1947.01.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 91η

Δευτέρα 27 Ἰανουαρίου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.40′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Κύριοι βουλευταί, τὰ πρακτικὰ τῶν τελευταίων συνεδριάσεων δὲν διενεμήθησαν καθ’ ὅσον λόγῳ τῆς ἀπεργίας τῶν ὑπαλλήλων δὲν ἔχουν ἐκτυπωθῆ. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μοὶ ἀπηύθυνε ἔγγραφον δι’ οὗ γνωρίζει τὰς ἐπελθούσας μεταβολὰς εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ παρακαλῶ τὸν Γραμματέα κ. Α. Ταλιαδοῦρον ὅπως ἀναγνώσῃ τὸ ἔγγραφον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§2Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Δʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω ὅπως εὐαρεστούμενοι ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς διὰ Διατάγματος ὑπὸ σημερινὴν χρονολογίαν εὐηρεστήθη ν’ ἀποδεχθῇ τὴν παραίτησιν τοῦ Ἀντιπροέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς καὶ Ἀεροπορίας κ. Σοφοκλῆ Βενιζέλου. Ὁμοίως δι’ ἑτέρου Διατάγματος τῆς ἰδίας χρονολογίας εὐηρεστήθη ν’ ἀποδεχθῇ τὴν παραίτησιν τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῆς Παιδείας, Ἐφοδιασμοῦ καὶ Ἐργασίας κ. Γεωργίου Παπανδρέου. Ἐπίσης δι’ ἑτέρου Διατάγματος τῆς αὐτῆς χρονολογίας εὐηρεστήθη ν’ ἀποδεχθῇ τὴν παραίτησιν τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐσωτερικῶν καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ Τ.Τ.Τ. κ. Ἀποστόλου Ἀλεξανδρῆ. Ὡσαύτως δι’ ἑτέρου Διατάγματος εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ἀντιπρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἄνευ χαρτοφυλακίου, ἐντεταλμένον εἰς τὸν Συντονισμὸν τῶν Ὑπουργείων τῶν ἐχόντων σχέσιν μὲ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Χώρας καὶ προσωρινῶς Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Τ.Τ.Τ. τὸν κ. Σοφοκλῆν Βενιζέλον. Ὁμοίως δι’ ἑτέρου Διατάγματος εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑπουργοὺς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ τὸν κ. Στέφανον Στεφανόπουλον, ἐπὶ τοῦ Πολιτικοῦ Συντονισμοῦ τὸν κ. Πᾶνον Χατζηπᾶνον, ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν κ. Γεώργιον Παπανδρέου, ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας τὸν κ. Ἀντώνιον Παπαδῆμον, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὸν κ. Δημ. Χέλμην, ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων τὸν κ. Στυλιανὸν Γονατᾶν, ἐπὶ τῆς Ἀνοικοδομήσεως τὸν κ. Ἰωάννην Γκλαβάνην, ἐπὶ τῶν Μεταφορῶν τὸν κ. Ἰωάννην Μπουρνιᾶν, ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὸν κ. Στ. Κωστόπουλον, ἐπὶ τῆς Γεωργίας τὸν κ. Ἀθανάσιον Παπαθανάσην, ἐπὶ τῆς Ἐργασίας τὸν κ. Κ. Καραμανλῆν, ἐπὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ τὸν κ. Π. Κάντζιαν, ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς τὸν κ. Μ. Κότσιανον, ἐπὶ τῆς Προνοίας τὸν κ. Φίλιππον Μανουηλίδην, ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας τὸν κ. Νικόλαον Ἀβραάμ, ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν τὸν κ. Γεώργιον Στρᾶτον, ἐπὶ τῆς Ἀεροπορίας τὸν κ. Θεμιστοκλῆν