1946.12.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 85η

Πέμπτη 12 Δεκεμβρίου 1946

Ὥρα 6.00′ μ. μ.).

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Δρόσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§2Γ. ΔΡΟΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Λαδᾶς, Γ. Μαῦρος, Λ. Κουτσοπέταλος καταθέτουν ἀναφορὰν δικηγόρων Ἀθηνῶν διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ματαίωσιν τῶν ἀρχαιρεσιῶν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Ι. Λαμπρόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Νέων Μουδανιῶν Χαλκιδικῆς δι’ ἧς καταγγέλλεται ὁ Πρόεδρος τῆς ταξινομήσεως ζώων Ν. Χαλκιδικῆς, Λοχαγὸς Φ. Παπασπύρου ὡς ἐνδείξας ὑβριστικήν, ἀνάρμοστον καὶ ἀναξιοπρεπῆ συμπεριφορὰν ἔναντι τοῦ Δημάρχου καὶ ζητεῖται ἡ ἐνέργεια ἀνακρίσεων πρὸς αὐστηρὰν τιμωρίαν τοῦ παρεκτραπέντος. Ἡ Πανελλήνιος Ὁμοσπονδία αὐτοκινητιστῶν ὑπεραστικῶν συγκοινωνιῶν καὶ ἡ ὁμοσπονδία ἰδιωτικῶν ἀστικῶν λεωφορείων διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ Ν. Δ)τος 140)29. 9.46 «περὶ ἀποδόσεως κυριότητος αὐτοκινήτων εἰς πρώην κατόχους κλπ.». Ἡ Σοφία χήρα Σ. Μπελέκου σύζυγος ἰατροῦ κάτοικος Κηφισσίας ζητεῖ ὅπως ὁ ἀποτυχὼν υἱός της κατὰ τὰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν εἰσαχθῇ διὰ θεσπίσεως εὐεργετικοῦ Ν. Δ. καὶ εἰσαχθῶσι καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ἐπιτυχόντων καὶ οἱ υἱοὶ ἐκτελεσθέντων ἰατρῶν κατὰ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα. Ὁ Ἀρχιμανδρίτης Τριχωνίδος παρακαλεῖ ὅπως ἐξομοιωθῇ διὰ νόμου ὁ ἱερὸς κλῆρος μὲ δημοσίους ὑπαλλήλους. Ὁ Ἀμερικανικὸς Σύνδεσμος Ἀθηνῶν ζητεῖ παράτασιν ἀτελείας εἰσαγωγῆς δεμάτων ἐξ Ἀμερικῆς μέχρι τέλους Ἰουνίου καὶ μείωσιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν εἰσιτηρίων τῶν Ἑλληνοαμερικανῶν μεταναστῶν. Ὁ Γεωργικὸς πιστωτικὸς Συνεταιρισμὸς Ἀλάτρου Λευκάδος ζητεῖ χορήγησιν σιτοσπόρου καὶ οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν παρ’ Ἀγροτραπέζης καθ’ ὅσον ἡ καλλιέργεια κατεστράφη ἐκ πλημμυρῶν. Ἡ Ἕνωσις Συνεταιρισμῶν Βισαλτίας Νιγρίτης ζητεῖ ὅπως ἐπὶ τῆς προβλεπομένης φορολογίας καπνεμπορικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ καπνεμπόρων ἐπὶ καπνοῦ 4–6–45 καὶ 2–6–46 ἐγκριθῇ σχετικὸν ποσοστὸν φορολογίας πρὸς ὠφέλειαν καπνοπαραγωγῶν. Ἡ Ἕνωσις Συν)σμῶν Βισαλτίας Πλιάκος διαμαρτύρεται κατ’ ἀποφάσεως Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ «περὶ παραχωρήσεως εἰς βιομηχάνους καὶ οὐχὶ εἰς Γεωργικοὺς Συνεταιρισμοὺς τῶν εἰσαχθέντων ὑπὸ τῆς ΟΥΝΡΡΑ μηχανουργικῶν ἐγκαταστάσεων. Ὁ κύριος Σ. Γονατᾶς (Προεδρεύων Κυβερν.) ἀποσύρει τὸ κατατεθὲν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Λ. τῆς 6 Μαΐου 1946 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 588)45 «περὶ ὑπαγωγῆς τῶν Ὑπηρεσιῶν Τουρισμοῦ κλπ.» καὶ καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 588)1945 «περὶ ὑπαγωγῆς τῶν Ὑπηρεσιῶν Τουρισμοῦ κλπ.». Ὁ κ. Λ. Εὐταξίας (Ὑφυπ. Οἰκον.) καταθέτει σχέδιον ψηφίσματος «περὶ ἐκδικάσεως ὑπὸ Ἐπιτροπῶν Διεκδικήσεων Α. Ν. 410)1945 ἀξιώσεων ἀποζημιώσεως Δημοσίου ἀπορρεουσῶν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς περὶ συγκεντρώσεως τῆς περιουσίας τοῦ Δημοσίου Νομοθεσίας». Ὁ κ. Φ. Δραγούμης (Ὑπ. Στρατ.), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ τοῦ Στρατοῦ». Ὁ κ. Δ. Βουρδουμπᾶς (Ὑφυπ. Στρατ.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἀναστολῆς διατάξεων τοῦ Α. Ν. 2803)1941 «περὶ στρατιωτικοῦ Ποινικοῦ Κώδικος». Ὁ κύριος Κ. Τσαλδάρης (Ὑπ. Ἐξωτ.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν ἐν Χαλεπίῳ τῆς Συρίας καὶ Χάϊφᾳ τῆς Παλαιστίνης ἐμμίσθων προξενείων καὶ ἱδρύσεως ἐμμίσθων Προξενείων ἐν Τύνιδι τῆς Τυνησίας καὶ Ἐλισσάβετ Βὶλ τοῦ Βελγικοῦ Κογκό». Ὁ κ. Κ. Καλκάνης (Ὑπ. Δημ. Τάξεως) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ἀναγνωρίσεως γάμων Στρατιωτικῶν τῆς Χωροφυλακῆς». 2) «Περὶ ἀποκαταστάσεως Ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς ἐν τῇ σειρᾷ ἀρχαιότητός των» καὶ 3) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας ὁπλιτῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Λουλακάκης καὶ Ν. Κρασαδάκης καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀποστάξεως μὴ διατεθησομένου ἐντὸς τριμήνου προθεσμίας σταφιδίτου οἴνου Κ.Σ.Ο.Σ. ἐκ 425.000 ὀκάδων καὶ περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1557)1942 Α. Ν. «περὶ φορολογίας τοῦ οἴνου ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς παραγράφου 4 τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 302)43 Νόμου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Βλιάμος, Ι. Λάμπρου καὶ Ε. Διακογιάννης καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ Διοικήσεως Ἐκκλησιαστικῆς Περιουσίας Σάμου (Ο.Δ.Ε.Π. Σάμου)». Ἡ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Σχολῆς Νοσοκόμων ἐν Θεσσαλονίκῃ». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ καὶ ἄλλων διατάξεων» καὶ 2) «περὶ ἐπικυρώσεως καὶ ἀκυρώσεως νομοθετημάτων τῆς περιόδου τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς ἀφορώντων τὴν διεξαγωγὴν δικῶν τοῦ δημοσίου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Παπανικολάου, Ε. Πηλείδης, Π. Σταθόπουλος, Ν. Μαλινδρέτος, Θ. Κονίτσας, κ.ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προσαυξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσακτέων εἰς τὰς Ἀνωτάτας Σχολὰς τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Βαρβιτσιώτης, Σ. Παπουτσάνης, Ι. Μπουρνιᾶς, Γ. Ἀριστείδου κ.ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς τοπογραφικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Θεοφανόπουλος, Π. Σπηλιώτης, Γ. Μαῦρος, Δ. Χατζηγάκης, Α. Ἀντωνίου, Χ. Λαδᾶς καὶ Χ. Ψαρρὸς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας διατάξεών τινων τοῦ Κώδικος περὶ δικηγόρων καὶ ἄλλων τινων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Στεφανόπουλος, Π. Μουτζουρίδης, Δ. Κορκολῆς, Θ. Κώης, Α. Μπασιᾶκος, Ν. Μαλινδρέτος, Ι. Λαυρεντίδης κ.ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν γραπτῶν τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων τῆς Ἰατρικῆς κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Μουτζουρίδης, Μ. Ἀλιβιζᾶτος, Γ. Παραβάντης, Ι. Παπαρτεμίου, Π. Σπηλιώτης κ.ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαγωγῶν Ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Παπαδόπουλος, Σ. Σαμαρᾶς, Χ. Πιπιλιάγκας, Γ. Θεμελῆς, Ε. Γονῆς, Χ. Μητσιάλης, Α. Θεολογίτης, κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας περὶ ὑπηρεσίας ἐκμεταλλεύσεως Κρατικῶν Αὐτοκινήτων (Υ.Ε.Κ.Α.) καὶ ὑπηρεσίας συγκεντρώσεως καὶ διανομῆς Αὐτοκινήτων (Υ.Σ.Δ.Α.)».

§3Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Καταθέτω, κύριοι βουλευταί, ὀνομαστικὸν κατάλογον ὅλων τῶν ἐπὶ ἀποστολῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εὑρισκομένων ὑπαλλήλων.

§4Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Αὐτὸς ὁ κατάλογος, πρέπει, κύριε Πρόεδρε, νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς βουλευτάς.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει καλῶς. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Θὰ διεξαχθῇ ἑνιαία συζήτησις ἐπὶ τῶν τριῶν πρώτων ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει νομοσχεδίων τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν, ἤτοι: αʹ) ἐπὶ τοῦ «περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τῶν περὶ Γενικῆς Ἐπιθεωρήσεως τοῦ Β. Ν. διατάξεων καὶ περὶ καταργήσεως τῆς θέσεως τοῦ Ναυάρχου Ἀρχηγοῦ», βʹ) τοῦ «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Α. Ν. 57)1946 «περὶ ἀποσυμφορήσεως Σώματος Ἀξιωματικῶν Β. Ν. καὶ καθορισμοῦ ὀργανικῶν θέσεων Γενικῶν Ἀξιωματικῶν καὶ μαχίμων Πλοιάρχων Β. Ν.» καὶ γʹ) τοῦ «περὶ συμπληρώσεως ὑπαρχόντων κενῶν εἰς Ὑπαξιωματικοὺς εἰδικοτήτων Β. Ν. καὶ εἰς Ἀξιωματικοὺς Α. Υ.». Ὁ κ. Α. Σακελλαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§6Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ προταχθοῦν ἐπίσης εἰς μίαν τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια. Αἱ προαγωγαὶ τοῦ στρατοῦ ἐνεργοῦνται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων ἀπὸ 20 Ἀπριλίου 1946. Ἐγένοντο προαγωγαὶ ὑποστρατήγων καὶ ταξιάρχων καὶ πρόκειται νὰ ἐπακολουθήσουν, ὡς πληροφοροῦμαι, προαγωγαὶ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους βαθμοὺς τοῦ στρατεύματος. Νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ θεσπισθῇ τελειωτικῶς ὁ τρόπος τῆς προαγωγῆς καὶ διὰ τοῦτο θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια πρὸ τῶν διακοπῶν νὰ ἔλθουν πρὸς συζήτησιν ὥστε αἱ προαγωγαὶ νὰ θεσπισθοῦν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νέου νόμου.

§7Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Συμφωνοῦμεν καὶ ἡμεῖς καὶ παρακαλῶ εἰ δυνατὸν τὴν προσεχῆ Δευτέραν νὰ ὁρισθοῦν ὡς πρῶτον θέμα τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια.

§8Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Καὶ ἡμεῖς συμφωνοῦμεν.

§9Χ. ΛΑΔΑΣ. Σύμφωνοι.

§10Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκον.). Καταθέτω τὸν ὀνομαστικὸν κατάλογον τῶν ἐπὶ ἀποβολῇ εὑρισκομένων ὑπαλλήλων ἵνα λάβητε γνῶσιν.

§11Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὁ κατάλογος αὐτὸς νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κ. κ. βουλευτάς. Δὲν νομίζω νὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις.

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§13Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ναυτικὸν νομοθέτημα συζητεῖται ὑπὸ τῆς ὁλομελείας τῆς Βουλῆς. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς εἰσηγηθῶ διὰ μακρῶν καὶ ἐλπίζω θὰ τύχω τῆς τιμῆς ταύτης νὰ μὲ ἀκούσητε, διότι δὲν κάμω ἄλλωστε καὶ κατάχρησιν τοῦ βήματος τούτου. Καὶ διὰ νὰ σᾶς εἰσηγηθῶ εἰς τὴν οὐσίαν τὸ νομοθέτημα τοῦτο, πρέπει νὰ σᾶς κάμω μίαν μικρὰν εἰσαγωγὴν ἐπὶ τῆς ἱστορίας τῆς ἐξελίξεως τοῦ ναυτικοῦ ζητήματος κατὰ τὴν τελευταίαν 5ετίαν. Προκειμένου δὲ περὶ σώματος, τὸ ὁποῖον ἐτίμησε τὴν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν ἐλπίζω, ἐπιτραπήτω μοι ἡ διατύπωσις αὕτη, περισσότερον παντὸς ἄλλου σώματος ἐνόπλου, διότι εἰς μὲν τὸν κατὰ τῶν Ἰταλῶν πόλεμον μὲ ἐλάχιστα μέσα, τὰ ὁποῖα διέθετε κατώρθωσε ἕνα θαῦμα, ἀντιμετωπίζον τὸ Ἰταλικὸν ναυτικὸν νὰ ἐπιτύχῃ τὸν πλήρη ἔλεγχον τῶν θαλασσίων συγκοινωνιῶν, νὰ ἐπιτύχῃ μεταφορὰς κατὰ 100%, διότι μυριάδες τόννων ὑλικοῦ καὶ πολεμιστῶν καὶ κτηνῶν τοῦ στρατοῦ μετεφέρθησαν χωρὶς οὐδεμία ἀπώλεια οὐδενὸς ἀνδρός, οὐδενὸς κτήνους νὰ σημειωθῇ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη ὄντως θαῦμα, ὅταν σκεφθῶμεν ὅτι εἶχε ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἰταλικὴν ἀεροπορίαν πολὺ ὑπερτέραν τῆς ἡμετέρας, ἐπὶ πλέον δὲ 100δα ἰταλικῶν ὑποβρυχίων, χωρὶς οὐδεμίαν νὰ ὑποστῇ ἀπώλειαν. Ἐκεῖ ἀντιθέτως εἰς τὴν περιωρισμένην ἔκτασιν τῆς Ἀδριατικῆς, εἰς τὴν ὁποίαν λόγῳ τῆς φύσεως τῆς θαλάσσης πολὺ περιωρισμένη ἦτο ἡ δρᾶσις τῶν ἓξ ὑποβρυχίων μας, κατώρθωσε νὰ ἐπιφέρῃ 50 χιλιάδων τόννων ἀπωλείας εἰς τὸν ἐχθρόν. Νομίζω ὅτι ἁρμόζει πᾶσα τιμὴ εἰς τὸ σῶμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον συνεχίζον εὐκλεεῖς παραδόσεις, κατώρθωσε νὰ προσθέσῃ μίαν πραγματικὰ μεγάλην σελίδα εἰς τὴν ἔνδοξον ἱστορίαν τῆς Πατρίδος μας. Ὅταν δὲ βραδύτερον μετὰ τὴν εἰκοσαήμερον δοκιμασίαν τοῦ ἡρωϊκοῦ κατὰ τῶν Γερμανῶν πολέμου ὑπέστη τὰ σκληρὰ πλήγματα καὶ εἰς αἷμα καὶ εἰς πλοῖα, ὅσα οὐδέποτε ἀπὸ τοῦ 1821 εἶχεν ὑποστῆ τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικόν, καὶ κατώρθωσεν ὅ,τι δὲν κατώρθωσαν ἄλλα ναυτικὰ πολὺ μεγαλυτέρων ἐθνῶν, νὰ περισώσῃ τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειάν του, νὰ μεταφέρῃ τὰ πεδία δράσεώς του μακρὰν τῆς Χώρας ταύτης, χωρὶς οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ χάσῃ τὸ θάρρος του νομίζω ὅτι ἁρμόζει αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπον προηγουμένως ὅτι ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην ὀργάνωσιν τῶν ἐνόπλων μας δυνάμεων, τὸ ναυτικὸν κατώρθωσε νὰ περισώσῃ τὴν τιμήν του καὶ νὰ συνεχίσῃ τὴν σταδιοδρομίαν του κατὰ τὰ μετέπειτα ἔτη. Ἐκεῖ κάτω εἰς τὴν Αἴγυπτον, ἀρχίζει μία προσπάθεια τοῦ ναυτικοῦ πραγματικὰ δημιουργική, εἰς τὴν ὁποίαν ἔπρεπε τὰ πάντα νὰ δημιουργηθοῦν ἀπὸ Σχολῆς μέχρι σχεδίων ἐπιχειρήσεων καὶ νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν δρᾶσιν τοῦ ναυτικοῦ ἀπὸ τῶν ἀξένων Ὀρκάδων νήσων μέχρι τοῦ Ἀκρωτηρίου τῆς Καλῆς Ἐλπίδος καὶ ἀπὸ τοῦ Ἀτλαντικοῦ μέχρι τοῦ Ἰνδικοῦ Ὠκεανοῦ, ὅπου ὁ ἔνδοξος Ἀβέρωφ ἔσχε τὴν τελευταίαν ἐπιχείρησιν μεταφέρων νηοπομπὴν εἰς Σιγκαπούρην. Ὅταν, λέγω, τὸ πεδίον δράσεως τοῦ ναυτικοῦ ἐπεξετάθη εἰς τόσους εὐρεῖς ὁρίζοντας, ἀντιλαμβάνεσθε ὁποῖον ἔργον γιγαντιαῖον ἔγινε τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς δὲν εἶναι παρὰ τίτλος τιμῆς τοῦ ναυτικοῦ τῆς Χώρας μας. Δυστυχῶς αὐτὴν τὴν ἐργώδη προσπάθειαν καὶ ἐντατικὴν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν τὸ ναυτικόν μας συνετέλεσε τὰ δύο πρῶτα ἔτη ἀπὸ τοῦ κατάπλου τοῦ στόλου μας εἰς Αἴγυπτον ἐπιτυχῶς, ἐπηκολούθησαν δραματικὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα μολύνουν τὴν μεγάλην ταύτην προσπάθειαν διὰ τὰ ὁποῖα δυστυχῶς, ἢ εὐτυχῶς μᾶλλον, τὴν εὐθύνην δὲν φέρει τὸ Ἑλληνικὸν ναυτικόν. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἀνασύρω ὀλίγον ἀπὸ τὴν λήθην τοῦ παρελθόντος μερικὰ χαρακτηριστικὰ ἀπὸ τὰ γεγονότα, διὰ νὰ δυνηθῶμεν ἀκριβοδικαίως νὰ κρίνωμεν τὴν φύσιν καὶ τὴν οὐσίαν τῶν ναυτικῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα εἰσηγεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ τοῦτο διὰ νὰ δυνηθῶμεν κάπως ἀντικειμενικώτερα νὰ κρίνωμεν τί ἐκληροδότησε τὸ παρελθὸν καὶ τί πρέπει νὰ γίνῃ διὰ τὸ μέλλον. Δυστυχῶς εἰς τὴν Αἴγυπτον ἡ πολιτικὴ ἠθέλησε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ ναυτικὸν καὶ εὑρέθησαν πολιτικοὶ οἵτινες εἶχον τὴν κρυφίαν ἐλπίδα ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ἀπολαμβανόμενοι τῶν πραγμάτων τοῦ ναυτικοῦ μὲ ἀνθρώπους τῆς ἀτομικῆς των προτιμήσεως καὶ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι θὰ ἦσαν διατεθειμένοι νὰ ὑποτάξουν τὸ συμφέρον τοῦ σώματος εἰς τὰ συμφέροντα τῶν ὁμάδων τὰς ὁποίας ἐξυπηρέτουν, εἶχον, λέγω, τὴν φιλοδοξίαν νὰ ἐπανέλθουν εἰς Ἑλλάδα ὡς σωτῆρες καὶ ἐλευθερωταὶ καὶ ἤλπιζον ὅτι θὰ ἐκαρποῦντο ἐπὶ ἔτη τὴν δόξαν τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς πατρίδος. Δυστυχῶς ἐπῆλθε τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα. Θὰ σᾶς ἀρχίσω ἀπὸ τὴν πρώτην λυπηρὰν ἐκδήλωσιν τῆς προδοτικῆς ἐπεμβάσεως εἰς τὸ Ναυτικὸν τοῦ Μαρτίου 1943. Τότε, καθὼς ἐνθυμεῖσθε, τόσον ὁ Στρατός, ὅσον καὶ ἡ Ἀεροπορία εἶχον ἐκδηλώσει τὰς πρώτας ἀνταρτικὰς των ἐνεργείας. Εἰς τὴν Συρίαν, τὴν Αἴγυπτον καὶ κάτω εἰς τὴν Κεντρικὴν Ἀφρικήν, τμήματα στρατοῦ καὶ τμήματα ἀεροπορίας ἐστασίαζαν. Ἐπίλεκτον μέλος τοῦ Κοινοβουλίου, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, Ναυτικῶν καὶ Ἀεροπορίας, ἐδοκίμασεν ὅλην τὴν πικρίαν τῆς διαλύσεως τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ ἐνθυμοῦμαι ὅτι διωκόμενος ἐκ Συρίας ἀπὸ τὰ στίφη τῶν στασιαστῶν, ἔφθασεν εἰς τὴν Βυρηττὸν καὶ ἐκεῖ κατέφυγεν ἐπὶ πολεμικοῦ πλοίου, ἔλεγε δὲ ὅτι, εὐτυχῶς ποὺ τὸ Ναυτικὸν ἔμεινεν ἀμόλυντον ἀπὸ αὐτὴν τὴν σαπρίαν καὶ περιέσωσε τοὐλάχιστον τὴν τιμὴν τῆς σημαίας μας. Διότι ὄντως τὸ Ναυτικὸν ἐξηκολούθει ὁμονοοῦν, ἐξηκολούθει πειθαρχοῦν νὰ ἀποδίδῃ τὸ ἔργον ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, πᾶς Ἕλλην πρέπει νὰ αἰσθάνεται ὑπερηφάνειαν. Διότι πρέπει νὰ σᾶς τονίσω ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην κυβερνῆται ἐμπορικῶν πλοίων οὐδετέρων ἢ συμμάχων κρατῶν ἐπροτίμων νὰ συνοδεύωνται κατὰ τοὺς πλόας εἰς τὴν Μεσόγειον καὶ τὸν Ἀτλαντικὸν ἀπὸ Ἑλληνικὰ πλοῖα, διότι ταῦτα ἐπιμελέστερον ἐπροστάτευον τὴν ἀσφάλειαν τῶν νηοπομπῶν. Τοῦτο βεβαίως δὲν ἦτο λόγος κενός, ὅταν σκεφθῶμεν ὅτι ὁ παραλληλισμὸς ἐγίνετο μὲ τὰ ναυτικὰ πολλῶν προοδευμένων Κρατῶν, τὰ ὁποῖα καὶ δύναμιν καὶ τάξιν καὶ ὀργάνωσιν καὶ μέσα διέθετον πολὺ περισσότερα τοῦ ἡμετέρου. Δυστυχῶς, ἐπαναλαμβάνω, ἐνῷ τὰ στίφη τῶν στασιαστῶν ἐπανεστάτουν, καὶ ἐνῷ τὸ Ναυτικὸν πειθαρχοῦν ἐξηκολούθη τὸν ἔντιμον ἀγῶνα πρὸς ἀπελευθέρωσιν τῆς δυστυχοῦς ταύτης γωνίας, εὑρέθησαν Ἕλληνες Πολιτικοί, οἱ ὁποῖοι διενοήθησαν ὅτι πρέπει τὸ Ναυτικὸν νὰ τὸ καταστήσουν ὄργανον τῶν πολιτικῶν των βλέψεων καὶ ἐπιδιώξεων. Καὶ ὡς πρῶτον μέσον, εὗρον τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ Ναυτικοῦ ἀπὸ τῆς διοικήσεώς του, ἡ ὁποία ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ πολέμου μέχρι τῶν ἡμερῶν ἐκείνων, μόνον τιμὴν προσῆπτε εἰς τὸ ἔνδοξον τοῦτο σῶμα. Ἦτο ἡ πρώτη ἐπέμβασις αὐτῶν τῶν παραγόντων πρὸς καθυπόταξιν τοῦ εὐγενοῦς τούτου σώματος εἰς τὰς ταπεινάς των φιλοδοξίας. Μετὰ τὴν ἀλλαγὴν τῆς παλαιᾶς διοικήσεως ἐκδίδονται δύο νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω. Τὴν 4 Μαΐου 1943 δημοσιεύεται ὁ Α. Ν. 3158 ὑπογραφόμενος ἀπὸ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν κύριον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἀτυχῶς δὲν παρίσταται ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ, ὁ ὁποῖος δυστυχῶς ἀκόμη δὲν εἰσήχθη εἰς Εἰδικὸν Δικαστήριον διὰ νὰ λογοδοτήσῃ ἐπὶ τῶν αἰσχῶν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα διέπραξεν εἰς τὴν Μ. Ἀνατολήν. Μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἶναι ὁ κ. Γ. Ροῦσσος, ὅστις, ὡς ἐπληροφορήθημεν πρὸ τριμήνου ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας, εἶναι μεταξὺ τῶν ἀνδρῶν οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν εἰς τὴν φίλην Αἴγυπτον ὑπὸ ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν δι’ ἀνάμιξίν του, ὅπως λέγουν, εἰς κομμουνιστικὰς ἐνεργείας.

§14ΦΩΝΑΙ. (Ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό.

§15Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Πρέπει νὰ γνωρίσωμεν ὅλοι τὴν οὐσίαν τῶν πραγμάτων, διότι μόνον ἡ ἀλήθεια εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ μᾶς ἐξαγάγῃ ἀπὸ τὸν βόρβορον, εἰς τὸν ὁποῖον μᾶς ἔρριψαν τὰ γεγονότα αὐτά. Πρόκειται περὶ τοῦ Ναυτικοῦ, τὸ ὁποῖον, ὅπως καὶ ἡ γυνὴ τοῦ Καίσαρος, δὲν πρέπει νὰ εἶναι μόνον τίμιον, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τιμιότητά του πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν. Δεύτερον μέλος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἶναι ὁ κ. Καραπαναγιώτης, προφυλακισθεὶς μετὰ ἕν ἔτος ἀπὸ τοὺς συμμάχους διὰ τὰς διαλυτικὰς ἐνεργείας του εἰς τὸν στρατόν. Τὰ ἄλλα μέλη εἶναι ἄγνωστα εἰς ἐμὲ πρόσωπα. Ὁ νόμος οὗτος λέγει τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). «Κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ παρόντος πολέμου καὶ μέχρις ἀποκαταστάσεως τῆς Ἐθνικῆς Κυριαρχίας ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη πληρώσεως θέσεως ἐν τῷ Στόλῳ, δι’ ἣν προβλέπεται ἐκ τοῦ νόμου «περὶ Καταστάσεως Ἀξιωματικῶν» βαθμὸς Γενικοῦ Ἀξιωματικοῦ, ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἵνα, κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, προάγῃ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποναυάρχου, πλοίαρχον, χωρὶς νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν οἱ ἐκ τῶν κειμένων διατάξεων τιθέμενοι περιορισμοὶ κενῶν θέσεων». Καὶ οὕτω, δυνάμει τῆς διατάξεως αὐτῆς, τὴν 6 Μαΐου προάγεται ὁ πρῶτος πλοίαρχος, ἄνευ προσόντων, χωρὶς νὰ ἔχῃ λάβει μέρος εἰς τὸν πόλεμον, χωρὶς νὰ ἔχῃ πεῖραν καὶ δοκιμασίαν, προάγεται εἰς Ναύαρχον καὶ τοποθετεῖται ὡς ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου.

§16ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος;

§17Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ ἀναφέρω ὀνόματα. Ἐπιθυμῶ νὰ κρατήσω τὴν συζήτησιν ἐπὶ ἀντικειμενικῶν βάσεων. Βραδύτερον, τὴν 20ὴν Μαΐου, δυνάμει ἀποφάσεως τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, βάσει τοῦ νόμου αὐτοῦ τοῦ καταργοῦντος ὅλα τὰ προσόντα, προάγεται δεύτερος πλοίαρχος εἰς ὑποναύαρχον καὶ ἀναλαμβάνει τὴν Διοίκησιν τοῦ Ναυτικοῦ. Ἐπὶ πλέον, ἐπειδή, καθὼς γνωρίζετε καὶ εἰς τὸ Ναυτικόν, ὅπως εἰς κάθε ἔνοπλον Σῶμα, κάθε ἀξιωματικὸς σταδιοδρομῶν παρακολουθεῖται κατὰ ἑξάμηνον ἀπὸ τοὺς προϊσταμένους του, εἰς τὰ φύλλα δὲ ποιότητος σημειοῦνται αἱ κρίσεις, αἱ ὁποῖαι διαγράφουν καὶ φωτογραφίζουν τὴν διαγωγὴν καὶ τὴν ἱκανότητα ἑκάστου ἀξιωματικοῦ, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ὑπάρχουν εἰς τὰ ἀρχεῖα τὰ στοιχεῖα κρίσεως δι’ ἕκαστον ἀξιωματικόν, φαίνεται ὅτι ἠνόχλουν τὴν σπεῖραν, ἡ ὁποία εἰσήλασεν εἰς τὸ Ναυτικόν, αἱ κρίσεις τῶν φυσικῶν των προϊσταμένων, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀναλάβει τὴν διεξαγωγὴν τοῦ πολέμου, ἐθεώρησαν σκόπιμον νὰ ἐκδώσουν δεύτερον νομοθέτημα ἁμαρτωλόν. Εἶναι ὁ νόμος 3184 τῆς 16 Ἰουνίου 1943, ὑπογραφόμενος καὶ αὐτὸς πάντοτε παρὰ τῶν αὐτῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερα, λέγει δὲ τὰ ἑξῆς: «Ἄρθρον μόνον. Κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ παρόντος πολέμου καὶ μέχρι ἀποκαταστάσεως τῆς Ἐθνικῆς Κυριαρχίας ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους ἀναστέλλεται ἡ ἐφαρμογὴ τῶν ἄρθρων 72, 73, 74, 75 καὶ 76 τοῦ Α. Ν. 905)1937 «περὶ συντάξεως Πινάκων Κρίσεως Ἀξιωματικῶν Β. Ν.» οἱ δὲ μέχρι σήμερον συνταχθέντες ἐν Μ. Ἀνατολῇ ἐτήσιοι πίνακες Ἀξιωματικῶν θεωροῦνται ὡς μὴ γενόμενοι» κτλ. Οὕτω καταργοῦνται αἱ ὑπάρχουσαι κρίσεις τῶν ὑπευθύνων ἀρχηγῶν τοῦ Στόλου κατὰ τὴν πολεμικὴν περίοδον καὶ καταργοῦνται κατὰ τὸν πλέον ἀτιμότερον τρόπον. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ συγχωρήσετε τὴν δριμύτητα τῶν ἐκφράσεών μου, αἱ ὁποῖαι ὀφείλονται εἰς τὸ ὅτι βλέπω ὅτι τοιαῦτα ἀνομήματα διαπραχθέντα κατὰ τῆς τιμῆς τοῦ Ναυτικοῦ μένουν μέχρι σήμερον ἀτιμώρητα, ἂν καὶ πολλάκις ἐκάμομεν νύξιν τοῦ ζητήματος. Ἐκάμομεν καὶ αἴτησιν νὰ ἐρευνηθῇ ἡ ἄτιμος αὐτὴ περίοδος, δυστυχῶς, ὅμως καὶ δι’ αὐτὴν σιγὴ ἐπικρατεῖ. Ἐννοεῖται ὅτι, ἐκ παραλλήλου μὲ τὴν λῆψιν τῶν μέτρων τούτων, διὰ νὰ ἑδραιωθῇ ἡ Ἀνωτέρα αὐτὴ Διοίκησις, ἀρχίζει σειρὰ παροχῶν, εἰς βαθμούς, εἰς παράσημα, εἰς μισθούς. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε δὲ νὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα χαρακτηριστικὸν σημεῖον, τὸ ὁποῖον πληρώνομεν καὶ θὰ τὸ πληρώνωμεν πάντοτε εἰς τὸ μέλλον. Ἔχω πίνακα τῶν δαπανῶν τοῦ Ναυτικοῦ κατὰ τὴν περίοδον 1941–42, μέχρι καὶ τῆς περιόδου 1943–44, ὁπότε μᾶς ἔφερε ἡ λαμπρὰ αὐτὴ Διοίκησις τοὺς ἀγλαοὺς καρπούς της, τὸ κίνημα τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1944. «Ἡ δαπάνη κατὰ τὴν χρονικὴν περίοδον 1ης Μαΐου 1941, ὁπότε ὁ Στόλος συνεκεντρώθη εἰς Αἴγυπτον, μέχρι 31 Μαρτίου 1942 διὰ μισθοδοσίαν καὶ ὁδοιπορικὰ ἀνῆλθεν εἰς λίρας Αἰγύπτου 377.226, ἤτοι κατὰ μῆνα λίραι Αἰγύπτου 31435 καὶ μηνιαία κατὰ μέσον ὅρον δαπάνη κατ’ ἄνδρα ἀνήρχετο εἰς λίρας Αἰγύπτου 7.30. Κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1942–1943, ἡ αὐτὴ δαπάνη ἀνῆλθεν εἰς λίρας Αἰγύπτου 586904, ἤτοι κατὰ μῆνα λίρας Αἰγύπτου 48908 καὶ ἡ μηνιαία κατὰ μέσον ὅρον δαπάνη κατ’ ἄνδρα ἀνήρχετο εἰς λίρας Αἰγύπτου 7.30. Τὸ οἰκον. ἔτος 1943–44 ἡ αὐτὴ δαπάνη ἀνῆλθεν εἰς Λ. Αἰγ. 1.112.000 ἤτοι κατὰ μῆνα Λ. Αἰγ. 92.660 καὶ κατὰ μέσον ὅρον μηνιαία δαπάνη κατ’ ἄνδρα ἀνῆλθεν εἰς Λ. Αἰγ. 8.30. Ἦτο τὸ πρῶτον ἔτος τῆς εἰσελάσεως τῆς νέας διοικήσεως, ἥτις ἀφηνίασεν εἰς τὰς δαπάνας, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τὸ βλέπομεν κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος τῆς νέας τάξεως πραγμάτων. Ὄντως κατὰ τὸ ἑξάμηνον 1ης Ἀπριλίου μέχρι 1ης Ὀκτωβρίου τοῦ ἀδόξου διὰ τὸ Β. Ναυτικὸν ἔτους 1944, ἡ δαπάνη ἀνῆλθεν εἰς Λ. Αἰγ. 700.000 περίπου, ἤτοι κατὰ μῆνα 116.600 καὶ ἡ μηνιαία κατὰ μέσον ὅρον δαπάνη τοῦ δημοσίου ταμείου δι’ ἕκαστον ἄνδρα τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἀνῆλθεν εἰς τὸ σεβαστὸν ποσὸν τῶν Λ. Αἰγ. 11,70. Σημειωτέον ὅτι εἰς τὰς δαπάνας τοῦ τελευταίου τούτου ἑξαμήνου δέον νὰ προστεθοῦν καὶ αἱ ἀποδοχαὶ τῶν εἰς στρατόπεδα συγκεντρώσεων ἀνελθούσας εἰς Λίρας Αἰγύπτου 100.000 περίπου. Συνεπῶς ἀπὸ τὰς 7 λίρας τὰς ὁποίας ἐκόστιζε κάθε ἄνθρωπος, ἀνήκων εἰς τὸ Β. Ναυτικὸν, εἰς τὸ δημόσιον Ταμεῖον ἀπὸ τοῦ 1941 μέχρι τοῦ 1943, ἐφθάσαμεν αἰσίως μὲ τὰς παροχὰς ποὺ συνώδευαν τὸ ἐγκατασταθὲν μετὰ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1943 σύστημα Διοικήσεως, εἰς τὰς 12 λίρας. Ἔρχεται τὸ κίνημα τοῦ 1944, τὸ κίνημα αὐτὸ τὸ ὁποῖον γνωρίζετε ὅλοι, ἀλλὰ ἂς σιγήσωμεν, διότι ἀρκετὰ ἐθρηνήσαμεν εἰς αἷμα ἐντίμων Ἑλλήνων καὶ γενναίων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐφονεύθησαν ἐκεῖ πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ αἴσχους νὰ βυθισθοῦν ἀτιμωτικῶς τὰ πλοῖα μας εἰς τὸν κόλπον τῆς Ἀλεξανδρείας, τὸν κόλπον ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον τὸ 1825, ὁ πρόγονός μας, ὁ ἀείμνηστος Κανάρης, εἶχεν ὡς στόχον τῆς ἐνεργείας του, διὰ ν’ ἀποφύγῃ τὸν κίνδυνον εἰσβολῆς τοῦ Ἰμβραὴμ εἰς τὴν Πελοπόννησον. Ὁ κόλπος αὐτὸς ἔπρεπε νὰ ἴδῃ νέας ἐξετάσεις ποὺ ἔδιδε τὸ Ναυτικόν μας, εἰς τὸ ἄγος ἐκεῖνο ποὺ λέγεται Διοίκησις τοῦ Ναυτικοῦ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Ἐὰν μεταχειρίζομαι ἐκφράσεις δριμείας, εἶναι διότι τὸ ἐπόνεσα τὸ Σῶμα αὐτὸ καὶ πιστεύσατέ με ὅτι αἱ ἐκφράσεις αὐταὶ δὲν ἀφίστανται τῆς ἀληθείας ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶδα καὶ πιστεύω ὅτι βραδύτερον συνέβησαν, τὸν Αὔγουστον τοῦ 1944, μετὰ τὴν καταστολὴν τοῦ κινήματος, ἀρχίζει μία νέα Διοίκησις εἰς τὸ Ναυτικὸν καὶ ὡς ἀπαύγασμα τοῦ νέου τούτου τρόπου Διοικήσεως ἔχομεν τὸν νόμον 3309 τῆς 31 Αὐγούστου 1944. Ὁ νόμος οὗτος φέρει τὸν ἀξιέραστον τίτλον «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ναυτικοῦ» καὶ οὗτος καθιεροῖ τὸ καινοφανὲς σύστημα τῆς ἀποτόμου εἰσελάσεως μέσα εἰς τὸ Ναυτικὸν πληθώρας ξένων στοιχείων τὰ ὁποῖα ἂν καὶ ἀπὸ 10 ετίας εἶχον μείνει ἔξω τοῦ Ναυτικοῦ, δὲν μετέσχον καὶ τῶν εὐθυνῶν τῆς ὀργανώσεως τοῦ Ναυτικοῦ καὶ τῆς διεξαγωγῆς τοῦ σκληροῦ πολέμου πρὸς τὴν Ἰταλίαν καὶ τὴν Γερμανίαν, ἐν τούτοις ὅμως ἀνελάμβανον νὰ διοικοῦν καὶ νὰ διαχειρίζωνται ἐφ’ ἑξῆς τὰ τοῦ Ναυτικοῦ κατὰ τὸ δοκοῦν. Ὁ νόμος αὐτὸς «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ναυτικοῦ» εἶναι ὁ πλέον ἀνεπιστημονικὸς καὶ ὁ πλέον ἀντισυνταγματικὸς νόμος ποὺ ἐδημοσιεύθη ποτὲ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τοῦ νόμου τούτου εἰσάγονται 2 ὀργανισμοὶ Διοικήσεως τοῦ Ναυτικοῦ, τὸ Ἀνώτατον Ναυτικὸν Συμβούλιον (Α.Ν. Σ.) καὶ τὸ περίφημον Ναυαρχεῖον, τὸ ὁποῖον ἀπορῶ πῶς οὐδεὶς τῶν Ὑπουργῶν τοῦ Ναυτικοῦ ἀκόμη δὲν ἐσκέφθη νὰ τὸ καταργήσῃ. Διότι τὸ Ναυαρχεῖον ἐλήφθη ἐκ παραλλήλου ἀλλὰ κακεκτύπως πρὸς τὰ κρατοῦντα ἐν Ἀγγλίᾳ. Ἐν Ἀγγλίᾳ ὅμως οἱ Συνταγματικοὶ θεσμοὶ τηροῦνται αὐστηρῶς καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ τεθῇ ὑπεράνω αὐτῶν. Ἐνῷ ὁ πρῶτος Λόρδος τοῦ Ναυαρχείου εἶναι ἐκεῖ ὁ διευθύνων τοῦτο, εἶναι ὅμως ἐπίσης καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος λογοδοτεῖ ἀπέναντι τῆς Βουλῆς. Τὸ νομοθέτημα τοῦτο, θέτει τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν εἰς δευτέραν μοῖραν, καὶ δημιουργεῖ τὸν τίτλον τοῦ Ναυάρχου Ἀρχηγοῦ. Ὁ Ναύαρχος ἀρχηγὸς κατορθώνει νὰ εἶναι Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, νὰ εἶναι ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου, νὰ εἶναι ἀρχηγὸς τοῦ Ναυτικοῦ, νὰ εἶναι ὁ ὑπογράφων ὀργανωτικὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν μορφὴν εἴτε νόμου, εἴτε διατάγματος, χωρὶς νὰ λογοδοτῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ἐὰν εἶναι ταῦτα σύμφωνα μὲ τὴν θέλησίν του, ἢ μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸς ὁ νόμος, πρὸς αἶσχος τῆς Κυβερνήσεως, ἐξακολουθῆ μέχρι σήμερον νὰ εἶναι ἐν ἐφαρμογῇ.

§18Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Γνωρίζετε καλῶς, ὅτι ἔκαμα ἔναρξιν καταργήσεως τοῦ νόμου «περὶ Ναυαρχείου» διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον, ἐπελήφθην τοῦ ζητήματος, κατανοήσας τὸ ἀντισυνταγματικὸν καὶ τὸ φέρον ἐμπόδια εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ Ναυτικοῦ καὶ, ἑπομένως, ἤδη εἰσῆλθον εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ ὡς ἐδήλωσα καὶ ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ καὶ δηλῶ καὶ αὖθις εἰς τὴν Βουλήν, ἔχω ὑπὸ κατάρτισιν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προβλέπει ἐπαναφορὰν τῶν διατάξεων, ὑπὸ τὰς ὁποίας ηὐδοκίμησε τὸ Ναυτικὸν, δηλαδὴ τῶν διατάξεων τῶν πρὸ τοῦ 1940 ἰσχυουσῶν, μὲ τὰς ὁποίας ἔφθασεν εἰς τὴν δόξαν καὶ τὴν ἀκμὴν ποὺ τὸ παρηκολούθει ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος, συνέχιζον τὰς παραδόσεις του.

§19Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ζητῶ συγγνώμην ἐὰν παραφέρομαι, ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἠγωνίσθην καὶ εἰργάσθην δι’ αὐτὸ τὸ Σῶμα ἐπὶ σειρὰν δεκαετηρίδων καὶ τὸ εἶδα συρόμενον εἰς τὸν βόρβορον, ὄχι ὑπαιτιότητι τοῦ Σώματος, ἀλλὰ ὑπαιτιότητι μιᾶς κλίκας ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ τὸ ἐκμεταλλευθοῦν. Τὸ Ναυαρχεῖον αὐτὸ ἀποτελεῖται ἐκ τοῦ Ναυάρχου Ἀρχηγοῦ (τοῦ συγχρόνου αὐτοῦ Δαλαϊλάμα), τοῦ Ὑπαρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Ν., ἑνὸς νέου εἰσαγομένου προσωπικοῦ τίτλου, τοῦ «Μοιράρχου Ἐπιτελοῦς» καὶ τριῶν Ναυτικῶν Συμβούλων. Ἔχει δὲ δικαιοδοσίας καθοριζομένας ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). αʹ. Ὀργάνωσιν, Β. Διατάγματα, Ὀργανικαὶ διατάξεις, Κανονισμούς, Ἐγκυκλίους. βʹ. Διοίκησιν, ἐπιχειρήσεις, γυμνάσια, συνήθεις διαταγαὶ διοικητικῆς φύσεως. γʹ. Ἐκτέλεσιν προβιβασμῶν καὶ τοποθετήσεων καὶ κρίσεις ἀξιωματικῶν μέχρι καὶ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀντιπλοιάρχου. Κατωτέρω δὲ ἀναφέρει ὁ νόμος. «Αἱ ἀποφάσεις τοῦ Ναυαρχείου διατυποῦνται εἰς πρακτικὰ καὶ ἐνεργοῦνται διὰ διαταγῶν καὶ ὁδηγιῶν τοῦ Γ.Ε.Ν. ἢ τῶν ἁρμοδίων Ναυτικῶν Συμβούλων». Οὐδαμοῦ τοῦ περιφήμου αὐτοῦ ἄρθρου περὶ Ναυαρχείου, ἀναφέρεται κἄν, οὐδ’ ὡς πέμπτος τροχὸς τῆς ἁμάξης ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι αἱ ὀργανικαὶ διατάξεις ἀφοροῦν ὁλόκληρον τὸ Ναυτικὸν πρόγραμμα καὶ ὅλην τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Ναυτικοῦ, διὰ τὰ ὁποῖα ἄλλοτε ἐχρειάζοντο νόμοι καὶ διατάγματα, ὅλα αὐτὰ γράφονται εἰς τὰ παλαιὰ παπούτσια τοῦ Ναυάρχου Ἀρχηγοῦ, ὁ ὁποῖος κάθεται καὶ πίνει τὸν καφέ του, διότι διὰ τῆς παραγράφου 5, τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου, καθορίζει (ἀναγινώσκει): Πᾶσαι αἱ δυνάμει πρακτικῶν τοῦ Ναυαρχείου ἐκδιδόμεναι ὁδηγίαι καὶ διαταγαί, θεωροῦνται ὡς προερχόμεναι ἐκ τοῦ Ναυαρχείου καὶ δέον νὰ ὑπογράφωνται ὑπὸ τοῦ Ναυάρχου Ἀρχηγοῦ καὶ ἐν σχεδίῳ ἐπὶ πλέον ὑπὸ δύο τοὐλάχιστον ἐκ τῶν ἁρμοδίων δι’ ἑκάστην περίπτωσιν μελῶν αὐτοῦ καὶ τοῦ ὑπευθύνου κατὰ τὸ Σύνταγμα ἡμῶν Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἀγνοουμένου παντελῶς ἀπὸ τὰ ἑκάστοτε διὰ τὸ Β. Ν. θεσπιζόμενα. Ἐπειδὴ δὲ ὁ Ναύαρχος Ἀρχηγὸς πιθανὸν νὰ πάῃ νὰ «ποιήσηται τὰς διατριβάς του» εἰς ἄλλας χώρας, ὑπεισάγει καὶ ἕναν ὑποκαταστάτην καὶ ἔχομεν οὕτω καὶ Ὑπολόρδον τοῦ Ναυαρχείου, ὁ ὁποῖος ὑποκαθιστᾶ τὴν Βουλήν, τὴν Κυβέρνησιν, τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν καὶ τὰ καθήκοντά του, καὶ λέγει εἰς παράγραφον 6 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ αὐτοῦ νόμου: «Ὁ Ναύαρχος Ἀρχηγὸς δύναται διὰ διαταγῶν νὰ ἀναθέτῃ τὴν ἀντ’ αὐτοῦ ὑπογραφὴν εἰς ὡρισμένα κατὰ τὴν κρίσιν του ἁρμόδια μέλη τοῦ Ναυαρχείου». Καταλαβαίνετε, λοιπόν, τώρα, εἰσέρχεσθε εἰς τὸν μίτον ὅλης αὐτῆς τῆς σαπρίας, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ μέχρι σήμερον. Οὕτως εἶχον τὰ πράγματα, ὅταν, ἐπαναλαμβάνω, ποῖα συνέβαινον ἐν Αἰγύπτῳ. Καὶ κατόπιν, μόλις τὸ Κράτος ἦλθεν ἐν Ἀθήναις ἐπεξέτεινε τὸ περίφημον ναυαρχεῖον τὴν δρᾶσιν του. Θὰ σᾶς ἀναφέρω μερικοὺς νόμους ἀπορρέοντας ἐκ τῆς κακῶς θεσπισθείσης ἀρχῆς αὐτῆς: 1) διὰ τοῦ νόμου 253 τῆς 29ης Αὐγούστου 1945. Δὲν γνωρίζω ποία ἦτο ἡ Κυβέρνησις. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει.

