμοι εἶναι ἀπαραίτητοι; Εἶναι ὁ πρῶτος, ὁ βασικός, ὁ αἰώνιος ὁ γραπτὸς καὶ ἄγραφος νόμος τῆς ἀμύνης τῶν ἀτόμων καὶ τῶν Κρατῶν, ἡ ἀντιμετώπισις καὶ ἡ καταστολὴ τῆς στάσεως. Ὁρίζεται εἰς τοὺς ποινικοὺς νόμους ὅλων τῶν αἰώνων. Αὐτὸς ὁ νόμος δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ ὑπὸ ἀμφισβήτησιν ὅτι ἀποτελεῖ καθολικὴν συνείδησιν τοῦ Ἔθνους. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ τοῦ νόμου, ὑπάρχουν αἱ εἰδικαὶ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ὁρίζουν κυρίως τὰς ἐκτοπίσεις καὶ κατηγοροῦνται, ὅτι ὑπαγορεύονται ἀπὸ μεροληπτικὴν ἀντίληψιν. Καὶ τὸ κείμενον τῶν διλώσεων ἀφίνει νὰ ἐννοηθῇ ὅτι τὰ ἐξαιρετικὰ αὐτὰ μέτρα διὰ τὴν δίωξιν πολιτικῶν φρονημάτων, εἶναι ἐκδήλωσις παθῶν μιᾶς μερίδος, παθῶν ἐμφυλίου πολέμου, ὅπως ὀνομάζει τὴν πάλην τοῦ Ἔθνους ἐναντίον τῆς ἀνταρσίας. Καὶ αὐτὰ τὰ μέτρα ἀποδοκιμάζονται. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς παλαιοὺς συναγωνιστάς μου τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὴν παράδοσιν τοῦ μεγάλου ἱδρυτοῦ του, ὁ ὁποῖος πρῶτος ἐνεκαινίασε αὐτὰ τὰ ἐξαιρετικὰ μέτρα διὰ τὴν δίωξιν τῶν ἐπαναστατικῶν σκοπῶν τοῦ Κομμουνισμοῦ. «Τὰ μέτρα ἀσφαλείας. Ὁ νόμος 4209...... (ἀναγινώσκει)......». Ἑπομένως καὶ ταῦτα κατὰ τὴν παράδοσιν τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἐκφράζουν καθολικὴν συνείδησιν τοῦ Ἔθνους. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μὲν ὁ ἀείμνηστος Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ὁ ὁποῖος καθιέρωσε τὰ ἐξαιρετικὰ μέτρα τῆς ἐκτοπίσεως διὰ τὰς ἐπαναστατικὰς ἐνεργείας. Εἶναι καὶ ὁ κ. Θεμιστοκλῆς Σοφούλης. Ὑπάρχει τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τοῦ Δεκεμβρίου 1945, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ νόμος 453, ὁ ὁποῖος καθιερώνει τὰς Ἐπιτροπὰς Ἀσφαλείας, ὄχι μόνον δὲν καταργεῖται, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ παρατείνεται καὶ ἑπομένως αἱ εἰδικαὶ διατάξεις, αἱ ἀφορῶσαι τὰς ἐκτοπίσεις καὶ αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν σήμερον τὸν στόχον, ἔχουν υἱοθετηθῆ καὶ ἑπομένως ἐκφράζουν καὶ αὐταὶ καθολικὴν συνείδησιν τοῦ Ἔθνους. Αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν δίδομεν εἰς τὴν πρώτην περικοπὴν τῆς δηλώσεως τοῦ σεβαστοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους ὑπάρχει ταύτισις πρὸς τὴν γραμμὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ χαίρομεν διὰ τὴν ἀναγνώρισιν, ἡ ὁποία διαπιστοῦται σήμερον. Καὶ τώρα προχωροῦμεν εἰς τὴν δευτέραν του δήλωσιν, εἰς τὴν δευτέραν ἀπάντησιν. Τὰ μέτρα ποὺ προτείνει διὰ τὴν εἰρήνευσιν τῆς Χώρας εἶναι (ἀναγινώσκει) «1) ἡ ἄρσις τῶν ἀνελευθέρων μέτρων τοῦ ἐκτοπισμοῦ καὶ ἡ ἄμεσος τῶν ἐκτοπισμένων ὅλων ἐπαναφορὰ εἰς τὰς ἑστίας των καὶ τὰ εἰρηνικά των ἔργα, 2) ἡ ἀμνηστία τῶν συμμορφουμένων πρὸς τὴν ἐπιταγὴν καὶ τὴν προσήλωσιν τοῦ κατευνασμοῦ ἀνταρτῶν οἱασδήποτε ἀποχρώσεως, ἀριστερᾶς ἢ δεξιᾶς». Ἀλλὰ γνωρίζει ἡ Βουλὴ τὰς τρεῖς περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς τοῦ κατευνασμοῦ καὶ τῆς εἰρηνεύσεως, τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθη ἡ Κυβέρνησις. Ἡ πρώτη εἶναι γενικὴ ἀναθεώρησις τῶν ἐκτοπισμῶν, ἡ δευτέρα, ἄμεσος ἀναστολὴ τῶν ἐκτοπίσεων γυναικῶν καὶ παιδίων, καὶ ἡ τρίτη, ἀμνήστευσις, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς στασιαστικὰς πράξεις τῶν ἐπανερχομένων καὶ προστασία ἀποτελεσματικὴ τῆς εἰρηνικῆς των ζωῆς. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ κεφάλαιον ἑπομένως πλήρης συνάντησις. Καὶ ὑπάρχει καὶ τὸ τρίτον, ἐρώτημα. Ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ στάσις, ἠρωτήσαμεν ἡμεῖς, ποῖα ἐπὶ πλέον μέτρα προτείνει ἡ Ἀντιπολίτευσις, πέραν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἐπηγγέλθη; Καὶ ἰδοὺ ἡ ἀπάντησις (ἀναγινώσκει): «Καθολικὴ ἀμνήστευσις τοῦ κακοῦ παρελθόντος διὰ παροχῆς ἀμνηστίας ἐξαιρέσει ὡρισμένων ἀποτροπαίων κοινῶν ἐγκλημάτων, χορηγηθησομένης — ὄχι διαρκούσης τῆς στάσεως, ἀλλὰ εὐθὺς ὡς ἤθελε ροδίσῃ ἡ αὐγὴ τῆς εἰρηνεύσεως καὶ ἐκδηλωθῇ ἐμπράκτως ἡ συμμόρφωσις πρὸς τὴν φωνὴν τῆς συμφιλιώσεως τοῦ Ἔθνους». Ἑπομένως εἰς φράσιν ὀλιγώτερον ποιητικὴν καὶ περισσότερον σαφῆ καὶ πολιτικήν, παρέχεται ἡ ἀμνήστευσις μόνον ἔπειτα ἀπὸ τὴν καταστολὴν τῆς στάσεως καὶ τὴν παράδοσιν τῶν ὅπλων καὶ τὸν ἀφοπλισμόν, ἐξαιρουμένων καὶ πάλιν τῶν ἀποτροπαίων ἐγκλημάτων κοινοῦ δικαίου, τῶν ὁποίων καὶ μόνον οἱ αὐτουργοί, οἱ φυσικοὶ αὐτουργοί, εὑρίσκονται σήμερον εἰς τὰς φυλακάς. Ἰδοὺ καὶ πάλιν ἡ ταύτισις πρὸς τὴν ὁποίαν ρέπει ἡ ἀπάντησις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Καὶ ὑπάρχει καὶ ἡ τετάρτη παράγραφος. Ἐγκαταλείπεται πλέον τὸ εἰδύλλιον τοῦ κατευνασμοῦ. Μεταβαίνομεν ἀπὸ τὴν εἰρήνευσιν εἰς τὸν ὑπερδυναμισμόν, (ἀναγινώσκει): «Πάταξις ἐφεξῆς παντὸς προβάλλοντος ἐναντίον τῆς εἰρηνεύσεως καὶ συμφιλιώσεως τὴν βίαν ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς ἀποχρώσεως». Καὶ αὐτὴ εἶναι ὁλόκληρος ἡ δήλωσις τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Ἰδοὺ τὸ συμπέρασμα. Κύριοι Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους. Ἔπειτα ἀπὸ τὴν χθεσινήν, ὄχι μόνον ἀπόκλισιν, ἀλλὰ πλήρη, θεμελιώδη ἀντίθεσιν πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου, σήμερον συναντώμεθα εἰς τὴν ἀνεπιφύλακτον ἀναγνώρισιν τοῦ νόμου, εἰς τὴν ἀνάγκην ἐπιβολῆς Κράτους Δικαίου πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν καὶ μόνον ἔπειτα ἀπὸ τὴν πραγματοποίησιν τῆς καταστολῆς τῆς στάσεως, θὰ ἠμπορῇ νὰ γίνῃ ἐξέτασις μιᾶς γενικῆς ἀμνηστίας, ἀπὸ τὴν ὁποίαν καὶ πάλιν θὰ ἐξαιροῦνται τὰ ἀποτρόπαια ἐγκλήματα κοινοῦ δικαίου. Τὸ συμπέρασμα, λοιπόν, εἶναι, ὅτι ἡ νέα πολιτική, τὴν ὁποίαν ἐπὶ μακρὸν ἐπηγγέλλετο τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, εὑρίσκεται πλέον ὁλόκληρος εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ὑπάρχει νέα πολιτική. (Χειροκροτήματα). Τὸ συμπέρασμα τῆς δηλώσεως εἶναι ὅτι ἐπῆλθε περίπου ἡ ταύτισις πολιτικῆς τῶν Φιλελευθέρων καὶ προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐρωτᾶται πλέον, ἐν ὀνόματι ποίας πολιτικῆς θὰ ἐνεργήσουν ἀντιπολίτευσιν, ἐν ὀνόματι ποίας ἀρχῆς ἀρνοῦνται νὰ συμπράξουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἐθνικῆς μας ἑνότητος;

§145Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Καὶ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα τὴν ἐφαρμόζουν.

§146Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Κάμετε ὑπομονήν· καὶ εἰς αὐτὸ θὰ λάβετε ἀπάντησιν. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἀπέφυγε νὰ ἐπικαλεσθῇ εἰς τὴν δήλωσιν αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα. Διότι δύο εἶναι τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐξετασθοῦν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Τὸ πρῶτον εἶναι, ποία πολιτικὴ ἐπιβάλλεται. Καὶ τὸ δεύτερον, ποία Κυβέρνησις εἶναι κατάλληλος διὰ τὴν πολιτικὴν αὐτήν. Εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημα ἀπηντήσαμεν. Ἡ πορεία τῆς συζητήσεως ὡδήγησεν εἰς τὴν διαπίστωσιν ὅτι περίπου ὑπάρχει πλήρης ταύτισις πολιτικῆς. Καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον ἐρώτημα. Ποία Κυβέρνησις εἶναι κατάλληλος. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων κατέχεται ἀπὸ τὴν παραίσθησιν, ὅτι ἐμπνέει ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἄκραν ἀριστεράν, καὶ ὅτι ἀρκεῖ ἡ ἐμφάνισίς του διὰ νὰ πέσουν αὐτομάτως τὰ ὅπλα ἀπὸ τὰς ἐγκληματικάς των χεῖρας. Ἀλλὰ ὑπάρχουν δύο ἀποδείξεις, αἱ ὁποῖαι διαψεύδουν εἰς ἀκέραιον αὐτὴν τὴν χιμαιρικὴν προσδοκίαν. Ἡ πρώτη: Κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31 Μαρτίου, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὡδήγησεν εἰς τὴν λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν. Καὶ ἦτο τόση ἡ ἐμπιστοσύνη, τὴν ὁποίαν ἐνέπνεε πρὸς τὴν ἄκραν ἀριστεράν, ὥστε αὕτη ἐκήρυξε τότε ἀποχήν! Ποῦ εἶναι, λοιπόν, ἡ ἐμπιστοσύνη, τὴν ὁποίαν ἐμπνέεται ὡς Κυβέρνησις, ἀφ’ οὗ ἀκόμη καὶ εἰς ἐκλογὰς μόνον δὲν σᾶς παρηκολούθησαν ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους θεωρεῖτε ἱκανοποιημένους ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας Κυβέρνησιν; (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Καὶ ὑπάρχει καὶ μία δευτέρα ἀπόδειξις ἐντελῶς πρόσφατος. Πρὸ ὀλίγων μόλις ἑβδομάδων, ὅταν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐκήρυξε τὴν πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ, ἔλαβεν ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος μίαν δημοσίαν καὶ πανηγυρικὴν ἀπάντησιν. Τοῦ εἶπεν: «Ἐφ’ ὅσον τὸ Ε.Α.Μ. δὲν μετέχει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ πολιτική σας ἀποτελεῖ καθαρὰν ματαιοπονίαν». Ἰδοὺ, λοιπόν, καὶ εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ παρελθόντος, ἡ διάψευσις τῆς χιμαίρας, τῆς ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν ἄκραν ἀριστεράν. Καὶ κατ’ αὐτὰς ὅμως πλήρης καὶ ἐπίσημος διακήρυξις, ὅτι οἱαδήποτε Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν συνθηκολογεῖ καὶ δὲν παραδίδεται εἰς τὴν συνεργασίαν τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας τῆς ἀνταρσίας, διαπράττει καθαρὰν ματαιοπονίαν, ὑπολογίζουσα νὰ εὕρῃ ἀνταπόκρισιν εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Ἰδοὺ διατί, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, εἰς τὸ ἐρώτημα, ποία εἶναι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν κοινὴν αὐτὴν ἐθνικὴν πολιτικήν, μία ὑπάρχει ἀπάντησις: Ἡ Κυβέρνησις ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι ἡ Κυβέρνησις ὀλίγων κομμάτων, διότι ἐὰν κόμμα μεμονωμένον ἀνελάμβανε τὴν Κυβέρνησιν, θὰ ἀποξενωθῇ ἀπὸ τὴν γενικὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἔθνους καὶ θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ συναγείρῃ τὰς ἠθικὰς καὶ τὰς ὑλικάς του δυνάμεις, διὰ νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν νίκην τῆς Πατρίδος καὶ τῆς ἐλευθερίας. Μόνον ἡ συνένωσις ὅλων τῶν ἐθνικῶν δυνάμεων ὑπόσχεται ἀσφαλῆ ἐφαρμογὴν τῆς κοινῆς ἐθνικῆς μας πολιτικῆς. Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν συνένωσιν ἐκαλέσαμεν τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Ὅπως διεμορφώθη σήμερον ἡ κατάστασις, δὲν ὑπάρχει στάδιον μέσης πορείας. Σήμερον ἡ μορφὴ τοῦ ἀγῶνος εἶναι: Τὸ Ἔθνος ἀντιμέτωπον τῆς ἀνταρσίας. (Φωναί: Μπράβο. Μπράβο. Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Καὶ ὅλοι οἱ Ἕλληνες ὀφείλουν νὰ λάβουν θέσιν. Ὀφείλουν νὰ ἀποφασίσουν τὴν συνοδοιπορίαν ἢ μὲ τὸ Ἔθνος ἢ μὲ τὴν ἀνταρσίαν. Ὀφείλουν νὰ ἐκλέξουν. Σᾶς καλοῦμεν εἰς τὴν συνοδοιπορίαν τοῦ Ἔθνους. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Λαδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§148Χ. ΛΑΔΑΣ. Εὐτυχὴς ἄνθρωπος, κύριοι βουλευταί, ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Λέσβου, Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Συνεργασίας. Μὴ πιστεύων παρὰ μόνον εἰς τὸν ἑαυτόν του — διότι ἡ μόνη πίστις, τὴν ὁποίαν ἔχει, εἶναι ὁ Γεώργιος Παπανδρέου — κατώρθωσε νὰ ἀνεύρῃ, ὅτι μεταξὺ τῆς μιᾶς ἡμέρας καὶ τῆς ἄλλης ὑπῆρξε διαφωνία μεταξὺ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Σοφούλη καὶ τῆς δηλώσεως τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Καὶ ἑρμηνεύων μὲ τὴν συνήθη εἰς αὐτὸν εὐχέρειαν, διότι εἶναι ὁ ἄσσος τῶν λέξεων, ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν ὅτι πολιτικὴ εἶναι αἱ λέξεις, ἑρμηνεύων αὐτήν, κατώρθωσε νὰ ἀνακαλύψῃ, ὅτι προσεχώρησεν ὁ κ. Σοφούλης εἰς τὴν μαγικὴν δύναμιν τῆς γοητείας τῶν λέξεών του. Καὶ περαίνων τὴν ἀγόρευσίν του ἔκαμε τὸν πανηγυρικὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸν πανηγυρικὸν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ὅτι, διαψεύδων τὸν ἑαυτόν του, ἀπέδειξεν ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καταγγέλλεται κατὰ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἐκεῖνο ποὺ ψιθυρίζεται κατὰ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἡ κατηγορία τῆς συνοδοιπορίας, εἶναι ψεῦδος, εἶναι συκοφαντία. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὴν πτέρυγα ἐκείνην ἡ λέξις τοῦ συνοδοιπόρου, ὅταν συνοδοιπορία σημαίνῃ προδοσίαν τῆς Πατρίδος. Διότι ἡ πτέρυξ ἐκείνη, δὲν ἐδίστασε νὰ φθάσῃ μέχρις ἐπαναστάσεως, διὰ νὰ σύρῃ τὸ διστάζον Ἔθνος εἰς τὴν ὁδὸν τοῦ καθήκοντος. (Χειροκροτήματα).