Τσάτσον, ἄνευ Χαρτοφυλακίου τὸν κ. Ἰωάννην Πολίτην καὶ Ὑφυπουργοὺς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν τὸν κ. Νικόλαον Μπαλτατζῆν, ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ τὸν κ. Μιχαὴλ Αἰλιανόν, ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὸν κ. Κ. Καλλίαν, ἐπὶ τῆς Γεωργίας τὸν κ. Δημήτριον Χατζηγιάννην, ἐπὶ τῆς Ἐργασίας τὸν κ. Ἀναστ. Τσιρώνην, ἐπὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ τὸν κ. Δ. Θεοχαρίδην, ἐπὶ τοῦ Τύπου καὶ Πληροφοριῶν τὸν κ. Γ. Δρόσον, ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν τὸν κ. Δ. Βουρδουμπᾶν. Ἐπίσης δι’ ἑτέρου Διατάγματος εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης τὸν κ. Ἀπ. Ἀλεξανδρῆν. Ὡσαύτως δι’ ἑτέρου Διατάγματος εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑπουργὸν Γενικὸν Διοικητὴν Βορείου Ἑλλάδος τὸν κ. Κ. Ροδόπουλον, καὶ Ὑφυπουργοὺς Γενικοὺς Διοικητὰς τοὺς κ. κ. Βασίλειον Βασιλικὸν Γενικὸν Διοικητὴν Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, Ἀναστάσιον Νταλίπην Γενικὸν Διοικητὴν Δυτικῆς Μακεδονίας, Δημήτριον Σαρρῆν Γενικὸν Διοικητὴν Κεντρικῆς Μακεδονίας, Χρῆστον Γουλόπουλον Γενικὸν Διοικητὴν Θράκης καὶ Δημ. Γεωργαντέλλην Γενικὸν Διοικητὴν Νήσων Αἰγαίου Πελάγους. Δεχθῆτε ἀξιότιμε Κύριε Πρόεδρε τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἐξαιρέτου πρὸς Ὑμᾶς ὑπολήψεώς μου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Ἰανουαρίου 1947

Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΑΞΙΜΟΣ

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Δημήτριος Μάξιμος ἔχει τὸν λόγον.

§4Δ. ΜΑΞΙΜΟΣ (Πρόεδρος Κυβερν.). Κύριοι βουλευταί. Ἡ συνήθης λειτουργία τῆς κοινοβουλευτικῆς ζωῆς ἔγκειται εἰς τὴν ὕπαρξιν Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ πλειοψηφία Κυβερνᾷ καὶ ἡ μειοψηφία ἐλέγχει. Καὶ εἶναι ὁ ἔλεγχος ἐπίσης ἐθνικὴ λειτουργία, διότι ἀποτελεῖ καὶ ὁδηγὸν καὶ χαλινὸν τῶν Κυβερνήσεων. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἐγκαταλείπεται τὸ σύνηθες αὐτὸ σχῆμα, πλειοψηφία δὲ καὶ μειοψηφία συναπαρτίζουν τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως. Εἶναι αἱ κρίσιμοι περιστάσεις, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ὁποίων κρίνεται, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ προσωρινὴ Κυβερνητικὴ συνεργασία τῶν Ἐθνικῶν δυνάμεων. Τοῦτο συνέβη εἰς ὅλους σχεδὸν τοὺς Δημοκρατικοὺς Λαοὺς κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ μεγάλου πολέμου. Καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, μὲ τὸ ἀσφαλὲς ἔνστικτόν του, ζητεῖ τὸ ἴδιον, μὲ ἀνένδοτον ἐπιμονήν, καὶ μετὰ τὸ πέρας τοῦ ἐξωτερικοῦ πολέμου. Διότι ἐξακολουθοῦν δυστυχῶς ἀκόμη νὰ εἶναι κρίσιμοι αἱ περιστάσεις τῆς ἰδικῆς μας Πατρίδος καὶ εἰς τὰ τρία μεγάλα θέματα: Καὶ εἰς τὸ Ἐθνικόν, καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς Ἀσφαλείας καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς Οἰκονομικῆς Ἀνασυγκροτήσεως. Καὶ εἶναι ὁμόφωνος ἡ γνώμη τοῦ Λαοῦ μας, ὅτι πρὸς ἀντιμετώπισιν καὶ τῶν τριῶν αὐτῶν κρισίμων θεμάτων χρειάζεται κυβερνητικὴ συνεργασία ὅλων τῶν ἐθνικῶν πολιτικῶν