§20Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ ποίου νομοσχεδίου συζητοῦμεν;

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ὅλων τῶν νομοσχεδίων.

§22Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Τηρεῖται ἡ ἡμερησία διάταξις ἢ ὄχι; Θέλω νὰ ξεύρω..... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ζήτημα κανονισμοῦ; σᾶς ἐρωτῶ! Κάνουμε ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως ἢ συζητοῦμεν ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἐπὶ ποίου νομοσχεδίου συζητοῦμεν; διὰ νὰ ξεύρουμε καὶ ἡμεῖς καὶ νὰ ἑτοιμασθῶμεν νὰ ἀπαντήσωμεν. Ἐκτὸς ἐὰν θέλετε νὰ γίνεται χάβρα ἐδῶ μέσα.

§23Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Σᾶς ἐνοχλοῦν αὐτά, κύριε Βασιλειάδη, τὰ ὅσα λέγονται;

§24Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὄχι. Εἶμαι ἐνθουσιασμένος μὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγει ὁ κ. Σακελλαρίου... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§25Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Πρὸς διευκρίνησιν τοῦ θέματος, ὁ κ. Ναύαρχος ἐδήλωσεν, καθὼς ἐπίσης καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὅτι δεδομένου ὅτι ἀναγράφονται 5 νομοσχέδια ὑπὸ συζήτησιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν θὰ συσχετισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ ὅλων τῶν νομοσχεδίων.

§26Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Θὰ ὁμιλήσητε καὶ ἐπὶ τοῦ ναυτικοῦ προγράμματος τῆς Ἑλλάδος, κύριε Ὑπουργέ; (Θόρυβος).

§27Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἑπομένως ἡ συζήτησις γίνεται ἐπὶ ὅλων τῶν νομοσχεδίων. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Καὶ ἔτσι συζητοῦνται τὰ πράγματα. Σεῖς δέ, κύριε συνάδελφε, ὅταν ἀνεβῆτε εἰς τὸ βῆμα δύνασθε κατὰ τὴν ἀγόρευσίν σας νὰ ὁμιλήσετε ἐπὶ ὅλων τῶν νομοσχεδίων καὶ τοῦ ναυτικοῦ προγράμματος ὁλοκλήρου.

§28Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐπαναλαμβάνω τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἔκανα ἐξ ἀρχῆς ὅτι σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, δὲν ἦτο ὅπως ἐπαινέσω οἱανδήποτε πρᾶξιν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἀξιοτίμητος. Σκοπός μου ἦτο νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλὴν καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ τονίσω ὅτι δὲν εἶμαι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὀλιγώτερον παντὸς ἄλλου εἶναι ἀναρμόδιος καὶ δύναμαι νὰ ἀναφέρω περὶ τῶν ναυτικῶν πραγμάτων. Ἐπειδὴ ἔζησα ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὸ δρᾶμα ἐκεῖνο, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἐπίσης νὰ μεταχειρισθῶ καὶ καυστικὰς ἐκφράσεις, διότι ἐπόνεσα καὶ ἀλγεῖ ἀκόμη ἡ ψυχή μου ἐπειδὴ ἀνήκω εἰς τὸ ἔντιμον ἐκεῖνο σῶμα τὸ ὁποῖον ἀξίζει τὴν ἐθνικὴν εὐγνωμοσύνην, διὰ τὴν προσπάθειάν του, καὶ ἐὰν δὲν διελύθη μέχρι σήμερον, εἶναι διότι ἐνέχει ἐν ἑαυτῷ ψυχὴν καὶ δύναμιν ἠθικῆς ὑπεράνω παντὸς ἄλλου ναυτικοῦ. (Χειροκροτήματα). Εἶναι καυστικὴ ἡ ἀλήθεια ἀλλ’ ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ τὴν ἀκούσωμεν ὅπως ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἀκούσωμεν καὶ οἱονδήποτε, ἄλλο τὸ ὁποῖον δὲν μᾶς ἀρέσει νὰ τὸ ἀκούωμεν μετὰ σεβασμοῦ. Καὶ ἐπίσης ἀκούοντες τὰ κατὰ τῆς ἀληθείας καὶ τοῦ ὀρθοῦ διαπραττόμενα νὰ τὰ ἀποκαθιστῶμεν. Δὲν ἀναφέρω κρίσεις καὶ σκέψεις ἰδικάς μου. Ἀναφέρω τὰ ἔργα τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πρόκειται ἀπόψε νὰ κριθῶσιν παρ’ ἡμῶν. Διὰ τοῦτο θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὴν ἀφήγησιν τῶν συνεπειῶν τῶν ἔργων ἐκείνων. Λοιπόν, διὰ τοῦ νόμου 253, τῆς 29ης Μαρτίου 1945 παρατείνεται ἡ ἰσχὺς τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 3309 διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν ὀργανικῶν διαταγῶν. Δηλαδή, ὑπαρχούσης πλέον Κυβερνήσεως ἐντὸς τῆς ἀπελευθερωθείσης ἐπικρατείας ἐξακολουθεῖ τὸ Ναυαρχεῖον νὰ εἶναι αὐτοκέφαλον, ὑπὲρ πᾶσαν Κυβέρνησιν, δηλαδὴ νὰ νομοθετῇ κατὰ τὸ δοκοῦν. Διὰ τοῦ νόμου 407 τῆς 14ης Ἰουνίου τοῦ 1945 τροποποιεῖται ἡ παράγραφος 1 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 3309 τοῦ 1944 διὰ νὰ περιληφθῶσιν εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον καὶ ἄλλα μέλη. Ἀρχίζει ἤδη ἡ φιλοδοξία ἐκ τῶν μελῶν τῆς σπείρας νὰ ὑπεισέλθουν καὶ ἄλλοι παράγοντες τῆς καταστάσεως εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Ναυτικοῦ καὶ προστίθενται εἰς τὸ Ἀνώτατον Ναυτικὸν Συμβούλιον: «1ον. Πάντες οἱ μόνιμοι Γενικοὶ ἀξιωματικοὶ οἵτινες δὲν ἦσαν μέλη τοῦ Ναυαρχείου. 2ον. Ὁ Πλοίαρχος Ἀνώτερος Διοικητὴς Ἀντιτορπιλλικῶν, ὅταν ἡ θέσις τοῦ Ἀρχηγοῦ Στόλου δὲν εἶναι συμπεπληρωμένη κτλ.». Διὰ τοῦ νόμου 498 τῆς 4.8.45 ἀντικαθίσταται ἡ παράγραφος 1 τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ 3309)44 νόμου, δι’ ἧς ὡρίζετο ὅτι ὡς Ναύαρχος Ἀρχηγὸς τοποθετεῖται Ἀντιναύαρχος — εἶχεν ἀποχωρήσει ἐκ τοῦ Ναυτικοῦ, ἀναλαβὼν ὑψηλότερα καθήκοντα ὁ Ἀντιναύαρχος — καὶ ὁρίζεται νῦν ὅτι ὡς Ναύαρχος Ἀρχηγὸς τοποθετεῖται καὶ Ὑποναύαρχος. Διὰ τοῦ νόμου 613 τῆς 6.10.1945 ἐπέρχονται νέαι πολλαπλαῖ τροποποιήσεις τοῦ νόμου 3309)44 καὶ καθορίζονται νέοι τίτλοι καὶ νέαι θέσεις ὡς ὁ Ὑ.Α.Ν.Δ. (Ὑποναύαρχος Ἀρχηγὸς Ναυτικῶν Διοικήσεων) ὅστις προστίθεται ὡς μέλος τοῦ Ναυαρχείου, καὶ ἄλλοι, παρατείνεται δὲ ἐπίσης καὶ διὰ τοῦ νόμου τούτου ἡ ἰσχὺς τοῦ ἄνω τροποποιητικοῦ νόου 253 τῆς 29.3.45 «περὶ παρατάσεως ἰσχύος τοῦ 3309)44 νόμου», ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκδοσιν νέων ὀργανωτικῶν διαταγῶν, ἀποτελουσῶν τὸ νομοθετικὸν ὑλικὸν τοῦ νέου θεσμοῦ τοῦ Ναυαρχείου καὶ τὴν πηγὴν τίτλων τῶν μελῶν αὐτοῦ, ὡς σαφῶς τονίζεται εἰς τὸ ἄρθρον 10 τοῦ ἀρχικοῦ νόμου 3309)44 περὶ ὀργανώσεως, εἰς ὃ ἀναφέρεται ὅτι δι’ ὀργανωτικῶν Διαταγῶν θὰ ρυθμισθῇ ἡ ἐξάρτησις νέων ὑπηρεσιῶν μὴ ρητῶς ἀναφερομένων εἰς τὸν ἀρχικὸν νόμον. Δηλαδὴ ἀφίνομεν καὶ μίαν τρύπαν ἀνοικτὴν διὰ νὰ βάλωμεν ἐκεῖ ὅποιον θέλομεν ἢ ὅποιον μᾶς ἀρέσει. Ταῦτα πάντα νομοθετοῦνται καὶ ἰσχύουσιν, ἐπαναλαμβάνω, ἐντὸς τῆς ἐλευθέρας Πατρίδος, ὑπαρχούσης Κυβερνήσεως, ἀγνοουμένης ἀπὸ τὸ περίφημον τοῦτο Ναυαρχεῖον. Καὶ ἤδη ἔρχομαι εἰς ἄλλο ἐκπληκτικὸν κατασκεύασμα, τὸν νόμον 77, ὅστις ὑπὸ τὸν χαριέστατον τίτλον «περὶ κρίσεως, ἐθελουσίας ἐξόδου καὶ ὀργανικῶν ἀριθμῶν Ἀξιωματικῶν Β. Ναυτικοῦ» ὑποκρύπτει ἀνηκούστους ἀπρεπείας. Ὁ νόμος οὗτος συνετάσσετο κατὰ Δεκέμβριον τοῦ 1944, δημοσιευθεὶς τὴν 27.12.44, ὅταν ἡ κομμουνιστικὴ κακουργία κατέσφαζε τὸν πληθυσμὸν τῶν Ἀθηνῶν, ὅταν αἱ Ἀθῆναι εἶχον μεταβληθῆ εἰς κόλασιν ἐκ τῶν καταστροφῶν καὶ ἀνατινάξεων τοῦ ἀγρίου ἐκείνου ἀγῶνος, καὶ εἶδε τὸ φῶς τὴν 21ην Δεκεμβρίου 1944. Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν τὸ Κράτος εἶχε περιορισθῆ εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος καὶ ἀγωνία συνεῖχε τὸ Πανελλήνιον ἐπὶ τῆς ἐκβάσεως τῆς λυσώδους ἐκείνης συγκρούσεως, εὑρέθησαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀντὶ νὰ σκέπτωνται διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς ἀγωνιώσης τότε Πατρίδος, ἠσχολοῦντο μὲ τὰ ζητήματα τῶν προαγωγῶν, θέσεων καὶ ἐκκαθαρίσεως ἀπὸ τῶν ἀνεπιθυμήτων δι’ αὐτοὺς συναδέλφους των. Ὅταν ἐσφάζοντο αἱ Ἀθῆναι, ὅταν τὸ Κράτος εἶχε συγκεντρωθῆ εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐσκέπτοντο περὶ προαγωγῶν καὶ περὶ βαθμῶν, ὡς καὶ περὶ ἀποσυμφορήσεως, ὡσὰν τὸ Κράτος νὰ εὑρίσκετο ἐν πλήρει ἠρεμίᾳ καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν οὗτοι ν’ ἀναμένουν διὰ τὰς προαγωγάς των εὐθετώτερον χρόνον.

§29ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αἶσχος.

§30Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ὁ νόμος οὗτος ἔχει ὡς σκοπὸν τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν στελεχῶν καὶ διὰ νὰ ἀποκρύψῃ τὸν πραγματικόν του σκοπόν, προτάσσει εἰς ἄρθρα 1 καὶ 2 τὴν ἐθελουσίαν αὐτῶν ἔξοδον. Καθορίζει ὅτι ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεώς του, οἱοσδήποτε ἀξιωματικός, παντὸς κλάδου, ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ Ὑποπλοιάρχου καὶ ἄνω, δύναται νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν ἑκουσίας ἐκ τῶν τάξεων ἀπομακρύνσεώς του, μὲ τὰ ἑξῆς ἀνήκουστα προνόμια. Οἱ ἔχοντες συντάξιμον ὑπηρεσίαν μικροτέραν τῶν 10 ἐτῶν λαμβάνουσι τὴν σύνταξιν τῶν ἐχόντων συμπληρώσει δεκαπενταετῆ συντάξιμον ὑπηρεσίαν. Ὅλοι οἱ ὁπωσδήποτε οὕτω ἀποχωροῦντες, δικαιοῦνται συνταξίμου ὑπηρεσίας ἐπηυξημένης κατὰ 5 ἔτη τῆς πραγματικῆς. Ἅπαντες δικαιοῦνται βοηθήματος ἐκ τοῦ Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας. Καὶ τὸ ἐκπληκτικώτερον. Ὅσοι ἐκ τῶν οὕτω ἀποχωρούντων δὲν ἀνακληθοῦν εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν, δικαιοῦνται μέχρι πέρατος τῆς ἐμπολέμου καταστάσεως ἀποδοχῶν ἐνεργείας τοῦ τελευταίου βαθμοῦ ὃν ἔφερον πρὸ τῆς ἀποστρατείας των. Ἐπὶ πλέον καθορίζεται ὅτι πλοίαρχοι, ὧν νεώτεροι ἔχωσι προαχθῇ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Ὑποναυάρχου, θεωροῦνται προαχθέντες εἰς τὸν βαθμὸν τοῦτον ἀφ’ ἧς προήχθησαν οἱ νεώτεροί των, καὶ ἀποστρατευόμενοι — ἀνεξαρτήτως χρόνου ὑπηρεσίας — λαμβάνουσι σύνταξιν Ἀντιναυάρχου. Ταύτην τὴν παροχὴν ἐπεκτείνει ὁ νόμος καὶ εἰς ἄλλους πλοιάρχους καταληφθέντας ἤδη τότε ὑπὸ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας. Τὸ σύστημα ἦτο: Πάρτε ὅλοι παιδιά. Τὸ μοναστῆρι εἶναι πλούσιο. Ἀλλὰ ὅταν ἐπῆραν ὅλοι καὶ εἶχε ὑπερπληρωθῆ ἡ ἐπετηρὶς ἀπὸ ἀφορήτως μέγαν ἀριθμὸν ἀνωτέρων στελεχῶν, ἐσκέφθησαν· ποῦ θὰ πάῃ αὐτὴ ἡ ἱστορία, ἂς κάμωμεν τὸν νόμον τῆς ἀποσυμφορήσεως. Καὶ τὰς μὲν χορηγίας ταύτας μόνον ἐγκρίσει τῶν Ἀνωτάτων Ναυτικῶν Συμβουλίων ἠδύνατό τις νὰ λάβῃ, διότι τοῦτο, τοὺς ζητοῦντας ἐθελουσίαν ἔξοδον, κατέτασσεν εἰς δύο πίνακας, τὸν ἕνα ἐκ τῶν κατὰ τὴν κρίσιν τῶν Συμβουλίων εὐδοκίμως καὶ εὐσυνειδήτως ὑπηρετησάντων τὴν Πατρίδα, καὶ τὸν ἄλλον ἐξ ὅλων τῶν λοιπῶν. Εἰς τὸ ἄρθρον, ὅμως, 4 τοῦ νόμου ἐμφανίζεται ἡ ἀναγκαστικὴ παγίς, δι’ ἧς ἔπρεπε νὰ διέλθουν ὅλοι οἱ ἀξιωματικοί. Ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου, δηλαδή, ἐντὸς τῆς αὐτῆς προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεως ἐθελουσίας ἐξόδου, τὸ Ἀνώτατον Ναυτικὸν Συμβούλιον κρίνει ὅλους τοὺς ἀξιωματικούς, κατατάσσον τούτους εἰς μίαν τῶν κάτω τριῶν κατηγοριῶν, κατὰ τὴν ἀπόλυτον καὶ μόνον κρίσιν αὐτοῦ, ἄνευ περιορισμοῦ οὐδενὸς δικαιολογητικοῦ οἱασδήποτε λαμβανομένης ἀποφάσεως. 1ον. Εἰς ἐκείνους ποὺ πρέπει νὰ μείνουν ὁριστικῶς εἰς τὸ Σῶμα. 2ον. Εἰς ἐκείνους ποὺ πρέπει νὰ ἀποστρατευθῶσιν αὐτεπαγγέλτως. 3ον. Εἰς ἐκείνους ποὺ πρέπει νὰ ἀποταχθῶσι. Συνεπῶς ἕκαστος ἠσθάνετο τὴν δαμόκλειον σπάθην τῆς ἐκκαθαρίσεως καὶ εἶχε πρὸ αὐτοῦ τὸ δίλημα ἢ νὰ ἐκκαθαρισθῇ ἢ νὰ ζητήσῃ νὰ τεθῇ εἰς αὐτεπάγγελτον ἀποστρατείαν. Δυνάμει τοῦ νόμου τούτου ἐτέθησαν εἰς αὐτεπάγγελτον ἀποστρατείαν 125 περίπου ἀξιωματικοί, ἡ δὲ προχειρολογία μεθ’ ἧς συνετάγησαν οἱ διάφοροι πίνακες ἐπέφερε τὴν ἀκύρωσιν τῶν ἀποφάσεων τούτων ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, διὰ πάντας τοὺς προσφυγόντας εἰς τὸ Ἀνώτατον τοῦτο Δικαστήριον. Τὸ πόσον ἡ κρίσις αὕτη ἦτο δικαία, τὸ ἀναφέρει τὸ ἄρθρον 11 τοῦ ἰδίου νόμου, ἔνθα ἀναγράφεται (ἀναγινώσκει): Εἰς τὰς περιπτώσεις τοῦ παρόντος νόμου τὸ Ἀνώτατον Ναυτικὸν Συμβούλιον ἀποφασίζει καὶ ἐγγράφει εἰς τοὺς ἀναφερομένους πίνακας ΚΑΤ’ ΕΛΕΥΘΕΡΑΝ ΚΡΙ-ΣΙΝ: Δηλαδὴ κατήργησαν πᾶν δικαιολογητικὸν οἱ λόρδοι οὗτοι τοῦ Ναυαρχείου, ἵνα δύνανται ν’ ἀποφασίζουν κατ’ ἐλευθέραν κρίσιν, πρὸς οὐδένα λογοδοτοῦντες. Ἀλλὰ τὸ πλέον σκανδαλῶδες χαρακτηριστικὸν τοῦ νόμου τούτου, εἶναι ὅτι οὗτος θεσπισθεὶς ἐν ἡμέραις ταραχῆς καὶ ἐξάψεως πνευμάτων, ὑπογραφεὶς ὑπὸ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ Κυβερνήσεως τελούντων ὑπὸ παραίτησιν, δὲν ὑπεγράφη οὔτε ὑπὸ τοῦ Βασιλέως, ὅστις δὲν εὑρίσκετο εἰς τὴν Χώραν, οὔτε — καθ’ ὅσον ἐγὼ γνωρίζω— ἐξουσιοδότησέ τινα νὰ θέσῃ ὑπ’ αὐτὸν τὴν ὑπογραφήν του, οὔτε ὑπὸ τοῦ Ἀντιβασιλέως, ὅστις δὲν εἶχεν εἰσέτι ἀναλάβει τὰ καθήκοντά του. Δικαιοῦμαι ὅθεν ὅπως χαρακτηρίζω τὸν σκανδαλώδη τοῦτον νόμον 77 τῆς 21ης Δεκεμβρίου 1944 ὡς πλαστογραφηθέντα, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ναὶ ἢ ὄχι καὶ πότε ὑπεγράφη ὁ νόμος οὗτος ὑπὸ τοῦ Βασιλέως ἢ τοῦ Ἀντιβασιλέως. (Αἴσθησις). Εἰς ἐπίρρωσιν τῆς βαρυτάτης ταύτης κατηγορίας ἣν διατυπῶ, ἀναφέρω ὅτι, ἂν καὶ ὁ νόμος οὗτος ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως τὴν 27 Δεκεμβρίου 1944, μὲ πλαστογραφημένην, ὡς πιστεύω καὶ ἰσχυρίζομαι τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Βασιλέως, ἐδημοσιεύθη καὶ πάλιν ὁ αὐτός, ὑπ’ ἀριθ. 499, εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 206 φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, τὴν 9ην Αὐγούστου 1945, μὲ προσθήκην νέου ἄρθρου 12, θεσπίζοντος ὅτι ἡ ἰσχύς του ἀνατρέχει ἀπὸ τῆς 27 Δεκεμβρίου 1944 καὶ κυροῦντος ὅλας τὰς Διοικητικὰς πράξεις (Β. Διατάγματα, Ὑπουργικὰς Ἀποφάσεις, Ἀποφάσεις, Γνωμοδοτήσεις κτλ.), τὰς ἐκδοθείσας δυνάμει τοῦ ἐπανακυρουμένου νόμου. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§31Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριε συνάδελφε; Κατὰ τὸν Αὔγουστον τοῦ 1945, καθὼς γνωρίζω, ἐπὶ Κυβερνήσεως Βούλγαρη, ἐχρειάσθη νὰ δημοσιευθῇ ἐκ νέου ὁ νόμος, διότι ἐπὶ Κυβερνήσεως Στρατηγοῦ Πλαστήρα, ἐξεδόθη Συντακτικὴ Πρᾶξις, διὰ τῆς ὁποίας ἅπαντες οἱ νόμοι τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, οἱ μὴ ἀναδημοσιευθέντες ἐν Ἑλλάδι εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, θεωροῦνται ὡς μὴ ἰσχύοντες ἐν Ἑλλάδι. Ὡς ἐκ τούτου, λόγῳ τῆς ἐκδόσεως αὐτοῦ τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη χωρὶς ὁ συντάκτης νὰ σκεφθῇ, ὅτι οἱ νόμοι τοῦ Ναυτικοῦ, δὲν ἦτο δυνατόν, δὲν ἦτο ἀναγκαῖον, νὰ ἀναδημοσιευθοῦν μετὰ τὴν ἄφιξίν μας ἐν Ἑλλάδι, καὶ τὸ ὁποῖον ψήφισμα τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστήρα, ἦρε τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1945 τὴν ἰσχὺν νόμων οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐφαρμοσθῆ κατὰ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1944, μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ Κράτους. Καὶ ἐδημιουργήθη κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἕνα παράδοξον φαινόμενον εἰς τὴν νομικὴν τοῦ τόπου. Δι’ αὐτὸ ἐχρειάσθη ἡ ἔκδοσις τοῦ νόμου, ἡ ἐπανέκδοσις ἑπομένως τοῦ παλαιοῦ νόμου, ὑπὸ νέαν μορφήν, τὸν Αὔγουστον τοῦ 1945.

§32Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἴπατε, ὅτι ἠκυρώθησαν οἱ νόμοι τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ἐνῷ ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1944. Ἑπομένως ἐγένετο ἐν Ἑλλάδι καὶ ἑπομένως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν ἀκυρότητα, τὴν ὁποίαν ἀπήγγειλεν ἡ πρᾶξις τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστήρα.

§33Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι εἶναι νομοθετικὸν διάταγμα, βασιζόμενον ἐπὶ νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως, περιλαμβανομένης εἰς νόμον τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Δὲν ἦτο νόμος ἐκδοθεὶς ἐδῶ. Ἐπαναλαμβάνω τὴν περίπτωσιν, διότι εἶναι ἐξαιρετικῶς πολύπλοκος. Τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1945, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστήρα, ἐξέδωσε ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου εἶπεν, ὅτι δὲν ἰσχύουν ἐν Ἑλλάδι οἱ νόμοι οἱ ἐκδοθέντες ἢ δημοσιευθέντες ἐν τῇ Μέσῃ Ἀνατολῇ, ἂν δὲν ἀνεδημοσιεύθησαν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν τῷ μεταξὺ τινὲς τῶν νόμων αὐτῶν, εἶχον ἐφαρμοσθῆ πρὸ τοῦ Ἰανουαρίου, διότι εἶχεν παρεμβληθῆ τρίμηνον διάστημα ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως, κατὰ τὸ ὁποῖον ἴσχυον οἱ νόμοι αὐτοί, ἐξεδίδοντο διατάγματα, δημοσιεύοντο πράξεις Ὑπουργῶν, βάσει τῶν νόμων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐκδοθῆ εἰς Μέσην Ἀνατολήν.

§34ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐξεδόθη ἐν Ἑλλάδι.

§35Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸς δὲν εἶναι νόμος τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1944, εἶναι διάταγμα. Ἐξεδόθη βάσει νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως περιλαμβανομένης εἰς νόμον τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1944. Ὁ νόμος τοῦ Αὐγούστου εἶχεν ἐκδοθῆ εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν. Τὸ διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ ἐξουσιοδοτικοῦ αὐτοῦ νόμου, ἐδημοσιεύθη ἐδῶ. Ἀλλὰ τὸ ψήφισμα τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα ἠκύρωσε καὶ τὸν νόμον καὶ τὰ ἐκδοθέντα διατάγματα, καθὼς καὶ ὅλας τὰς πράξεις αἱ ὁποῖαι ἐπηκολούθησαν. Τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, εὑρεθὲν ἐνώπιον τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, βεβαίως ἐθεώρησεν ἀκύρους ὅλας τὰς πράξεις τοῦ Ναυαρχείου καὶ ὅλα τὰ διατάγματα. Ἄλλως θὰ ἦτο παράδοξον νὰ ἀκυρώσῃ πράξεις διοικήσεως, αἱ ὁποῖαι ἐβασίζοντο ἐπὶ νόμων τοῦ ἐλευθέρου Κράτους, τὸ ὁποῖον ἴσχυεν ἔξω.

§36Μ. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἐδέχθη, ὅτι οἱ νόμοι, οἱ ἐκδοθέντες εἰς τὴν Μ. Ἀνατολήν, δὲν ἠδύναντο νὰ ἔχουν ἰσχὺν ἐν Ἑλλάδι, ὡς ἐκδοθέντες ὑπὸ Κυβερνήσεων ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς Χώρας.

§37Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀπαντήσω....

§38Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Νὰ ὁμιλήσω, ἐπὶ τέλους, καὶ ἐγώ.

§39Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει σημασίαν τὸ ζήτημα, διότι ὁ κ. Σακελλαρίου, εἰπὼν ὅσα εἶπε διὰ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Δεκεμβρίου 1944 καὶ ὁμιλήσας περὶ πλαστογραφήσεως, ἔθιξεν ἐμὲ προσωπικῶς, διότι τότε ἐγὼ ἤσκουν τὰ καθήκοντα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Ἑπομένως ἔχω καθῆκον, πρῶτον, νὰ ἀποκαταστήσω τὴν ἀλήθειαν καί, δεύτερον, νὰ ὑπεραμυνθῶ τοῦ ἑαυτοῦ μου. Ἡ ἀλήθεια εἶναι αὐτή: Δὲν ὑπῆρξε καμμία πλαστογραφία. Τὸ διάταγμα εἶναι ἀπολύτως ἔγκυρον, ἀλλ’ ἐξεδόθη τὸ ψήφισμα τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα, κατόπιν τοῦ ὁποίου ἐτέθη ἐν ἀμφιβόλῳ ἡ ἰσχὺς ὄχι μόνον μιᾶς ἢ δύο, ἀλλὰ πολλῶν πράξεων τοῦ Ναυαρχείου, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἐκδοθῆ καὶ εἶχον γίνει βάσει νόμων τὴν Μ. Ἀνατολῆς. Ἑπομένως ὀρθῶς ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ ναυάρχου Βούλγαρη, ἀπὸ ἀπόψεως τύπου. Δὲν εἰσέρχομαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν οὐσίαν· πιθανὸν νὰ ἔχῃ δίκαιον ὁ κ. Σακελλαρίου εἰς ὅσα εἶπεν· αὐτὸ θὰ τὸ ἐξετάσωμεν ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκείνου, ὅταν ὁμιλήσωμεν, τύποις ὅμως τὸ πρᾶγμα ἔχει οὕτω. Δὲν ὑπῆρξε καμμία πλαστογραφία, ἀλλ’ ἔπρεπε τὸ νομικὸν κενὸν καὶ παράδοξον, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη διὰ τοῦ ψηφίσματος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα νὰ ἐξουδετερωθῇ.

§40Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὸ διάταγμα ἐξεδόθη τὸν Δεκέμβριον. Διατὶ ἦτο ἀνάγκη αὐτὸ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα......

§41Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι νομοθετικὸν διάταγμα, ἁπλοῦν διάταγμα εἶναι.

§42Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ προστατεύσατε τὸν ρήτορα. Ὅλοι ὁμιλοῦν ἐκτὸς ἀπὸ ἐμέ. Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, γνωρίζετε πόσον σᾶς σέβομαι, ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς διαψεύσω μὲ τὸν κατηγορηματικώτερον τρόπον. Διότι ὁ νόμος 77 τοῦ 1944 εἶναι νόμος καὶ ὄχι διάταγμα. Καὶ ἐπιμένω ὅτι εἶναι πλαστογραφημένος. Δι’ αὐτὸ οἱ συντάκται του ἠναγκάσθησαν νὰ δημοσιεύσουν κατόπιν τὸν νόμον 499 τῆς 8ης Αὐγούστου 1945, διὰ νὰ ἐπισημοποιήσουν τὰς πράξεις των, τὰς ἐν τῇ σκοτίᾳ δηλαδὴ γενομένας προαγωγὰς ναυάρχων, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐσφάζετο ὁ κόσμος καὶ τὸ ἐλεύθερον Κράτος περιωρίζετο πέριξ τῆς πλατείας Συντάγματος, ὡς ἐὰν τὸ Ναυτικὸν νὰ μὴ ἠδύνατο νὰ ζήσῃ τὰς τραγικὰς ἐκείνας ἡμέρας χωρὶς τὴν προαγωγὴν τῶν μεγάλων φυσιογνωμιῶν, αἱ ὁποῖαι εὐθύνονται — καὶ θὰ εὐθύνωνται — διὰ τὴν κατάπτωσιν τοῦ Ναυτικοῦ. Ὅτι τὸ πρᾶγμα ἔχει οὕτω φαίνεται ἐκ τοῦ ἄρθρου 10...

§43Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ποίας ὑπογραφὰς φέρει τὸ διάταγμα;

§44Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ὁ νόμος τῆς 8ης Αὐγούστου, εἰς τὸ ἄρθρον του 12, τάδε λέγει: «Ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος ἀνατρέχει ἀπὸ τῆς 27ης Δεκεμβρίου 1944, διατηρουμένων ἐν ἰσχύει καὶ τῶν διατάξεων τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Νόμου 328) 1945 «περὶ τροποποιήσεως ὀργανικῶν ἀριθμῶν Μηχανικῶν καὶ Οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν Β. Ν.» ἀφ’ ἧς ἴσχυσαν. Πᾶσαι αἱ διοικητικαὶ Πράξεις (Βασ. Διατάγματα, Ὑπουργικαὶ Ἀποφάσεις, Ἀποφάσεις, Γνωμοδοτήσεις κτλ), αἱ ἐκδοθεῖσαι συμφώνως πρὸς τὰς ἀνωτέρω διατάξεις κυροῦνται ἀφ’ ἧς ἐξεδόθησαν, ΑΝΕΥ ΕΤΕΡΑΣ ΔΙΑΤΥ-

ΠΩΣΕΩΣ.

Αὐτὸ καὶ μόνον εἶναι ἱκανὸν νὰ μὲ πείσῃ, ὅτι ἡ σκληρὰ κατηγορία, τὴν ὁποίαν διετύπωσα, εἶναι ἀληθής. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὑπογραφάς, παρακαλῶ νὰ ἀποταθῆτε εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, διότι τὸ τεῦχος τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν, τὸ ὁποῖον κρατῶ, δὲν ἀναφέρει καμμίαν ὑπογραφήν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος πιθανὸν νὰ σᾶς πληροφορήσῃ ποῖος ἦτο Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ποῖα τὰ μέλη, τὰ ὁποῖα ὑπέγραψαν τὸν νόμον αὐτόν.

§45Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἦτο τότε ὁ κ. Ἀβραάμ.

§46Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σᾶς πληροφορήσω, κύριε Ναύαρχε. Ἐὰν πρόκειται περὶ νόμου τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1944, ὁ νόμος αὐτὸς θὰ ἔχῃ ὑπογραφῇ ἀπὸ ὅλα τὰ μέλη τοῦ τότε Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τότε ἀπηρτίζετο ἀπὸ Πρωθυπουργὸν τὸν κ. Παπανδρέου, καὶ μέλη, ἐκτὸς ἐμοῦ, 4 ἢ 5 ἐκ τῶν κυρίων στελεχῶν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος — ἀπὸ τὸν σημερινὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ἀπὸ τὸν κ. Στ. Στεφανόπουλον, ἀπὸ τὸν κ. Ἀβραάμ, τότε Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος καὶ κυρίως θὰ ἦτο ὑπεύθυνος ἐὰν ἐσημειώθη πλαστογραφία. Ἑπομένως θὰ παρακαλέσω νὰ ἀπευθυνθῆτε πρὸς τὴν πλειοψηφίαν, διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς), καὶ τὸν σημερινὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, μέλος τοῦ τότε Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§47Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐπλαστογραφήθη καὶ ὁ νόμος 18 «περὶ νομίσματος» καὶ ἡ ὑπογραφὴ τοῦ Βασιλέως.

§48Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Δυνάμει τοῦ περιφήμου αὐτοῦ νόμου 77)1944......

§49Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Ναύαρχε. Ἐάν, δηλαδή, κύριοι βουλευταί, δύο ἄνθρωποι φονεύσουν ἕνα τρίτον καί, κατηγορούμενος, ὁ εἷς εἴπῃ: ὄχι ἐγώ, ἀλλὰ καὶ ὁ ἄλλος μαζί, τότε, κατὰ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, βγαίνει ὁ πρῶτος ἀθῶος!

§50Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, πρᾶγμα ἀδύνατον, πρόκειται ὅπως ὑποθέτει ὁ ἀξιότιμος κύριος ὁμιλητής, περὶ πλαστογραφίας, πρέπει νὰ ἀπευθυνθῆτε πρὸς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ κρατῶν εἰς χεῖρας του τὴν μεγάλην Σφραγίδα τοῦ Κράτους. Δὲν εἶναι ὑπεύθυνοι οἱ καθ’ ἕκαστον Ὑπουργοὶ διὰ τὴν δημοσίευσιν τὴν κανονικήν..... (Θόρυβος, φωναὶ ἐκ τῆς δεξιᾶς). ....ἢ μὴ κανονικὴν τῶν νόμων. Ἀποκλειστικῶς ὑπεύθυνος εἶναι ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Τότε ἦτο ὁ κ. Ἀβραάμ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§51Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Προηγουμένως εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος: Ἐὰν ὑπάρχῃ εὐθύνη, ὑπεύθυνος εἶμαι ἐγώ, διότι ἐγὼ διηύθυνα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Ναὶ ἢ ὄχι;

§52Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὴν οὐσίαν. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ παρέμβω διότι ὀφείλω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. ὁμιλητήν, ὁ ὁποῖος ἔκανε ὑπαινιγμὸν διὰ πρᾶξιν βαρυτάτην, διὰ νὰ ξεκαθαρίσω τὴν θέσιν μου.

§53Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ὑποβάλω κατηγορίαν βαρυτάτην καὶ ἔχω πλήρη ἐπίγνωσιν αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον λέγω. Δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος, ὁ τυπικῶς ἢ ὁ οὐσιαστικῶς. Ἕν μόνον γνωρίζω, ὅτι εἰς τὸ Ναυτικὸν ἐπικρατεῖ ἡ ἀντίληψις ὅτι πλαστογραφία κακοηθεστάτη ἔλαβε χώραν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Εἶμαι πολὺ σαφὴς εἰς τὰς ἐκφράσεις μου, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπεται εἰς οὐδένα νὰ ἔχῃ ἀμφιβολίαν ἐπὶ τῶν λεγομένων μου, διότι, δὲν ἐσυνήθισα νὰ εἶμαι δικολάβος, ἀλλὰ ἐσυνήθισα νὰ λέγω τὴν ἀλήθειαν παντοῦ καὶ πάντοτε καὶ πρὸς τὰ ἄνω καὶ πρὸς τὰ κάτω.

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὁμιλητὴν νὰ μοῦ παραχωρήσῃ τὴν ἕδραν, διότι ἐδημιουργήθη προσωπικὸν ζήτημα ἢ νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ ἀπὸ τῆς θέσεώς μου νὰ ὁμιλήσω. (Θόρυβος φωναί, κωδωνοκρουσίαι).

§55Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐγένοντο τηλεγραφήματα εἰς τὸν Βασιλέα καὶ ἐζητεῖτο ἡ συγκατάθεσίς του διὰ τὴν ὑπογραφὴν τῶν νομοθετημάτων. Ἡ ἀπάντησις ἤρχετο καὶ οἱ νόμοι ἐξεδίδοντο. (Ὁ θόρυβος ἐξακολουθεῖ).

§56Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Προστατεύσατε, κ. Πρόεδρε, τὸν ρήτορα, διότι θέλω νὰ τελειώσω μὲ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. (Κωδωνοκρουσίαι). Ὅποιος θέλει νὰ διακόψῃ νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ βῆμα μετὰ νὰ ὁμιλήσῃ.

§57Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα.

§58Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Σᾶς ἠκούσαμε τόσην ὥραν νὰ μιλᾶτε. Ἀφῖστε νὰ τελειώσω ἐγώ. (Θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι).

§59Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε θὰ ὁμιλήσω μετὰ ἀπὸ σᾶς.

§60Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον, εἶναι διάχυτος γνώμη ὅλου τοῦ Ναυτικοῦ καὶ συνεπῶς καί, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, δύναται νὰ βεβαιώσῃ ἐὰν ἔλαβε χώραν πλαστογραφία.

§61Η. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἐν τῇ παρούσῃ Βουλῇ νὰ ἀνευρίσκωμεν τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἐὰν ἔλαβε χώραν πλαστογραφία ὑπεύθυνοι εἶναι ὅλοι οἱ τότε Ὑπουργοί. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ φανῇ ἡ ἀλήθεια. (Μὲ ζωηρὸν τόνον φωνῆς). Δὲν μποροῦμε νὰ ἀνεχώμεθα ἀνακριβείας ὁποθενδήποτε προερχομένας. Πρέπει νὰ βροντοφωνοῦμεν τὴν ἀλήθειαν. Ἐὰν ὑπάρχῃ πλαστογραφία, ὑπεύθυνοι εἶναι ὅλοι οἱ Ὑπουργοὶ τῆς τότε Κυβερνήσεως τῶν Ζευγο–Παρτσαλίδηδων.

§62Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, καὶ πάλιν θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ λάβω τὸν λόγον...

§63Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐὰν πρόκειται νὰ μακρυγορήσετε νὰ μὲ ἀφίσετε νὰ τελειώσω ἐγώ.

§64Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε, κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ λάβω τὸν λόγον μετὰ τὸν κ. Ναύαρχον.