§149Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. ..... (δὲν ἠκούσθη).

§150Χ. ΛΑΔΑΣ. Σεῖς μόνον διὰ βαμβάκια νὰ μιλᾶτε. Πῶς εἶναι δυνατόν, λοιπόν, νὰ λέγεται ὅτι συνοδοιποροῦμεν; Καὶ τοῦτο διατί; Διότι δὲν εἴμεθα συνοδοιπόροι τοῦ κ. Σφαέλλου καὶ τῶν ἄλλων μεγιστάνων τοῦ πλούτου, οἱ ὁποῖοι ἀφήνουν νὰ πεινᾷ καὶ νὰ ὑποφέρῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. (Χειροκροτήματα). Εἴμεθα, ναί, συνοδοιπόροι τοῦ λαοῦ καὶ μακρὰν ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι χρηματοδοτοῦν καὶ ἐφημερίδας καὶ ἀνθρώπους καὶ κόμματα καὶ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προστατεύουν τοὺς ἑαυτούς των διὰ νὰ ἀναδεικνύωνται μεγάλοι. Εἶναι, λοιπόν, πολὺ εὐτυχὴς ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς ἐκ Λέσβου, ὁ ἡγούμενος τοῦ Δημοκρατικοῦ καὶ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Κατώρθωσε καὶ ἐδῶ ἀκόμη, νὰ κάμῃ τὴν περιπόθητον «σύνθεσιν». Κατώρθωσε νὰ ζητήσῃ αὐτὸς λογαριασμὸν διὰ τὸ κατάντημα τῆς Ἑλλάδος, ὅταν ὑπάρχουν τὰ κείμενα — καὶ ἀγοράζονται κάπου–κάπου! Καὶ λέγουν τὰ κείμενα — ἐπανερχόμεθα πλησίστιοι εἰς τὰς διαδοχικὰς Κυβερνήσεις τῆς Μέσης Ἀνατολῆς: «Γνωρίζομεν ὅτι ὑπάρχουν καχυποψίαι ...... (ἀναγινώσκει) .....». Καὶ ἡ ἀναίμακτος ἀπελευθέρωσις προσέλαβε σχεδὸν τὰς διαστάσεις τοῦ θαύματος.

§151Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Συμμετείχατε εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§152ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς πλευρᾶς τῶν Φιλελευθέρων). Μὴ διακόπτετε.

§153Χ. ΛΑΔΑΣ. Κύριοι, θὰ βάλωμεν ἕναν μπερντέ, διὰ νὰ ξαναγυρίσωμεν πάλιν εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον διέκοψα τὴν ἀγόρευσίν μου. Ἐκεῖ κοντὰ εἰς τὸ Ναύπλιον, ἡ ὁποία εἶναι ἡ ἰδιαιτέρα περιφέρεια τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως — διότι ἐγὼ τὸν θεωρῶ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἰς πεῖσμα τοῦ κ. Παπανδρέου (χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῶν Φιλελευθέρων), ὑπάρχει ἓν προάστειον. Ἐκεῖ ὑπάρχει μία πηγὴ Κανάθος, ὅπως λέγει ἡ Μυθολογία, ἡ ὁποία πηγὴ ἐχρησίμευεν εἰς τὴν Βασίλισσαν τῶν Θεῶν, ἡ ὁποία εἶχε πεισθῆ ὅτι ὁ συνευνός της ἐπροτίμα τὰς παρθένους καὶ διὰ τοῦτο ὅταν ἤθελε νὰ ἀποφύγῃ τὴν συζυγικὴν ἐπιτήρησιν μετετρέπετο εἰς ταῦρον ἢ εἰς διάφορα ἄλλα εἴδη ζωϊκὰ ἢ φυτικά, αὐτὴ κατήρχετο εἰς τὴν πηγὴν αὐτὴν τῆς Κανάθου ἐλούετο καὶ ἐξήρχετο παρθένος καὶ περιβαλλομένη τὸν κεστὸν τῆς Ἀφροδίτης, προσεπάθει νὰ προσεταιρισθῇ τὴν ἀγάπην τοῦ συζύγου της. Ὁ κ. Τσαλδάρης, γνωστὸς ἀντιπρόσωπος τοῦ Νομοῦ Ἀργολιδοκορινθίας, ὅταν ᾐσθάνθη ὅτι ἡ Κυβέρνησίς του ἔπρεπε νὰ ἐμφανισθῇ ὡς παρθένος, τὴν ἔλουσε μέσα εἰς τὴν πηγὴν τῆς Κανάθου καὶ τὴν περιέβαλεν ὄχι μὲ ἕναν κεστόν, ἀλλὰ μὲ ἑπτὰ κεστούς, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὸν κεστὸν τῆς Λέσβου, διὰ νὰ ἐμφανίσῃ τὴν Κυβέρνησίν του ὡς παρθένον καὶ νὰ ζητήσῃ ψῆφον ἐμπιστοσύνης ὑπὸ τύπον περιπτύξεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῶν Φιλελευθέρων). Εἶναι, κύριοι, ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον τὴν ἔλουσε, Συνταγματικός; Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Κουλουμβάκης, ἔδωσε τὴν εἰκόνα τοῦ πράγματος, ἀλλ’ ἐλησμόνησε τὴν ἱστορίαν αὐτοῦ. Καὶ ἐπειδὴ ἔχει σχέσιν μὲ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ Σῶμα τοῦτο, θὰ πρέπει νὰ τὸ συζητήσωμεν. Θὰ ὑπομνήσω εἰς ὑμᾶς, κύριοι βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἐχειροκροτήσατε τὸν ἄρτι κατελθόντα ἐπίκουρον ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος, θὰ σᾶς ὑπομνήσω ὅτι ὅταν παρήδρευε εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν ὅλος αὐτὸς ὁ ἑσμὸς τῶν ἀρχηγῶν, διὰ τοὺς ὁποίους ὀρθῶς ὁ κ. Τσαλδάρης εἶπεν ὅτι εἶχον παράλληλον πρόγραμμα καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παραλλήλου αὐτοῦ προγράμματος ἐπῆραν τὰς ψήφους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ νὰ παραστήσουν ἐν καιρῷ τὴν ἀντιπολίτευσιν, ὅταν ἐπρόκειτο ὁ ἀξιότιμος κ. Τσαλδάρης νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Ἀμερικήν, ἔλεγεν ἄ! μή! Καὶ ἀνῆλθεν ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου, ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν ὅτι πολιτικὴ θὰ εἴπῃ «φράσεις» καὶ ἔλεγε: «Μείνατε, κ. Πρωθυπουργέ, καὶ συναγείρατε περὶ ὑμᾶς τὰς ἠθικὰς καὶ ὑλικὰς ἀξίας». Τὸ εἶπε καὶ σήμερον. Ἔχει δίκαιον ποὺ λέγει ὅτι ἐπαναλαμβάνονται αἱ φράσεις. Καὶ ἔλεγε τότε: Ποῦ θὰ πᾶς; Θὰ καταστρέψῃς τὴν Ἑλλάδα! Καὶ τώρα λέγει: Εἶναι εὐτυχὴς ἡ Κυβέρνησις, διότι ἔρχεται ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς ἐρεύνης, ἡ ὁποία ἐλπίζομεν ὅτι θὰ κάνῃ τοῦτο.... ἐκεῖνο... καὶ θὰ εἰρηνεύσῃ ἐσωτερικῶς καὶ τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι διότι ἔχομεν πίστιν εἰς τὴν πολιτικήν μας! Εἶναι διότι ἡμεῖς ποτὲ δὲν ἀλλάξαμεν. Εἶναι διότι ἀναγορεύομεν ὡς κανόνα πολιτικὸν νὰ συρώμεθα ὄπισθεν μιᾶς κοινῆς γνώμης, ἡ ὁποία πολλάκις παρασύρεται ἀπὸ ψυχώσεις! Εἶναι διότι ἐπιστεύσαμεν ὅτι ἔργον τοῦ πολιτικοῦ ἀρχηγοῦ δὲν εἶναι νὰ σύρεται ὄπισθεν μιᾶς κοινῆς γνώμης καὶ νὰ γίνεται ὄργανόν της, χωρὶς νὰ ἐνθυμῆται ὅτι γινόμενος ὄργανόν της ὁ πολιτικὸς ἐκεῖνος καὶ ἀποφασίζων ἀντὶ νὰ ἡγηθῇ νὰ ἀκολουθῇ, γίνεται τὸ εἴδωλόν της ἀλλὰ καὶ τὸ θῦμα της. Διότι ὁ ρόλος ἑνὸς ἀρχηγοῦ τοῦ Ἔθνους, δὲν εἶναι νὰ σχηματίζῃ φράσεις. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι σχηματίζουν φράσεις εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ποτὲ δὲν ἡγοῦνται, διότι ἡγοῦνται μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἁρπάζουν μίαν ἰδέαν, δίδουν τὴν μάχην πρὸς τὸ παρελθὸν καὶ ἐξέρχονται ἀπὸ τὴν μάχην αὐτὴν κύριοι, μὲ τὴν διπλῆν δύναμιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ κόμματος καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ λαοῦ. Οἱ ἄλλοι εἶναι πολιτικοὶ τῶν περιστάσεων, οἱ ὁποῖοι παίζουν μὲ τὸν λαὸν, χωρὶς ἄλλο σκοπὸν παρὰ τὸ τρομερὸ παιγνίδι καὶ χωρὶς καμμίαν εὐθύνην, παρὰ τὴν τύχην. Διότι δὲν εἶναι πρώτη φορὰ ποὺ ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην αὐτὴν τῆς τύχης, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐὰν ἀναγνώσετε τὴν ἱστορίαν τῆς ἀπελευθερώσεως, θὰ μείνετε σύμφωνοι μαζί μου, ὅτι ὁ μόνος ὁ ὁποῖος δὲν ἀπεδέχετο, ὁ μόνος ὁ ὁποῖος ἐνῷ ὡμίλει περὶ κατευνασμοῦ, ἦτο ἐναντίον τοῦ κατευνασμοῦ, ἦτο ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος. Διότι θὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι ἀπὸ τὴν πτέρυγα ἐκείνην, πολλάκις τοῦ ἐρρίπτομεν τὴν κατηγορίαν τῆς ὄχι συνοδοιπορίας, ἀλλὰ ἐναγκαλισμοῦ σφικτὰ μὲ 6 ὑπουργοὺς κομμουνιστάς, τί σᾶς ἔλεγεν. «Ἦτο ἀναγκαῖος αὐτὸς ὁ ἐναγκαλισμός, διότι ἄλλως δὲν ἦτο δυνατὸν ποτὲ νὰ ἀπελευθερωθῇ ἀναιμάκτως ἡ Ἑλλάς». Τί ἔκανε τότε ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος; Τί ἄλλο παρὰ μίαν πολιτικὴν κατευνασμοῦ. Ἐβεβαίωνε μάλιστα ἐπισήμως, ὡς ὑπεύθυνος Πρωθυπουργός, εἰς διάγγελμα πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐκ Καΐρου ὅτι τὰ πάντα πρέπει νὰ διαλυθοῦν καὶ ὅτι ἀνελάμβανε αὐτὸς νὰ ἐμποδίσῃ τὴν δυναμικὴν ὀργάνωσιν τοῦ Κ.Κ.Ε., νὰ προβῇ εἰς ὅ,τι προέβη διὰ νὰ τοῦ δοθῇ τὸ δικαίωμα σήμερον νὰ ὁμιλῇ περὶ τῶν διαφόρων ἄλλων πολιτικῶν. Ἀλλὰ ὅποιος καεῖ, κύριοι βουλευταί, στὸ χυλό, φυσάει καὶ τὸ γιαοῦρτι. Αὐτὸ ἔχει πάθει, κύριοι, ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, διότι δὲν τὸ κρύβω ὅτι τὸν θαυμάζω ὡς ἐξαιρετικὸν ἄνθρωπον, ὡς διαπρεπέστατον ρήτορα. Λυποῦμαι ὅμως, διότι δὲν δύναμαι νὰ τὸν παραδεχθῶ καὶ ὡς πολιτικὸν ἀρχηγόν. Αὐτὸ ἔκανε. Πῆγε νὰ κάνῃ καὶ πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ προώρως! Διότι ὁ ἀξιότιμος κύριος βουλευτὴς ἐκ Λέσβου, μόνον αὐτὸ δὲν ἔχει. Πίστιν εἰς τὴν πολιτικήν του. Διότι δὲν μπορεῖ νὰ νοηθῇ πολιτικὴ ἄνευ πίστεως. Εἶναι ὁ πολιτικὸς ὁ ὁποῖος ἐμφανίζεται ἔχων μεγίστην ὑπόληψιν εἰς τὸν ἑαυτόν του, ὅτι οἱ ἄλλοι εἶναι τόσον κατώτεροι, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν μίαν πρωτοβουλίαν, διότι ἡ ἰδική του πρωτοβουλία προηγεῖται. Ἦτο ἀρχηγὸς ἑνὸς κόμματος ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἔκοβε τοὺς ἄλλους ἀρχηγούς. Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν Κυβερνήσεως μὲ Πρόεδρον, μὲ δύο συμπροέδρους, μὲ τέσσαρας Ὑπουργοὺς Συντονιστὰς ἐν τούτοις...

§154Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. (Ἐν ζωηρῷ τόνῳ). Ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσετε σαφῶς καὶ ὄχι νὰ λέτε....

§155Χ. ΛΑΔΑΣ. Καθῆστε κάτω. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τοῦ κάνετε καὶ τὸν κηδεμόνα. Ἔχει φωνὴν διὰ νὰ ἀπαντήσῃ.

§156Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Αὐτὸ ξεφεύγει πλέον ἀπὸ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα.