κομμάτων, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ λήξῃ μόνον, ἀφοῦ θὰ ἐτίθεντο τὰ θεμέλια τοῦ ἠρέμου καὶ ἀσφαλοῦς μέλλοντος τῆς χώρας. Εἰς τὴν Πανελλήνιον αὐτὴν ἔκκλησιν ἀνταπεκρίθησαν τὰ πολιτικὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα σήμερον συναπαρτίζουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰ ὁποῖα ἐκφράζουν τὴν λύπην των, διότι δὲν μετέχει καὶ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τοῦτο ἐπροτίμησε νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἡ Κυβέρνησις κατηρτίσθη ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα πολιτικὰ κόμματα τῆς Βουλῆς, τὰ ὁποῖα τάσσουν ὡς σκοπόν των τὴν κοινὴν ἀντιμετώπισιν τῶν κρισίμων περιστάσεων τῆς Πατρίδος. Παραβλέψαντα παλαιὰς ἀντιθέσεις καὶ συνεργαζόμενα ἀπὸ σήμερον ἐπὶ τῇ βάσει κοινοῦ προγράμματος διὰ τὸ μέλλον, εἶναι βέβαια, ὅτι ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν Πανελλήνιον ἔκκλησιν καὶ ἐπιτελοῦν Ἐθνικὸν καθῆκον. Ἡ Κυβέρνησις ἀναλαβοῦσα τὴν Ἀρχὴν καὶ ἐπικαλουμένη τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Κοινοβουλίου, θεωρεῖ ὡς πρῶτον καθῆκον της νὰ διαμαρτυρηθῇ διὰ τὴν ἄδικον μεταχείρισιν τῶν ἐθνικῶν μας διεκδικήσεων. Καὶ εἰς τὸ αἴτημα τῆς διαρρυθμίσεως τῶν Ἑλληνοβουλγαρικῶν συνόρων, καθὼς καὶ εἰς τὸ αἴτημα τῶν Ἐπανορθώσεων διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς κατεστραμμένης οἰκονομίας μας, ἡ Ἑλλὰς ἠδικήθη. Ἐκκρεμεῖ εἰσέτι τὸ αἴτημα τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐπανόδου εἰς τὴν Μητέρα Ἑλλάδα τῆς μαρτυρικῆς μας Βορείου Ἠπείρου, τοῦ ὁποίου ἀναμένομεν τὴν δικαίωσιν. (Χειροκροτήματα). Τὰ Δωδεκάνησα ἐπανῆλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐκφράζομεν δι’ αὐτὸ τὴν βαθεῖαν μας συγκίνησιν καὶ ἀπευθύνομεν πρὸς τὸν πολυπαθῆ πληθυσμόν των τὸν ἐγκάρδιον χαιρετισμὸν τοῦ Ἔθνους. Ἡ Κυβέρνησις ὡς γνήσιος φορεὺς τῶν αἰσθημάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ θὰ ἐξακολουθήσῃ τὸν ἀγῶνα διὰ τὴν ἐπανεξέτασιν καὶ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἐλαχίστων καὶ δικαιοτάτων αἰτημάτων τοῦ Ἔθνους καὶ δὲν θὰ παύσῃ ὑπενθυμίζουσα εἰς τοὺς Κριτὰς τῆς γῆς τὰς ἀρχὰς τῆς Ἐλευθερίας καὶ τῆς Δικαιοσύνης, εἰς τὸν βωμὸν τῶν ὁποίων ἡ ἱστορικὴ χώρα μας προσεφέρθη ὁλοκαύτωμα καὶ ἐν ὀνόματι τῶν ὁποίων ἐπιβάλλεται ἡ πλήρης ἱκανοποίησις τῶν ἐθνικῶν μας διεκδικήσεων. Ἡ Κυβέρνησις, ὁμιλοῦσα περὶ τῶν Ἐθνικῶν μας θεμάτων, ἀποβλέπει μετὰ συγκινήσεως πρὸς τὴν Μεγαλόνησον τῆς ὁποίας παραμένουν ἀκλόνητοι οἱ δεσμοὶ μὲ τὴν μητέρα Πατρίδα καὶ τῆς ὁποίας οἱ πόθοι εὑρίσκουν βαθεῖαν ἀνταπόκρισιν εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα). Ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ τῆς Ἑλλάδος ἔχει χαραχθῆ κατὰ τρόπον ὁμόφωνον ἀπὸ ὅλα τὰ πολιτικὰ κόμματα. Εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς «ἴσης φιλίας» πρὸς ὅλους τοὺς μεγάλους Συμμάχους. Καὶ εἴμεθα ἰδιαιτέρως εὐγνώμονες πρὸς Ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἰς ὅλους τοὺς δυσκόλους καιροὺς ὑπῆρξαν φίλοι τοῦ Λαοῦ μας ἐγγυηταὶ τῆς ἀκεραιότητος καὶ παραστάται τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας μας. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ εὑρισκώμεθα εἰς καλὰς σχέσεις πρὸς τὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος προέκυψεν ἀπὸ τὸν μέγαν πόλεμον. Ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ τῆς Ἑλλάδος προσδιορίζεται ἀπὸ τὴν ἱστορίαν καὶ τὴν γεωγραφικήν της θέσιν. Ἀποτελοῦσα Βαλκανικὴν καὶ Μεσογειακὴν χώραν ἡ Ἑλλάς, ἐπιθυμεῖ τὴν ὕπαρξιν ἀγαθῶν σχέσεων μὲ τοὺς Βαλκανικοὺς γείτονας, καθὼς καὶ μὲ τοὺς λαοὺς τῆς Ἀνατολικῆς Μεσογείου, μὲ τοὺς ὁποίους ἐπίσης τὸ κοινὸν συμφέρον ὑπαγορεύει τὴν ἀνάπτυξιν στενωτέρων φιλικῶν καὶ οἰκονομικῶν δεσμῶν. Οἱ φιλικοὶ δεσμοί μας πρὸς τὴν Τουρκίαν παρέμειναν ἀδιάσπαστοι κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθὸν καὶ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ παραμείνουν ἐγκάρδιοι καὶ εἰς τὸ μέλλον, ἀποτελοῦντες πρόσθετον συντελεστὴν διὰ τὴν παγίωσιν τῆς γαλήνης εἰς τὰ Βαλκάνια. Ἡ Ἑλλὰς ἐπιθυμεῖ τὴν εἰρήνην. Κατὰ τὴν ἐπίσημον αὐτὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἐθνικῆς Συνεργασίας ἐμφανίζεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, θεωρεῖ καθῆκον νὰ διακηρύξῃ, ὅτι ἡ μαρτυρικὴ Χώρα μας τίποτε δὲν ἐπιθυμεῖ περισσότερον ἀπὸ τὴν παγίωσιν τῆς εἰρήνης, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν Λαόν της νὰ συνέλθῃ ἀπὸ τὰς βαρυτάτας δοκιμασίας τοῦ πολέμου καὶ τῆς κατοχῆς καὶ νὰ ἐπιδοθῇ ἀπερίσπαστος εἰς τὰ ἀγαθὰ καὶ γόνιμα ἔργα τῆς εἰρήνης. Ἀποβλέπομεν διὰ τοῦτο μετὰ πλήρους ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸν Ὀργανισμὸν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ὡς ἐγγυητὴν τῆς ἐθνικῆς ἀκεραιότητος καὶ τῆς εἰρήνης. Ἔπειτα ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν θέμα, ἔρχεται τὸ θέμα τῆς οἰκονομικῆς μας ἀνασυγκροτήσεως. Ἡ Ἑλλὰς ἐβάσιζε τὴν ἐλπίδα τῆς οἰκονομικῆς της ἀποκαταστάσεως εἰς τὴν καταβολὴν ἐπανορθώσεων ἐκ μέρους τῶν ἐνόχων καὶ ἡττημένων λαῶν, οἱ ὁποῖοι συνέβαινε καὶ νὰ ἐξέρχωνται ἀπὸ τὸν πόλεμον πολὺ περισσότερον εὐημεροῦντες ἀπὸ τὴν κατεστραμμένην μας χώραν, τῆς ὁποίας πολλαὶ πόλεις ἔχουν καταστραφῆ καὶ ὁλόκληρος σχεδὸν ἡ ὕπαιθρος ἔχει μεταβληθῆ «εἰς ὁλόμαυρες ράχες», ὅπως τῶν Ψαρρῶν. Ἔπειτα ὅμως ἀπὸ τὴν πλήρη σχεδὸν διάψευσιν τῆς δικαίας αὐτῆς προσδοκίας, ἡ Ἑλλὰς στηρίζει ὅλας τὰς ἐλπίδας της εἰς τὴν οἰκονομικὴν βοήθειαν τῶν Μεγάλων Συμμάχων μας. Ἐκφράζομεν τὴν θερμήν μας εὐγνωμοσύνην πρὸς τὴν Μεγ. Βρεταννίαν, καθὼς καὶ πρὸς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας διὰ τὴν πολύτιμον βοήθειαν, τὴν ὁποίαν μᾶς παρέχουν καὶ χάρις εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει διατηρηθῆ εἰς τὴν ζωὴν ὁ Λαός μας καὶ ἀρχίζει νὰ ἀνασυνιστᾷ τὴν οἰκονομίαν του. Χαιρετίζομεν τὴν παρουσίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα τῆς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς ὑπὸ τὴν διακεκριμένην προσωπικότητα τοῦ κ. Πόρτερ. Εἴμεθα εὐτυχεῖς, διότι ἡ σκληρὰ οἰκονομικὴ κατάστασις τῆς Χώρας θὰ διαπιστωθῇ καὶ πάλιν κατὰ τρόπον αὐθεντικὸν καὶ δικαιούμεθα νὰ ἐκφράσωμεν ὄχι ἁπλῶς τὴν εὐχὴν καὶ τὴν ἐλπίδα, ἀλλὰ τὴν βεβαιότητα ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς θὰ μᾶς παρασχεθῇ ἡ ἀναγκαία βοήθεια, διὰ νὰ τεθοῦν ἀσφαλεῖς αἱ βάσεις τῆς οἰκονομικῆς μας ἀνασυγκροτήσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος ὄχι μόνον διὰ τὴν εὐημερίαν τοῦ λαοῦ μας, ἀλλὰ ἐπίσης καὶ διὰ τὴν παγίωσιν τῆς κοινωνικῆς ἠρεμίας καὶ τῆς πολιτικῆς ὁμαλότητος. Ἡ Ἑλλὰς εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτὸν τῆς ἀνασυγκροτήσεως, θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ διαθέτῃ ὅ,τι ἔχει: Τὴν ἀκαταπόνητον ἐργασίαν τῶν τέκνων της, ἡ ὁποία θὰ καταστῇ γόνιμος μὲ τὴν ὑλικὴν ἐπικουρίαν ἐκ μέρους τῶν μεγάλων Συμμάχων μας. Ἀνήκει, διὰ τοῦτο, εἰς τοὺς κυρίους σκοποὺς τῆς Κυβερνήσεως ἡ κινητοποίησις τῆς παραγωγικῆς δραστηριότητος τῆς χώρας πρὸς αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον, καὶ πρὸ τοῦ πολέμου, ἦτο τὸ κατώτερον τῆς Εὐρώπης, καθὼς καὶ ἡ ἀποκατάστασις τῆς πίστεως, ἡ ὁποία εἶναι προϋπόθεσις τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς. Οἱ ἀγρόται μας, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν δεξαμενὴν τῶν ὑλικῶν καὶ ἠθικῶν δυνάμεων τοῦ ἔθνους, πάσχουν. Καὶ εἶναι καθῆκον μας νὰ καταστήσωμεν γόνιμον τὸν μόχθον των. Ὀφείλομεν νὰ τοὺς βοηθήσωμεν διὰ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς των, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ἐξίσωσιν τῶν τιμῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων, ὅπως καταστῇ ἐπὶ τέλους δυνατὴ ἡ στοιχειώδης ζωὴ τῶν μεγάλων αὐτῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους. Ὀφείλομεν ἐπίσης, μέσα εἰς τὴν γενικὴν προσπάθειαν τῆς ἀνασυγκροτήσεως, νὰ ἐπιταχύνωμεν τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν κατεστραμμένων χωρίων καὶ πόλεων, ὥστε, ἔπειτα ἀπὸ τόσους σκληροὺς χειμῶνας, νὰ δώσωμεν ἐπὶ τέλους στέγην εἰς τοὺς ἀπαραμίλλους πολεμιστὰς τῆς Ἀλβανίας καὶ τιὺς ἥρωας τῆς καθολικῆς ἀντιστάσεως τοῦ Λαοῦ μας. (Χειροκροτήματα). Ἐπιθυμοῦμεν ἐπίσης νὰ ἐνισχύσωμεν καὶ νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν οὐσιώδη ἐπέκτασιν τῆς δράσεως τῶν Συνεταιρισμῶν, ἀστικῶν καὶ ἀγροτικῶν. Ἡ δημοκρατικὴ ἀρχὴ τῶν συνεταιρισμῶν ἀποτελεῖ τὸ μοναδικὸν μέσον διὰ τὴν εὐόδωσιν καὶ τῆς οἰκονομικῆς προσπαθείας καὶ τοῦ κοινωνικοῦ πολιτισμοῦ τοῦ Λαοῦ μας. Παραλλήλως πρὸς τὴν αὔξησιν καὶ τὴν προστασίαν τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς θὰ ἐνισχύσωμεν τὴν αὔξησιν καὶ τῆς βιομηχανικῆς καὶ βιοτεχνικῆς ἀποδόσεως. Ἀλλὰ καὶ ταὐτοχρόνως θ’ ἀσκήσωμεν ἔλεγχον τῶν τιμῶν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων εἰς τρόπον ὥστε ν’ ἀποτελοῦν δικαίαν ἀμοιβὴν τῆς δημιουργικῆς ἐργασίας, ἀλλ’ ὄχι εὐκαιρίαν θησαυρισμῶν. Καὶ διὰ τοῦτο, θεωροῦμεν ἐπιβεβλημένην τὴν ἐφαρμογὴν κοινωνικωτέρου πνεύματος εἰς τὸ φορολογικόν μας σύστημα, καθὼς καὶ τὴν δικαίαν φορολογίαν τοῦ πλούτου καὶ ἰδίως τῶν κερδῶν ἐκ τῶν πιστώσεων καὶ τοῦ πληθωρισμοῦ. Καὶ γενικώτερον παραλλήλως πρὸς τὴν προσπάθειαν τῆς συμπιέσεως τῶν τιμῶν διὰ τὴν προσέγγισιν τῶν τιμῶν ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ, θὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ἐφαρμογὴν ἀρχῶν κοινωνικῆς δικαιοσύνης πρὸς προστασίαν τῶν