1946.12.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 86η

Παρασκευὴ 16 Δεκεμβρίου 1946

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.20′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Λόγῳ τῆς διαρκείας τῆς συνεδριάσεως μέχρι τῶν πρωϊνῶν ὡρῶν δὲν ἐξετυπώθησαν εἰσέτι τὰ πρακτικὰ καὶ διὰ τοῦτο δὲν διενεμήθησαν. Παρακαλῶ ὅπως προσέλθῃ ὁ εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀποβιώσαντος βουλευτοῦ Θεσσαλονίκης Ν. Δαρβέρης, βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Χρ. Πετρολιᾶς καὶ δώσῃ τὸν νενομισμένον ὅρκον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. (Προσέρχεται ὁ βουλευτὴς κ. Χρ. Πετρολιᾶς ὅστις θέτων τὴν δεξιὰν ἐπὶ τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου δίδει τὸν τεταγμένον ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ὅρκον ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάττω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου».

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιος, ἄξιος.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Μ. Καροῦσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ. Οἱ Βουλευταὶ Χίου κ. κ. Α. Πολεμίδης, Η. Ἀσπιώτης, Π. Ροζάκης καὶ Μ. Καροῦσος καταθέτουν τηλεγράφημα κατοίκων ἐνορίας Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου Χίου, δι’ οὗ διαμαρτύρονται δι’ ἐνέργειαν Μητροπολίτου περὶ καταργήσεως τῆς ἐν λόγῳ ἐνορίας κλπ. Οἱ βουλευταὶ Χίου κ. κ. Α. Πολεμίδης, Η. Ἀσπιώτης, Π. Ροζάκης καὶ Μ. Καροῦσος, καταθέτουν τηλεγράφημα τοῦ Συνδέσμου ποτοποιῶν καὶ τῆς Ὁμοσπονδίας Βιοτεχνῶν καὶ Ἐπαγγελματιῶν Χίου, διαμαρτυρομένων διὰ χορήγησιν ἀδείας ποτοποιΐας ἐπ’ ὀνόματι Τάπκα καὶ ζητοῦν ἀνάκλησιν ταύτης. Οἱ γονεῖς καὶ κηδεμόνες ὑποψηφίων φοιτητῶν τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν ζητοῦν ὅπως αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰσακτέων φοιτητῶν. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Ἐπαγγελματικοῦ Συλλόγου τῶν Γεωργικῶν Συν)σμῶν καὶ Ἐργατικῆς Ἑνώσεως Δερβενίων, διαμαρτύρονται κατ’ ἀποφάσεως Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν περὶ συστάσεως Ταμείου εἰς Ξυλόκαστρον καὶ οὐχὶ εἰς Δερβένιον πρὸς καλυτέραν ἐξυπηρέτησίν των. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Καλαμπάκας ζητεῖ ἀπαλλαγὴν ἐκ τοῦ φόρου οἰκοδομῶν εἰς πυροπαθεῖς τῆς ὑπ’ αὐτὸν Κοινότητος. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Ἀνεμοδουρίου ἀναφέρει ὅτι ὁ μηχανικὸς σιδηροδρόμων ΣΠΑΠ τρίτου τμήματος τῆς περιοχῆς Τριπόλεως Θέμος Ἀγαθοκλῆς καὶ ὁ ἐργοδηγὸς Γ. Μαζομένος προσλαμβάνουσι ὡς ἐργάτας πρὸς ἐπισκευὴν σιδηροδρομικοῦ δικτύου γνωστοὺς κομμουνιστὰς τῶν ὁποίων αἱ ἀποδοχαὶ συλλεγόμεναι διατίθενται διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν συμμοριῶν τῆς Ἐπαρχίας Μεγαλουπόλεως. Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Γενικοῦ Συμβουλίου τῆς ΑΔΕΔΥ Β. Μασουλᾶς διαβιβάζει ἀγανάκτησιν τοῦ Γενικοῦ Συμβουλίου ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀπροσδόκητον τροπὴν τῶν Ἐθνικῶν μας διεκδικήσεων καὶ τὴν εἴσοδον τῆς Ἀλβανίας εἰς Ὀργανισμὸν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ἡ Ἕνωσις Ἐφοριακῶν Ὑπαλλήλων Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν διὰ τὴν μὴ σύστασιν συνεργείων ἀπογευματινῆς ἐργασίας εἰς τὰς Οἰκονομικὰς Ἐφορίας τῆς ὡς ἄνω Γενικῆς Διοικήσεως. Ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Ἀθηνῶν, ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 56886 ἐ. ἔ. ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Πλημμελειοδικῶν Ἀθηνῶν μετὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1704 ἐ. ἔ. ἐγγράφου τοῦ ἐνταῦθα ἀνακριτοῦ τοῦ 11ου τμήματος ζητοῦντος τὴν ἄρσιν τῆς Βουλευτικῆς ἀσυλίας, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος, τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Μιλτ. Βαρβιτσιώτη προκειμένου νὰ ἀσκηθῇ ποινικὴ δίωξις ἐναντίον του ἐπὶ ἐξυβρίσει τῶν Ἀθ. Πρωτονοταρίου καὶ Γεωργ. Ἀναγνωστοπούλου. (Παραπέμπεται εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν Δικαιοσύνης). Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης–Ἄρτης κ. Ι. Φωτόπουλος καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κατοίκων περιφερείας Φαναρίου, Καναλακίου, ζητούντων ἄμεσον ἀποστολὴν τεχνικῶν συνεργείων πρὸς περίθαλψιν τῶν κατοίκων ὑποστάντων μεγάλας ζημίας ἐκ πλημμυρῶν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Δ. Μαντούβαλος καταθέτει ὑπόμνημα τῶν Ἐφεδρικῶν Ὀργανώσεων Πειραιῶς 1940 –1941 διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ρύθμισιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 113)46 Συντακτικῆς Πράξεως. Ὁ κύριος Π. Χατζηπᾶνος (Ὑπ. Δικαιοσ.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ προσθηκῶν εἰς τὰς περὶ ἀρχαιρεσιῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων διατάξεις». Ὁ κ. Α. Κακαρᾶς (Ὑπ. Ὑγιεινῆς) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Ν. Δ. 171 τῆς 29)30 Ὀκτωβρίου 1946 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων «περὶ Φαρμακευτικῶν Συλλόγων καὶ Φαρμακείων». Ὁ κ. Δ. Χέλμης (Ὑπ. Οἰκον.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως γενομένης δαπάνης ὀργανώσεως τοῦ Αʹ Ἐθνικοῦ Συνεδρίου Ἑλλήνων Παλαιῶν Πολεμιστῶν». Ὁ κ. Λ. Εὐταξίας (Ὑφυπ. Οἰκον.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων». Ὁ κ. Α. Μιχαλακόπουλος (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν παραχώρησιν τοῦ Δημοσίου μεταλλείου Κίρκης». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Μπέης Ἀντωνόπουλος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 967)1946 «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως ὑπὸ τοῦ Ταμείου Νομικῶν εἰς σύζυγον καὶ τέκνα τῶν ἐκτελεσθέντων ὑπὸ τῶν στρατευμάτων κατοχῆς κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Βολουδάκης, Α. Τριανταφυλλίδης, Ε. Κοθρῆς, Π. Χρυσοχέρης, Ι. Ντόζης κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπικυρώσεως καὶ ἀκυρώσεως νομοθετημάτων τῆς περιόδου τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς ἀφορώντων τὴν διεξαγωγὴν δικῶν τοῦ Δημοσίου». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ κρίσεως Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς τελούντων ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων» καὶ 2) «περὶ χρόνου διαγραφῆς Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν καταληφθέντων ὑπὸ τοῦ ὁρίου ἡλικίας τὴν 1ην Ἰανουαρίου 1946». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Μουντζουρίδης, Ι. Λαμπρόπουλος, Κ. Κορόζος, Θ. Κονίτσας, Ν. Ἔξαρχος κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1095)1946 Α. Ν. «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ Χρηματιστήριον Ἀξιῶν Ἀθηνῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Λαυρεντίδης, Γ. Βογιατζῆς, Δ. Πετροπουλάκος, Π. Ἠλιάδης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐφέδρων Μαχίμων Ἀξιωματικῶν Β. Ν. καὶ Σχολείου τούτων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Κρίκος, Α. Ἰατροῦ, Π. Παπαδόπουλος, Δ. Νικολαΐδης, Ε. Δεδούσης κ. ἄ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαγωγῶν Ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς».

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου, ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἐπὶ τῆς καταστροφῆς τῶν Καλαβρύτων.

§5Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι σήμερον ἡ τρίτη ἐπέτειος τῆς τραγωδίας τῶν Καλαβρύτων. Πρὸ 3 ἐτῶν οἱ μηχανοκίνητοι βάρβαροι, οἱ ὁποῖοι ἐπεδόθησαν εἰς ὅλας τὰς ἀγριότητας, κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ μεγάλου πολέμου, ἐφιλοδόξησαν νὰ ἀναγράψουν τὰς σκληροτέρας σελίδας των εἰς τὴν μαρτυρικήν μας πατρίδα. Καὶ ἡ ἱστορικὴ πόλις προσεφέρθη ὁλοκαύτωμα εἰς τὸν βωμὸν τοῦ ἀγῶνος τοῦ Ἔθνους. Ἔπειτα ἀπὸ τὴν δόξαν τῶν Καλαβρύτων, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τὴν ἡμέραν τῆς Ἐθνικῆς Παλιγγενεσίας καὶ εἰς τὸ κήρυγμα, τὸ ὁποῖον ἐξεπορεύθη ἀπὸ τὴν Μονὴν τῆς Ἁγίας Λαύρας, ἄλλαι μεγάλαι σελίδες ἀνεγράφησαν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Ἱστορίαν, μὲ τὸ ὁλοκαύτωμα τῆς 13ης Δεκεμβρίου 1943. Τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον ὑποκλίνεται εὐλαβῶς ἐνώπιον τῆς μνήμης τῶν μαρτύρων τῆς ἐλευθερίας. Καὶ προτείνομεν, ὅπως ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἀποτίουσα φόρον τιμῆς, εἰς ἐκδήλωσιν εὐγνωμοσύνης καὶ εὐλαβείας, τηρήσῃ σιγὴν ἑνὸς λεπτοῦ, διὰ τὴν μνήμην τῶν μαρτύρων τῆς Ἐλευθερίας.

§6Χ. ΛΑΔΑΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι σύσσωμος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, θὰ ἀποδεχθῇ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ προλαλήσας πρὸς αὐτήν. Ἄς ἐλπίσωμεν ὅτι αἱ θυσίαι τῶν μαρτύρων αὐτῶν, δὲν ἀπέβησαν ἐπὶ ματαίῳ. (Ἐγείρονται οἱ βουλευταὶ καὶ τηροῦν ἑνὸς λεπτοῦ σιγήν).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κώης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§8Θ. ΚΩΗΣ. 13 Δεκεμβρίου, εἶναι ἡ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν, πρὸ 3ετίας προσετέθη εἰς τὰ Καλάβρυτα ὑπὸ τοῦ ἀδυσωπήτου ἐχθροῦ, τῶν Γερμανῶν, καὶ νέα σελὶς εἰς τὴν Ἱστορίαν τῆς ἐνδόξου αὐτῆς πόλεως. Δὲν ἀνεμένετο, ἀπὸ οὐδένα, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ πάθουν τίποτε οἱ κάτοικοι. Ἀπὸ τῆς ἑσπέρας τῆς προηγουμένης ὅμως, οἱ Οὖννοι, περιεκύκλωσαν αὐστηρῶς τὴν πόλιν καὶ τὴν πρωΐαν τῆς ἑπομένης ὑπέβαλον εἰς τοὺς κατοίκους, νὰ συγκεντρωθῶσι εἰς τὴν πλατεῖαν τῆς πόλεως. Ἐκεῖ προέβαινον εἰς τὸν τραγικὸν χωρισμὸν τῶν γυναικῶν καὶ τῶν παίδων ἀπὸ τοῦ ἄρρενος πληθυσμοῦ καὶ τὰς μὲν γυναῖκας ἐνέκλεισαν εἰς τὸ κτίριον τοῦ δημοτικοῦ σχολείου, τοὺς δὲ ἄνδρας ὡδήγησαν εἰς τὸν τόπον τοῦ μαρτυρίου. Μετὰ ταῦτα ἔθεσαν πῦρ εἰς τὸ κτίριον τοῦ σχολείου, ἵνα καύσωσιν τὰ γυναικόπαιδα. Στρατιώτης, ὅμως τις, τοῦ ὁποίου ἡ ἀνθρωπίνη συνείδησις ἐξήφθη, ἤνοιξε τὰς θύρας καὶ ὁ πληθυσμὸς ἐκεῖνος τῶν γυναικοπαίδων, ἀλλόφρων κατέφυγεν εἰς τὰς παγερὰς ὄχθας τοῦ ποταμοῦ. Μετὰ ταῦτα ἐπεδόθησαν εἰς τὴν λεηλασίαν τῆς πόλεως, οἰκιῶν καὶ καταστημάτων, τὴν δὲ 10ην πρὸ μεσημβρινὴν ὥραν τὰ μὲν Καλάβρυτα παρέδιδον εἰς τὰς φλόγας, τοὺς δὲ κατοίκους, 900 περίπου τὸν ἀριθμόν, ἐδολοφόνησαν. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον θαυμασμοῦ, εἶναι ὅτι τοῦ θανάτου ἐγγὺς παρισταμένου οἱ κάτοικοι τῶν Καλαβρύτων, δὲν ἀπέβαλον τὸ μεγαλεῖον τῆς ψυχῆς των, ἀλλὰ ζητωκραύγαζον ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος. Αἱ ἠχὼ τῶν βουνῶν τῶν Καλαβρύτων ἐπανέλαβον τὸν ἀντίλαλον καὶ ἀπετέλεσαν τὸν προάγγελον τῆς διαφαινομένης Ἐλευθερίας. Ὅταν ἀπεχώρησαν οἱ στυγεροὶ δολοφόνοι, οἱ γυναῖκες μετέβησαν εἰς τὸν τόπον τοῦ μαρτυρίου, ὅπου ἔξαλλοι ἐκ τοῦ αἰφνιδίου κακοῦ, προσήγγιζον πρὸς τὰ πτώματα τὰ αἱμόφυρτα καὶ προσεπάθουν, νὰ ἀνεύρουν προσφιλεῖς οἰκείους, πατέρας, συζύγους, υἱοὺς καὶ λοιποὺς συγγενεῖς. Ἡ τραγωδία ἔφθασεν εἰς τὸ κατακόρυφον. Ἀλλ’ οὔτε τὴν τραγωδίαν πρόκειται νὰ περιγράψωμεν, οὔτε τὸ συνεχιζόμενον μαρτύριον τῶν ἀπορφανισθεισῶν οἰκογενειῶν. Μετὰ ταῦτα, οἱ ἐχθροὶ ἐτράπησαν εἰς τὴν ἱερὰν μονὴν τῆς Ἁγίας Λαύρας τὴν ὁποίαν παρέδωσαν εἰς τὰς φλόγας καὶ ἐξετέλεσαν τοὺς μοναχοὺς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι μὴ θέλοντες νὰ ἐγκαταλείψουν αὐτὴν εἶχον παραμείνει ἐν τῇ μονῇ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αἱ καταστροφαὶ τῶν Καλαβρύτων καὶ τῆς Ἁγίας Λαύρας. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, 17 Μοναχοί, ἐκ τῆς μονῆς τοῦ Μεγάλου Σπηλαίου, εἶχον καταρριφθῆ εἰς τὸ βάραθρον, καὶ 17 Κοινότητας τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων ἠρήμωσαν. Ἀλλὰ οἱ Γερμανοί, ἔπληξαν τὰ Καλάβρυτα καὶ τὴν ἔνδοξον μονήν, οὐχὶ κατὰ περίστασιν, ἀλλὰ βάσει ὠργανωμένου σκοποῦ. Ἐγνώριζον ὅτι ἡ ἔνδοξος μονὴ τῶν Καλαβρύτων, συμβολίζει τὴν ἰδέαν τῆς Ἐλευθερίας τῆς Νεωτέρας Ἑλλάδος. Ἐκεῖ, τὴν 25ην Μαρτίου 1821, ἐδόθη ὁ ὅρκος ὁ φοβερὸς «ἐλευθερία ἢ θάνατος», ὁ ὁποῖος ἐμπνέει τὰς ἐπιούσας γενεάς. Πλήττοντες τὰ Καλάβρυτα καὶ τὴν Ἁγίαν Λαύραν, ἠθέλησαν νὰ ἀποθαρρύνουν τοὺς Ἕλληνας, ἠθέλησαν νὰ ἐξαναγκάσωσιν αὐτοὺς νὰ ἀποβάλωσι τὴν ἰδέαν τῆς ἐλευθερίας, διότι τότε συνεχίζοντο αἱ ἐπιχειρήσεις αἱ πολεμικαὶ καὶ ἠθέλησαν νὰ κάμψωσι τὸ φρόνημα τοῦ Ἔθνους. Ὅλαι αἱ προσπάθειαί του ἀπέτυχον, τὸ ἐθνικὸν φρόνημα ἐγιγαντώθη, ἡ θυσία τῶν Καλαβρύτων δὲν ἀπέβη ἐπὶ ματαίῳ, διότι ἡ κακουργία τῶν Γερμανῶν καὶ ἡ ἀπάτη, ἐγένοντο παγκοίνως γνωστὰ καὶ ὅταν ἐπλησίαζαν πρὸς διαφόρους περιοχάς, οἱ κάτοικοι ἐσώζοντο τρεπόμενοι πρὸς τὰ ὄρη. Τὰ Καλάβρυτα δὲν ὑπάρχουν πλέον, ἡ τραγωδία ὅμως αὐτὴ ὑπάρχει ὡς ἱστορικὸν γεγονός, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιμαρτυρῇ ὅτι διὰ μέσου ὁλοκαυτωμάτων καὶ θυσιῶν διατηρεῖται ἡ Ἑλλὰς ἐλευθέρα καὶ καμπτομένη πρὸς στιγμήν, ἀποκαθίσταται καὶ πάλιν. Ἡ Ἑλληνικὴ ψυχὴ οὐδέποτε ἐδουλώθη. Ἐπὶ τούτου στηρίζεται ἀρραγῶς ἡ περίπιστος ἱστορικὴ ἀλήθεια, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἀθάνατος, διότι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἰδέα αἰωνία καὶ ἄφθαρτος. Ἡ θυσία τῶν Καλαβρύτων καὶ τόσαι ἄλλαι θυσίαι ἐπιβάλλουσιν καθήκοντα εἰς τοὺς ἐπιζήσαντας καὶ ἐπιόντας, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἐπιβάλλουσι καθήκοντα πρὸς πάντας τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ Ἔθνους, εἰς τοὺς ὁποίους εἶναι ἐμπεπιστευμέναι αἱ ἐλπίδες τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀκούεται καὶ ἐκ τῶν τάφων καὶ ἐκ τῶν μαρτύρων καὶ ἐκ πάσης Ἑλληνικῆς γῆς ...... (δὲν ἠκούσθη) ......