§157Χ. ΛΑΔΑΣ. Ποῦ τὰ μάθατε τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα; Διότι τί ἄλλο ἦτο αὐτό, παρὰ ἡ πολιτικὴ τοῦ κατευνασμοῦ; Διότι ποία ὑπῆρξεν ἡ πολιτική, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπέπεσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Νὰ εἶναι Ὑπουργὸς καὶ νὰ κάνῃ καὶ τὸν ἀντιπολιτευόμενον, Ὑπουργὸς διὰ νὰ δρέπῃ τὰ χειροκροτήματα τῆς δόξης, ἀντιπολιτευόμενος διὰ νὰ κάνῃ ἐπερωτήσεις κατὰ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Σύνθεσις καὶ ἐδῶ. Βασιλευομένη Δημοκρατία=Θέσις. Δημοκρατία=Ἄρνησις. Βασιλευομένη Δημοκρατία=Σύνθεσις. Τώρα τί ἔκανε ὅταν ἦτο εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν; Ἐκεῖ ἐφέρετο πρὸς τὸ ΕΑΜ. «Νὰ τὸν σβύσωμεν τὸν πολιτικὸν κόσμον, νὰ ἡγηθοῦμε τοῦ ΕΑΜ». Ἔφυγε τὸ ΕΑΜ. «Νὰ τὸ ἀφίσουμε καὶ νὰ πᾶμε εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα». Ἡ Ε.Π.Ε.! Τρίτη σύνθεσις καὶ τώρα ἕτοιμος ὁ νονός. Κυβέρνησις Ἐθνικῆς Συνεργασίας. Καὶ ὅταν κατεσκευάζετο ἡ Κυβέρνησις, καθ’ ὃν τρόπον κατεσκευάσθη, ἀπὸ πολιτικοὺς ἀρχηγούς, οἱ ὁποῖοι ἐλησμόνησαν — διότι δέκα χρόνια δὲν ἐλειτούργει τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα — τὰ κοινοβουλευτικὰ ἤθη καὶ ἔθιμα, συνῆλθον οἱ πολιτικοὶ ἀρχηγοί, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν ἓν πρωτόκολλον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπηυθύνοντο εἰς τὸν ἀνεύθυνον παράγοντα νὰ ὑποδείξῃ τὸν ὑπεύθυνον σύμβουλόν του. Εἶναι αὐτὸ κανονικόν; Νὰ τὸ πάρουμε κανονικόν. Καλεῖ ὁ ἀνεύθυνος παράγων καὶ ἀναθέτει Κυβέρνησιν εἰς τὸν ὑπ’ αὐτοῦ ἐκλεγέντα. Ὄχι μόνον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ κ. Κουλουμβάκη τῆς Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς. Τῆς κανονικῆς Βουλῆς. Ἀναθέτει εἰς αὐτὸν τὴν Κυβέρνησιν στὰς 4.30′. Στὰς ἑπτὰ γίνεται παραίτησις τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Καλεῖται ἡ Κυβέρνησις νὰ κάνῃ προγραμματικὰς δηλώσεις καὶ αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, κύριοι, ἀπηγγέλθησαν μὲν ἀπὸ τὸν Πρωθυπουργόν, ἀλλὰ ἦσαν ἐπανάληψις προηγουμένων φράσεων, περὶ τῶν ὁποίων πρὸ ὀλίγου ἐλέχθη ἀπὸ τὸν ἄρτι κατελθόντα τοῦ βήματος, ὅτι δυστυχῶς παρέμειναν λέξεις. Καὶ τί λένε αἱ προγραμματικαὶ αὐταὶ δηλώσεις; Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις παρουσιάζουν τὴν ἑξῆς εἰκόνα. Πρόγραμμα — διὰ νὰ ἀφίσω τὰ ἄλλα ποὺ θὰ τὰ εἴπω ὕστερα. Πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως, ἀνοικοδομήσεως, κοινωνικῆς δικαιοσύνης, Κράτους Δικαίου πενταετὲς περίπου, τὸ ὁποῖον θὰ τὸ καταρτίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐκ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων φαίνεται, ὅτι ἀφοῦ αἱ προϋποθέσεις τοῦ Δημοψηφίσματος εἶναι εὐνοϊκαὶ διὰ τὴν διενέργειαν νέων ἐκλογῶν, παραμένει μόνον ἡ συμπλήρωσις τοῦ ἀναθεωρητικοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς. Θὰ τὸ κάμωμεν καὶ αὐτό. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἑτοιμάζει τὰς ἐκλογάς, αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις μᾶς παριστάνει ὅλα τὰ δῶρα αὐτὰ καὶ ἔχει τὴν ἀξίωσιν νὰ συζητῶμεν περὶ τοῦ οἰκονομικοῦ της προγράμματος, περὶ τῆς κοινωνικῆς της δικαιοσύνης, περὶ τοῦ δανείου τῆς ἀνασυγκροτήσεως, περὶ τοῦ Κράτους Δικαίου. Ἐὰν γίνουν ὅλα αὐτὰ νὰ γίνῃ καὶ τὸ ἄλλο. Ἐὰν ὑπάρξῃ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Μεσσηνίας νὰ πάῃ εἰς τὸν τόπον του ἥσυχος, μὰ αὐτὴ θὰ εἶναι ἀξία ἐθνικῆς εὐγνωμοσύνης. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἤθελε νὰ κάμῃ δηλώσεις προγραμματικὰς αἱ ὁποῖαι νὰ ἦσαν ἄξιαι τῶν περιστάσεων, θὰ ἔλεγε τὰ ἑξῆς: Ἡ Κυβέρνησις ἀπαρτισθεῖσα ἀπὸ τὰ πλεῖστα τῶν ἐν τῇ Βουλῇ ἐθνικοφρόνων κομμάτων, διότι ἡμεῖς εἴμεθα συνοδοιπόροι, θὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκον τῆς ἐπαναφορᾶς τῆς τάξεως, εἰς τὴν χώραν, ὅσον τὸ δυνατὸν γρηγορώτερον. Αὐτὸ θὰ προκαλοῦσε καὶ τὸν θαυμασμὸν καὶ τὰ χειροκροτήματα ὅλων. Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις ἔχουν τὴν εἰκόνα τῆς πίστεως ἐπὶ τὸν ἑαυτόν μας, πέραν αὐτοῦ τίποτε καὶ ὅταν δὲν ὑπάρχῃ τίποτε τὸ ὁποῖον νὰ ἐπικαλεσθῶμεν, τότε ἐσηκώθημεν καὶ κάμαμεν τὰς ἐρωτήσεις ἐκείνας εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Δέχεσθε τὸν νόμον ἢ δὲν δέχεσθε τὸν νόμον; Ὁ νόμος εἶναι τὸ Κράτος καὶ Κράτος ἄνευ νόμου δὲν ὑπάρχει. Ἄρα, ὅταν λέγετε ὅτι ἐφαρμόζομεν δυναμικὴν πολιτικήν, τότε δὲν δέχεσθε καὶ ἀρνεῖσθε τὸν νόμον. Μὰ αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα, ἐὰν δεχώμεθα νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος ἢ ποῖος νόμος θὰ ἐφαρμοσθῇ; Δὲν εἶναι νόμος ποὺ δεχόμεθα τὰ ἔκτακτα μέτρα, τὰ ὁποῖα εἰσηγήθη ὁ κ. Χατζηπᾶνος; Δὲν εἶναι νόμος τὰ μέτρα ἐπιεικείας ποὺ εἰσηγήθη ὁ κ. Χατζηπᾶνος πρὸ ἑνὸς μηνὸς καὶ ἡ ἐπέκτασις τῶν μέτρων ἐπιεικείας καὶ εἰς τοῦ ὁποίου μάλιστα τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν λέγει ὅτι τὰ μέτρα ταῦτα ἔσχον τόσην θαυμασίαν ἐπιρροήν, ὥστε χιλιάδες ἀνθρώπων, ἔκαμαν νὰ καταθέσουν τὰ ὅπλα; Περὶ ποίου νόμου ἐρωτᾶτε ἐὰν πιστεύωμεν ὅτι ἐφαρμόζεται ἢ ὄχι; περὶ τοῦ νόμου ὁ ὁποῖος ὑπάρχει ἢ περὶ τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον θὰ κάμωμεν καὶ θὰ τοὺς συγχωρήσωμεν ὅλους; Ὑπομιμνήσκονμεν εἰς σᾶς τοὺς βουλευτὰς τῆς δεξιᾶς πτέρυγος, ἡ ὁποία ἔπαθε συρροὴν ὡσὰν τὴν λίμνην τοῦ Μαραθῶνος, ὅτι ὅταν ὁ κακομοίρης Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ κ. Χατζηπᾶνος, ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκτάκτων μέτρων, μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὸ κατεψήφισαν εἰς τὸ ἄρθρον 10, ἦσαν καὶ οἱ φίλοι τοῦ ἀξιοτίμου κ. Παπανδρέου, καὶ τοῦ κ. Βενιζέλου, καὶ τοῦ κ. Κανελλοπούλου, κατέθεσαν δὲ καὶ δηλώσεις καὶ μάλιστα ἡ χειροτέρα ἐξ ὅλων ἦτο τοῦ Κόμματος τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων. Καὶ μάλιστα ὁ κ. Κουλουμβάκης, μᾶς εἶπεν, ὅτι καὶ αὐτὸ εἶναι ἀντικοινοβουλευτικόν, διότι ἠμποροῦν νὰ εἶναι ἀντιτιθέμενοι, ἀλλὰ δὲν δύνανται νὰ ἀποχωροῦν. Τώρα λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, λησμονῶν πάλιν τί ἔγινε καὶ ἔγινε κάποιο συμβούλιον μὲ ὅλους τοὺς σοφοὺς καὶ ηὗραν τὸν νόμον τοῦ Βενιζέλου, ὁ ὁποῖος ἔγινε τὸ 1929, ἐνῷ τώρα εἶναι τὸ 1946. Μήπως ἀπὸ τότε ἕως τώρα ἤλλαξαν τὰ πράγματα; Μήπως ἀπὸ τὸ 1929 ποὺ ἦτο Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὁ κ. Παπανδρέου, καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἔγιναν μερικὰ κινήματα, ἄλλα ἐδῶ καὶ ἄλλα εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, καὶ ἐκάμαμεν ἕξ κομμουνιστὰς Ὑπουργούς, διὰ νὰ φέρωμεν τὴν ἀπελευθέρωσιν, ὅλα αὐτὰ τὰ σβύνομεν καὶ πηγαίνομεν εἰς τὰ 1929, διὰ νὰ εὕρωμεν τί εἶπεν ὁ Βενιζέλος, ὅταν ἑκατὸν ἦσαν ὅλοι–ὅλοι οἱ κομμουνισταί.

§158Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Τότε ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὑπεστήριζε τοῦτο, ὅτι ἐγὼ ὡς γενικὸς γραμματεὺς τῆς συνομοσπονδίας δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθω σὲ συνεννόησιν μὲ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, διὰ νὰ κάμουν τὴν ἀπεργίαν καὶ ὁ Βενιζέλος ἔλεγεν ὅτι οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ κάμουν γενικὴν ἀπεργίαν, ὅπως ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ κάμουν οἱ ἐργάται καὶ ἰδιωτικοὶ ὑπάλληλοι. Λόγῳ τοῦ γεγονότος τούτου, προεκλήθη μία διάστασις καὶ κατόπιν τούτου ὁ Βενιζέλος ὑπεστήριξε τὰς ἀπόψεις, τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ὑπεστήριξεν ἀπόψε εἰς τὴν Βουλήν. Κατὰ συνέπειαν, εἶναι ἐντελῶς διάφορον τὸ ἕνα θέμα ἀπὸ τὸ ἄλλο.

§159Χ. ΛΑΔΑΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν τὸ ἕνα θέμα μὲ τὸ ἄλλο, διότι ἐδῶ ἀντιμετωπίζομεν, κατὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἀνταρσίαν, ἐνῷ ἐκεῖ εἶναι μεμονωμένα ἄτομα καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν, σήμερον τὰ ὅσα εἶπε τότε ὁ Βενιζέλος, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν μὲ αὐτὸν τὸν νόμον καταπολεμοῦνται. Αἱ συνθῆκαι αἱ τότε, ἦσαν ἐντελῶς διάφοροι, ὥστε αὐτὴ ἡ ἀναδίφησις τῶν ἀρχαίων πρακτικῶν εἶναι ἄνευ ἀξίας. Τώρα ἐρώτημα δεύτερον, ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ ὁποῖον ἐνεθουσίασε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Νὰ ποὺ συνταυτίζεται ἡ πολιτική. Μὰ γιατὶ δὲν ἔρχεσθε καὶ σεῖς, θὰ εἴμεθα ὅλοι οἱ ἐδῶ μέσα, νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὁ ἔλεγχος παρὰ μόνον ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν ἔκνομον μειοψηφίαν. Νὰ κάμωμεν ὅλοι μαζὶ κάτι τι καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ κανεὶς ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι ἀντιπολιτευόμενος καὶ νὰ λέγῃ διαφωνῶ μαζί σας. Νὰ ὑπάρχῃ νοθεία τοῦ πολιτεύματος κατὰ τοιοῦτον τρόπον, καὶ νὰ ἐμφανίζωνται ὅλαι αἱ πράξεις ἡμῶν ὁμόφωνοι, ἀφοῦ τώρα μὲ ὅλον αὐτὸν τὸν θόρυβον, ἀγωνιζόμενοι τιμίως, μετὰ πάσης φιλοτιμίας ἐκπληροῦντες τὸ καθῆκον μας, λέγομεν ὅτι εἴμεθα ἡ χωλὴ Βουλή. Φαντασθῆτε νὰ εἴμεθα ὅλοι μαζὶ καὶ μάλιστα νὰ ἐκάμαμεν καὶ καμμιὰ δεκαριὰ Ὑπουργεῖα ἀκόμη, οὕτως ὥστε καὶ ἡ «Ἑστία» ἀκόμη, μία ἐφημερὶς ἄκρως συντηρητική, ἡ ὁποία εἶχεν ἀγωνισθῆ διὰ τὴν ἐπίτευξιν τῆς ἐθνικῆς συνεργασίας, νὰ γράφῃ ἐκεῖνα, ποὺ ἔγραφε χθὲς τὸ βράδυ καὶ νὰ τὰ ἔχουν διαβάσει ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ἐκτὸς ἀπὸ τὸν ἀγαπητὸν κ. Τσαλδάρην, ὁ ὁποῖος δὲν ἤξευρε πόσους Ὑπουργοὺς εἶχεν ὁρκίσει, ἐνῷ ἡ «Ἑστία» ἐβεβαίωνεν ὅτι ἦσαν 39 καὶ 4 ποὺ λείπουν, ἤτοι 43 ἐν ὅλῳ.

§160ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅταν τὸ Κόμμα σας ἐκυβέρνα, εἶχε 40 Ὑπουργούς.

§161Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι εἶχε 40 Ὑπουργούς, ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ἔπιασα ὅλους τοὺς Ὑπουργοὺς ἀπ’ ἔξω ἀπὸ τὰ δημόσια ταμεῖα νὰ κλέβουν, αὐτὸ δὲν σιμαίνει ὅτι πρέπει ὕστερα ἀπὸ τὰς ἐκλογάς, ὕστερα ἀπὸ ὅσα λέγομεν περὶ συμπιέσεως τιμῶν, ὅτι πρέπει νὰ μιμούμεθα τὰ κακὰ παραδείγματα τῶν προηγουμένων, κατὰ τῶν ὁποίων τόσας ἀρὰς ἐξεστομήσατε. Τώρα προχωρῶ εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ προγράμματος. Νομίζω ὅτι εἶναι κατώτερον τοῦ σοβαροῦ, διότι τὸ πρόγραμμα αὐτὸ εἶναι πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς τάξεως. Καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλά, κύριοι, ἐγὼ νομίζω, καὶ τὸ πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι ἡ συζήτησις τὴν ὁποίαν ἐπροκάλεσεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι συζήτησις, ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας ἐθνικῶς ἐπιβλαβής, διότι καθ’ ἣν στιγμὴν εὑρίσκονται ἐδῶ δύο ἐπιτροπαί, τὸ νὰ ἀπευθύνεται εἰς ὡρισμένα κόμματα καὶ νὰ προκαλῇ δηλώσεις ἀπὸ τὰ κόμματα αὐτὰ καὶ συζητήσεις περὶ πραγμάτων, διὰ τὰ ὁποῖα ὅλοι ἔχομεν συμφέρον νὰ ἔχωμεν κοινὸν μέτωπον, ἢ ἡ συζήτησις αὐτὴ εἶναι συζήτησις, ἡ ὁποία δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Καὶ ἐκεῖ ἔπρεπε νὰ ἀπευθύνῃ τὴν παρατήρησίν του ὁ ἀξιότιμος καὶ σώφρων ἀρχηγός, ὁ κ. Τσαλδάρης. Κύριοι βουλευταί, ἡ ὥρα εἶναι τοιαύτη ποὺ νὰ μὴ δικαιολογῇ μακρηγορίας, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ εἴπω 2 λέξεις ἀκόμα. Νὰ τὰς εἴπω; Ὄχι. Θὰ καταθέσω ἕνα χαρτὶ μὲ σφραγῖδες, διὰ νὰ δοθῇ εἰς τὸν Συντονιστὴν τῆς Ἀσφαλείας. Δὲν πρέπει νὰ τὸ διαβάσω, διὰ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον εἶπον προηγουμένως. Νὰ πάγῃ σὲ φάκελλο, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Νὰ πάγῃ εἰς τὸν κ. Συντονιστὴν τῆς Ἀσφαλείας, διὰ νὰ ἰδῇ ἐὰν ἔχωμεν δίκαιον ἡμεῖς νὰ διαμαρτυρώμεθα ἢ ἔχουν δίκαιον νὰ κατασκευάζουν λέξεις οἱ ἀντίπαλοί μας. Κύριοι βουλευταί, τὸ δημόσιον αἴσθημα, παρ’ ὅλα ὅσα λέγονται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τὸ δημόσιον αἴσθημα ἔχει καταληφθῆ ἀπὸ σπασμοὺς ναυτίας, ὅταν βλέπῃ τοὺς πολιτικούς του ἀρχηγοὺς νὰ κακοποιοῦν τὴν σοβαρότητα, διότι κακοποίησις σοβαρότητος εἶναι εἰς τοιαύτας στιγμὰς ἐθνικῆς πτωχείας, ἐμφάνισις Κυβερνήσεως μὲ συντονιστὰς τῶν συντονιστῶν καὶ μὲ πρόσωπα τοιαῦτα, ὡς πρὸς τὰ ὁποῖα εἶχεν ἐκφρασθῆ ὁλοκλήρου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἡ ἄρνησις τῆς ἐμπιστοσύνης. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι συνεχίζομεν νὰ ἔχωμεν πίστιν εἰς τὴν πολιτικήν μας, καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν γινόμεθα ἔρμαια τῆς παλιρροίας καὶ τῆς ἀμπώτιδος τῶν λαϊκῶν στρωμάτων, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν ἀρνούμεθα τὰ ὅσα ἐλέγομεν ἐπὶ 10 μήνας, καὶ τὰ ὅσα διεκηρύξαμεν πρὸς τοὺς ἐντολεῖς μας, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι Κυβέρνησις, ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς τὴν αὐτὴν πλειοψηφίαν, διότι ἐκοσμήθη ἀπὸ μερικὰ πρόσωπα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτή, εἶναι ἀξία τῆς ἐμπιστοσύνης μας; (Χειροκροτήματα).