§65Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ὁ νόμος 77 τοῦ 1944, εἰσάγει καὶ πολλὰ ἄλλα καινὰ δαιμόνια. Πλὴν τῆς διατάξεως αὐτῆς, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέφερα προηγουμένως, ὅτι αἱ κρίσεις αἱ διενεργούμεναι ἀπὸ τὸ Κονκλάβιον τοῦ Ναυαρχείου, ἦσαν ἀνεξέλεγκτοι, εἰσάγει καὶ νέα δαιμόνια. Ἀπὸ τοῦδε εἶναι χαριέστατος. Οὐδέποτε εἰς Ναυτικὰ χρονικὰ εἶχον γραφεῖ ὡραιότερα πράγματα, καὶ λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι αὐτὰ γράφονται τὴν ἐπαύριον τοῦ πλέον αἱματηροῦ πολέμου, τὸν ὁποῖον διεξήγαγεν τὸ Ναυτικόν, ὅπου οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ νέοι, ἔχουν ταξιδεύσει ὅσον οὐδέποτε εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Ναυτικοῦ. Γράφει, λοιπόν, ἐν ἄρθρῳ 7 παράγραφος 3: «Ἀπὸ τοῦδε καὶ ἐφ’ ἑξῆς τὰ θαλάσσια προσόντα διὰ τοὺς ἀνωτέρους τοῦ Ἀντιπλοιάρχου βαθμοὺς καταργοῦνται». Δηλαδὴ ὅλος ὁ πόλεμος ἐγένετο διὰ νὰ προαχθοῦν οἱ λεβέντες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον ταξιδεύσει καὶ δὲν εἶχον συμμετάσχει τοῦ πολέμου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶχον δημιουργηθῆ 20 πλοίαρχοι ὑπεράριθμοι — αἱ παροχαὶ ἐξακολουθοῦν ἀπὸ τὴν Μέσην Ἀνατολήν, ἄλλος ἐπλήρωνεν: τὸ ἄθλιο Ρωμαίϊκο — καὶ εἶχον δημιουργηθῆ αὐτοὶ ἐπὶ πλέον τῶν 25 ὀργανικῶς καθοριζομένων θέσεων πλοιάρχων. Χωρίς, προσέξατε, χωρὶς νὰ ἔχουν οὔτε μιᾶς ἡμέρας πολεμικὴν ὑπηρεσίαν, οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν θαλασσίαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Πλωτάρχου ἢ Ἀντιπλοιάρχου, προήχθησαν εἰς Πλοιάρχους. Ὡς δὲ ἀναφέρεται εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν, εἰς μίαν καὶ μόνον συνεδρίασιν τὸ περίφημον αὐτὸ Συμβούλιον ἐξέδωσε τὰς πλέον βαθυστοχάστους ἀποφάσεις καὶ ἀκριβοδικαίας κρίσεις, εἰς μίαν συνεδρίασιν, διὰ 800 ἀνθρώπους. Τοῦτο καὶ μόνον εἶναι ἱκανὸν νὰ χαρακτηρίσῃ τὸν τρόπον τῆς λειτουργίας τοῦ Συμβουλίου αὐτῶν καὶ φυσικὰ τὴν ἐπακολουθήσασαν κατόπιν τούτου ἀνωμαλίαν. Ἐξακολουθῶ. Τὴν 1 Ἰουλίου 1945 ἐδημοσιεύθη ὁ ἀναγκαστικὸς νόμος 494 διὰ τοῦ ὁποίου οἱ διάφοροι δρᾶσται ὅλων αὐτῶν τῶν ἀνομημάτων, αἰσθανόμενοι ὅτι διέπραξαν σωρείαν ἀπρεπειῶν, ἐσκέφθησαν νὰ τὰς συγκαλύψουν, ἐπισημοποιοῦντες αὐτὰς ἐκ τῶν ὑστέρων διὰ νόμου, κυροῦντος ὅλας τὰς ἐνεργείας των. Ὁ χαριέστατος αὐτὸς νόμος φέρει τὸν τίτλον «περὶ κυρώσεως Βασιλικῶν διαταγμάτων ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν» καὶ τοῦτο ἐγένετο, διότι ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι τὰ ἐκδοθέντα Βασιλικὰ διατάγματα ἦσαν καὶ παράνομα, ὡς πλαστογραφήσαντα τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Βασιλέως. Ἠθέλησαν διὰ τοῦ νόμου τούτου νὰ κυρώσουν πράξεις αἱ ὁποῖαι εἶχον ἐνεργηθῆ προηγουμένως, καὶ ἐκυροῦντο ἀφ’ ἧς ἐδημοσιεύθησαν τὰ ἀφορῶντα τὰς προαγωγὰς διατάγματα. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ σᾶς ἀναφέρω, κατὰ ρητὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἔχω, πρόσωπα εἰς τὰς προαγωγάς, τὰς ὁποίας σᾶς ἐμνημόνευσα. Ἐδημοσιεύθη τὴν 21ην Δεκεμβρίου 1944, κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ὁ περίφημος ἐκεῖνος νόμος 77 καὶ τὴν 26.12.1944 ἔγιναν διατάγματα προαγωγῶν πλείστων ἀξιωματικῶν. Ὄταν, κύριοι, ἐσφάζεσθε σεῖς, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος προῆγε τοὺς ἀξιωματικούς. Καὶ εἶναι σειρὰ πράξεων, αἱ ὁποῖαι, ἐπαναλαμβάνω, ἐπειδὴ ἦσαν παράνομοι, ἐπισημοποιοῦνται καὶ κυροῦνται διὰ νόμου, τοῦ 494 τοῦ 1945. Ἐπίσης νέαι προαγωγαὶ ναυάρχων ἐγένοντο τὴν 27 Δεκεμβρίου 1944. Ἐπίσης νέαι προαγωγαὶ τὴν 30 Δεκεμβρίου 1944, ὅταν ἐσφάζετο ἡ Ἀθήνα. Παρὰ κάτω, νέαι προαγωγαὶ καὶ ἐπαναφοραὶ εἰς τὴν μονιμότητα ἐφέδρων τῆς 30.12.1944, κατόπιν νέα σειρὰ προαγωγῶν, ἑκατοντάδες προαγωγῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ νόμος 494, λίαν χαρακτηριστικὸς περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἐλαμβάνοντο αἱ ἀποφάσεις καὶ ἐκυροῦντο ἐκ τῶν ὑστέρων διὰ νόμου, διότι ἦσαν παράνομοι, ἀφ’ ἧς ἐδημιουργοῦντο. Τὴν 2 Νοεμβρίου 1945 ἐδημοσιεύθη ὁ νόμος 639, Πρωθυπουργοῦ ὄντος τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος νόμος ἔλεγε: «Βαθμοφόροι τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ὧν ἀκυροῦνται τὰ διατάγματα προαγωγῶν, συνεπείᾳ ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, δύνανται πάλιν νὰ προάγωνται ἀναδρομικῶς, ἀφ’ ἧς τὸ πρῶτον προήχθησαν κατόπιν νέας κρίσεως τοῦ Ἀνωτάτου Ναυτικοῦ Συμβουλίου, συνερχομένου ὑποχρεωτικῶς πρὸς τοῦτο, ὡς ἐν παραγράφῳ 1, ἄρθρον 1 τοῦ παρόντος, ὁρίζεται. Οὗτοι διὰ τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τοῦ ὑποβιβασμοῦ μέχρι τῆς ἐκ νέου προαγωγῆς των, λαμβάνουσι τὰς ἀποδοχὰς τοῦ βαθμοῦ ἐξ οὗ ὑπεβιβάσθησαν». Διὰ νὰ μὴ ἀδικηθοῦν τὰ παιδιά, τοὺς ἐδόθη ἀναδρομικὴ προαγωγὴ μετ’ ἀπολαυῆς τῶν ἀποδοχῶν των. Ἀναφέρων τοιούτου εἴδους παρανόμους ἐνεργείας, θὰ εἶχα πολλάς, καὶ ἐπὶ πολὺ θὰ σᾶς ἐκούραζα, διότι ἡ τακτικὴ αὐτή, κύριοι, συνεχίσθη καὶ δυστυχῶς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι τοιαῦτα σφάλματα, τὰ ὁποῖα διεπράχθησαν, δὲν ἐσταμάτησαν ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Ἐνῷ ὁ χαρακτηρισμὸς τῶν γενομένων ἀπὸ τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις εἶναι βαρύτατος, δέον νὰ ἀναγνωρίσωμεν καὶ εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν εὐθύνας, διότι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἐνῷ εὗρε μίαν κατάστασιν πλήρη ἀνομιῶν καὶ περιφρονήσεως τοῦ δικαίου, δὲν ἐφρόντισε νὰ τὴν διορθώσῃ διὰ τῆς λήψεως ριζικῶν μέτρων πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως ἐν τῷ Ναυτικῷ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος πρώην Ὑπουργὸς τῶν Ἐνόπλων δυνάμεων, νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἀντὶ νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅταν ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον, μὲ μίαν ρωμαλέαν χειρονομίαν ἐπεμβαίνων ἀπολυταρχικῶς, διότι γνωρίζω ὅτι οὔτε τὸ θάρρος τοῦ λείπει, οὔτε ἡ δύναμις τοῦ χαρακτῆρος, διὰ νὰ ἀποκαθάρῃ τὴν κατάστασιν αὐτήν, διότι πρέπει νὰ ξεύρετε ὅτι τὰ ἔνοπλα σώματα ἀποκαθαίρονται ὄχι ἐκ τῶν κάτω, ἀλλ’ ἐκ τῶν ἄνω καὶ οἱονδήποτε συγκρότημα ἔνοπλον ἐὰν δὲν ἔχῃ καλὴν ἡγεσίαν διαλύεται, ἀντί, λέγω, νὰ συλλάβῃ ἐκ τοῦ ὠτίου τοὺς διαφόρους αὐτοὺς ἡγήτορας καὶ νὰ τοὺς ἀποστείλῃ εἰς τὴν οἰκίαν των, ὅπου ἀδόξως θὰ μετέβαινον, ἀντὶ νὰ παρουσιάσῃ ἕνα νομοθέτημα καὶ νὰ εἴπῃ εἰς τὸ Σῶμα ὅτι ἐπιλέγω τρεῖς ἀνωτάτους ἀξιωματικοὺς εἰς οὓς ἀναθέτω τὴν ἀποκάθαρσιν τῶν ἀνομιῶν τοῦ παρελθόντος καὶ ἀπόδοσιν τοῦ δικαίου, ὁπότε τὸ νομοθέτημα αὐτὸ θὰ ὑπεστηρίζετο μὲ ὅλην τὴν ψυχὴν καὶ μὲ ὅλην τὴν συνείδησίν μας καὶ θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν ἐπὶ πλέον νὰ ἐπικροτήσῃ τὰ μέτρα ταῦτα, ἀντὶ τούτου μᾶς ἐταλάνισε ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου καὶ εἰς τὸ τέλος εἰσήχθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐξουσιοδοτήσεως τὸ πρῶτον νομοσχέδιον περὶ ἀποσυμφορήσεως, τὴν ὁποίαν ἠθέλησε νὰ ἐπιτύχῃ διὰ νέου συστήματος, ἐπιτραπήτω μοι ἡ ἔκφρασις, ἀναλογικοῦ. Γνωρίζω ὅτι, δυστυχῶς, ἡ ἀναλογικὴ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ἀπέτυχε, καὶ τὸ θέαμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζομεν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην εἶνε ἐπίκουρον τῆς γνώμης μου. Δυστυχῶς ἡ ἀναλογικὴ δὲν ἁρμόζει ὄχι μόνον εἰς τὸ κλῖμα ἡμῶν, ἀλλ’ εἰς οὐδὲν κλῖμα, διὰ τοῦτο τὰ ὄντως φιλελεύθερα Κράτη οὐδέποτε τὴν ἀπεδέχθησαν, οὔτε θὰ τὴν ἀποδεχθοῦν τὴν ἀναλογικήν. Ἡ ἀναλογικὴ εἶναι εὕρημα τῶν διαφόρων Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἐπιζητοῦν νὰ ἐξευρίσκουν τὰς θεωρητικῶς ἀρίστας λύσεις ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα αὗται εἶναι χειρότεραι, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τοῦ ἀδιεξόδου εἰς τὸ ὁποῖον πάντοτε καταλήγουν τὰ τοιαῦτα κατασκευάσματα. Καὶ ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος τέως Ὑπουργὸς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων συμβούλιον ἀπὸ ἕξ ἀνθρώπους διὰ τὴν ἀποσυμφόρησιν, ἐφαρμόσας τὴν ἀναλογικὴν ἐπὶ τῆς συγκροτήσεώς του. Δύο ἐξ αὐτῶν ὑποτίθεται ὅτι ἀνήκουν εἰς τὴν ἐκλεκτὴν αὐτὴν πολιτικὴν παράταξιν, ἄλλοι δύο εἰς τὴν ἄλλην παράταξιν καὶ ἄλλοι δύο προέρχονται ἀπὸ τὰ ἀνώτατα ἱδρύματα τῆς Δικαιοσύνης, ὡσεὶ οἱ Σύμβουλοι τῆς Ἐπικρατείας καὶ οἱ Ἀρεοπαγῖται, δύνανται νὰ ἔχουν γνώμην ἐπὶ τῶν ναυτικῶν ζητημάτων. Καὶ βεβαίως θὰ ὑπάρξῃ ἡ δικαιολογία τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἔπρεπε νὰ βάλωμεν καὶ δικαστικούς, διὰ νὰ προστατεύσωμεν τὰς ἀποφάσεις ἀπὸ τυχὸν προσφυγὰς εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ, ἐὰν ἐξήταζε τὴν ἐν Ἑλλάδι κατάστασιν, ὅτι, εἴτε δικαία, εἴτε ἄδικος εἶναι ἡ οἱαδήποτε ἀπόφασις, εἰς τὴν τεταραγμένην ἀτμόσφαιραν, ποὺ εὑρισκόμεθα, ὅπου αἱ φρέναι μας εὑρίσκονται εἰς διαρκῆ ἐξέγερσιν καὶ λόγῳ τῶν ἐσωτερικῶν καὶ τῶν ἐξωτερικῶν κῶν συμφορῶν μας καὶ λόγῳ τῆς δυστυχίας ποὺ μᾶς ἐκληρονόμησεν ὁ πόλεμος, δὲν θὰ εὕρῃ οὔτε ἕνα Ἕλληνα, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ προσφύγῃ ὡς ἀδικούμενος εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἡ κατάστασις αὐτὴ θὰ ἐπαναλαμβάνεται ἐπ’ ἄπειρον. Συνεπῶς ἀντὶ μὲ γενναίαν χειρονομίαν νὰ ἐγκαταστήσῃ εἰς τὸ ναυτικὸν ἕνα ἀνώτατον ἔντιμον Ναυτικὸν Συμβούλιον ἀποτελούμενον ἀπὸ ἄνδρας πολεμιστὰς καὶ ἐπιστήμονας, ὁπότε θὰ εὕρισκε τὴν ἐπικρότησιν τῆς Βουλῆς καὶ θὰ εὕρισκεν ἐπίσης τὴν ἄμεσον ὑποστήριξιν τοῦ εὐγενοῦς αὐτοῦ Σώματος, τὸ ὁποῖον ταλανίζεται συνεχῶς, ἔκαμε τὸν νόμον τῆς ἀποσυμφορήσεως τοῦ Ναυτικοῦ. Δυστυχῶς ἐζήτησα νὰ παρίσταμαι ὡς μέλος εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς διακομματικῆς ἐπιτροπῆς νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως, παρ’ ὅλον ὅτι δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω οὔτε εἰς αὐτὸ τὸ κόμμα, οὔτε εἰς τὸ ἄλλο καὶ συνεπῶς μοιραίως περιφέρομαι ἐδῶ ὡς ἄστεγος, ἀλλὰ δὲν τὸ κατώρθωσα, διὰ νὰ βοηθήσω τοὺς συναδέλφους μου ἐπὶ τοῦ κεφαλαιώδους τούτου ζητήματος καὶ ἐψηφίσθη ὅπως ὑπεβλήθη ὁ νόμος τῆς ἀποσυμφορήσεως τοῦ ὁποίου ἡ ἐφαρμογὴ αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα ἔχει. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν κρίσιν ὀρθὴν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι πρὸ εἴκοσιν ἐτῶν ἔφυγαν ἀπὸ τὸ ναυτικόν, ἐπὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν εἰς τὸν τελευταῖον σκληρὸν πόλεμον καὶ πεῖραν πολεμικὴν ἔχουν καὶ δόξαν συνεπῶς ἀπέκτησαν; Τὸ νὰ ἐπιζητεῖται νὰ ἔχουν αὐτοὶ οἱ σεβάσμιοι δικασταὶ γνώμην διὰ τὸ ναυτικόν, εἶναι ὅπως νὰ ζητεῖται ἐγὼ νὰ γνωρίζω καὶ νὰ δύναμαι νὰ ἔχω γνώμην ἐπὶ ποινικοῦ ἢ ἐκκλησιαστικοῦ δικαίου! Πῶς εἶναι δυνατὸν ἕνα συγκρότημα τόσον ἀνόμοιον ἀπὸ ἀπόψεως νοοτροπίας, βλέψεων καὶ κρίσεων, νὰ ὁμονοήσῃ εἰς τρόπον, ὥστε ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους νὰ προβῇ εἰς τὴν διερεύνησιν καὶ λύσιν τοῦ ὅλου αὐτοῦ προβλήματος; Καὶ διὰ τοῦτο ἀναγκάζεται ὁ ἀτυχὴς Ὑπουργὸς νὰ ὑποβάλῃ τὸ νέον τοῦτο νομοθέτημα πρὸς ἐπανόρθωσιν τῶν παρουσιασθεισῶν ἐλλείψεων καὶ λύσιν, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ δράματος τὸ ὁποῖον συνετάρασσε ἀκόμη τὸ Ναυτικόν. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς ἔδωσα μίαν ἀμυδρὰν εἰκόνα τῆς καταστάσεως τοῦ Ναυτικοῦ καὶ ἔχω νὰ ἀπευθύνω πρὸς πάντας μίαν ἔκκλησιν. Τὸ Σῶμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐδόξασε ὅλους ἡμᾶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀλλὰ τὴν ὁλότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν ὅλοι ἡμεῖς τὴν σωτηρίαν μας, δικαιοῦται δικαιοσύνης. Πιθανὸν ἄλλοτε νὰ διεπράχθησαν ἐγκλήματα, πιθανὸν ἀπὸ τῆς ἀνόδου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ διεπράχθησαν σφάλματα, ἓν εἶναι βέβαιον, ὅτι σήμερον τὸ Ναυτικὸν καὶ δὴ αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκεται ἐν πλήρει ἀσταθείᾳ. Ἐσταμάτησε κάθε κίνησις, ἐσταμάτησε κάθε ἐργασία, διότι εἶναι φυσικὸν νὰ μὴ ἀναμένεται ἀπὸ ἀνθρώπους ἀγνοοῦντας ἐὰν αὔριον θὰ εἶναι εἰς τὸ Σῶμα νὰ συνεχίζουν μετὰ τοῦ αὐτοῦ ζήλου τὰς ἐργασίας των. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἀρχῆθεν διεπράχθησαν σφάλματα, ἀλλὰ ἀνεξαρτήτως τῶν ἀρχικῶν αὐτῶν σφαλμάτων, σήμερον ὑφίσταται ἀνάγκη ἀπόλυτος νὰ ἐγκρίνωμεν τὰ νομοθετήματα αὐτὰ μὲ τὰς ἐπιβαλλομένας ἔστω τροποποιήσεις, ὅσον ἀτελῆ καὶ ἂν εἶναι, διότι δὲν βλέπω ἄλλην λύσιν. Εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκονται τὰ πράγματα, ἐὰν παρατείνωμεν τὴν σημερινὴν ἀβεβαιότητα καὶ ἀστάθειαν, προλέγω ὅτι, ἐὰν πρὸ δύο ἐτῶν ἐκλάψαμεν διὰ τὴν διάλυσιν τοῦ Ναυτικοῦ εἰς τὸν κόλπον τῆς Ἀλεξανδρείας, πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν θὰ ἴδωμεν τὸ ἴδιον θέαμα καὶ ἐνταῦθα. Καὶ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν τὰς συνθήκας τὰς σημερινάς, ἐνῷ ὅλοι μας ἀνεμέναμεν νὰ γίνῃ μία περιπόθητος εἰρήνη. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν τὰ συμβαίνοντα εἰς τὴν Ἄπω Ἀνατολήν, τὴν Ἰνδονησίαν, τὴν Παλαιστίνην καὶ ἐδῶ μέχρι τῆς Τεργέστης. Ὅλα αὐτὰ κάμουν κάθε συνετὸν ἄνθρωπον νὰ ἀγνοῇ ἐὰν εὑρισκώμεθα εἰς μεταπολεμικὴν ἢ προπολεμικὴν κατάστασιν καὶ συνεπῶς πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τὸ Ναυτικὸν τὴν ὁριστικήν του σύνθεσιν καὶ πρέπει τὰ γενόμενα σφάλματα νὰ μᾶς χρησιμεύσουν ὡς μαθήματα. Δι’ αὐτό, σᾶς ἐξορκίζω τὰ νομοθετήματα τὰ ὁποῖα ὑπέβαλε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ ψηφισθοῦν. Παρακαλῶ δὲ αὐτὸν νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ κάμω μίαν σύστασιν, νὰ ἀκούσῃ καὶ τὰς ἀντιλήψεις καὶ τὰς ἐντεῦθεν καὶ τὰς ἐκεῖθεν τὰς ἀποβλεπούσας εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν νομοσχεδίων μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ θελήσῃ νὰ χειρισθῇ τὸ Ναυτικὸν μὲ πνεῦμα ἀπολύτου ἐντιμότητος, ὅπως τοῦ ἁρμόζει, διὰ νὰ συνεχίσῃ τοῦτο τὴν ἔνδοξον σταδιοδρομίαν του. Αὐτὰ, κύριοι, εἶχα νὰ σᾶς εἴπω. (Χειροκροτήματα).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ κάμῃ δήλωσιν ἐπὶ τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§67Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἐπὶ τοῦ χθὲς ψηφισθέντος ψηφίσματος «περὶ τροποποιήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεών τινων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 533)1945 Α. Ν.», εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω τὴν ἑξῆς ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν: «Αἱ διατάξεις τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 2, ἔχουσιν ἐφαρμογὴν καὶ ἐπὶ τῶν μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ ψηφίσματος τούτου παραπεμφθεισῶν εἰς τὸ ἀκροατήριον ὑποθέσεων ἐφ’ ὧν δὲν ἐξεδόθησαν εἰσέτι ὁριστικαὶ ἀποφάσεις ἐπὶ τῆς οὐσίας».

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ἑρμηνευτικὴν αὐτὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης;

§69ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτή.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἑπομένως τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ τροποποιήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεών τινων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 533)1945 Α. Ν.», ἐγένετο δεκτὸν μὲ τὴν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Μ. Καροῦσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§72Μ. ΚΑΡΟΥΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§74Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βαθεία τιμὴ ὀφείλεται, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικὸν καὶ ὀφείλεται ἰδιαιτέρα τιμὴ καὶ εἰς ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου ἡγήθησαν τοῦ Ναυτικοῦ μας, ὅπως ἐπίσης καὶ εἰς ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἴτε ὡς ἀξιωματικοί, εἴτε ὡς ἁπλοὶ ναῦται, ἠγωνίσθησαν τὸν μεγάλον ἀγῶνα. Συμμερίζομαι ἀπολύτως, ὅσα εἶπε ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας περὶ τῆς δόξης μὲ τὴν ὁποίαν συνυφάνθη τὸ Βασιλικὸν Ναυτικόν. Συμμερίζομαι ἀπολύτως τὰς ἐκφράσεις τὰς ὁποίας μετεχειρίσθη διὰ νὰ τιμήσῃ τοὺς ἄνδρας καὶ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ μας. Δὲν συμμερίζομαι ὅμως, πλήρως τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐνόμισεν ὅτι δικαιοῦται νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τῶν διαφόρων περιόδων ἀπὸ τὰς ὁποίας διῆλθε τὸ ναυτικὸν κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου. Κύριοι βουλευταί, κατῆλθον εἰς Μέσην Ἀνατολὴν τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1942, εἶχα τὴν εὐκαιρίαν κατελθὼν εἰς Μέσην Ἀνατολὴν τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1942 καὶ εὑρὼν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ναυτικοῦ τὸν Ναύαρχον κ. Καββαδίαν καὶ Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν τὸν Ναύαρχον κ. Σακελλαρίου, εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκτιμήσω βαθύτατα τὸ ἔργον τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον ἐπετέλεσαν. Δι’ αὐτό, ἐθεώρησα καθῆκον μου, ὅταν ἀνέλαβα τὴν Ἀντιπροεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, γενόμενος Ὑπουργὸς συγκεκριμένως καὶ τῶν τριῶν πολεμικῶν ὑπουργείων, ἐθεώρησα καθῆκον μου πρῶτον μὲν νὰ εἰσηγηθῶ ὅπως ὁ κ. Καββαδίας ἀναλάβῃ τὸ Ὑφυπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ νὰ τοῦ ἐμπιστευθῶ πλήρως τὴν διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργείου, ἂν καὶ διετέλεσε κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐθεώρησα καθῆκον ὅπως παρακαλέσω τὸν τότε παραιτηθέντα Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἤδη μέλος τῆς Συνελεύσεώς μας, τὸν προλαλήσαντα Ναύαρχον Σακελλαρίου, ὅπως παρακαλέσω αὐτὸν νὰ μὴ θεωρήσῃ μείωσίν του τὸ ὅτι θὰ ἔφευγε ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἀναλάβῃ, ὅπως ἀνέλαβε πράγματι, ἐξαρθεὶς εἰς τὸ ὕψος ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰς στιγμὰς κινδύνου τὸν χαρακτηρίζει, νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Στόλου ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας ἐγενόμην Ἀντιπρόεδρος. Καὶ εἶχον τὴν εὐκαιρίαν, καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν 11 μηνῶν, κατὰ τοὺς ὁποίους διετέλεσα Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν 3 πολεμικῶν Ὑπουργείων, μοναδικὸς πολιτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως ἐν Μέσῃ Ἀνατολῇ, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ συνεργασθῶ στενώτατα μὲ ἀμφοτέρους καὶ τὸν κύριον Σακελλαρίου καὶ τὸν κ. Καββαδίαν καὶ νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἀρνηθῇ ὁ ναύαρχος κ. Σακελλαρίου νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ἡ συνεργασία μας ἐκείνη— ἐξαιρέσει ἐλαχίστων σημείων διαφωνιῶν— ὑπῆρξε συνεργασία βασιζομένη ἐπὶ πλήρους καὶ βαθείας ἐθνικῆς ἀλληλεγγύης. Κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην οὐδὲν ἄλλο ἐσκεπτόμεθα εἰμὴ τὸν πόλεμον καὶ ὅταν διεπίστωσα ὅτι ὑπῆρχαν ἄνθρωποι σκεπτόμενοι ἐπίσης μόνον τὸν πόλεμον, ἢ ἔστω κατὰ κύριον λόγον τὸν πόλεμον, δὲν εἶχον παρὰ νὰ συνεργασθῶ μαζί των ἀνεπιφυλάκτως καὶ νὰ ἐμπιστευθῶ μάλιστα τὴν δρᾶσιν τῶν νέων μὲ τοὺς ὁποίους διὰ τὸν ὅρκον μου, τὸν ὁποῖον ὤμοσα ὡς ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἤμην συνδεδεμένος ἀμεσώτατα μὲ τὴν προσωπικήν μου εὐθύνην. Ὑπάρχουν βεβαίως ὡρισμένα σημεῖα, ὅπως σᾶς εἶπον πρὸ ὀλίγου ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐδημιουργήθησαν ὡρισμέναι διαφωνίαι. Διεπίστωσα ὅταν ἀνέλαβα τὴν ἀντιπροεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ὅτι εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν ἐλειτούργει ἕνα ἀνώτατον ναυτικὸν συμβούλιον ἀπαρτιζόμενον ἁπλῶς καὶ μόνον ἀπὸ τοὺς δύο ἐντιμοτάτους καὶ ἀφωσιωμένους εἰς τὸ καθῆκον των ναυάρχους κ. κ. Σακελλαρίου καὶ Καββαδίαν ἀπαρτιζόμενον ὅμως μόνον ἐκ τῶν δύο οἱ ὁποῖοι μόνον οἱ δύο ὑπέγραφαν καὶ τὰς ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι περιελάμβανον τοὺς πίνακας τῶν ἀξιωματικῶν. Κύριοι, πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι τὸ πρᾶγμα αὐτὸ μὲ ἐξένισε, διότι ἐνόμισα ὅτι ἐδικαιούμην νὰ προΐσταμαι τῶν πολιτικῶν καὶ πολεμικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν ἀφήνων νὰ ἐξακολουθῇ νὰ ἰσχύῃ αὐτὸ τὸ ὑπερβαλλόντως προσωπικὸν καθεστὼς τὸ ὁποῖον εἶχε δημιουργηθῆ εἰς τὸ Ναυτικὸν διὰ τῆς δυάδος τῶν ἐντίμων αὐτῶν κυρίων, οἱ ὁποῖοι ἀφοσιώθησαν εἰς τὸν πόλεμον, οἱ ὁποῖοι ὅμως ἦσαν μόνον δύο.... Ἐπὶ μακροὺς μῆνας συνεζητήσαμεν τὸ ἐνδεχόμενον τῆς διευρύνσεως τοῦ Συμβουλίου. Ὁρκισθεὶς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐγενόμην βεβαίως καὶ πρόεδρος τοῦ Ἀνωτάτου Ναυτικοῦ Συμβουλίου, δηλαδὴ ἐχρειάσθη νόμος διὰ νὰ γίνω καὶ ἐγὼ πρόεδρος, μέλος τοῦ Ἀνωτάτου Ναυτικοῦ Συμβουλίου διότι διὰ νόμου τὸν ὁποῖον εἶχον ἐκδώσει εἰς τὸ ἐξωτερικὸν—ἀφοῦ εἶχεν ἐγκαταλειφθῆ ἡ Ἑλλὰς—τὸ Ἀνώτατον Ναυτικὸν Συμβούλιον ὡρίσθη ὅτι θὰ ἀπηρτίζετο μόνον καὶ μόνον ἀπὸ τοὺς δύο.

§75Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐπιτρέπετε; Πρέπει νὰ σᾶς κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν. Οἱ πάγιοι νόμοι λέγουσιν ὅτι τὸ Ἀνώτατον Ναυτικὸν Συμβούλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ τοὺς ναυάρχους καὶ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. Συνεπῶς οὐδεὶς νόμος ἔπρεπε νὰ ἐκδοθῇ.

§76Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν διακοπὴν καὶ πρέπει νὰ ἐπανορθώσω. Δὲν ἐχρειάζετο νόμος ἀλλὰ ἡ πραγματικότης εἶχεν ὡς ἑξῆς.

§77Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Τονίζω τὸ πρᾶγμα διότι τὰ δύο πρῶτα ἔτη ποὺ ἦτο ἡ κατάστασις τῆς δυάδος καὶ μ’ ὅλα ποὺ ἐλέχθησαν ἐπεκράτησεν ἡ τάξις, ἡ πειθαρχία, ἀλλὰ καὶ ἡ ἔνδοξος δρᾶσις τοῦ σώματος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Δεξιᾶς).

§78Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ναύαρχον—ὁ ὁποῖος εἶναι παρασκευασμένος διὰ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν, ἐνῷ ἐγὼ δὲν τὸ ἐγνώριζα ὅτι θὰ γίνῃ —νὰ μὲ διακόπτῃ ὁσάκις πιθανὸν νὰ διατυπώνω ἀνακριβείας ἀλλὰ νὰ μὴ μὲ διακόπτῃ διὰ νὰ εἰσέρχεται εἰς οὐσιαστικὰ θέματα, ἀλλὰ ἐὰν θέλῃ ἐπ’ αὐτοῦ νὰ λάβῃ ἐκ νέου τὸν λόγον, πάντως ὅμως νὰ μὴ μὲ διακόπτῃ εἰμὴ ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἀποκαταστάσεως τῆς ἀληθείας. Δὲν ἐχρειάζετο λοιπὸν νόμος διότι ἰσχύει ὁ παλαιὸς ὁ ὁποῖος ἔλεγε ὅτι τὸ ἀνώτατον ναυτικὸν συμβούλιον ἀπαρτίζεται ἀπὸ πολλά.....

§79Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. 4 ἦσαν πάντοτε τὰ μέλη αὐτοῦ καὶ ὄχι 7 ποὺ λέτε.

§80Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον 7 εἶπον πολλά. Προχωρῶ. Ὁ κ. Σακελλαρίου ἀναλαβὼν τὴν ἀντιπροεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἦτο δυνατόν, εἶχε τὴν δυνατότητα ἐντὸς τῶν νόμων τοῦ Κράτους νὰ ὀνομάσῃ καὶ νὰ ἀνακαλέσῃ ὡρισμένους ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ τῶν ἁρμοδιοτήτων ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀπαραίτητοι διὰ νὰ συμπληρωθῇ ἡ σύνθεσις τοῦ Ἀνωτάτου Ναυτικοῦ Συμβουλίου, ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει δὲν νομίζω ὅτι ἦτο ὀρθὸν ἐπὶ ὁλόκληρον ἔτος πρὸ τῆς ἀφίξεώς μου καὶ ἐπὶ μῆνας μετὰ τὴν ὑπ’ ἐμοῦ ἀνάληψιν τῆς ἀντιπροεδρίας τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιμένῃ ὅπως αὐτὸς καὶ μόνος μετὰ τοῦ κ. Καββαδία ρυθμίζει κατὰ τρόπον ἀπολύτως περίεργον τὰ τῆς ζωῆς τοῦ Ναυτικοῦ. Ἡ ἔννοια τοῦ Συμβουλίου προϋποθέτει τοὐλάχιστον 3. Ὑπάρχει καὶ ἡ παλαιὰ Ρωμαϊκὴ ἀρχή, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπει ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ παραβλέπεται ὅτι δὲν εἶναι νοητὴ ἡ ὕπαρξις δυάδος....Θὰ σᾶς εἴπω δὲ τὶ προέκυψε.

§81Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Καὶ ὅμως τὰ ἀποτελέσματα ἦσαν θαυμάσια. Ἔχω διαβάσει σχετικῶς.

§82Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὰ γνωρίζετε αὐτὰ τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς εἴπω. Θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ μὲ διακόπτουν. Ἐπειδὴ ὅμως ἐτίμων ὅπως καὶ ἐξακολουθῶ νὰ τιμῶ βαθύτατα τοὺς δύο ναυάρχους καὶ ἐπειδὴ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς διεπίστωσα ὅτι ἦτο ἀδύνατος ἡ λειτουργία τοῦ συμβουλίου αὐτοῦ καὶ ἡ συνεργασία μου ὡς πρὸς τὰ πειθαρχικά, ἐνόμισα ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ φέρω τὸ ζήτημα ἀμέσως εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ νὰ προκαλέσω τὴν ἔκδοσιν νόμου διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ρυθμίζεται τὸ θέμα τοῦ Συμβουλίου ἀλλὰ προὐτίμησα νὰ πράξω αὐτὸ μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ νόμου διὰ τοῦ ὁποίου προσετίθετο καὶ ὁ ἑαυτός μου εἰς τὸ Συμβούλιον, ἔπρεπε δὲ νὰ προστεθῶ διότι δὲν ἠμποροῦσαν νὰ ἦσαν δύο ὑπουργοί. Ἡ σύνθεσις τοῦ παλαιοῦ συμβουλίου προέβλεπε ἕνα ὑπουργόν, εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν ὅμως ἦσαν 2, ὑπουργὸς καὶ ὑφυπουργός, ἐγὼ ἤμην ὑπουργὸς τύποις, οὐσίᾳ ὅμως ὁ Ὑφυπουργὸς κ. Καββαδίας. Ἔπρεπε ἀναμφισβητήτως νὰ μετάσχω τοῦ Συμβουλίου ἀλλὰ ἐγὼ ἐγνώριζον τὰς στενωτάτας ἀδελφικὰς σχέσεις μεταξὺ τῶν δύο ναυάρχων, ἐγνώριζον ὅτι κατ’ οὐσίαν ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ προσώπου καὶ δὲν ἐθεώρησα ὀρθὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ Συμβούλιον λειτουργοῦν ἔστω καὶ διὰ τῆς ἰδικῆς μου προσθήκης εἰς τὸν ἀριθμὸν 2, διότι ἐγὼ ἤμην μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης τελείως ξένος πρὸς τὸ Ναυτικόν. Δὲν ἐγνώριζον ἐπαρκῶς τὰ πρόσωπα καὶ συνεπῶς ἡ ἰδική μου συμμετοχὴ ὡς προέδρου τοῦ Συμβουλίου θὰ ἦτο μᾶλλον θέσις διαιτητοῦ καὶ δι’ αὐτὸ ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ αὐξήσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου. Τὸ γεγονὸς ὅτι δύο καὶ μόνον, οἱ ὁποῖοι ἐναλλὰξ ἤσκουν τὰ χρέη τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου, ἔκριναν αὐτοὶ καὶ μόνον τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ, τὸ γεγονὸς εἶχε, κύριοι βουλευταί, τὴν ἑξῆς παράδοξον συνέπειαν. Ἡ ἀπόφασις ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ ὁμοφωνίας ἔπρεπε νὰ ληφθῇ διὰ τῆς ὑπερισχυούσης γνώμης τοῦ Ὑπουργοῦ. Ὑπουργὸς κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος ἦτο ὁ ναύαρχος κ. Σακελλαρίου, ὑφυπουργὸς κατὰ τὸ 2 ἔτος, κατὰ τὸ ὁποῖον εἶχον ἀναλάβει ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ὁ ναύαρχος Καββαδίας. Πίνακες κατηρτίσθησαν κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος, πίνακες εἶχον καταρτίσει, ἄνευ ἐμοῦ, ὁ κ. Σακελλαρίου καὶ ὁ κ. Καββαδίας καὶ κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος. Λαμβάνω πρὸ τοῦ Δεκεμβρίου 1942 δηλαδὴ εἰς τὰς παραμονὰς τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν διὰ πρώτην φορὰν ἐπρόκειτο νὰ συνέλθῃ τὸ τριμελὲς πλέον συμβούλιον εἰς συνεδρίασιν, λαμβάνω πίνακας κατηρτισμένους, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι εἶχεν ἐκδοθῆ ὁ νόμος ὁ ὁποῖος προέβλεπε καὶ τὴν ἰδικήν μου συμμετοχήν, κατηρτισμένους ὑπὸ τῶν δύο ὑπὸ μορφὴν σχεδίου ἔστω. Καὶ τὶ βλέπω, κύριοι βουλευταί, ὑπῆρχον ὅπως καὶ εἰς τοὺς πίνακας τοῦ 1941–42 διαφωνίαι τινὲς καὶ κυρίως ὡς πρὸς ἀξιωματικοὺς παραμείναντας ἐν Ἀθήναις ὑπῆρχον διαφωνίαι μεταξὺ τῶν δύο ναυάρχων. Εἰς τὸ βάθος ὅμως δὲν ἐπρόκειτο περὶ διαφωνιῶν διότι ἐκεῖνος μὲν ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἐψήφιζε τὸ 1941–42 ὁ κ. Σακελλαρίου καὶ ἐναντίον τοῦ ὁποίου κατεψήφιζεν ὁ κ. Καββαδίας ἐγένετο αἰφνιδίως ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας εὐνοίας τοῦ κ. Καββαδία τοῦ καταψηφίσαντος αὐτὸν κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος καὶ ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας καταδίκης ἐκ μέρους τοῦ ἑτέρου. Κύριοι βουλευταί, οἱ πίνακες αὐτοὶ ὑπάρχουν καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γνωσθοῦν καὶ νὰ γίνουν δημόσιοι διότι ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Σακελλαρίου ὡμίλησε καθ’ ὃν τρόπον ἐθεώρησε καθῆκον του βασιζόμενος ἐπὶ τῆς συνειδήσεώς του νὰ ὁμιλήσῃ νομίζω ὅτι πρέπει ὅλα νὰ ἐκτεθοῦν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τῆς Κοινῆς γνώμης.

§83ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βεβαίως, βεβαίως.

§84Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠρώτησα τοὺς δύο ναυάρχους πῶς συμβαίνει αὐτὸ τὸ γεγονός. Μοῦ ἔδωσαν ὡρισμένας ἐξηγήσεις αἱ ὁποῖαι νομίζω ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς σοβαραί. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ αὐτὸς ναύαρχος μέλος τοῦ ἀνωτάτου ναυτικοῦ Συμβουλίου ψηφίζει ὑπὲρ ἑνὸς ἀξιωματικοῦ τὸ 1941–42 καὶ καταψηφίζει ἐναντίον του τὸ 1942 –43, ἐνῷ πρόκειται περὶ τοῦ αὐτοῦ προσώπου παραμείναντος ἐν Ἑλλάδι καὶ ἀντιστρόφως ὁ ἕτερος ναύαρχος καταψηφίζει αὐτὸ ἢ ψηφίζει αὐτὸ τὸ 1941–42 καὶ καταψηφίζει ἐναντίον του ἢ ψηφίζει ὑπὲρ αὐτοῦ τὸ 1942–43. Πρόκειται περὶ ἠθικῶν ἀνωμαλιῶν αἱ ὁποῖαι τοὐλάχιστον δὲν συμβιβάζονται πρὸς τὴν ἰδικήν μου συνείδησιν (χειροκροτήματα ζωηρὰ) καὶ ὁσονδήποτε καὶ ἂν τιμῶν τὴν στρατιωτικὴν πεῖραν καὶ τὴν ἡγετικὴν ἱκανότητα τοῦ ναυάρχου κ. Σακελλαρίου καὶ τὴν βαθεῖαν τιμιότητα ἀμφοτέρων τῶν ναυάρχων, ἐν τούτοις δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ καταγγείλω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς μίαν ἀσυναρτησίαν ἠθικὴν ἡ ὁποία εἶναι συνυφασμένη μὲ τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων των ὡς μελῶν τοῦ παραδόξως διμελοῦς ἐκείνου συμβουλίου. (Χειροκροτήματα).

§85Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν; Διεπιστώσατε οἱανδήποτε παρέκκλισιν τοῦ ναυτικοῦ εἰς τὸν ἔντιμον δρόμον τῆς τιμῆς καὶ τοῦ καθήκοντος....... (Θόρυβος. Φωναί: Μὴ διακόπτετε). Παρακαλῶ ἐπειδὴ ἔχω ἀπόλυτον πεποίθησιν εἰς τὴν ἐντιμότητά σας νὰ μοῦ ἀπαντήσητε.

§86Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐν τῇ σειρᾷ τοῦ λόγου μου. Εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημα μπορῶ νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως. Δὲν ἔχω ἀνάγκην παρὰ νὰ σᾶς παραπέμψω εἰς ὅσα εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου. Ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω ὅτι θεωρῶ ὅτι ἐξεπληρώσατε καὶ ὑμεῖς καὶ ὁ κ. Καββαδίας τὸ ἐθικὸν καὶ πολεμικόν σας χρέος κατὰ τρόπον τὸν ὁποῖον ἐμπράκτως ἀνεγνώρισα ὅταν ἀνέλαβον τὴν Ἀντιπροεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ εἷς ἐξ ὑμῶν ἔγινεν Ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ ὁ ἄλλος ἀνέλαβε τὴν Ἀρχηγίαν τοῦ Στόλου.

§87Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Δὲν ζητῶ τίτλους τιμῆς δι’ ἐμέ, ἀλλὰ διὰ τὸ Ναυτικόν.......... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§89Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅπως εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ τονίσω καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς 11μήνου συνεργασίας μου μετὰ τοῦ κ. Σακελλαρίου καὶ τοῦ κ. Καββαδία ἐλάχισται ὑπῆρξαν αἱ περιπτώσεις διαφωνίας μας. Ἐξετίμησα τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐπετέλεσαν. Μία ἐκ τῶν οὐσιωδῶν ἀφορμῶν διαφωνίας εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου σᾶς ἐξέθεσα. Πρέπει νὰ συνεχίσω ὅμως τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον ἐξέθεσα. Κύριοι βουλευταί, οἱ περισσότεροι τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἐκρίνοντο κατ’ αὐτὸν τὸν παράδοξον τρόπον ἐκ μέρους τῶν δύο ναυάρχων, ἦσαν οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ παραμείναντες ἐν Ἑλλάδι. Τὸ 1941 ἢ μᾶλλον τὸ 1942 ὅταν κατῆλθον εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν εἶχον ὑπ’ ὄψει μου τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἐτέλουν οἱ παραμείναντες ἐν Ἑλλάδι ἀξιωματικοί. Ἐνόμισα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τοὺς δύο ναυάρχους συνεργάτας μου τὴν σκέψιν ὅτι θὰ ἔπρεπε οἱ ἐν Ἑλλάδι παραμείναντες ἀξιωματικοὶ νὰ μὴ περιλαμβάνωνται εἰς τοὺς πίνακας καὶ νὰ μὴ κρίνωνται διότι στερούμεθα τῶν ἀντικειμενικῶν καὶ ἀπολύτως ἐξηκριβωμένων στοιχείων διὰ νὰ ἐκφέρωμεν περὶ αὐτῶν κρίσιν.

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πολὺ σωστά.

§91Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ 1942, ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε, κύριοι, ἡ ἐπικοινωνία μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Μέσης Ἀνατολῆς ἦτο δυσχερεστάτη. Ὁ Ρόμμελ προήλαυνε καὶ ἔφθανε πρὸ τῶν Πυλῶν τῆς Ἀλεξανδρείας, ἡ Μεσόγειος ὁλόκληρος ἠλέγχετο ὑπὸ τοῦ κατακτητοῦ, ἡ διαφυγὴ ἐξ Ἑλλάδος μὴ ὠργανωθεῖσα κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πρώτου ἔτους διότι οὔτε πρὸ τῆς ἀναχωρήσεως τῆς Κυβερνήσεως ἐγένετο περὶ αὐτοῦ σκέψις, οὔτε κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος ἐγένετο βῆμα σημαντικὸν πρὸς λύσιν τοῦ προβλήματος. Ἡ ἐπαφή, λέγω, ἦτο δυσχερὴς καὶ ἀπῃτεῖτο περιουσία ὁλόκληρος διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ κάποιον μέσον συγκοινωνίας μυστικῆς καὶ παρανόμου διὰ νὰ φθάσῃ Ἕλλην, ὁ ὁποῖος θὰ ἤθελε νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, εἰς τὰ Τουρκικὰ παράλια. Δὲν ἦτο δυνατόν, κύριοι, γνωρίζων πάντα ταῦτα καὶ γνωρίζων τὰς δυσκολίας ὑπὸ τὰς ὁποίας εἶχον ὁ ἴδιος εὑρεθῆ ὅταν ἠναγκάσθην νὰ διαφύγω ἐξ Ἑλλάδος καὶ νὰ μεταβῶ εἰς Μέσην Ἀνατολὴν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κατηγορήσω ἅπαντας τοὺς ἐν Ἑλλάδι ἀξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ ὡς δυναμένους νὰ διαφύγουν καὶ νὰ μεταβοῦν εἰς Μέσην Ἀνατολὴν καὶ μὴ διατεθειμένους νὰ πράξουν τὸ καθῆκον των. Ἴσως τὸ 1943, ἴσως ἀκόμη περισσότερον τὸ 1944 θὰ ἦτο δεδικαιολογημένη κάποια αὐστηρότης ἀπέναντι τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀκούοντες ὅτι ἡ Μ. Βρεταννία ἐχορήγησεν εἰς τὴν Ἑλλάδα νέα πολεμικὰ πλοῖα καὶ ἐξησφάλιζεν εἰς τὴν Ἑλλάδα στόλον τοῦ ὁποίου ἡ δύναμις τοῦ πυρὸς εἶναι ὑπερτέρα τοῦ στόλου τὸν ὁποῖον εἴχομεν πρὸ τοῦ πολέμου, γνωρίζοντες ὅλα αὐτά, αὐτοὶ βεβαίως μποροῦν νὰ ὑπέχουν εὐθύνην διότι δὲν ἀπεφάσισαν, ἔστω καὶ τοὺς τελευταίους μῆνας, ἔστω καὶ μετὰ τὴν συνθηκολόγησιν τῆς Ἰταλίας καὶ τὰς μεγάλας διευκολύνσεις τῆς διαφυγῆς ἐξ Ἑλλάδος, νὰ μεταβοῦν εἰς Μέσην Ἀνατολήν. Ἀλλὰ τὸ 1942 νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν ἦτο ὀρθὸν νὰ προβαίνωμεν εἰς κρίσεις καὶ νὰ χαρακτηρίζωμεν προακτέους ἢ στασίμους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶχον παραμείνει ἐν Ἑλλάδι καὶ τῶν ὁποίων τὴν δρᾶσιν κατ’ ἀρχὴν τοὐλάχιστον ἐπὶ τῇ βάσει ἐξηκριβωμένων στοιχείων ἠγνοούσαμεν. Αὐτά, κύριοι, ἦσαν τὰ κύρια σημεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶχε προκύψει οὐσιώδης μεταξὺ τῶν δύο ναυάρχων καὶ ἐμοῦ διαφωνία. Καὶ ἔρχομαι εἰς ἕνα ὑπαινιγμὸν τὸν ὁποῖον ἔκαμεν ὁ κ. ναύαρχος ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου του. Εἶπεν ὅτι μίαν ἡμέραν τοῦ Μαρτίου 1943 διωκόμενος ὑπὸ τῶν στασιαστῶν κατέφυγεν εἰς τὰ πολεμικὰ πλοῖα τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο εἰς τὸν λιμένα τῆς Βηρυτοῦ καὶ ἐκτιμῶν, ὅπως πράγματι εἰς αὐτὸ ἔχει ἀπολύτως δίκαιον, τὴν τάξιν ἡ ὁποία ἐπεκράτει εἰς αὐτά, ᾐσθάνθην βαθεῖαν ἀνακούφισιν καὶ ἐξέφρασα τὴν ἱκανοποίησίν μου. Κύριοι οὐδέποτε ἐδιώχθην ὑπὸ τῶν στασιαστῶν. Τὸ στασιαστικὸν κίνημα τοῦ Μαρτίου 1943, καὶ ἔχω καθῆκον κύριοι, νὰ παρακαλέσω ὅπως ἰδιαιτέρως προσέξητε τὸ σημεῖον τοῦτο, ἔχω καθῆκον νὰ ἐκθέσω τὰ γεγονότα διὰ νὰ δώσω τέλος εἰς τὰς τόσας ἀβασίμους φήμας αἱ ὁποῖαι κυκλοφοροῦν, τὸ κίνημα τοῦ 1943 δὲν ἦτο κἂν κίνημα ὑφ’ ἣν μορφὴν τὸ ἐννοεῖτε. Κατὰ Δεκέμβριον 1942 ὅπου ἡ πρώτη μας ταξιαρχία εἶχε δοξάσει τὸ ὄνομα τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Ἐλ Ἀλαμέϊν, ἀφοῦ ὁ ἱερός μας Λόχος, ἱδρυθεὶς ὑπ’ ἐμοῦ, εἶχεν ἀρχίσει κατὰ τμήματα ἀποστελλόμενος εἰς τὴν Ἔρημον, ἀφοῦ εἶχεν ἱδρυθῆ δευτέρα ταξιαρχία, ἀφοῦ ὁ στόλος μας ἐξηκολούθει διαρκῶς καὶ αὐτός, πρὸς τιμὴν ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἀνδρῶν, νὰ μάχεται, ἀφοῦ ἡ ἀεροπορία μας εἶχε προικισθῆ μὲ νέα ἀεροπλάνα τὰ ὁποῖα ἐχορήγησεν ἡ Μεγάλη Βρεταννία καὶ ἔλαβε μέρος τιμητικὸν εἰς μάχας τῆς Ἐρήμου, κατὰ Δεκέμβριον 1942, ὑπῆρξε μία ξαφνικὴ ἀνάγκη ὅπως ἀναχωρήσω ἐκ Μέσης Ἀνατολῆς καὶ μεταβῶ εἰς Λονδῖνον. Ὁ ναύαρχος κ. Σακελλαρίου γνωρίζει κάλλιστα τὴν ἀνάγκην ἐκείνην διότι κατὰ τὴν κρίσιμον ἐκείνην ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἐθνική μου συνείδησις ἐξηγέρθη διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον οἱ σύμμαχοι ἀντελαμβάνοντο τὰς ἔναντι τῆς Ἑλλάδος ὑποχρεώσεις των, ἐκηρύχθη ἀλληλέγγυος μαζί μου καὶ γνωρίζει τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας ἀνεχώρησα κατὰ τὰ τέλη Δεκεμβρίου διὰ νὰ μεταβῶ εἰς Λονδῖνον. Κύριοι βουλευταί, πρὶν ἀναχωρήσω εἰς Λονδῖνον εἶχον ἐγκαθιδρύσει εἰς Ἀθήνας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπὶ ἔτος ὁλόκληρον δὲν εἶχε γίνει ὅταν ὁ κύριος Σακελλαρίου διηύθυνε ὡς Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὰς διαφυγὰς ἐξ Ἑλλάδος πρὸς Μ. Ἀνατολήν, εἶχον ἐγκαθιδρύσει ἐν Ἀθήναις προκεχωρημένον κλιμάκιον τῶν ἐνόπλων μας δυνάμεων καὶ ἀνέθεσα εἰς πέντε Συνταγματάρχας δεδοκιμασμένους τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ τὴν ἐπιτελικήν, ἡγετικὴν καὶ μαχητικὴν αὐτὴν ἀποστολήν. Οἱ πέντε συνταγματάρχαι.......