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Ζαΐμης ἔχει τὸν λόγον.

§10Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ κι’ ἐγὼ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ στρέψωμεν τὴν σκέψιν μας πρὸς τὰ μαρτυρικὰ Καλάβρυτα καὶ νὰ ἀναμνησθῶμεν τοῦ τραγικοῦ ὁλοκαυτώματος, τοῦ ὁποίου σήμερον εἶναι ἡ ἐπέτειος. Τοιοῦτον δρᾶμα φρικιαστικόν, ὡς τῶν Καλαβρύτων, δὲν ὑπάρχει ἄλλο παρόμοιον εἰς οὐδὲν μέρος τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ εἰς οὐδὲν μέρος τῆς Εὐρώπης, πλὴν ἑνὸς χωρίου τῆς Τσεχοσλοβακίας. Κατὰ τὴν συντέλεσιν τοῦ δράματος, ἡ σατανικότης τῆς συλλήψεως μὲ τὴν κτηνωδίαν καὶ τὴν ψυχραιμίαν τῆς ἐκτελέσεως, ἠμιλλῶντο μεταξύ των. Ψεῦδος, ἀπάτη, βία. Τὴν 9ην Δεκεμβρίου εἰσῆλθον τὰ ἰσχυρὰ ἀποσπάσματα τῶν Γερμανῶν εἰς τὴν πόλιν τῶν Καλαβρύτων, ἀφοῦ εἶχον ἐρημώσει καὶ πυρπολήσει, ἄλλα χωρία τὰ ὁποῖα εἶχον εὕρει καθ’ ὁδόν, καὶ μὲ προκηρύξεις καὶ κήρυκας διαχυθέντας εἰς τὴν πόλιν ἐδήλωσαν ὅτι οἱ Καλαβρυτινοὶ δὲν ἔχουν νὰ φοβοῦνται τίποτε καί, κατόπιν τούτου, πλεῖστοι κάτοικοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐξέλθει τῆς πόλεως, ἐπέστρεψαν καὶ ἐπανῆλθον εἰς τὰ ἔργα των. Μία ἐπιφανειακὴ συμπάθεια μεταξὺ τῶν κατακτητῶν καὶ τῶν κατοίκων, κατὰ τὰς τρεῖς ἐκείνας ἡμέρας, ἦτο ἔκδηλος. Οἱ μὲν Γερμανοὶ διὰ νὰ ἐξαπατήσουν τοὺς κατοίκους νὰ ἐπανέλθουν ὅλοι, ἐντὸς τῆς πόλεως, οἱ δὲ κάτοικοι μὲ τὴν ἐλπίδα νὰ ἐξευμενίσουν τοὺς Γερμανούς, διότι διησθάνοντο τὸν ἐπικείμενον κίνδυνον. Πράγματι, κύριοι, τὴν 12ην τὸ ἑσπέρας, ἤρχισε μία ἀνήκουστος λεηλασία τῆς πόλεως. Τὰ ποίμνια ἀνηρπάγησαν, ἐμπορεύματα καὶ τὰ μεγάλα ζῶα, καὶ οἱ κάτοικοι πραγματικῶς ἠσθάνθησαν ὅτι εὑρίσκοντο πρὸ ἑνὸς κινδύνου ἀμέσου. Ἐντὸς ὀλίγου, χωρικοὶ ἐρχόμενοι ἐκ τῶν ἔξω, ἐπληροφόρουν τοὺς κατοίκους ὅτι ἡ πόλις εἶναι ζωσμένη, ἡ εἴσοδος εἶναι ἐλευθέρα, ἡ ἔξοδος ὅμως ἀπαγορεύεται. Ἡ ἀπελπισία τῶν κατοίκων ἦτο μεγάλη. Τὴν νύκτα ὅλα ἦσαν ἤρεμα. Τὴν ἑπομένην ὅμως πρωΐαν, 6½ ὥραν, ἐξημέρωσεν ἡ ἀποφρὰς ἡμέρα 13η Δεκεμβρίου. Ἡ ὁμίχλη ἦτο βαρεῖα εἰς τὴν πόλιν, τὴν ἡμέραν ἐκείνην, καὶ ἐπίεζε τὰ στήθη τῶν κατοίκων, μαζὶ μὲ τὴν ἀνησυχίαν, ἡ ὁποία κατεῖχε ὁλόκληρον τὸν πληθυσμόν. Οἱ κήρυκες διεχύθησαν εἰς τὴν πόλιν. Ὅλοι οἱ κάτοικοι ἄρρενες, θήλεις, παιδία, ὅλοι μὲ ἕνα κλινοσκέπασμα καὶ μὲ τὴν τροφὴν μιᾶς ἡμέρας, ἔπρεπε νὰ προσέλθουν εἰς συγκέντρωσιν, καθ’ ἣν ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσῃ ὁ Διοικητὴς τῆς πόλεως. Καὶ αὐτὸ φενάκη. Προσῆλθον πάντες, πλὴν ἑνὸς γέροντος, ὁ ὁποῖος κατάκοιτος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγερθῇ. Ἐκεῖ ἔγινεν ὁ διαχωρισμὸς ὁ σκληρός. Σκληρός, ὄχι μεταξὺ ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν. Σκληρὸς ὑπῆρξε διὰ τὰ παιδία, διότι μέχρι ἡλικίας 12 ἐτῶν, τὰ παιδία διεχωρίζοντο μὲ τὰς γυναῖκας, ἄνω τῶν 12 ἐτῶν μὲ τοὺς ἄνδρας. Ἀλλὰ πιστοποιητικὰ δὲν ὑπῆρχον, κύριοι, καὶ ἐγένοντο μερικὰ δράματα πραγματικά. Αἱ μητέρες προσεπάθουν νὰ ἀποσπάσουν ἀπὸ τοὺς στρατιώτας τὰ τέκνα των, διὰ νὰ μὴν πᾶνε μὲ τοὺς ἄνδρες, καὶ ἐγένοντο ἐπανειλημμέναι μάχαι μεταξὺ στρατιωτῶν καὶ γυναικῶν. Εἰς τὴν ἀρχὴν διεχωρίσθησαν καὶ 7 γέροντες. Ὅταν ὅμως οἱ στρατιῶται, οἱ Γερμανοί, ἀντελήφθησαν ὅτι ἦτο μεγάλος ὁ ἀριθμὸς τῶν γερόντων, ἐσταμάτησαν τὸ ξεδιάλεγμα τῶν γερόντων, διότι ἔβλεπον ὅτι θὰ ἠλαττοῦτο ὁ ἀριθμὸς τῶν μελλοθανάτων οὐσιωδῶς. Ἑπτὰ μόνον γέροντες διεχωρίσθησαν μὲ τὰς γυναῖκας, τὰς ὁποίας καὶ ἐνέκλεισαν εἰς τὸ σχολεῖον. Τὰ παιδία ἄνω τῶν 12 ἐτῶν, μὲ τοὺς πατέρας τους καὶ τοὺς ἀδελφούς των, ὡδηγήθησαν ὡς ποίμνιον ἐπὶ σφαγὴν μέχρι τῆς πλατείας, ὅπως ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος. Ἐκεῖ ἦσαν στημένα τὰ πολυβόλα μέσα εἰς τοὺς θάμνους. Ἀλλὰ καὶ πάλιν ἡ ἀπάτη. Ὅταν ἐγένετο ἀντιληπτὸν ἕνα ἀπὸ τὰ πολυβόλα καὶ εἷς ψίθυρος μεταξὺ τῶν ἑτοιμοθανάτων ἠκούσθη, καὶ μερικοὶ ἐπρότεινον τὴν διάσπασιν τῆς ζώνης, τότε οἱ Γερμανοὶ μὲ προθυμίαν ὡς νὰ μὴ ἐπρόκειτο περὶ οὐδενός, ἀπέσυραν τὸ πολυβόλον καὶ τὸ ἀπεμάκρυναν. Δὲν ἔχετε νὰ φοβηθῆτε τίποτε, τοὺς ἐδήλωσαν, ἀλλὰ ἡ ἀνησυχία τῶν ἀνδρῶν ηὔξανεν. Ὅταν δὲ εὑρέθησαν ἀπέναντι, διότι ἦσαν ἀμφιθεατρικῶς εἰς τὴν πλαγιὰν καὶ ἔβλεπον τὴν πόλιν νὰ καίεται καὶ νὰ πυρπολῆται ὁλόκληρος, ἡ ἀνησυχία των ὑπῆρξεν ἔτι μεγαλυτέρα, διότι δὲν ἐγνώριζαν τὴν τύχην τῶν γυναικοπαίδων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο ἐντὸς τῆς πυρπολουμένης πόλεως. Καὶ μετὰ 3½ ὥρας φρικιαστικοῦ δράματος, ἐδόθη τὸ σύνθημα μὲ τρεῖς κυανᾶς φωτοβολίδας, καὶ τὰ πολυβόλα ἐθέρισαν πάντας, ἄνω τῶν 800. Καὶ ἐπηκολούθησε τὸ συνεργεῖον τῆς χαριστικῆς βολῆς. Πρῶτα, ἤρχισαν ἀπὸ τὰ παιδία, τὰ ὁποῖα ἐφώναζον: Τί πταίομεν ἡμεῖς; Τί μᾶς σκοτώνετε; Καὶ διὰ νὰ παύσουν τὰς φωνὰς ἔρριψαν τὴν χαριστικὴν βολήν, πρῶτα, ἐναντίον τῶν παιδιῶν. Ἀκολούθως ἐξετέλεσαν διὰ χαριστικῆς βολῆς πάντας, πλὴν ὀκτώ, οἱ ὁποῖοι ἦσαν πληγωμένοι εἰς τὸ κεφάλι καὶ ἐφαίνοντο ὡς σκοτωμένοι, καὶ τριῶν, ἐκ τῶν ὁποίων αἱ χαριστικαὶ βολαὶ δὲν ἔφερον ἀποτέλεσμα, διότι ἡ διεύθυνσις τῆς κάννης τοῦ ὅπλου ἐστρέφετο πρὸς τὰ κάτω καί, ἔτσι, ἔθραυσε μὲν τὰ κάτω ὀστᾶ τοῦ κρανίου, ἀλλ’ ἡ ζωὴ παρέμεινεν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Προτοῦ ὅμως οἱ Καλαβουτινοὶ ξεψυχήσουν, προτοῦ πέσουν, ἐφώναξαν: Ζήτω ἡ Ἑλλάς! Ζήτω ἡ Ἐλευθερία! (Χειροκροτήματα). Δὲν ἐκάμφθησαν οὔτε τὴν τελευταίαν στιγμήν. Εἰς τὸ σχολεῖον τὸ δρᾶμα ἦτο ἐπίσης φρικιαστικόν. Τὸ πῦρ μετεδόθη εἰς τὴν στέγην καὶ ἐκινδύνευον τὰ γυναικόπαιδα νὰ καοῦν ζωντανά. Ἐκείνην τὴν ὥραν, ἕνας στρατιώτης, οὐχὶ γερμανικῆς καταγωγῆς, ὁ ὁποῖος ἐφύλασσε τὴν ὀπισθίαν θύραν, τὴν ἤνοιξε, διότι ἐλυπήθη τὰς μητέρας, αἱ ὁποῖαι ἔρριχναν τὰ παιδιά των ἀπὸ τὸ παράθυρον διὰ νὰ τὰ σώσουν, ἔστω καὶ ἀκρωτηριασμένα. Καὶ ἐξεχύθη ὁ γυναικόκοσμος ἐκτὸς τοῦ σχολείου καὶ ἐσώθη ὡς ἐκ θαύματος, διότι μετὰ τρία λεπτὰ κατέπεσεν ἡ στέγη καὶ ἐκάη τὸ σχολεῖον ὁλόκληρον. Ἔξαλλες, παράφρονες, οἱ γυναῖκες, γυρίζουν διὰ νὰ ἀνακαλύψουν ποῦ ἔχουν ὁδηγηθῆ οἱ σύζυγοι, οἱ πατέρες, οἱ ἀδελφοί των. Καὶ οὐδαμοῦ ἀνευρίσκουν ἴχνη! Οἱ δὲ Γερμανοὶ εἶχον ἤδη ἐγκαταλείψει τὴν πόλιν καὶ ἐστρέφοντο πρὸς ἄλλα χωρία τῆς περιοχῆς. Εἰς τὸ τέλος μερικαὶ τῶν γυναικῶν εἶχον στραφῆ πρὸς τὸ νεκροταφεῖον, ὅπου ἀντίκρυσαν ἕνα μελανὸ σημεῖο μεγάλο. Ἐνόμισαν ὅτι ἐπρόκειτο περὶ συγκεντρώσεως τῶν ἀνδρῶν των. Καὶ ἐπλησίασαν! Καὶ ὅταν ἐπλησίασαν, εὑρέθησαν πρὸ 850 νεκρῶν! Τὸ χῶμα ἦτο ποτισμένον μὲ τὸ αἷμα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν! Φαντασθῆτε τὰς οἰμωγάς, τοὺς κλαυθμούς, τοὺς ὀδυρμούς! Τὰ φαράγγια καὶ οἱ πλαγιὲς ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας ἀντηχοῦσαν ἀπὸ τὰ κλάμματα. Τὰ παιδιὰ ἐφώναζον τοὺς πατέρας των, καὶ αἱ σύζυγοι τοὺς συζύγους των. Ἀλλ’ ὁ σκληρὸς Γερμανὸς δὲν ἠρκέσθη εἰς αὐτό. Ἐπὶ μίαν ἑβδομάδα, κύριοι, ἱκετεύομεν διὰ τοῦ Μακαριωτάτου νὰ ἐπιτρέψουν νὰ μεταβῇ ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς διὰ νὰ προσφέρῃ τὴν βοήθειάν του. Καὶ ἠρνήθησαν! Εὐτυχῶς τὴν τρίτην ἡμέραν, λαθραίως, δύο αὐτοκίνητα τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ ἐκ Πατρῶν μετέβησαν ἐκεῖ μὲ μερικὰς νοσοκόμους καὶ παρέσχον τὰς πρώτας βοηθείας εἰς τὰς γυναῖκας καὶ τὰ παιδιά. Ἡ ταφὴ ἦτο ἀδύνατος. Ἐργαλεῖα δὲν ὑπῆρχον. Μὲ τὰ χέρια καὶ μὲ ξύλα προσπαθοῦσαν νὰ ἀνασκάψουν τὸ ἔδαφος. Χωρικοὶ ἀπὸ τὰ ἄλλα χωριὰ δὲν ἐτόλμων νὰ πλησιάσουν, διότι τὸ ἔργον τῶν Γερμανῶν δὲν εἶχεν ἀκόμη τελειώσει εἰς τὰ πέριξ καὶ ἐφοβοῦντο νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν πόλιν. Καὶ σήμερον, κύριοι, ἡ πόλις τῶν Καλαβρύτων ἔχει τοὺς μὲν ἄνδρας νεκρούς, τὰ δὲ γυναικόπαιδα ποὺ ἀπέμειναν, καλύπτει τὸ πένθος καὶ ἡ ἔνδεια. Ἦτο ἡ μοῖρα, κύριοι, τῶν Καλαβρύτων, μετὰ 122 χρόνια, νὰ ἀποτελέσουν καὶ πάλιν ἕνα σύμβολον ἱστορικὸν διὰ τὸν Ἑλληνισμόν. Αἰωνία ἡ μνήμη τῶν νεκρῶν μαρτύρων καὶ δόξα καὶ τιμὴ εἰς τὰ Καλάβρυτα! Σήμερον κεῖνται καθημαγμένα καὶ ἐρειπωμένα. Εἴμεθα βέβαιοι, ὅμως, ὅτι, μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ, μὲ τὴν φιλαλληλίαν τῶν συνανθρώπων καὶ μὲ τὴν ἀρωγὴν τοῦ Κράτους, ὅτι θὰ ἀνοικοδομηθοῦν καὶ πάλιν, θὰ ἀναγεννηθοῦν ὡς φοῖνιξ ἐκ τῆς τέφρας του καὶ θὰ εἶναι πάλιν ἕτοιμα, ὅταν ἡ Πατρὶς τὸ καλέσῃ, νὰ προσφέρουν ἐκ νέου τὴν ὑπερτάτην θυσίαν. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Οἰκονομίδης ἔχει τὸν λόγον.