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας ἔχει τὸν λόγον.

§163Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Ἀεροπορίας). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ μακρόν. Ὀλίγας μόνον λέξεις θὰ εἴπω. Θὰ ὑπενθυμίσω ὅτι μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ὡμίλησεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ εἰς ἀπάντησιν τῆς ὁμιλίας τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ὡμίλησεν ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἀσχέτως τῶν ἀπόψεων, τὰς ὁποίας πρεσβεύει ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, ἀντελήφθη ὅτι διεξήχθη μία συζήτησις, ἡ ὁποία ἀνύψωσεν τὸ σύνηθες ἐπίπεδον τῶν συζητήσεων τῆς παρούσης Βουλῆς καὶ ἡ ὁποία, νομίζω, συνεκέντρωσε τὴν ἀμέριστον προσοχὴν τῆς κοινῆς γνώμης τοῦ Ἔθνους. Σήμερον μετὰ τὴν κατάθεσιν δηλώσεως τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀπαντήσει εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τοῦ ὁποίου ἀκριβῶς ἡ ἀπάντησις προεκάλεσε τὴν κατάθεσιν τῆς δηλώσεως ταύτης τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἀπήντησε καὶ πάλιν, ἀναλύων καὶ κρίνων τὴν δήλωσιν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ὡμίλησεν ὁ συμπαθέστατος συνάδελφος κ. Λαδᾶς. Θέλω ἁπλῶς καὶ μόνον νὰ παρατηρήσω, ὅτι ὁ τόνος ὁ προσωπικός, ὁ ὁποῖος ἐδόθη ἀπὸ αὐτὸν καὶ ὁ ὁποῖος, προφανῶς, ἐδόθη ἐν μιᾷ στιγμῇ μεγάλης ταραχῆς, κατεβίβασε τὸ ἐπίπεδον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐστάθη μέχρι τῆς στιγμῆς ἡ συζήτησις. Προφανῶς ὁ τόνος αὐτὸς δὲν εἶναι ὁ ἐνδεδειγμένος. Εἶναι χρήσιμον, ὁσάκις συζητῶμεν τόσον σοβαρὰ θέματα, νὰ διεξάγεται ἡ συζήτησις μὲ τόνον σεβασμοῦ καὶ ἀμοιβαίας κατανοήσεις, χωρὶς νὰ μειοῦται ἕκαστος εἰς τὰς πεποιθήσεις καὶ τὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας πρεσβεύει. Ὁ προσωπικὸς τόνος δὲν νομίζω, ὅτι ὠφελεῖ κἂν τὰς ἀπόψεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὸν μεταχειρίζονται. Ὑπάρχουν, ἄλλως τε, ὡρισμένα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἵστανται τόσον ὑψηλά, ὥστε νὰ διέρχωνται κάτωθεν αὐτῶν αἱ προσωπικαὶ ἐπιθέσεις. Καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι πάντες ἀνεξαιρέτως ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Χ. Λαδᾶ, ἀπεκτήσαμεν τὴν πεποίθησιν ὅτι αἱ προσωπικαὶ ἐπιθέσεις, ὠφελοῦν μόνον ἐκείνους, καθ’ ὧν στρέφονται. Καὶ προσθέτω, ὅτι πιστεύω, ὅτι τὸ ὕφος καὶ τὸ ἦθος τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Χρ. Λαδᾶ, δὲν ἐκφράζει τὸ ὕφος καὶ τὸ ἦθος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. (Χειροκροτήματα).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Χρυσοστόμου ἔχει τὸν λόγον.

§165Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Μετ’ ἐξαιρετικῆς προσοχῆς παρηκολουθήσαμεν τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, καθὼς ἐπίσης καὶ τὰς ἑρμηνευτικὰς δηλώσεις, τὰς γενομένας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐπωνειλημμένως ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ πρᾶξις τῶν 4 ἀξιοτίμων ἀρχηγῶν τῆς μέχρι χθὲς ἀντιπολιτεύσεως, τῶν μεταπηδησάντων ἀπὸ τῆς θέσεως τῆς ἀντιπολιτεύσεως πλησίον τοῦ πηδαλίου τοῦ κλυδωνιζομένου σκάφους τῆς Πατρίδος, διὰ νὰ συγκυβερνήσουν μετὰ τοῦ ἀτυχήσαντος πλοιάρχου, καὶ νὰ καθοδηγήσουν τοῦτο εἰς λιμένα ἀσφαλείας, ἐξησφάλισεν ἀληθῶς δι’ αὐτοὺς τὸν αἶνον τοῦ Πανελληνίου. Πέραν ὅμως τῶν αἰσθηματικῶν τούτων ἐκδηλώσεων, ἵσταται ἡ παγερά, ἡ ψυχρὰ ἱστορία, ἵσταται τὸ Ἔθνος τὸ ὁποῖον θὰ κρίνῃ περὶ τῆς πράξεως ταύτης ἐκ τῆς πορείας τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ δώσῃ εἰς τὸ σκάφος καὶ ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος καὶ τῆς καθοδηγήσεως τούτου εἰς τὸν λιμένα τῆς ἀσφαλείας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀνῆλθε δὶς ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου, ἀπαντῶν δὲ τελευταίως ἐπὶ τῶν σαφῶν δηλώσεων τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἐπὶ τῶν ὁποίων εὐρεῖαν ἐποιήσατο μνείαν ὁ γενικὸς γραμματεὺς τοῦ Κόμματός μας, ἠθέλησε νὰ δώσῃ εἰς ἑαυτὸν τὴν ἀξίαν τοῦ πλοηγοῦ καὶ τοῦ ἑρμηνευτοῦ τοῦ χάρτου. Ἡρμήνευσε τὸν χάρτην τῆς πορείας ἀπὸ σημεῖα τὰ ὁποῖα ἤντλησε ἀπὸ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις ἢ μᾶλλον ἀπὸ τὰς δηλώσεις τοῦ Κόμματος ἡμῶν. Ἀλλὰ παρηρμήνευσε τὰ σημεῖα ταῦτα εἰς σημεῖον ἀφάνταστον. Παρακατιόντες ὅταν θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἑρμηνείαν τῶν δηλώσεων, τῶν ἱστορικῶν ἀληθῶς, αἱ ὁποῖαι κατετέθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν ἑσπέραν ταύτην καὶ αἱ ὁποῖαι σημειοῦν ἱστορικὸν σταθμὸν εἰς τὴν ἐθνικήν μας ζωήν, ὅταν θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἑρμηνείαν καὶ ἡμεῖς τῶν δηλώσεων τούτων καὶ ἀντιπαραβάλωμεν ταύτας πρὸς τὴν πρὸ ὀλίγου δοθεῖσαν παρερμηνείαν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τότε εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι θὰ ἀποδείξωμεν τὴν ἐσφαλμένην πορείαν, τὴν ὁποίαν ἐγκαινιάζουν οἱ ἀναλαβόντες τὴν Κυβέρνησιν. Ἕν ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων θεμάτων τὰ ὁποῖα ἔφερον τοὺς τέσσαρας ἀρχηγοὺς τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἀπὸ τῆς θέσεως τῆς ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὴν θέσιν τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ὡς γνωστὸν ἡ συνταράσσουσα τὴν Πατρίδα μας ἀνταρσία.

§166Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ διακόψωμεν, ἡ ὥρα εἶναι 1¼.

§167Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπόψε ἡ Βουλὴ ἐκουράσθη, καὶ δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§168Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Προέρχομαι ἀπὸ μίαν περιοχήν, τὴν μᾶλλον πληγεῖσαν ἐκ τῶν δύο περιοχῶν τῆς Ἑλλάδος, τὴν Θράκην, εἰς τὴν ὁποίαν τὴν στιγμὴν ταύτην ἀγωνιᾶ ὁ λαὸς νὰ μάθῃ τί γίνεται μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Ἔχω νὰ φέρω εἰς τὴν Βουλὴν γεγονότα καὶ πράγματα, τὰ ὁποῖα θὰ προκαλέσουν τὴν αἴσθησιν καὶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Δὲν νομίζω ὅτι τὰ ζητήματα τῆς Θράκης, ἡ ὁποία τὴν στιγμὴν αὐτὴν πλήσσεται ἀπὸ τὴν ἀνταρσίαν, ὅτι πρέπει ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας ταύτης νὰ τὰ ἀναπτύσσῃ ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων. Λαμβάνω ἀφορμὴν ἀπὸ τὴν αἴτησιν τοῦ κ. Βασιλειάδη, ζητῶ ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τὴν διακοπὴν τῆς συνεδριάσεως τῆς Βουλῆς δι’ αὔριον, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὁμιλῶμεν ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων διὰ ζητήματα τόσον σοβαρά, ἀπόντων μάλιστα τῶν πλείστων Ὑπουργῶν.

§169Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Φοβοῦμαι ὅτι καὶ πάλιν ἀνεπτύχθη ἡ ὀξύτης εἰς τὰς συζητήσεις, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἔπρεπε ν’ ἀναπτυχθῇ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ συνεδριάζει πρὸς συνθήκας ἀναλόγους. Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων νὰ συνεχισθῇ καὶ νὰ διατηρηθῇ ἐπὶ μίαν ἑβδομάδα.

§170Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ἔστω. Θὰ συνεχίσω. Ἔλεγον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ μοναδικὴ αἰτία, ἡ ὁποία ἔφερε εἰς τὴν διακυβέρνησιν τῆς Χώρας μετὰ τοῦ ἀτυχήσαντος, ἂς χαρακτηρισθῇ οὕτως ὁ τέως Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τοὺς τέσσαρας ἀξιοτίμους ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων τῆς ἀντιπολιτεύσεως, εἶναι ἀναμφισβητήτως τὸ μέγα θέμα, τὸ μέγα πρόβλημα τῆς Δημοσίας Τάξεως. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ἀποκληθεῖσα τῆς ἐθνικῆς συνεργασίας, ἐπιτύχῃ εἰς ἅπαντα τὰ θέματα τοῦ προγράμματός της, καὶ εἰς πάντα τὰ προβλήματα, τὰ ἀφορῶντα κοινωνικὰς καὶ οἰκονομικὰς ἐκφάνσεις τῆς ζωῆς της, ἐὰν εἰς πάντα ἐπιτύχῃ, ἀποτύχῃ ὅμως εἰς τὸ θέμα τῆς Δημοσίας Τάξεως, τότε ἡ ἐπιτυχία της θὰ εἶναι ἀβδηρική, καὶ συνεπῶς ἡ ἀποτυχία της θὰ εἶναι πλήρης καὶ παταγώδης. Ἐὰν ἐξ ἀντιθέτου ἡ Κυβέρνησις ἀποτύχῃ εἰς πάντας τοὺς λοιποὺς τομεῖς, ἐπιτύχῃ δὲ μόνον εἰς τὸν τομέα τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἡ ἐπιτυχία της θὰ εἶναι ὁλοκληρωτική. Τοῦτο ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν, κύριοι συνάδελφοι, θὰ περιορίσωμεν τὸν λόγον μόνον ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Δημοσίας Τάξεως, διότι τὸ ζήτημα τοῦτο, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ σήμερον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἰδιαίτατα δὲ τοὺς ἀγροτικοὺς τῆς Ἑλλάδος πληθυσμούς. Θέλοντες νὰ ἐξετάσωμεν τὸ θέμα τοῦτο, εἶναι ἀνάγκη νὰ κάμωμεν μίαν οἱονεὶ ἱστορικὴν τούτου ἀναδρομὴν καὶ δὴ ἐπὶ τῶν αἰτίων τὰ ὁποῖα μᾶς ἔφεραν εἰς τὴν σημερινὴν ἀθλίαν κατάστασιν καὶ εἰς τὸν σημερινὸν ἀλληλοσπαραγμόν. Ἐνθυμούμεθα πάντες, ὅτι τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα τῆς Ἑλλάδος, ὅταν ἐδόθη ὑπὸ τῶν συμμάχων τὸ σύνθημα τῆς καθολικῆς ἀντιστάσεως, ἔλαβεν ἀληθῶς ἐνεργὸν μέρος εἰς τὸν σκληρὸν ἀγῶνα τῆς ἀντιστάσεως. Ὅταν ὅμως ἤρχισε νὰ διαφαίνεται ἡ αἰθρία εἰς τὸν ὁρίζοντα καὶ ἡ πλάστιγξ ἔκλινε πρὸς τοὺς συμμάχους, τότε ὁ ἀγὼν τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως μετεβλήθη εἰς ἀγῶνα ταξικόν. Διεπράχθησαν ἀλλεπάλληλα σφάλματα ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, διεπράχθη τὸ μέγα σφάλμα τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, οὕτω τὸ ἐχαρακτήρισαν οἱ ἴδιοι εἰς τὴν αὐτοκριτικήν των, τὴν γενομένην εἰς τὸν κινηματογράφον «Ρὲξ» κατὰ τὸ 1945. Διεπράχθη κατόπιν τὸ ἕτερον ἔγκλημά των, τὸ τεράστιον σφάλμα τοῦ Δεκεμβρίου. Εἶχε κατορθώσει ἡ ὀργάνωσις ἐκείνη διὰ τοῦ ἀγῶνος τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, τὴν ὁποίαν εἶχε δημιουργήσει ἡ ἄκρα ἀριστερά, νὰ συμπαρασύρῃ τὰς μάζας καὶ τὴν συμπάθειαν μεγάλου μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὰ μετέπειτα, ὅμως, τεράστια σφάλματα τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, τὸ ἀπεγύμνωσαν τελείως ἀπὸ μέγα μέρος τοῦ λαοῦ ποὺ τὸ ἠκολούθη. Μετὰ ταῦτα παρουσίασε τὰ διάφορα Α.Κ.Ε. καὶ ἄλλας ὀργανώσεις, διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ συγκρατήσῃ καὶ πάλιν τὸν λαόν, ἀλλ’ ἡ προσπάθειά του αὕτη ἀπέβη ἐπὶ ματαίῳ. Ἦτο ὁμολογουμένως μεγάλη ἡ μάζα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τοῦ παραπλανηθέντος, ποὺ τὸ ἠκολούθει μέχρι τῆς στιγμῆς ποὺ μετέβαλε τὸν ἀγῶνα τῆς ἀντιστάσεως εἰς ἀγῶνα ἐπικρατήσεως τοῦ κόμματος καὶ ἐξοντώσεως ὅλων τῶν ἄλλων ἀντιπάλων του. Καὶ ἐνῷ οἱ πλανηθέντες ἀπετέλουν μεγάλην μάζαν τοῦ λαοῦ καὶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἐμφανίζεται εἰς τὸ προσκήνιον ἡ μισαλλοδοξία τῶν ἡγετῶν τῆς δεξιᾶς παρατάξεως, ἡ ἔλλειψις πνεύματος προσαρμογῆς καὶ κατανοήσεως, ἐμφανίζονται τὰ ἄφρονα ἐκ τῆς ψυχώσεως στοιχεῖα τῆς δεξιᾶς, ἀρχίζει ἡ ἀμείλικτος δίωξις κατὰ τῶν πλανηθέντων καὶ οὕτω δημιουργεῖται τὸ πρόσφορον ἐκεῖνο ψυχολογικὸν ἔδαφος ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἡ ἀνταρσία θὰ στρατολογήσῃ μετέπειτα τοὺς ὀπαδούς της εὐκόλως. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, ἀνέλαβε τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸν Νοέμβριον 1945, τὴν διακυβέρνησιν τῆς Χώρας, ὑπῆρχον τότε μόνον 200 περίπου φυγόδικοι εἰς τὰ βουνὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ 60 μόνον εἰς τὴν ὕπαιθρον τῆς Θράκης. Ἐλέχθη ἀπόψε καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Κατσώτα, ὅτι τρεῖς μῆνες μετὰ τὴν ἄνοδον τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος εἰς τὴν ἀρχήν, 540 ἄτομα ἢ 55 συμμορίαι τῆς ἀριστερᾶς καὶ δεξιᾶς περιεφέροντο ἀνὰ τὰ ὄρη ὡπλισμέναι. Ἐκ τούτων αἱ δεξιαὶ συμμορίαι ἀντὶ νὰ στραφοῦν εἰς τὴν δίωξιν τῶν ἀριστερῶν συμμοριῶν, ἠσχολοῦντο μὲ τὴν δίωξιν τῶν πλανηθέντων καὶ εὑρισκομένων εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία. Αἱ κρατικαὶ ἔνοπλοι δυνάμεις κατὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἀνάληψιν τῆς ἀρχῆς ἀνήρχοντο εἰς 27 χιλιάδας χωροφύλακας καὶ εἰς 8 χιλιάδας στρατοῦ, καθ’ ἃ ἀνέφερεν προχθὲς ὁ ἀξιότιμος κύριος Ἀντιπρόεδρος. Ἀντὶ νὰ σπεύσουν, λοιπόν, εἰς τὰ ὄρη οἱ ἔνοπλοι τῆς δεξιᾶς, στρέφουν τὸ μένος των ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶχον μὲν ἄλλοτε παραπλανηθῆ ὑπὸ τοῦ ΕΑΜ, ἀλλ’ ἔζων ἤδη εἰρηνικῶς εἰς τὰ χωρία καὶ τοὺς ἀναγκάζουν νὰ τραποῦν ἄκοντες πρὸς τὰ βουνά. Ὀφείλομεν, κύριοι, νὰ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν, διότι οὕτω θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ πρόβλημα τῆς δημοσίας τάξεως.