ἐργαζομένων τάξεων. Μόνον ὅταν ἡ πολιτικὴ ἐλευθερία συμπληρωθῇ μὲ τὴ κοινωνικὴν δικαιοσύνην, ὑπάρχει ἀληθὴς καὶ πλήρης δημοκρατία. Εἰδικώτερον καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὰς συνδικαλιστικὰς ὀργανώσεις, θὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ ταχεῖα διενέργεια ἐκλογῶν, πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς κανονικῆς λειτουργίας των, ἐπὶ τῇ βάσει δημοκρατικῶν ἀρχῶν καὶ μακρὰν πάσης κρατικῆς ἐπεμβάσεως. Καὶ θὰ ἐπιδιωχθῇ ἐπίσης ἡ ἀναθεώρησις τῆς ἐργατικῆς νομοθεσίας πρὸς πληρεστέραν προστασίαν τῶν ἐργατῶν καὶ συγχρονισμένην λειτουργίαν τῆς συνδικαλιστικῆς κινήσεως. Ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ἰσχύουσαν τὴν συμφωνίαν τῆς 2 Νοεμβρίου 1946 καὶ θὰ ἐπιδιώξῃ τὴν πραγματοποίησίν της. Προϋπόθεσις ὅμως καὶ τῆς οἰκονομικῆς μας ἀνασυγκροτήσεως εἶναι ἡ ἀσφάλεια. Καὶ ἀποτελεῖ ἀληθῶς μέγα δυστύχημα διὰ τὴν χώραν, ὅτι ἡ ἀσφάλεια ἔχει σαλευθῆ. Ἔνοπλοι συμμορίαι ἐπικαλούμεναι τὰ συνθήματα τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, ἐπιτίθενται ἐναντίον τῶν ὀργάνων τοῦ Κράτους καὶ τοῦ Λαοῦ μας καὶ διαταράσσουν τὴν τάξιν καὶ κλονίζουν τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας καὶ ἐκθέτουν ἀκόμη τὴν χώραν καὶ εἰς γενικωτέρους κινδύνους. Ἀπέναντι τῆς ἐνόπλου αὐτῆς ἀνταρσίας τὸ πρῶτον καθῆκον τοῦ Κράτους εἶναι ἡ ἐπιβολὴ τοῦ νόμου. Τὸ Κράτος θὰ ἠρνεῖτο αὐτὴν τὴν φύσιν του, ἐὰν δὲν ἐθεώρει, ὡς κυρίαν ἀποστολήν του τὴν ἐπιβολὴν τοῦ νόμου. Ὀφείλομεν διὰ τοῦτο νὰ καταστήσωμεν τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τοῦ Κράτους, πρὸς τὰς ὁποίας ἐκφράζομεν τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἔθνους, ἀπολύτως ἐπαρκεῖς διὰ τὴν καταστολὴν τῆς στασιαστικῆς ἐκδηλώσεως. Τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ καταστήσῃ αἰσθητὴν καὶ παντοδύναμον τὴν παρουσίαν του καὶ νὰ ἐμπεδώσῃ εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Λαοῦ, τὸ αἴσθημα τῆς Ἀσφαλείας. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπαγγελία τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Θὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ἐπιβολὴν Κράτους δικαίου καὶ πλήρους ἰσοπολιτείας. Θὰ ἐπιβάλωμεν ἀμείλικτον τιμωρίαν ἐναντίον πάσης ὑπερβασίας καὶ φατριασμοῦ τῶν ὀργάνων τῆς Διοικήσεως καὶ τῆς Ἀσφαλείας καὶ θὰ ἐγγυηθῶμεν τὴν προστασίαν ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν νομοταγῶν πολιτῶν, ἀσχέτως πολιτικῶν φρονημάτων. Τὸ Κράτος, παρέχον αὐτὸ τὴν ἀποτελεσματικὴν προστασίαν τῶν πολιτῶν ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν κατάλυσιν ὅλων τῶν παρακρατικῶν ὀργανώσεων καὶ τὸν ἀφοπλισμὸν τῶν ἀτόμων, τῶν παρανόμως ὁπλοφορούντων. Εἰς τὸ Κράτος δικαίου μόνον τὸ Κράτος δικαιοῦται νὰ εἶναι ἔνοπλον. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ καταστήσωμεν ἀπολύτως σαφῆ τὴν πολιτικήν μας ἀπέναντι τῶν ἐνόπλων συμμοριῶν. Ὑφιστάμενοι δολοφονικὴν ἐπίθεσιν, θεωροῦμεν καθῆκον μας, ὡς Κράτος καὶ ὡς Κυβέρνησις, ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς τὴν ἐλευθέρως ἐκφρασθεῖσαν θέλησιν τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ ὑπερασπίσωμεν τὸν νόμον καὶ νὰ ἀσφαλίσωμεν τὴν ζωὴν τῶν πολιτῶν. Ἀλλὰ ἔχομεν ταὐτοχρόνως ἀπόφασιν ὅπως διευκολύνωμεν τὸν ταχύτερον τερματισμὸν τῆς ἐσωτερικῆς μας δοκιμασίας καὶ διὰ τοῦτο θὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν ὅλων τῶν δυνατῶν μέτρων κατευνασμοῦ καὶ εἰρηνεύσεως. Τὰ μέτρα ταῦτα εἶναι τὰ ἀκόλουθα: Πρῶτον, ἡ γενικὴ ἀναθεώρησις τῶν μέχρι τοῦδε ἐκτοπίσεων. Δεύτερον, ἡ ἄμεσος ἀναστολὴ τῶν ἐκτοπίσεων τῶν γυναικῶν καὶ παιδίων. Καὶ τρίτον, ἡ ἀμνήστευσις ὅσον ἀφορᾷ τὰς μέχρι τοῦδε στασιαστικὰς πράξεις ὅλων τῶν ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας ἐπανερχομένων, καθὼς καὶ ἡ ἀποτελεσματικὴ προστασία τῆς εἰρηνικῆς των ζωῆς. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐζήτησε τὴν ἀποστολὴν ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς ἐνισχύσεως τῶν ἐνόπλων συμμοριῶν ἀπὸ τὰ σύνορα τῆς Ἑλλάδος. Ἐκφράζομεν τὴν ζωηράν μας ἱκανοποίησιν, διότι ἡ αἴτησις αὐτὴ τῆς Ἑλλάδος ἐνεκοίθη ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἀσφαλείας τοῦ Ο.Η.Ε. καὶ ἔχομεν τὴν βάσιμον πεποίθησιν ὅτι ἡ ἔλευσις τῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς θ’ ἀποτελέσῃ ἀποφασιστικὴν συμβολὴν καὶ διὰ τὴν παγίωσιν ἀδιαταράκτων σχέσεων μὲ τοὺς Βαλκανικούς μας γείτονας, καθὼς καὶ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἐσωτερικῆς μας εἰρηνεύσεως. Διὰ νὰ ἐκπληρωθοῦν ὅμως οἱ πολλαπλοῖ σκοποὶ τοῦ Κράτους χρειάζεται μία προϋπόθεσις: Νὰ ὑπάρχῃ Κράτος. Καὶ Κράτος εἶναι οἱ λειτουργοί του, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τοὺς φορεῖς τῆς ἐξουσίας. Ἀνήκει διὰ τοῦτο εἰς τοὺς κυρίους σκοποὺς τῆς Κυβερνήσεως ἡ μέριμνα διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν, ἐπὶ τῇ βάσει ὄχι προσωπικῶν καὶ κομματικῶν, ἀλλὰ μόνον ἐθνικῶν καὶ ποιοτικῶν κριτηρίων. Ὅπως ὅμως τὸ Κράτος δικαιοῦται ν’ ἀξιοῖ ἀπὸ τοὺς λειτουργούς του, ἵνα ἐκπληρώσουν τὸ καθῆκον των, καθ’ ὅμοιον τρόπον ὀφείλει καὶ αὐτὸ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ ἰδικόν του καθῆκον. Νὰ εἶναι Κράτος δικαίου, καὶ ταὐτοχρόνως νὰ ἐξασφαλίζῃ εἰς τοὺς λειτουργούς του τὰ οἰκονομικὰ μέσα τοὐλάχιστον μιᾶς στοιχειώδους διαβιώσεως. Ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι οἱ σημερινοὶ μισθοὶ τῶν ὀργάνων τοῦ Κράτους εἶναι ἀπολύτως ἀνεπαρκεῖς. Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ἤδη τὴν πρώτην σχετικὴν ἀπόφασιν καὶ θὰ συνεχίσῃ τὴν προσπάθειαν διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς θέσεως τῶν κρατικῶν λειτουργῶν. Ἡ Κυβέρνησις θὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς κανονικῆς λειτουργίας καὶ τὴν ἐξύψωσιν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς Διοικήσεως. Θὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἀναδιοργάνωσιν καὶ τὴν ἐθνικὴν ἔξαρσιν τῆς Ἑλληνικῆς Παιδείας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν προϋπόθεσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀναγεννήσεως. Καὶ θὰ μεριμνήσῃ ἐπίσης πρὸς ἀποτελεσματικὴν προστασίαν τοῦ δοκιμασθέντος Λαοῦ μας διὰ τῆς πληρεστέρας ἐφαρμογῆς μέτρων Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Ὑγείας. Ἔπειτα