§92Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ...................

§93Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτετε. Ἂν θέλετε νὰ δευτερολογήσετε. Εἴδατε ὅτι ἐγὼ ἐπείσθην μὲ ἕνα νεῦμα σας εἰς τὴν παράκλησίν σας νὰ μὴ σᾶς διακόψω.

§94Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. ................ αὐτὸ εἶπον, εἴπατε ὅτι κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος καθ’ ὃ διηύθυνα ἐγὼ τὸν ἀγῶνα εἶναι ἀνακριβές, διότι μοῦ εἶχεν ἀπαγορευθῆ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμω τίποτε ἄλλο ἐκτὸς τῶν ὅσων ἀφοροῦσαν τὸ Ναυτικόν. Συνεπῶς ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι διηύθυνα τὸ σύνολον τοῦ ἀγῶνος εἰς Αἴγυπτον, διηύθυνα τὸ Ναυτικόν.

§95Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Σακελλαρίου δὲν αἴρει τὴν βάσιν τοῦ συλλογισμοῦ τὸν ὁποῖον διετύπωσα. Ἐγὼ εὑρισκόμενος πάντα κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς πείνης καὶ συμφορᾶς ἐν Ἀθήναις, ἐγνώριζον ὅτι Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ὁ κύριος Σακελλαρίου καὶ Πρόεδρος ὁ κύριος Τσουδερός. Ἐνδεχομένως εἶχον δημιουργηθῆ σχέσεις βίου ἀβιώτου μεταξὺ τῶν κ.κ. Τσουδεροῦ καὶ Σακελλαρίου. Αὐτὸ ὅμως ἀφορᾷ τὰ παρασκήνια τῆς ἱστορίας ὄχι δὲ τὸ προσκήνιον. Ἐν ὥρᾳ δὲ πολέμου οἱ ἀντιπρόεδροι τῆς Κυβερνήσεως ὅταν εὑρίσκονται εἰς τὸ προσκήνιον εἶναι ἀπαραίτητον ν’ ἀναλαμβάνουν τὰς εὐθύνας τοῦ συνόλου τῆς ἁρμοδιότητός των καὶ ἢ νὰ παραμένουν ἢ νὰ παραιτοῦνται ὁσάκις δὲν δύνανται νὰ κάμουν τὸ καθῆκον των. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§96Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Μοῦ εἶπον ἡ μόνη εὐθύνη τὴν ὁποίαν ἔχεις εἶναι τὸ ναυτικὸν τοῦ ὁποίου φέρω ὁλόκληρον τὴν εὐθύνην.

§97Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικ.). Κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ναυτικῶν νομοσχεδίων ἐδημιουργήθη ἕνα ζήτημα προσωπικόν. Θὰ παρακαλέσω τοὺς ὑπολοίπους ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων νὰ μὴ ἐπεκταθῇ ἡ συζήτησις. (Φωναί, διαμαρτυρίαι).

§98Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κύριος Σακελλαρίου ἐθεώρησε ἀναγκαῖον νὰ προβῇ εἰς μίαν ἱστορικὴν ἀνασκόπησιν μακράν, μακροτάτην, ἡ ὁποία κατὰ τὴν γνώμην του, καὶ ἔχει δικαίωμα νὰ ἐκδηλώνῃ γνώμην ἔγκυρον καὶ ὑπεύθυνον, εἶχε σχέσιν μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Ἐφ’ ὅσον προέβη ἀπὸ τῆς σκοπιᾶς τῆς ἰδικῆς του εἰς μακρὰν ἀνάπτυξιν τῶν γεγονότων τοῦ ναυτικοῦ κατὰ τὰ τελευταῖα πέντε ἔτη, καθῆκον καὶ ἐμοῦ ὄχι μόνον ὡς ἀμέσως θιγομένου ἀλλὰ καὶ ὡς ἱστορικοῦ παρατηρητοῦ κρίνοντος ἀπὸ διαφόρου σκοπιᾶς.........

§99Χ. ΛΑΔΑΣ. Καὶ ὁ Κανονισμὸς σᾶς δίδει τὸ δικαίωμα.

§100Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ ἔχωμεν τὴν μανίαν νὰ καταστρέφωμεν τὴν ἐμφάνισιν τῆς Βουλῆς διὰ τῆς παρεμβάσεως πολλάκις καὶ τῶν φίλων ὅπως τροποποιήσουν φράσιν τὴν ὁποίαν ὁ ὁμιλητὴς διετύπωσε. Νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον νὰ ἐπαφιέμεθα εἰς τὸν ὁμιλοῦντα καὶ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον νὰ παρεμβαίνωμεν διὰ τῆς φωνῆς μας διότι ὁ μὲν ὁμιλητὴς ἔχει καὶ τὸ μικρόφωνον καὶ διατυπώνει κατὰ τρόπον ἐντονώτερον τὰς σκέψεις του, ἐνῷ οἱ καθήμενοι ἔχουν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κραυγάζουν καὶ ὡς ἐκ τούτου δημιουργεῖται ἡ ἐντύπωσις καυγᾶ ἐνῷ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ ἡ ἀνάγκη τῶν πραγμάτων τοὺς ἀναγκάζει νὰ κραυγάζουν διὰ νὰ ἀκουσθοῦν. Συνεχίζων, λοιπόν, κύριοι, λέγω ὅτι προτοῦ μεταβῶ εἰς Λονδῖνον κατὰ Δεκέμβριον 1942 εἶχον ἤδη ἐγκαταστήσει εἰς Ἀθήνας, ἀφοῦ ἵδρυσα τὸν Ἱερὸν Λόχον, ἔστειλα τὴν ταξιαρχίαν εἰς τὸ πεδίον τῆς τιμῆς, ἵδρυσα καὶ τὴν δευτέραν ταξιαρχίαν, ἀφοῦ ἵδρυσα δύο μοίρας διώξεως καὶ ἀφοῦ ἔχων πλήρη ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς δύο ναυάρχους ἠθικῶς τοὺς ἐνίσχυσα διὰ νὰ συνεχίσουν τὸ ὡραῖον πολεμικόν των ἔργον, κατὰ Δεκέμβριον εὑρέθην......... Τὸν Δεκέμβριον εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μεταβῶ εἰς τὸ Λονδῖνον. Κάποιος ἐκ τῶν κυρίων ἠρώτησε ποῖοι εἶναι οἱ 5 Συνταγματάρχαι εἰς τοὺς ὁποίους ἀνετέθη ἡ ἄσκησις αὐτῆς τῆς ἐξαιρετικῶς ἐπικινδύνου καὶ ἠθικῶς τιμητικῆς ἀποστολῆς, ὅπως ἀπαρτίσουν τὸ προκεχωρημένον κλιμάκιον τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἐπ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ κατεχομένου ὑπὸ τῶν κατακτητῶν Ἑλληνικοῦ ἐδάφους. Οἱ 5 αὐτοὶ ἦσαν οἱ τότε συνταγματάρχαι Σπηλιωτόπουλος, Τσακαλῶτος, Κιτριλάκης, Λιώσης καὶ Φιλιππίδης. Κύριοι βουλευταί! Ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶχεν ἱδρυθῆ, πρὶν φύγω, αὐτὴ ἡ 5μελὴς ἐπιτελικὴ ἐπιτροπή, εἶχον ἀπευθυνθῆ πρὸς αὐτοὺς καὶ εἶχον ζητήσει ὅπως ἀποστείλουν εἰς Μέσην Ἀνατολὴν πολεμιστὴν τῆς Ἀλβανίας διοικήσαντα Μεραρχίαν καὶ κατάλληλον στὸ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἡγεσίαν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων Μέσης Ἀνατολῆς. Καὶ μόνον ὅταν κατόπιν ἀποφάσεως τῶν ἐν Ἀθήναις 5 Συνταγματαρχῶν, ἀποφάσεως ἡ ὁποία ἀνέμενον, ὅτι θὰ ἀφεώρα ἕνα ἐξ αὐτῶν, διότι δὲν ἐνόμισαν, ὅτι εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνουν ἀποφάσεις περὶ ἀνωτέρων, ὅταν κατόπιν ἀποφάσεώς των ἢ μᾶλλον ὑποδείξεώς των, ἀπέστειλαν εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν τὸν Στρατηγὸν Ζυγούρην, ἄνδρα τιμιώτατον, ἐπιτελέσαντα ἄριστα τὸ καθῆκον του εἰς τὴν Ἀλβανίαν, μόνον τότε, ὅταν ἀνέθεσα εἰς αὐτὸν τὴν Διοίκησιν τοῦ Στρατοῦ, τὴν διοίκησιν δηλαδὴ τῆς Μεραρχίας, τὴν ὁποίαν ἵδρυσα, ἀνεχώρησα ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν περιστάσεων ἐξόχως ἐθνικῶν καὶ μετέβην εἰς τὸ Λονδῖνον, ὅπου ἠναγκάσθην, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ ἕνα καὶ ἥμισυ μῆνα νὰ ἀγωνίζωμαι διὰ νὰ ἐξασφαλίσω ὅσα ἐπίστευον ὅτι ἔπρεπε καὶ ἔκτοτε ἢ μᾶλλον πολὺ προηγουμένως, νὰ εἶχον ἐξασφαλισθῆ. Κύριοι βουλευταί! Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα τοῦτο. Δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ ὁμιλῶ περὶ τοῦ ἑαυτοῦ μου, παρὰ μόνον ἐφ’ ὅσον εἷς ἐκ τῶν ὁμιλητῶν ἀμέσως καὶ ἀπ’ εὐθείας προσβάλει τὰς πράξεις μου. Δὲν ἐννοῶ νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἴσως, ἐὰν τὸ ἐξέθετον, θὰ ἐχαρακτηρίζετο ὡς θέμα προσωπικῆς διαφημίσεως.

§101Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴχατε γνῶσιν τότε ὅτι οἱ 5 ἀντιστράτηγοι τοῦ πολέμου εἶχον ἀναλάβει ἰδίᾳ πρωτοβουλίᾳ νὰ ὀργανώσουν ἐν κρυπτῷ τὰ στελέχη τοῦ στρατοῦ;

§102Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ δὲν τὸ ἐγνώριζα.

§103Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ διατὶ δὲν ἐνεθυμήθητε τοὺς ἀντιστρατήγους, ἀλλὰ ἀναθέσατε εἰς τοὺς 5 συνταγματάρχας τὸ πρᾶγμα αὐτό;

§104Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς μὴ εἰσέλθωμεν εἰς αὐτὸ τὸ θέμα.

§105Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἦτο πρὸς τιμήν σας ὅταν παρητήθητε διὰ τὸ ζήτημα τῆς Βορείου Ἠπείρου. Ἐὰν δύνασθε, νὰ μᾶς πληροφορήσητε, εἰς τὸν φάκελλον τῆς Βορείου Ἠπείρου εὑρήκατε τίποτε ἔγγραφα διὰ τὰς διεκδικήσεις μας ἢ μόνον...... (Λόγῳ θορύβου δὲν ἀκούεται).

§106Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ξεφύγωμεν εἰς αὐτὸ τὸ θέμα. Εἶναι θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου οὔτε ἠθικῶς δικαιοῦμαι, διότι μὲ ἀφορᾷ προσωπικῶς, οὔτε ὅμως ἐθνικῶς ἐπιτρέπεται κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ εἰσέλθω. Θὰ ὑπάρξουν, τὸ ἐλπίζω, εὐκαιρίαι μελλοντικῶς ὅπως ἀναπτυχθοῦν ὅλα τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὴν ἱστορίαν τῶν τελευταίων ἐτῶν. Κύριοι βουλευταί! Ἐπὶ ἕνα καὶ ἥμισυ μῆνα, ἠναγκάσθην νὰ μείνω εἰς τὸ Λονδῖνον καὶ δὲν ὑπάρχει οὔτε μισὸ τηλεγράφημα ἐκ Καΐρου, εἴτε τοῦ Στρατηγοῦ Ζυγούρη, εἴτε ἄλλου τινός, εἴτε τοῦ Ναυάρχου κ. Καββαδία ὁ ὁποῖος ἦτο μέλος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑφυπουργὸς τότε ἐν Μέσῃ Ἀνατολῇ, εἴτε τοῦ Ναυάρχου κ. Σακελλαρίου, ὁ ὁποῖος ἤσκει τὰ καθήκοντα τῆς ἡγεσίας τοῦ στόλου καὶ εἶχε μεγαλυτέραν εὐθύνην, δὲν ὑπάρχει οὔτε μισὸ τηλεγράφημα, διὰ τοῦ ὁποίου μέχρι τῶν μέσων Φεβρουαρίου, ποὺ ἐπέστρεψα εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, νὰ μοῦ λέγουν ὅτι ἀναταράσσεται ὁ στρατός, ὅτι ἐπίκειται ἡ ἐκδήλωσις κινήματος, ὅτι ὑπάρχουν ἔστω καὶ φῆμαι ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ διαρραγῇ ἡ ἑνότης τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ. Καὶ ἐπιστρέφω περὶ τὰ μέσα Φεβρουαρίου εἰς τὸ Κάϊρον. Καὶ μόλις ἔφθασα εἰς τὸ Κάϊρον, ὡρισμένοι φίλοι μὲ πληροφοροῦν ὅτι, κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀπουσίας μου, ὄργανα ἀντεθνικῆς κινήσεως, ἀντεθνικῆς προπαγάνδας, καὶ πρόσωπα ἀποσταλέντα ἐπίτηδες ἐξ Ἑλλάδος, προέβησαν εἰς τὴν δημιουργίαν πυρήνων εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Στρατὸν ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ Ναυτικὸν καὶ εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, πυρήνων οἱ ὁποῖοι ἐνδεχομένως θὰ ἐξεδηλοῦντο διὰ νὰ διεκδικήσουν τὴν πραγματοποίησιν ἀμέσως μὲν δῆθεν μικρῶν πολιτικῶν μεταβολῶν, ἐμμέσως δὲ ἐπαναστατικῶν σκοπῶν.

§107ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ τοὺς κατονομάσητε, κύριε Πρόεδρε.

§108Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί! Δὲν πρόκειται νὰ τοὺς κατονομάσω, διότι πρόκειται περὶ πληθύος. Πρόκειται περὶ στρατιωτῶν καὶ περὶ λοχιῶν. (Θόρυβος). Κύριοι βουλευταί! Θὰ σᾶς πληροφορήσω καὶ τοῦτο ὅτι ὁ κ. Τσέλλος, ὁ ὁποῖος βέβαια εἶχεν ἔλθει ἐξ Ἑλλάδος καὶ ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀναλάβει τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας ἀσκῶν τὰ χρέη τῆς ἐπικοινωνίας μὲ τὴν Ἑλλάδα, τύποις διηύθυνε κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀπουσίας μου, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Κατ’ οὐσίαν ὅμως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, τῶν μονάδων εὑρισκομένων εἰς ἀπόστασιν χιλιάδων χιλιομέτρων, εἶχε περιορισθῆ εἰς ἐργασίας καθαρῶς γραφειοκρατικάς, ἡ ἡγεσία τοῦ Στρατοῦ εἶχεν ἀνατεθῆ εἰς τὸν Στρατηγὸν Ζυγούρην, ὑπῆρχον οἱ ἡγέται τῶν μονάδων, αἱ μονάδες εὑρίσκοντο εἰς τὰ βάθη τῆς Ἐρήμου ἐνῷ τὸ Ὑπουργεῖον ἐλειτούργει ὑπὸ μορφὴν μᾶλλον ἐμμέσου Ὑπουργείου εἰς τὸ Κάϊρον. Ὁ κύριος Τσέλλος κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνὸς δὲν ἔλαβεν καμμίαν συγκεκριμένην καταγγελίαν περὶ κινήσεων. Μόνον τὰς τελευταίας ἡμέρας ἔλαβεν ὡρισμένας πληροφορίας, τὰς ὁποίας καὶ ἔθεσεν ὑπ’ ὄψιν μου, ἅμα τῇ ἀφίξει μου πληροφορίας ἀναφερομένας καὶ εἰς κινήσεις τῶν κομμουνιστῶν ἀφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καὶ πληροφορίας ἀναφερομένας εἰς ὡρισμένας μᾶλλον ἀστόχους, ἃς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, κινήσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβητε ὑμεῖς μέ τινας ἄλλους φίλους σας ἐν Καΐρῳ.

§109ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀναλαμβάνετε τὴν εὐθύνην τῶν λεγομένων σας, κύριε Πρόεδρε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι ....... (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). Νὰ κατονομάσετε τὰς συγκεκριμένας κινήσεις. (Θόρυβος).

§110Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἴπατε, ὅτι, ὅταν ἐπανήλθατε εἰς τὸ Κάϊρον εὑρήκατε μίαν ἀνώμαλον κατάστασιν εἰς τὸν Στρατὸν καὶ τὸ Ναυτικόν. Ποῖος εἶχε κάμει τὰς τοποθετήσεις τῶν Διοικητῶν τῶν Ταξιαρχιῶν καὶ τοῦ Στόλου; Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σᾶς βαρύνει, κύριε Κανελλόπουλε, ὅτι ἐτοποθετήσατε ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι διηυκόλυναν τὰς ἀνατρεπτικὰς κινήσεις καὶ θὰ ἦτο μία εὐκαιρία δι’ ὑμᾶς νὰ ἀποτινάξητε αὐτὴν τὴν κατηγορίαν.

§111Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Τουρκοβασίλην διὰ τὴν διακοπήν. Πράγματι τὰς τοποθετήσεις τὰς ἔκανα κατ’ ἀρχὴν καὶ τὰς ἔκανα ἐγὼ εἰς μὲν τὴν πρώτην ταξιαρχίαν. Εἰς μὲν τὴν πρώτην ταξιαρχίαν ἡ ὁποία ἀπεστάλη εἰς τὸ Ἐλ Ἀλαμέϊν καὶ ἐδόξασε τὴν Ἑλλάδα καὶ ἡ ὁποία εἰς τοὺς κόλπους της εἶδεν ἐκδηλουμένην μίαν κίνησιν ἐντονωτέραν ἐκείνης ἡ ὁποία εἶχεν προετοιμασθῆ εἰς τὴν 2αν ταξιαρχίαν. Εἰς τὴν πρώτην ταξιαρχίαν ἐτοποθέτησα εἰς ὅλους τοὺς Λόχους, τάγματα καὶ μοίρας Πυροβολικοῦ, δηλαδὴ εἰς ὅλας τὰς πράγματι ἡγετικὰς θέσεις, ἀξιωματικοὺς μὴ ἀπομακρυνθέντας οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἀπὸ τὸν Στρατὸν καὶ συγκεκριμένως τὸν κ. Μεσινόπουλον, ἕνα ἐνάρετον Ἕλληνα ἀξιωματικὸν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ πρώτου τάγματος, τὸν κ. Τριανταφύλλου, ὁ ὁποῖος εἶχε βεβαίως ἀπομακρυνθῆ ἀπὸ τὸν Στρατόν, τὸ 1923, Διοικητὴν τοῦ δευτέρου τάγματος. Εἶχε μὲν ἀπομακρυνθῆ ἀλλὰ εἶχεν ἡρωϊκὴν τὴν διάθεσιν καὶ ὤφειλα παρὰ τὸ προκεχωρημένον κάπως τῆς ἡλικίας του, νὰ τὸν τοποθετήσω, ἐφ’ ὅσον διετύπωσε τὴν παράκλησιν καὶ ἐφ’ ὅσον εἶχε τὸ ψυχικὸν σθένος, καὶ διοικητὴν τοῦ 3ου τάγματος δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς πῶς λέγεται, ἐπίσης ἄνδρα μὴ ἀπομακρυνθέντα, δηλαδὴ ἀντιθέτως ἀπὸ ὅτι σᾶς ἔχουν πληροφορήσει οὐδ’ ἕναν ἀπότακτον τοῦ 1935.

§112Χ. ΛΑΔΑΣ. Δι’ αὐτὸ ἔγιναν, αὐτά, τὰ ὁποῖα ἔγιναν.

§113Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅλοι οἱ διοικηταὶ λόχων ἦσαν ἐπίσης ἄριστοι ἀξιωματικοὶ μὴ ἀπομακρυνθέντες οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν καὶ οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἀπεστάλησαν ἀργότερον εἰς τὸ Σουδάν, ὅλοι οἱ διοικηταὶ μοιρῶν ἦσαν ἐπίσης τοιοῦτοι ἀξιωματικοί. Ἐπιτελάρχης τῆς ταξιαρχίας διωρίσθη ὑπ’ ἐμοῦ ὁ ἀντισυνταγματάρχης τότε καὶ νῦν ταξίαρχος καὶ Διοικητὴς τῆς ταξιαρχίας Κατερίνης, Λάϊος καὶ Διοικητὴν τῆς ταξιαρχίας ἐτοποθέτησα ἄνδρα, ὁ ὁποῖος καθ’ ὅλους τοὺς πολέμους ἠγωνίσθη καὶ ὁ ὁποῖος, εἰς πᾶσαν εὐκαιρίαν ἐπεδίωξε τὸν κίνδυνον. Δὲν δικαιοῦμαι περὶ αὐτοῦ νὰ ὁμιλήσω περισσότερον διότι εὑρίσκεται καθήμενος πλησίον μου ὡς μέλος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Κόματός μου καὶ δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ διαφημίζω τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Κόμματός μου. (Χειροκροτήματα). Εἰς τὴν 2αν ταξιαρχίαν, ἡ ὁποία 2α ταξιαρχία ἱδρύθη τὸν Αὔγουστον τοῦ 1942, ἐτοποθέτησα ὡς Διοικητὴν τὸν Συνταγματάρχην Μπουρδάραν, τὸν ὁποῖον γνωρίζω, ὡς ἁγνὸν πολεμιστὴν καὶ τὸν ὁποῖον εἶχον συναντήσει καὶ εἰς τὸ Βόρειον Μέτωπον, τὸ Ἀλβανικόν. Ἐκεῖ, κύριοι, εἰς τὴν 2αν ταξιαρχίαν πράγματι ἐτοποθέτησα ἀξιωματικούς, ποὺ ὤφειλα ἐπίσης νὰ τοποθετήσω. Ἐτοποθέτησα ἀξιωματικοὺς ἀποκατασταθέντας βάσει τῶν νόμων, οἱ ὁποῖοι μάλιστα, πρὸ ἐμοῦ εἶχον ψηφισθῆ καὶ ἐφαρμοσθῆ. Ἐτοποθέτησα ἀξιωματικοὺς τοῦ κινήματος τοῦ 1935, οἱ ὁποῖοι ἐλθόντες καὶ προθύμως προσενεγκόντες τὰς ὑπηρεσίας των, ἔπρεπε ὁπωσδήποτε νὰ τύχουν, τῆς αὐτῆς ἐθνικῆς ὑποδοχῆς, τῆς ὁποίας ἐτύγχανον καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι Ἕλληνες ἀξιωματικοί. (Χειροκροτήματα). (Θόρυβος καὶ κωδωνοκρουσίαι). (Ὁ κ. Γραφᾶκος ὁμιλεῖ ἐντόνως μὴ ἀκουόμενος λόγῳ ἀποδοκιμασιῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀντεγκλήσεις μεταξὺ τῶν κ. κ. Γύπαρη καὶ Γραφάκου μὴ ἀκουόμεναι).

§114Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος νὰ περιορίσῃ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐθεώρησε προσωπικὸν καὶ τὸ ὁποῖον ἔλαβε μίαν ἔκτασιν ἐξετάσεως τῆς ὅλης ὑποθέσεως τῆς Μέσης Ἀνατολῆς διὰ τὴν ὁποίαν πολλάκις ἔχει λεχθῆ ὅτι θὰ πρέπει νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ ἡμέρα συνεδριάσεως. Ἑπομένως θὰ παρεκάλουν χάριν τῆς ἠρεμίας τοῦ Κοινοβουλίου νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοθετήματος. Νομίζω ὅτι ἐξηντλήθη τὸ προσωπικὸν ζήτημα καὶ ἐπεκτείνεσθε εἰς ζητήματα τὰ ὁποῖα δὲν ἔθιξεν ὁ προλαλήσας. Ἂν θὰ εἴχατε τὴν καλωσύνην.

§115Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὅταν ἐγὼ εἶπα νὰ περιορισθῆτε εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως δὲν ἤθελεν ἡ πλειοψηφία καὶ παρεξεπέρασε ἡ συζήτησις, διότι ἐνόμιζεν ὅτι ἦτο ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως. (Θόρυβος—κωδωνοκρουσίαι).

§116Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ θελήσῃ νὰ μοῦ παραχωρήσῃ τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω ἀκόμη ἐπ’ ὀλίγον περὶ γεγονότων, μὲ τὰ ὁποῖα συνδέεται αὐτὴ αὕτη ἡ ἱστορία τοῦ Ἔθνους τῶν τελευταίων ἐτῶν καὶ τὰ ὁποῖα ἔχουν γίνει ἀντικείμενον καὶ ἀφορμὴ βαρείας καὶ συνεχοῦς εἰς βάρος μου ἐκμεταλλεύσεως. Νομίζω ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα ὡς πολιτικὸς ὁ ὁποῖος κατηγορεῖ ἄλλους, νὰ ὑπεραμυνθῶ τοῦ ἑαυτοῦ μου, προκειμένου περὶ περιόδου ἡ ὁποία συνδέεται μὲ τὴν ἔντασιν ἀφαντάστου, κύριοι βουλευταί, τῆς πολεμικῆς προσπαθείας τοῦ Ἔθνους, μὲ μίαν ἔντασιν ἡ ὁποία εἶναι συνυφασμένη, ἔστω τύποις, μὲ τὴν παρουσίαν μου εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν. Καὶ ὑπάρχει μία συνήθεια εἰς τὰς Ἀθήνας, ὑπάρχει καὶ εἰς τὸν τύπον μία κακὴ συνήθεια νὰ γίνεται διαρκῶς μνεία τῶν κακῶν γεγονότων νὰ γίνεται μνεία τῶν σκοτεινῶν σχεδίων καὶ πᾶν ὅτι εἶναι φωτεινὸν νὰ ἀποκρύπτεται διαρκῶς, νὰ γίνεται ἀποσιώπησις ὅλων τῶν ἀγαθῶν πράξεων καὶ τῶν ἐνεργειῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι εἶχον ἐθνικὴν τὴν πρόθεσιν καὶ τὴν ἔκβασιν. (Χειροκροτήματα). Καὶ τοσούτῳ μᾶλλον ἡ Βουλὴ θὰ μοῦ δώσῃ τὸ δικαίωμα ὅπως ὁμιλήσω περὶ τῶν γεγονότων τούτων, καθόσον ἀνήκω εἰς τοὺς ἄνδρας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν νὰ τιμοῦν καὶ ἐκείνους ἀκόμη ἀπὸ τοὺς ὁποίους δέχονται κατηγορίας βαρυτάτας, ὅπως εἶναι αἱ κατηγορίαι τὰς ὁποίας διετύπωσεν ὁ ναύαρχος κ. Σακελλαρίου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Ὅσοι κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου, μὴ ἀρκεσθέντες εἰς τὸ εὔκολον ἐπάγγελμα τοῦ πολιτευομένου τῶν καφενείων, ἀνέλαβον εὐθύνας, ὅσοι κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου ἐξέθεσαν τὸν ἑαυτόν των, εἴτε εἰς τὴν κατεχομένην Ἑλλάδα, εἴτε ἔξω τῆς Ἑλλάδος εἰς ἱστορικὰς εὐθύνας συνδεομένας μὲ κινδύνους προσωπικούς, ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσουν ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ζητήσουν κατ’ ἐξοχὴν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Λαϊκοῦ Κόματος καὶ τοῦ Κόμματος τοῦ κ. Γονατᾶ ὅπως ἀκουσθοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς, φωναὶ εὖγε, εὖγε). Δὲν ὑπῆρξε κύριοι βουλευταί, οὐδὲ στιγμὴ κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν τελευταίων τραγικῶν καὶ δυσκόλων ἐτῶν, δὲν ὑπῆρξε ἀπὸ τοῦ 1940 οὐδὲ στιγμή, ἡ ὁποία νὰ μὴ συνδέεται μὲ προσωπικὰς εὐθύνας, εὐθύνας προσωπικὰς ἰδικάς μου, τὰς ὁποίας ἀνέλαβον κατὰ τρόπον συνδεόμενον ὄχι μὲ τὰς ἐντολάς, διότι δὲν μὲ εἶχε τιμήσει ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς τὸ 1936, ἀλλὰ μὲ τὴν φωνὴν τῆς συνειδήσεως, ἡ ὁποία δὲν μοῦ ἐπέτρεπε νὰ μένω μακρὰν τοῦ ἀγῶνος, νὰ μένω εἰς τὸ σπίτι μου κλεισμένος καὶ νὰ ἀναμένω ἀπὸ ἄλλους νὰ διεξαγάγουν τὴν πάλην. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ἠρώτησα, κύριοι βουλευταί, καὶ εἶναι πολὺ εὔκολον σήμερον νὰ διατυποῦνται οἱαιδήποτε κατηγορίαι, ἠρώτησα πολλοὺς πολιτευτὰς καὶ ἀρχηγοὺς Κομμάτων τὸν χειμῶνα τοῦ 1941–42 ἐὰν πρέπει καὶ πῶς πρέπει νὰ ἀγωνισθῶμεν κατὰ τοῦ κατακτητοῦ καὶ δὲν ἤκουσα ἀπαντήσεις εὐνοούσας τὴν ἰδικήν μου ἄποψιν, ἡ ὁποία ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἀφ’ ἧς ἐπανῆλθον ἀπὸ τὸ μέτωπον, ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν ἀφ’ ἧς εἰσῆλθον οἱ κατακτηταὶ εἰς τὰς Ἀθήνας, ἦτο βαθύτατα στερεωμένη εἰς τὴν συνείδησίν μου καὶ ἡ ὁποία ἄποψις ἦτο ἡ ἑξῆς: Ὅτι δὲν ἐπετρέπετο οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ σταματήσωμεν τὸν ἀγῶνα, ὅτι δὲν ἐπετρέπετο οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ ἀφήσωμεν ἄλλους νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὰ ἱερὰ καὶ τὰ ὅσια τῆς Πατρίδος, ὅπως τὰ ἐξεμεταλλεύθησαν. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν αἱ πράξεις μας εἶναι συνδεδεμέναι καὶ μὲ δραματικὰς στιγμὰς τῆς ἱστορίας τοῦ Ἔθνους, κύριοι βουλευταί, ἀπορεῖτε ἐὰν ἤρχισαν ἔκτοτε νὰ σημειοῦνται εἰς τὸν ὁρίζοντα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σήμερον πλέον κατέλαβον ὁλοκλήρου τοῦ ὁρίζοντος τὰς διαστάσεις; Βεβαίως ὅταν ἄλλοι ἐκοιμῶντο, ὑπῆρξαν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ὑπενόμευον τὸ Ἔθνος. Καὶ εἴμεθα ἀνεπαρκεῖς ἀριθμητικῶς ὅσοι ἀνελάβομεν ἐδῶ καὶ εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν διὰ νὰ σώσωμεν τὴν Ἑλλάδα, διότι οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν ἡγετῶν ἐκοιμῶντο καὶ ἀνεπαύοντο. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ἂς ἀφήσωμεν, λοιπόν, τὴν εὔκολον κριτικήν, διότι κριτικὴν ἡ ἱστορία θὰ ἐπιτρέψῃ μόνον ὅπως ἀπευθύνουν ἐναντίον μου ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐπίσης νὰ ἀντιπαρατάξουν, ὅπως ὁ Ναύαρχος Σακελλαρίου, πράξεις πολεμικάς. Κύριοι βουλευταί, ἡ σύνθεσις τοῦ στρατοῦ, κατὰ τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον διεχειρίσθην τὴν ἡγεσίαν του εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, ἐπεβάλετο νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν σύνθεσιν τοῦ Ἔθνους καὶ οὐχὶ εἰς τὴν σύνθεσιν οἱουδήποτε κόμματος. Ἐὰν ὡρισμένοι ἐκ τῶν Ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μακρὰ ἔτη δὲν εἶχον ἀσκήσει τὸ ἔργον τοῦ ὑπευθύνου διαχειριστοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας, ἐὰν ὡρισμένοι ἐξ αὐτῶν δὲν ἔπραξαν τὸ καθῆκον των, ἐὰν ὡρισμένοι ἐξ αὐτῶν ἔπεσαν εὐκολώτερον παρὰ οἱοιδήποτε ἄλλοι ἀξιωματικοί, εἰς τὴν παγίδα ἀντεθνικῶν προπαγανδῶν, αὐτὸ δὲν βαρύνει ἐμὲ ὁ ὁποῖος τὸ 1942 πρὶν ἢ ὑπάρξῃ οἱονδήποτε σύμπτωμα διαλυτικὸν εἰς τὸ Ἔθνος, εἶχον ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν ὅπως ἑνώσω τὰς δυνάμεις καὶ ὁδηγήσω ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔφθανον κατόπιν πολλῶν κινδύνων εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης καὶ εἰς τὴν νίκην. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἐὰν μὲν ἡ μία πτέρυξ παραπονῆται διὰ τοὺς ἀποτάκτους, οἱ ὁποῖοι τυχὸν ἔχοντες τὸν κύριον λόγον εἰς τὴν Βʹ Ταξιαρχίαν, ἦσαν ἀμέσως ἢ ἐμμέσως ὑπεύθυνοι διὰ τὰς ἀταξίας αἱ ὁποῖαι ἐξεδηλώθησαν ἐκεῖ, ἡ ἄλλη πτέρυξ θὰ ἠδύνατο νὰ κατηγορήσῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὴν ἰδικήν σας ἰδεολογίαν καὶ εἰς τὴν ἰδικήν σας πτέρυγα, καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἐπίσης πταίουν. Διότι ὄντες κύριοι τῆς Αʹ Ταξιαρχίας καὶ αὐτοὶ ἐπίσης ἔρχονται ἀμέσως ἢ ἐμμέσως ὑπεύθυνοι τῶν ἀταξιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν εἰς τὴν Ταξιαρχίαν τότε.

§117Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἀπεμακρύνθησαν ὅλοι ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Στρατοῦ. Ποῦ εἶναι ὁ Λέγγερης, ποῦ εἶναι ὁ Βαγενᾶς; Ποῦ εἶναι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, οἱ ἀδάμαντες ποὺ ἔκαμαν τὸ ἔπος τὸ Ἀλβανικόν; Καὶ περιῆλθεν τὸ στράτευμα εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον πολεμήσει καὶ οἱ ὁποῖοι ἀντὶ νὰ σκέπτωνται κατὰ τίνα τρόπον θὰ πολεμήσωσιν, ἐσκέπτοντο κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἔλθωσι μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν νὰ ἐπιβληθῶσι καὶ νὰ κυβερνήσωσι τὴν Ἑλλάδα.

§118Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν δικαιοῦται ὁ κ. Τουρκοβασίλης νὰ λέγῃ ὅτι δὲν ἐπολέμησαν οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἡγήθησαν τῆς ΙΙ Ταξιαρχίας, εἴτε ἐν τῷ συνόλῳ, εἴτε τῶν τμημάτων αὐτῆς.

§119Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Αὐτὸ εἶπον; Δὲν εἶπον αὐτὸ κ. Κανελλόπουλε. Καὶ θέλω νὰ σᾶς σταματήσω διὰ νὰ μὴ φθάσετε εἰς ἕνα κακὸν συμπέρασμα θέτοντας μίαν κακὴν ἀρχήν.

§120Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μὴν ἀρχίσετε μὲ κακὰς σκέψεις διὰ νὰ μὴ συναγάγω κακὰ συμπεράσματα.

§121Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω εἰλικρινῶς, ὅτι σᾶς ἀκούω μετὰ πολλῆς συμπαθείας, διότι δὲν λησμονῶ ἀπὸ ποῦ κατάγεσθε, καὶ ποιὸς εἶσθε, ὅτι ὁ μπάρμπας σας ἦτο ὁ πρῶτος ἀρχηγός μου, τὸν ὁποῖον κυριολεκτικῶς ἐλάτρευα. Ἀλλὰ εἰς τὸ ζήτημα τῆς διακυβερνήσεως τοῦ Στρατοῦ, ἠθελήσατε νὰ ἐφαρμόσητε ἕνα σύστημα ὀρθολογιστικὸν καὶ ἀπετύχατε καὶ ἡ ἀποτυχία αὐτὴ ὡδήγησεν εἰς τὰ θλιβερὰ ἐκεῖνα ἀποτελέσματα. Ὁ Λέγγερης καὶ ὁ Βαγενᾶς ἀπετάχθησαν.

§122Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Λέγγερης, ἢ μᾶλλον ὁ ἀείμνηστος Λέγγερης, διότι εἶχε εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν ἀτύχημα καὶ ἀπέθανεν, ἄριστος πυροβολητής, ἐτοποθετήθη ὑπ’ ἐμοῦ ἀρχηγὸς Πυροβολικοῦ τῆς Μεραρχίας τὴν ὁποίαν ἵδρυσα. Τὰ Συντάγματα τοῦ Πυροβολικοῦ ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ τὰ θέσω ὑπὸ ἀξιωματικούς, λαβόντες μέρος εἰς τοὺς πολέμους τῆς Ἀλβανίας ἢ τῆς Μακεδονίας καὶ συγκεκριμένως Διοικητὴν τοῦ πρώτου Συντάγματος τοῦ Πυροβολικοῦ ἐτοποθέτησα τὸν τότε Ἀντισυνταγματάρχην τοῦ Πυροβολικοῦ κ. Δασκαρόλην, Διοικητὴν δὲ τοῦ ἄλλου Συντάγματος, ἐτοποθέτησα τὸν Συνταγματάρχην καὶ ἤδη Ταξίαρχον ἢ Ὑποστράτηγον κ. Μανιδάκην. Ἑπομένως, ἐὰν νομίζετε, ὅτι ἀντὶ τοῦ κ. Μανιδάκη ἔπρεπε νὰ εἶναι ὁ κ. Λέγγερης, αὐτὸ εἶναι κρίσις τὴν ὁποίαν ἀσφαλῶς δικαιοῦσθε νὰ διατυπώσετε. Ἀλλὰ δὲν δύνασθε νὰ ἰσχυρισθῆτε ὅτι ὁ κ. Μανιδάκης κακῶς ἐτοποθετήθη εἰς τὴν Διοίκησιν Συντάγματος Πυροβολικοῦ. Ὁ κ. Δασκαρόλης, ὁ ὁποῖος ἔδρασε θαυμασίως εἰς τὸ Βόρειον Μέτωπον τῆς Ἀλβανίας, κακῶς ἐτοποθετήθη ἐπὶ κεφαλῆς Συντάγματος Πυροβολικοῦ. Νομίζω ὅτι καὶ ἐσεῖς, κύριε Τουρκοβασίλη, καὶ πολλοὶ ἐκ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν πτέρυγα ταύτην ἐπέσατε θύματα ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν συμφέρον νὰ παραποιοῦν τὴν πραγματικότητα τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Γνωρίζω καὶ θὰ γνωρίζετε ποῖοι ἦσαν οἱ ἄνδρες εἰς τοὺς ὁποίους ἐνεπιστεύθην τὴν Διοίκησιν τῶν Ταξιαρχιῶν καὶ Συνταγμάτων καὶ τῶν Ταγμάτων. Ἐπειδὴ δύο ὁλόκληρα ἔτη ὑφίσταμαι τὴν συκοφαντίαν ἐκ μέρους ὅλων τῶν πλευρῶν, ἔχω καθῆκον νὰ ὁμιλήσω, ὄχι χάριν τοῦ ἑαυτοῦ μου, ἀλλὰ χάριν ἀφ’ ἑνὸς τῆς Ἱστορίας καὶ ἀφ’ ἑτέρου, χάριν τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐμμέσως συκοφαντοῦνται καὶ καταπατοῦνται διὰ τῶν φημῶν καὶ τῶν συκοφαντιῶν αὐτῶν.

§123Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι θὰ ἠθέλατε νὰ διακριβώσητε τὰς σκέψεις σας μὲ ἀντικειμενικότητα καὶ ἀπόλυτον εἰλικρίνειαν. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω μίαν στιχομυθίαν, τὴν ὁποίαν εἴχομεν. Ἐπειδὴ ἐπιμένετε ὅτι εἶσθε ἀντικειμενικὸς εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν σκέψεών σας, νομίζω ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὡρισμένα πράγματα τὰ ὁποῖα.....

§124Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον τυχὸν ἰδιαιτέρως;

§125Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι, ἰδιαιτέρως. Ἀλλὰ ἐπὶ παρουσίᾳ ὅλων τῶν ἄλλων συνέδρων τοῦ Συνεδρίου τοῦ Λιβάνου. Ἐκεῖ, ἕνα βράδυ, εἴπατε ἐνώπιον τῶν ἄλλων 2, ὅτι ὅταν ἐστασίασεν ἡ πρώτη Ταξιαρχία, διὰ τὴν ὁποίαν, διὰ τὴν Διοίκησιν, τὴν διάρθρωσιν τῆς Διοικήσεως, ἀναμφιβόλως εὐθύνεσθε σεῖς καὶ αὐτὸ τὸ λέγετε ἀπὸ τοῦ βήματος ἀπόψε, μετέβητε ἆρον, ἆρον, διὰ νυκτὸς......

§126Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὸ εἴπω.

§127Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν τὸ ἤξευρα, ὅτι θὰ τὸ εἰπῆτε. Καὶ ὅταν ἐφθάσατε εἰς τὴν ἕδραν τῆς Ταξιαρχίας καὶ ἐρωτήσατε τὸν Ταξίαρχον Διοικητὴν «τί δέον γενέσθαι ἤδη, ἀφοῦ ἡ Ταξιαρχία εὑρίσκεται ἐν στασιάσει», σᾶς ἀπήντησε, ὁ Ταξίαρχος, ὅτι μόνη λύσις εἶναι νὰ τοῦ ἀναθέσετε τὴν Ἀνωτάτην Διοίκησιν τοῦ Στρατοῦ, τὴν ὥραν ποὺ ὡς Ταξίαρχος εἶχε στασιάσει. Νομίζω ὅτι τὸ εἴπατε αὐτό. Ἑπομένως, κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, δὲν θέλω νὰ θέσω ὑπὸ κρίσιν τὰ ὅσα ἐλέγατε, διότι ἀναμφιβόλως ὁρμᾶσθε ἀπὸ πνεῦμα ἀντικειμενικότητος καὶ εἰλικρινείας, ἀλλὰ ὅταν ὁ Διοικητὴς μιᾶς Ταξιαρχίας καὶ αὐτὸς στασιαστὴς σᾶς δίδῃ, ὡς λύσιν τοῦ στασιαστικοῦ κινήματος, τὴν ἀνάθεσιν εἰς αὐτὸν τοῦτον, τῆς ὑπάτης ἀρχηγίας τοῦ Στρατοῦ, κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, κάτι συμβαίνει, τὸ ὁποῖον σᾶς διαφεύγει. (Χειροκροτήματα).

§128Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἀφίσατε νὰ χειροκροτήσουν καὶ τὸν κ. Θεοτόκην. Τόσον καιρόν, τὸν ἀπεδοκίμαζον.

§129Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Θεοτόκη, ὡμιλήσατε ὄρθιος, δύνασθε....

§130Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν ξέρω ἂν ὀρθῶς ἐνθυμεῖσθε.

§131Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπα «ὀρθῶς», εἶπα ὅτι ὡμιλήσατε ὄρθιος.