§171Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Ὑπάρχει ἔστω καὶ μία συμμορία τῆς δεξιᾶς εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα;

§172Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ὅταν λέγωμεν συμμορίας, ἐννοοῦμεν ἐνόπλους, εἴτε τῆς δεξιᾶς, εἴτε τῆς ἀριστερᾶς, οἵτινες παρὰ τὸν νόμον, εἴτε εἰς τὰ ὄρη, εἴτε εἰς τὰ χωρία, δροῦν εἰς βάρος τῆς ἐννόμου τάξεως. Ἔρχονται, λοιπόν, αἱ συμμορίαι εἰς τὰ χωρία καὶ διαπράττουν βαναυσότητας....

§173Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Θὰ ἀπαντήσητε εἰς ὅ,τι σᾶς ἐρωτήσω;

§174ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ὑπάρχουν συμμορίαι εἰς τὴν Θράκην.

§175Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ἀφήσατε τὰς κρίσεις, ὅταν δὲν γνωρίζετε τὰ πράγματα. Μπορεῖτε νὰ ὁμιλῆτε σεῖς περὶ Θράκης, ὁ ὁποῖος ἤλθατε πρόσφυξ ἐκ Πελοποννήσου, ἐνῷ ἐγὼ εἶμαι γέννημα καὶ θρέμμα, τῆς Θρακικῆς γῆς; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§176Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλ.). Λησμονεῖτε τὸ γεγονὸς ὅτι εὑρίσκεται εἰς Ἑλλάδα διεθνὴς ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπή. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ δίδετε εἰς τὴν συζήτησιν τόσην ὀξύτητα, ἐφ’ ὅσον εὑρίσκεται εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἦλθε διὰ τὸν γνωστὸν λόγον, δηλαδὴ ἂν καὶ κατὰ πόσον ὑπάρχει ἐπίθεσις ἀπὸ Βορρᾶ.

§177Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Εὑρίσκουν ἐξ ὁλοκλήρου ἀπήχησιν ταῦτα, ὄχι μόνον εἰς ἐμέ, ἀλλ’ εἰς ὁλόκληρον τὸ Κόμμα, μέχρι σημείου, ὥστε ἐνῷ τὸ Κόμμα θὰ ἠδύνατο νὰ προβῇ εἰς ἔλεγχον ἐν τούτοις κατέθεσε τὰς ἀπόψεις του ἀφανῶς. Θὰ σᾶς ἐπιδείξω δὲ καὶ ἔγγραφα ἐπίσημα, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ πεισθῆτε ποία εἶναι ἡ κατάστασις ἐκεῖ ἐπάνω, καὶ ὅμως δὲν κάμνω χρῆσιν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν. Τοιαύτη, λοιπόν, κύριοι, ὑπῆρξεν ἡ κατάστασις. Καὶ φθάνομεν εἰς τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ λεγόμενα ἔκτακτα, τὰ ὁποῖα ἠναγκάσθη νὰ λάβῃ τότε ἡ Κυβέρνησις. Κύριοι, τόσον κατὰ τὴν ψήφισιν τῶν ἐκτάκτων μέτρων, ὅσον καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν μέτρων ἐπιεικείας, ἀντετάχθην. Ἰδοὺ διατί: Διότι ἐγνώριζον ὅτι τὰ ἔκτακτα μέτρα εἰς τὴν Θράκην παραδιδόμενα εἰς χεῖρας ἐκτελεστικῶν ὀργάνων καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Κυβερνήσεως, ἐξαιρουμένου, καὶ ὀφείλω νὰ τὸ τονίσω, τοῦ παρευρισκομένου εἰς τὴν αἴθουσαν Ὑπουργοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, ὡρισμένων ὀργάνων καὶ ἀντιπροσώπων, καὶ κατονομάζω συγκεκριμένως τὸν Νομάρχην Ἔβρου, τὰ ὁποῖα τόσην κακὴν διαχείρισιν τῶν ἐκτάκτων μέτρων ἔκαμον, ὥστε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ εἰς τὰς 18 Ἰουνίου εἴχομεν 60 μόνον φυγοδίκους, σήμερον ἔχομεν 2.000. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ ΕΑΜ ὑπεχρέωνε τὸν κόσμον νὰ ἐγγράφεται εἰς τὰς τάξεις του. Γνωστὸς ὑπερπατριώτης ἐθνικιστὴς ἠναγκάσθη ὄχι μόνον νὰ ἐγγραφῇ ἀλλὰ νὰ ἀναλάβῃ πόστο. Τὴν κατάστασιν αὐτὴν δὲν δύναται νὰ τὴν ἀντιληφθῇ ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως δι’ αὐτὸ καὶ ὅλοι μας ἐζητήσαμε τὴν ἄμεσον ἀντικατάστασίν του. Δυστυχῶς δὲν εἰσηκούσθημεν καὶ συνεχίζεται αὐτὴ ἡ ἐφαρμογὴ τῶν μέτρων. Ἔχω νὰ ὑποβάλλω εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο θερμὴν παράκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν Ἐθνικῆς συνεργασίας. Ὁ μὴ κατανοῶν τὸ πνεῦμα αὐτῆς νομάρχης νὰ μὴ ἔχῃ θέσιν νὰ ἀντιπροσωπεύῃ Κυβέρνησιν τοιαύτης ἀποστολῆς οἷα ἡ ὑμετέρα. Ἐλπίζω καὶ μετ’ ἐμοῦ καὶ οἱ συνάδελφοι τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ὅτι ἐπιστρέφοντες ἐκεῖ δὲν θὰ συναντήσωμεν τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν ἐκεῖ. Σᾶς εἶπον καὶ ἄλλοτε ὅτι μὲ τὰ μέτρα ἐπιεικείας θὰ ἐπιφέρετε ἀντίθετα ἀποτελέσματα. Διότι ἐνῷ πρὸ τῶν μέτρων ἐπιεικείας εἶχον κατέλθει 150 περίπου ἀπὸ τὸ βουνό, μετὰ τὰ μέτρα ἐπιεικείας 30 μόλις κατῆλθον διότι πλεῖστοι ἐξετελέσθησαν εἰς τὸ βουνὸ διότι ἠθέλησαν νὰ φύγουν. Τοῦτο ἦτο φυσικόν. Ἔναντι τῶν μέτρων ἀμνηστίας τῆς Κυβερνήσεως ἡ συμμοριακὴ ἡγεσία ἀντετάχθη μεθοδικῶς καὶ πεισμόνως. Ἔρχομαι τώρα, κύριοι, ἀφοῦ περιέγραψα κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ τὸ ἐπ’ ἐμοὶ τὰ αἴτια καὶ τοὺς ὑπαιτίους τῆς ἐν γένει καταστάσεως καὶ ἀφοῦ σᾶς περιέγραψα καὶ τὰ ἀποτελέσματα τῶν μέτρων ἐπιεικείας καὶ τῶν ἐκτάκτων μέτρων, ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐνεφάνισαν τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀντιμετωπίσουν σήμερον τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως δι’ ἑνὸς διπτύχου τὸ ὁποῖον συνίσταται εἰς Κράτους δικαίου, εἰς τὴν ἐπιβολὴν τοῦ Κράτους δικαίου καὶ εἰς τὰ λεγόμενα μέτρα κατευνασμοῦ. Νομίζω, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα, βάσει παλαιῶν γεγονότων, βάσει στοιχείων καὶ βάσει τῆς πείρας τὴν ὁποίαν μοῦ δίδει ἡ μακρὰ καὶ συνεχὴς συμβίωσις μετὰ τοῦ πάσχοντος λαοῦ, νὰ εἴπω ἐγκύρως τὴν γνώμην μου ἐπὶ τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως. Πρὶν ὅμως ἐξετάσω τὰ δύο ταῦτα σημεῖα ὀφείλω νὰ τονίσω ὅτι τὸ πρόγραμμα τοῦ κατευνασμοῦ, τὸ ὁποῖον ἐγγράφως κατετέθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διὰ τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τοῦ κόμματός μας εἶναι ἄκρως ἀντίθετον ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ὑμεῖς διετυπώσατε διὰ τῶν προγραμματικῶν σας δηλώσεων, τελείως διάφορον, τελείως ἄσχετον, παντελῶς ἄσχετον ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἐθνικῆς συνεργασίας ἢ προτάσσει τὰ μέτρα τὰ δυναμικὰ καὶ μετὰ ταῦτα τὰ μέτρα τοῦ κατευνασμοῦ ἢ ἀμφότερα τὰ ἐπιβάλλει συγχρόνως, ἐνῷ ἡμεῖς προτάσσομεν τὸν κατευνασμόν, ὡς θὰ ἐξηγήσω, καὶ μετὰ ταῦτα θέτομεν τὰ δυναμικὰ μέτρα.

§178ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡμεῖς δὲν λέγομεν τέτοιο πρᾶγμα.

§179Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ εὑρίσκετο ἐδῶ τὴν στιγμὴν ταύτην ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Διότι κολακεύομαι νὰ πιστεύω ὅτι γνωρίζω νὰ διαβάζω. Καὶ θὰ ἤθελον τὰ ἑξῆς: Τὸ δεύτερον μέρος τοῦ διπτύχου τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν κατευνασμὸν περιλαμβάνει τρία σημεῖα: α) Γενικὴν ἀναθεώρησιν τῶν μέχρι τοῦδε ἐκτοπίσεων, β) ἄμεσον ἀναστολὴν τῆς ἐκτοπίσεως τῶν γυναικῶν καὶ παίδων καὶ γ) ἀμνήστευσιν τῶν στασιαστικῶν πράξεων. Ἀλλά, κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ μέτρων κατευνασμοῦ, ὅταν λέγετε ὅτι πρόκειται νὰ ἀπολύσητε τὰς γυναῖκας καὶ τὰ παιδία, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἐπανορθώσεως μιᾶς καταφώρου ἀδικίας, τῆς ὁποίας μόνον ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν γνωρίζει τὴν ἔκτασιν. Δὲν πρόκειται νὰ ἐφαρμόσητε μέτρα κατευνασμοῦ ὅταν θελήσετε νὰ ἐπαναφέρετε ἀπὸ τὴν ἐξορίαν θηλάζοντα βρέφη, γραίας γυναῖκας, γέροντας, ἀναπήρους, ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι κάθε ἄλλο παρὰ σχέσιν ἔχουν μὲ τὴν ἀνταρσίαν. Ἀλλὰ παρ’ ὅλας τὰς ἐκτοπίσεις, παρ’ ὅλην τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων ἀσφαλείας, δείξατέ μοι καὶ ἕνα μόνον συμμορίτην ὁ ὁποῖος νὰ κατέβηκε ἀπὸ τὸ βουνό, διότι ἐξετοπίσατε τὴν οἰκογένειάν του. Ἡμεῖς τοὐλάχιστον εἰς τὴν Θράκην δὲν ἔχομεν κανένα τοιοῦτον παράδειγμα. Ἔργον λοιπὸν δικαιοσύνης, ἀλλὰ καὶ ἀνθρωπισμοῦ στοιχειώδους εἶναι νὰ τοὺς ἐπαναφέρετε καὶ νὰ μὴ ἐπικαλῆσθε μέτρα κατευνασμοῦ ὅταν πρόκειται νὰ ἐπανορθώσητε μίαν ἀδικίαν. Κύριοι, ὅταν μέσα εἰς τὰς φυλακὰς καὶ εἰς τὰ στρατόπεδα συγκεντρώσεως εὑρίσκωνται ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν τὶ θὰ πῇ κομμουνισμὸς καὶ οἱ ὁποῖοι ἠναγκάσθησαν διότι κατῆλθον αἱ συμμορίαι εἰς τὰ χωρία των καὶ διὰ τῆς βίας τοὺς πῆραν ψωμὶ καὶ τρόφιμα καὶ συνελήφθησαν καὶ ἐξετοπίσθησαν ὡς δῆθεν ληστοτρόφοι, ὅταν εὑρίσκωνται εἰς τὰ μέρη αὐτὰ ἄνθρωποι τέτοιοι, οἱ ὁποῖοι οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν μὲ τοὺς ἀντάρτας, δὲν εἶναι ἔργον δικαιοσύνης καὶ στοιχειώδους ἀνθρωπισμοῦ νὰ τοὺς ἐπαναφέρετε εἰς τὰς οἰκίας των; Δυνάμεθα νὰ κατονομάσωμεν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, καὶ οἱ ὁποῖοι μοῦ ἔστειλαν ἐπιστολὰς τὰς ὁποίας ἐνεχείρισα εἰς τὸν ἀντιπρόσωπον ἐν Ἕβρῳ τοῦ ἀξιοτίμου καὶ σεβαστοῦ μου κ. Γονατᾶ, ἐκ τῶν ὁποίων καταφαίνεται τὸ μέγεθος τῆς ἀδικίας καὶ ἡ καταστροφὴ τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι κάθε ἄλλο παρὰ κομμουνισταὶ εἶναι, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐξωρίσθησαν μαζὶ μὲ ἄλλους ὡς ἐπικίνδυνοι εἰς τὰς νήσους. Οἱ Δικαστικοὶ εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς Ἀσφαλείας δὲν γνωρίζουν τὶ γίνεται. Δύο ἀπὸ τὰ τρία μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι δικαστικοί. Ὁ Εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν, ἀλλὰ τελείως βουβὰ πρόσωπα ἐνῷ τὸ τρίτον μέλος, ὁ Νομάρχης, εἶναι κυρίως καὶ ὁριστικῶς ἀποφασίζων. Εἰσηγητὴς εἶναι ὁ Διοικητὴς Ἀσφαλείας. Οἱ δικαστικοὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ γνωρίζουν πρόσωπα καὶ πράγματα. Ὄταν ἀπὸ τὰ σύνορα τοῦ Ἕβρου ἀποστέλλεται μία ὁμὰς μὲ μίαν ὡρισμένην κατηγορίαν καὶ εἰσηγῆται τὸ ὄργανον τῆς τάξεως βάσει μιᾶς ἐκθέσεως τὴν ὁποίαν τοῦ στέλλει ὁ ἐνωματάρχης περὶ ἐκτοπισμοῦ, τὶ θέλετε νὰ κάμουν ὁ Πρόεδρος καὶ ὁ Εἰσαγγελεύς; Εἶναι ὑποχρεωμένοι καὶ δι’ εὐνοήτους λόγους, λόγῳ τῆς καταστάσεως, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν γνωρίζουν τὰ πρόσωπα, νὰ πεισθῶσιν εἰς τὰς εἰσηγήσεις τῶν ὑπευθύνων ὀργάνων. Αἱ ἐπιτροπαὶ δὲν ἐπετέλεσαν ψυχολογημένα, δὲν ἐπετέλεσαν μελετημένα, δὲν ἐπετέλεσαν ἐθνικὰ τὸ καθῆκον των. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§180Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: ὅτι ὡρισμέναι ὑπερβασίαι ἐγένοντο, εἶναι ἀναμφισβήτητον· ἔγιναν παντοῦ· τὸ ξεύρω. Ἀλλὰ ἀκριβῶς ἐδῶ εἶναι ἡ μεταβολὴ τῆς καταστάσεως, ὅτι μὲ τὰς ἐπαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀδικίαι θὰ ἀναθεωρηθοῦν καὶ θὰ ἀποδοθῇ τὸ Δίκαιον. Εἶναι ζήτημα πνοῆς τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ ἡ νέα Κυβέρνησις πρὸς τὰ ὄργανα τῆς τάξεως.