ἀπὸ τὴν διενέργειαν τοῦ Δημοψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ἀποκατέστησε τὴν Πολιτειακὴν τάξιν καὶ μετὰ τὴν προσεχῆ ἀποκατάστασιν τῆς Ἀσφαλείας, εὐχεραίνεται ἡ νέα προσφυγὴ εἰς τὴν ἐτυμηγορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ὑπάρχει ὅμως πρὸς τοῦτο καὶ μία ἀκόμη προϋπόθεσις: Ἡ περάτωσις τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς. Καὶ εἰς τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ἐπιτελέσεως αὐτοῦ τοῦ καθήκοντος θὰ καλέσῃ τὴν Βουλὴν ἡ Κυβέρνησις. Κύριοι βουλευταί. Πέραν τοῦ κειμένου τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, βαρύνουσαν σημασίαν ἔχει τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον διέπει τὴν πολιτικὴν τῶν Κυβερνήσεων. Τὰ συνεργαζόμενα κόμματα ἀπεφάσισαν νὰ σχηματίσουν τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ ὑπηρετήσουν τὴν Πατρίδα, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ὁποίας εἶναι πρόθυμα ν’ ἀναλωθοῦν. Ὄταν οἱ ἀνώνυμοι ἀγωνισταὶ τῆς Πατρίδος προσφέρουν τὴν ζωήν των διὰ νὰ τὴν ὑπερασπίσουν, θὰ ἦσαν ἀνάξια τὰ πολιτικὰ κόμματα, ἐὰν δὲν ἦσαν πρόθυμα εἰς πᾶσαν θυσίαν. Τὰ συνθήματα τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία σήμερον ἐμφανίζεται ἐνώπιον ὑμῶν, εἶναι ἀποφασιστικὴ ὑπεράσπισις τῶν Ἐθνικῶν μας δικαίων, ἐπιτάχυνσις τῆς οἰκονομικῆς μας ἀνασυγκροτήσεως, ἐφαρμογὴ κοινωνικῆς δικαιοσύνης καὶ Κράτος δικαίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβάλῃ τὸν νόμον πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν. Διὰ τὴν πραγματοποίησιν αὐτοῦ τοῦ προγράμματος, Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὸν λόγον.

§6Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπαντήσω σήμερον ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, διότι πρέπει νὰ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸ κείμενον αὐτῶν διὰ νὰ κατατοπισθῶ. Ὡς ἀντιλαμβάνεσθε διὰ τῆς ἁπλῆς ἀναγνώσεως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ σχηματίσω ἄμεσον ἀντίληψιν ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστον σημείων τοῦ Κυβερνητικοῦ προγράμματος. Παρακαλῶ λοιπὸν ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις δι’ αὔριον.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως δι’ αὔριον;

§8Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐδήλωσεν ὅτι αὐτὸς πρόκειται νὰ ὁμιλήσῃ αὔριον ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐζήτησεν ὅμως τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως. Φρονῶ ὅτι δύναται νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις διότι ἀσφαλῶς ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἐγώ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται καὶ πάλιν ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις δέχονται κατόπιν τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἡ συνέχισις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως;

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ. μ. μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, συνέχισιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 7.30′ μ. μ.).