§132Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ νὰ γίνεται ὅλη αὐτὴ ἡ συζήτησις;

§133Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τόσας ὥρας χθές, ὡμιλούσατε ἐπὶ θέματος ὄχι τόσον σοβαροῦ καὶ ἐπὶ θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἴμεθα σύμφωνοι, διότι ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν διατάξεων, εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι, καὶ ἀνεπτύξατε θέμα τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ ἀναπτυχθῇ καὶ νὰ συζητηθῇ. Ἀφήσατε νὰ συζητήσουν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σεῖς πάλιν προεκαλέσατε, διότι ὁ Ναύαρχος Σακελλαρίου, μὴ ἀνήκων εἰς τὸ κόμμα σας ἀλλ’ ἐκλεγεὶς ἐν ὀνόματι τῶν κομμάτων τῆς πλειοψηφίας καὶ καθήμενος ἐκεῖ, διετύπωσε τὰ ὅσα διετύπωσεν. Ἑπομένως προεκάλεσε τὴν συζήτησιν καὶ σεῖς διαρκῶς λέγετε ὅτι κάποτε πρέπει νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις περὶ τῶν εὐθυνῶν τοῦ παρελθόντος καὶ κατηγορεῖτε ἐμμέσως καὶ δι’ ὑπαινιγμῶν ἡμᾶς ὅλους, ὡς ἀποφεύγοντας δῆθεν τὴν συζήτησιν.

§134Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§135ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κάτσε κάτω.

§136Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ποῖος τὸ εἶπεν αὐτό; (Γέλωτες).

§137ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλοι τὸ εἴπομεν.

§138Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι εἶσθε ἀνάγωγοι, καὶ δὲν γνωρίζετε νὰ φέρεσθε ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου. (Γέλωτες).

§139Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Εἶπε ὁ γάϊδαρος τὸν πετεινὸ κεφάλα.

§140Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι καὶ γάϊδαρος. Ἀνακαλῶ.....

§141Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἄν ἀνακαλῇ ὁ κ. Κουλουμβάκης, ἀνακαλῶ καὶ ἐγώ.

§142Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀνακαλῶ ὅσα εἶπον. Ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι ἀνακαλῶ τὴν ἀγάπην ποὺ σοῦ εἶχον. (Γέλωτες). Εἶπον ὅτι δὲν ἔχουν τὸν τρόπον τοῦ φέρεσθαι.

§143Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε Κανελλόπουλε, ὅπως εἶχε ζητήσει καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ ἡμέρα συζητήσεως τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐπεκτείνομεν τὴν συζήτησιν σήμερον.

§144Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλέσατε κύριε Πρόεδρε, τοὺς βουλευτὰς τῆς πλειοψηφίας νὰ μὴ διατυπώνουν εἰδικὰς ἐρωτήσεις. Διότι, ἐὰν ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Τουρκοβασίλην, διατὶ δὲν ἦτο ὁ Λέγγερης καὶ ἦτο ὁ Μανιδάκης.....

§145Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μὰ καθ’ ὃν τρόπον ὁμιλεῖτε, κ. Κανελλόπουλε, ἀφίνετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν δὲν συνέβη τίποτε, ἐνῷ ἔγιναν τόσα κινήματα, διελύθησαν Ταξιαρχίαι.... (Θόρυβος).

§146Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὑφιστάμεθα σήμερον, ὑπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς πλειοψηφίας σας, συμφοράς, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν ποτὲ σημειωθῆ εἰς τὴν Χώραν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ὡμίλουν περὶ τῶν διοικήσεων καὶ περὶ τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν διαφόρων τμημάτων, ἐὰν δὲν διετυποῦντο κατὰ τὸ διάστημα τῆς ὁμιλίας μου συγκεκριμέναι κατηγορίαι περὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν προσώπων. Ὅπως θὰ ἐνθυμῆται ἡ Βουλή, ἐγὼ ἤμην ἕτοιμος νὰ εἴπω πῶς ἐξεδηλώθη ἡ στάσις καὶ ἠναγκάσθην νὰ ὑποχωρήσω χρονολογικῶς διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς ἐρωτήσεις ἢ μᾶλλον, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσω κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν ἐν σχέσει μὲ τὴν ἡγεσίαν τῶν διαφόρων τμημάτων τοῦ στρατοῦ.

§147ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Δὲν ἀκούεται). (Θόρυβος).

§148Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, βλέπετε ποῖον εἶναι τὸ νόημα τῆς προσπαθείας ὡρισμένων βουλευτῶν, ὅπως ἀποκλείσουν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἀληθείας. Κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτήν, ἐνῷ ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀμφισβητεῖ τὴν ὀρθότητα — καὶ ἐν πολλοῖς ἔχει δίκαιον — τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία γίνεται, πετάγεται ἄνθρωπος ἐκ τῆς πλειοψηφίας — δὲν εἶδα ποῖος, δι’ αὐτὸ λέγω «ἄνθρωπος»· δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸν ὀνομάσω, διότι ἁπλῶς τὸν ἤκουσα — καὶ πετάει τὴν ρετσινιὰ καὶ τὴν λέξιν: μὲ τὸν Κλάραν ποίαν σχέσιν ἔχεις; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§149Μ. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. (Ἐν μέσῳ τοῦ θορύβου ἀκούεται λέγων:). Ἐγὼ ἤμην.... Εἶσαι ἕνας στυγνὸς ἐγκληματίας... Εἶσαι κατηγορούμενος. (Κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§150Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐν παρενθέσει μόνον ἀπαντῶ, ὅτι ἀπὸ τῆς 27ης Σεπτεμβρίου 1944, δηλαδὴ ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ἀπεβιβάσθην εἰς τὴν Καλαμάταν, δηλαδὴ τρεῖς ὥρας ἢ τέσσαρας μετὰ τὰς τελευταίας ὁμαδικὰς σφαγάς, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς Πύλον, ἐξαιρέσει τῆς δραματικῆς συγκρούσεως τοῦ Μυστρᾶ, ἡ ὁποία ἐσημειώθη ἐξ ἁπλῆς καὶ τραγικῆς συμπτώσεως, οὐδεὶς ἄλλος πλέον εἰς τὴν Πελοπόννησον ἐσφάγη ἢ ἐτυφεκίσθη, ὅλοι δέ, ὅσοι εὑρίσκοντο εἰς στρατόπεδα συγκεντρώσεως ὑφιστάμενοι μαρτύρια, ὅλοι ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης εὑρέθησαν ἐνώπιον μεταβληθείσης καταστάσεως, ἄλλοι μὲν ἐλευθερωθέντες ἀμέσως, ὅπως εἰς τὸν Πύργον καὶ εἰς ἄλλας πόλεις, ἄλλοι δὲ ἐξασφαλίσαντες τὴν ζωήν των καὶ ἐλευθερωθέντες μετά τινας ἡμέρας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Κύριοι βουλευταί, κυκλοφορεῖ μία συκοφαντία, ἡ ὁποία ἐκμεταλλεύεται τὴν ἀμνησίαν τῶν περισσοτέρων Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι καὶ ὑποχρεωμένοι νὰ γνωρίζουν, ὅτι τὴν 27ην μόλις Σεπτεμβρίου τοῦ 1944 ἔφθασα εἰς τὰς Καλάμας καὶ τὴν Πελοπόννησον. Κύριοι βουλευταί, αἱ σφαγαὶ τῶν Καλαμῶν, τοῦ Πύργου, τοῦ Μελιγαλᾶ, τῆς Πύλου, τῶν Γαργαλιάνων, ἐγένοντο ὅλαι προτοῦ κἂν ἐκκινήσω ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν. Καὶ ἀκριβῶς διότι εἶχον σημειωθῆ αἱ σφαγαὶ αὐταὶ καὶ διότι ὁ ἀρχιστράτηγος τῆς Μεσογείου Οὐΐλσων δὲν εἶχε, κατὰ τὴν κρίσιμον ἐκείνην καμπὴν τῆς Ἰταλικῆς ἐκστρατείας, οὐδὲ ἓν Τάγμα διὰ νὰ ἀποστείλῃ εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἐκλήθην ὅπως μεταβῶ μόνος ἐκεῖ, συνοδευόμενος ὑπὸ ἑνὸς Ἄγγλου ταγματάρχου καὶ δύο Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν, διὰ νὰ σταματήσω τὸ κακόν, διὰ νὰ σταματήσω — ὅπως πράγματι ἐσταμάτησα — τὰς σφαγάς. (Φωναὶ ἐκ τῆς ἀριστερᾶς: Μπράβο. Μπράβο. Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τοὺς παρισταμένους τυχὸν βουλευτὰς Τριπόλεως: Διατί, ἐνῷ εἰς τὴν Καλαμάταν ἔγιναν σφαγαί, ἐνῷ εἰς τὸν Πύργον ἔγιναν σφαγαί, εἰς τὴν Τρίπολιν, ὅπου εἰσῆλθον ἐγώ, δὲν ἐγένοντο; Σταματήσατε, κύριοι βουλευταί, τὴν συκοφαντίαν, διότι ἐπιπίπτει ἐπὶ τῶν κεφαλῶν σας.

§151Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Διαμαρτύρομαι.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§152Α. ΒΑΧΛΙΩΤΗΣ. Εἰς τὴν Τρίπολιν, σεῖς ἐσώσατε 3.000 ἀνθρώπους, καὶ ὅποιος λέγει τὰ ἀντίθετα εἶναι ψεύστης.

§153Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν εὑρισκόμην ἔξω τῆς Τριπόλεως ἐπὶ δύο νύκτας καὶ δύο ἡμέρας, κατεχόμενος ὑπὸ βαρυτάτης ἀγωνίας, διότι ἐπέκειτο ἡ καταστροφὴ τῆς πόλεως καὶ ἡ σφαγὴ χιλιάδων....

§154Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὄχι... (Θόρυβος).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαντήσατε, κύριε Κανελλόπουλε, μόνον ἐπὶ τῶν σημείων, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ προλαλήσας.

§156Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καιρός, κύριε Πρόεδρε, νὰ σταματήσουν αἱ συκοφαντίαι. Εἶναι καιρὸς ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ μάθῃ τὴν ἀλήθειαν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§157Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Ἀφήσατε τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ὁμιλήσῃ.

§158Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Ἐάν, κύριε Πρόεδρε, θελήσετε νὰ ὁμιλήσετε περὶ Καλαμῶν καὶ Μεσσηνίας ἐν γένει, εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσετε εἰς τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς κάμωμεν ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα ἀντιπρόσωποι τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἐσφάγη ἀπὸ τοὺς κομμουνιστάς. Ἐπειδὴ εἶσθε ὁ πρῶτος ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως Καΐρου, ὁ ὁποῖος πρῶτος ἐπατήσατε..... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§159Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριοι, νὰ ἀφίσετε νὰ ἀκούσωμεν τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν διατυπώνει ὁ κ. Κούτσικας.

§160Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Ἐπειδὴ σεῖς, κ. Πρόεδρε, εἶσθε ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος ἔφθασεν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Καΐρου καὶ ἐπειδὴ αἱ σφαγαὶ αἱ γενόμεναι, καθ’ ἡμᾶς τοὐλάχιστον, τόσον εἰς τὰς Καλάμας, ὅσον καὶ εἰς τὴν Μεσσηνίαν καὶ ἐν γένει εἰς τὴν Πελοπόννησον, εἶχον ποιάν τινα σχέσιν μὲ τὴν ὅλην πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Καΐρου, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ θέσωμεν τὸ ζήτημα αὐτό. Καὶ δι’ αὐτὸ καὶ ἄλλοτε εἴπομεν ὅτι τὸ ζήτημα τῆς δοσιλογίας τόσον ὑμῶν τῶν εὑρισκομένων τότε ἐν Καΐρῳ, ὅσον καὶ ἡμῶν οἱ ὁποῖοι εὑρέθημεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καθ’ οἱονδήποτε τρόπον δρασάντων ἢ μὴ δρασάντων, τὸ ζήτημα αὐτό, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται, ἀπὸ λόγους στοιχειώδους καθήκοντος καὶ ὑποχρεώσεως πρὸς τὴν Πατρίδα καὶ πρὸς τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀσκοῦμεν καὶ τὴν ὁποίαν, ὅταν τὴν ἀσκοῦμεν, πρέπει νὰ τὴν ἀσκοῦμεν ὑψηλῷ πνεύματι, ὅτι ἐπιβάλλεται, ἔχομεν ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον νὰ τὸ φέρωμεν ἐπὶ τάπητος τὸ ζήτημα αὐτό.

§161Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ ὅλους τοὺς βουλευτὰς τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς συμπολιτεύσεως, ἐὰν δέχωνται νὰ ἀπευθύνω τὴν παράκλησιν αὐτὴν καὶ πρὸς αὐτούς, νὰ μὴ ἐξακολουθήσουν τὰς διακοπάς. Τὸ πρόβλημα, ὅπως τὸ ἐτοποθέτησεν τώρα ὁ κ. Κούτσικας, πράγματι ὑπάρχει. Ὑπάρχει πρόβλημα γενικώτερον πολιτικῶν εὐθυνῶν. (Θόρυβος, φωναὶ ἐκ τῆς δεξιᾶς). (Ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν δεξιάν). Μὲ κάνετε, κύριοι, νὰ ὑποψιασθῶ ὅτι δὲν θέλετε νὰ ἀκούσετε τὴν ἀλήθειαν. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸ ἐρώτημα, κατ’ ἀνάγκην, διότι ἀνάγεται εἰς πολὺ γενικώτερον πρόβλημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γίνῃ ἀντικείμενον μιᾶς εἰδικῆς συνεδριάσεως. Ἔχω ὑποχρέωσιν ἁπλῶς νὰ ἀπαντήσω εἰς ὡρισμένας λέξεις αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν καθαρὰν συκοφαντίαν. Διότι, κύριοι, ἐπικαλοῦμαι τὴν συνείδησιν ὅλων σας, ἡ ὁποία, εἶμαι βέβαιος, ὅτι λειτουργεῖ κατὰ τρόπον ἀπολύτως ἐθνικόν, ὅταν πρόκειται περὶ θεμάτων τὰ ὁποῖα ἐξέρχονται τῶν συνήθων ὁρίων τῆς πολιτικῆς καὶ ἐξερχόμενα τῶν ὁρίων αὐτῶν, εἰσέρχονται εἰς τὴν σφαῖραν τῆς ἀπολύτου ἠθικῆς κρίσεως. Δολοφόνος! Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶμαι. Καὶ ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ παραδεχθῆτε ὅτι δὲν εἶμαι. Ἀνθρώπους ἔσωσα χιλιάδας, ἄνθρωπον οὔτε ἐφόνευσα, (Χειροκροτήματα ζωηρὰ ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§162Ν. ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ. (Λέγει κάτι μὴ ἀκουόμενος).

§163ΦΩΝΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ. Μὴ διακόπτετε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§164Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἠκούσαμεν μὲ τὴν μεγαλυτέραν προσοχὴν τὸν Ναύαρχον κ. Σακελλαρίου. Μᾶς ἀπηύθυνεν λόγους εἰς φρασεολογίας, ἡ ὁποία δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν εὐπρέπειαν τοῦ Κοινοβουλίου. Τὰ ἠκούσαμεν ὅλα καὶ τὰ ἠνέχθημεν. Ζητῶ ἐπ’ ἀμοιβαιότητι τὴν προσοχὴν τῆς Συμπολιτεύσεως, παρακαλουμένης νὰ ἀφήσῃ τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ, ἄλλως θὰ εἴπω ὅτι δὲν θέλῃ νὰ ἀκούσῃ τὴν ἀλήθειαν. Μονομερὴς συζήτησις, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ.

§165Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μὲ τὴν διοίκησιν οἵαν ἦτο, κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνός, κατὰ τὸ ὁποῖον ἠγωνιζόμην ἐν Λονδίνῳ διὰ τὰ ἐθνικά μας προβλήματα, ἐδημιουργήθησαν εἰς τοὺς κύκλους τοῦ Στρατοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ Ναυτικοῦ καὶ τῆς Ἀεροπορίας, οἱ πρῶτοι πυρῆνες διαλύσεως τῶν ἐθνικῶν μας, ὄχι μόνον δυνάμεων Μέσης Ἀνατολῆς, ἀλλὰ τῶν ἐθνικῶν μας ἐν γένει ὀνείρων καὶ προσπαθειῶν. Ἐπανελθὼν εὑρέθην ἐνώπιον τῆς καταστάσεως αὐτῆς, τὴν ὁποίαν προηγουμένως ἠγνόουν. Καὶ πῶς ἠθέλατε, κύριοι βουλευταί, νὰ μὴ τὴν ἠγνόουν, ἀφοῦ πρὶν φύγω διὰ τὸ Λονδῖνον εἶχον ἐπισκεφθῆ τὴν πρώτην Ταξιαρχίαν, προελαύνουσαν εἰς τὴν ἔρημον, ἀγωνιζομένην; Ὅλοι οἱ ἄνδρες, οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ ὁπλῖται, ἐμάχοντο ἐνθουσιώδεις, γεμᾶτοι ἀπὸ ἐθνικὸν φρόνημα καὶ ἐδέχοντο, ὅπως ἐδεχόμεθα τότε καὶ ὅλοι μας, τὰ συγχαρητήρια τοῦ Στρατηγοῦ Ἀλεξάντερ, τοῦ Στρατηγοῦ Μοντγκόμερυ. Κύριοι βουλευταί, πῶς ἠθέλατε ὅταν ἔβλεπα μίαν Ταξιαρχίαν ἡ ὁποία ἐπὶ ἓν ὁλόκληρον ἔτος εἶχε παραμείνει στάσιμος καὶ εἶχε μεταβληθῆ ἀπὸ ἀπόψεως ψυχικῆς εἰς τέλμα ὅταν ἔβλεπον τὴν Ταξιαρχίαν αὐτὴν ὑπὸ τὴν νέαν της ἡγεσίαν νὰ ὁδεύῃ πρὸς τὴν νίκην καὶ πρὸς τὴν δόξαν πῶς ἠθέλατε νὰ φαντασθῶ ὅτι μεταβαίνων εἰς τὸ Λονδῖνον, θὰ ἐπανεύρισκον ταύτην, ὅταν θὰ ἐπέστρεφον, εἰς κατάστασιν ἐσωτερικῆς ὑπονομεύσεως καὶ διαλύσεως; Κύριοι βουλευταί, εἰς ἕνα καὶ ἥμισυ μῆνα! Μάλιστα! Διότι, ἡ περίοδος ἐκείνη ἦτο ἀκριβῶς ἐξαιρετικῶς κρίσιμος. Ἡ Ταξιαρχία ἐπιστρέψασα ἀπὸ τὸ μέτωπον, μετέβη πρὸς ἀνάπαυσιν, ἐνῷ ἐγὼ εὑρισκόμην ἐν Λονδίνῳ καὶ ἐνῷ εἶχον τοποθετήσει ἡγέτην τὸν στρατηγὸν Ζυγούρην, μετέβη πρὸς ἀνάπαυσιν εἰς τὴν Συρίαν. Ἡ ὥρα τῆς ἀναπαύσεως μετὰ τὸν ἀγῶνα, μετὰ τὰς ἐξορμήσεις, μετὰ τὰς νίκας καὶ τὴν δόξαν, ἦτο ἡ ὥρα κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ στρατιώτης εὑρισκόμενος εἰς κατάστασιν ψυχικῆς καὶ σωματικῆς ὑποτάσεως, ἦτο δυνατὸν εὐκολώτερον νὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως ἐκ μέρους τῶν συνωμοτικῶς καὶ ἀντεθνικῶς ἐργαζομένων. Καὶ πράγματι, μετὰ τὴν ἐπιστροφήν μου ἐξεδηλώθη μία μικρὰ ἀνταρσία εἰς τὴν Δευτέραν Ταξιαρχίαν, εἰς τὴν Συρίαν. Ἔσπευσα μετὰ τοῦ Στρατηγοῦ Ζυγούρη, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο ἀκόμη εἰς τὸ Κάϊρον, εἰς τὴν Συρίαν καὶ ἐνῷ ἀπέστειλον τὸν Στρατηγὸν Ζυγούρην μὲ τὴν ρητὴν ἔγγραφον ἐντολὴν ὅπως χρησιμοποιῶν ὅλα τὰ μέσα, καταστείλῃ τὴν ἀνταρσίαν, ἐνῷ ἀπέστελλον τοῦτον εἰς τὴν Δευτέραν Ταξιαρχίαν, προσεπάθουν εἰς τὴν Βηρυττὸν νὰ πείσω τὸν Διοικητὴν τῆς 9ης Βρεττανικῆς Στρατιᾶς Στρατηγὸν Χόλμς, ὁ ὁποῖος εἶχεν ὑπὸ τὰς διαταγάς του καὶ τὴν Δευτέραν μας πλέον Ταξιαρχίαν, προσεπάθουν νὰ πείσω τοῦτον ὅπως βοηθήσῃ καὶ ἐκκαθαρισθῇ ἡ Ταξιαρχία ἀπὸ τὰ ἀντεθνικῶς δρῶντα στοιχεῖα. Ἡ Ταξιαρχία μας, κύριοι βουλευταί, ὅπως ὅλα τὰ τμήματα τοῦ Στρατοῦ μας, ὑπήγοντο ὑπὸ Μεραρχίας Βρεττανικάς, ὑπὸ Σώματα Στρατοῦ Βρεττανικά, ὑπὸ Στρατιὰς Βρεττανικάς. Ἑπομένως τὴν εὐθύνην καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν πληροφοριῶν καὶ τοῦ Βʹ Γραφείου εἶχον οἱ ἡγέται οἱ Βρεττανοὶ καὶ ἐθεώρησα καθῆκον μου ἰδιαιτέρως, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ Στρατηγοῦ Χόλμς ἐπὶ τῆς εὐθύνης τὴν ὁποίαν εἶχεν. Ἀλλ’ ἐνῷ συνεζήτουν καὶ προσεπάθουν νὰ πείσω τὸν Στρατηγὸν ὅπως παρέμβῃ, πληροφοροῦμαι ὅτι ἀνταρσία ἐξεδηλώθη καὶ εἰς τὴν Αʹ Ταξιαρχίαν. Καὶ ὅταν ὀλίγας ὥρας μετὰ τὴν πληροφορίαν τὴν ὁποίαν ἔλαβον, κατέφθανον οἱ Διοικηταὶ τῶν Ταγμάτων καὶ Μοιρῶν Πυροβολικοῦ, ἐγκαταλείψαντες αὐτάς, εἴτε διότι ἐξεδιώχθησαν, εἴτε διότι ἠθικῶς ἀπεξενώθησαν τῶν μονάδων των, κατέφθανον εἰς τὴν Βηρυττόν, εὑρισκομένην ἐνώπιον ἁγνῶν καὶ γενναίων ἀξιωματικῶν μὲ κατεβασμένα τὰ πρόσωπα, καὶ πένθιμον τὸ ὕφος, διέταξα τούτους ὅπως μὲ ἀκολουθήσουν, ἵνα μεταβῶμεν ὅλοι μαζὶ τὴν αὐτὴν νύκτα εἰς τὴν Ταξιαρχίαν, ἡ ὁποία εἶχε στασιάσει. Καὶ πράγματι, κύριοι βουλευταί, εἰς τὰς 2 τὸ πρωΐ, ἐφθάσαμεν εἰς τὴν Ταξιαρχίαν, ἡ ὁποία εὑρίσκετο ἐν στάσει καὶ μόλις ἐξημέρωσεν ἐξῆλθον μόνος, μὴ ἀκολουθούμενος ὑπὸ οὐδενὸς ἀξιωματικοῦ, καὶ μετέβην εἰς τοὺς χώρους στρατοπεδεύσεως ἑνὸς ἐκ τῶν τμημάτων, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσω τοὺς στασιάσαντας στρατιώτας καὶ διὰ νὰ δοκιμάσω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχον κατορθώσει οἱ ἀξιωματικοί. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, δύο ἀξιωματικοὶ μὲ συνώδευσαν μέχρις ἑνὸς σημείου, δὲν θὰ ὀνομάσω τὰ ὀνόματά των, οἱ ἄλλοι δὲν ἐνόμισαν ὅτι ἔπρεπε νὰ μὲ συνοδεύσουν, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ ἐνόμισα ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, ἴσως νὰ προκαλέσω ἔξαψιν πνευμάτων καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ δοκιμάσω τὴν πρώτην ἐπαφὴν μόνος ἐγώ. Καὶ ἦλθον εἰς ἐπαφὴν μὲ ἕνα λόχον, ποὺ εἶχε στασιάσει, μὲ περιεκύκλωσαν οἱ στρατιῶται, τοὺς ὡμίλησα χρησιμοποιήσας ὡς ὑπέροχον κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἠθικὸν θέμα, τὸ θέμα τοῦ ἡρωϊκοῦ θανάτου τοῦ ἀειμνήστου Τσιγάντε. Καὶ ὅταν εἶδα ὅτι συγκινηθέντες κατέβασαν τὰ πρόσωπα καὶ δὲν εἶπον τίποτε περὶ αἰτημάτων, ἐπέστρεψα εἰς τὸν σταθμὸν Διοικήσεως τῆς Ταξιαρχίας καὶ ἠρώτησα ὅλους τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἦσαν παρόντες — καὶ ἦσαν ἄριστοι ὅλοι οἱ παρόντες ἀξιωματικοὶ — ἀναλαμβάνετε, τοὺς εἶπα, τὴν εὐθύνην νὰ συγκεντρώσετε ὁλόκληρον τὴν Ταξιαρχίαν καὶ νὰ ὁμιλήσω πρὸς αὐτήν; Εἶμαι βέβαιος, τοὺς εἶπα, ὅτι ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ θὰ δαμασθοῦν ἐθνικῶς καὶ θὰ μεταβοῦν καὶ πάλιν εἰς τὸ πεδίον τῆς τιμῆς. Ὅλοι οἱ παριστάμενοι ἀξιωματικοὶ εἶπον ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον καὶ ἴσως ἦτο ἀδύνατον. Ἐπιστρέφω τότε ἀπὸ τὸ στρατόπεδον, τὸ ὁποῖον ἀπεῖχε τρεῖς ὥρας ἀπὸ τὴν Βηρυττὸν καὶ εὑρίσκετο εἰς τὴν ἔρημον, ἐπιστρέφω εἰς τὴν Βηρυττὸν καὶ παρακαλῶ τὸν Διοικητὴν τῆς 9ης Στρατιᾶς νὰ καλέσῃ εἰς συμβούλιον τοὺς κυριωτέρους ἐκ τῶν ἐπιτελῶν του, εἰς τὸ ὁποῖον παρεκάλεσα νὰ παρευρεθῶ καὶ ἐγὼ καὶ παρευρέθην εἰς τὸ συμβούλιον καὶ μὲ συνώδευσαν, παρευρεθέντες εἰς τὴν συνεδρίασιν, ὁ Συνταγματάρχης Λάϊος, ὁ Συνταγματάρχης Κατσώτας καὶ ὁ Στρατηγὸς Ζυγούρης. Καὶ εἶπον εἰς τὸν Στρατηγὸν Χόλμς, ὅτι δύο λύσεις ὑπάρχουν, διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ τάξις εἰς τὸν στρατόν. Ἡ μία εἶναι ἡ συνθηκολόγησις μὲ τοὺς στασιαστάς, ἡ ὁποία σημαίνει καταστροφὴν τοῦ στρατοῦ μας καὶ τῆς ἰδέας τοῦ Ἔθνους. Ἐντὸς τριῶν ὡρῶν, στρατηγέ, τοῦ εἶπα, θὰ ὑπάρξῃ δῆθεν ἠρεμία καὶ τάξις, ἀλλὰ στρατὸς πλέον Ἑλληνικὸς δὲν θὰ ὑπάρχῃ. Ἡ ἄλλη λύσις, τὴν ὁποίαν εἰσηγοῦμαι, εἶναι ἡ σύλληψις τῶν ὀλίγων τότε, διότι ἐπρόκειτο τότε περὶ μικρᾶς ἀνταρσίας, περὶ πεντακοσίων εἰς τὴν πρώτην Ταξιαρχίαν καὶ ἄλλων τόσων εἰς τὴν δευτέραν, στασιαστῶν, ἡ σύλληψις αὐτῶν διὰ τῆς παρεμβάσεως ὡρισμένων Ἄγγλων ἀξιωματικῶν, διὰ τῆς διαταγῆς, τὴν ὁποίαν ἀκριβῶς αἱ Ἀγγλικαὶ Μεραρχίαι καὶ τὰ Ἀγγλικὰ Σώματα Στρατοῦ ἔπρεπε νὰ ἐκδώσουν, ἡ σύλληψις αὐτῶν καὶ ἡ ἐκκαθάρισις τῶν Ταξιαρχιῶν. Ὁ στρατηγὸς ἀπήντησεν ὅτι δυστυχῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τὸ δεύτερον. Τὴν προηγουμένην εἶχε περίπου συμφωνήσει μαζί μου, τὴν ἡμέραν ἐκείνην λαβὼν ὁδηγίας, δὲν γνωρίζω πόθεν, δὲν συνεφώνησε πλέον μαζί μου. Τὴν προηγουμένην συμφωνήσας μαζί μου ἔδωσεν ἐντολὴν εἰς τοὺς συνδέσμους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο εἰς τὴν Δευτέραν Ταξιαρχίαν καὶ ἔστειλαν φυλακισμένους εἰς τὴν Βηρυττὸν τὸν Συνταγματάρχην Χατζησταυρῆν, τὸν Ταγματάρχην Κώνσταν καὶ τὸν Ταγματάρχην Σταυρουλάκην. Μετὰ μίαν ἡμέραν τὰ πράγματα, κύριοι, εἶχον μεταβληθῆ. Ἐδήλωσα εἰς τὸν στρατηγὸν Χὸλμς ὅτι οἱαδήποτε καὶ ἐὰν θὰ εἶναι ἡ λύσις, ἡ ὁποία θὰ δοθῇ, ἐγὼ ὁπωσδήποτε θὰ παραιτηθῶ καὶ ἐδήλωσα τοῦτο, κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ ἤθελα νὰ διευκολύνω τὴν κατάστασιν καὶ νὰ ὁδηγήσω τοὺς συμμάχους μας Ἄγγλους εἰς τὴν λῆψιν τῆς ὀρθῆς ἀποφάσεως. Ἐσκεπτόμην ὅτι πιθανὸν νὰ εἶχον λόγους νὰ εὔχωνται τὴν ἀποχώρησίν μου ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, λόγους πιθανὸν συνδεομένους μὲ τὴν στάσιν μου τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1942 καὶ τὸν Ἰανουάριον 1943 καὶ ἀντὶ νὰ τοὺς εἴπω ὅτι θὰ παραιτηθῶ μόνον ἐν ᾗ περιπτώσει δικαιωθοῦν οἱ στασιασταὶ καὶ δὲν εἰσακουσθῇ ἡ εἰσήγησίς μου, τοὺς εἶπα ὅτι καὶ εἰς ἣν περίπτωσιν δὲν δικαιωθοῦν οἱ στασιασταὶ καὶ γίνῃ δεκτὴ ἡ εἰσήγησίς μου, ἐγὼ ὁπωσδήποτε παραιτοῦμαι. Δὲν γνωρίζω τί συνέβη εἰς τὸ Λονδῖνον. Ἐκεῖ ἦτο ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς καὶ ὁ τότε Πρωθυπουργὸς κ. Τσουδερός. Δὲν γνωρίζω τί ἐγένετο τὴν ὥραν ἐκείνην εἰς τὸ Λονδῖνον, πάντως ἔχω καθῆκον, ἐπικαλούμενος τὴν μαρτυρίαν τοῦ στρατηγοῦ Ζυγούρη καὶ τῶν συνταγματαρχῶν Λαΐου καὶ Κατσώτα, ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω ὅτι ἡ ἰδική μου εἰσήγησις ἔντονος καὶ ἑλληνική, ἦτο νὰ συλληφθοῦν οἱ ὀλίγοι στασιασταὶ καὶ ὁ στρατὸς νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον του. Αὐτὸ δὲν ἐγένετο καὶ ἀντὶ νὰ συλληφθοῦν οἱ στασιασταί, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐλάχιστοι καὶ οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο ἀργότερα πολλοί, συνελήφθησαν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶχον πολεμήσει εἰς τὴν Ἀλβανίαν καὶ τὸ Ἔλ–Ἀλαμέϊν, καὶ ἀπεστάλησαν εἰς Σουδάν. Κύριοι βουλευταί, δὲν γνωρίζω ποία θὰ εἶναι ἡ κρίσις τῆς ἱστορίας. Ἀρκοῦμαι εἰς τὴν μνείαν ἀντικειμενικῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν φακέλλων, τῶν γραπτῶν στοιχείων νὰ ἀποδειχθοῦν. Ἐπικαλοῦμαι ἐπίσης τὴν μαρτυρίαν ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μὲ τιμιότητα καὶ ἀντικειμενικότητα παρηκολούθησαν τὰ γεγονότα τῶν ἡμερῶν ἐκείνων, καὶ ἐπικαλούμενος τὴν μαρτυρίαν ὅλων αὐτῶν, φθάνω εἰς τὸ τέλος τῆς ἀναπτύξεώς μου καὶ λέγω ὅτι, ἐὰν ἔπταισα εἰς ὅ,τιδήποτε καὶ ἐὰν ὑπέπεσα, ὅπως ὑποπίπτουν, εἶναι φυσικόν, ὅλοι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες εἰς λάθη, ἐν πάσῃ περιπτώσει κατὰ τὸ ἔτος, κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπῆρξα Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐν Μέσῃ Ἀνατολῇ, κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο ὡδήγησα τὴν πρώτην Ταξιαρχίαν εἰς τὸ πεδίον τοῦ Ἀλαμέϊν, ἵδρυσα τὸν Ἱερὸν Λόχον, ἵδρυσα δευτέραν μοῖραν καταδιωκτικῶν, ἔσωσα τὴν Ἀεροπορίαν ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 4 τῆς συμβάσεως τοῦ Μαρτίου 1942, ἡ ὁποία σύμβασις προέβλεπε τὴν διάλυσιν τῆς Ἀεροπορίας μας, ὅπως θὰ ἐνθυμῆται ὁ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου ἀρχηγὸς τῆς Ἀεροπορίας, ὁ παρακαθήμενος εἰς τὰ ἑδώλιά μας καὶ ἀφοῦ ἐγένοντο ὅλα αὐτά, ἀφοῦ ἐγένετο ἡ προσπάθεια πρὸς διεκδίκησιν τῶν δικαίων μας ὑπὸ τὰς μᾶλλον ἀντιξόους περιστάσεις, καὶ χωρὶς προηγουμένως νὰ ἔχῃ τίποτε κατὰ τρόπον θετικὸν συζητηθῆ καὶ προλειανθῆ, ἀφοῦ ἐγένοντο ὅλα αὐτά, ἀντεμετώπισα τὴν πρώτην κομμουνιστικὴν ἀνταρσίαν εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος, τὴν πρώτην, κύριοι. Πρὸ αὐτῆς, δὲν ὑπῆρχε προηγούμενον ἀνάλογον, δὲν ὑπῆρχε τίποτε, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν συλλογισμῶν, τὴν βάσιν μέτρων, τὴν βάσιν προληπτικῶν συλλογισμῶν καὶ μέτρων. Κύριοι βουλευταί, καὶ αὐτήν, ἡ ὁποία δὲν ἦτο ἀνταρσία μεγάλη, ἀλλ’ ἦτο ἁπλῆ ἀνταρσία ἀντεμετώπισα μὲ ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διέθετα. Ὡς ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἐδικαιούμην νὰ μὴ μεταβῶ κἂν εἰς τὰς Ταξιαρχίας, αἱ ὁποῖαι εἶχον στασιάσει. Ὡς πολιτικὸς ἡγέτης, Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν εἶχον καμμίαν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναλάβω μόνος μου διὰ τῶν ἰδίων χειρῶν μου τὴν καταστολὴν τῆς στάσεως καὶ ὅμως ἔπραξα καὶ αὐτό, διότι πάντοτε εἰς τὴν ζωήν μου δὲν συνηθίζω νὰ διευθύνω ἀπὸ τὰ γραφεῖα καὶ νὰ ὑπογράφω χαρτιά. Ὑπὸ οἱασδήποτε συνθήκας, ἐνώπιον οἱωνδήποτε κινδύνων, ἐνώπιον οἱωνδήποτε ἀτυχημάτων, ἔχω μέσα μου πάντοτε τὴν ἠρεμίαν ἐκείνην τὴν ψυχικήν, ἀλλὰ καὶ τὸ συναίσθημα τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον μοῦ ἐπιβάλλει νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν καὶ ὄχι εἰς τὰ παρασκήνια καὶ εἰς τὰ γραφεῖα τῶν Ὑπουργείων. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, ὁ ὁμιλῶν δὲν ἐδιώχθη, λοιπόν, ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν, ὡς εἶπεν ὁ Ναύαρχος κ. Σακελλαρίου, ἀλλ’ ἀπεναντίας οἱ στρατιῶται συνεζήτουν μαζί μου ἂν καὶ εὑρίσκοντα ἐν ὑποκώφῳ στάσει, διότι ἡ στάσις τοῦ Μαρτίου δὲν εἶχεν ἐμφανῆ χαρακτῆρα, ὅπως ἡ στάσις τοῦ 1944. Ἀλλά, δυστυχῶς, οἱ Ἄγγλοι διοικηταὶ διὰ λόγους τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζω, δὲν ἠθέλησαν, υἱοθετοῦντας τὰς ἀπόψεις μου, νὰ προβοῦν εἰς τὴν σύλληψιν τῶν ταραξιῶν. Ὑπῆρξεν ἓν ἐπεισόδιον, καὶ αὐτὸ ἴσως νὰ ὑπαινίσσεται ὁ Ναύαρχος κ. Σακελλαρίου, τὸ ἐπεισόδιον αὐτὸ περὶ τοῦ ὁποίου ἔχουσι γραφῆ πολλὰ, ἐνῷ τίποτα ἀπὸ τὰ πολλὰ δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα. Ἐσημειώθη εἰς τὸ Νοσοκομεῖον τῆς Χωντέρας, κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀνταρσίας, διότι ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ διαπιστώνω μόνος μου τὴν κατάστασιν, κινούμενος ἀπὸ τμῆμα εἰς τμῆμα. Ἐκεῖ, κύριοι, ἦσαν 150 ὄχι στρατιῶται, ἀλλὰ παλαιοὶ τὴν ἡλικίαν ἄνδρες, καταφθάσαντες ἀπὸ τὰς νήσους τοῦ Αἰγαίου, οἱ ὁποῖοι, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παραμένουν εἰς συνοικισμούς, τοὺς προσφυγικούς, διότι τὸ ἦθος των, ἡ ποιότης τῆς ὑγείας των, ἦτο τοιαύτη, ὥστε δὲν ἔπρεπε νὰ εὑρίσκωνται πλησίον τῶν γυναικῶν, τῶν παιδίων καὶ τῶν ἄλλων εἰς τὴν σκέψιν καὶ τὸ σῶμα ὑγειῶν προσφύγων. Ἐκεῖ ἦτο ἕνας ἀνθυπίατρος κομμουνιστής, ὁ ὁποῖος εἶχε φθάσει ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα καὶ ὁ ὁποῖος εἶχε δημιουργήσει πυρῆνας ἢ μᾶλλον ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ σῶμα τῶν 100–150 προσώπων, εἶχε δημιουργήσει ἕνα πάγιον δυναμικὸν πυρῆνα ἀντιστάσεως. Ἔφθασα εἰς τὸ γραφεῖον, τὸ γραφεῖον ὀλίγας στιγμὰς ἀπὸ τὴν ἄφιξίν μου ἐκυκλώθη ἀπὸ τοὺς 150 ἄνδρας. Ὁ ὑπασπιστής μου, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο ἐκεῖ, ἐνόμιζε ὅτι ἔπρεπε νὰ μὲ παρακαλέσῃ νὰ τοῦ ἐπιτρέψω νὰ κλειδώσωμεν τὴν θύραν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν λαίλαπα, διότι ὅλοι αὐτοὶ ἦσαν ὡπλισμένοι μὲ μαχαίρια, λίθους κ. ἄ. Ἐγὼ ἐνόμιζα ὅτι ὤφειλα νὰ ἀντιμετωπίσω καὶ αὐτοὺς καὶ ἀπηγόρευσα εἰς τὸν ὑπασπιστήν μου, λοχαγὸν Βιδάλην, νὰ κλειδώσῃ τὴν θύραν, ἄνοιξα τὴν θύραν, ἐκυκλώθην ἀπὸ αὐτοὺς καὶ αὐτοὶ ἤρχισαν νὰ φωνάζουν ἐπὶ ὁλόκληρα 15′ τῆς ὥρας. Εὐτυχῶς δὲν μὲ ἐφόνευσαν, διέσχισα τοὺς 100 αὐτοὺς ἄνδρας, ἀνοίξας δρόμον μὲ τὴν βοήθειαν ἑνὸς ἄλλου συμπολεμιστοῦ μου τῆς Ἀλβανίας, ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ μόνος στρατιώτης, ὁ ὁποῖος εἶχε πολεμήσει καὶ ὁ ὁποῖος μὲ ἥρπαξεν ἀπὸ τὸ χέρι φωνάζων ὅτι εἶμαι ὁ μόνος ὁ ὁποῖος ἔχω πολεμήσει καὶ μαζὶ βγήκαμε, ἐνῷ αὐτοὶ ἔρριπτον λίθους ἐκ τῶν ὁποίων οὐδεὶς δὲν μὲ ἔθιξε, καὶ ταῦτα καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ σωφέρ μου ἐκτυπᾶτο μὲ μαχαίρι εἰς τὴν πλάτην καὶ ἔμεινε ἐκεῖ τραυματίας, ἐγὼ μὲ τὸν ὑπασπιστήν μου εἰσῆλθον εἰς τὸ αὐτοκίνητον καὶ ἔφυγα. Κύριοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ κ. Ναύαρχος ἔκαμε ἕναν ὑπαινιγμὸν ἐδικαιούμην, εἶχα καθῆκον νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτόν. Καὶ ἤδη, κύριοι βουλευταί, φθάνω εἰς τὸ τέλος, ἐνῷ εἰς τὸν στρατὸν ἐσημειώθη ἡ μικρὰ αὐτὴ ἀνταρσία, ἡ ὁποία ἦτο δυνατὸν τότε κάλλιστα καὶ εὐκολώτατα νὰ ἀντιμετωπισθῇ ὑπὸ τῆς Ἀγγλικῆς Διοικήσεως, εἰς τὸ Ναυτικὸν πράγματι δὲν ἐσημειώθη τίποτε κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, δὲν γνωρίζω διατί, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω, εἶναι ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τῶν δύο ἐτῶν ποὺ εἶχε διανύσει τὸ Ναυτικόν μας εἰς τὸ ἐξωτερικόν, μετὰ τὴν κατάληψιν τῆς Ἑλλάδος, εἶχε σημειωθῆ παρὰ τὴν ἀντικειμενικὴν κατ’ ἀρχὴν διοίκησιν τὴν ὁποίαν ἤσκουν οἱ δύο Ναύαρχοι, ἐσημειώθησαν ὡρισμένα γεγονότα καὶ εἰς τὸν Ἀβέρωφ καὶ εἰς τὰ ὑποβρύχια καὶ εἰς ὡρισμένας ἄλλας μονάδας. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα αὐτὸ.....

§166Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Μὴ δημιουργῆτε ὑπαινιγμούς, οἱ ὁποῖοι ἀφήνουν εἰς τὴν Βουλὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ στάσεων. Πειθαρχικὰ παραπτώματα πάντοτε συμβαίνουν, ἀλλὰ ὅπου ὁ νόμος λειτουργεῖ, πατάσσονται.

§167Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ στάσις τοῦ Ἀβέρωφ δὲν κατεπνίγη ἀπὸ τὸν Ναύαρχον κ. Σακελλαρίου, ἢ τὸν Ναύαρχον κ. Καββαδίαν, ὅπως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καταπνιγῇ ἡ στάσις τῆς Ταξιαρχίας ἀπὸ ἐμέ. Ἀλλὰ εἰς τὴν Βομβάην, οἱ Ἄγγλοι κατέστειλαν τὸ κίνημα τοῦ Ἀβέρωφ, ἐνῷ εἰς τὴν Βηρυττὸν δὲν ἠθέλησαν νὰ καταστείλουν τὸ στρατιωτικόν.

§168Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Διαμαρτύρομαι, μόνον Ἑλληνικαὶ Ἀρχαὶ ἐπέβαλον τὸ κράτος τοῦ νόμου.

§169Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἐπειδὴ εὑρισκόμην τότε εἰς τὴν Βομβάην, νὰ εἴπω ὅτι πράγματι Ἑλληνικαὶ Ἀρχαὶ κατέστειλαν τὸ κίνημα, μόνον ἐπὶ ἀπειλῇ ἐπεμβάσεως τῶν Ἄγγλων.

§170Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Βομβάην μὲν οἱ Ἄγγλοι ἀπεφάσισαν, ὅπως ἀντιμετωπίσουν τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν Βηρυττὸν ὅμως ἀπεφάσισαν ὅπως συμβιβασθοῦν μὲ τοὺς κινηματίας. Ἄν καὶ δὲν τοὺς νομίζω κινηματίας, ἦτο μία διατάραξις τῆς τάξεως, ἡ ὁποία εἶχε προκληθῆ ἀπὸ ὡρισμένον ἀριθμὸν στρατιωτῶν καὶ ἀξιωματικῶν.