§12Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, βαθύτατος ἄλγος συνέχει πᾶσαν Ἑλληνικὴν ψυχὴν διὰ τὸ ἀνήκουστον δρᾶμα τῶν Καλαβρύτων. Διὰ τριῶν φαλάγγων οἱ Οὖννοι ἐξεκίνησαν ἀπὸ τὰς Πάτρας, ἀπὸ τὴν Τρίπολιν καὶ ἀπὸ τὸ Αἴγιον, διὰ νὰ φθάσουν εἰς τὰ Καλάβρυτα. Ἔκαμον αὐτό, ὄχι διὰ νὰ σκοτώσουν τοὺς Καλαβρυτινούς, ἀλλὰ διὰ νὰ πλήξουν τὴν Ἑλληνικὴν φιλοτιμίαν. Διότι ἀπὸ τὰ Καλάβρυτα καὶ ἀπὸ τὰ ἱστορικὰ μοναστήρια μας ἐξεπορεύθη ἡ ἰδέα τῆς ἐλευθερίας καὶ τοῦ δικαίου. Βαδίζοντες οἱ Γερμανοὶ πρὸς τὰ Καλάβρυτα, ἐπυρπόλησαν τὰ χωριὰ Ἐπάνω καὶ Κάτω Ζαφλωροῦ καὶ Ρωγοὺς καὶ κατέσφαξαν τοὺς πληθυσμοὺς τῶν χωριῶν αὐτῶν μέσα εἰς τὶς ἐκκλησίες. Ἔφθασαν τὴν 9ην Δεκεμβρίου, τὸ βράδυ, εἰς τὰ Καλάβρυτα. Μὲ τὸ ψεῦδος, ποὺ χαρακτηρίζει τὴν φυλὴν αὐτὴν τῶν Οὔννων, καὶ τὴν ὑποκρισίαν, ὑπεσχέθησαν εἰς τὸν λαὸν ὅτι δὲν ἔχει νὰ φοβηθῇ τίποτε, ὅτι ἦλθον διὰ νὰ ἀποκαταστήσουν τὴν τάξιν καὶ νὰ διώξουν τοὺς κομμουνιστάς, οἱ ὁποῖοι ἐβασάνιζον καὶ αὐτοὶ τοὺς Καλαβρυτινούς. Οἱ Καλαβρυτινοί, λαὸς γενναῖος, λαὸς φιλότιμος, λαὸς μὴ ὑποπτευόμενος ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποκρύπτεται ἀπὸ ἕνα πεπολιτισμένον λαὸν τοιαύτη κακία καὶ τοιοῦτον ἔγκλημα, ἐπίστευσεν εἰς τὰς ὑποσχέσεις καὶ ἔμεινεν εἰς τὴν πόλιν. Ἐπὶ δύο ἡμέρας ἐκράτησαν εἰς ἀγωνίαν τὸν πληθυσμὸν καὶ ἐφρόντισαν μὲ ὅλα τὰ μέσα νὰ πιστεύσῃ ὁ κόσμος, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ συμβῇ τίποτε τὸ μοιραῖον, τίποτε τὸ κακόν, τίποτε τὸ ἐγκληματικόν. Τὴν Κυριακὴν τὸ πρωΐ, ἀφοῦ προηγουμένως καθ’ ὅλην τὴν νύκτα εἶχον ἐπιδοθῆ εἰς παντὸς εἴδους λεηλασίας καὶ εἶχον ἀποφράξει ὅλους τοὺς δρόμους, ὥστε νὰ καθίσταται ἀδύνατος ἡ ἔξοδος, εἰδοποίησαν νὰ συγκεντρωθοῦν ὅλοι, ἄνδρες, γυναῖκες καὶ παιδιά, εἰς τὴν πλατεῖαν τῆς πόλεως. Τοὺς εἶπαν νὰ πάρουν καὶ μία κουβέρτα. Τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἔκαμαν διὰ νὰ τοὺς ἀποκοιμίσουν, διὰ νὰ τοὺς ἐξαπατήσουν, διὰ νὰ μὴ καταλάβουν τί ἐπρόκειτο νὰ συμβῇ. Πράγματι ἐπῆραν ὅλοι μίαν κουβέρταν καὶ συνεκεντρώθησαν εἰς τὴν πλατεῖαν τῶν Καλαβρύτων. Καὶ ἤρχισεν ἐκεῖ νὰ ἐκτυλίσσεται τὸ φοβερὸν δρᾶμα: Οἱ ἄνδρες μὲ τὰ ἄνω τῶν 13 ἐτῶν παιδιὰ δεξιά, οἱ γυναῖκες μὲ τὰ μικρότερα παιδιὰ ἀριστερά. Τὰ παιδιὰ τῶν Καλαβρυτινῶν, μὴ ὑποπτευόμενα τί ἐπρόκειτο νὰ συμβῇ, δὲν ἠκολούθησαν τὶς μανάδες των, ἀλλ’ ἐπῆγαν μὲ τοὺς πατέρες των. Οἱ Οὖννοι, μολονότι κατὰ τὴν διαλογὴν παρετήρησαν τὸ φαινόμενον αὐτό, ὅτι δηλαδὴ παιδιὰ 5, 6 καὶ 7 ἐτῶν, ἠκολούθησαν τοὺς πατέρες των, δὲν ἐφρόντισαν νὰ τὰ ἐμποδίσουν. Τὰ ἀφῆκαν νὰ ἀκολουθήσουν καὶ αὐτὰ τὴν τραγικὴν μοῖραν τῶν πατέρων των! Ἀφοῦ ἔληξεν ἡ διαλογή, οἱ μὲν ἄνδρες καὶ τὰ μεγάλα παιδιὰ ὡδηγήθησαν εἰς μίαν πλαγιὰν ἐπάνω ἀπὸ τὸ νεκροταφεῖον, οἱ δὲ γυναῖκες μὲ τὰ μικρότερα παιδιὰ εἰς τὸ σχολεῖον. Ὅταν οἱ ἄνδρες ἔφθασαν εἰς τὴν πλαγιάν, εὑρέθησαν περικυκλωμένοι ἀπὸ 2.000 ἐνόπλους Γερμανούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον φροντίσει προηγουμένως νὰ σκεπάσουν τὰ πολυβόλα. Ἐκεῖ οἱ Καλαβρυτινοὶ ἐκατάλαβαν τί ἐπρόκειτο νὰ συμβῇ. Ἀντήλλαξαν τὸ τελευταῖον ἐπιθανάτιον φίλημα μὲ τὰ παιδιά τους. Ἕνας δικηγόρος Καλαβρυτινὸς ἐσηκώθηκε καὶ ἐξεφώνησε τὸν κύκνειον λόγον του. Τοὺς εἶπεν, ὅτι «τὰ Καλάβρυτα ἔδωκαν τὸ παράδειγμα εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον, τὰ Καλάβρυτα ἐφώτισαν τὸν κόσμον καὶ ἔδωκαν τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ τὸ θαῦμα τῆς παλιγγενεσίας». Καὶ τοὺς συνέστησε: νὰ μὴ φοβηθῇ κανείς. Ἐμεῖς θὰ πεθάνωμεν, εἶπεν, ἀλλὰ εἰς τοὺς τάφους μας ἐπάνω θὰ βλαστήσῃ ὡραιοτέρα ἡ Ἑλληνικὴ ἐλευθερία καὶ ἡ ἐλευθερία τοῦ κόσμου, χάριν τῆς ὁποίας ἠγωνίσθησαν τὰ Καλάβρυτα. Ὕστερα οἱ Οὖννοι ἔβαλαν φωτιὰ εἰς τὴν πόλιν. Ἠθέλησαν πρὶν ξεψυχήσουν οἱ Καλαβρυτινοί, νὰ δοκιμάσουν καὶ τὸ τελευταῖον ποτήριον τῆς πικρίας, νὰ ἰδοῦν τὰ σπίτια των νὰ καίωνται, ἀφοῦ προηγουμένως τὰ ἐλεηλάτησαν. Τὴν ἰδίαν ὥραν σχεδόν, μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν Καλαβρυτινῶν, ἕνας Ταγματάρχης Οὖννος διέταξε νὰ βάλουν φωτιὰ εἰς τὸ σχολεῖον. Ἀλλόφρονες οἱ γυναῖκες καὶ τὰ παιδιὰ ἐπηδοῦσαν ἀπὸ τὰ παράθυρα. Ἕνας ὅμως Γερμανός, ὅπως ἀνέφερεν καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ζαΐμης, Αὐστριακὸς τὴν καταγωγήν, δὲν ἠμπόδιζε νὰ φύγουν ἀπὸ τὰ παράθυρα τὰ γυναικόπαιδα. Καὶ τὰ γυναικόπαιδα, χάρις εἰς τὴν εὐγενικὴν ψυχὴν τοῦ Αὐστριακοῦ, ἐσώθησαν. Τὴν ἰδίαν ὥραν τὰ πολυβόλα ἐθέριζον τοὺς Καλαβρυτινούς. Μία πλαγιὰ σκεπάστηκε ἀπὸ ἀνθρώπινα σώματα. Ἐσφάγησαν κατὰ τὸν ἀπάνθρωπον αὐτὸν τρόπον 900 Καλαβρυτινοί. Ὅταν τὰ γυναικόπαιδα ἔβγαιναν ἔξω, ἐπειδὴ ἡ ἀπόστασις ἦτο τοιαύτη, ἀλλὰ καὶ τὸ πρᾶγμα δύσκολον νὰ πιστευθῇ ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σφαγῇ ὅλος ὁ πληθυσμός, ἀναζητοῦσαν τοὺς ἄνδρας των. Δὲν ἐπίστευον μέχρι τῆς στιγμῆς, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν σκοτωθῇ. Ἀλλὰ δὲν ἐβράδυναν νὰ βγοῦν ἀπὸ τὴν πλάνην αὐτήν. Μόλις ἐπροχώρησαν, εἶδον τὴν πλαγιὰν μὲ ὅλα τὰ σώματα τῶν Καλαβρυτινῶν ἐκτάδην κείμενα. Ἔσπευσαν ἐκεῖ καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ περιγραφῇ ὁ ὀλοφυρμὸς τῶν γυναικοπαίδων, τὰ ὁποῖα μὲ τὰ χέρια τους ἤνοιξαν τοὺς τάφους τῶν παιδιῶν των, τῶν ἀνδρῶν των, τῶν συζύγων των. Τὰ καθάρματα αὐτά, οἱ ἐπάρατοι αὐτοὶ Οὖννοι, ἀφοῦ ἔκαναν τὰ φοβερὰ ἐγκλήματα, ἐπέστρεψαν νὰ φέρουν καὶ τὴν καταστροφὴν εἰς τὰ ἱστορικὰ μοναστήρια. Ἐπῆγαν εἰς τὴν Ἁγίαν Λαύραν, ἔβαλαν φωτιά, κατέσφαξαν τοὺς μοναχοὺς τοῦ ἱστορικοῦ μοναστηρίου, εἰς τὸ ὁποῖον ὑψώθη ἡ σημαία τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως καὶ ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἡ ἰδέα τῆς ἐλευθερίας ἐξεπορεύθη. Ἕνα ἄλλο συνεργεῖον Οὔννων κατευθυνόμενον εἰς τὸ Μέγα Σπήλαιον, κατεκρήμνισε τοὺς μοναχοὺς ἀπὸ τοὺς βράχους τοῦ μοναστηρίου καὶ ἐπυρπόλησαν, καθ’ ὅσον ἦτο δυνατὸν νὰ πυρποληθῇ, τὸ μοναστήριον. Καὶ ἐβεβήλωσαν τὸ μοναστήριον ἐκεῖνο, ἀπὸ τὴν κορυφὴν τοῦ ὁποίου ὁ ἱστορικὸς ἡγούμενος τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ὅταν ὁ Ἰμπραὴμ ἔκαιε διὰ πυρὸς καὶ σιδήρου τὴν Πελοπόννησον καὶ ἔφθασε μέχρι τοῦ Μεγάλου Σπηλαίου, ἐζήτησε καὶ ἠξίωσεν ἀπὸ τὸν ἡγούμενον νὰ παραδοθῇ τὸ μοναστήριον μὲ τοὺς ἐκεῖ καλογήρους, ἐδημιούργησε τὴν ἱστορικὴν ἐκείνην ἀπάντησιν: «Πασᾶ σὲ συμβουλεύω νὰ φύγῃς, διότι ἐὰν μείνῃς καὶ μᾶς νικήσῃς, θὰ νικήσῃς καλογήρους. Ἐάν, ὅμως, ἐμεῖς σὲ νικήσουμε, ὅπως μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ πιστεύωμεν, μαζὶ μὲ ἐσένα θὰ ἐξευτελισθῇ καὶ ἡ ἰσχυρὰ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία». Καὶ ὁ Ἰμπραὴμ Πασσᾶς, κατῃσχυμένος, ἔλυσε τὴν πολιορκίαν καὶ ἔφυγε. Οἱ Οὖννοι δὲν ἐσεβάσθησαν τὴν ἱστορικὴν αὐτὴν πραγματικότητα καὶ ἔκαμαν τὸ μεγαλύτερον ἔγκλημα, κατέστρεψαν καὶ τὰ ἱστορικὰ μοναστήρια μας. Ὡς αἰώνιον στίγμα θὰ μείνῃ εἰς τὸν ἐπάρατον καὶ τὸν ἐγκληματικόν, εἰς τὸν ἀπολίτιστον αὐτὸν λαὸν τὸ ἀνείπωτον δρᾶμα τῶν Καλαβρύτων. Οἱ ἄνδρες τῶν Καλαβρύτων, οἱ ἱστορικοὶ αὐτοὶ ἀπόγονοι τῶν γενναίων Καλαβρυτινῶν, ἀπέθανον, ἀλλὰ τὰ Καλάβρυτα θὰ ζήσουν πάντοτε εἰς τὴν καρδίαν τῶν Ἑλλήνων. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Σωτηρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§14Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὶς ἱερὲς αὐτὲς στιγμές, ποὺ μὲ ἀνάτασιν ψυχῶν, ἐνατενίζομεν πνευματικὰ τοὺς μαρτυρικοὺς ἥρωας τοῦ ἡρωϊκοῦ λαοῦ τῶν Καλαβρύτων, ποὺ ἔπεσαν ἐκεῖ, εἰς τὰ ἅγια χώματα, ποὺ ἔδωκαν πρῶτα τὴν λευτεριὰ στὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὸ Εἴκοσι Ἕνα, ἐκεῖ, ὅπου ὑπῆρξεν ἡ κοιτὶς τοῦ μακραίωνος Ἑλληνισμοῦ, ἐκεῖ εἰς τὰ ..... χωριά, εἰς τὰ χωριὰ ἐκεῖνα ποὺ ἦσαν ἀμόλυντα καὶ ἀπὸ τοὺς Τούρκους, τὶς ἱερές, λέγω, αὐτὲς στιγμὲς ὅλοι μας ἑνωμένοι μὲ μίαν σκέψιν, ἑνωμένοι μὲ μία καρδιά, ἂς νοιώσουμε μέσα μας τὶς ὑποχρεώσεις ποὺ μᾶς ἐπιβάλλει ἡ μεγάλη αὐτὴ θυσία, ἡ θυσία τῆς ζωῆς, τοῦ μεγαλυτέρου καλοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ ἄνθρωπος καὶ ἂς ἀποφασίσουμε καὶ ἡμεῖς ὅλοι μας νὰ προσπαθήσουμε νὰ φανοῦμε ἀντάξιοι τῆς θυσίας αὐτῆς. Καὶ θὰ φανοῦμε ἀντάξιοι τῆς θυσίας, ὅταν ἡμεῖς ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὰ πάθη ποὺ μᾶς δέρνουν, ἀπὸ τὶς διαφορὲς τὶς ἀνθρώπινες, ποὺ εἶναι βέβαια φυσικὲς ἐκδηλώσεις τῶν ἀντιθέσεων, καὶ ἑνωθοῦμε ὅλοι σὲ μιὰ ψυχὴ ποὺ θὰ ἀποβλέπῃ νὰ δώσουμε στὴν Πατρίδα μας, ὅτι μποροῦμε καλύτερο καὶ στοὺς ἐπιζήσαντας τοῦ τόπου ἐκείνου, τὴν πεποίθησιν καὶ τὴν βεβαιότητα ὅτι ἡ θυσία τῶν δικῶν των δὲν ἔγινε ἐπὶ ματαίῳ, ὅτι ἡ θυσία ἐκείνων δὲν ὑπῆρξε θυσία, ἡ ὁποία νὰ ἐγένετο ἀπὸ πλευρὰν ὑπολογιστικήν. Καὶ μετὰ αὐτὰ θὰ ἀποκαλύψω μίαν πλευρὰν τρομακτικὴν τῆς ὑποθέσεως τοῦ δράματος τῶν Καλαβρύτων, τὴν ὁποίαν ἐκείνην τὴν ἐποχὴν προσεπάθησα καὶ τὴν ἀνεὗρον καὶ τότε μάθαμε γιατὶ σκότωσαν στὰ Καλάβρυτα. Ἦτο ἕνα ἐρώτημα, γιὰ ποιὸ λόγο ἔκαψαν τὰ Καλάβρυτα καὶ ὄχι τὸ Αἴγιον καὶ ὄχι τὴν Πάτρα. Ἔ! Κύριοι. Μάθετέ το. Ὁ κακοποιὸς κομμουνισμὸς ποὺ ἐπεζήτει νὰ ὑποτάξῃ τοὺς πάντας, ὅταν εὗρεν τὴν ἀντίστασιν στὴν ὀργάνωσιν τοῦ πολιτικοῦ του κλίματος στὴν Πελοπόννησον, ἐβάλθηκε νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἀθλιότητα ποὺ θὰ τοῦ ἔδιδε τὴν δύναμιν νὰ ἐπιπλεύσῃ στὰ Καλάβρυτα καὶ στὰ ἀπάτητα βουνὰ τοῦ Χελμοῦ, καὶ ἔδωσεν, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, στοιχεῖα καὶ ἐκθέσεις εἰς τοὺς Γερμανούς, ὅτι, ὅταν εἶχε γίνει μία συμπλοκὴ καὶ εἶχον μείνει νοσηλευόμενοι στὸ νοσοκομεῖο Καλαβρύτων 3 ἢ 5 Γερμανοί, ὅταν οἱ ἀντάρται ἔφυγαν, τοὺς ἄφησαν νοσηλευομένους καὶ τοὺς ἐσκότωσαν οἱ Καλαβρυτινοί. Αὐτὴν τὴν μυαρὰν συκοφαντίαν εὑρῆκεν ὁ ἀδυσώπητος ἐχθρὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀπάνω σὲ αὐτὴν ἐστήριξαν οἱ κακοῦργοι Οὖννοι τὸν ἀφανισμὸν τῶν Καλαβρύτων. Ἐάν, κύριοι, ὁλοκληρώνοντες τὴν τόσον ἁδρὰν περιγραφὴν τῶν προλαλησάντων, νοιώσωμεν ὅλοι μας, νοιώσωμεν καλὰ ποῦ βρισκόμαστε καὶ σὲ ποιὸν κίνδυνον βρίσκεται ἡ Πατρίδα μας — ἐγὼ τοὐλάχιστον βροντοφωνῶ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς καὶ σήμερον τὰ δεινά, τὰ ὁποῖα κατὰ τῆς Πατρίδος μας ἀπεργάζεται ὁ κομμουνισμὸς — ἂς βάλουμε μέσα στὴν ψυχήν μας, ὅταν θὰ φύγουμε νὰ πᾶμε στὰ χωριά μας, στὰς ἐπαρχίας μας, ἂς βάλουμε ὡς σκοπόν μας νὰ ἀγωνισθῶμεν, διότι ὁ κίνδυνος εἶναι μέγας. Ἄς φωτισθῶμεν ἀπὸ τὸ μεγάλο παράδειγμα τῶν Καλαβρύτων, ποὺ θὰ μείνῃ αἰώνιον στὴν ἱστορίαν, νὰ δείχνῃ σὲ κάθε ἄνθρωπο τὴν ὑπερτάτην θυσίαν διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ εἶναι ἕτοιμος πάντοτε γιὰ τὴν Πατρίδα. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀντωνόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§16Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἡρωϊκὴ πόλις τῶν Καλαβρύτων, ἀνέκαθεν ἐθεωρεῖτο ὡς ἡ πόλις, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξεπήδησεν ἡ πρώτη φλόγα ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς ἀνεξαρτησίας. Καὶ δικαίως, ἀξιότιμοι κύριοι βουλευταί, διότι ἀπὸ τὴν πόλιν τῶν Καλαβρύτων, ἤρχισαν οἱ πρῶτοι ἀγῶνες ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς ἀνεξαρτησίας. Τὸ ὁλοκαύτωμα ὅμως τῶν Καλαβρύτων καὶ ἡ θυσία τῶν κατοίκων της, ἡ ὁποία ἐγένετο πρὸ τριῶν ἀκριβῶς ἐτῶν, θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι τῆς δίδει κάθε δικαίωμα νὰ θεωρῆται ὡς εἷς, ἐκ τῶν κυρίων ἠθικῶν συντελεστῶν τῆς παγκοσμίου νίκης τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς ἐλευθερίας κατὰ τοῦ φασισμοῦ. Διότι, κύριοι ἡ θυσία καὶ ἡ αὐτοθυσία τῶν κατοίκων, ἡ ὁποία ἐξετέθη ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας, καθ’ ὃν τρόπον ἐγένετο, ὅτι δηλαδὴ στωϊκώτατα καὶ ζητωκραυγάζοντες ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας ἐδέχθησαν τὸν θάνατον, τοῦτο ἀποτελεῖ καὶ θὰ ἀποτελεῖ εἰς τὴν ἱστορίαν ἕνα μεγάλο παράδειγμα καὶ θὰ ἀποτελέσῃ ἕνα ἠθικὸν δίδαγμα εἰς ὅλους τοὺς λαούς, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας. Δικαιότατα, λοιπόν, προσήκει πᾶσα τιμὴ εἰς τὸ ὁλοκαύτωμα αὐτό, καὶ πρέπει ὅλοι νὰ ἀναμνησθῶμεν τῆς μνήμης τῶν ἀθώων ἡρώων αὐτῶν. Καὶ δικαίως ἐτηρήσαμεν σιγήν. Ἄς εὐχηθῶμεν, κύριοι βουλευταί, ὅπως τὸ ὁλοκαύτωμα τῶν Καλαβρύτων, καὶ ἡ θυσία τῶν Καλαβρυτινῶν, ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, ἀποτελεῖ ἕνα παράδειγμα ἠθικόν, παγκοσμίου σημασίας, ἀποβῇ πρὸς ὄφελος καὶ τῶν ἐθνικῶν μας δικαίων καὶ μᾶς ἐπιτρέψῃ νὰ ἐλπίσωμεν, ὅτι μὲ τὸ ὁλοκαύτωμα αὐτὸ καὶ ἡ θυσία αὐτή, θὰ δώσῃ ὁ Θεός, νὰ μᾶς ἀναγνωρισθοῦν τὰ ἐθνικά μας δίκαια. (Χειροκροτήματα).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§18Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Οἱ ἐν τῇ Βουλῇ Ἀντιπρόσωποι τῆς περιφερείας Καλαβρύτων, διεξετραγώδησαν τόσον εὐγλώττως τὸ ἀνείπωτον δρᾶμα, τὸ ὁποῖον ἐξειλίχθη πρὸ τριῶν ἐτῶν, κατὰ τὴν ἡμέραν αὐτήν, εἰς τὰ Καλάβρυτα, ὥστε νὰ μὴ χρειάζεται νεωτέρα περιγραφὴ αὐτοῦ. Τὸ δὲ μαρτύριον τῶν Καλαβρυτινῶν, ὅλοι διαισθανόμεθα ὅτι εὗρεν ἀπήχησιν εἰς ὅλας τὰς ψυχὰς καὶ εἰς ὅλας τὰς καρδίας, ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου, νομίζω, ὅτι τὸ δρᾶμα τῶν Καλαβρύτων, εὗρεν ἀπήχησιν καὶ πέραν τῶν ὁρίων μας, καὶ τοὐλάχιστον εἰς τὸν Ἑλληνισμὸν τῆς Ἀμερικῆς, ὁ ὁποῖος ἔδειξεν ὅλην τὴν συγκίνησίν του καὶ ὅλον τὸ ἐνδιαφέρον του. Ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι ἐπιδείξας τὸ ἐνδιαφέρον μου ὑπὲρ τῶν Καλαβρύτων, ἐνόμισα, ὅτι ἐκ τῶν ὀλίγων πιστώσεων, τὰς ὁποίας διέθετα ὡς Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἔπρεπε νὰ διαθέσω ὑπὲρ τῆς διαρρυθμίσεως τῆς κοίτης τοῦ Βουραϊκοῦ, διὰ νὰ δοθῇ, ὄχι μόνον κάποια ἐργασία εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Καλαβρύτων. Καὶ ἀπεστάλη ἤδη ἐκεῖ ἐκσκαφεύς, ὁ ὁποῖος ἤρχισε τὴν ἐργασίαν του ἀπὸ μηνῶν. Καὶ προσωπικῶς ἐπεσκέφθην τὰ Καλάβρυτα. Ἀλλὰ καὶ προβλέπων τὴν σημερινὴν ἡμέραν, ὑπὸ τὴν ἄλλην μου ἰδιότητα, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως, προσεπάθησα νὰ ἐξοικονομήσω, ὅτι ἦτο δυνατὸν, διότι προέβλεπον, ἴσως, ὅτι λόγῳ τοῦ χειμῶνος μερικαὶ πιστώσεις δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ χρησιμοποιηθοῦν δι’ ἐκεῖ ὅπου εἶχον ὁρισθῆ, λόγῳ τοῦ χειμῶνος καὶ τὸ ὀρεινὸν τοῦ ἐδάφους, καὶ ἐξοικονόμησα 250 ἑκατομμύρια, μὲ τὰ ὁποῖα διέταξα τὸν ἐκεῖ Ἀντιπρόσωπον τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἀνοικοδομήσεως νὰ θέσῃ ἐκεῖ τὸν θεμέλιον λίθον, ὡρισμένου ἀριθμοῦ οἰκημάτων, πρὸς ἀνοικοδόμησιν τῶν Καλαβρύτων, τῶν ὁποίων τὸ σχέδιον, ὅπως, ἴσως, θὰ γνωρίζουν οἱ Ἐκπρόσωποι τῆς περιφερείας, ἔχει ἐκπονηθῆ ἐπὶ νέων συγχρονισμένων βάσεων, οὕτως ὥστε τὰ Καλάβρυτα ἀνοικοδομούμενα νὰ φθάσουν καὶ εἰς νέαν δόξαν πολιτισμοῦ, ἀφοῦ ἀπέκτησαν διπλῆν δόξαν τοῦ μαρτυρίου, τόσον κατὰ τὸ 21, ὅσον καὶ σήμερον. (Χειροκροτήματα).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Τουρκοβασίλης ἔχει τὸν λόγον.