§181Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Δὲν μὲ ἀντελήφθητε, κύριε Βασιλειάδη. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τούτου. Λέγω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπαγγέλλεται μέτρα κατευνασμοῦ. Δὲν πρόκειται περὶ μέτρων κατευνασμοῦ, ἀλλὰ περὶ καταφώρων ἀδικιῶν τὰς ὁποίας κάθε Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἐπανορθώσῃ.

§182Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν, κύριε Χρυσοστόμου; Ὄταν σᾶς συνήντησα, μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἐκτάκτων μέτρων ἐν τῷ Νομῷ Ἕβρου, μέτρων περὶ τῶν ὁποίων εἴπατε προηγουμένως ὅτι ἐξεφράσατε ἐν τῇ Βουλῇ τὴν γνώμην ὅπως μὴ ἐπεκταθῶσιν εἰς τὴν Θράκην, καὶ σᾶς ἠρώτησα ποίαν ἀπήχησιν ἔσχον αἱ γενόμεναι συλλήψεις μοῦ ἀπηντήσατε ὅτι ἐγκρίνετε ταύτας καθ’ ὅλην τὴν γραμμήν. Ἐὰν μετὰ ταῦτα ἐγένοντο καί τινες ὑπερβολαὶ γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι τόσον διὰ διαταγῶν μου ὅσον καὶ δι’ ἀποφάσεων τῆς δευτεροβαθμίου Ἐπιτροπῆς Ἀσφαλείας ἐπηνορθώθησαν πᾶσαι αἱ τυχὸν ἀδικαιολόγητοι ἐνέργειαι τῶν ἀρχῶν.

§183Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος καὶ εἰς ἐρώτησίν σας σᾶς ἀπήντησα καὶ σᾶς ἀπαντῶ ὅτι πράγματι εὐθὺς ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἐκτάκτων μέτρων, ἐναντίον τῶν ὁποίων ἐγὼ κατεφέρθην ἐν τῇ Βουλῇ, διότι τὰ ἐθεώρουν ἐπιβλαβῆ, σᾶς εἶπον ὅτι αἱ συλλήψεις ὡρισμένων ὑπόπτων κατὰ τὴν ἀντίληψίν σας ἡγετῶν καλῶς ἐγένοντο. Ἀλλ’ ἐπρόκειτο τότε περὶ συλλήψεως 15–20 προσώπων.

§184Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦσαν 90 καὶ ὄχι 15.

§185Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ἔστω 90. Ἀλλὰ κατόπιν ἔγιναν 3.000, κύριε Ὑπουργέ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἑρμηνεύων τὸ τρίτον καὶ σπουδαιότερον σημεῖον ὡμίλησε περὶ ἀμνηστίας ὅσον ἀφορᾷ τὰς μέχρι τοῦδε στασιαστικὰς πράξεις. Στασιαστικαὶ πράξεις ἐν τῇ νομικῇ ἐπιστήμῃ, ὁ ὅρος «στασιαστικὰ ἀδικήματα», δὲν ὑπάρχει.

§186Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ὑπάρχει ὁ ὅρος «στάσις» καὶ μέσα εἰς αὐτὸν περιλαμβάνονται.

§187Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ὑπάρχουν μόνον τὰ λεγόμενα πολιτικὰ ἀδικήματα. Καὶ τώρα ἐδῶ εἶναι τὸ θέμα: Ποῖα πολιτικὰ ἀδικήματα, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἔγκριτε νομομαθῆ, θὰ ἀμνηστεύσητε; τὰ ἁπλᾶ ἢ τὰ σύνθετα; Τὰ σύνθετα τὰ περιλαμβάνοντα δηλαδὴ καὶ πράξεις φόνου καὶ ἄλλας τοῦ ποινικοῦ νόμου, ἢ μόνον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα στρέφονται ἐναντίον τῆς δημοσίας τάξεως καὶ εἰρήνης, δηλαδὴ τὰ καθαρῶς συμμοριακά; Ἔχει ὑψίστην σημασίαν ἡ ἑρμηνεία αὐτή. Διότι, κύριοι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις — καὶ ὀφείλει νὰ δώσῃ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ρητὴν καὶ κατηγορηματικὴν ἀπάντησιν καὶ νὰ μὴ παίζῃ μὲ τὰς λέξεις —ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐννοῇ τὰ ἁπλᾶ μόνον ἀδικήματα, περαιτέρω συζήτησις δὲν χωρεῖ εἰμὴ μόνον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρακάτω θὰ εἴπω. Ἐὰν ὅμως ἐννοῇ τὰ σύνθετα, τότε καλῶς πράττει καὶ συμφωνῶ μὲ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων νὰ κατεβοῦν ὅλοι ὅσοι εὑρίσκονται εἰς τὸ βουνὸ διότι ὅλοι ἔχουν διαπράξει σύνθετα ἀδικήματα. Γνωρίζομεν ὅτι αἱ ἐπιθέσεις ἐναντίον σταθμῶν, ἐναντίον ἁμαξοστοιχιῶν, ἐναντίον ὀργάνων τῆς τάξεως, γίνονται ὁμαδικῶς καὶ κανεὶς ἀπὸ τοὺς εὑρισκομένους εἰς τὸ βουνὸ εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἔχῃ λάβει μέρος εἰς μίαν πρᾶξιν στασιαστικήν, δηλαδὴ εἰς σύνθετον πολιτικὸν ἀδίκημα. Ἐὰν λοιπὸν ἐννοῇ τὰ σύνθετα τότε κατέρχονται πράγματι ὅλοι ἀπὸ τὸ βουνό. Ἐρωτῶμεν καὶ ἡμεῖς μὲ τὴν σειράν μας τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τὶ θὰ κάμητε, ἐὰν ἀμνηστεύσητε τὰ σύνθετα στασιαστικὰ ἀδικήματα, δηλαδὴ τὰ στασιαστικὰ ἀδικήματα, τί θὰ κάμητε ὅλους αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται μέσα εἰς τὰς φυλακάς; Θὰ ἀνοίξητε, ἐρωτῶμεν μὲ τὴν σειράν μας, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν ἐσωτερικῶν, τὰς φυλακὰς καὶ θὰ τοὺς εἴπητε: ἐλᾶτε ἔξω; Διότι κατὰ τίνα λογικήν, νομικὴν ἢ ἀνθρωπίνην εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμνηστεύσητε σύνθετα ἀδικήματα τοιαύτης σοβαρότητος καὶ νὰ ἀφήσητε μέσα εἰς τὰς φυλακὰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πάλαι ποτὲ διέπραξαν καὶ αὐτοὶ σύνθετα ἀδικήματα καὶ οἱ ὁποῖοι διὰ τὰς πράξεις των ταύτας σχεδὸν ἠμνηστεύθησαν, διὰ τῆς μὴ ἐκτελέσεως τῆς ποινῆς; Ἀλλὰ δὲν ἐννοεῖτε αὐτά. Ἐννοεῖτε ἁπλῶς ἀδικήματα καθαρῶς συμμοριακά, τὰ ἐμπίπτοντα μόνον εἰς τὰς διατάξεις τῶν κειμένων νόμων, περιέχοντα ἀδικοπραγίας ἐμπιπτούσας εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ μας Νόμου. Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει, σᾶς ἐρωτῶ, ἐφ’ ὅσον ἀμνηστεύητε ἁπλᾶ ἀδικήματα, δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ βουνὸ κανείς, ὁ ὁποῖος νὰ κατηγορῆται δι’ ἁπλᾶ ἀδικήματα καθαρῶς συμμοριακά. Ἀλλὰ κατηγορεῖται διὰ σύνθετα ἀδικήματα. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι ἡ ἀμνηστία, τὴν ὁποίαν παρέχετε, εἶναι γραμμένη μόνον εἰς τὰ χαρτιά, εἶναι πομφόλυξ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν. Καὶ ἂν τεθῇ δὲν πρόκειται νὰ φέρῃ κανὲν ἀποτέλεσμα. Εἶναι μία φενάκη καὶ πρόκειται περὶ καθαρᾶς πολιτικῆς δυναμικῆς, πολιτικῆς Κράτους δικαίου. Συνεπῶς, κύριοι, ἐφ’ ὅσον ἔχετε Κράτος δικαίου, ἐφ’ ὅσον ἔχετε δυναμικὴν πολιτικήν, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ σφετερίζεσθε προγράμματα κατευνασμοῦ, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Ἀλλὰ ἐὰν δεχθῶμεν, ὅτι ἐπιτυγχάνει πρὸς στιγμὴν ἡ πολιτικὴ ἡ δυναμικὴ καὶ ἂν δεχθῶμεν, ὅτι συντρίβονται οἱ συμμορῖται, τὶ θὰ γίνῃ τότε; Φαντάζεσθε, ὅτι τότε θὰ ἔχετε σεῖς, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τὴν εὐχέρειαν νὰ θέσητε εἰς ἐφαρμογὴν τὰ μέτρα ἐπιεικείας; Νομίζω, ὅτι ὅταν θὰ καταστείλητε τὸ ἀδίκημα καὶ θὰ ἐφαρμόσητε τὸ Κράτος δικαίου δὲν θὰ διώκητε ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ κατηγοροῦνται διὰ βαρύτατα ἀδικήματα, τοὺς ἡγέτας, τοὺς ἄλλοτε φυγάδας, τοὺς μετέπειτα μεταβάντας εἰς τὸ βουνό, οἱ ὁποῖοι ἐπλήρωσαν τὰ ὄρη. Νομίζετε, ὅτι θὰ ἠμπορῆτε νὰ δώσητε ἐπιείκειαν ἢ νὰ ἐφαρμόσητε μέτρα ἐπιεικείας ἐναντίον τοῦ κόσμου ἐκείνου, τὸν ὁποῖον αὐτοὶ θὰ σύρουν μαζί των; Θὰ κρύψουν τὰ ὅπλα των καὶ θὰ φύγουν εἰς τὰς γειτονικὰς χώρας, διὰ νὰ ἀρχίσουν πάλιν ἕνα νέον Μποῦλκες, μίαν νέαν καταστροφήν. Εἶναι λοιπὸν ἐπικίνδυνη ἡ μονόπλευρος καὶ δυναμικὴ πολιτική, τὴν ὁποίαν θὰ ἐφαρμόσητε. Καὶ ἐρωτῶμεν: Ἐὰν ἡ πολιτικὴ ἡ δυναμικὴ ἀποτύχῃ, τότε τοὺς ὅρους ποῖος θὰ τοὺς ὑπαγορεύσῃ; Τὸ Κράτος δικαίου, τὸ τόσον ἐξαρθέν; Δυστυχῶς θὰ τοὺς ὑπαγορεύσῃ ἡ ἀνταρσία. Πρέπει λοιπόν, κύριοι, νὰ εἶσθε ἑκατὸ τοῖς ἑκατὸ βέβαιοι, ὅτι θὰ ἐπιτύχητε θέτοντες ἀπὸ σήμερον εἰς ἐφαρμογὴν δυναμικὸν πρόγραμμα. Προσέξατε τὰς λέξεις μελετήσατε τὸ πρόγραμμα, σεῖς, οἱ ὁποῖοι μετέχετε εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Μὴ ἐμπιστεύεσθε εἰς τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν δίδει εἰς τὸ πρόγραμμά σας ἓν μόνον μέλος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνο τὸ «στασιαστικαὶ πράξεις» τὶ σημαίνει; Ἁπλᾶ ἢ σύνθετα ἀδικήματα; Ἄν ἐννοῆτε τὰ ἁπλᾶ ὀφείλετε νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ ἐπιτύχητε ἑκατὸ τοῖς ἑκατὸν. Διότι ἄλλως θὰ ἐπιφέρητε μεγάλην καταστροφήν. Καθημερινῶς ὁμιλοῦμεν περὶ Κράτους δικαίου. Τὶ εἶναι ἐπὶ τέλους αὐτὸ τὸ περίφημον Κράτος δικαίου; Μήπως εἶναι καμμία Δαμόκλειος Σπάθη; Μήπως εἶναι καμμία ἀγχόνη; Μήπως εἶναι ἡ ἄκαμπτος αὐστηρότης ἑνὸς Κράτους, μιᾶς Πολιτείας, ἑνὸς Ἔθνους; Κράτος Δικαίου ὅταν λέγωμεν δὲν ἐννοοῦμεν μόνον τὸ νὰ ἀντιτάσσωμεν βίαν τῇ βίᾳ καὶ ὅπλα τοῖς ὅπλοις. Ὅταν λέγωμεν Κράτος δικαίου περιλαμβάνομεν ἐν ταὐτῷ καὶ τὸν ὑπέρτατον νόμον, τὸν νόμον τῆς σωτηρίας τῆς Πατρίδος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπέρτερος ἀπὸ τὸ Κράτος δικαίου. Κράτος δικαίου, δὲν ἐννοοῦμεν μόνον τὴν σκληρότητα, ἀλλὰ καὶ τὴν μεγαθυμίαν τοῦ Κράτους, τὴν μεγαλοψυχίαν τοῦ Κράτους. Ἐννοοῦμεν τὰς διατάξεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνονται εἰς τοὺς Ποινικοὺς Κώδικας καὶ αἱ ὁποῖαι ἐπιτρέπουν εἰς ὁμαδικὰ ἀδικήματα ἐκδηλούμενα δι’ ὁμαδικῆς ψυχολογίας, νὰ δεικνύεται τὸ Κράτος δικαίου, εἰς Κράτος μεγαθυμίας. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ Κράτος δικαίου, τὸ ὁποῖον θέλομεν ἡμεῖς νὰ ἐφαρμόσωμεν. Καί αὐτὸ τὸ Κράτος δικαίου εἶναι ὁ κατευνασμός. Ἂς μοῦ ἐπιτραπῆ νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κατευνασμὸς δὲν εἶναι γέννημα τοῦ σεβαστοῦ ἀρχηγοῦ μου κ. Σοφούλη. Οὗτος ἐδίδαξε πράγματι πρῶτος τὸν κατευνασμόν. Ὁ κατευνασμὸς ὅμως προῆλθε μέσα ἀπὸ τὰ ἀχνίζοντα αἵματα, μέσα ἀπὸ τὰ κατεστραμμένα σπίτια, μέσα ἀπὸ τὰ ἐρείπια καὶ μέσα ἀπὸ τὰ βάσανα τοῦ λαοῦ καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν ἡττοπάθειαν, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐμνημόνευσε. Μέσα ἀπὸ τὰ τραγικὰ ταῦτα δεδομένα ἐξεπήγασεν αὐθορμήτως ἡ πολιτικὴ θεωρία τοῦ κατευνασμοῦ. Καὶ τὸν ἐδίδαξε, πρὸς τιμήν του, πρῶτος ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Διότι μόνον εἰς τὴν ψυχὴν καὶ εἰς τὴν σοφίαν αὐτοῦ ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρῃ ἀπήχησιν αὐτὸς ὁ πόθος, ὁ αὐθόρμητος. (Χειροκροτήματα). Αὐτὸς εἶναι ὁ κατευνασμός, τὸν ὁποῖον ἐδιδάξαμεν. Καὶ ὁ κατευνασμός αὐτὸς σημαίνει γενικὴν ἀμνηστίαν πρὸς ὅλους καὶ δι’ ὅλα τὰ ἀδικήματα. Ὁλοκληρωτικὴν ἀμνηστίαν ἵνα σώσωμεν τὴν Πατρίδα. Εἶναι μεγάλη θυσία καὶ τὸ τίμημα, τὸ ὁποῖον θὰ προσφέρωμεν μὲ τὰ θύματα ἐκεῖνα καὶ τὶς καταστροφὲς τὶς τόσες. Ἀλλὰ μπροστὰ εἰς τὰ τόσα πολλαπλάσια θύματα καὶ εἰς τὰς πολλαπλασίας καταστροφὰς τοῦ μέλλοντος ἀξίζει τὸ τίμημα τοῦ κατευνασμοῦ. Θὰ δημιουργηθοῦν βεβαίως βεντέττες. Ἀλλ’ εἶναι προτιμότερον νὰ σημειωθῇ εἷς ἀριθμὸς ἀντεκδικήσεων παρὰ αἱ χιλιάδες τῶν θυμάτων τὰ ὁποῖα θὰ ἔχωμεν μέχρι τῆς ἐποχῆς ποὺ θὰ κατασταλῇ ἡ ἀνταρσία, ἂν βεβαίως θὰ κατασταλῇ. Ἂν ὄχι, τότε θὰ εἶναι ἀργά. Καὶ τότε δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς εἴπητε ἡμᾶς τοὺς Φιλελευθέρους, τοὺς προγραμματιζομένους τὴν πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ: «Ἐλᾶτε τώρα σεῖς νὰ ἐφαρμόσητε τὴν πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ». Θὰ εἶναι πολὺ ἀργὰ τότε πλέον νὰ ἐφαρμοσθῇ πολιτικὴ κατευνασμοῦ. Ὅταν λέγωμεν πολιτικὴν κατευνασμοῦ ἐννοοῦμεν τοῦτο: Τὴν ψυχολογικὴν καὶ κατὰ φυσικὴν σειρὰν ἐκδήλωσιν, πρῶτον τῆς μεγαθυμίας τοῦ Κράτους πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ μετανοήσουν καὶ μετὰ ταῦτα, διὰ τοὺς ἀμετανοήτους ἀμείλικτον ἐφαρμογὴν τῶν νόμων καὶ ἀμείλικτον τούτων τιμωρίαν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ κατευνασμοῦ. Καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τοῦτο πιστεύομεν ἡμεῖς ὄχι βεβαίως διότι συμπαθοῦμεν τὰ ἐγκλήματα ποὺ μέσα εἰς τὰ θύματα ἐκείνων ὀλίγου δεῖν νὰ εἴμεθα καὶ ἡμεῖς. Πιστεύομεν εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ κατευνασμοῦ ἀπὸ ἀντιπάθειαν πρὸς τὸ ἔγκλημα καὶ τοὺς ἐγκληματίας. Πιστεύομεν εἰς τὸν κατευνασμόν, διότι θέλομεν νὰ σώσωμεν τὸ Ἔθνος διὰ μιᾶς μεθόδου ψυχολογικῆς καὶ ἀποτελεσματικῆς. Ἐὰν θὰ ὑπάρξουν τινὲς ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τῶν μέτρων τῆς γενικῆς ἀμνηστίας, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ θελήσουν νὰ ἐπωφεληθοῦν καὶ θὰ καταφύγουν εἰς ὅμορα Κράτη, δὲν νομίζω ὅτι μετὰ τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν δεκτοί. Δὲν νομίζω ἐπίσης ὅτι οἱ περισσότεροι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀκούσουν ὅτι τὸ Κράτος τοὺς δίδει γενικὴν ἀμνηστίαν, θὰ θελήσουν νὰ ὑπακούσουν εἰς 5– 10 ἀρχηγούς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποδείξουν τότε ὅτι δουλεύουν εἰς ξένα συμφέροντα. Κύριοι, πιστεύω, διότι εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω ἀπὸ διασταύρωσιν πληροφοριῶν, ὅτι ἔχει γίνει κοινὴ συνείδησις διὰ τοὺς εἰς τὸ βουνὸ εὑρισκομένους ἀκόμη ὅτι, διδομένης γενικῆς ἀμνηστίας, θὰ κατέλθουν καὶ θὰ παραδώσουν τὰ ὅπλα. Αἱ ταλαιπωρίαι, αἱ στερήσεις, ἡ πεῖνα, ἡ ματαιοπονία εἰς ἕνα ἀγῶνα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τόσους μῆνας διεξάγουν, κατέδειξεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνουν πλέον εἰς τὸ βουνό. Ὅλα ταῦτα εἰς περίπτωσιν ποὺ τὸ Κράτος θελήσει νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν κατευνασμὸν ὡς ἡμεῖς τὸν ἐννοοῦμεν. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, ἂν θελήσητε νὰ ἐφαρμόσητε μέτρα δυναμικά, θὰ διαιωνίσετε τὴν κατάστασιν. Καὶ νὰ ἐνθυμηθῆτε, κύριοι, ὅσοι μὲ ἀκούετε τώρα, ὅτι ἡ προφητεία μου αὐτὴ δυστυχῶς θὰ ἀληθεύσῃ. Δὲν πρόκειται οὐδὲν ἀπολύτως νὰ γίνῃ μὲ τὰ μέτρα αὐτά, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις.