§171Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὅταν ἐπιστρέψατε ἀπὸ τὸ Λονδῖνον, αἱ δύο Ταξιαρχίαι ποῦ εὑρίσκοντο;

§172Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦσαν εἰς τὴν Συρίαν. Κύριοι βουλευταί, αὐτὰ ἐσημειώθησαν μέχρι τοῦ πρώτου δεκαημέρου τοῦ Μαρτίου τοῦ 1943. Ἔκτοτε, εὑρέθην ἐκτὸς τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἠσχολήθην πλέον εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως, ἡ ὁποία ἐσχηματίσθη μετὰ τὸν Λίβανον. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦ βίου τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως ἤσκουν, ὡς θὰ ἐνθυμῆσθε, τὰ χρέη τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Ἀνασυγκροτήσεως. Καὶ μόνον μετὰ τὴν ἄφιξίν μου εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ συγκεκριμένως περὶ τὰ τέλη τοῦ 1944, ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν τὸ εὑρῆκα, κύριοι βουλευταί, εἰς μίαν κατάστασιν νέαν. Θὰ παρακαλέσω νὰ προσέξετε ὀλίγον, διότι τώρα εἰσερχόμεθα εἰς τὸ κύριον θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ σημασίαν διὰ τὴν κρίσιν σας περὶ τοῦ νομοσχεδίου. Κύριοι βουλευταί, τὸ Ναυτικὸν τὸ εὑρῆκα εἰς μίαν κατάστασιν νέαν. Τὸ κίνημα, τὸ ὁποῖον εἶχε κλονίσει τὰ βάθρα τῆς Ἑλλάδος ὁλοκλήρου, εἶχε βεβαίως προκαλέσει καὶ βαθέα, βαθύτατα ρήγματα εἰς τὸ Ναυτικόν. Εὐτυχῶς, ὅτι κατὰ μίαν κρίσιμον, κρισιμωτάτην ὥραν τῆς Ἐθνικῆς Ἱστορίας, μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ κ. Τσουδεροῦ, ἀνέλαβε τὴν Κυβέρνησιν ὁ ἀγαπητός μου φίλος κ. Σοφοκλῆς Βενιζέλος καὶ ἔλαβεν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία προϋπέθετεν ἐξαιρετικὴν ψυχικὴν γενναιότητα. Καὶ ἀναθέσας τὴν διοίκησιν τοῦ στόλου, τὴν ἡγεσίαν τοῦ στόλου εἰς τὸν Ναύαρχον Βούλγαρη, προέβη ἐντὸς τεσσάρων ἡμερῶν εἰς τὴν καταστολὴν τοῦ κινήματος. (Χειροκροτήματα). Θὰ ἐνθυμῆται ὁ κ. Μαυρομιχάλης, ὅτι τὴν ἑπομένην τοῦ Πάσχα τοῦ 1944, ὁ κ. Βενιζέλος, σχηματίσας Κυβέρνησιν, ἐκάλεσεν ἡμᾶς, τοὺς πολιτικούς, οἱ ὁποῖοι εὑρισκόμεθα εἰς τὸ Κάϊρον, χωρὶς νὰ μετέχωμεν τῆς Κυβερνήσεως, συγκεκριμένως τὸν κ. Μαυρομιχάλην, τὸν κ. Παπανδρέου, ἐμὲ καὶ ἄλλους τινὰς καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι δυστυχῶς ἡ κατάστασις ἔφθασεν εἰς τοιοῦτον κρίσιμον σημεῖον, ὥστε ὁ Βρεττανὸς ἀρχηγὸς τοῦ στόλου τῆς Μεσογείου, ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν, ἂν ἐντὸς ἐλαχίστων ἡμερῶν, τριῶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης, δὲν ἀποκατασταθῇ ἡ τάξις εἰς τὸν στόλον, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν, νὰ βυθίσῃ τὰ πλοῖα.

§173Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶπεν ἐπὶ λέξει, ὅτι ἂν τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικὸν δὲν εἶναι ἱκανόν, μόνον του, νὰ ἀνακτήσῃ τὴν τιμήν του, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ βυθίσω τὰ Ἑλληνικὰ πλοῖα.

§174Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Λησμονεῖτε τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν. Ἂν ἐνθυμῆσθε καὶ θὰ ἐνθυμῆται καὶ ὁ κ. Βενιζέλος, ὅτι ὑπεστήριξα, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνουν κυρώσεις.

§175Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ συνεδρίασις ἐγένετο μόλις ὁ κ. Βενιζέλος ὡρκίσθη. Πάντως κατὰ τὴν συνεδρίασιν μᾶς εἶπεν, ὅτι ἀπόφασίς του εἶναι νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν καὶ νὰ σώσῃ τὴν τιμὴν τοῦ Στόλου. Καὶ τότε ἐδηλώσαμεν ὅλοι, ὅτι συμφωνοῦμεν καὶ ὅτι θὰ ὑπογράψωμεν πρωτόκολλον, διότι ἡ ἀπόφασις ἦτο κρίσιμος, καὶ ἡ συνέπεια ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι σοβαρὰ ἀπὸ ἀπόψεως αἵματος. Ὑπογράψαμεν εὐχαρίστως πρωτόκολλον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνελάβομεν ἀπὸ κοινοῦ τὴν εὐθύνην.

§176Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον νὰ κάμω μίαν διευκρίνισιν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Μετὰ τὴν συνομιλίαν, τὴν ὁποίαν εἶχον μὲ τὸν Βρεττανὸν Ναύαρχον, ἐπέστρεψα ἀμέσως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ ἔδωσα διαταγὴν ἰδιοχείρως ὑπογεγραμμένην, εἰς Ναυαρχεῖον Ἀλεξανδρείας, νὰ προβῇ εἰς τὴν βιαίαν καταστολὴν τῆς στάσεως, δηλαδὴ εἶχον πάρει ἐγὼ τὴν εὐθύνην. Καὶ ὅταν σᾶς ἐκάλεσα, σᾶς ἠρώτησα ἐὰν εἴσαστε σύμφωνοι μὲ τὴν ἄποψιν αὐτήν. Καὶ διὰ πρωτοκόλλου εὑρέθητε σύμφωνοι, ὅτι αὐτὴ ἦτο ἡ ὀρθὴ ὁδός.

§177Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς, μᾶς εἴπατε τὴν ἀπόφασιν νὰ ἀποκαταστήσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ Στόλου. Καὶ ἡμεῖς λαβόντες γνῶσιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς, συνεφωνήσαμε καὶ ἐδηλώσαμεν, ὅτι ἐπιθυμοῦμε νὰ ὑπογράψωμε πρωτόκολλον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ καταστῶμεν ἠθικῶς συνυπεύθυνοι, διότι σεῖς εἴσαστε ὑπεύθυνος, ὄχι μόνον ἀπὸ ἠθικῆς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ διοικητικῆς πλευρᾶς, διότι ἀνελάβατε μίαν βαρυτάτην εὐθύνην. Θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζατε, ὅμως, κύριοι, πόσον δυσχερὴς ἦτο ἡ κατάστασις εἰς τὸν λιμένα τῆς Ἀλεξανδρείας, διὰ νὰ κατανοηθῇ τὸ μέγεθος τῆς ἐθνικῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἔλαβεν ὁ κ. Βενιζέλος. Τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν ἐντὸς τεσσάρων ἡμερῶν τὴν ἐξετέλεσεν ὁ Ναύαρχος Βούλγαρης. Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὴν καταστολὴν τοῦ κινήματος, καθ’ ὃν τρόπον κατεστάλη καὶ ἐγὼ εὑρέθην ἐν διαφωνίᾳ πρὸς τὸν Ναύαρχον κ. Σακελλαρίου, ἐδημιουργήθησαν ἰδιότυποι συνθῆκαι, τὰς ὁποίας ἰδιοτύπους συνθήκας, ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία διεδέχθη τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Βενιζέλου, καὶ τὰς ὁποίας ὤφειλον καὶ ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβον τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1944 τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, νὰ σεβασθῶ. Αἱ ἰδιότυποι συνθῆκαι, ἦσαν αἱ ἑξῆς: Ἀσχέτως προελεύσεως πολιτικῆς ἢ ἐπαγγελματικῆς τῶν ἀξιωματικῶν, εἴτε ἀνῆκον εἰς τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην παράταξιν, εἴτε εἶχον κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ὑπηρετήσει, ἢ ὄχι εἰς τὸ Ναυτικόν, εἴτε εἶχον λάβει μέρος εἰς προγενέστερα κινήματα ἢ ὄχι, ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος διὰ τῆς προσπαθείας των τὴν ἐπικίνδυνον εὐθύνην τῆς καταστολῆς τοῦ κινήματος, εἴτε πολεμήσαντες μὲ πολυβόλα εἰς τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα εἶχον στασιάσει, εἴτε λαβόντες ἠθικῶς καὶ διοικητικῶς τὴν εὐθύνην, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον μεταξὺ ὅλων αὐτῶν ἐδημιουργήθη ἕνα εἶδος νέας ἀλληλεγγύης. Ἦτο ἡ ἀλληλεγγύη ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατέστειλαν τὸ κίνημα. Μεταξὺ αὐτῶν, κύριοι βουλευταί, ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ καὶ δὴ ἀνωτάτων βαθμῶν, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον ἐντόνως μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα, εἰς τὸν πόλεμον. Ὑπῆρχον ὅμως καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προσφάτως εἶχον φθάσει ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ὑπῆρχον καί τινες, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον κυβερνήσει πλοῖα. Ὅταν τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1944 ἐκλήθην ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ κρίνω, ποῖα πρέπει νὰ εἶναι ἡ σύνθεσις τοῦ Ναυτικοῦ μας, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἐγνώριζον, ὅτι ὡρισμένοι ἐξ αὐτῶν δὲν ἔπρεπε νὰ μείνουν εἰς τὸ Ναυτικόν, ὡρισμένοι τοὺς ὁποίους ἐχαρακτήρισα καὶ ἐγὼ μαζὶ μὲ τοὺς Ναυάρχους, ὡς ἀξίους νὰ παραμείνουν, ἦσαν ἄξιοι μὲν ἠθικῶς, ἀλλὰ δὲν εἶχον ὅλα τὰ ἐπαγγελματικὰ προσόντα, δηλαδὴ τὰ συνδεόμενα μὲ τὴν ἡγεσίαν πολεμικῶν εὐθυνῶν, διὰ νὰ παραμείνουν εἰς τὴν ἡγεσίαν τοῦ Ναυτικοῦ. Παρὰ ταῦτα εἶπον καὶ ἐγώ, ὅτι ὀλίγον μόλις μετὰ τὴν καταστολὴν ἑνὸς τόσον φοβεροῦ κινήματος, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐκσπάσει, δὲν δικαιούμεθα νὰ προβῶμεν εἰς ἀπομακρύνσεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἠθικῶς, ἢ καὶ ἀμέσως εἶχον συμβάλλει εἰς τὴν καταστολὴν τοῦ κινήματος ἢ καὶ διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ κάποια ἑνότης εἰς τὸ Ναυτικόν. Καὶ ἡ ἑνότης αὐτὴ ποτὲ δὲν ὑπῆρχε, κύριοι βουλευταί, κατὰ τρόπον πλήρη. Διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ κάποια ἑνότης ἐπεβάλαμεν πρῶτον τὸ κριτήριον τῶν πολεμικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ δεύτερον καὶ τὸ κριτήριον τῆς ἐθνικῆς στάσεως κατὰ τὸ διάστημα τοῦ κινήματος. Βάσει αὐτῶν τῶν κριτηρίων, ὅταν πλέον κατὰ Νοέμβριον ἤρχισαν αἱ συνεδριάσεις τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου, τοῦ ὁποίου ἤμην Πρόεδρος, βάσει αὐτῶν τῶν κριτηρίων, κατετάξαμεν τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς πίνακας καὶ κατὰ Δεκέμβριον, μᾶλλον κατὰ τὸ διάστημα τοῦ κινήματος, ἐνῷ ἄλλοι εὑρίσκοντο εἰς τὸ ξενοδοχεῖον τῆς Μεγάλης Βρεττανίας, ἡμεῖς εἴτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, εἴτε καὶ ἐπὶ τοῦ Ἀβέρωφ, ὅπου προσωπικῶς κατηρχόμεθα τὰς ἡμέρας ἐκείνας, συνεδριάζαμεν καὶ εἴχομεν τὴν ἀπόφασιν νὰ συνεχίζωμεν τὴν ζωὴν τοῦ Ἔθνους, χωρὶς νὰ ἐπιτρέπωμεν εἰς τοὺς στασιαστὰς καὶ τοὺς κομμουνιστὰς νὰ παρασύρουν τὴν σκέψιν μας εἰς ἀδράνειαν καὶ μακαριότητα. Ἐθεώρησα καθῆκον μου, κύριε Ναύαρχε, ἐπιστρέψας εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὕστερα ἀπὸ τὴν ἐποποιΐαν τοῦ Ναυτικοῦ, ἡ ὁποία πράγματι τιμᾷ ὁλόκληρον τὸ Σῶμα, ὕστερα ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐποποιΐαν, ἐθεώρησα ὅτι ἦτο καθῆκον μου νὰ δώσω τὸ ταχύτερον τέρμα εἰς τὰς μεγάλας ἀνωμαλίας, αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας εὑρέθημεν καὶ ἐνώπιον ἀριθμοῦ ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον παραμείνει ἐδῶ. Τινὲς ἐξ αὐτῶν εἶχον ἐκτελέσει τὸ καθῆκον των εἰς μυστικὰς ὑπηρεσίας, οἱ πλεῖστοι ὅμως ἐξ αὐτῶν δὲν εἶχον ἀμέσως συμβάλει εἰς τὸ πολεμικὸν ἔργον. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀφήσωμεν τὰ πάντα ἀτακιοποίητα. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπακούσωμεν εἰς τὴν κομμουνιστικὴν βούλησιν, ἡ ὁποία ἤθελε τὴν διάλυσιν. Ἐγώ, κύριε Ναύαρχε, ἀπέβλεπον εἰς τὴν δημιουργίαν καὶ ὄχι εἰς τὴν διάλυσιν. Καὶ ὅταν ἔπιπτον οἱ ὅλμοι, ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ δημιουργήσω τὰς προϋποθέσεις μιᾶς ὁμονοίας καὶ τάξεως ἐν τῷ Ναυτικῷ. Καὶ λέγω, κύριοι, καὶ αὐτὸ εἶναι πρὸς τιμὴν ὅλων πῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτουν τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1944, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν οὔτε εἷς μεταξὺ αὐτῶν, ὁ ὁποῖος νὰ ἐκάμφθη. Δὲν ὑπῆρξεν οὔτε εἷς ναύτης, ὁ ὁποῖος νὰ ἐλιποτάκτησεν, δὲν ὑπῆρξε κανεὶς ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἐπετέλεσε τὸ δύσκολον καὶ ἐξαιρετικὰ ἐπικίνδυνον κατὰ τὰς ὥρας ἐκείνας καθῆκον του. Δὲν λησμονοῦν ἴσως, οἱ κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ Ναυτικὸν συνέβαλεν ἀμεσώτατα εἰς τὴν καταστολὴν τοῦ κινήματος. Εἰς τὸν Πειραιᾶ ἡμεῖς, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, εἶναι ποὺ διηυθύναμεν κατ’ οὐσίαν τὴν καταστολὴν τοῦ κινήματος. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι εἴχομεν τὸ δικαίωμα, καθ’ ἣν στιγμὴν ἀπὸ τὴν μιὰ μεριὰ ἐμαχόμεθα καὶ ἐκινδυνεύομεν ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ εἰς τὸ καράβι μὲ τὰ λυχνάρια, διότι τὸ ἠλεκτρικὸν εἶχε διακοπῆ, εἴχομεν καθῆκον νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῆς καλλιτέρας διοικήσεως καὶ διαρθρώσεως τοῦ Ναυτικοῦ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἐκάμιαμεν κατάχρησιν κατὰ τὰς ὥρας ἐκείνας δικαιωμάτων, ἀλλὰ ἐξεπληρώσαμεν καθῆκον μας. Δὲν ἐμειονεκτήσαμεν εἰς κανένα ἐκ τῶν τομέων τῆς δράσεως τοῦ Ναυτικοῦ κατὰ τὸν μῆνα ἐκεῖνον. Ὅπως ἐφυλάσσομεν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἐδῶ, τὸ ὁποῖον εἶχε καὶ θύματα μεταξὺ τῶν ναυτῶν, ὅπως ἐφυλάσσομεν τμήματα τοῦ Πειραιῶς, ὅπως ἐκρατήσαμεν τὸ ἐθνικὸν φρούριον, τὸ ὁποῖον καλεῖται «Ἀβέρωφ», ἔτσι ἀκριβῶς ἐνομίσαμεν ὅτι παραλλήλως πρὸς αὐτά, ἐγὼ δὲ προσωπικῶς παραλλήλως καὶ πρὸς τὰ χρέη τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, μὲ τὰ ὁποῖα ἤμην ἐπιφορτισμένος τότε, ὅτι παραλλήλως πρὸς αὐτὰ εἴχομεν καθῆκον ὄχι μόνον δικαίωμα νὰ σκεφθῶμεν καὶ περὶ τῆς λύσεως τῶν ἐσωτερικῶν ζητημάτων τοῦ Ναυτικοῦ. Καί, κύριε Ναύαρχε, θὰ γνωρίζετε, οἱ ἄλλοι κύριοι βουλευταὶ δὲν γνωρίζουν βέβαια, ὅτι ἡ ἐργασία αὐτὴ δὲν εἶναι ἁπλῶς ἐργασία ἀπονομῆς βαθμῶν καὶ τίτλων. Πρῶτος ἀπὸ ὅλους εἶπον: διατὶ οἱ πολεμήσαντες ἐπὶ ἔτη πολλὰ νὰ μὴ ἀμείβωνται; Ποία μανία, εἶναι αὐτὴ ποὺ κατέλαβε πολλοὺς κατὰ τὸ διάστημα τοῦ τελευταίου πολέμου.... Κύριοι βουλευταί, πολλὰ λέγονται διαρκῶς ἐναντίον ἐκείνων, ὅπως ἔλεγον καὶ προηγουμένως, οἱ ὁποῖοι ἀναλαμβάνουν εἰς κρισίμους ὥρας εὐθύνας καὶ πολλὰ κυκλοφοροῦν κατ’ αὐτῶν, διότι, δυστυχῶς, ἡ ἀλήθεια εἶναι ἀσυγκρίτως βραδυτέρα εἰς τὸ βάδισμα ἀπὸ ὅσον εἶναι τὸ ψεῦδος καὶ ἡ συκοφαντία. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ἐπέκειτο ἡ εἴσοδος τῶν Γερμανῶν εἰς τὴν πρωτεύουσαν, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω: Ποία ἦτο ἡ κατάστασις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους; Ποία ἦτο κατὰ τὴν Μεγάλην Ἑβδομάδα ἡ κατάστασις τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ; τοῦ Ἑλληνικοῦ Ναυτικοῦ;

§178Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Ἐὰν δὲν τὸ γνωρίζετε, νὰ σᾶς τὸ εἴπω ἐγώ, κύριε Πρόεδρε: Ὁ Ἀβέρωφ ἀπέπλευσε ἀπὸ ἐδῶ μὲ κυβερνήτην ἕνα σημαιοφόρον καὶ τὸν Ἀρχιμανδρίτην τοῦ Στόλου.

§179Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καταλαβαίνετε, λοιπόν, ποίας μεγάλας δυσχερείας ἀντιμετωπίσαμεν. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔφυγεν, ἢ μᾶλλον ἡ προηγουμένη, διότι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔφυγεν, δὲν ἠρίθμει παρὰ δύο μόνον ἡμερῶν βίον ἐν Ἀθήναις, περὶ οὐδενὸς εἶχε σκεφθῆ. Τὶ θὰ ἐγένετο ἐν περιπτώσει κατοχῆς τῆς Ἑλλάδος; Οὔτε τμήματα εἶχον προετοιμάσει διὰ νὰ ἀποστείλουν εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, οὔτε διαταγὰς ἐπιτελικάς, οὔτε ἐδῶ εἰς τὴν κατεχομένην Ἑλλάδα εἶχον σκεφθῆ ὅτι ὤφειλον νὰ δημιουργήσουν ἕνα μυστικὸν Ἐπιτελεῖον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ σημειοῦται ἡ ἐπαφὴ μὲ τὴν Μέσην Ἀνατολήν, διὰ νὰ συνεχισθῇ ὁ πόλεμος, διὰ νὰ συνεχισθῇ ὁ ὑπέρτατος ἀγών. Εἶναι πολὺ εὔκολον νὰ λέγεται ὅτι τὰ πάντα κατεστράφησαν μὲ τὰ κινήματα τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Κύριοι βουλευταί, τί ὑπῆρξεν εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν;

§180Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ὀφείλω καὶ πάλιν νὰ σᾶς διαψεύσω. Ὑπῆρχε πλῆρες ὠργανωμένον ἐπιτελικὸν σχέδιον.

§181ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διαλελυμένον ἔφυγε, κ. Ναύαρχε, καὶ τὸ διαλύσατε σεῖς.

§182Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει, κύριοι βουλευταί, νὰ γίνῃ μία εἰδικὴ ἔρευνα ἐπὶ ὅλων αὐτῶν τῶν εὐθυνῶν καὶ τῶν ἰδικῶν μας καὶ τῶν προσώπων ἐκείνων τὰ ὁποῖα κατὰ τὰς κρισίμους ὥρας ἐπετέλεσαν χρέη δημόσια καὶ κρίσιμα. Πάντως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, διότι παρέμεινα ἐπὶ ἕν ἔτος εἰς τὴν περιοχὴν τὴν καταχομένην εἰς τὰς Ἀθήνας, εἶναι ὅτι οὐδὲν ἐπιτελεῖον ἐγκατεστάθη ἐδῶ, ὅτι ἅπαντες οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἐδῶ παραμείναντες δὲν εἶχον ἀναλάβει καμμίαν εὐθύνην καὶ δὲν εἶχον λάβει καμμίαν διαταγήν. Εἶχε διαλυθῆ πράγματι τὸ Κράτος ὡς Κράτος. Διὰ τὸ Ναυτικόν, δὲν γνωρίζω ὅλας τὰς λεπτομερείας, δὲν γνωρίζω ἐὰν ἦτο συγκεκροτημένον ἢ ὄχι. Ἀλλὰ τὸ Κράτος, ὡς Κράτος εἶχε διαλυθῆ, ἐνῷ τὸ Κράτος ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ καὶ ὑπὸ κατοχὴν κάτω ἀπὸ τὶς στέγες, κάτω εἰς τὰ ὑπόγεια, ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ παντοῦ ὠργανωμένον, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ὁ ἀγὼν καὶ ὑπὸ κατοχὴν καὶ διὰ νὰ ἀποφευχθοῦν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐσημειώθησαν. Δὲν προεκάλεσαν τὰ καθ’ ἕκαστον κινήματα καὶ τὰ γεγονότα τοῦ Δεκεμβρίου αἱ δύο ἕως τρεῖς ἀνταρσίαι αἱ ὁποῖαι κατεστάλησαν. Κύριοι βουλευταί, λησμονοῦμεν συνήθως ὅτι αἱ ἀνταρσίαι διαρκοῦσιν ὀλίγας ἡμέρας, ἐνῷ αἱ σελίδες τῆς δόξης τοῦ Στόλου, τοῦ Στρατοῦ καὶ τῆς Ἀεροπορίας εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν εἶναι ἀμέτρητοι. (Χειροκροτήματα). Λησμονοῦμε συνήθως, ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ Μέσης Ἀνατολῆς, ὅτι πρόκειται περὶ ἐλαχίστων μόνον ὡρῶν ἢ ἡμερῶν, ἐνῷ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα, εἴτε ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν ὁ Στόλος τοῦ Ναυάρχου κ. Καββαδία, εἴτε κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Ναυάρχου κ. Σακελλαρίου, εἴτε κατὰ τὸ τρίτον ἔτος ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Ναυάρχου κ. Ἀλεξανδρῆ, εἴτε τέλος ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Ναυάρχου κ. Βούλγαρη, ἔπραξε τὸ καθῆκον του καὶ εἶναι τιμὴ ἡμῶν τῶν πολιτικῶν νὰ ἀναμένωμεν τιμὴν εἰς τὸν Στόλον καὶ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, αὐτὰ ἦσαν ἐν γενικαῖς γραμμαῖς τὰ κριτήρια, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιήσαμεν διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὰς μεταβολὰς τοῦ Δεκεμβρίου 1944. Συμμετοχὴ δηλαδὴ εἰς τὸν πόλεμον καὶ δεύτερον στάσις ἐθνικῶς καὶ ἠθικῶς ἄμεμπτος κατὰ τὸ κίνημα. Βάσει αὐτῶν τῶν κριτηρίων, ἐκείνους ποὺ ἔπρεπε, τοὺς ἐτιμήσαμεν, διότι νομίζω ὅτι πρέπει νὰ βραβεύωνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προσφέρουν ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος εἰς κρισίμους ὥρας. Δὲν εἶναι, κύριοι βουλευταί, πρωτάκουστον ὅτι ἔπειτα ἀπὸ μίαν τοιαύτην περίοδον ἀγώνων, δοκιμασιῶν, ὑπερτάτων θυσιῶν, ὑπάρχουν ἀκόμη Ταγματάρχαι, π.χ., οἱ ὁποῖοι ἦσαν Ταγματάρχαι εἰς τὴν Ἀλβανίαν καὶ εἶναι καὶ σήμερον Ταγματάρχαι; Δὲν εἶναι παράδοξον ὅτι ὑπάρχουν ἀκόμη εἰς τὸ Ναυτικὸν ὡρισμένοι οἱ ὁποῖοι, καίτοι ἐσημειώθησαν ὡρισμέναι προαγωγαί, ἀπὸ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1944, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν ἀκόμη μεγαλυτέραν τὴν δικαιοδοσίαν εἰς τὰ στελέχη τοῦ Στρατοῦ; Κύριοι βουλευταί, ἐνθυμηθεῖτε πρὸς στιγμὴν τὴν ἱστορίαν τοῦ πρώτου παγκοσμίου πολέμου ἢ μᾶλλον τὴν περίοδον ὁλόκληρον ἀπὸ τοῦ 1912 μέχρι τοῦ 1922. Εἶναι πολὺ ὡραῖον καὶ δημαγωγικὸν νὰ λέγῃ κανεὶς ὅτι τὸν Δεκέμβριον τὸ Ναυαρχεῖον καὶ ὁ Κανελλόπουλος ἔκαναν προαγωγάς, ἐνῷ οἱ ἄλλοι ἐφονεύοντο. Πρῶτον ἀντιμετωπίζαμεν ὅλοι μαζὶ τὸν θάνατον καὶ τὸν κίνδυνον καὶ δεύτερον προεβαίνομεν καὶ εἰς τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων μας, διότι ἐσυνηθίζαμεν, ὅπως μᾶς ἐδίδαξαν καὶ οἱ Ἄγγλοι, νὰ κάνωμεν τὸ καθῆκον μας, ἐνῷ ἐβαλόμεθα.

§183Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν διακοπήν. Μὴ λησμονῶμεν ὅτι καὶ εἰς τὰ ἄλλα κινήματα προήχθησαν καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ κινήματος.

§184Χ. ΛΑΔΑΣ. Βομβαρδίζοντας πόλεις Ἑλληνικάς.

§185Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ ἀφήνωμεν τὴν Βουλὴν ὑπὸ ψευδαισθήσεις. Εἴπατε ὅτι καὶ ὑπὸ τὸν κ. Βούλγαρην ὁ Στόλος ἔπραξεν ἡρωϊκὰ κατορθώματα. Γνωρίζετε ὅτι ἐπὶ Ὑπουργίας τοῦ κ. Βούλγαρη ἐκυκλοφόρει μία ἐφημερὶς «Ὁ Ἀντιφασίστας»;

§186Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Ὁ «Ἀντιφασίστας» δὲν ἐκυκλοφόρει μόνον εἰς τὸ Ναυτικόν. Ἦτο μία ἐφημερὶς τῶν κομμουνιστῶν, ἡ ὁποία ἐκυκλοφόρει εἰς ὁλόκληρον τὴν Μέσην Ἀνατολήν.

§187Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ποῦ ἐτυπώνετο αὐτὴ ἡ ἐφημερίς; Μήπως ἐτυπώνετο ἀπέναντι τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν;

§188Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ γνωρίζω.

§189Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ξέρετε ὅτι ὁ Ἀλεξανδρῆς ὅταν ἐπανεστάτησεν ὁ Στόλος, ἐζήτησε διὰ τῶν ξένων πρεσβευτῶν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν Στόλον; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσωμεν τιμὴν εἰς τὸν κ. Ἀλεξανδρῆν; Νὰ μὴ λέγωμεν πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν ἅπτονται κἂν τῆς ἀληθείας κυὶ τὰ ὁποῖα τοὐναντίον εἶναι πολὺ μακρὰν τῆς ἀληθείας.

§190Γ. ΜΕΛΑΣ. Τοὺς ἀπέδωσαν οἱ σύμμαχοι τιμήν.

§191Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, καὶ πάλιν ἡ διάθεσις ὅπως προβληθῇ εἰς τὸ προσκήνιον πᾶν τὸ κακὸν καὶ ὑποχωρήσῃ ἀπὸ τὰ μάτια μας πᾶν τὸ ὡραῖον, προεκάλεσε διακοπήν. Διότι ἡ διάθεσις αὐτὴ εἶναι ἡ κινήσασα τὸν κ. Τουρκοβασίλην εἰς τὴν διακοπὴν τὴν ὁποίαν ἔκανε. Κύριοι βουλευταί, ἐγὼ διακηρύσσω ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους καὶ ὁλοκλήρου τῆς ἀνθρωπότητος τὰ ἀνδραγαθήματα τοῦ στόλου μας ὁλόκληρον τὴν 5ετίαν. (Χειροκροτήματα). Ἐγὼ διακηρύσσω ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους καὶ ἐνώπιον τῆς ἀνθρωπότητος, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ὥραν αὐτὴν κρίνει τὴν πατρίδα μας, διακηρύσσω ὅτι καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς 5ετίας ἐγένοντο μὲν ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν ὡρισμέναι βαρύταται, ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς καὶ ἐθνικῆς δηλαδή, δι’ ἡμᾶς ἀταξίαι, ἀλλὰ ἡ κυρία εἰκὼν εἶναι ἡ εἰκὼν τῆς δικαιοσύνης, τῆς δόξης, τοῦ μεγαλείου καὶ τῶν θυσιῶν. (Χειροκροτήματα, ἐπευφημίαι). Καὶ θὰ παρακαλέσω, ὅσον ἀφορᾷ εἰδικώτερον τὸ Ναυτικόν, τοὺς κυρίους βουλευτὰς ὅλων τῶν πτερύγων, νὰ ἐξετάσουν τὴν ἱστορίαν καὶ νὰ μὴ προβαίνουν εἰς κριτικὴν εὔκολον. Θὰ ἀνακαλήψουν ἐξετάζοντες τὴν ἱστορίαν τῶν τελευταίων ἐτῶν, ὅτι ὅλα τὰ ἔτη τῆς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ δράσεως τοῦ στόλου μας εἶναι συνδεδεμένα μὲ μεγαλειώδη κατορθώματα. Ἑπομένως εἶχα καθῆκον.....

§192Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὁ Στόλος ἔχει μεγάλην δόξαν καὶ μεγάλας παραδόσεις, ἀλλὰ δυστυχῶς περιῆλθεν εἰς χεῖρας, αἱ ὁποῖαι τὸν κατέβασαν εἰς τοιοῦτον σημεῖον ὥστε νὰ διατάξῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ βυθισθῇ ὁ Στόλος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Τὸ σῆμα τοῦ ΕΑΜ ἀπάνω στὸν Ἀβέρωφ. (Θόρυβος).

§193Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, χάριν τῆς τιμῆς τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Στόλου, ἀλλὰ καὶ χάριν τῆς ἀληθείας, θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους βουλευτὰς νὰ ἐξετάσουν στατιστικῶς πόσας πολεμικὰς πράξεις ἐπετέλεσεν ὁ Στόλος μας καθ’ ἕκαστον ἔτος. Κύριοι βουλευταί, ὅταν θὰ ἐξετάσητε τοῦτο καὶ ὅταν θὰ ἰδῆτε ὅτι βρίθουν ὅλα τὰ ἔτη τοῦ πολέμου πράξεων ἡρωϊκῶν τοῦ Στόλου μας, ὅταν θὰ ἀνακαλύψητε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐπιχειρήσεων εἰς τὰς ὁποίας μετέσχον πολεμικὰ πλοῖα τοῦ Ἑλληνικοῦ Ναυτικοῦ καὶ ὅταν συγκρίνητε τὰς πράξεις αὐτὰς μὲ τὰς ἡμερομηνίας αἱ ὁποῖαι συνδέονται πρὸς αὐτά, τότε κύριοι, θὰ ἀπονείμητε ὅπως ἀπένειμα καὶ ἐγώ, κατεχόμενος ἀπὸ τὸ αἴσθημα τῆς Δικαιοσύνης, τιμὴν εἰς ὅλους τοὺς ἡγέτας τοῦ Ναυτικοῦ, κατὰ τὸ διάστημα τῆς πολεμικῆς πενταετίας. (Χειροκροτήματα).

§194Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. .... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§195Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄς ἐξαρθῶμεν εἰς τὸ ὕψος τῶν ἐθνικῶν συνειδήσεων καὶ ἂς ἀφήσωμεν τὰς στενωτέρας, ἴσως εἰς ἄλλας περιστάσεις κομματικὰς ἀντιλήψεις μας.

§196Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ναὶ τιμῶμεν τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικὸν ἀλλ’ ὄχι ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὡδήγησαν εἰς τὴν ἀνταρσίαν, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ εἶναι ἔξωθεν τοῦ Ναυτικοῦ. (Θόρυβος).

§197Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Γιατὶ πειράζεσθε ὅταν τιμῶμεν ὅλους καὶ θέλετε νὰ μονοπωλῆτε τὴν τιμήν; Διατὶ κύριοι κατέχεθε ἀπὸ αὐτὴν τὴν μονομέρειαν εἰς ὥρας αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦν πραγματικὴν μεγαλοφροσύνην, εἰς ὥρας τὰς ὁποίας σεῖς οἱ ἴδιοι χαρακτηρίζετε ὡς ὥρας εὑρισκομένας εἰς τὰς παραμονὰς τῆς συνεργασίας μας;

§198Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. .......... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος λόγῳ τοῦ θορύβου).

§199Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προτιμῶ, κύριοι βουλευταί, νὰ λέγω τὴν ἀλήθειαν παρὰ νὰ κολακεύω τὰ προσωπικὰ ἢ κομματικά μου αἰσθήματα. Κύριοι βουλευταί, αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Κύριοι βουλευταί, ἀφοῦ προέβημεν τὸν Δεκέμβριον εἰς τὴν διάρθρωσιν τοῦ Ναυτικοῦ βάσει τῶν κριτηρίων περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησα καὶ ἀφοῦ χάριν τῆς ἑνότητος τοῦ Ναυτικοῦ δὲν ἐπετρέπετο κατὰ τὰς ὥρας ἐκείνας νὰ προβῶμεν εἰς μεγαλυτέραν ἐκκαθάρισιν ἀπομακρύνοντες καὶ τοὺς πλοιάρχους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τυχὸν ἔπρεπε νὰ ἀπομακρυνθοῦν καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ναύαρχος νὰ ἀκολουθήσω τὸ παράδειγμά του καὶ νὰ μὴ μνημονεύω ὀνόματα, μόνον καὶ μόνον διότι εἶχον ἐπιτελέσει καὶ αὐτοὶ τὸ καθῆκον των τὸ ἐθνικὸν καὶ ἠθικόν, κατὰ τὴν καταστολὴν τοῦ κινήματος, ἀφοῦ λέγω προέβημεν εἰς τὰς ἐνεργείας αὑτάς, τὴν περίοδον αὐτήν, τὴν διεδέχθη μία περίοδος πραγματικῆς ἡσυχίας εἰς τὸ Ναυτικόν, πραγματικῆς ὁμαλότητος εἰς τὸ Ναυτικόν. Θὰ συνομολογήσω μὲ ὁποιονδήποτε ἐκ τῶν κυρίων, ὅτι πιθανὸν νὰ ὑπῆρχον καὶ ὑπόκωφοι δυσαρέσκειαι, πιθανὸν νὰ ἐξακολουθήσουν καὶ ὡρισμέναι ἐσωτερικαί, παρασκηνιακαὶ ἐνέργειαι, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει μετὰ τὴν καταστολὴν τοῦ κινήματος καὶ μετὰ τὰς μεταβολάς, αἱ ὁποῖαι μὲ τὴν ὑπογραφήν μου ἐπραγματοποιήθησαν, κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1944, τὸ Ναυτικόν, κύριοι, ἐπέρασε μίαν περίοδον ἠρεμίας. Καὶ ἐνῷ ἡ ἠρεμία αὐτή, ἔκανε ἐντύπωσιν εἰς ὅλους καὶ ἐνῷ τὰ πάντα ἐπήγαιναν, τοὐλάχιστον κατ’ ἐπίφασιν καλά, διότι σᾶς εἶπα ὑπῆρχον ὁποιαιδήποτε ἔστω ἀνωμαλίαι, ἀλλὰ αὐταὶ ἦσαν μικραὶ καὶ ἀσήμαντοι, ἐξαφνικὰ μετὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ μετὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἀνάληψιν τῆς ἐξουσίας, εἰσερχόμεθα εἰς μίαν περίοδον πλήρους, κύριοι βουλευταί, ἀναστατώσεως τῶν δυνάμεων τοῦ Ναυτικοῦ. Ἐξαφνικὰ ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου, δι’ ἑνὸς νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἐπέρασεν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ἐξουσιοδοτήσεως προεκλήθησαν μεταβολαί, εἰς βάρος ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, ὑπαγορευθεῖσαι ὑπὸ τῆς βουλιμίας ὡρισμένων κατωτέρων των καὶ διεσπάσθη ἡ ἑνότης τοῦ Ναυτικοῦ, κλίκες καὶ πάλιν ἐδημιουργήθησαν αἱ ὁποῖαι ἀλληλοεμάχοντο μεταξύ των εἰς τὸ Ναυτικὸν καὶ ἔρχεται σήμερον ὁ κ. Λόντος, ὁ ὁποῖος ἐκληρονόμησεν ὅλην αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ ἀναγκάζεται, διὰ νὰ καλύψῃ, αὐτά, τὰ ὁποῖα συνέβησαν, νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νομοσχεδίου νομιμοποιεῖ, ὅλας τὰς τυχὸν—δὲν γνωρίζω ἐὰν συνέβησαν καὶ ἀπὸ τυπικῆς ἀπόψεως—τὰς τυχὸν σημειωθείσας ἀνομίας. Ὑπάρχει, κύριοι, εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐτέθη, ὑπὸ τὴν κρίσιν σας...........

§200Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Δὲν πρόκειται νὰ νομιμοποιήσω οὐδεμίαν ἀνομίαν. Πρόκειται ἁπλῶς διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, νὰ ἀποκαταστήσω τὴν τάξιν καὶ νὰ ἐξαγάγω τὸ Ναυτικόν, ἀπὸ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον καὶ νὰ τὸ ἀποδώσω καὶ πάλιν ἤρεμον, ἵνα ἐπιδοθῇ εἰς τὸ ἐθνικόν του ἔργον. (Χειροκροτήματα).

§201Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπέβαλεν — καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν τέως Ὑπουργὸν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, ἑπομένως καὶ τῶν Ναυτικῶν, νὰ ἀναγνώσῃ τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου — ὁ κ. Λόντος ὑπέβαλεν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νομιμοποιεῖ ἀνομίας.

§202Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Θὰ ἀπαντήσω, ἀφ’ ἧς ἐξαντληθοῦν οἱ ρήτορες, οἱ ὁποῖοι θὰ ὁμιλήσουν καὶ θὰ ἀποδείξω, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ νομιμοποιήσω οὐδεμίαν ἀνομίαν. Ἡ φρασεολογία τοῦ νομοσχεδίου ἀποβλέπει εἰς ἄλλον σκοπόν. Καὶ τὸν σκοπὸν αὐτὸν ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀναλύσω. Θὰ ἴδητε ὅτι τίποτε, ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑποθέτετε δὲν ὑπάρχουν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀποκαθιστᾷ τὸ Ναυτικόν, ἀποκαθιστᾷ τὴν λειτουργίαν του καὶ πάλιν διὰ νὰ ὑπηρετήσῃ, ὅπως πάντοτε ὑπηρέτησε, τὴν Ἑλλάδα.

§203Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν, θὰ ἤμην εὐτυχὴς νὰ ἀποδείξετε, αὐτὸ τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτήν, διακηρύσσετε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγὼ δικαιοῦμαι νὰ ὑποπτεύωμαι τὴν ὕπαρξιν ἀνομιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶχον σημειωθῆ, πρὸ ἡμερῶν, κατὰ τὰς ὁποίας ἐπιδιώκετε νὰ καλύψετε καὶ δικαιοῦμαι νὰ τὸ ὑποπτεύωμαι ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀνέγνωσα τὸ ἐδάφιον 2 τοῦ ἄρθρου 12, τὸ ὁποῖον λέγει κατὰ λέξιν: «Αἱ μέχρι............ (ἀναγινώσκει)............ διὰ τοῦ παρόντος».

§204Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἐπιφυλάσσομαι νὰ σᾶς εἴπω ἐπ’ αὐτοῦ.

§205Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑπομένως δικαιοῦμαι νὰ ὑποψιασθῶ, καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ μᾶς διαφωτίσετε πῶς κυροῦνται ἐκ τῶν ὑστέρων πράξεις διοικήσεως αἱ ὁποῖαι προϋποθέτουν νόμον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου νὰ στηρίζωνται. Πῶς κυροῦνται ἐκ τῶν ὑστέρων αἱ πράξεις αὐταί, κύριοι βουλευταί; Χάριν τῆς τιμῆς καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς νὰ παρεισφρύσουν τοιαῦται διατάξεις εἰς τὰ σχέδια νόμων ἢ ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἐὰν παρεισφρύσουν, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ βγοῦν ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὡς τετελεσμένα νομοθετήματα. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐὰν ὑπῆρχον, ἐξ ἀβλεψίας, ὡρισμένων ὑπηρεσιῶν, ὡρισμέναι παρατυπίαι, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν,—καὶ ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὁλόκληρον καὶ πρὸς τὴν πλειοψηφίαν —κύριοι, ἀντιμετωπίσατε μὲ ὑψηλὸν ἐθνικὸν φρόνημα, τὸ ἐνδεχόμενον μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, ἀνατρεπούσης μίαν τυχὸν παράτυπον ἐνέργειάν σας. Δὲν εἶναι βαρὺ ἁμάρτημα νὰ περιπέσῃ τις εἰς παρατυπίαν. Ἐὰν ἦτο ἀδύνατος ἡ παρατυπία, δὲν θὰ ἱδρύαμεν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἀλλὰ ἐάν, κύριε Ὑπουργέ, κύριοι βουλευταί τῆς πλειοψηφίας, αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω εἶναι ἀληθές, ἔ τότε, κύριοι, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ψηφισθῇ. Κύριοι, ὕστερα ἀπὸ τὰς ἀναστατώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν εἰς τὸ Ναυτικὸν ἐπὶ 2 ὁλόκληρα ἔτη, εἶχον περιέλθει τὰ πράγματα ἀπὸ ἀπόψεως ἐσωτερικῆς εἰς κατάστασιν πραγματικῆς καὶ πρωτοφανοῦς, δύναμαι νὰ εἴπω ἐν καιρῷ εἰρήνης τοὐλάχιστον ἠρεμίας μετὰ ἀπὸ αὐτὴν τὴν περίοδον, ὁ κύριος Ὑπουργὸς εὔχομαι νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν καὶ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν καὶ τὴν ἠρεμίαν τῶν πνευμάτων. Τὸν εἰδοποιῶ, διότι πιθανὸν νὰ μὴ τὸ γνωρίζῃ, ἐγὼ ὡρκίσθην τρεῖς φορὰς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ γνωρίζω τὰ πράγματα τοῦ Ναυτικοῦ, γνωρίζω τὴν πραγματικότητα, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸ Ναυτικόν. Εἰδοποιῶ λοιπὸν τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅτι ἐνεδώσατε, ὄχι σεῖς, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις προηγουμένως, εἰς ὀρέξεις καὶ εἰς ἀξιώσεις μιᾶς μικρᾶς κλίκας ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ. Δὲν γνωρίζω, μπορεῖ μεταξὺ αὐτῶν νὰ εἶναι καί τινες, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν καὶ ἀξίζουν πᾶσαν τιμήν, ἀλλὰ δὲν ἔχουν δικαίωμα, βασιζόμενοι ἐπὶ οἱουδήποτε τίτλου νὰ δημιουργοῦν κλίκας καὶ νὰ διευθύνουν τὸ Ὑπουργεῖον. Ὀνειροπολεῖτε, κύριε Ὑπουργέ, ὅπως εἴπατε, νὰ ἀποκαταστήσητε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν τὴν ἡγεσίαν τὴν πολιτικήν. Ἔχετε δίκαιον, συμφωνῶ ἀπολύτως πρὸς τὴν προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν ἐπαγγέλλεσθε καὶ τὴν ὁποίαν ἐκλαμβάνω σύμφωνον ἀπολύτως πρὸς τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκετε. Ἐὰν τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1944 ἐγὼ ἔμεινα μὲ τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος εἶχε προηγουμένως ψηφισθῆ ἐνῷ ἐγνώριζον ὅτι ἔπρεπεν ὁ νόμος αὐτὸς ἐν πολλοῖς νὰ τροποποιηθῇ διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ καὶ ἡ ὑφ’ ἡμῶν ἐπιδιωκομένη ἀνασυγκρότησις τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας, ἐὰν δὲν τὸ ἔκαμα τότε, φαντάζομαι ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ μὲ δικαιώσῃ· ἡ περίοδος αἱ ὧραι ἦσαν τοιαῦται, ὥστε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσω ἕως ἐκεῖ. Ἀλλὰ σήμερον, ἐνῷ ἐπιδιώκετε τοῦτο, ἐνῷ ἐπιδιώκετε ἐκ νέου ἡ πολιτικὴ ἡγεσία νὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας, ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριά, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν, ἔχετε κληρονομήσει μίαν κατάστασιν δημιουργηθεῖσαν ἀπὸ μίαν κλίκαν, ἡ ὁποία διευθύνει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. (Θόρυβος).