§20Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἦτο παράλειψις τῆς Ἐθνικῆς μας Ἀντιπροσωπείας, ἂν παρήρχετο ἐν σιγῇ τὴν θλιβερὰν ταύτην ἐπέτειον ἑνὸς τραγικωτάτου δράματος, ὁλοκαυτώματος τῶν κατοίκων τῆς ἱστορικῆς καὶ μαρτυρικῆς αὐτῆς πόλεως τῶν Καλαβρύτων. Καὶ χωρὶς νὰ μειοῦται οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον ὁ βαθμὸς τῆς βαρβαρότητος τῶν κατακτητῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ προσθέσωμεν, ὅτι ὁ ἐρυθρὸς Μινώταυρος ἔπαιξε καὶ ἐδῶ σημαντικῶς ρόλον, ὁ Μινώταυρος αὐτός, ὁ ὁποῖος δὲν ἀφήνει τὴν ὡραίαν μας Χώραν νὰ ἡσυχάσῃ ἀκόμη. Οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐκ Καλαβρύτων, ὡμίλησαν ἐπὶ τῶν γεγονότων αὐτῶν, τὰ ἐπανέφεραν εἰς τὴν μνήμην μας καὶ ἔφεραν εἰς ὅλους μας τὰ δάκρυα εἰς τοὺς ὀφθαλμούς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εὗρε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τοῦ τί ἔκαμε διὰ τὰ Καλάβρυτα. Φρονῶ, ὅτι τὸ μεγαλείτερον μνημόσυνον, τὸ οὐσιαστικώτερον μνημόσυνον θὰ ἦτο, ἂν ἡ Ἐθνική μας Ἀντιπροσωπεία ἐξέφραζε μίαν εὐχὴν διάπυρον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀποβλέψῃ ἀκόμη περισσότερον καὶ ἀκόμη ἐντονώτερον πρὸς τὴν δυστυχίαν τῶν Καλαβρύτων. Τὰ Καλάβρυτα διὰ δευτέραν φορὰν παίρνουσι μίαν ἐξέχουσαν θέσιν εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ τρισενδόξου Ἑλληνικοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα).

§21Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἐζητήσαμε τὸν λόγον διὰ τὰς πλημμύρας ποὺ ἔλαβον χώραν εἰς τὴν Ἤπειρον. Εἶναι τραγικὴ ἡ κατάστασίς μας.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσῃ, ὅμως, μόνον εἷς ρήτωρ ἐπ’ αὐτοῦ. Ὁ κ. Ι. Φωτόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§23Ι. ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ Φανάρι τῆς Πρεβέζης, συνέβησαν καταστρεπτικαὶ πρωτοφανεῖς πλημμύραι. Τριῶν χωρίων, τῶν κατοίκων ἀγνοεῖται ἡ τύχη. Τὰ σπίτια τῶν ἔχουν περικυκλωθῆ καὶ ἔχουν καλυφθῆ ἀπὸ νερὸ καὶ δὲν ἠξεύρωμεν τί γίνεται ἐκεῖ. Οἱ κάτοικοι διαμαρτύρονται, διότι μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς, δὲν ἔχουν ληφθῆ μέτρα, διὰ νὰ μπορέσουμε νὰ δοῦμε τί κάνουν. Θὰ παρακαλέσω νὰ διατάξετε νὰ σταλοῦν ἀμέσως συνεργεῖα, νὰ βγάλουν τοὺς κατοίκους μέσα ἀπὸ τὰ σπίτια των, διότι κινδυνεύουν νὰ πεθάνουν. Ἐπίσης νὰ σταλῇ περίθαλψις, διότι δὲν ἔχουν τί νὰ φᾶνε. Ἐπίσης οἱ κάτοικοι τῆς Ἠπείρου διαμαρτύρονται, διότι ἡ Κυβέρνησις τοὺς ἔχει ἐγκαταλείψει παντελῶς καὶ δὲν κατώρθωσεν ἡ ἁρμοδία Ὑπηρεσία νὰ τοὺς δώσῃ οὔτε τὰ συρματοπλέγματα ποὺ ἐζήτησαν. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἤθελα νὰ διαταχθῇ ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία νὰ ἐπέμβῃ αὐτὴν τὴν στιγμήν, διότι ἄλλως δὲν θὰ προφθάσωμεν τοὺς κατοίκους.

§24Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Διὰ ποῖον ἀκριβῶς σημεῖον ὁμιλεῖτε; Ἡμεῖς, ὁμολογῶ, δὲν ἔχομεν ὅμοια τηλεγραφήματα, οὔτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, περὶ τῆς τραγικότητος, τὴν ὁποίαν παρουσιάζετε.

§25Ι. ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ τηλεγράφημα τὸ κατέθεσα εἰς τὸν κ. Καλκάνην.

§26Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Πρόκειται περὶ τῶν πλημμυρῶν τοῦ Ἀχέροντος, ὁ ὁποῖος ὁλόκληρον τὴν πεδιάδα τοῦ Χαλαρίου τὴν μετέβαλεν εἰς λίμνην καὶ τεσσάρων χωρίων οἱ κάτοικοι ἔχουν ἀποκλεισθῆ τελείως. Θὰ παρακαλέσω νὰ συστήσετε εἰς τὸν ἀπόντα Ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν ἀποκεκλεισμένων κατοίκων, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ νὰ προωθήσῃ ἐνδύματα καὶ κλινοστρωμνὰς εἰ δυνατὸν διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν κατοίκων. Ἐπὶ πλέον παρακαλῶ τὸν παρόντα Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ συμφωνήσῃ ὅτι εἶναι ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη τῆς ἀποστολῆς ὄχι ἑνὸς, ἀλλὰ δύο ἐκσκαφέων διὰ τὴν διάνοιξιν τῶν ἀποχετευτικῶν χανδάκων ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν σημείων ἐκβολῆς τοῦ ποταμοῦ Ἀχέροντος ἀφ’ ἑτέρου. Ἔχω, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἰδίαν γνῶσιν τοῦ ἐνδιαφέροντος, τὸ ὁποῖον προσωπικῶς ἐξεδηλώσατε διὰ τὴν γέφυραν τοῦ Καλαμᾶ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐνδιαφερθῆτε καὶ πάλιν προσωπικῶς καὶ διὰ τὸ ζήτημα τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς.

§27Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ὅπως ὡμολογήσατε, μόλις ἔλαβα γνῶσιν τῆς παρασύρσεως τῆς γεφύρας τοῦ Καλαμᾶ, ἐπειδὴ τεχνικῶς βεβαίως δὲν ἦτο εὔκολος ἡ ἀποκατάστασις, συνεννοήθην μὲ τὸ ἐπιτελεῖον ἀμέσως, τὸ ὁποῖον τὴν ἑπομένην μὲ ἐπληροφόρησεν ὅτι διὰ γεφυροσκευῆς ἀποκατέστησε τὴν συγκοινωνίαν.

§28Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Ὄχι ἀκόμη. Διετάχθη ὁ Ἐπιθεωρητὴς Δημοσίων Ἔργων Ἰωαννίνων, ὁ ὁποῖος προέβη εἰς τὴν προμήθειαν τῆς ξυλείας καὶ ἤρχισεν ἤδη ἡ κατασκευὴ πορθμείου.

§29Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Τὸ Ἐπιτελεῖον μὲ εἰδοποίησεν ὅτι ἀπεκατέστησε τὴν συγκοινωνίαν διὰ προχείρου διαβάσεως. Διὰ τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα λέγετε, δὲν ἔχω γνῶσιν τοῦ πράγματος καὶ τὸ πληροφοροῦμαι ἀπὸ σᾶς. Πάντως θὰ πράξωμεν ὅτι ἠμποροῦμεν.

§30Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Εὐχόμεθα νὰ εἶναι ψέμμα, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν εἶναι, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὸ γνωστὸν καὶ τὸ δεδηλωμένον προσωπικόν σας ἐνδιαφέρον.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ.

Ὑπεβλήθη πρότασις, δεόντως ὑπογεγραμμένη, περὶ προτάξεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 266 ἀναφορᾶς τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ὁ κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον.

§32Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Τὸ θέμα τῆς ἀναφορᾶς, κύριοι συνάδελφοι, τοῦ συντονιστικοῦ γραφείου τῶν ἀμπελουργικῶν συνεταιρισμῶν, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου. Ὅταν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως συνεζητεῖτο τὸ ὑπ’ ἀριθ. 52 νομοθετικὸν διάταγμα περὶ καθορισμοῦ κατωτάτου ὁρίου φορολογίας εἰς 150 δραχ. κατ’ ὀκᾶν ἀνέφερα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ παρεκάλεσα καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισίν του, διότι θὰ κατέληγεν εἰς τεραστίαν ἐπιβάρυνσιν τῆς παραγωγῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπέμεινε καὶ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς, ἔδωσεν, ὅμως, μίαν ὑπόσχεσιν ὅτι εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν μετὰ τὸν τρυγητὸν ἐκλονίζοντο αἱ τιμαί, θὰ εἰσῆγε νομοθέτημα περιορισμοῦ τοῦ κατωτάτου ὁρίου τῶν 150 δραχμῶν. Τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ψηφισθέντος νομοθετικοῦ διατάγματος εἶναι τοῦτο, ὅτι ἐπειδὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πᾶνε ὅλαι αἱ περιφέρειαι διὰ λόγους σχετικῆς δικαιοσύνης εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν, ἔγιναν τρεῖς κατηγορίαι καὶ ἔτσι ἐφθάσαμεν νὰ ἔχωμεν 150, 175 καὶ 200 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, ἐὰν δὲ προστεθοῦν καὶ διάφοροι ἄλλοι τοπικοὶ φόροι περίπου 20%, φθάνομεν εἰς τεραστίαν ἐπιβάρυνσιν τῆς παραγωγῆς. Ἔχομεν ὡρισμένας περιφερείας, εἰς τὰς ὁποίας ἀποδεικνύεται ἐξ ἐπισήμων στοιχείων, ὅτι ἡ τιμὴ εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν εἶναι 500 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, ὅπως εἶναι εἰς τὴν Τῆνον, ὅπως ἔχει πληροφορηθῆ τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν. Ὑπάρχουν ἄλλαι περιφέρειαι, ὅπως εἶναι πολλὰ μέρη τῆς Κρήτης, ὅπου αἱ τιμαὶ εἶναι κάτω τῶν χιλίων δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Εἰς τὴν Εὔβοιαν ἡ μέση τιμὴ κυμαίνεται περὶ τὰς χιλίας δραχμάς, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἀγοραστάς. Τὸ σοβαρώτερον εἶναι τοῦτο καὶ τὸ σημαντικώτερον, ὅτι τὸν φόρον, ἂν καὶ φαίνεται ὅτι εἶναι φόρος τῆς καταναλώσεως, τὸν πληρώνουν οἱ παραγωγοί, ἂν καὶ δὲν διαφεύγῃ τὴν προσοχὴν ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἐπιπτώσεως τῶν φόρων εἶναι δύσλυτον καὶ τελικῶς πληρωτὴς εἶναι ὁ καταναλωτής. Λέγω, λοιπόν, ὅτι τὸν φόρον τὸν πληρώνει ὁ παραγωγός, διότι πρόκειται περὶ προϊόντος, τὸ ὁποῖον παράγεται εἰς ποσότητας μεγαλυτέρας τῶν δυναμένων νὰ καταναλωθοῦν εἰς τὸν τόπον καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑφίσταται ὁ παραγωγὸς τὴν φορολογικὴν αὐτὴν ἐπιβάρυνσιν. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ συστήσωμεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εἰσαγάγῃ τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη, διότι ἄλλως ἡ παραγωγὴ τῆς ἀμπελουργίας θὰ διέλθῃ μίαν οἰκονομικὴν κρίσιν καὶ διότι ἔχει συναγωνιστάς, ἀλλὰ καὶ διότι εἶναι βαρυτάτη ἡ φορολογία ἐπὶ τοῦ οἴνου, φθάνουσα μέχρι 50% εἰς ὡρισμένας περιφερείας.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§34Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι βουλευταί, ἤδη ἡ Κυβέρνησις κατέθεσε νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καὶ ἐψηφίσθη προχθὲς ὑπὸ τῆς Βουλῆς, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπηλλάγησαν οἱ παραγωγοὶ 300 ὀκάδων οἴνου ἀπὸ πάσης φορολογίας. Τώρα διὰ νὰ τοὺς ἀπαλλάξωμεν ἀκόμη περισσότερον, ἢ διὰ νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ οἴνου, θὰ πρέπῃ νὰ συγκεντρωθοῦν ἀκόμη περισσότερα στοιχεῖα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ὥστε νὰ ἴδωμεν ἐὰν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν ἀκόμη εἰς νέαν ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων, διότι ἀπὸ τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν 300 ὀκάδων ἤδη ὁ δημόσιος προϋπολογισμὸς θὰ ἐλαττώσῃ τὰ ἔσοδά του περισσότερον ἀπὸ 2½ δισεκατομμύρια. Διὰ νὰ προβῶμεν ἑπομένως εἰς νέαν ἀκόμη ἐλάττωσιν, ὅπως ζητεῖ ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ ἐλαττώσωμεν ἀκόμη περισσότερον τὰ ἔσοδά μας πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξαιρετικὰ δύσκολον εἰς τὰς στιγμάς, ποὺ διερχόμεθα σήμερον.