§188ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. ........ (δὲν ἠκούσθη).

§189Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Κύριοι, τελειώνω. Ὀφείλω ὅμως νὰ εἴπω τοῦτο, περαίνων τὸν λόγον μου, διὰ νὰ θέσω τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των καὶ καθησυχάσω καὶ τὸν κοπτόμενον διὰ τὴν Θράκην κύριον συνάδελφον ἐκ Πελοποννήσου, νὰ εἴπω ὅτι ὁ συμμοριακὸς ἀγὼν ἔσχεν ὡς ἀφορμὴν τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα προϊστόρησα καὶ ὅτι μετὰ ταῦτα ἐγένετο ἐκμετάλλευσις αὐτοῦ ἀπὸ τοὺς γείτονας. Τοῦτο ὀφείλομεν νὰ τὸ εἴπωμεν πάντες καὶ νὰ τὸ διακηρύξωμεν. Ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα ὅμως νὰ μετατοπίσωμεν τὸ ὅλον ζήτημα εἰς ζήτημα ἐξωτερικόν. Διότι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, βαρεῖα ἐπιπίπτει ἡ εὐθύνη εἰς τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν. Διότι ἐὰν τὸ ζήτημα οὕτως εἶχεν, ἔπρεπεν, ὅταν ὁ ἀξιότιμος Γενικὸς Διοικητὴς Μακεδονίας κ. Νταλίπης ὑπέβαλε τὴν περίφημον ἐκείνην ἐπιστολὴν καὶ ἐτόνιζεν ὅσα ἐτόνιζε διὰ τὰ γεγονότα τὰ συνοριακά, ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἐπίστευεν αὐτὰ ποὺ σήμερον πιστεύει, νὰ λάβῃ τότε τὰ μέτρα της. Ὄχι ὅμως μέτρα δὲν ἔλαβεν, ἀλλ’ ὀλίγου δεῖν νὰ ἐξαναγκάσῃ εἰς παραίτησιν τὸν κ. Νταλίπην. Δὲν ἠμποροῦμεν, λοιπόν, ὅταν ἀποτυγχάνωμεν εἰς τὸν ἀγῶνα τῶν ἐκτάκτων μέτρων, νὰ μετατοπίζωμεν τὸ ζήτημα εἰς ἀκήρυκτον μόνον πόλεμον. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι πρόκειται περὶ ἐσωτερικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐξεμεταλλεύθησαν ὑπούλως οἱ διάφοροι ἐχθροὶ τῆς Πατρίδος. Κύριοι, ἐλπίζω ὅτι ὅσα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς καὶ τὴν Κυβέρνησιν, θὰ τύχωσι τῆς δεούσης προσοχῆς, ἄλλως ὁ σκοπὸς ἡμῶν οὐδεμίαν ἔχει πλέον ἀξίαν. (Χειροκροτήματα).

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Θεοφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§191Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως θεωρῶ καθῆκον νὰ διερμηνεύσω τὴν βαθυτάτην χαρὰν μεγάλου μέρους τοῦ Ἀθηναϊκοῦ καὶ τοῦ νομικοῦ κόσμου, τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθη διὰ τὴν πολιτικὴν ἕνωσιν καὶ τὴν συνεργασίαν τῶν ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν κινδύνων, ὑπὸ τοὺς ὁποίους σήμερον διατελεῖ ἡ Πατρίς μας. Εἶμαι καὶ ἐγὼ εἷς ἐκ τῶν πολλῶν εἰς τοὺς ὁποίους ἐδόθη ἡ τιμητικὴ εὐκαιρία νὰ γνωρίσωσι τὸν ἀνώτερον πατριωτισμὸν τῶν πολιτικῶν Ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὅταν ὀλίγους μῆνας πρὸ τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος ἐπέβαλε τὴν ἕνωσιν τῶν πολιτικῶν ἀρχηγῶν, αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ἔδωσαν τὸ σύνθημα τῆς ἑνώσεως καὶ παρεσκευάσθη τότε τὸ μεγαλειῶδες ἐκεῖνο συλλαλητήριον τοῦ Ἀθηναϊκοῦ λαοῦ. Ἤμην, ἑπομένως, βέβαιος ὅτι καὶ σήμερον ἡ θερμὴ πρὸς τὴν πατρίδα ἀγάπη τῶν πολιτικῶν ἡγετῶν θὰ παρεμέριζε κάθε ἐμπόδιον καὶ θὰ κατίσχυε πάσης τυχὸν ἀντιθέσεως, ἵνα τὸ σκάφος αὐτὸ τῆς πατρίδος, κλυδωνιζόμενον, εἰσέλθῃ ἐπὶ τέλους εἰς κάποιον λιμένα εὐημερίας, τάξεως, ἡσυχίας καὶ γαλήνης. Τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως ἐνεφανίσθη ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τῆς Κατοχῆς. Ἔκτοτε ὠγκώθη ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε ἰδίᾳ τελευταίως, ὄχι μόνον νὰ διαταράσσῃ τὴν ἡσυχίαν καὶ τὴν γαλήνην τῆς Χώρας, ὄχι μόνον νὰ ἀνακόψῃ πᾶσαν πρὸς οἱανδήποτε κατεύθυνσιν ἀνάτασιν καὶ ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐμβάλῃ εἰς δεινὴν ἀμηχανίαν τὸ Κράτος περὶ τῆς ὑπάρξεως αὐτοῦ καὶ τῆς ἀσφαλείας. Εὐτυχῶς ἡ ὀξυδέρκεια τοῦ τότε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ ὁ πατριωτισμὸς τῶν ἄλλων πολιτικῶν ἡγετῶν τῶν συνεργαζομένων Κομμάτων κατενόησεν τὸν κίνδυνον, κίνδυνον ὑπάρχοντα καὶ προερχόμενον ἀπὸ παντοίους λόγους καὶ παντοίας ἀφορμὰς καὶ παντοίας πλευρὰς καὶ δὴ ἀπὸ τοὺς δολοφόνους καὶ φονεῖς τῶν τέκνων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος, τῆς Πατρίδος ἐκείνης, τῆς ὁποίας ὑπόσχονται αὐτοὶ τὴν ἀναγέννησιν καὶ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς, οἱ φασίσται, καὶ μοναρχοφασίσται ἐμποδίζομεν. Ὁ ἔνθεος πατριωτισμὸς τῶν συνεργαζομένων τότε κομμάτων ἐν τῷ συμφέροντι τῆς Πατρίδος ἔδωσε τὰς χεῖρας καὶ παρεκάλεσε τοὺς ἀρχηγοὺς τῆς ἀντιπολιτεύσεως νὰ λάβουν μέρος διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς Πατρίδος καὶ τὴν ἀπόκρουσιν τῶν κινδύνων καὶ τῶν δεινῶν τὰ ὁποῖα ἀπειλοῦν τὴν χώραν. Ζητοῦν ἵνα ἡ εὐθύνη καὶ ἡ τιμὴ εἶναι κοινή. Ἀτυχῶς αἱ μεσολαβήσασαι συνεννοήσεις δὲν ἀνέκοψαν τὴν ἐκδήλωσιν μιᾶς πατριωτικῆς θελήσεως. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἔγινε πρὸ δύο μηνῶν ἐγένετο σήμερον ἐν μέσῳ γενικῆς χαρᾶς καὶ ἀγαλλιάσεως. Εἶμαι εὐτυχὴς διότι σήμερον βλέπω τὸν κοινὸν πόθον πραγματοποιούμενον πόθον ὁ ὁποῖος νομίζω ὅτι εἶναι ὁ πόθος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἤμην εὐτυχέστερος ἐὰν ἐν τῇ συνεργασίᾳ ταύτῃ ἔβλεπον συμμετέχον καὶ τὸ μέγα κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τοῦ ὁποίου ἡ ἱστορία κοσμεῖται ἀπὸ πολλὰς ὑπηρεσίας πολλαχῶς ἐξυπηρετησάσας τὸ Κράτος. Τίς οἶδεν! Ἴσως καὶ ἡ μὴ συμμετοχή του ἀποβῇ πρὸς καλόν.

§192ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀναμφισβητήτως.