§206Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ἐπαναλαμβάνετε κατὰ κόρον τὴν ὕπαρξιν κλίκας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν κατὰ τὸν κατηγορηματικώτερον τρόπον ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε δὲν εἶναι ἀκριβές. Οὐδεμίαν κλίκαν ἀντελήφθην ὑπάρχουσαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Τὰ πράγματα τοῦ Ναυτικοῦ λειτουργοῦν, ἀφ’ ἧς τοὐλάχιστον ἐγὼ ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον, κανονικῶς. Ἐὰν ὑπάρχῃ διαταραχή, δὲν εἶναι διότι δὲν λειτουργεῖ κανονικῶς τὸ Ναυτικόν, ἡ διαταραχὴ ἔγκειται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἀποσυμφόρησιν, διότι πρέπει νὰ κρατήσωμεν τὰ στελέχη, τὰ ὁποῖα προβλέπει ἡ ὀργάνωσις τοῦ Ναυτικοῦ, οἱ δὲ ὑπόλοιποι νὰ ἐξέλθουν, ὄχι διότι δὲν εἶναι καλοὶ ἀξιωματικοί, ἀλλὰ διότι δὲν εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ κρατηθοῦν, διότι ὁ ἀριθμὸς δὲν ἐπιτρέπει νὰ κρατηθοῦν, ὥστε οἱ ὑπολειπόμενοι, γνωρίζοντες τὴν θέσιν των, γνωρίζοντες τὴν ἀποστολήν των, γνωρίζοντες τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσφέρουν, γνωρίζοντες ὅτι ἔχουν πλέον ὁριστικῶς παραμείνει εἰς τὸ Ναυτικόν, ἐπιδοθοῦν εἰς τὸ ἔργον των καὶ ἐξυπηρετήσουν τὸν τόπον, τὸ Ναυτικὸν καὶ τὴν Πατρίδα. (Χειροκροτήματα).

§207Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εὔχομαι νὰ πραγματοποιήσῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπαγγέλλεται. Ἐγὼ ὅμως δὲν τὸ βλέπω πραγματοποιούμενον διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἐλπίζω καὶ εὔχομαι ὅμως νὰ διαψευσθῶ. Ὁπωσδήποτε ὀφείλει ἡ Βουλή, ἐὰν τιμᾷ τὸν ἑαυτόν της καὶ τὴν ἔννοιαν τοῦ Κράτους, νὰ ἀπαλείψῃ τὴν διάταξιν ἡ ὁποία ἐκ τῶν ὑστέρων νομιμοποιεῖ πράξεις ἀνόμους, πράξεις παρατύπους. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ εἶναι εἰσέτι ἐννέα ἐγγεγραμμένοι ἵνα ὁμιλήσουν, θὰ παρακαλέσω ἐφ’ ὅσον δέχεται ἡ Ἀντιπολίτευσις, νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν αὔριον.

§209ΦΩΝΑΙ. (Ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ὄχι, ὄχι. Αὔριον εἶναι ἡμέρα Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. (Θόρυβος).

§210Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν μπορεῖ νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ καμμία τροποποίησις.

§212Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει ὅτι ἡ Παρασκευὴ εἶναι ἡμέρα Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Οὔτε σεῖς, οὔτε ἀπόφασις τῆς Βουλῆς μπορεῖ νὰ τροποποιήσῃ τὸν Κανονισμόν.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν Κανονισμὸν τὸν γνωρίζω ἐπίσης καλά. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ συνεδρίασις κατὰ τὸ πλεῖστον μέρος κατηναλώθη εἰς συζήτησιν ἐκτὸς τοῦ θέματος τοῦ νομοσχεδίου, ἠρώτησα μήπως ἡ Ἀντιπολίτευσις δέχεται νὰ γίνῃ αὔριον συνέχισις τῆς συζητήσεως. Ἐὰν δὲν δέχεται νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν. Ὁ κύριος Γ. Βασιλειάδης ἔχει τὸν λόγον.

§214Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένῃ ἐκκρεμὴς ἡ ψήφισις τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν, ἡ δήλωσις τῆς ἀντιπολιτεύσεως ὅτι δὲν συναινεῖ εἰς τὸ νὰ συνεχισθῇ αὔριον ἡ συζήτησις καθιστᾷ ἐπιτακτικὴν τὴν ἀνάγκην νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν μέχρις ὅτου ψηφισθοῦν τὰ νομοσχέδια. Ἐὰν θέλετε νὰ διακόψωμεν ἐπὶ ἡμίσειαν ἢ καὶ μίαν ὥραν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν διὰ νὰ συνεχίσωμεν μέχρι πρωΐας. Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. βουλευτάς, νὰ ἐπανέλθουν μετὰ τὸ φαγητόν. Εἶναι ἀνάγκη διὰ τὸ Ναυτικὸν νὰ τελειώσῃ ἀπόψε ἡ συζήτησις.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ διακόψωμεν διὰ μίαν ὥραν;

§216ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ μίαν ὥραν. (Ὥρα 10.20′ μ. μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.50′ μ. μ.).

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως δεχθῇ καὶ ψηφισθοῦν πρὸ τῆς συνεχίσεως τῆς ἑνιαίας συζητήσεως ἐπὶ τῶν τριῶν ναυτικῶν νομοσχεδίων, ὅσα ἐκ τῶν νομοσχεδίων τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως δὲν ἔχουν συζήτησιν.

§219ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§221Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8 νομοσχέδιον τῆς χθεσινῆς ἡμερησίας διατάξεως δὲν εἶναι ἀναγεγραμμένον σήμερον. Διατί;

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναγραφῇ αὔριον.

§223Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκον.). Παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῇ αὔριον.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου παρατάσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων».

§225ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τοῦ τρόπου παρατάσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων».

§227ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 10 τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59)1945 Συντακτικῆς Πράξεως».

§229ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς δευτέραν συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 10 τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59)1945 Συντακτικῆς Πράξεως». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 10)11 Μαΐου 1946 «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1172)46 Α. Ν. «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1091)46 Α. Ν.».

§231ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 10)11 Μαΐου 1946 «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1172)46 Α. Ν. «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1091)46 Α. Ν.». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιβολῆς ἀναγκαστικῆς εἰσφορᾶς τῶν ἠσφαλισμένων εἰς τὸ Ταμεῖον Συντάξεως Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Ἑλλάδος (Τ.Ε.Β.Ε.) πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Γενικῆς Συνοσπονδίας τῶν Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν τῆς Ἑλλάδος».

§233ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐπιβολῆς ἀναγκαστικῆς εἰσφορᾶς τῶν ἠσφαλισμένων εἰς τὸ Ταμεῖον Συντάξεως Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Ἑλλάδος (Τ.Ε.Β.Ε.) πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας τῶν Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν τῆς Ἑλλάδος». Βʹ Συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συγχωνεύσεως τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας Κατερίνης Α. Ε. μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας Α. Ε.».

§235ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συγχωνεύσεως τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας Κατερίνης Α. Ε. μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας Α. Ε.». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1946–47 οἰκονομικὰ ἔτη πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1946–47».

§237ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1946–47 οἰκονομικὰ ἔτη πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν Εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν Ἐξόδων τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1946–47». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀδικημάτων καταναλωτῶν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας».

§239ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀδικημάτων καταναλωτῶν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ ὀργανικῶν θέσεων καὶ προσωπικοῦ ἐνίων σιδηροδρομικῶν δικτύων καὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀφορώντων τὸ προσωπικὸν αὐτῶν».

§241ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ ὀργανικῶν θέσεων καὶ προσωπικοῦ ἐνίων σιδηροδρομικῶν δικτύων καὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀφορώντων τὸ προσωπικὸν αὐτῶν». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν περὶ ἱεροκηρύκων διατάξεων καὶ εἰς τὴν νῆσον Κρήτην καὶ περὶ τοῦ τρόπου διαθέσεως τῶν προσόδων τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας Κρήτης».

§243ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν περὶ ἱεροκηρύκων διατάξεων καὶ εἰς τὴν νῆσον Κρήτην καὶ περὶ τοῦ τρόπου διαθέσεως τῶν προσόδων τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας Κρήτης». Συνεχίζεται ἡ ἑνιαία συζήτησις ἐπὶ τῶν ναυτικῶν νομοσχεδίων. Ὁ κ. Α. Τριανταφυλλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§245Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Τριανταφυλλίδης μοὶ παρεχώρησε τὴν σειράν του καὶ ἑπομένως θὰ ὁμιλήσω τώρα ἐγώ.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει καλῶς. Ὁ κ. Γ. Βασιλειάδης ἔχει τὸν λόγον.

§247Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὅταν κατὰ τὴν ἀπογευματινὴν συνεδρίασιν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς Ναύαρχος κ. Σακελλαρίου ὡς εἰσηγητὴς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἐξέθεσε τὰς προσωπικάς του ἀντιλήψεις ἐπὶ τῆς ἐν γένει καταστάσεως καὶ δράσεως τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ, κατὰ τὴν περίοδον 1940 μέχρι καὶ τῆς σήμερον, ὡς ἐνθυμεῖσθε, διέκοψα αὐτὸν καὶ ἠρώτησα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ καθορίσῃ ἐὰν συζητοῦμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπὸ κρίσιν ἢ ἱστοροῦμεν τὰ τοῦ ναυτικοῦ, ὁπότε φυσικὰ ἠδύνατο ἕκαστος νὰ ἀναπτύξῃ τὰς ἀπόψεις αὐτοῦ. Ἡ πλειοψηφία τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἤκουε μὲ μεγάλην αὐταρέσκειαν τὰ λεγόμενα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου βουλευτοῦ Ἀττικοβοιωτίας, ναυάρχου Σακελλαρίου, ἀνεξαρτήτου μὲν βουλευτοῦ ἐκλεγέντος ὅμως εἰς τὸ ψηφοδέλτιον τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος.

§248Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Θὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν. Ἐπῆρα τόσους σταυροὺς ὅσους οὐδεὶς ἄλλος καὶ τοὺς ὁποίους σεῖς θὰ ὀνειρεύεσθε καθ’ ὅλην τὴν ζωήν σας.

§249ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Ἐξελέγητε ὅμως ὑπὸ τὴν σημαίαν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος.

§250Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐπῆρα τοὺς σταυροὺς προτιμήσεως ὡς ἄτομον εἰς τὸν μεγαλύτερον νομὸν τῆς Ἑλλάδος καὶ τοὺς ὁποίους θὰ ηὔχετο πᾶς τις ἐξ ὑμῶν νὰ εἶχε.

§251Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν. Ἔλεγον λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ πλειοψηφία τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος αὐταρέσκως ἤκουε τὸν ὁμιλοῦντα διότι φυσικὰ ἐκ τῶν λόγων του ἤλπισεν πρὸς στιγμὴν ὅτι ἠδύνατο νὰ προσπορισθῇ κομματικὰ ὀφέλη ἢ ἐντυπώσεις παρὰ τῇ κοινῇ γνώμῃ. Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ σᾶς δηλώσω, ὅτι δὲν θὰ ἀκολουθήσω τὸν τρόπον, τὸν ἥκιστα Κοινοβουλευτικόν, τὸν ὁποῖον ἠκολούθησεν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος. Καὶ δικαιολογῶ τοῦτο ὡς ὀφειλόμενον εἰς ἔλλειψιν Κοινοβουλευτικῆς πείρας, διότι, φυσικά, ὁ συνάδελφος, διὰ πρώτην φορὰν εἰσερχόμενος εἰς τὸ Κοινοβούλιον, δὲν ἔχει ἀποκτήσει ἀκόμη τὴν πεῖραν ἐκείνην, μὲ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ὁμιλῇ τις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ὁμολογῶ, ὅτι ὁ λόγος τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἦτο ἕνας λίβελλος, λίβελλος στρεφόμενος πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις! Ἐναντίον τοῦ Ναυτικοῦ καὶ τῆς ἡγεσίας αὐτοῦ, ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως Μέσης Ἀνατολῆς, ἐναντίον προσώπων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, ἀλλά κατέληξε πραγματικῶς, κύριοι, νὰ εἶναι ἕνας λίβελλος ἐναντίον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ὁμιλίας του.

§252Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Καὶ σὺ ἀγανακτεῖς γι’ αὐτό;

§253Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Καθόλου, εἶναι δέ, λέγω, ἕνας λίβελλος ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, διότι οὔτε ὀλίγον, οὔτε πολύ, ἐδήλωσεν ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὁ συνάδελφος Ναύαρχος, αὐτός, ὁ ὁποῖος μάλιστα ἐζήτησε τὴν ἄδειαν ἀπὸ τὴν Βουλήν, νὰ τὰ εἴπῃ ὡς ὁ μόνος ἁρμόδιος, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ὁμιλῇ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ζητημάτων καὶ εἶπεν ἐπισήμως, ὅτι τὸ Ναυτικὸν εὑρίσκεται ἐν διαλύσει. Ἀλλὰ τὸ ἐρώτημα εἶναι, πότε διελύθη τὸ Ναυτικόν; Τὸ Ναυτικὸν πράγματι, ἂν διελύθη, διελύθη τὸ τελευταῖον ὀκτάμηνον. Ἑπομένως ὅλαι αἱ κατηγορίαι, τὰς ὁποίας ἀπήγγειλεν ὁ συνάδελφος ἐξ Ἀττικοβοιωτίας, οὐσιαστικῶς στρέφονται εἰς μίαν πολεμικὴν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, διότι καταδικάζει καὶ καταγγέλλει αὐτήν, ὅτι διέλυσε τὸ Πολεμικὸν Ναυτικόν, καὶ ἐπὶ τούτου συμφωνοῦμεν. Τὸ διέλυσε δὲ παρὰ τὰς προσπαθείας μας, ἃς ἡμεῖς, ὡς ἀντιπολίτευσις, κατεβάλομεν, ὥστε νὰ συγκρατήσωμεν τὸν κατήφορον, εἰς τὸν ὁποῖον ἐφέρετο ἡ διοίκησις καὶ ἡ ἡγεσία τοῦ Ναυτικοῦ, ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: Ὑπῆρχε κανεὶς λόγος, κύριοι συνάδελφοι, νὰ παρασυρώμεθα ἀπὸ κομματικὴν ἐμπάθειαν, εἴτε ἀπὸ προσωπικά, διὰ νὰ καταλύσωμεν τὸ ὅπλον τοῦτο; Φοβοῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὁμιλῶν ὁ συνάδελφος ἐξ Ἀττικοβοιωτίας, ἀπὸ τοῦ βήματος, ἐνόμισεν ὅτι εἶναι ὁ χθεσινὸς Ναύαρχος, ἐλησμόνησεν, ὅτι εἶναι ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσῃ ἀμερολήπτως καὶ νὰ ἀρθῇ ὑπεράνω προσωπικῶν παθῶν, ὑπεράνω διενέξεων, αἱ ὁποῖαι πιθανὸν νὰ εἶχον δημιουργηθῆ κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν του ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ. Πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ἐνεφιλοχώρησε καὶ ἕνα αἴσθημα ζηλόφθονον, λόγῳ προαγωγῆς ὡρισμένων ἀξιωματικῶν εἰς τοὺς ἀνωτάτους βαθμούς. Ἀπηύθυνε συγχρόνως κατηγορίας ἐναντίον ἐκλεκτοῦ μέλους τοῦ Κοινοβουλίου, ἐναντίον τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, τὰς ὁποίας ἀνέτρεψεν ἡ πλήρης ἀγόρευσις τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ἀποκατέστησε τὴν ἀλήθειαν καὶ ἔθεσεν εἰς τὴν θέσιν των τὰ πραγματικῶς λαβόντα χώραν ἐν Μέσῃ Ἀνατολῇ. Ἡ ὁμιλία τοῦ κ. Κανελλοπούλου μὲ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν εὐγένειαν, ἀπεστόμωσε, κυριολεκτικῶς καὶ ἀνέτρεψεν τὰς κατηγορίας, τὰς ἀβασίμους κατηγορίας, τὰς ὁποίας ἐξεστόμισεν ἐναντίον του. Κύριοι δὲν θὰ ὁμιλήσω μὲ τὴν γλῶσσαν τὴν αὐστηρὰν καὶ τραχεῖαν. Θὰ ὁμιλήσω ὅμως τὴν γλῶσσαν τῆς πικρᾶς ἀληθείας. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ, διατὶ ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες ἔχομεν τὸ ἐλάττωμα πάντοτε νὰ δυσφημῶμεν τὰ τοῦ οἴκου μας καὶ μάλιστα εἰς περίοδον κρίσιμον, οἵα ἡ σημερινή. Εἶναι κανεὶς ὁ ἀμφισβητῶν, ὅτι μετὰ τὴν κατάληψιν τῆς δυσμοίρου χώρας μας ὑπὸ τῶν κατακτητῶν, ὅτι τὸ Ναυτικόν μας πραγματικῶς προσέφερεν ὑπηρεσίας ὑψίστας εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν Συμμαχικόν, ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ὕμνησαν ὅλοι μας οἱ Σύμμαχοι, διὰ τὴν ἀνωτερότητα τῶν στελεχῶν μας, διὰ τὴν γενναιότητα τῶν πληρωμάτων μας, ὄχι δὲ μόνον τοῦ Πολεμικοῦ μας Ναυτικοῦ, ἀλλὰ ἰδιαιτέρως καὶ τοῦ Ἐμπορικοῦ μας Ναυτικοῦ. Ὑπάρχει λοιπὸν κανεὶς λόγος, κύριοι, νὰ ἐρχώμεθα ἡμεῖς νὰ κατηγοροῦμεν τὴν ἔνδοξον ἱστορίαν μας; Ὁμολογῶ ὅτι τοῦτο μοῦ κάμνει κατάπληξιν. Τὸ Πολεμικὸν Ναυτικὸν δὲν ἔχει ἀνάγκην, κύριοι, τῶν καλῶν λόγων τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου. Τὸ Πολεμικὸν Ναυτικὸν ἔχει ἀναγράψει τὴν ἱστορίαν του, χρυσοῖς γράμμασι, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ. (Χειροκροτήματα) καὶ ἡ ὁποία ἔχει ἀναγνωρισθῆ διεθνῶς. Ἑπομένως νομίζω ὅτι δὲν εἶναι οὔτε πρέπον, οὔτε ἐπωφελές, δὲν προσφέρομεν κἂν ἐθνικὴν ὑπηρεσίαν ὅταν ἐπιδιώκωμεν νὰ δυσφημῶμεν πότε τὸ ἓν ὅπλον καὶ πότε τὸ ἄλλο διὰ μικρᾶς ἀπειθαρχίας, θέλετε νὰ εἴπω καὶ διὰ σημειωθείσας ἀνταρσίας. Νὰ τὰ δεχθῶ, κύριοι. Ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει σας τὸ ἑξῆς: Ὅτι παρόμοια παραπτώματα καὶ παρόμοιαι ἀνταρσίαι ἔλαβον χώραν καὶ ἐπὶ ἄλλων συμμαχικῶν πλοίων, κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου, συνεπείᾳ τῆς μακροχρονίου ἐκστρατείας. Ὅταν πληρώματα καὶ ἀξιωματικοὶ εὑρέθησαν ἐπὶ 4 καὶ 5 χρόνια μακρὰν τῶν ἑστιῶν των, ἐγεννήθησαν καὶ ἐδημιουργήθησαν πράγματι τοιαῦται ἀνωμαλίαι, τὰς ὁποίας ὄχι μόνον κατέπνιξαν αἱ Ἀνώτεραι διοικήσεις ἀλλὰ καὶ ἀπέκρυψαν. Ἡμεῖς κάμνομεν ἐντελῶς τὸ ἀντίθετον, τὰ φέρομεν εἰς τὴν δημοσιότητα—πότε δέ; Τὴν στιγμὴν ἀκριβῶς ποὺ ἔχομεν κάθε συμφέρον νὰ διακηρύξωμεν ὅτι τὸ Πολεμικόν μας Ναυτικὸν προσέφερεν ὑπηρεσίας καὶ συνέβαλεν εἰς τὴν νίκην τὴν συμμαχικήν. Μάλιστα, κύριοι, ὑπῆρξεν ἐποχὴ κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος τοῦ πολέμου, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁλόκληρος ἡ Ἀνατολικὴ Μεσόγειος ἐτηρεῖτο ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ. Ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὶ προσφέρομεν εἰς τὴν Πατρίδα, τὶ προσφέρομεν εἰς τὸ Σῶμα κατηγοροῦντες τὴν ἡγεσίαν αὐτοῦ. Ἁπλῶς δίδομεν μίαν δόσιν πικροῦ δηλητηρίου εἰς τοὺς ἄνδρας ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν, οἱ ὁποῖοι διεκινδύνευσαν ἐπὶ τόσα ἔτη, ἀγωνιζόμενοι εἰς ἀφιλοξένους θαλάσσας πέραν τῆς Μεσογείου εἰς τοὺς ὠκεανοὺς διὰ νὰ τιμήσουν τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν. Δὲν νομίζω εἰλικρινῶς, κύριε συνάδελφε, ὅτι προσφέρετε ὑπηρεσίαν ὅταν ὁμιλῆτε οὕτω καὶ προφέρετε φράσεις βαρείας τὰς ὁποίας δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω.

§254Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Φαίνεται θὰ κοιμώσαστε ὅταν ὡμιλοῦσα.

§255Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἀπατᾶσθε, κύριε συνάδελφε, δὲν ἐκοιμώμην. Εἴπατε καὶ λέξεις «σαπρία», «σπεῖρα», κ.λ.π. Τί σπεῖρα ἦτο; Σπεῖρα λωποδυτῶν; Ὄχι. Ἦτο σπεῖρα ἡρώων, οἱ ὁποῖοι προσέφερον ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα, οἱ ὁποῖοι ἐτίμησαν τὴν Ἑλληνικὴν Πατρίδα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος μὲ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν εὐγένειαν τῆς ὁμιλίας του, νομίζω ὅτι περιέβαλεν καὶ ὑμᾶς κύριε συνάδελφε μὲ τοὺς καλυτέρους τίτλους τιμῆς διὰ τὰς ὑπηρεσίας σας.

§256Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Δὲν τοὺς ἐπεζήτησα.

§257Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Εἶχε τὴν πρόθεσιν, τὴν αὐτοπροαίρετον διάθεσιν νὰ τὸ κάμῃ. Συμφωνῶ ἐν μέρει μὲ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος. Γνωριζόμεθα πολὺ καλά. Κατὰ τὸ 1912, συνεπολεμήσαμεν ἐπὶ τοῦ Θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ», εἰς τὴν ναυμαχίαν τῆς Ἕλλης καὶ τῆς Λήμνου, καὶ πραγματικῶς ὑπήρξατε ἱκανὸς ἀξιωματικός. Τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, κύριοι, δὲν ἐκομματίσθη καὶ εἶναι μία ἀδικία τὸ νὰ λέγεται ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐν συνεχείᾳ τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων ποὺ ἀκολουθοῦν τὴν μεγάλην πολιτικὴν τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, ἠθέλησαν ποτὲ νὰ κομματισθοῦν καὶ μάλιστα μεταξὺ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ἐὰν εἰς ὡρισμένας ἐποχὰς ἠναγκάσθη νὰ λάβῃ μέτρα προληπτικὰ — μὴ λησμονῆτε ὅτι διεξήγετο ἕνας μεγάλος παγκόσμιος πόλεμος καὶ εὑρέθησαν δυστυχῶς στελέχη τινὰ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τὰ ὁποῖα ἠθέλησαν νὰ ὑπονομεύσουν τὸ ἔργον τοῦ Μεγάλου Ἕλληνος— ἠναγκάσθη νὰ λάβῃ μέτρα προληπτικὰ διὰ νὰ ἐπιφέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησε τὴν Ἑλλάδα ἐκείνην, τὴν Ἑλλάδα τῶν πέντε θαλασσῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Ἀπόδειξις ὅτι δὲν ἐκομματίσθη τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω εἶναι ὅτι ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κατὰ τὸ 1932 εἶχον ὑμᾶς, κύριε Ναύαρχε, ὡς ἀντιπλοίαρχον τότε διοικητὴν μιᾶς ὑπηρεσίας σοβαρωτάτης καὶ ἐνθυμεῖσθε πολὺ καλά μὲ ποίαν ἀμεροληψίαν διηύθυνα τὰ τοῦ Ναυτικοῦ. Ἑπομένως δὲν δύνασθε νὰ εἰπῆτε ὅτι ἡ πολιτικὴ ὑπεισῆλθεν εἰς τὸ Ναυτικόν, ὑπονοοῦντες ἡμᾶς. Ὄχι, κύριε συνάδελφε, σφάλλεσθε. Ἀλλ’ ἡ ἔκτοτε ὑπηρεσία σας —ἂν καὶ σᾶς ἀναγνωρίζω διοικητικὴν ἱκανότητα—δὲν δύναται νὰ φθάνῃ μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἐπικρίνετε τὰ πάντα, διότι προήχθησαν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἐπὶ ἔτη ἐπολέμησαν, ἐπὶ ἔτη ἠγωνίσθησαν καὶ διότι ὡς ἐπίστεψιν τῶν ἀγώνων των, τῶν προσπαθειῶν των χάριν τῆς νίκης τὴν ὁποίαν ἐπεδίωκον, ἔλαβον ἕνα βαθμὸν Ναυάρχου, δηλαδὴ Γενικοῦ Διευθυντοῦ.

§258Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Κύριε συνάδελφε, τὸ νομοσχέδιον πότε θὰ τὸ ψηφίσωμεν;

§259Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Νὰ μὴ ἐρωτᾶτε ἐμέ.

§260Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Σᾶς ἐρωτῶ.

§261Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα του. (Γέλωτες).

§262Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Τὶ σχέσιν ἔχουν αὐτὰ μὲ τὸ νομοσχέδιον; Ἔτσι θὰ χρειασθοῦμε 15 συνεδριάσεις διὰ νὰ τελειώσωμε.

§263Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, καλὸν θὰ εἶναι νὰ συγκρατηθῶμεν ἕως ἐδῶ, καλὸν θὰ εἶναι νὰ μὴ ἐξετάσωμεν οὔτε πῶς ὁ Ναύαρχος καὶ ἀγαπητὸς συνάδελφος, μὲ τὸν ὁποῖον ἡ περίστασις μὲ ἔφερεν εἰς ὀξεῖαν ἀντίθεσιν πῶς καὶ πότε ἐγένετο Ναύαρχος. Ἐγένετο ἐν εἰρήνῃ καὶ μάλιστα εἰς μίαν θλιβερὰν ἐσωτερικὴν περίοδον. Ἦτο τέλος ἑπόμενον νὰ γίνουν καὶ 2–3 ἄλλοι Ναύαρχοι, ἀλλὰ πότε; Κατόπιν πενταετοῦς πολέμου καὶ μάλιστα πολέμου νικηφόρου. Ἔγιναν Ναύαρχοι, καθὼς πολὺ ὀρθὰ ἀνέπτυξε τὸ ζήτημα ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος εἶπεν: «Εὑρήκαμε μίαν κατάστασιν ἐν τῷ Ναυτικῷ». Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ἡ κατάστασις αὐτή, δὲν ἦτο ἡ ἰδεώδης, ἡ κατάστασις αὐτὴ δὲν ἦτο ἡ τελεία. Ἀνθρώπινον ἐπὶ τέλους εἶναι νὰ γίνωνται καὶ μερικὰ σφάλματα. Δὲν εἴμεθα τέλειοι. Εἴχομεν ὅμως μίαν κατάστασιν ἐν τῷ Ναυτικῷ ἰσορροπίας, ἀναγνωριζομένην ὄχι μόνον παρ’ ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τῶν Συμμάχων μας τῶν μεγάλων Ναυτικῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσουν τὰς ὑπηρεσίας καὶ τὸ ἔργον των καλύτερον ἀπὸ ἡμᾶς ἐδῶ, οἱ ὁποῖοι, ὅπως ἐλέχθη, ἀπὸ τοῦ γραφείου μας καὶ ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς εἴμεθα πάντοτε πρόθυμοι νὰ ἐπικρίνωμεν, νὰ κατακρίνωμεν καὶ νὰ καταδικάζωμεν χωρὶς νὰ ἐξετάζωμεν τὴν οὐσίαν καὶ τὴν πραγματικὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν πραγματικῶς εὑρίσκεται τὸ κάθε θέμα». Κύριοι, ὁμολογῶ ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι τὰς ὁποίας προσέφερε τὸ πολεμικὸν Ναυτικὸν, εἶναι τόσον μεγάλαι, ὥστε ἡ ἰδική μου συνηγορία εἶναι περιττή. Ἐλέχθη ἐπίσης, ὅτι, ἀφ’ ἧς ἐποχῆς μπῆκε ἡ πολιτικὴ μέσα στὸ Ναυτικόν, ἀπὸ τότε τὸ Ναυτικὸν ἤρχισε νὰ διαλύεται, αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθὲς καὶ δὲν εἶναι ἀληθὲς διὰ τὸν ἑξῆς λόγον· ὅτι ἡ διάλυσις τοῦ Ναυτικοῦ ἀτυχῶς ἦτο ἓν δυσάρεστον συνεπακολούθημα τῆς κατοχῆς τῆς Χώρας μας ὑπὸ τῶν κατακτητῶν. Ὅπως ἐλέχθη, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι ἀπὸ τὸν συνάδελφον ἐκ Πειραιῶς κ. Κιζάνη, ἡ μεγαλυτέρα πολεμικὴ Μονάς, ἡ ὁποία ἦτο εἰς τὸν Στόλον μας, τὸ ἔνδοξον θωρηκτὸν «Ἀβέρωφ» εὑρίσκετο μαχητικῶς ἐν διαλύσει, καὶ δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἀποπλεύσῃ ἔξω τῶν Ἑλληνικῶν Ὑδάτων πρὸς συνέχισιν τοῦ ἀγῶνος, καὶ εὐτυχῶς ὅτι εὑρέθηκε ἕνας Ἀρχιμανδρίτης, ὁ ὁποῖος τὸν ὡδήγησεν ἔξω. (Χειροκροτήματα).

§264Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Εἶναι ὡραῖα τὰ εὐφυολογήματα. Ὁ Ἀβέρωφ ἔφυγε μὲ πλοίαρχον τὸν ἀείμνηστον Βλαχόπουλον καὶ μὲ ὕπαρχον τὸν τότε Πλωτάρχην Δαμηλάκην καὶ ὁ Κυβερνήτης του ἐπέβη αὐτοῦ εἰς τὴν Ὕδραν καὶ ὡδήγησεν τὸ πλοῖον κάτω.

§265Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἠθέλησε νὰ μὲ διακόψῃ, διὰ νὰ δημιουργήσῃ καὶ πάλιν ἐντυπώσεις, αἱ ὁποῖαι ὅμως ἀντιστρέφονται. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ μακαρίτης Ἀντιπλοίαρχος Βλαχόπουλος ἐπέβη τοῦ Ἀβέρωφ, ὅταν, λόγῳ τῆς ἀπειρίας τοῦ Σημαιοφόρου Ἡλιομαρκάκη καὶ τοῦ ἱερέως τοῦ Στόλου, ὁ ὁποῖος ἀκόμη δὲν εἶχε τὰ ναυτικὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ὁρίζει ὁ νόμος τοῦ κ. Μαυρομιχάλη (γέλωτες), ὥστε νὰ δύναται νὰ κάμῃ καὶ τὸν ἀξιωματικὸν τῆς πορείας, μὴ δυνάμενον τὸ θωρηκτὸν νὰ πλεύσῃ πρὸς Αἴγυπτον, ἐσπευσμένως παρὰ τὴν Ζούρβαν τῆς Ὕδρας ἐπέβη τοῦ θωρηκτοῦ καὶ ἀνέλαβε τὴν διοίκησίν του. Ἀλλὰ ἦσαν καὶ ἄλλα ἀντιτορπιλλικά, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπέπλευσαν ἐγκαίρως καὶ τὸ σοβαρώτερον ὅλων ἦτο ὅτι δὲν εἶχον ληφθῆ τὰ ἀπαραίτητα μέτρα ἐγκαίρως, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐβλέπαμεν τὸν κίνδυνον ἐπερχόμενον, καθ’ ἣν στιγμὴν ἦτο γνωστὸν ὅτι ἐγένετο ἡ ἀποστράτευσις καὶ ἡ διάλυσις τοῦ στρατοῦ καὶ τὰ συμμαχικὰ στρατεύματα, μὴ δυνάμενα νὰ τηρήσουν τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας, ἠναγκάζοντο νὰ ἀποχωρήσουν ἀπὸ τὰς ἐσχατιὰς καὶ τὰ ἀκρογιάλια τῆς Ἑλλάδος. Παρ’ ὅλα ταῦτα δὲν ἐπρονόησε τὸ Ἑλληνικὸν ναυτικὸν ἐπιτελεῖον, τοῦ ὁποίου ἀρχηγὸς ἦτο ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀττικοβοιωτίας, διὰ τὴν διάσωσιν τοῦ ἐμπορικοῦ μας στόλου, καὶ σήμερον ὑφιστάμεθα τὰς συνεπείας τῆς καταστροφῆς αὐτῆς. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶχον κἂν τότε καταστρωθῆ τὰ σχέδια τῆς ἀμύνης καὶ τῆς διασώσεως τοῦ στόλου. Ἐπίσης ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀττικοβοιωτίας, ὁμιλῶν ἐπὶ ἑνὸς νόμου, τοῦ ὁποίου ἐξήγησε τὴν πατρότητα ὁ ἔντιμος συνάδελφος καὶ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, εἶπεν ὅτι, ἦτο λίαν φειδωλὸς εἰς τὴν βιομηχανίαν τῶν νόμων κατὰ τὰ ἔτη 1941–1942. Ἐπίσης εἶπεν ὅτι ἕνα πνεῦμα σπατάλης, ἕνα πνεῦμα διασπαθίσεως τοῦ δημοσίου χρήματος εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διακρίνει τὰς Κυβερνήσεις τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, αἱ ὁποῖαι διεξήγαγον τὸν σκληρὸν ἀγῶνα ἐναντίον τοῦ ἄξονος. Λησμονεῖ, ὅμως, ἕνα πρᾶγμα, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1941–42 ἢ μᾶλλον μέχρι καὶ τοῦ τέλους τοῦ 1942, ὁπότε ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀττικοβοιωτίας ἦτο ὁτὲ μὲν Ὑπουργός, ὁτὲ δὲ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁτὲ ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου, Στόλος Ἑλληνικὸς δὲν ὑπῆρχε παρὰ ἐλάχιστα σκάφη, τὸ δὲ κόστος τῆς ζωῆς ἦτο πολὺ μικρότερον ἀπὸ ὅ,τι ἦτο τὰ μεταγενέστερα ἔτη, δὲν νομίζω ὅτι εὐσταθεῖ ἡ κατηγορία ὅτι ἐγένετο μία ἀσύγγνωστος σπατάλη. Ἀλλ’ ἐπίσης λησμονεῖ τὸ σοβαρώτερον, ὅτι αἱ Μοῖραι καὶ τὰ πλοῖα τοῦ Ἑλληνικοῦ Στόλου εἶχον ἐνταχθῆ εἰς τὰς Ἀγγλικὰς Μοίρας, ἀπετέλουν δηλαδὴ τμήματα τοῦ Ἀγγλικοῦ Στόλου, καὶ ἔπρεπε καὶ τὰ πληρώματα νὰ διατρέφωνται κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον, μὲ τὰ Ἀγγλικὰ τοιαῦτα, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς οὔτε ὠνειρεύθημεν κατὰ τὴν τρομεράν, μάλιστα, περίοδον τῆς κατοχῆς, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνεται διάκρισις μεταξὺ τῶν πληρωμάτων τοῦ Ἀγγλικοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Στόλου, τὰ ὁποῖα εἰς τὸν αὐτὸν σκοπὸν καὶ τὴν αὐτὴν ἀποστολὴν εἶχον. Πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ γίνεται διάκρισις εἴτε εἰς τὴν τροφοδοσίαν, εἴτε εἰς τὴν μισθοδοσίαν τῶν πληρωμάτων; Ἀφ’ ἑτέρου τὰς δαπάνας τῆς συντηρήσεως κατέβαλε τὸ Βρεττανικὸν θησαυροφυλάκιον. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον περὶ αὐτοῦ. Ἡ ἐνίσχυσις τοῦ Ἑλληνικοῦ ναυτικοῦ, ἦτο πραγματικὴ καὶ ἐγένετο κατὰ τὰ τέλη τοῦ 1942, ἀρχὰς τοῦ 1943, ὅταν πλέον καὶ ἀρκετὸς ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν ὑπῆρχε. Γνωρίζετε δὲ πολὺ καλὰ ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐδυσχέραινε τοὺς Ἄγγλους συμμάχους εἰς τὸ νὰ μᾶς δώσουν τὰ κατάλληλα πλοῖα, διὰ νὰ αὐξήσουν τὸν ἀριθμὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στόλου, ἦτο ἡ ἔλλειψις τῶν πληρωμάτων, λόγῳ τῆς ὁποίας ἐλλείψεως προέβησαν εἰς ἐπιστράτευσιν πληρωμάτων ἐκ τῶν ἐμπορικῶν πλοίων.

§266Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποθέτω ὅτι ἡ συζήτησις γίνεται ἐπὶ ναυτικοῦ νομοσχεδίου. Ὡμίλησεν ὁ κ. Σακελλαρίου, ἀπήντησεν ὁ κ. Κανελλόπουλος ἐξ αἰτίας τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος. Ὁ ὁμιλῶν συνάδελφος ἔχει ὑπ’ ὄψιν του ὅτι πρόκειται περὶ πολιτικῆς συζητήσεως, ἢ περὶ συζητήσεως νομοσχεδίου; Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκούωμεν πολιτικὴν συζήτησιν; Νὰ δώσετε, κύριε Πρόεδρε, ἕνα τέλος εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν.

§267Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Νὰ σᾶς δώσω ἐγώ, τὴν ἀπάντησιν. Αὐτὴν τὴν συζήτησιν δὲν τὴν ἐπροκάλεσα, ὅταν τὴν ἔκαμεν ὁ κ. Σακελλαρίου, καὶ εἴπομεν νὰ σταματήσῃ, ἐσηκώθητε ὅλοι καὶ ἐζητήσατε νὰ συνεχισθῇ. Πῶς, λοιπόν, τώρα θέλετε νὰ τὴν σταματήσω ἐγώ; Φαίνεται ὅτι δὲν σᾶς ἀρέσουν αὐτά, ποὺ λέγω, δὲν σᾶς ἀρέσει ἡ ἀλήθεια, διότι ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν εἴμεθα ὑπεύθυνοι ἡμεῖς, οὔτε διὰ τὴν διάλυσιν τοῦ ναυτικοῦ, τὴν ὁποίαν ἐπεφέρατε, ὑπεύθυνοι ἀπολύτως, καὶ λυποῦμαι, κύριοι, ποὺ τὸ λέγω, εἶσθε σεῖς. Κατὰ τὰς συνεδριάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, διὰ δηλώσεών μου ἐπανειλημμένων, τὰς ὁποίας καὶ ὅλοι ἀνεξαιρέτως οἱ ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἔκαμαν, καὶ ἰδιαιτέρως ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, ἐδήλωσεν, ὅτι ἐννοοῦμεν τὰ σώματα τῶν ἐνόπλων δυνάμεων νὰ παραμένουν μακρὰν τῆς πολιτικῆς καὶ νὰ εἶναι τεταγμένα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος καὶ μόνον. Προσεπαθήσαμεν, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων, ἓν τῶν ὁποίων εἶναι ὑπὸ κρίσιν σήμερον, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως νὰ ἀποτρέψωμεν τὸν συνάδελφον καὶ πρώην Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν κ. Μαυρομιχάλην ἀπὸ τοῦ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Δυστυχῶς τὸ πεῖσμα, τὸ ὁποῖον τὸν διακρίνει, δὲν τοῦ ἐπέτρεψεν οὔτε κατὰ κεραίαν νὰ ὑποχωρήσῃ καὶ νὰ δεχθῇ ἔστω καὶ μίαν ἐλαφρὰν τροπολογίαν, ὥστε νὰ κατορθωθῇ τί; Τοῦ νὰ εἶναι ἐφαρμόσιμον, διότι τὸ νομοσχέδιον ἦτο ἀνεφάρμοστον. Ἀποτέλεσμα. Σήμερον τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν εὑρίσκεται εἰς ἕνα σάλον. Ἀπὸ τετραμήνου συμβούλια ἐπὶ συμβουλίων, πλεῖστοι ναύαρχοι ἀνακαλοῦνται ἐκ τῆς ἐφεδρείας εἰς τὴν ἐνέργειαν, διὰ νὰ κρίνουν τοὺς ὑπηρετοῦντας ἀξιωματικούς, διὰ τοὺς ὁποίους ὁμολογῶ ὅτι ἐγώ, τοὐλάχιστον, ἀδυνατῶ νὰ τοὺς κρίνω, διότι εὑρίσκομαι μακρὰν τοῦ ὅπλου τούτου ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν. Ἐπίσης ὁ ἀτυχὴς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ σημερινός, καλεῖται νὰ ἄρῃ τὰς ἁμαρτίας τῆς διαλύσεως τοῦ Ναυτικοῦ κατὰ τὸ διαρρεῦσαν ὀκτάμηνον, καὶ νὰ ἐπανορθώσῃ ἕνα μέρος τοῦ κακοῦ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπὸ κρίσιν. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι, διότι μετὰ τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ἀκόμη μερικὰς ἀληθείας, αἱ ὁποῖαι πιθανὸν νὰ εἶναι πικραὶ καὶ δι’ αὐτόν. Ὑποστηρίζω βασίμως, ὅτι τὸ σπέρμα τῆς διαλύσεως τοῦ Ναυτικοῦ, προϋπῆρχε ἀπὸ τὴν ἐποχήν, καθ’ ἣν ἦτο ὁ ἴδιος Ἀρχηγός, προτοῦ ἀποχωρήσει ἐξ Ἑλλάδος διὰ τὴν Μ. Ἀνατολήν. Ἦλθεν, ἀτυχῶς, ἐποχὴ εἰς Μέσην Ἀνατολὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξεδηλώθη μία ἀνταρσία. Ἀλλ’ ὑπῆρξαν εὐτυχῶς καὶ πολιτικοὶ ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι κατέπνιξαν ταύτην, ὄχι δὲ μόνον, κύριοι ἐπεβλήθησαν, ἀλλὰ κατώρθωσαν νὰ ἐπαναφέρουν τὸ Ναυτικὸν εἰς τὴν προτέραν του αἴγλην, ἐκείνην ἣν εἶχε κατὰ τὸν πόλεμον κατὰ τῆς Ἰταλίας, ἀνώτερον δὲ εἰς δύναμιν καὶ εἰς ἀριθμὸν πλοίων τοῦ κατὰ τὴν ἀποχώρησιν τοῦ Στόλου μας ἐξ Ἑλλάδος διὰ τὴν Μ. Ἀνατολήν. Ὑπῆρξαν, ἀτυχῶς, ἀνώτατοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶπον ὅτι, μεταβαίνομεν εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν διὰ νὰ συνεχίσωμεν εἰκονικῶς τὸν πόλεμον καὶ δὲν ἐπέτρεψαν τὴν μετάβασιν τῶν ἀξιωματικῶν ταχύτερον διὰ νὰ ἴδουν οἱ Σύμμαχοι ὅτι ὑπῆρχεν τὸ ἔμψυχον ὑλικὸν διὰ τὸ Ναυτικόν μας, καὶ ἐρχόμεθα σήμερον καὶ κατηγοροῦμεν ὡς Κάτωνες, καὶ λέγομεν, ἀφ’ ἧς ὑπεισῆλθεν ἡ πολιτικὴ εἰς τὸ Ναυτικόν, τοῦτο διελύθη. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, τοὐναντίον, κύριοι, εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν τὸ Ναυτικὸν ὠργανώθη καὶ ἀνεπτύχθη καὶ ἐπέδειξεν ἀρετάς, αἱ ὁποῖαι εἶναι αἱ περγαμηναὶ εἰς τὰς ὁποίας στηρίζεται ἡ Ἑλλὰς σήμερον, διὰ νὰ διεκδικήσῃ τὰ δίκαιά της παραλλήλως μὲ τὴν δρᾶσιν τῶν λοιπῶν ἐνόπλων δυνάμεων, τοῦ Στρατοῦ καὶ τῆς Ἀεροπορίας. Ἀφ’ ἑτέρου εἶναι γεγονὸς ὅτι τὸ Βασιλικὸν Ναυτικὸν κατὰ τὴν καταραμένην ἡμέραν τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1944, ἐπέδειξε διαγωγὴν ἐθνικὴν καὶ πατριωτικὴν ἐν τῷ συνόλῳ του, οὐδεὶς ἐπέδειξε τὸ παραμικρὸν σημεῖον ἀπειθαρχίας, ἐπὶ πλέον συνέβαλε εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ συμβολὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ναυτικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐρχόμεθα ἡμεῖς σήμερον, ἐλαφρᾷ καρδίᾳ καὶ συνειδήσει, καὶ κατηγοροῦμεν, ὅτι ἀποτελεῖται ἀπὸ σπείρας ὑπόπτους καὶ σαπράς, διαμαρτύρομαι διὰ ταῦτα, τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικὸν ἔχει ἱστορίαν καὶ παραδόσεις πολὺ παλαιάς, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμαυρωθοῦν τὰ τέκνα, τὰ ὁποῖα ἀπαρτίζουν αὐτό, ἐμφοροῦνται ἀπὸ τὰ πλέον πατριωτικὰ αἰσθήματα, ἀπέδειξαν τοῦτο πάντοτε προασπιζόμενοι μετὰ τιμῆς τὴν Ἑλληνικὴν Σημαίαν. (Χειροκροτήματα).

§268Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μήπως ἀπέδειξαν......

§269Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Φλωρίνης ἐπιθυμεῖ νὰ διακόπτῃ καὶ δὴ ἐπὶ ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἀγνοεῖ τελείως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸν ἐρωτήσω, ὅτε εὑρίσκετο εἰς τὴν Αἴγυπτον προσέφερε ὑπηρεσίαν τινὰ εἰς τὸν Στρατόν;

§270Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχα ἐγώ, θὰ ἐκάματε χειρότερα ἀκόμη. Εἶχαν ἐπαναστατήσει τὰ πληρώματα τοῦ Παπανικολῆ......

§271Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Τί εἶν’ αὐτά....

§272Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐσεῖς ἀφήσατε τὸ τμῆμα σας εἰς τὴν Κρήτην καὶ ἐφύγατε.