§35Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὁ ἀριθμὸς τῶν 400 ὀκάδων ἐθεωρήθη πολὺ λογικός.

§36Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἕνα σπίτι νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ πληρώσῃ φόρον διὰ τὸ κρασί, τὸ ὁποῖον καταναλίσκει. Μία ἀγροτικὴ οἰκογένεια δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πληρώνῃ διὰ τὸ κρασί, τὸ ὁποῖον καταναλίσκει, διότι οἱ ἐργάται πίνουν μίαν ὀκᾶ κρασὶ ἡμερησίως. Τουλάχιστον 1000 ὀκάδες πρέπει νὰ μείνουν ἀφορολόγητοι. Οἱ κάτοικοι τῆς Νεμέας εἶναι ἀνάστατοι ἐξ αἰτίας τῆς φορολογίας αὐτῆς, διότι ἔχουν κυριολεκτικῶς καταστραφῆ.

§37Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ θερμῶς, κ. Ὑπουργέ, νὰ αὐξήσετε τὴν ποσότητα, διότι τοῦτο εἶναι δίκαιον.

§38Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκον.). Σᾶς ἐξήγησα καὶ προηγουμένως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπαλλάξῃ τῆς φορολογίας ποσότητα μεγαλυτέραν τῶν 300 ὀκάδων, διότι τότε θὰ ἔχωμεν μεγαλυτέραν ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων ἀπὸ 2.500.000.000 δραχμές.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει νὰ κάμῃ παρατήρησιν ἐπὶ τῶν πρακτικῶν τῆς Τρίτης καὶ ἔχει τὸν λόγον.

§40Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Τρίτης εἰς τὸ σχετικὸν πρακτικὸν παρελείφθη ἐκ παραδρομῆς καὶ εἰς τὸ σύνολον τοῦ ψηφίσματος «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Θʹ ψηφίσματος» εἰς τὸ 3 ἄρθρον καὶ εἰς τὸ τέλος αὐτοῦ; ἡ ψηφισθεῖσα περίοδος ὅτι «διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν παραχωρημένων ὑπὸ τοῦ Κράτους Δημοσίων ὑπηρεσιῶν εἶναι ἁρμόδιος ὁ ἀσκῶν ἐπὶ τούτων ἐποπτείαν καὶ ἔλεγχον Ὑπουργός». Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ παραλείψεως ἐκ παραδρομῆς, δημιουργούσης νομοθετικὸν κενόν, παρακαλῶ ὅπως ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ καὶ κυρωθοῦν τὰ πρακτικὰ συμπληρουμένου κατὰ τ’ ἀνωτέρω τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ψηφίσματος διὰ τῆς προσθήκης τῆς περὶ ἧς πρόκειται περιόδου. (Ἡ Βουλὴ ἐρωτωμένη δέχεται τὴν κατὰ τ’ ἀνωτέρω διόρθωσιν τοῦ κειμένου τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ψηφίσματος). Συνεχίζων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, λέγει ὅτι ὡσαύτως εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Πέμπτης, ἡ γενομένη παρ’ αὐτοῦ ἑρμηνευτικὴ δήλωσις, ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος «περὶ τροποποιήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεών τινων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 533)1945 Α. Ν.», δὲν περιελήφθη πλήρης καὶ παρακαλεῖ ὅπως περιληφθῇ ἡ πλήρης τοιαύτη ἔχουσα οὕτω: «ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΔΗΛΩΣΙΣ. Αἱ διατάξεις τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 2 ἔχουσι ἐφαρμογὴν καὶ ἐπὶ τῶν μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ ψηφίσματος τούτου παραπεμφθεισῶν εἰς τὸ ἀκροατήριον ὑποθέσεων ἐφ’ ὧν δὲν ἐξεδόθησαν εἰσέτι ὁριστικαὶ ἀποφάσεις ἐπὶ τῆς οὐσίας. Αἱ αὐταὶ ὅμως ὡς ἄνω διατάξεις, δὲν ἔχουσιν ἐφαρμογὴν ἐπὶ τῶν ὑποθέσεων, αἵτινες εἰσήχθησαν εἰς τὸ ἀκροατήριον καὶ κατηρτίσθη τὸ πρὸς ἐκδίκασιν αὐτῶν Εἰδικὸν δικαστήριον, συμπληρωθὲν διὰ τῆς πληρώσεως τῶν λαϊκῶν μελῶν τοῦ πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ ψηφίσματος τούτου».

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή, δεκτή.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δέχεται τὴν ἀνωτέρω δήλωσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὡς ἑρμηνευτικὴν τοιαύτην τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ψηφίσματος. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων, παρακαλῶ δὲ ὅπως μόνον οἱ ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων ἐγγεγραμμένοι ἐπὶ ἐρωτήσεων, λαμβάνουν τὸν λόγον. Ὁ κ. Ι. Μελᾶς, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ἀναφορικῶς μὲ τὰς ποσότητας βάμβακος ποὺ ἔλαβεν ἕκαστος ἐκ τῶν βαμβακοβιομηχάνων ἀπὸ τῆς ἀνασυντάξεώς μας εἰς Κράτος καὶ μέχρι σήμερον παρὰ τοῦ Κράτους, τῆς ΕΜΕΛ, τῆς Οὔνρρα κλπ.

§43Ι. ΜΕΛΑΣ. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ παρακαλῶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποίας ποσότητας βάμβακος παρέλαβον ἀπὸ τῆς ἀποκαταστάσεως ἡμῶν ὡς Κράτους οἱ βαμβακοβιομήχανοι ἀπὸ τῆς ΕΜ–ΕΛ, τῆς Οὔνρρα καὶ πάσης ἄλλης πηγῆς; Ποίας ποσότητας ἐμπορευμάτων παρήγαγον, ποίας ποσότητας διέθεσαν οἱ βαμβακοβιομήχανοι καὶ ποῦ τὰς διέθεσαν; Ποίων οἰκονομικῶν καὶ ἄλλων διευκολύνσεων ἔτυχον ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ πῶς τὰς ἐξώφλησαν, ἐὰν τὰς ἐξώφλησαν; Θεωρῶ εὐτύχημα προσωπικόν, τὸ ὅτι ἐνῷ ἡ ἐπερώτησίς μου ἀπευθύνθη πρὸς ἄλλον Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, συνέπεσε νὰ ἀναμένῃ ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν σημερινὸν Ὑπουργόν, ἄνδρα διακρινόμενον καὶ διὰ τὴν σύνεσιν καὶ διὰ τὴν πεῖραν, καὶ νομίζω ὅτι ἐὰν συνεφώνει ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ συγκατένευε καὶ ἡ Βουλή, θὰ πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως καὶ διαλευκάνσεως τοῦ ὅλου ζητήματος τοῦ βάμβακος. Λέγεται, ὅτι εἴκοσι περίπου ἄτομα λυμαίνονται τὴν Χώραν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τοῦ βάμβακος καὶ λέγεται ἐξ ἀφορμῆς, ὅτι ἐδημιουργήθη νέα τάξις δοσιλόγων τοῦ 1944–46. Τὸ Ἔθνος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ πληροφορηθῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληροφορήσῃ περὶ τοῦ ὅλου ζητήματος.

§44Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐρώτησις τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνε πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ ὁ ἐκ Πειραιῶς συνάδελφος κ. Μελᾶς, εἶναι τοιαύτης φύσεως, ὥστε θέτει τὸ ὅλον ζήτημα τοῦ βάμβακος ὑπὸ συζήτησιν καὶ ἔρευναν. Ὡς ἡ ἐρώτησις εἶχε διατυπωθῆ ἀρχικῶς, περιωρίζετο μόνον εἰς τὰς ποσότητας τοῦ βάμβακος, αἱ ὁποῖοι εἰσήχθησαν ἐκ μέρους τῶν διαφόρων ὀργανώσεων, ὅπως M.L. καὶ UNRRA καὶ δὲν μοῦ ἔδωκε ἀφορμὴν νὰ μελετήσω τὸ ζήτημα καὶ νὰ φέρω τὰς λεπτομερείας, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ δώσω μίαν πλήρη ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐρώτησιν ὡς διετυπώθη. Θὰ δώσω ὡρισμένα στοιχεῖα καὶ θὰ εἶμαι ἕτοιμος καὶ ὑπευθύνως νὰ συζητήσω μίαν ἄλλην ἑσπέραν τὸ ζήτημα ἐν ὅλῃ του τῇ ἐκτάσει ἀρχικῶς, περιωρίζετο μόνον εἰς τὰς ποσότητας τοῦ βάμβακα, ὁ ὁποῖος εἰσήχθη ἐκ μέρους τῆς M.L. δὲν εἶναι ἁρμόδιον τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐφοδιασμοῦ νὰ δώσῃ ἀπάντησιν, διότι τὸ ζήτημα τοῦ βάμβακος τῆς M.L. τὸ διεχειρίσθη τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ θὰ πρέπει στοιχεῖα νὰ ζητηθοῦν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἡ ποσότης βάμβακος, ἡ εἰσαχθεῖσα ὑπὸ τῆς UNRRA, ἀνέρχεται εἰς 4.450 τόννους, ἕνα μέρος ἐξ αὐτοῦ ἐβιομηχανοποιήθη διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, ὑπὸ τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους προηγουμένη Κυβέρνησις καὶ ὑπὸ τὸν Ἀντιπρόεδρον κ. Βαρβαρέσσον, ἀνετέθη εἰς τοὺς βιομηχάνους. Αἱ ποσότητες αὐταὶ παρελήφθησαν καὶ διενεμήθησαν εἰς τὸν πληθυσμόν, ὑπολείπεται δὲ ἀκόμη ἕνα μικρὸ ὑπόλοιπον τὸ ὁποῖον θὰ παραληφθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ προσεχῶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ νήματα, τὰ ὁποῖα κατεσκευάσθησαν διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, τὰ περισσότερα διετέθησαν εἰς τοὺς βιομηχάνους καὶ μέχρι πρό τινος ἀκόμη οἱ σχετικοὶ λογαριασμοὶ μεταξὺ Κράτους καὶ βιομηχάνων δὲν ἐξεκαθαρίσθησαν, παραμένουν ὡρισμένα ὑπόλοιπα, πάντως γίνονται σχετικαὶ συζητήσεις καὶ τὸ ζήτημα προσεχῶς θὰ ἐκκαθαρισθῇ. Ἐλπίζω ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν νὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ δώσω ὡρισμένα καὶ θετικὰ στοιχεῖα ἐπὶ ὅλης τῆς πορείας τοῦ ζητήματος, νομίζω ὅμως ὅτι ὅλη ἡ σχετικὴ ἐργασία — ὡς μοῦ εἶπεν ἡ ὑπηρεσία μου, ὁ κ. Παπαϊωάννου — ἐδόθη εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Πειραιῶς.

§45Ι. ΜΕΛΑΣ. Δὲν μοῦ ἐδόθη.

§46Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Πάντως ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν θὰ σᾶς δοθῇ ἔγγραφος ἀπάντησις. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὅλον ζήτημα τοῦ βάμβακος, τὸ ὁποῖον ἔθιξε ὁ κ. συνάδελφος, καὶ τὸ ἔθεσε ὑπὸ τὴν γενικὴν μορφήν, θὰ μᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ τὸ συζητήσωμεν. Ἐν τῷ μεταξὺ μὲ τοὺς ἐμπειρογνώμονας τῆς Βρεττανικῆς Ἀποστολῆς προέβημεν εἰς ἔρευναν τοῦ ζητήματος καὶ μάλιστα ὑπὸ τοιαύτην ἔρευναν, ὥστε νὰ ἠμπορῇ νὰ ἐφαρμοσθῇ σύστημα ἐλέγχου ἀπὸ τῆς παραγωγῆς μέχρι τῆς καταναλώσεως. Ὁ κ. Μπάτλερ, εἰδικός, ὡρκισμένος, ἐμπειρογνώμων, εἰδικευμένος εἰς τὰ βιομηχανικὰ ἔχει ἀναλάβει τὸ ζήτημα, ὥστε συντόμως θὰ ἔχωμεν θετικὰ ἀποτελέσματα. Προχθὲς ἀκριβῶς δι’ ἀποφάσεώς μου, τοῦ ἔδωσα τὸ δικαίωμα νὰ προβαίνῃ εἰς οἱονδήποτε ἔλεγχον, ὑπὸ μορφὴν ἀγορανομικοῦ ὀργάνου, ὄχι μόνον εἰς τὰς βιομηχανίας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ καταστήματα γενικῶς. Ἐλπίζω μὲ τοὺς εἰδικοὺς αὐτούς, τοὺς ὁποίους παρεκάλεσα ὅπως συντομεύσουν τὸ ἔργον των, νὰ διευκολυνθῇ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ ποῦ ὑπάρχει ἡ ἐπιβάρυνσις ὅπως διαδίδεται ἀπὸ ὡρισμένους κύκλους. Θὰ σᾶς παρακαλέσω μέχρι ὅτου συγκεντρωθοῦν τὰ ἐν λόγῳ στοιχεῖα ν’ ἀναμείνωμεν, καὶ νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα εἰς μίαν ἄλλην συνεδρίασιν, ὅταν θὰ ἔχωμεν ὅλα τὰ στοιχεῖα.

§47Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Δὲν θὰ ἦτο ἄσκοπον ἕνα ψήφισμα περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν βιομηχανιῶν.

§48Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Μελᾶν νὰ περάσῃ, ἐὰν ἔχῃ τὴν καλωσύνην, μίαν ἡμέραν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, ὥστε νὰ συνεννοηθῶμεν καὶ νὰ τοῦ θέσω ὑπ’ ὄψει του ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἀνάγκη νὰ κάμῃ τὴ δουλειά του.

§49Ι. ΜΕΛΑΣ. Πρέπει νὰ συγκεντρωθοῦν ὅλα τὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλὴ πῶς ἔχει τὸ ὅλον ζήτημα τοῦ βάμβακος.

§50Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Αὐτὸ τὸ αἰσθάνομαι ὡς ἀνάγκη καὶ ἐγὼ καὶ νομίζω ὅτι ἐὰν ὑπάρχῃ τι τὸ ὕποπτον, πρέπει νὰ ἀποκαλυφθῇ. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι πρέπει μίαν ἡμέραν νὰ συζητηθῇ ἐν πλάτει τὸ ὅλον ζήτημα.

§51Χ. ΛΑΔΑΣ. Δηλαδὴ δὲν διαγράφεται, ἀλλὰ ἀναβάλλεται ἡ ἐπερώτησις.

§52Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Μάλιστα, μόλις ὁ κ. Μπάτλερ τελειώσει τὸ ἔργον του καὶ συγκεντρώσω τὰ ἄλλα στοιχεῖα, τότε θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§53Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Νὰ ἐγγραφῇ ὡς ἐπερώτησις.

§54ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§55Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Ὑπάρχει καὶ μία σχετικὴ ἐπερώτησις. Δυνάμεθα ὅλας αὐτὰς νὰ τὰς συζητήσωμεν εἰς μίαν ἡμέραν ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Λεονάρδος).

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μαλαμίδας ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς, ἀναφορικῶς μὲ τὴν ματαίωσιν τῆς παραλαβῆς τῶν λυομένων περιπτέρων ἐξ Ἀμερικῆς κλπ., ἔχει τὸν λόγον.

§57Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὸ ἔτους καὶ πλέον, εἶχεν ἀνακινηθῆ τὸ ζήτημα τῆς προχείρου καὶ ἡμιπροχείρου στεγάσεως τῶν διαφόρων νοσοκομείων καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, ἀπὸ τοῦ προκατόχου μου Ὑπουργοῦ κ. Βοΐλα, ἐγένετο ἡ πρώτη προσπάθεια. Ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Σοφούλη, ὁπότε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς, ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία τῆς Οὔνρρα, μέσῳ τοῦ ἀρχιάτρου καὶ ἐκλεκτοῦ συναδέλφου κ. Μακ. Μόγκουελ, ἐπρότεινε ὅπως ἐξευρισκομένης στέγης, χορηγήσῃ ἐκ μέρους τῆς Οὔνρρα τὸ ἀναγκαῖον ὑλικὸν διὰ 4.400 κρεββάτια πλήρως ἐξοπλισμένα ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Αὐτὰ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι θὰ παρείχοντο δωρεὰν καὶ ὑπελογίζετο ἡ ἀξία τῆς δωρεᾶς αὐτῆς ὅτι ἀνήρχετο εἰς 500.000 δολλάρια. Ἐπειδὴ ἀφ’ ἑνὸς ἡ δωρεὰ ἦτο μεγάλη, ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἀνάγκη τῆς ἐξευρέσεως κλινῶν πρὸς νοσηλείαν καὶ τῶν φυματικῶν, ἀλλὰ καὶ πρὸς ἐξοπλισμὸν τῶν νοσοκομείων τῶν προχείρων, τὰ ὁποῖα λόγῳ τοῦ πολέμου καὶ τῆς κατοχῆς εἶχον ἱδρυθῆ, ἦτο ἐξαιρετική, ἐστράφημεν πρὸς ἐξεύρεσιν στέγης. Μᾶς ἐπροτάθη τότε, ὅπως δεχθῶμεν νὰ ἀγοράσωμεν 150 λυόμενα σπίτια, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ στεγάσουν περὶ τὰ 44–46 κρεββάτια ἕκαστον. Ἐζήτησα τότε ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ μοῦ ἐχορηγήθη πίστωσις 1.500.000 δολλαρίων ἐκ τῶν 25.000.000 δολλαρίων τῆς χορηγηθείσης ὑπὸ τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως πιστώσεως, ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως προβῇ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου εἰς τὴν σχετικὴν ἀγοράν. Ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ἐπελθούσης τῆς 31 Μαρτίου ἡ Κυβέρνησις ἀπεχώρησε καὶ τὸ ζήτημα ἔμεινε εἰς τὸ στάδιον τῆς ἐκτελέσεως. Ἀλλ’ ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ μετὰ τὴν 1 Ἀπριλίου προελθοῦσα, ἐπελήφθη τοῦ ζητήματος, ἀλλ’ ἐντελῶς παραδόξως ἐνῷ ἐπροχώρει πρὸς πραγμάτωσιν τοῦ ἔργου τούτου, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀπεκτῶντο θεωρητικῶς μὲν 4.400 κρεββάτια, οὐσιαστικῶς ὅμως πλέον τῶν 6.500 κρεββατιῶν, τὸ ζήτημα κατ’ ἀρχὴν μὲν ἀνεβλήθη, βραδύτερον δὲ ἐματαιώθη. Βέβαια ἡ ἐρώτησις αὐτὴ δὲν στρέφεται καθ’ ὑμῶν κ. Ὑπουργέ, διότι σεῖς ἀνελάβατε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς πρὸ ὀλίγων μόνον ἑβδομάδων καὶ οὐδεμίαν φέρετε εὐθύνην. Ἡ ἐρώτησίς μου στρέφεται πρὸς τὸν τότε Ὑπουργόν, καὶ κυρίως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀμελήσασα νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον τοῦτο ἠδίκησε τὸν τόπον, κατὰ τρόπον, τὸν ὁποῖον δὲν θὰ ἐπεθύμουν νὰ χαρακτηρίσω. Καὶ τὸν ἠδίκησε, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, διότι εὐχέρεια οἰκονομικὴ δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, οὔτε ὑπῆρξε, οὔτε καὶ ὑπάρχει, διὰ νὰ ἀποκτήσωμεν τὰ κρεββάτια αὐτὰ κατ’ ἄλλον τρόπον, παρὰ μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἐφ’ ὅσον θὰ θελήσητε νὰ ἀπαντήσητε ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν οὕτως ὥστε νὰ πληροφορηθῇ καὶ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ ὅλου ζητήματος.