§193Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως τὸ Κόμμα ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει διαμένον καὶ μὲ τὸν ἔντιμον καὶ καλοπροαίρετον τίμιον τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον συνηθίζει νὰ ἀσκῇ τὴν ἀντιπολίτευσιν, νὰ βοηθήσῃ ἐν τέλει τὸ βαρὺ ἔργον τὸ ὁποῖον ἀνέλαβον οἱ ἀρχηγοὶ τῶν ἡνωμένων Κομμάτων. Εἶναι ἀληθὲς καὶ θεωρῶ ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω πρὸς τοὺς ἀρχηγούς, ὅτι ἀναγνωρίζομεν πρὸς ὑμᾶς, κύριοι, τὰς θυσίας τὰς ἠθικὰς εἰς τὰς ὁποίας προέβητε παραμερίσαντες τὰς διαφορὰς διὰ νὰ ἀφοσιωθῆτε ἀπὸ κοινοῦ ἐν εἰλικρινείᾳ καὶ πίστει εἰς τὸν ἀγῶνα διὰ τὸν χειρισμὸν τῶν μεγάλων ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν σήμερον τὴν χώραν. Ἡ Πατρὶς περιμένει τὴν γενναίαν αὐτὴν χειρονομίαν. Δὲν θὰ τὴν λησμονήσῃ ποτέ. Παρὰ ταῦτα θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μὲ ὅλην τὴν ἀγάπην τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς ὑμᾶς καὶ ἀκόμη περισσότερον τὸν βαθύτατον σεβασμὸν τὸν ὁποῖον τρέφω πρὸς ὅλους τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς τὰ μέλη τοῦ κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, σεβασμὸν προερχόμενον ἐκ τῆς ἐκτιμήσεως πράξεων ἐπὶ μακρὸν χρόνον. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς ζητήσω τὴν ἄδειαν νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ εἴπω τοῦτο: ὅτι ὁ λόγος ὁ ἀποκλειστικὸς ὁ ὁποῖος ἐπροκάλεσε τὴν ἕνωσιν καὶ τὴν συνεργασίαν τῶν πολιτικῶν κομμάτων, συνεργασίαν ἡ ὁποία ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω δὲν εἶναι συνήθης εἰς τὰ συνταγματικὰ θέσμια, ἀλλ’ ἦτο ποθητὴ καὶ ἐπιβεβλημένη, ὁ λόγος λέγω ὁ ὁποῖος προεκάλεσε τὴν συνεργασίαν αὐτήν, ὁ πραγματικὸς καὶ κύριος λόγος ἦτο ὁ λόγος τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, τῆς ὑπάρξεως τοῦ Κράτους. Καὶ ὅμως μὲ τὴν ἄδειάν σας, μὲ τὴν ἀγάπην τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς ὑμᾶς, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ ἐμφανίσει της εἰς τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως δὲν ἦτο ἡ προσδοκωμένη οἵα ἀνεμένετο, δὲν ἦτο ἡ προσδοκωμένη καὶ ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις της μᾶς θέτουν ὑπὸ σοβαράς τινας ἀμφιβολίας. Εἶμαι ἐκεῖνος ὅστις ἀκολουθῶν καὶ σεβόμενος τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ Προέδρου τότε τῆς Κυβερνήσεως ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἐτάχθην ἀμέσως πρὸς τὴν σκέψιν ὅτι αἱ περιστάσεις τῆς Πατρίδος ἐπιβάλλουν Κυβέρνησιν ἰσχυρὰν διότι εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πιστεύουν καὶ τὴν πίστιν μου αὐτὴν μάλιστα τὴν ἐπηύξησαν καὶ τὴν ἐμεγάλωσαν αἱ γενόμεναι σήμερον συζητήσεις ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἡσυχίας καὶ τάξεως, δὲν πρόκειται περὶ γαλήνης τῆς χώρας, ἀλλὰ περὶ τῆς ὑπάρξεως τῆς χώρας περὶ τῆς καταλύσεως τοῦ ἀστικοῦ καθεστῶτος ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπέρασαν τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τῆς μαχαίρας. Δυστυχῶς δὲν εἶναι κατάλληλος ἡ στιγμὴ διὰ νὰ ἀπαντήσω πρὸς τοὺς ὁμιλήσαντας. Ἡ διαφορὰ μας εἶναι τόσον κεφαλαιώδης ὥστε νομίζω ὅτι ἀπέχω παρὰ πολὺ ἀπὸ τὰς σκέψεις τῆς πλευρᾶς ἐκείνης, (δεικνύει τὴν πλευρὰν τῶν Φιλελευθέρων). Σέβομαι, ἀναγνωρίζω διακεκριμένους πληρεξουσίους παρασχόντας ὑπηρεσίας πρὸς τὴν πατρίδα ἀλλ’ ἂς μοῦ ἐπιτρέψουν νὰ εἴπω ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου εἶναι ἀπολύτως ἀκατάλληλος ἡ τηρουμένη πολιτική, διότι εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς ἀντιθέτου στρατοπέδου ἐχθρικοῦ τείνοντος εἰς τὴν κατάλυσιν τοῦ καθεστῶτος καὶ τὴν κατάλυσιν τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος. Εὑρισκόμεθα λοιπὸν ἐν πολέμῳ, ἐν ἐνεργῷ πολέμῳ αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ ὡς εἶναι γνωστὸν ἐκ τῆς ἱστορίας ὅτι οὐδεμία ποτὲ μάχη, οὐδεὶς ποτὲ ἀγὼν οἱασδήποτε μορφῆς καὶ οἱασδήποτε φύσεως ἐστέφθη ὑπὸ ἐπιτυχίας ἢ ἐκέρδισε τὴν νίκην ἄνευ ἀρχηγοῦ. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν ὁποῖον κάνομεν ἐκτὸς τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας νὰ ὑπάρχῃ ὁ ἀρχηγὸς ἡ δύναμις ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ κατευθύνῃ τὴν δύναμιν τοῦ νόμου ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπειλοῦν τὴν ὕπαρξιν τῆς πατρίδος, τὴν ζωὴν ἡμῶν, τὴν θέσιν ἡμῶν, τὴν περιουσίαν, τὴν τιμὴν τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τύχῃ ἀγαθῇ, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ ἀρχηγὸς ἐκεῖνος εὑρίσκεται μεταξὺ ὑμῶν. Εἶναι εἷς πολιτικὸς ἡγήτωρ τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος ἐπολέμησεν ὁ ἴδιος ὁ ὁποῖος ἐκράτησε τὴν χώραν, ὁ ὁποῖος κατεδίωξε τὸν ἐχθρὸν, εἶναι ὁ ἀρχηγός, ὁ πολιτικὸς ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τοῦ Ἐθνικοῦ ὁ κ. Ζέρβας. Δὲν ἀνήκω, κύριοι, εἰς τὸ κόμμα αὐτό, ἀνήκω εἰς τὸ Λαϊκὸν κόμμα τοῦ ὁποίου πρεσβεύω τὰς μεγάλας ἀρχὰς ἀλλὰ τὰ πράγματα τῆς πατρίδος ὡς ἔχουν καὶ εἰς ὃ σημεῖον εὑρίσκονται καλοῦν τὸν ἄνδρα ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος γνωρίζει νὰ πολεμᾷ τοὺς ἐχθροὺς τῆς χώρας. Δὲν ἔχομεν, κύριοι, χρόνον. Οἱ καιροί, κύριοι δὲν εἶναι μενετοί. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβιώσῃ ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀναβιώσῃ ὁ τόπος μὲ τὴν αἱμορραγίαν αὐτὴν τὴν συνεχῆ ἡ ὁποία κατισχναίνει τὰ μέλη τοῦ Ἑλληνικοῦ Σώματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν τὸ κενὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑφίσταται ἐν τῇ Κυβερνήσει νὰ ἐξακολουθήσῃ παραμένον. Δὲν πρέπει νὰ μείνῃ. Πρέπει νὰ πληρωθῇ ταχέως. Μᾶς καλοῦν τὰ πράγματα τῆς Πατρίδος. Λέγεται εἰς τὰς ξένας Βουλὰς ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ὁ δικτάτωρ τῆς πλειοψηφίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν πιστεύω εἰς τὴν ἰδικήν μας Βουλὴν τέτοιο πρᾶγμα νὰ συμβαίνῃ. Μᾶς ἀπουσιάζει τόσους μῆνας ὁ ἀξιοζήλευτος καὶ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὥστε δὲν πιστεύω νὰ ἔχῃ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ δικτατορεύῃ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς. Πάντως τὸ γεγονὸς εἶναι ἕν: Ὅτι τὸ βάρος τῆς Κυβερνητικῆς βαρύτητος μετετέθη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας τάξεως, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας τῆς χώρας. Πρέπει λοιπὸν τὸ ταχύτερον ὁ ἀρχηγὸς νὰ ἐγκατασταθῇ ἐντὸς τοῦ ἀρχηγείου πάνοπλος μὲ τὴν δύναμιν ἐκείνην ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἀνάλογος τοῦ ἀγωνιζομένου Στρατοῦ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τοῦτο θὰ ἐγένετο. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι θὰ γίνῃ, ἐθεώρησα ὅμως καθῆκον μου νὰ τὸ ὑπομνήσω. Ἴσως αἱ ὀλίγαι αὐταὶ λέξεις νὰ συντελέσουν καὶ αὐταί. Πάντως ἐθεώρησα καθῆκον νὰ ὑπομνήσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς ἀποφάσεώς της παραλείψασα νὰ συμπληρώσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως ἀφῆκεν ἕνα κενὸν τὸ ὁποῖον συντομώτατα πρέπει νὰ πληρωθῇ. Τώρα θὰ ἤθελα καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν νὰ κάνω. Ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἐγένετο πολὺς λόγος περὶ τῶν προστατευτικῶν καὶ κατευναστικῶν μέτρων. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε—πιθανὸν νὰ εἶμαι ὁ μόνος μὲ τὴν γνώμην αὐτήν, ἀλλὰ δὲν σημαίνει τοῦτο τίποτε, διότι πολλάκις ἡ ἀλήθεια εἶναι καὶ μὲ τοὺς ὀλίγους δὲν εἶναι πάντοτε μὲ τοὺς πολλοὺς—θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω τοῦτο. Εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐγένετο μία ὁμολογία. Ὁμολογία βεβαίως γενομένη εἶναι ἀληθής. Δὲν εἶναι ἡ ὁμολογία αὐτὴ εὐχάριστος εἰς ἡμᾶς ποὺ τὴν ἠκούσαμεν. Λέγει ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ στρατιωτικῶν δυνάμεων, ὄχι ἐπαρκῶν. Δὲν μποροῦμε νὰ ζητήσωμεν εὐθύνας ἀπὸ κανένα; Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἐπάρκειαν στρατοῦ; Ἀντιλαμβάνεσθε τὴν στενοχωρίαν τῆς Κυβερνήσεως δι’ αὐτό. Εἶναι στενοχωρία κοινὴ δι’ ὅλους μας. Ἡ ἐπιθυμία μας εἶναι νὰ ἔχωμεν ἐπαρκεῖς στρατιωτικὰς δυνάμεις, διὰ νὰ καταστείλωμεν τὴν ἀνταρσίαν τὴν προδοτικήν, διὰ νὰ κόψωμεν τὰς χεῖρας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μὲ τὰ ὅπλα ζητοῦν νὰ ἀφαιρέσουν τὴν ζωήν μας, τὴν ζωὴν τῶν ἀδελφῶν μας καὶ τέλος τὴν ζωὴν τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἀκόμη δὲν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, τότε νομίζω ὅτι εἶναι πρόωρος ἡ ἐξαγγελία μέτρων κατευνασμοῦ. Πρέπει νὰ κάμωμεν τὸν κατευνασμὸν μόνον τότε, ὅταν ἔχωμεν τὴν δύναμιν καὶ τὸ κῦρος νὰ συγχωρήσωμεν, μὴ ἔχοντες ὅμως τὰς στρατιωτικὰς δυνάμεις ἐπαρκεῖς καὶ δίδοντες συγγνώμην ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωμεν θύματα τῶν κακούργων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐδίστασαν ἀπέναντι τῶν ἱερωτέρων δικαιωμάτων μας καὶ θὰ διστάσουν αὔριον νὰ μᾶς ἐπιτεθοῦν; Ἔρχομαι τώρα εἰς μίαν γενικωτάτην παρατήρησιν περὶ τῶν μέτρων τῆς ἐπιεικείας καὶ τοῦ κατευνασμοῦ. Θὰ ἤθελα ἐπὶ τούτοις νὰ παρατηρήσω ὅτι τὸ ζήτημα τῆς παροχῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως μέτρων ἐπιεικείας καὶ κατευνασμοῦ, ὑφ’ ἃς περιστάσεις διατελεῖ ἡ πατρὶς δὲν εἶναι τῆς ἀπολύτου ἁρμοδιότητος τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἀναμφισβητήτως εἰς πᾶσαν ἄλλην περίπτωσιν ἔχει τὸ δικαίωμα διὰ τὸ συμφέρον τῆς χώρας χωρὶς νὰ ἐρωτήσῃ νὰ λάβῃ οἱονδήποτε μετὰ τῆς Βουλῆς κατευναστικὸν νόμον, ἀλλὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν εὑρισκόμεθα ἐν πολέμῳ, ἐν ἐνεργῷ πολέμῳ καὶ ἔχομεν πρὸ ὀφθαλμῶν τοὺς ἀντιπάλους. Πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ὁ στρατηγὸς καὶ αἱ κεφαλαὶ τοῦ στρατοῦ καὶ ἐὰν ὑπῆρχε, καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ ἐκεῖνος νὰ ἐρωτηθῇ, ἐὰν θὰ ἀποδώσουν τὰ κατευναστικὰ αὐτὰ μέτρα σήμερον. Διότι, κύριοι, ἀνεξαρτήτως τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν ἔχω, τῆς ἀντιθέτου γνώμης περὶ τῆς χορηγήσεως τῶν κατευναστικῶν μέτρων, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι εἰς τοιαύτας περιστάσεις δὲν δυνάμεθα νὰ δίδωμεν συγγνώμην χωρὶς νὰ ἐρωτῶμεν τοὺς στρατιωτικοὺς ἀρχηγούς, διότι εἶναι δυνατὸν τὰ κατευναστικὰ αὐτὰ μέτρα, διδόμενα ἐν καιρῷ πολέμου, νὰ μειώσουν τὴν ρώμην καὶ τὸ φρόνημα τοῦ στρατοῦ. Θὰ ἤθελα μετὰ βαθυτάτου σεβασμοῦ νὰ ὑποβάλω τὴν παρατήρησιν αὐτήν· ἆρά γε οἱ σημερινοὶ ἀρχηγοὶ τοῦ στρατοῦ εἶναι σύμφωνοι νὰ ληφθοῦν τὰ κατευναστικὰ αὐτὰ μέτρα; Ἐὰν δὲν εἶναι σύμφωνοι θὰ ἐπρότεινα νὰ συζητήσωμεν τὴν γνώμην μου αὐτήν. Πιστεύσατέ με ὅτι τὰς ὀλίγας αὐτὰς παρατηρήσεις τὰς ἔκαμα ἀπὸ μεγάλην ἐκτίμησιν, ἀπὸ σεβασμὸν καὶ ἐπειδὴ πιστεύω, πρὸς τὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας ἐθέσατε. Θὰ ἤθελα μάλιστα νὰ μάθω ἐὰν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος ὁ κ. Ζέρβας, εἶναι τῆς γνώμης ὅτι δὲν θὰ μειωθῇ τὸ φρόνημα τοῦ Στρατοῦ ἐν τῷ σκληρῷ καὶ αἱματηρῷ ἀγῶνι, ὅταν ληφθοῦν τοιαῦτα μέτρα κατευνασμοῦ; Θὰ ἤθελα ἐπίσης δύο λέξεις ἀκόμη νὰ προσθέσω. Εἰς τὸ ὑπαλληλικὸν ζήτημα λέγετε ὅτι οἱ φορεῖς τοῦ Κράτους εἶναι οἱ ὑπάλληλοι. Τοῦτο εἶναι ἀληθὲς καὶ αὐτὸ ἐτόνισα καὶ ὅταν ὡμίλουν περὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἀλλὰ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἠκολούθησε τὸ κακὸν παράδειγμα τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως τοῦ κ. Σοφούλη. Πιστεύω ὅτι ἡ πλάνη σας εἶναι αὐτή. Ἠθέλατε νὰ διορθώσετε τὴν Κρατικὴν μηχανὴν καὶ νὰ τὴν κάμετε νὰ κινῆται εὐχερῶς καὶ εὐκόλως καὶ ἐπιστεύσατε ὅτι τοῦτο θὰ ἐπιτύχετε διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν Ὑπουργείων. Τὴν πλάνην σας αὐτὴν ἠκολούθησεν ἐν μέρει τὸ Λαϊκὸν κόμμα καὶ τὴν πλάνην αὐτὴν ἠκολούθησε καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι τόσον προκλητικὸν εἰς τὸν λαόν, ὥστε εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ φθείρῃ τὰ κόμματα.

§194Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). 27 Ὑπουργεῖα εἶναι καὶ 8 Ὑφυπουργεῖα. Συνεπῶς εἶναι ἀνύπαρκτος ὁ μῦθος περὶ 43 Ὑπουργείων.

§195Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς βοηθήσω εἰς τὴν ἀντίληψιν αὐτήν. Ἡ αὔξησις αὐτὴ εἶναι εἰς βλάβην τῶν Κομμάτων. Ἐνδιαφέρομαι πρῶτον διὰ τὸ Λαϊκὸν κόμμα, ἀλλὰ καὶ διὰ κάθε ἄλλο κόμμα. Κύριοι, ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἀνταποκρίνονται πλήρως πρὸς τὸ πνεῦμα καὶ πρὸς τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ καὶ ὅτι ὁ λαὸς ἀκούσας μετ’ ἰδιαιτέρας χαρᾶς τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐξεδηλώθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν σημερινήν, εὔχεται καὶ εὐχόμεθα ὅλοι νὰ ἐπιτύχετε εἰς τὸ ἔργον σας. Ἡ ἐπιτυχία τοῦ προγράμματός σας εἶναι ἐπιτυχία τοῦ Ἔθνους. Εὐχόμεθα νὰ κατέχετε ἐπὶ μακρὸν τὰ μεγάλα ἀξιώματα καὶ σᾶς εὐχόμεθα ἐπίσης νὰ μὴ κατέχεσθε ποτὲ ἀπὸ τὰ ἀξιώματα αὐτά. (Χειροκροτήματα).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθη σχέδιον ψηφίσματος ὑπὸ τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων «περὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς ἔκδοσιν Βασιλικῶν Διαταγμάτων ἀφορώντων τὸν κατευνασμὸν καὶ τὴν εἰρήνευσιν τῆς χώρας κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς μέχρι τῆς 17 Φεβρουαρίου 1947». Αὔριον θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν. Ἐὰν δὲν ἔχετε ἀντίρρησιν νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον τὴν 5 μ.μ.

§197ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 5 μ.μ. (Ὥρα 3.15′ π. μ.).