§58Α. ΚΑΚΑΡΑΣ (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ τονισθῇ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς, ὅταν ἐδόθη τὸ δάνειον τῶν 25.000.000 δολλαρίων, δὲν εἶχε λάβει μέρος εἰς τὸ δάνειον τοῦτο. Ἐνεργείᾳ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ, ἐδόθη 1.500.000 δολλάρια, ὑπὸ τὸν ρητὸν ὅρον ὅτι θὰ ὑπεχρεοῦτο τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς νὰ παραγγείλῃ τὰ περίπτερα τὰ λυόμενα. Ὑπὸ τὸν ὅρον δὲ τοῦτον ἀνελάμβανε ἡ Οὔνρρα νὰ δώσῃ τὸν ἐξοπλισμὸν τῶν κλινῶν διὰ τὰς ὁποίας ὡμιλήσατε προηγουμένως. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς εὑρέθη πρὸ μιᾶς ἀσφαλῶς δυσκόλου θέσεως, διότι ἔπαιρνε τὸν τύπον τοῦ περιέργου, ὅτι ἔθετε ὅρον τὴν παραγγελίαν τῶν λυομένων περιπτέρων, ἐξ’ ὧν καὶ ἐξηρτᾶτο ἡ προμήθεια τῶν κλινῶν τῶν περιπτέρων τούτων. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, ὁ ὁποῖος ἐχειρίζετο τὸ ζήτημα, ἐκάλεσε τὸν κ. Οἰκονομόπουλον, πρὸς τὸν ὁποῖον ἀνέθεσε νὰ μεταβῇ εἰς Χασάνι καὶ ἰδῇ ἕνα πρότυπον λυόμενον περιπτέρου καὶ ἀποφανθῇ ἂν τὸ περίπτερον τοῦτο ἀπὸ ἀπόψεως ὑγιεινῆς ἐξυπηρέτη τοὺς φυματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐπρόκειτο νὰ στεγασθοῦν. Ὁ κ. Οἰκονομόπουλος μεταβὰς εἰς τὸ Χασάνι εἶδε ἕνα περίπτερον τὸ ὁποῖον εἶχε περίβλημα ἀπὸ χάλυβα 50)1000 μὲ ἕνα ἐλαφρὸν ἐπίχρισμα μονωτικόν. Ἡ γνώμη τοῦ κ. Οἰκονομοπούλου, ὡς εἰδικοῦ, ἦτο ὅτι τὸ περίπτερον ἦτο ἀκατάλληλον ὄχι μόνον διὰ φυματικούς, ἀλλὰ καὶ ὑγιεῖς, ἰδιαιτέρως διὰ τὸ κλῖμα μας. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐγένοντο διάφοροι προδιαγραφαὶ καὶ προτάσεις ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς νὰ παραδοθοῦν περίπτερα τέτοια μὲ τοιαύτην ἀπομόνωσιν, ὥστε ν’ ἀντιστοιχοῦν πρὸς τοιχοποιΐαν 50%.

§59Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὅταν ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις τῆς ἀγορᾶς τῶν 50 περιπτέρων, δὲν εἴχομεν ὑπ’ ὄψιν τὸ περίπτερον Χασανίου, ἀλλ’ εἴχομεν συγκεκριμένως προτάσεις περὶ παροχῆς οἰκημάτων λυομένων, τῶν ὁποίων θὰ ἐξησφαλίζετο καὶ ἡ ἀπομονωτικὴ στενότης καὶ ἡ ἀντίστασις εἰς τὸν ἄνεμον καὶ ἡ ἀντίστασις εἰς τὸν φόρτον χιονιοῦ. Ἀλλὰ συνέβαινε καὶ κάτι ἄλλο. Ἡ Οὔνρρα τοῦ εἶπεν ὅτι τέτοια λυόμενα περίπτερα ἔχομεν εἰς τὸ Χασάνι. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπεδείχθη δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐζητούσαμε ἡμεῖς.

§60Α. ΚΑΚΑΡΑΣ (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅταν ἐγύρισε ὁ κ. Οἰκονομόπουλος καὶ τοῦ εἶπον ὅτι εἶναι ἀκατάλληλα, ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς ἀμέσως διέταξε καὶ ἐσταμάτησε πᾶσα περαιτέρω ἐνέργεια. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς ἔχει ὑποβάλει νέας προδιαγραφάς, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ ὤφειλον αἱ διάφοροι Ἑταιρεῖαι ἐν Ἀμερικῇ νὰ ἀπαντήσουν. Ἀλλὰ συνέβαινε τὸ ἑξῆς: Αἱ Ἑταιρεῖαι αἱ ὁποῖαι ἀνελάμβανον νὰ μᾶς παραδώσουν τὰ σπίτια τὰ λυόμενα, δὲν ἔτασσαν τακτὴν προθεσμίαν ἐντὸς τῆς ὁποίας θὰ τὰ παρέδιδον, ἀλλ’ ἔλεγον ὅτι αὐτὸ ἐξηρτᾶτο ἀπὸ τὸν χρόνον παραδόσεως τοῦ χάλυβος ἀπὸ τὰ Χαλυβδουργεῖα. Ἐξ αὐτοῦ ἐγεννᾶτο τὸ μέγα πρόβλημα πότε θὰ ἔχωμεν τὰ περίπτερα ἕτοιμα. Ὁ κ. προκάτοχος Ὑπουργὸς πολὺ ὀρθῶς τότε ἐσταμάτησε πᾶσαν περαιτέρω ἐνέργειαν ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Οἰκονομόπουλος εἶχεν ἀντίθετον γνώμην.

§61Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Τὸ Ἀνώτατον Οἰκονομικὸν Συμβούλιον, ποίαν γνώμην εἶχεν;

§62Α. ΚΑΚΑΡΑΣ (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Τὴν ἰδίαν γνώμην μὲ τὸν κ. Οἰκονομόπουλον, ὅτι τὸ σπίτι ἦτο ἀκατάλληλον.

§63Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Οὔτε αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου ἦσαν σύμφωνοι.

§64Α. ΚΑΚΑΡΑΣ (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Ὅταν ἔχωμεν τὴν γνώμην ἑνὸς εἰδικοῦ, ὅπως εἶναι ὁ κ. Οἰκονομόπουλος, δὲν μποροῦμε νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὸ Ἀνώτατον Οἰκονομικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον δὲν μπορεῖ νὰ ἔχῃ τὴν ὀρθὴν κρίσιν τοῦ κ. Οἰκονομοπούλου.

§65Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἔκρινε ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς περιπτέρου, τὸ ὁποῖον ἦτο εἰς τὸ Χασάνι καὶ τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε καμμίαν σχέσιν μὲ τὰ περίπτερα, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ προμηθευθῇ τὸ Δημόσιον.

§66Α. ΚΑΚΑΡΑΣ (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Αὐτὸ ἐπεδείχθη ὡς πρότυπον. Εἶναι ἄλλο κεφάλαιον, ἐὰν αἱ Ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου ἔθεσαν ὡρισμένους ὅρους. Ἐγώ, μελετήσας τὸ ζήτημα τοῦτο, εἶδα ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παρακάμψωμεν ὡρισμένας προσωπικὰς ἀντιλήψεις, τὰς ὁποίας ἐσχημάτισε τότε ὁ κ. Καλαντζᾶκος, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑποδειχθέντος περιπτέρου καὶ ἐκάλεσα ἕνα Συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον μετέσχον καὶ οἱ κ.κ. Βαλτζῆς καὶ Οἰκονομόπουλος, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν σύμφωνοι ὅσον ἀφορᾷ τὰ νέα περίπτερα μὲ τὰς νέας προδιαγραφάς. Ἐὰν θελήσουν αὐτοὶ νὰ μᾶς θέσουν μίαν τακτὴν προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας νὰ μᾶς παραδώσουν τὰ περίπτερα, ἀφαιρουμένου τοῦ ὅρου ὅτι ἡ παράδοσις θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὸν χρόνον τῆς παραλαβῆς τοῦ χάλυβος.

§67Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὁ ὅρος αὐτός, τώρα τίθεται.

§68Α. ΚΑΚΑΡΑΣ (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Ὄχι, ἦτο καὶ τότε. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ κεφάλαιον τοῦ ἐξοπλισμοῦ τῶν περιπτέρων, τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 33677 ἐγγράφου του τοῦ Αὐγούστου, παρετήρησε εἰς τὴν Οὔνρρα, ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα τὸν ἐξοπλισμὸν αὐτὸν νὰ τὸν χρησιμοποιήσωμεν δι’ ἄλλα νοσοκομεῖα.

§69Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὁ ἐξοπλισμὸς δὲν ὑπάρχει πλέον.

§70Α. ΚΑΚΑΡΑΣ (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Ὄχι δὲν ὑπάρχει, ἀλλὰ δὲν μᾶς ἀπήντησαν τίποτε. Συνεπῶς τὸ ζήτημα τῶν λυομένων περιπτέρων θὰ μελετηθῇ καὶ ἐφ’ ὅσον θὰ ἐκπληρωθοῦν οἱ ὅροι τῶν προδιαγραφῶν θὰ τὰ παραγγείλωμεν.

§71Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἡμεῖς, κύριε Ὑπουργέ, ἐνδιαφερόμεθα νὰ μὴ χάσωμεν πολύτιμον ὑλικόν. Καί, λυποῦμαι, διότι ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι τὸ ὑλικὸν ἐχάθη. Εὔχομαι τὰ γεγονότα νὰ μὴ διαψεύσουν, ἀλλὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ ὑλικὸν ἐχάθη. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, δημιουργεῖται θόρυβος).

§72Α. ΚΑΚΑΡΑΣ (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι τὸ ζήτημα θὰ μελετηθῇ καὶ θὰ δοθῇ ἡ κανονικὴ λύσις.

§73Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τῶν λυομένων περιπτέρων ἔχει μίαν μεγάλην σημασίαν, διότι ἀφορᾷ τὴν κοινωνικὴν πρόνοιαν, ἡ ὁποία σήμερον εὑρίσκεται εἰς δύσκολον θέσιν. Ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς, εὑρέθην πρὸ μιᾶς παραγγελίας.......

§74Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Παραγγελίας, ὄχι.....

§75Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἡ ὑπηρεσία ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν καὶ μοῦ εἶπεν ὅτι μεταπολεμικῶς αἱ πολεμικαὶ βιομηχανίαι ἐσκέπτοντο νὰ φέρουν εἰς τὸ ἐμπόριον λυόμενα περίπτερα πρὸς θεραπείαν τῶν μεταπολεμικῶν ἀναγκῶν. Αὐτὰ τὰ περίπτερα ἐνόμιζεν ἡ ὑπηρεσία ὅτι ἠδύνατο νὰ τὰ χρησιμοποιήσῃ διὰ τὴν νοσηλείαν τῶν φυματικῶν καὶ οὕτω προεκλήθη ζήτημα τῶν λυομένων περιπτέρων. Πρὸς μεγαλυτέραν μελέτην τοῦ ζητήματος τούτου ἐστάλη εἰς τὴν Ἀμερικὴν ὁ ἀρχιτέκτων τῆς ὑπηρεσίας κ. Μπίρης, ὁ ὁποῖος ἐμελέτησεν ἐκ τοῦ σύνεγγυς ὅλας τὰς ἀπόψεις αὐτῶν τῶν περιπτέρων καὶ ὑπέβαλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἀναλυτικὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τῶν διαστάσεων καὶ τῶν τεμαχίων, ποὺ θὰ ἀπετέλουν κάθε λυόμενον σπίτι. Ἐπὶ πλέον ὁ αὐτὸς ἀρχιτέκτων ὑπεδείκνυε ἐν τῇ ἐκθέσει του ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ λάβωμεν σαφῆ γνώμην περὶ τῶν λυομένων περιπτέρων, ἐὰν ἐπισκεφθῶμεν ἓν τοιοῦτον ἐγκατεστημένον εἰς τὸ Χασάνι. Πράγματι εἰς τὸ Χασάνι ὑπάρχει ἓν τοιοῦτον περίπτερον καὶ μετέβημεν ἀμέσως μετὰ τοῦ κ. Οἰκονομοπούλου, ἀρχιτέκτονος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀφ’ οὗ προηγουμένως ἐμελέτησα τὸ ζήτημα βάσει τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Μπίρη. Καὶ ὁ ἴδιος ὅμως εἶχα πεῖραν περὶ τῆς ἀκαταλληλότητος τῶν περιπτέρων αὐτῶν, δεδομένου ὅτι ὅτε κατὰ τὸ 1920 διηύθυνα τὴν «Σωτηρίαν» εἶδον ἐκεῖ ἐγκατεστημένον λυόμενον περίπτερον τοιούτου τύπου, τὸ ὁποῖον ὅμως ἦτο καλυτέρας κατασκευῆς διότι τὰ τοιχώματά του ἦσαν κατεσκευασμένα ἀπὸ μονωτικὰς ὕλας. Εἰς τὸ περίπτερον τοῦτο εἶχον παρατηρήσει ὅτι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἠδύνατο νὰ παραμείνῃ κανεὶς κατὰ τὸ θέρος οὔτε κατὰ τὴν ἡμέρα οὔτε κατὰ τὴν νύκτα καὶ παρέμεναν κάτω ἀπὸ τὰ δένδρα. Μὲ αὐτὴν τὴν πεῖραν καὶ συμβουλευθεὶς καὶ τοὺς εἰδικοὺς μετέβην μετὰ τοῦ κ. Οἰκονομοπούλου εἰς τὸ Χασάνι καὶ ἀφοῦ ἐξετάσαμεν τὸ περίπτερον ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἐπείσθημεν ὅτι εἶχε τόσην ζέστην ὥστε οὔτε εἷς ἄνθρωπος ἠδύνατο νὰ παραμείνῃ μέσα. Τοιαύτη ἦτο ἡ θερμοκρασία ὥστε ὁ κ. Οἰκονομόπουλος εἶπε νὰ βγοῦμε γρήγορα ἀπὸ μέσα, διὰ νὰ μὴ πάθωμεν ἐγκεφαλικὴν συμφόρησιν. Εἰς τὸ περίπτερον ἐκεῖ ἦσαν καὶ δύο νοσοκόμοι, τοὺς ὁποίους ἠρωτήσαμεν, χωρὶς νὰ ἀποκαλύψωμεν τὴν ταυτότητά μας καὶ τὸν σκοπὸν τῆς μεταβάσεώς μας, περὶ τῆς καταλληλότητος τοῦ περιπτέρου διὰ νοσοκομειακὴν χρῆσιν. Μᾶς εἶπον ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀκατάλληλον καὶ ὅτι ὑπέφερον ἀπὸ τὴν θερμοκρασίαν καὶ τὴν ἡμέραν ἐδούλευαν ἔξω τοῦ περιπτέρου. Ἐξητάσαμεν τὰ τοιχώματα τοῦ περιπτέρου ἐκείνου, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀπὸ λαμαρίναν κοινὴν πάχους ἑνὸς χιλιοστομέτρου καὶ ὡς μονωτικὴν οὐσίαν εἶχον ἕνα πεπιεσμένον χάρτην, ὅστις τόσον εὔθραυστος ἦτο ὥστε πιεζόμενος διὰ τοῦ δακτύλου ἠδύνατο νὰ καταστραφῇ. Ἀνοιγόμενα παράθυρα δὲν εἶχε, μόνον δύο παράθυρα ἐκ ζελατίνης, οὔτε εἶχεν ὑποστέγαστρα τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ἡ φυματίωσις εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Κατόπιν τῆς ἐξετάσεως αὐτοῦ τοῦ περιπτέρου, ὁμοφώνως ἀπεφάνθησαν οἱ εἰδικοὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ σταματήσῃ ἡ παραγγελία τῶν περιπτέρων.

§76Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Διὰ νὰ μὴ μένουν κεναὶ ἐντυπώσεις εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι, ἐπὶ τῇ προόψει ὅτι τὰ σπίτια αὐτὰ θὰ παρηγγέλλοντο εἰς τὴν Ἀμερικήν, ἡ τεχνικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς εἶχε συγγράψει δύο ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους θὰ περεδίδοντο αὐτὰ τὰ σπίτια; Πρωταρχικὸς ὅρος ἦτο ὅτι τὰ τοιχώματα τῶν οἰκημάτων αὐτῶν θὰ εἶχον μονωτικὴν ἱκανότητα ἴσην πρὸς τοῖχον ἐκ λιθοδομῆς πάχους 0,50 τοῦ μέτρου. Συνεπῶς δὲν ἐπρόκειτο νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει τὸ περίπτερον, τὸ ὁποῖον ἦτο εἰς τὸ Χασάνι. Ἐπρόκειτο περὶ λυομένων περιπτέρων, τὰ ὁποῖα θὰ παρηγγέλλοντο ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις.

§77Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Τὸ θέμα εἶναι τοῦτο, ὅτι βάσει τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα μᾶς ἔδιδεν ὁ ἐν Ἀμερικῇ ἐκπρόσωπος ὑπάλληλός μας, μᾶς ὑπέδειξεν αὐτὸ τὸ περίπτερον καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι αὐτὸ εἶναι.

§78Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. ....... (δὲν ἠκούσθη), (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§79Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου καὶ πρὸ παντὸς οἱ διαπραγματευθέντες τὸ ζήτημα παραδέχονται ὅτι τὰ λυόμενα αὐτὰ περίπτερα δὲν ἀντεπεκρίνοντο εἰς τὸν προορισμόν των. Κατόπιν τούτου ἐξητάσθη τὸ ζήτημα τῆς προμηθείας οἰκοδομικοῦ ὑλικοῦ, τὸ ὁποῖον ἢ θὰ ἐξευρίσκετο ἐν τῇ χώρᾳ ἢ θὰ μετεφέρετο ἔξωθεν, διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἰδίου τύπου περιπτέρων καὶ μὲ μόνιμον ὑλικόν. Πράγματι μὲ τὴν παραγγελίαν τοῦ οἰκοδομικοῦ ὑλικοῦ ἀμέσως ἐδέχθη τὸ Ὑπουργεῖον προτάσεις ἐργοληπτικῶν ἑταιρειῶν ἑλληνικῶν ὑπὸ λογικωτέρους ὅρους. Ἀλλά, κύριοι, καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι τὰ λυόμενα αὐτὰ περίπτερα ἤθελον κριθῇ ὅτι ἦσαν κατάλληλα, ἐνῷ ἀπεδείχθη ὅλως δι’ ὅλου τὸ ἀντίθετον, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ νὰ τεθοῦν εἰς λειτουργίαν, διότι ὁ χρόνος ἦτο ἀκαθόριστος καὶ αἱ πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι προεβλέποντο διὰ τὴν τοποθέτησιν αὐτῶν, διεγράφησαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Πῶς λοιπὸν τὸ Ὑπουργεῖον θὰ ἐξετίθετο εἰς μίαν δαπάνην.....

§80Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Μοῦ φαίνεται ὅτι δὲν ἐνθυμεῖσθε ὡρισμένα πράγματα. Εἶχον ἀναγραφῆ πιστώσεις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν βάσεων, εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἐστηρίζοντο τὰ περίπτερα. (Θόρυβος—κωδωνοκρουσίαι).

§81Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι θὰ ἀντελήφθη ἡ Βουλὴ ὅτι ὄχι ἐπιπολαίως, ἀλλὰ μετὰ μεγάλης προσοχῆς ἐξητάσθη τὸ ζήτημα τῶν λυομένων περιπτέρων, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν ὄχι μόνον ἀκατάλληλα ἀπὸ πάσης ἀπόψεως, ἀλλὰ καὶ λίαν δαπανηρά. Καὶ ἐρωτῶ, τί ἦτο προτιμότερον νὰ κατασκευάσωμεν τὰ μόνιμα περίπτερα ἢ νὰ φέρωμεν τὰ λυόμενα; (Χειροκροτήματα).

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§83Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον ψηφίσματος περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν μὲ κεφάλαια εἰς ξένον νόμισμα. Διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἐκθέτω εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, τὸ μέτρον τοῦτο διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς χώρας ἐπεβάλετο. Ὅπως γνωρίζει ἡ Βουλή, ἀνέκαθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπῆρχεν ἀνισοσκέλεια μεταξὺ εἰσαγωγῶν καὶ ἐξαγωγῶν καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι σήμερον ἰδιαίτατα εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη ὅπως προηγηθῇ ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ ξένου κεφαλαίου προκειμένου περὶ μεγάλων ἔργων, τοιαῦτα δὲ προβλέπονται ἀποκλειστικῶς διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἔργα παραγωγικὰ συγκοινωνίας, μεταλλευτικῆς, μεταλλουργικῆς ἢ βιομηχανικῆς παραγωγῆς, τουρισμοῦ ἢ ἀνοικοδομήσεως τῆς χώρας. Αἱ λεπτομέρειαι τοῦ ψηφίσματος ἐκτίθενται εἰς τὰ ἄρθρα αὐτοῦ. Ἐπίσης καταθέτω σχέδιον νόμου διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ κτιρίου τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Διὰ τοῦ σχεδίου αὐτοῦ τροποποιεῖται ἡ διάταξις τοῦ Α. Ν. 1939, διὰ τῆς ὁποίας ἀφῃρεῖτο τὸ δικαίωμα νὰ προεδρεύῃ τῆς Ἐπιτροπῆς ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον εἶχε παραχωρηθῆ διὰ τοῦ νόμου τοῦ ἱδρυτικοῦ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐπανέρχεται τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὸν Ὑπουργὸν, νὰ μετέχῃ, ἐὰν θέλῃ, προεδρεύων τῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν συντόμευσιν τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ κτιρίου. Ἤδη ὑπάρχει ἓν ἀρκετὰ σεβαστὸν ποσὸν μὲ τὰ 800.000.000 καὶ νομίζομεν ὅτι διὰ τοῦ μέτρου τούτου καὶ τῆς ἐπιταχύνσεως τῶν ἐργασιῶν εἶναι δυνατὸν νὰ συμπληρωθῇ ἡ ἀνέγερσις τῶν δύο ὀρόφων τοῦ ἡμετέρου κτιρίου καὶ νὰ ἀπαλλαγῇ τὸ ὑπάρχον ἤδη κτίριον καὶ τὸ Δημόσιον ἀπὸ τὴν σχετικὴν δαπάνην. Ἐπίσης καταθέτω σχέδιον νόμου περὶ διαχωρισμοῦ τοῦ Συνεταιρισμοῦ Ὑπαλλήλων Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ Κτηματικῆς. Τοῦτο ἐζήτησαν οἱ ἴδιοι οἱ ὑπάλληλοι καὶ εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου εἶναι σύμφωνοι ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀνα-

φορὰς καὶ ἐρωτήσεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὑπάρχει πρότασις νομίμως ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Μελᾶ καὶ Χατζηγιάννη, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ πρόταξις τῶν ὑπ’ ἀριθ. 11 καὶ 12 ἐπερωτήσεων.

§85Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐπὶ τῆς προτάσεως εἶμαι ἀντιλέγων.

§86Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὑπάρχουν δύο προτάσεις προτάξεων. Ἡ πρώτη ἀφορᾷ τὰς ἐπερωτήσεις ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ ἡ ἄλλη τὸ θέμα τῆς δημοσίας τάξεως. Καὶ αἱ δύο πράγματι εἶναι σοβαραί. Νομίζομεν ὅμως καὶ προτείνομεν νὰ προταχθῇ τὸ θέμα τῆς δημοσίας τάξεως λόγῳ τοῦ γενικοῦ του χαρακτῆρος καὶ τοῦ ἐπείγοντος καὶ τὴν Δευτέραν προτάσσεται ἡ ἄλλη ἐπερώτησις.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς προτάσεως ποῖος ἔχει τὸν λόγον:

§88Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ἂν ἀρχίσῃ ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τῆς δημοσίας τάξεως, δὲν θὰ μείνῃ χρόνος νὰ συζητηθοῦν αἱ ἄλλαι. Διὰ νὰ συζητηθῇ ἡ σχέσις μεταξὺ γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων μόνος τρόπος εἶναι νὰ προταχθοῦν αἱ ἐπερωτήσεις αὐταὶ καὶ νὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ἄλλη τῆς Δημοσίας τάξεως, ἡ ὁποία θὰ καταναλώσῃ καὶ τὸ ὑπόλοιπον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως καὶ ἀσφαλῶς καὶ τῆς Δευτέρας.

§89Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι πολύ, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀντιλέξω εἰς τὴν πρότασιν τῶν ἀξιοτίμων κυρίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι πολὺ ὀρθῶς ἐπιζητοῦν ἐπίλυσιν ζητημάτων ἀφορώντων τὴν οἰκονομίαν τοῦ ἀγροτικοῦ καὶ καλλιεργητικοῦ πληθυσμοῦ. Ἀλλὰ ἴσως νὰ διαφεύγῃ τοὺς ἀξιοτίμους κ. κ. συναδέλφους ὅτι προέχει τὸ ζήτημα νὰ πληροφορηθοῦν ἂν ἔχουν ἀγροτικοὺς πληθυσμοὺς αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἢ οὔ. Ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἀντιλέγω εἶναι ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς μου ὅτι πρὸ ἐλαχίστων ἡμερῶν ἕνας νόμος εἰς τὸν ὁποῖον ἠνδρώθη τῷ 1942 τὸ Ἐάμ, διὰ νὰ φθάσῃ μέχρι τῆς Πλατείας τοῦ Συντάγματος, ἤδη ἐπανδροῦται καὶ πάλιν χωρὶς κἂν νὰ συγκινῆται ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διοικεῖ τὸν τόπον. Δι’ αὐτὸ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀντιλέξω ἐναντίον τῆς προτάσεως ἐκείνης, ἡ ὁποία δύναται νὰ περιορισθῇ εἰς μόνον τὴν συνεδρίασιν τὴν σημερινήν, ἁπλῶς διὰ νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῶν γεγονότων.

§90Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Συμφωνοῦμεν νὰ προταχθῇ σήμερον ἡ ἐπερώτησις τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἡ ἰδική μας νὰ γίνῃ τὴν Δευτέραν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ἀφορώσης τὴν τιμὴν τῶν γεωργικῶν προϊόντων, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Καλλίας. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται τὴν πρότασιν ταύτην. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις ἐγένετο δεκτή. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι. Πολλοὶ βουλευταὶ ἐγειρόμενοι διαμαρτύρονται καὶ ζητοῦν νὰ ὁμιλήσουν).

§93Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ἐδῶ σφάζεται ὁ κόσμος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§94Δ. ΜΠΕΗΣ–ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κύριε Πρόεδρε.

§95Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἶναι σκάνδαλον, κύριε Πρόεδρε, σφάζεται ὁ κόσμος. (Θόρυβος καὶ κωδωνοκρουσίαι).

§96Δ. ΜΠΕΗΣ–ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν περὶ προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως, διὰ τὰς τιμὰς τῶν γεωργικῶν προϊόντων, παρῃτήθησαν σύσσωμοι. Συνεπῶς δὲν ὑφίσταται θέμα προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς καὶ ἀπομένει τὸ θέμα, περὶ προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως τῆς δημοσίας τάξεως, ἡ ὁποία συμφωνεῖ καὶ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλή, εἶναι σύμφωνος δηλαδὴ νὰ προταχθῇ τὸ θέμα αὐτό.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ ὑπεβλήθη πρότασις 4 βουλευτῶν: «Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 85 παράγραφος τε☐

§98ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὰ ὀνόματα.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ὑπογράψαντες τὴν πρότασιν εἶναι «...... (ἀναγινώσκει) ..........». Ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς ἀναβολῆς ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Α. Νικολαΐδης.

§100Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἠναγκάσθημεν νὰ ὑποβάλωμεν τὴν πρότασιν τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, λόγῳ τῶν ἑορτῶν, διὰ δύο κυριωτάτους λόγους. Πρῶτον, πάντες οἱ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, συνάδελφοι, δὲν ἔχουν τὰ μέσα συγκοινωνίας πρόσφορα, ὥστε ἐντὸς δύο ἡμερῶν νὰ εὑρεθοῦν μεταξὺ τῶν ἐκλογέων, μεταξὺ τῶν οἰκογενειῶν των· πολλοὶ δὲ ἐξ ἐπαρχιῶν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ διανύσουν πολλὰ χιλιόμετρα, διὰ διαφόρων μέσων συγκοινωνιακῶν. Πάντοτε δὲ εἴθισται πρὸ τῶν ἑορτῶν 15 καὶ 20 ἡμέρας, νὰ διακόπτωνται αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ δεύτερος λόγος. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σπεύσωμεν εἰς τὰς ἐπαρχίας μας, νὰ ἐπικοινωνήσωμεν μετὰ τῶν συμπολιτῶν μας, νὰ τονώσωμεν αὐτούς, νὰ ἐμπνεύσωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην, ὅτι σύσσωμος ἡ Ἑλλὰς θὰ βαδίσῃ ἐμπρὸς εἰς τὸ ἔργον της. Νὰ παύσῃ ἡ ἀπογοήτευσις, νὰ παύσῃ ἡ ἡττοπάθεια καὶ νὰ ἐμπνεύσωμεν εἰς τοὺς πληθυσμοὺς μας τὴν πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καί, τὴν πίστιν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων μας. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ἐπίσης ὑφίσταται ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ μεταβῶμεν ἐκεῖ καὶ νὰ ἀντιληφθῶμεν ὅλα τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα λαμβάνουν χώραν. Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ μελετήσωμεν, πῶς θὰ γίνῃ ἡ σπορὰ τῆς Θεσσαλίας. Μέγα καὶ σπουδαῖον ζήτημα. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἰδοῦμε ποῦ καὶ πῶς ἐκτελοῦνται αἱ διαταγαὶ τῆς Κυβερνήσεως, πῶς τὰ ὄργανα, τὰ ἐντεταλμένα ἐκεῖ, ἐκπληρώνουν τὰς ὑποχρεώσεις των. Ἐὰν παραμείνωμεν 2 ἢ 3 ἡμέρας οὐδὲν ζήτημα σοβαρώτατον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λύσωμεν. Θὰ μᾶς εἰποῦν, ὅτι τώρα, ποὺ συζητοῦνται εἰς τὴν Ἀμερικὴν τὰ ζητήματα, τώρα, ποὺ ὑπάρχει τὸ ζήτημα τῆς ἀσφαλείας, πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ὑπάρχῃ καὶ νὰ λαμβάνωμεν γνῶσιν ἐδῶ. Πρέπει ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ λαμβάνωμεν γνῶσιν ἢ εἶναι προτιμότερον, ἐπὶ τόπου μεταβαίνοντες, νὰ λαμβάνωμεν πραγματικὴν γνῶσιν τῆς καταστάσεώς μας; Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ σύσσωμος ἄνευ ἀντιρρήσεων, διότι δὲν ἐπιτρέπεται καὶ ἐδῶ ἀκόμη ἀντιπολίτευσις, πρέπει ἅπαντες νὰ καταλήξωμεν, εἰς τὴν ἀπόφασιν, τῆς κατ’ ἀνάγκην διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, λόγῳ τῶν ἑορτῶν καὶ λόγῳ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα μᾶς ἐπιβάλλουν νὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὰς ἐπαρχίας μας. Ἀλλὰ ὁ μέγιστος καὶ σπουδαιότερος λόγος εἶναι νὰ τονώσωμεν τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ καὶ νὰ τοὺς ἐμπνεύσωμεν, ὅτι τὸ Κράτος βαδίζει ἐμπρὸς καὶ ἐπιβάλλει τὰς δυνάμεις του καὶ τὰς θελήσεις του. (Χειροκροτήματα).

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Παπαγεωργίου ἔχει τὸν λόγον.

§102Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ πάλιν μὲ μεγάλην μου λύπην, κάνω μίαν διαπίστωσιν. Τὴν σπουδὴν ἀφ’ ἑνός, ὡρισμένων ἐκ τῶν προτεινόντων συναδέλφων, διὰ νὰ εἰσηγηθῶσι τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, εἰς στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἔναρξις τῆς συζητήσεως, διὰ τὰς σφαγὰς τῶν Ἑλλήνων τῆς ὑπαίθρου. Ἀφ’ ἑτέρου ἐκ τῶν Κυβερνητικῶν ἑδωλίων, ὅταν ὡρισμένοι συνάδελφοι ἐζήτησαν πρόταξιν ἄλλης ἐπερωτήσεως καὶ παρῃτήθησαν αὐτῆς, ἐκ τῶν Κυβερνητικῶν ἑδωλίων, ἐγένετο νεῦμα διὰ νὰ προταχθῇ ἐκείνη ἡ συζήτησις, παρὰ τὴν παραίτησιν. Ἐκ τούτων δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ διαβλέπῃ τις τὴν ἐκ μέρους τῆς Συμπολιτεύσεως καθὼς καὶ τοῦ Κυβερνητικοῦ συγκροτήματος, ἀποφυγὴν τοῦ νὰ γίνῃ συζήτησις εἰς τὸ συνέδριον τοῦτο, περὶ τῆς δημοσίας τάξεως. Ἀποφεύγει νὰ λάβῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία γνῶσιν εἰς ποῖον κατάντημα εὑρίσκεται ἡ ὕπαιθρος, διότι μόνον διὰ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, εἶναι δυνατόν, νὰ μὴ ἀκουσθῇ ἡ ἀλήθεια, ἡ ὁποία ἀκούεται καὶ δὲν ἀκούεται διότι πάντες ὑποθέτω, μετὰ τὴν κατάθεσιν τῆς ἰδικῆς μου ἐπερωτήσεως, θὰ ἴδετε δηλώσεις, ὑπευθύνους, τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, εἰς τὸν τύπον, ὅτι διαψεύδονται τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα, διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἀπεκαλύπτοντο.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαγεωργίου, εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος, διότι ἐὰν γίνῃ ἡ πρόταξις, τότε θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς Δημοσίας τάξεως.

§104Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν πιστεύω, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἔχετε τὴν ἀξίωσιν, ὅταν θέλω νὰ ἀντιλέξω, ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς, νὰ εἴπω ἁπλῶς, ὅτι ἀντιλέγω, χωρὶς νὰ ἐξηγήσω τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἀντιλέγω.

§105Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. συνάδελφος, ἔχει δίκαιον. Ἐξηγεῖ διὰ ποίους λόγους εἶναι ἐναντίον τῆς διακοπῆς.

§106Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐκτὸς τούτου, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τοὺς 40 βουλευτὰς οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὴν πρότασιν, νὰ μοῦ ἀπαντήσουν, αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι κόπτονται νὰ εὑρεθοῦν μετὰ τῶν συγγενῶν των, ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ μεταβοῦν εἰς τὴν περιοχήν των; Καὶ δὲν τοὺς ἐνδιαφέρει αὐτό; Ὑποθέτω ὅτι θὰ ἔχουν τὴν ὑποχρέωσιν, κύριοι συνάδελφοι, πρῶτα νὰ πληροφορηθοῦν ἐὰν ἔχουν τὴν δυνατότητα αὐτήν, ἐὰν δὲ προχείρως τὴν ἔχουν, πρέπει νὰ ἔχουν τὴν ὑπομονήν, ἔστω καὶ διὰ μίαν ἀκόμη ἑσπέραν, νὰ πληροφορηθοῦν ὅτι ἐὰν ἀκόμη ξεκινήσουν ἀπὸ τὰς Ἀθήνας καὶ φθάσουν τὴν παραμονὴν τῶν ἑορτῶν εἰς τὰς ἑστίας των, δυσκόλως, θὰ ἐπανέλθουν διὰ νὰ εὑρεθοῦν καὶ πάλιν εἰς τὸ Συνέδριον αὐτὸ καὶ θὰ εἶναι κατόπιν ἑορτῆς νὰ πληροφορηθοῦν, διατὶ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἐπανέλθουν.

§107Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι εἶμαι μεταξὺ τῶν ὑπογραψάντων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, λόγῳ τῶν ἐπικειμένων ἑορτῶν τῶν Χριστουγέννων. Εἶναι νομίζω ὑπερτάτη ἀνάγκη, ἀφ’ ἑνὸς μὲν λόγῳ τῶν ἑορτῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ λόγῳ τοῦ αἰτήματος ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Παπανδρέου, ὡς καὶ τῶν προλαλησάντων συναδέλφων, ὅπως προταχθῇ ἡ συζήτησις περὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως καὶ Ἀσφαλείας. Εἶναι ἀνάγκη νομίζω, ὅτι ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι καταγόμεθα ἀπὸ ἐπαρχίας καὶ ἰδίᾳ ἀπὸ τὰ Βόρεια τμήματα τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας εἶναι πᾶσα ἀνάγκη τὰς ἡμέρας ἐκείνας νὰ εὑρισκώμεθα πλησίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὡς ἰσχυρίζονται.... (δὲν ἠκούσθη)..... Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὁλόκληρον τὸ Σῶμα πρέπει νὰ συνδράμῃ ἡμᾶς διὰ τῆς ἀποψινῆς ἀποφάσεως, ὅπως εὑρεθῶμεν ἀμέσως πλησίον τῶν προσφιλῶν μας συγγενῶν καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐτίμησαν διὰ τῆς ψήφου των. Τὸ ζήτημα τῆς Δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας, νομίζω, ὅτι ἐπανειλημμένως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, πλεῖστοι συνάδελφοι τὸ ἀνέπτυξαν. Ἡ κατάστασις εἶναι γνωστὴ εἰς πάντας. Δὲν πρόκειται νὰ λήξῃ οὔτε τὴν Δευτέραν καὶ ἐὰν συζητηθῇ τὸ ζήτημα, οὔτε τὴν Τρίτην, οὔτε τὸ Σάββατον, οὔτε τὴν ἡμέραν τῶν ἑορτῶν τῶν Χριστουγέννων. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ἀπεραντολογίας ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς Δημοσίας τάξεως.

§108ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αἱ συζητήσεις αὗται βλάπτουν, περισσότερον παρὰ ὠφελοῦν.

§109Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Δὲν πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ κλονίζωμεν τὸ ἠθικὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀντὶ τούτου, πρέπει ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν ἑορτῶν, νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος καὶ νὰ εὑρεθῶμεν πλησίον ἐκείνων, διὰ νὰ τοὺς ἐμπνεύσωμεν, νὰ τοὺς ἐμψυχώσωμεν, νὰ τοὺς ἐνθαρρύνωμεν, ἐπὶ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ καθήκοντος πρὸς τὴν Πατρίδα. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου μὲ συγκίνησιν καὶ θαυμασμὸν παρηκολούθησα τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς σημερινῆς ἐπετείου τῆς καταστροφῆς τῆς ἡρωϊκῆς πόλεως τῶν Καλαβρύτων. Νομίζω κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πρέπει νὰ μὴ γεμίζωμεν μόνον μὲ λόγια τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἄς μὴ λησμονήσωμεν ὅτι οἱ Ἕλληνες ἔγιναν ὁλοκαύτωμα μὲ τὴν θυσίαν τὴν ὁποίαν προσέφεραν εἰς τὴν Πατρίδα. Ἄς μὴ λησμονήσωμεν ὅτι τὴν 25ην Μαρτίου 1821 ἀπὸ τὴν πόλιν αὐτήν, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει σήμερον καὶ ἔγινεν ὁλοκαύτωμα, ὑψώθη ἡ σημαία τῆς ἀναστάσεως τοῦ Ἔθνους. Καὶ μὲ τὴν πίστιν τὴν ὁποίαν μᾶς ἐδόνουν οἱ ἡρωϊκοὶ ἐκεῖνοι ἄνδρες, μὲ τὴν πίστιν ἐκείνην, ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς εἰς τὰ 1912 ἐδοξάσθη καὶ ἔδωσε τὴν Ἐλευθερίαν εἰς ἡμᾶς τοὺς Μακεδόνας. Μὲ αὐτὴν τὴν πίστιν, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἀγωνισθῶμεν διὰ τὴν κατάστασιν ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη καὶ μὲ τὴν πίστιν αὐτήν, ὅλοι νὰ ἐγκαταλείψωμεν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν ἑορτῶν τὰς Ἀθήνας μεταβαίνοντες πλησίον τῶν συγγενῶν καὶ ψηφοφόρων. Οὕτως θὰ ἐπιτελέσωμεν περισσότερον τὸ καθῆκον μας καὶ θὰ ἐνισχύσωμεν περισσότερον ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται καὶ ἀγωνιοῦν ἐπὶ τῶν ἐπάλξεων τῆς Πατρίδος. Ἐπικαλοῦμαι τὸν πατριωτισμὸν τοῦ Σώματος καὶ ποιοῦμαι ἔκκλησιν ὅπως συναινέσετε εἰς τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, ὄχι μόνον μὲ τὸ πρόσχημα τῶν ἑορτῶν, ἀλλὰ μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ εὑρεθῶμεν πλησίον τῶν ψηφοφόρων καὶ συμπατριωτῶν μας. (Χειροκροτήματα).

§110Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐλέχθη προηγουμένως ὅτι πρόκειται νὰ ὁμιλήσουν 2 ὑπὲρ καὶ 2 κατά. Δὲν πρόκειται περὶ προτάσεως ἀναβολῆς, ὥστε νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ κανονισμός, πρόκειται περὶ διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν καὶ εἶναι ἀπεριόριστος ὁ ἀριθμὸς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ ὁμιλήσουν καὶ ἕως ὅτου ἐξαντληθῇ τὸ θέμα.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπεβλήθη πρότασις περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐν τῷ Κανονισμῷ, προκειμένου περὶ τοιούτων περιπτώσεων δὲν ἀναγράφεται τίποτε· δικαίωμα πάντως τῆς Βουλῆς εἶναι ἐὰν θέλῃ, νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν τὸ ἐπιθυμεῖ;

§112ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§113Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν εἰς τὴν Νέαν Ὑόρκην δίδεται σήμερον ἡ μάχη τῆς Ἑλλάδος, ὅταν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν αἱ δυνάμεις τοῦ Στρατοῦ, καὶ αἱ δυνάμεις τῆς χωροφυλακῆς δίδουν τὴν ζωήν των καὶ ὅταν οἱ πληθυσμοὶ τῆς ὑπαίθρου ζοῦν κάτω ἀπὸ μίαν κόλασιν καὶ τραγωδίαν, δὲν δικαιοῦται ἡ Βουλή, δὲν δικαιοῦται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, νὰ ἑορτάσῃ τὰς ἑορτὰς ἕνα μῆνα πρὸ τῶν ἑορτῶν καὶ ἕνα μῆνα μετὰ τὰς ἑορτάς. Κύριοι, δὲν ἠξεύρω ἐὰν δὲν πιστεύετε εἰς τὴν ἀποστολήν σας. Εἶναι δικαίωμά σας. Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι ἔργον τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ δίδῃ λύσεις εἰς τὰ ἐθνικὰ ζητήματα. Μὴ φαντάζεσθε ὅτι τὸ ζήτημα τῆς τάξεως, εἶναι ζήτημα πολιτικόν. Ἐὰν φρονῆτε ὅτι τὰ πράγματα καλῶς ὁδεύουν μὲ τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν ἔχει καλῶς. Ἐὰν ὅμως πιστεύετε ὅτι τὰ πράγματα δὲν εὐημεροῦν, ὅτι φερόμεθα κατὰ κρημνῶν, τότε κύριοι, ὄχι μόνον δικαιούμεθα, ἀλλὰ καὶ ὑποχρεούμεθα νὰ δώσωμεν τὴν λύσιν. Κύριοι, ἡ Βουλὴ τοῦ 1933, διέκοψε τὰς ἐργασίας της διὰ τὰς ἑορτὰς τὴν 23ην Δεκεμβρίου 1933, δηλαδὴ τὴν παραμονὴν τῶν Χριστουγέννων. Καὶ ἦσαν τότε ἡμέραι εἰρήνης καὶ τὰ ζητήματα πολὺ ἁπλούστερα. Σήμερον, ὅταν ὑπάρχουν εἰς τὴν Βουλὴν δύο ἐπερωτήσεις, ἡ μία τῶν ὁποίων ἀφορᾷ τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἡ ἄλλη τὰς τιμὰς τῶν γεωργικῶν προϊόντων, δηλαδὴ δύο ζητήματα διὰ τοὺς πληθυσμοὺς τῆς ὑπαίθρου, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι πρᾶξις πολιτικὴ τῆς Βουλῆς νὰ φυγοδικήσῃ εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν. Καὶ μόνον διότι θὰ ὑπάρχουν αἱ δύο αὐταὶ ἐπερωτήσεις εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ παραμείνωμεν μίαν ἑβδομάδα, πέντε ἡμέρας, ὥστε νὰ συζητηθοῦν καὶ τὰ σοβαρὰ αὐτὰ ζητήματα καὶ δώσατε οἱανδήποτε θέλετε λύσιν. Ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ δὲν ἐπιτρέπεται, κύριοι, εἶναι νὰ φυγοδικήσωμεν. Εἶναι ζήτημα γοήτρου τῆς Βουλῆς καὶ ζήτημα κύρους τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἠμπορεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ μείνῃ μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι δὲν τολμᾷ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς διακοπῆς.

§115Β. ΣΑΓΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται τὸ Προεδρεῖον, διὰ νὰ διακόψῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ σπουδαιοτάτου ζητήματος, διότι εἶναι σπουδαιότατον τὸ ζήτημα τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον αἰφνιδίως ἀνέκυψεν ἐκ τῆς προτάσεως μερικῶν βουλευτῶν καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ζητήματος δὲν ἔκαμε τὴν τιμὴν κἂν εἰς τὴν Βουλὴν ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς εἴπῃ τὴν γνώμην της, καθ’ ἣν στιγμήν, ἐναντίον τῆς διακοπῆς προβάλλονται ὅλοι οἱ λόγοι, ὅσοι ἐξετέθησαν, καὶ ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξετέθησαν, ἀλλ’ εἶναι γνωστοὶ εἰς ὅλους ἡμᾶς καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Διότι ἡ Κυβέρνησις, κύριοι, δὲν ἔχει μόνον τὴν ὑποχρέωσιν καὶ τὸ καθῆκον νὰ ἀσκῇ τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν τῆς παρέχει ἡ Βουλή, ἀλλ’ ἔχει καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παρίσταται ἐνώπιον καὶ νὰ δέχεται τὸν ἔλεγχόν της, ὅταν πρόσκεινται περιστάσεις, ὡς αὑταὶ τὰς ὁποίας διέρχεται σήμερον ἡ Χώρα μας καὶ ὁ λαός. Ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην της, ἀντιμετωπίζουσα τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον προκαλεῖται διὰ τῆς προτάσεως περὶ διαλύσεως τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς μὲν τὴν Ἀμερικὴν εὑρίσκεται ὁ ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως ἀντιμετωπίζων τὸ σοβαρώτατον ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως καὶ τὸ συναφὲς πρὸς αὐτὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ τόπου, ἐνταῦθα δὲ ὅλαι αἱ καταφθάνουσαι εἰδήσεις ἀποδεικνύουν ὅτι καθημερινῶς τὸ ἐσωτερικὸν ζήτημα καθίσταται ὀξύτερον. Καὶ ἐνῷ ταῦτα συμβαίνουν ἔρχεται τὸ Προεδρεῖον, ἐπικαλούμενον τὶς οἶδε ποίαν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ νὰ διακόψῃ καὶ αὐτὴν ταύτην τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος. Ἡ γνώμη μου, κύριοι, ἐξετέθη. Δὲν πρόκειται πάντως ἐγὼ νὰ συντελέσω εἰς μίαν ἐπανάληψιν ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀπὸ διμήνου ἐπιχειρεῖται ἐναντίον τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ λαοῦ.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωθεῖσα.

§117Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§118Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ μᾶς εἴπῃ τὴν γνώμην της; Ἀποτελεῖ περίεργον φαινόμενον ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως. Πάντοτε ἀποφεύγει νὰ ἔχῃ γνώμην. (Θόρυβος).

§119Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ Κυβέρνησις ἀφήνει ἐλευθέραν τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§121Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Προεδρεύων Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, δὲν ἐνόμιζον ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκφέρῃ καμμίαν γνώμην ἐπὶ τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ζητήματος, ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν ἐτέθη ὡς ζήτημα πολιτικόν, οὐδὲ τοὐλάχιστον εἶδον καὶ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων νὰ λαμβάνωσι καμμίαν θέσιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἐπανειλημμένως καὶ ἐν τῷ τύπῳ ἔχω δηλώσει ὅτι τὸ ζήτημα τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, εἶναι ἀποκλειστικῶς ζήτημα ἀποφάσεως τοῦ Σώματος. Ἐκ τοῦ Σώματος προῆλθεν ἡ πρότασις, τὸ Σῶμα δύναται νὰ ἀποφασίσῃ ἐπ’ αὐτῆς. Ἐὰν πρόκειται ἀτομικῶς νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ εἰργάσθη ἑπτὰ μῆνας, πρᾶγμα σπάνιον διὰ συνεχῆ ἐργασίαν.

§122Β. ΣΑΓΙΑΣ. Μὲ τεσσάρων μηνῶν διακοπάς.

§123Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Προεδρεύων Κυβερν.).... διότι ὅσοι ἐκ τῶν κ.κ. βουλευτῶν ἔλαβον μέρος εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς Ἐξουσιοδοτήσεως θὰ ἀντελήφθησαν μετὰ ποίας σοβαρότητος διεξήχθησαν αἱ ἐργασίαι ἐκεῖ καὶ ὡμολογήθη, τοὐλάχιστον, καὶ ἐκ μέρους μελῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι αἱ ἐργασίαι αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς Ἐξουσιοδοτήσεως ὑπῆρξαν σοβαρώταται καὶ γόνιμοι, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἀπησχολεῖτο καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν ἐργασιῶν τῶν Ἐπιτροπῶν. Νομίζω δὲ προσέτι ὅτι καὶ σύνηθες εἶναι νὰ διακόπτωνται αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς κατὰ τὰς ἑορτὰς καὶ δὲν βλέπω κατὰ τί θὰ ἠμποδίζετο, ἐὰν παρίστατο ἀνάγκη, ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ ἐξουσιοδότησιν, νὰ καλέσῃ καὶ μετὰ πέντε ἡμέρας τὴν Βουλὴν νὰ ἐπαναλάβῃ τὰς ἐργασίας της. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπεβλήθη νέα πρότασις περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς.

§125ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτή.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις ἐγένετο δεκτή. Παρακαλῶ ὅπως προσέλθουν ἐπὶ τοῦ καταλόγου οἱ κ. κ. Γ. Σταμάτης, Α. Μπασιάκος καὶ Γ. Βογιατζῆς. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν περὶ διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς λέγουσι ΝΑΙ. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ΟΧΙ. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, τῶν κ.κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα:

Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψε τὸ κατωτέρω ἀποτέλεσμα:

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 202. Εἶπον ΝΑΙ 120. Εἶπον ΟΧΙ 82. Συνεπῶς ἐγένετο δεκτὴ ἡ διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἀπὸ σήμερον, μέχρι τῆς 15ης Ἰανουαρίου, ἐξουσιοδοτεῖται δὲ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὅπως ἐν περιπτώσει ἐκτάκτου ἀνάγκης τὴν συγκαλέσῃ κατὰ τὸ ἐν τῷ μεταξὺ διάστημα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Δρόσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§128Γ. ΔΡΟΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ καὶ ἐπικυρώσω ὑπ’ εὐθύνη μου τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§130ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόφασίν μου περὶ συγκροτήσεως τῆς Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς προμηθείας γαιανθράκων, ὡς εἶχεν ἀποφασισθῆ κατὰ τὴν συνεδρίασιν ΠΑʹ τῆς 6ης Δεκεμβρίου 1946, ἔχουσα οὕτω:

Ἀπόφασις

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει: 1) τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ληφθεῖσαν ἀπόφασιν κατὰ τὴν συνεδρίασιν ΠΑʹ (τῆς 6ης Δεκεμβρίου 1946) περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ προμήθειαν γαιανθράκων, 2) τὸ ἄρθρον 8 παρ. 6 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Συντάγματος, Συνιστῶμεν: Δεκαεξαμελῆ διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν πρὸς ἐξέτασιν τοῦ θέματος τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ προμήθειαν γαιανθράκων, ἐκ τῶν κάτωθι κ.κ. βουλευτῶν: 1) Κλεάνθους Θεοφανοπούλου. 2) Κων)νου Μπακόλα. 3) Νικ. Καμπάνη. 4) Πραξ. Μουτζουρίδη. 5) Ἰωάννου Πάντου. 6) Κων)νου Σκιαδᾶ. 7) Ἰωάννου Μπουρνιᾶ. 8) Χαραλ. Μητσιάλη. 9) Ἀλεξ. Σακελλαρίου. 10) Θεοδώρου Κιζάνη. 11) Παντελῆ Ροζάκη. 12) Σταύρου Κωστοπούλου. 13) Γερασίμου Βασιλειάδη. 14) Ἀναργύρου Δημητρακοπούλου. 15) Εὐριπ. Καζαντζῆ. 16) Παν. Παπαληγούρα.

Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς

Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ

Εἰς τὴν ἀνωτέρω Ἐπιτροπὴν, δίδεται ἐξουσιοδότησις ἐξετάσεως τῆς ὑποθέσεως ἐντὸς τοῦ ὁρίου τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Νόμου ΓΥΟΠ τοῦ 1911. Ὑπομιμνήσκω, κύριοι βουλευταί, τὴν αὐριανὴν δεξίωσιν πρὸς τιμὴν τοῦ Στρατάρχου Σμάτς, τὴν 11.30′ π.μ. καὶ παρακαλῶ ὅπως προσέλθητε ἐγκαίρως. Ἔνδυμα περιπάτου.

§132Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θεωρῶ λυπηρὸν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας, ἐπὶ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, διότι χθὲς συνεφωνήθη ὅτι σήμερον καὶ τὴν Δευτέραν θὰ ἐγένετο ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως, τὴν δὲ Τρίτην θὰ συνεζητοῦντο τὰ ναυτικὰ νομοσχέδια. Ἡ ληφθεῖσα ἀπόφασις τελεῖ εἰς πλήρη ἀσυνέπειαν μὲ τὰ συμφωνηθέντα.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι πάντοτε ἐλευθέρα νὰ ἀποφασίσῃ. Εὔχομαι, κύριοι συνάδελφοι, καλὰς ἑορτάς. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§134ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 16 Ἰανουαρίου 1947 καὶ ὥραν 5.30′ μ.μ. (Ὥρα 10 μ.μ.).