§273Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Καὶ σεῖς ἐφάγατε τὰ χρήματα τῶν προσφύγων καὶ ἀπέθανον..... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§274Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Καὶ διὰ νὰ ἔλθω ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ὁμιλοῦντες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου χθές, ἐκλεκτοὶ συνάδελφοι, ὅπως ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς κ. Μπακόπουλος καὶ ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Θεοφανόπουλος, ἐπὶ νομοσχεδίου τῆς ἐξυγιάνσεως τῶν Δημοσίων ὑπηρεσιῶν, ἀνεμνήσθησαν παλαιοτέρων ἐποχῶν, τῆς ἐποχῆς τοῦ Σόλωνος καὶ τοῦ Σωκράτους καὶ εἶπον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλεται ποινὴ ἄνευ προϋπάρχοντος νόμου, καὶ ἡ Βουλὴ ἐχειροκρότει καὶ ἀπεδέχθη τοῦτο. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, εἶναι δυνατὸν ἄλλα νὰ δέχεται χθὲς καὶ διάφορα νὰ ἐμφανίζῃ ἡ Κυβέρνησις σήμερον, καὶ νὰ ἐπιδιώκῃ διὰ νόμου μεταγενεστέρου νὰ ἐπικυρώσῃ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξεδόθησαν ἐπὶ τῇ βάσει μὴ προϋπάρχοντος τοιούτου; Αὐτὴ εἶναι ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Ζητεῖται παρ’ ἡμῶν σήμερον τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ τοῦ νόμου, ὥστε νὰ δώσετε νομιμότητα εἰς τὰς παρανομίας. Νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀποδεκτὸν διὰ τὸν λόγον ὅτι κατεξευτελίζεται τὸ κῦρος τῆς νομοθετικῆς μας λειτουργίας, διότι ἐὰν διὰ κάθε περίπτωσιν δι’ ἣν δὲν προβλέπει ὁ νόμος, ἐρχόμεθα ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ ψηφίζωμεν τοιοῦτον, ὁ ὁποῖος νὰ ἐπιβάλῃ κυρώσεις διὰ πράξεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὸ παρελθόν, νομίζω ὅτι καταργῶμεν οὕτω κάθε ἔννοιαν πολιτισμοῦ καὶ εὐνομουμένου κράτους. Ἑπομένως ὅπως ἀνέφερε καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἐὰν κατ’ ἀρχὴν ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας γίνῃ δεκτόν, διότι δι’ ἡμᾶς τοὐλάχιστον θὰ ἦτο ἀσυνεπὲς νὰ ὑπερψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διότι μὲ ὅλας μας τὰς δυνάμεις ἀρχικῶς προσεπαθήσαμεν νὰ μὴ ψηφισθῇ καὶ τὸ ὅμοιον προγενέστερον, τὸ ὁποῖον ἐπέφερε ὄχι μόνον μίαν τρομακτικὴν ἀναστάτωσιν, ἀλλὰ τὴν διάλυσιν τοῦ Ναυτικοῦ, ὡς ὁ συνάδελφος ἐξ Ἀττικοβοιωτίας ὡμολόγησε καὶ τὸ ὁποῖον δυστυχῶς δὲν τὸ ἐπετύχομεν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν σήμερον ὅτι ἐγκρίνομεν τὸ παρὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφ’ ἑνὸς ἐπικυρώνει τροπολογίας τινάς, αἵτινες τὸ καθιστοῦν ἀκόμη περισσότερον ἀναξιοπρεπές. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου παραγνωρίζεται τὸ αἴσθημα τῆς αὐτοτελείας τοῦ Κράτους καὶ δύναμαι νὰ εἴπω καὶ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Ἀρκοῦμαι εἰς ταῦτα, ἔχων ὑπ’ ὄψιν τὸ νομοσχέδιον καὶ ἀναγινώσκω τὸ ἄρθρον 10 αὐτοῦ εἰς τὸ προγενέστερον νομοσχέδιον, ἐμείναμε μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ εἶχε ρυθμισθῆ τὸ ζήτημα τῶν ξένων ὀργανωτῶν, οἵτινες θὰ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ παρίστανται εἰς τὰς κρίσεις τῶν ἀξιωματικῶν ἔστω καὶ ἄνευ ψήφου, ἀλλὰ......

§275Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Εἶναι ὑπὸ ρύθμισιν τὸ ζήτημα αὐτό.

§276Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ 8 μήνας ὅλο ὑπὸ ρύθμισιν εἶναι τὸ ζήτημα. Κύριοι βουλευταί, καλὸν εἶναι ὅταν γίνεται ἀντιπολίτευσις νὰ λέγωμεν καὶ τί προτείνομεν, διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξωμεν τὴν καλήν μας πίστιν, διότι θὰ ἦτο τοὐλάχιστον ἀπρεπές, ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας, νὰ κάμωμεν μίαν κομματικὴν ἀντιπολίτευσιν. Τὰ ὅσα ἠναγκάσθημεν νὰ εἴπωμεν, τὰ εἴπωμεν διὰ νὰ ἐξάρωμεν τὴν ἔνδοξον δρᾶσιν τοῦ Ναυτικοῦ μας, τὸ ὁποῖον κατηγορήθη ἀδίκως. Ἡ γνώμη μας, κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἦτο νὰ κάμετε μίαν γενναίαν πρᾶξιν νὰ ὑποβάλλετε ἕνα νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ καταργῆτε τὸ ψηφισθὲν τοιοῦτον ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ βουλευτοῦ Οἰτύλου κ. Μαυρομιχάλη, καὶ νὰ θέσετε ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ κριθοῦν ἀπὸ τοὺς φυσικούς των ἡγέτας, οἱ ὁποῖοι ἔδρασαν κατὰ τὸν πόλεμον καὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνουν ποῖοι ἀξιωματικοὶ ἀξίζουν νὰ παραμείνουν εἰς τὸ σῶμα, διότι καὶ ἐγὼ δέχομαι ὅτι τὸ σῶμα αὐτὸ σήμερον ὑφίσταται μίαν συμφόρησιν λόγῳ πλεονάζοντος ἀριθμοῦ ἀξιωματικῶν καὶ πρέπει νὰ παραμείνουν ἐκεῖνοι μόνον ποὺ εἶναι ἄξιοι, ἐπαγγελματικῶς ἱκανοί, ὥστε νὰ προσφέρουν ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα οἱ δὲ λοιποὶ νὰ φύγουν μὲ ὅλας τὰς τιμάς, ὥστε νὰ μὴ ἔχουν τὴν πικρίαν ὅτι ἡ Πατρίς, ἀφοῦ τοὺς ἀπεμύζησεν κατὰ τὴν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχε ἀνάγκην τῶν ὑπηρεσιῶν των, κατόπιν τοὺς ἐλάκτισε καὶ τοὺς ἔρριψε εἰς τοὺς δρόμους. Ἀναμφισβητήτως, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἀποκατασταθῇ τὸ ναυτικὸν καὶ νὰ διατηρήσητε, κύριε Ὑπουργέ, τοὺς ἀξίους ἀξιωματικοὺς καὶ οὐχὶ τοὺς κομματικούς σας φίλους. Τότε θὰ φανῆτε ἀντάξιος τῆς θέσεώς σας, καὶ θὰ ἔχετε προσφέρει μίαν θετικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ναυτικὸν καὶ τὴν Πατρίδα, ἄλλως θὰ ὑποστῆτε τὴν ἀποδοκιμασίαν τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα).

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Μπινόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§278Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς κ. Βασιλειάδης, εἰς τὰς 23 Μαΐου, ὅταν ὡμίλησε ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, εἶπεν ὅτι δὲν ἐπολέμησα εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, ἢ δὲν ἠξεύρει ποῦ ἔχω πολεμήσει. Καὶ σᾶς λέγω, κύριε, ὅταν ἐγὼ ἐπολεμοῦσα ἀπὸ τὸ 1906, σεῖς τί ἐκάματε; Οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐκ Κρήτης θὰ ἐνθυμοῦνται ὅτι ἔφθασα ἐκεῖ τὴν 2 Μαΐου 1941. Ἀπὸ τὰ Γιάννινα ἔλαβα φύλλον πορείας καὶ ἀνεχώρησα εἰς Κρήτην. Ἐὰν ἔκαμα ἢ ὄχι τὸ καθῆκον μου εἰς τὴν Κρήτην, παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους ἐκ Κρήτης νὰ τὸ εἴπουν. Ὅταν οἱ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι διοικοῦσαν τὰ τμήματα, τὰ ἐγκατέλειψαν κακὴν κακῶς, ἐγὼ παρέμεινα ἐκεῖ. Τολμῶ νὰ εἴπω, ὅτι ἤμουν ὁ μόνος ἀξιωματικὸς εἰς τὴν Κρήτην καὶ κάποιος ἄλλος Ἀνθυπολοχαγός, ὁ ὁποῖος εἶχε κτυπήσει τὸ πόδι του καὶ ἐκρύπτετο. Μὲ ἐδηλητηρίασαν ὡρισμένοι κακοὶ καὶ φανατικοὶ Ἕλληνες καὶ ἐκλονίσθη ἡ ὑγεία μου, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἀκόμη ὑποφέρω. Ἐζήτησα τὴν συνδρομὴν πολλῶν ἰατρῶν καὶ δὲν μοῦ ἐδόθη. Ἐὰν δὲν ἔφθανα εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν θὰ ἀπέθνησκα. Ἐγὼ ἐτίμησα τὰ ἑλληνικὰ ὅπλα εἰς τὴν Κρήτην καὶ παρακαλῶ καὶ προκαλῶ κάθε ἀντίπαλον νὰ μὲ διαψεύσῃ. Κατώρθωσα καὶ ἔφυγα ἀπὸ τὴν Κρήτην τὴν 25 Νοεμβρίου 1941 καὶ ἔφθασα τὴν 28ην τὸ ἀπόγευμα εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν. Μετὰ ἐπῆγα εἰς τὸ Κάϊρον καὶ εἰς τὰς 6 Δεκεμβρίου εἰσήχθην εἰς τὸ Νοσοκομεῖον, ὅπου παρέμεινα ἐπὶ τρεῖς μήνας. Μοῦ ἐδόθη ἀναρρωτικὴ ἄδεια καὶ πρὶν λήξῃ μὲ ἀπέσπασαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν κ.........., ὁ ὁποῖος διηύθυνε τὸ Γραφεῖον διὰ τοὺς πρόσφυγας ἐξ Ἑλλάδος. Ὁ μακαρίτης Τζανακάκης μὲ εἶχε πάρει ὡς τὸν καλύτερον ἀξιωματικὸν καὶ μὲ ἔστειλεν ἐκεῖ, ὅπου νομίζω ὅτι ἐτίμησα τὴν πατρίδα μου. Οἱ Ἄγγλοι μᾶς εἶχον ὅλην τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ μᾶς συνέδραμον ἀκόμη καὶ μὲ χρήματα. Μοῦ ἀπεδόθη ἡ μομφὴ ὅτι δὲν ἐπολέμησα. Ἀλλ’ ἤμουν ἀσθενής. Τὸν κ. Βασιλειάδην ἠρώτησα νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ μὲ πᾶσαν εἰλικρίνειαν, ἐὰν κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας μετὰ τὴν μετάβασιν τοῦ Ναυτικοῦ εἰς Ἀλεξάνδρειαν, συνετέλεσαν ἢ ὄχι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι οἱ στερούμενοι ἐθνικῆς συνειδήσεως νὰ ἐπαναστατήσουν τὰ πληρώματα. Λυποῦμαι πολὺ καὶ εἶναι λυπηρὸν δι’ Ἕλληνας ἀξιωματικοὺς ὅτι δὲν εὑρέθησαν 5–6 ἄνθρωποι νὰ ἐκτελεσθοῦν ἐπὶ τόπου, ὅπως ἔκαμον οἱ Πολωνοὶ καὶ οἱ Σέρβοι, ὁπότε δὲν θὰ ὑπῆρχε τὸ δρᾶμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καὶ σήμερον ἐξακολουθεῖ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς διαλύσεως τοῦ Στρατοῦ τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ἔχω νὰ εἴπω ὅτι τὴν 1 Ἰανουαρίου 1942 ἐγένετο ἡ πρώτη στάσις εἰς τὸ Σύνταγμα Πυροβολικοῦ τῆς Παλαιστίνης καὶ ἔγινε προσπάθεια νὰ κατηγορήσουν τὸν ................., ἀλλὰ δὲν μποροῦν τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ νὰ ἀρνηθοῦν τὴν καλὴν θέλησιν καὶ τὸν πατριωτισμόν. Εὑρέθη πρὸ σπείρας ὠργανωμένης, τὴν ὁποίαν δὲν μποροῦσε νὰ πολεμήσῃ καὶ ἔπεσε θῦμα, διότι ἄλλοι ἦσαν ποὺ ἐπεδίωκαν τὴν διάλυσιν τοῦ Στρατοῦ. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τὸ ἰδικόν μου, καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. Βασιλειάδης μὲ ἔθιξε, σᾶς λέγω ὅτι ἐγὼ παρ’ ὅτι ἤμουν ἀσθενής, ἀνέλαβα κατόπιν ἐντολῆς τῶν Ἄγγλων τὴν ὑπόθεσιν τῶν προσφύγων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐστέλλοντο πρὸς τὴν Αὐστραλίαν καὶ Νότιον Ἀφρικήν, ὅπου τόσον ἡ Κυβέρνησις τῆς Παλαιστίνης, ὅσον καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς Συρίας, ἐφρόντισαν νὰ προωθηθοῦν ὅλοι οἱ πρόσφυγες. Ὁ κ. Κανελλόπουλος, Ἀντιπρόεδρος τότε τῆς Κυβερνήσεως, μὲ ἔστειλε εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν διὰ νὰ κάμω μίαν ἀναγνώρισιν καὶ νὰ ὁδηγήσω μίαν ὁμάδα προσφύγων ἀνερχομένων περίπου εἰς 1500. Καὶ πρέπει νὰ εἴπω ὅτι εἶναι πρὸς τιμήν του, διότι κατέβαλε μεγάλας προσπαθείας τότε, νὰ μεταφερθοῦν οἱ πρόσφυγες αὐτοὶ πρὸς τὴν Νότιον Ἀφρικήν. Τὸν παρεκάλεσα νὰ μὴ μὲ στείλῃ, διότι δὲν θὰ μποροῦσα, λόγῳ τῆς ἀσθενείας μου νὰ ἀνθέξω. Ἐπειδὴ ὅμως ἦτο ἀνάγκη νὰ φύγω, ἐδέχθην καὶ ἔφυγα. Χρήματα δὲν μοῦ ἔδωσαν, οὔτε πεντάρα. Ἀντιθέτως ἐξώδευσα περὶ τὰς 50 λίρας ἐξ ἰδίων μου εἰς τὸ Κάϊρον, διὰ νὰ προμηθευθῶ φάρμακα διὰ τοὺς πρόσφυγας, τὰ ὁποῖα τὸ Δημόσιον ἀκόμη δὲν μοῦ ἐπλήρωσε. Ὁ κ. Κανελλόπουλος, δύναται νὰ τὸ βεβαιώσῃ.

§279Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ περιστατικὸν αὐτό, δηλῶ ὅτι δὲν ἐδόθη εἰς τὸν κ. Μπινόπουλον οὐδὲν χρηματικὸν ποσόν.

§280Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία, κύριοι, καὶ αὐτὰς τὰς ὑπηρεσίας προσέφερα. Αὐτὰ ἂς εἶναι ἀπάντησις εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ ρίψουν ἐναντίον μου τὴν μομφὴν ὅτι δὲν προσέφερα ὑπηρεσίας καὶ δὲν ἐπολέμησα. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πρὶν ἢ συμπληρώσω τὸ 18ον ἔτος τῆς ἡλικίας μου, εὑρισκόμην διαρκῶς εἰς τοὺς πολέμους.

§281Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Νομίζω, κύριε συνάδελφε, ὅτι ἔχετε παρεξηγήσει τὸ πρᾶγμα. Ἐγὼ εἶπον ὅτι εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν δὲν ἐπολεμήσατε.

§282Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἐδῶ ἡ Βουλὴ μένει μὲ τὴν ἐντύπωσιν, κύριε Βασιλειάδη, ὅτι ὁ κ. Μπινόπουλος ἔλαβε χρήματα καὶ τὰ κατεκράτησε καὶ ὅτι εἶναι ἀπόλεμος. Θὰ πρέπει νὰ δώσετε τὴν ἐξήγησιν ὅτι δὲν εἴπατε αὐτό.

§283Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Σᾶς διακρίνει καλὴ πίστις, κ. συνάδελφε, καὶ δὲν πρέπει νὰ τὸ λέγετε αὐτό. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐγὼ εἶπον διὰ τὴν Μέσην Ἀνατολήν.

§284Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔπρεπε νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν κ. Βασιλειάδη, ὅτι τὸ 1939 πῆγα εἰς Κορυτσᾶν, ἐκάθισα ἐπὶ 10 ἡμέρας καὶ ἀναδιωργάνωσα τὰς ὑπηρεσίας διὰ τὴν Πατρίδα. Ἦλθον οἱ Ἰταλοὶ καὶ μὲ ἐξετόπισαν εἰς τὰ ὀχυρὰ τοῦ Βερατίου, ἀλλὰ κατώρθωσα καὶ ἔφυγα. Τὸ 1940 ἐκλήθην ἀπὸ τοὺς πρώτους. Ἤμουν φρούραρχος, Στρατιωτικὸς Διοικητὴς καὶ εἶχα ἐντολὴν ἀπὸ τὸν Στρατηγὸν Πιτσίκαν καὶ ἀπὸ τὸν Ἀρχιστράτηγον Παπάγον νὰ ἐνεργῶ ἐν λευκῷ. Ἡ δρᾶσις μου εἶναι γνωστή. Ἐκράτησα ὅλα τὰ μετόπισθεν εἰς τὸ Βόρειον συγκρότημα καὶ δὲν ἄφησα, νὰ γίνῃ ὑποχώρησις Μικρᾶς Ἀσίας καὶ πολὺ χειρότερα. Καὶ εὑρέθησαν μερικοὶ οἱ ὁποῖοι μὲ κατηγόρησαν ἐπὶ σκληρότητι, ὅτι ἐφέρθην βαναύσως εἰς τὴν Κορυτσᾶν! Ἔρχομαι εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Βασιλειάδη, νὰ μοῦ ἀπαντήσητε: Ποία ὑπῆρξεν ἡ διαγωγή μου ὡς ἀξιωματικοῦ καὶ πολιτευομένου; Διότι μοῦ εἴπατε ὅτι ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν ἐπολέμησα, ἀλλὰ ὅτι πῆρα καὶ λίρες. Σᾶς προκαλῶ νὰ μοῦ εἰπῆτε, ἐὰν ἐδέχθην νὰ πάρω ὡς βουλευτὴς ἔστω καὶ μίαν λίραν.

§285Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Πήρατε τὸν μισθόν σας ὡς ἀξιωματικός.

§286Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ 11 μήνας δὲν μοῦ δίδατε πεντάρα. Ἔτρωγα φούλκα μιὰ φορὰ τὴν ἡμέρα. Ἐστερήθην τὸ φαγητό μου, ἀλλ’ ὅμως ἔζησα ἀξιοπρεπῶς ὡς Ἕλλην. Μὲ ὑποβιβάσατε εἰς τὴν τάξιν τοῦ στρατιώτου ἀπὸ Ἀντισυνταγματάρχην τοῦ Πυροβολικοῦ. Διὰ ποῖον λόγον; Οὐδέποτε κατὰ τὸ διάστημα τῆς στρατιωτικῆς μου σταδιοδρομίας ἐκρίθη στάσιμος καὶ ἐφ’ ὅσον ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον τῆς Μέσης Ἀνατολῆς ἐκρίθην ἱκανός, λόγοι ἠθικῆς τάξεως ἐπέβαλον νὰ μὴ μὲ ἀπολύσουν. Ἀπεφάνθη τὸ Δευτεροβάθμιον Συμβούλιον ὅτι πρέπει νὰ μὲ ἀπολύσουν. Ἀπὸ τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου αὐτοῦ, ἦταν καὶ ὁ Γύπαρης. Ἐπανῆλθον ἀργότερον, ὅταν ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις Παπανδρέου, ἀλλὰ παραμένω ἀκόμη ἄνευ συντάξεως. Πρὶν ἀκόμη συμπληρώσω τὸ 18ον ἔτος τῆς ἡλικίας μου, ἐπολέμησα. Ξεύρει ὁ κ. Γονατᾶς, ὅτι ἀπὸ τὸ στρατοδικεῖον τῆς Ἀδριανουπόλεως κατεδικάσθην ἐρήμην εἰς θάνατον καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἔφυγα εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα. Συνεπῶς θὰ παρακαλέσω νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν μομφὴν ὁ κ. συνάδελφος καὶ ὁ κ. Γύπαρης, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ἔκλεψα τὰ χρήματα. Κάποιος Κρητικὸς δικός σας, ὁ ὁποῖος πῆρε τὰ φάρμακα, ὀδοντογιατρός, ἔκλεψε τὶς λίρες αὐτές.

§287Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Μὲ τὸν Μπούμπουλη μαζὶ τὰ πήρατε!

§288Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ δώσητε, κ. Κανελλόπουλε, ἀπάντησιν εἰς αὐτὸν τὸν ἀταξία.

§289Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν κ. Μπινόπουλον ἐγώ, ὡς Ἀντιπρόεδρος τότε τῆς Κυβερνήσεως, ἀνέθεσα νὰ παρακολουθήσῃ τοὺς 1500 πρόσφυγας, γυναῖκας καὶ παιδιά, κατὰ τὴν κρίσιμον καὶ τραγικὴν στιγμὴν τῆς προελάσεως τοῦ Ρόμμελ εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν. Ὑπῆρχον τότε μέσα εἰς τὸ Κάϊρον 1.500 γυναικόπαιδα, 1000 περίπου γυναῖκες. Καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ σύζυγοι καὶ τὰ ἀδέλφια τῶν γυναικῶν αὐτῶν ὑπηρέτουν εἰς τὸν στρατόν μας, ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ δημιουργήσω ζήτημα ἔναντι τῶν Ἄγγλων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον βεβαίως τὰ μέσα τῆς εὐκόλου μετακινήσεως καὶ μεταφορᾶς, κατὰ τὰς κρισίμους ἐκείνας ὥρας, ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ ἀπαιτήσω ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους ὅπως ἐξεύρουν μέσον μεταφορᾶς των, διότι ἐν περιπτώσει καταλήψεως τῆς Αἰγύπτου δὲν ἦτο δυνατὸν διὰ τὴν ἰδικήν μου συνείδησιν νὰ τοὺς ἀφήσω εἰς τὸ Κάϊρον. Ἐὰν παρέμενον εἰς τὸ Κάϊρον, ἐδήλωσα ὅτι θὰ παρέμενον καὶ ἐγὼ διὰ νὰ τοὺς παραδώσω εἰς τοὺς Γερμανοὺς ποὺ θὰ εἰσήρχοντο. Οἱ Ἄγγλοι ὑπέκυψαν εἰς τὴν πίεσιν καὶ ἀνεκάλεσαν ἓν πλοῖον τὸ ὁποῖον κατηυθύνετο εἰς τὰς Ἰνδίας. Τὸ πλοῖον ἐπέστρεψε εἰς τὸ Σουὲζ καὶ μὲ τὴν βοήθειαν ὡρισμένων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰς κρισίμους ἐκείνας ὥρας, προσέφερον ὑψίστας ὑπηρεσίας, κατορθώσαμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἐντὸς μιᾶς νυκτὸς τὰ μέσα συγκοινωνίας. Καὶ πράγματι μετεφέρθησαν οἱ πρόσφυγες αὐτοί. Τότε κατὰ σύστασιν, τοῦ κ. Μάθιους, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Προνοίας εἰς ὁλόκληρον τὴν Μέσην Ἀνατολήν, ἀνέθεσε εἰς τὸν.... Μπούμπουλην, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, νὰ συνοδεύσῃ τοὺς 1000 πρόσφυγας. Δὲν γνωρίζω τί ἔκαμε ὁ μακαρίτης Μπούμπουλης. Δὲν εἶχε λάβει ἐντολὰς ἐκ μέρους μου. Ὁ κ. Μπινόπουλος ἀπὸ ἐμένα προσωπικῶς, δὲν ἔλαβε χρήματα. Καθ’ ὁδὸν ἐδημιουργήθησαν ὡρισμένα ἐπεισόδια, ἄσχετα μὲ τὸ σῶμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναπτυχθοῦν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐχρειάσθη νὰ ἐπιστρέψῃ ὁ κ. Μπινόπουλος εἰς τὴν Αἴγυπτον. Ὁπωσδήποτε ἐγὼ δὲν ἔχω γνῶσιν οἱασδήποτε ἀνωμαλίας διαχειριστικῆς, δὲν παρέδωσα εἰς τὸν κ. Μπινόπουλον χρήματα. Δὲν γνωρίζω ὁ κ. Γύπαρης, ὡς μέλος τοῦ ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου, τί ἔκανε, ὅταν ἐγὼ δὲν εἶχον τὴν ἐποπτείαν ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν ζητημάτων. Ἐγὼ προσωπικῶς οὐδὲν παρέδωσα εἰς τὸν κ. Μπινόπουλον, καὶ δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ διατυπώσω οἱανδήποτε κατηγορίαν ἐναντίον του, διὰ λόγους συνδεομένους μὲ διαχείρισιν.

§290Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἐπέστρεψα ἐκ Μέσης Ἀνατολῆς, ἐζήτησα νὰ γίνουν ἀνακρίσεις;

§291Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως.

§292Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θέλω νὰ μείνῃ ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἐγὼ θὰ μποροῦσα νὰ καταδιώξω ἕναν ἄνθρωπο, σὲ ἕνα συμβούλιο, χωρὶς νὰ ὑπάρχουν ἀποδείξεις. Τὸ Συμβούλιον ἐξήτασε ἀποδείξεις, τὰς ὁποίας δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητήσῃ κανείς. Ἡ ἐνοχὴ καὶ τοῦ κακομοίρη τοῦ Μπούμπουλη καὶ τοῦ δυστυχισμένου τοῦ Μπινοπούλου, εἶναι καθαρή. Ἐδῶ ἐξητάσαμε μάρτυρες. Ἐπῆραν τὰ λεπτά!...

§293Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσαι ψεύτης. (Ἀπειλεῖται συμπλοκὴ μεταξὺ τῶν κ.κ. Π. Γύπαρη καὶ Σ. Μπινοπούλου, οἵτινες ἀνταλλάσσουν ὕβρεις μὴ ἀκουομένας ἐν μέσῳ τοῦ θορύβου καὶ τῶν κωδωνοκρουσιῶν).

§294ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἐπ’ ὀλίγον ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 12.25′ π.μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 12.45′ π.μ.).

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις.

§296Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἔχετε τὸν λόγον.

§298Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἤθελον νὰ ἀφήσω τὴν Βουλὴν ὑπὸ τὴν λυπηρὰν ἐντύπωσιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη συνεπείᾳ τοῦ ἐπεισοδίου καὶ ὀφείλω νὰ θέσω μερικὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των, καὶ νὰ εἴπω ὅτι ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, λόγῳ τῆς πληθώρας τῶν στελεχῶν καὶ τῶν ὀλίγων μονάδων, τὰς ὁποίας διέθετον τότε αἱ ἔνοπλοί μας δυνάμεις, φυσικὸν ἦτο νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ ὅπως χρησιμοποιηθῶσι ὡρισμένοι ἀξιωματικοί, ἰδίως ἐκ τῶν πρεσβυτέρων καὶ μάλιστα ὅταν προήρχοντο ἐκ μονίμων ἐξ ἐφέδρων. Συνεπῶς ἡ κατηγορία τὴν ὁποίαν ὑπερήσπισεν ὁ κ. Μπινόπουλος πραγματικῶς δὲν ὑφίσταται. Ὑπῆρχε σωρεία ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθοῦν. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ δεύτερον μέρος, λυποῦμαι εἰλικρινῶς διότι ἐδημιουργήθη ἓν ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς δὲν συντελεῖ οὔτε εἰς τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, οὔτε εἰς τὸ γόητρον τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ἐκφράζω τὴν λύπην μου.

§299ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Θ. Κιζάνης.

§300Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Μετὰ τὴν ἀναλυτικωτάτην καὶ λεπτομερεστάτην ὁμιλίαν τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ ἐπὶ τῶν νομοθετημάτων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔγινε τόσος λόγος καὶ ἐπίθεσις κατὰ τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, ὄχι δὲ καὶ ἀνάλυσις τῶν ὑπὸ συζήτησιν θεμάτων ἐπιβεβλημένη πρέπει νὰ εἶναι ἡ περαιτέρω συζήτησις. Διὰ τοῦτο θέλω νὰ συζητήσω καὶ ἐγὼ τὰ ἀνάπηρα καὶ ὀρφανὰ νομοθετήματα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς μέχρι σήμερον, οὐδὲν σοβαρὸν ἢ ἄξιον τουλάχιστον λόγου νομοθέτημα ἀφορῶν τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἦλθεν εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ στειρότης αὐτὴ πρέπει νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία κρατεῖ εἰς τὸ Πολεμικὸν Ναυτικόν, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν ἀρχὴν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Ὁ προκάτοχος τοῦ σημερινοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὑπέβαλε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, καὶ ὄχι εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως θὰ ἔπρεπε, τὸ σχέδιον τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος «περὶ ἀποσυμφορήσεως τῶν στελεχῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ». Ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν εἶχεν οὐδεμίαν ἀντίρρησιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποσυμφόρησιν, διότι αὕτη ἦτο καὶ ἐπιβεβλημένη καὶ ἐνδεδειγμένη, εἶχε δὲ καὶ ὑποδειχθῆ, ἄλλωστε, ἀπὸ τὴν Ἀγγλικὴν ὀργανωτικὴν Ἀποστολήν. Διετυπώθησαν ὅμως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχεδίου Ν. Δ. σοβαρώταται ἀντιρρήσεις καὶ διαφωνίαι, πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς ἀποσυμφορήσεως. Τὰ πράγματα ἐδικαίωσαν πλήρως τὴν Ἀντιπολίτευσιν, διότι τὸ συσταθὲν ἀπὸ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου Συμβούλιον τῆς ἀποσυμφορήσεως, ἀπετελέσθη ἀπὸ τέσσερας Ἀντιναυάρχους, κληθέντας ἐκ τῆς ἐφεδρείας, εἰς τὴν ἐνέργειαν, δύο ἀνωτάτους Δικαστικοὺς λειτουργούς, ληφθέντας κατὰ φιλόφρονα παραχώρησιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν ἀξιότιμον τότε Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. Πιστεύω ὅτι παρόμοιον φιλοφρόνημα παραχωρήσεως δύο Ναυάρχων πρὸς ἀποσυμφόρησιν τῶν συμβολαιογράφων δὲν θὰ ἐδέχετο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπῆρξεν ἄτεγκτος καὶ ἀδυσώπητος εἰς τὰς συστάσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ διέθεσε ὅλον του τὸν ὄγκον τῶν ὑπερτριάκοντα βουλευτῶν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ κατήρτισε τὸ σχέδιον τοῦ νόμου. Οἱ ψηφίσαντες τὸ νομοσχέδιον Κυβερνητικοὶ βουλευταί, ἐπίστευσαν ὅτι τὸ Συμβούλιον αὐτό, ὡς ἀπετελέσθη, θὰ ἦτο τὸ Κονκλάβιον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐνεκλείοντο τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου μέχρι ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως, ἐπλανήθησαν, ὅμως πλάνην οἰκτράν, διότι ἀντὶ Κονκλαβίου ἡ αἴθουσα τοῦ Συμβουλίου τῶν Ναυάρχων, ἐνεφάνισε μίαν καδρίλλιαν, εἰς τὴν ὁποίαν οἱ εἰσελθόντες καβαλλιέροι Ναύαρχοι, μὲ ὀλίγα βήματα ἐμπρός, ὀλίγα βήματα ὀπίσω, ἐξήρχοντο διὰ νὰ εἰσέλθουν ἄλλοι καὶ νὰ ἐξέλθουν καὶ αὐτοὶ καὶ νὰ μὴ εἰσέλθουν ἄλλοι, τελικῶς. Χάριν τοῦ γοήτρου τοῦ Ναυτικοῦ, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰ ὅσα ἔλαβον χώραν εἰς τὴν αἴθουσαν ἐκείνην. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι μετὰ μίαν 3μηνον κύησιν ἐγεννήθη ἡ ἀπόφασις «τέρας», κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκ τῶν παρ’ ἑνὸς τεσσαράκοντα κριθέντων Ναυάρχων, ἐπελέγησαν τρεῖς καὶ δὲν κατορθώθη νὰ ἐπιλεγῇ καὶ ὁ τέταρτος, προβλεπόμενος ἀπὸ τοὺς ὀργανικοὺς ἀριθμοὺς. Κατόπιν τὸ Συμβούλιον περιέπεσεν εἰς μίαν νάρκην, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται καὶ σήμερον, δι’ ὃ ἠναγκάσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, νὰ θέσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ νέον του σχέδιον νόμου. Κύριοι βουλευταί, κατὰ πρωτότυπον καὶ πρωτοφανῆ τρόπον συζητεῖται ὅλη ἡ σειρὰ τῶν τεσσάρων ναυτικῶν νομοσχεδίων, ὑποχρεώνεσθε καὶ ἡμεῖς νὰ συζητήσωμεν αὐτὰ συλλήβδην καὶ ἀθρόως. Δὲν θὰ ἐκταθῶ εἰς ὅσα ζητήματα ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου εἶπεν, ἐν σχέσει πρὸς τὴν κατάστασιν τοῦ Ναυτικοῦ. Ταῦτα, ἀνετράπησαν ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος καὶ τοῦ συναδέλφου κ. Βασιλειάδου. Ἐγὼ θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, ἀρχόμενος ἀπὸ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔχει τὸν τίτλον «περὶ ἐπαναφορᾶς ...... (ἀναγινώσκει).....». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐπανέφερε τὸν θεσμὸν τῆς Γενικῆς Ἐπιθεωρήσεως καὶ ἰσχυρίζεται ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς Γενικῆς Ἐπιθεωρήσεως πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ, διότι ἴσχυσε ὑπὸ τοῦ 1856. Κατὰ τὸ 1856, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν, ὁ στόλος ἀπετελεῖτο ἀπὸ ἓξ κόττερα καὶ 10 ἀτμοτελωνίδας, αἱ ὁποῖαι ἐχρησιμοποιοῦντο πρὸς καταδίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου. Ἦτο ἀνάγκη νὰ ὑφίσταται ὁ θεσμὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ, διὰ νὰ ἐπιθεωρῇ τὸν κραταιὸν αὐτὸν Στόλον τῶν κοττέρων καὶ ἀτμοτελωνίδων; Ἔκτοτε ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐζήσαμεν εἰς τὸ Ναυτικόν, οὐδέποτε εἴδομεν τὸν Γενικὸν Ἐπιθεωρητὴν ἀσχολούμενον μὲ ἄλλα ἔργα, πλὴν ἀπὸ τοῦ νὰ ἐπισκέπτεται τὸ Ὑπουργεῖον Ναυτικῶν ἅπαξ ἢ δὶς τῆς ἑβδομάδος καὶ νὰ ἀπέρχεται ἀμέσως μετὰ ἡμίσειαν ὥραν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Ἡ θέσις τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ εἶναι ἁπλῶς διακοσμητική. Πρόκειται περὶ ἐξοικονομήσεως τῶν πραγμάτων καὶ οὐχὶ περὶ σοβαρᾶς ὑποθέσεως.

§301Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἡμεῖς, ἀντιθέτως, πιστεύομεν.

§302Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὑφίστασθε καὶ σεῖς, τὰς κακὰς εἰσηγήσεις, τὰς ὁποίας ἐδέχθη καὶ ὁ ἀξιότιμος προκάτοχός σας. Εἰς τὸ Ναυτικὸν μέσα ὑπάρχουν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἴτε ἐξ ἀπειρίας, εἴτε ἐξ ἰδιοτελείας, εἴτε ἐξ ἀπειρίας καὶ ἰδιοτελείας, ἐξήσκησαν πιέσεις καὶ εἰσηγήθησαν κακῶς καὶ εἰς τὸν προκάτοχόν σας καὶ εἰς ὑμᾶς. Καὶ πρέπει νὰ γνωρίζετε καλῶς ὅτι μὲ τὰς κακὰς εἰσηγήσεις τῶν διαφόρων ποὺ σᾶς περιστοιχίζουν, θὰ φθάσετε εἰς τὴν ναυτικὴν παροιμίαν τοῦ τόπου μου ὅπου «τὰ πολλὰ πολλὰ κουμάντα, τὸ καράβι μὲ τὴν μπάντα». Ἐπανερχόμενος εἰς τὸν θεσμὸν τῆς Γενικῆς Ἐπιθεωρήσεως, θὰ προξενήσετε ἕνα μεγάλο κακὸ εἰς τὸ Ναυτικόν. Ἐάν, ὅμως, μὲ τὸ βάρος καὶ πάλιν τῆς πλειοψηφίας, ψηφίσετε τὸ νομοσχέδιον αὐτό, θὰ εἶχον νὰ σᾶς εἴπω, τουλάχιστον, νὰ δεχθῆτε τὰς τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, αἱ ὁποῖαι συνίστανται εἰς δύο καὶ μόνον, εἰς τὸ ὅτι ὁ θεσμὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ δὲν πρέπει, παρὰ νὰ εἶναι θέσις Ὑποναυάρχου, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει Ἀντιναύαρχος καί, δεύτερον, νὰ τεθῇ διάταξις εἰς τὸ σχέδιον νόμου, ὥστε νὰ καταργηθῇ τὸ ὑπάρχον Β. Δ. κατὰ τὸ ὁποῖον ὅταν διωρίσθη εἷς Γενικὸς Ἐπιθεωρητής, οἱ ἀμέσως ἀρχαιότεροί του τίθενται ὑποχρεωτικῶς εἰς διαθεσιμότητα. Διότι αὐτὸ εἶναι μία Δαμόκλειος σπάθη εἰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὅτι θὰ δύναται νὰ τοποθετῆτε τὸν νεώτερον γενικὸν ἀξιωματικὸν εἰς τὴν θέσιν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ καὶ κατόπιν, αὐτοδικαίως, νὰ τίθενται εἰς διαθεσιμότητα πάντες οἱ ἀρχαιότεροι.

§303Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν νὰ ἀποδεχθῶ τὴν τροπολογίαν τῆς καταργήσεως αὐτῆς τῆς διατάξεως, διὰ τῆς ὁποίας, ἀφ’ ἧς γίνῃ εἷς Γενικὸς Ἐπιθεωρητής, ὅλοι οἱ ἀρχαιότεροί του νὰ ἀποστρατεύωνται, ἀλλὰ ἀκριβῶς αὐτὸς ὁ λόγος καὶ ἡ διάθεσίς μου νὰ ἀποδεχθῶ τὴν τροπολογίαν, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία μὲ κάμνει νὰ μὴ δεχθῶ τὴν ἄλλην. Διότι ἡ πρόθεσις τοῦ Νομοθέτου εἶναι, ὅτι ἐκεῖνος ποὺ θὰ ἀνελάμβανε τὴν Ἐπιθεώρησιν, θὰ ἦτο ὁ ἀρχαιότερος ἀξιωματικός, οὕτως ὥστε μεταβαίνων διὰ νὰ ἐπιθεωρήσῃ ἄλλους Διοικητὰς διαφόρων ὑπηρεσιῶν, θὰ εἶχε τὸ ἀπαιτούμενον κῦρος, οὕτως ὥστε διὰ τῆς ὑπεροχῆς τοῦ βαθμοῦ του καὶ τῆς ἀρχαιότητός του, νὰ γίνεται ἀνεκτός. Γνωρίζετε δὲ ἐσεῖς ὅτι ἐὰν ὁ θεσμὸς ἠτόνισεν, ἄλλοτε, ἀρχικῶς καλῶς, κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχω, ἐφηρμόσθη ὁ θεσμός. Τοῦτο ἐγένετο ἀκριβῶς, διότι οἱ διάφοροι διοικηταί, οἱ ὁποῖοι ἦσαν Ναύαρχοι ἢ ἄλλοι ἀνώτατοι ἀξιωματικοί, ἠνοχλοῦντο ἀπὸ τὴν Ἐπιθεώρησιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἤσκη ἄλλος, ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο κατά τι ἀρχαιότερός των. Καὶ ἀκριβῶς ὅταν τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἀσκεῖ τὸ λειτούργημα τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ δὲν ἔχει τὸ ἀνάλογον κῦρος, ἀτονεῖ ὁ θεσμὸς καὶ δὲν λειτουργεῖ ὡς τὸν ἠθέλησεν ὁ νομοθέτης, πυραμίδα τῆς ὅλης διοικήσεως. Δι’ αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ εἶναι ὁ ἀρχαιότερος ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὴν θέσιν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ ἐφ’ ὅσον ζητοῦμεν νὰ ἐπαναφέρωμεν ἕνα θεσμόν, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τοῦ 1856 μέχρι τοῦ 1942 ἐλειτούργει καλῶς. Δέχομαι τὴν τροπολογίαν, ἑπομένως, τὴν ὁποίαν λέγετε, διὰ νὰ ἐξαλείψω τὸν φόβον, ὅτι ἕνας θὰ διορίζῃ Γενικὸν Ἐπιθεωρητὴν ἕνα ἀνώτατον ἀξιωματικὸν διὰ νὰ θέσῃ ἐκποδὼν τοὺς ἀρχαιοτέρους του. Πάντως, ὅμως, πρέπει νὰ διατηρηθῇ τὸ κῦρος εἰς τὸν Γενικὸν Ἐπιθεωρητὴν καὶ νὰ ἔχῃ αὐτὸς ἀνώτερον βαθμόν. Δι’ αὐτὸ λέγω ὅτι αὐτὸς πρέπει νὰ εἶναι ἢ ναύαρχος ἢ ὁ ἀρχαιότερος ὑποναύαρχος ἢ ἀντιναύαρχος, ἐὰν ὑφίσταται. Ἐξ ἄλλου ἐφ’ ὅσον καταργεῖται ἡ θέσις τοῦ Ναυάρχου–Ἀρχηγοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον εἶχον δοθῆ ὅλα τὰ δικαιώματα καὶ αἱ σχετικαὶ δικαιοδοσίαι, μοιραίως ἐπαναφέρομεν τὴν θέσιν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ, οὕτως ὥστε καὶ πάλιν αἱ ἁρμοδιότητες ποὺ εἶχε νὰ ἐπανέλθουν εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖ αὐτήν.

§304Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἀποσυμφορήσεως, ἡμεῖς, τοὐλάχιστον, οἱ ὁποῖοι κατεψηφίσαμεν τὸ πρῶτον νομοθέτημα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ἐξακολουθοῦμεν νὰ ἔχωμεν τὰς γνώμας, ποὺ εἴχομεν καὶ τότε. Τί καλλίτερον, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν, ἐάν, ὅπως εἴπατε προηγουμένως, ἡ ἀποσυμφόρησις εἶναι καὶ ἐπιβεβλημένη καὶ ἐνδεδειγμένη, νὰ ὑποβάλετε ἓν νομοσχέδιον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ λέγετε ὅτι ἔχομεν 40 πλοιάρχους π. χ., καὶ μᾶς ἀναγκαιοῦν 15; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ ἕνας ἄλλος τρόπος καὶ ὄχι διὰ τῶν προσόντων τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας νὰ ἀποσυμφορῆται τὸ Ναυτικόν. Ἦτο προτιμότερον νὰ εἴπωμεν, ὅτι πρέπει νὰ ἀπομακρυνθοῦν 25 ἀξιωματικοὶ ἐκ τῶν 40 — καὶ μὲ ὅλας τὰς τιμὰς — καὶ νὰ παραμείνωσιν οἱ καλλίτεροι καὶ ὄχι νὰ ἐξευρεθῇ ὁ τρόπος τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας. Διότι εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρετε ἀξιωματικοὺς μὲ μικροτέραν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, οἱ ὁποῖοι νὰ εἶναι καλλίτεροι ἀπὸ τοὺς ἔχοντας μεγαλυτέραν τοιαύτην.

§305Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Δι’ αὐτὰς τὰς περιπτώσεις ἔχομεν τὴν εὐχέρειαν.

§306Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Τὸ προσὸν τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας καθ’ ἡμᾶς εἶναι ἀπαράδεκτον. Εἰσάγετε ὅμως καὶ μίαν διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπομακρύνῃ τοὺς ἀξιωματικούς, ἠμπορεῖ νὰ συγκροτῆται, διότι ἀκριβῶς σᾶς εἶπον δὲν εὑρίσκητε νὰ συμπληρώσετε τὸν ἀριθμὸν τῶν τεσσάρων Ναυάρχων, ἀρκεῖ νὰ παρίσταται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, τὰ δύο μέλη ἐκ τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ εἷς ἐκ τῶν Ναυάρχων! Θὰ χρειασθῇ δὲ ἴσως καὶ ὁ κ. Νεῖλος Σακελλαρίου, καθηγητὴς τῆς ἀναλογιστικῆς διὰ νὰ ἐξεύρῃ τὴν περίεργον αὐτὴν διάταξιν τῶν 5)7 ...... (ἀναγινώσκει) «.......».

§307Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ὅπου ὑπάρχει κλάσμα, ζητοῦμεν ἀκέραιον ἀριθμόν. Ἐκ τῆς πράξεως ἐδημιουργήθη αὐτό.

§308Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Τί ἁπλούστερον θὰ ἦτο νὰ ἀπεμακρύνατε τοὺς πλεονάζοντας ἀξιωματικοὺς κατὰ ἕνα τρόπον, τὸν ὁποῖον θὰ εὑρίσκετε σεῖς καταλληλότερον καὶ τὸν ὁποῖον σᾶς ὑπεδείξαμεν. Ἔπειτα, ἴσως διότι θὰ ἐξαρκοῦν οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι θὰ πρόκειται νὰ παραμείνουν ἀπὸ τὴν ἀποσυμφόρησιν, αὐξάνετε τὸν ἀριθμὸν τῆς εἰδικῆς μονιμότητος ἀπὸ 12 εἰς 15. Ἤθελα νὰ γνωρίζω ποῦ πρόκειται νὰ τοποθετήσετε τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς.

§309Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Εἰς ἀναλόγους ὑπηρεσίας.

§310Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Δὲν ὑπάρχουν ἀνάλογοι ὑπηρεσίαι δικαιολογοῦσαι τὴν εἰδικὴν μονιμότητα 12 ἀξιωματικῶν. Ἄν ὑπῆρχον, θὰ ἔπρεπε νὰ τὰς κατονομάσετε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ὁ κ. Βασιλειάδης ἐξέθεσε προηγουμένως λεπτομερῶς διὰ ποῖον λόγον ὁ Ἄγγλος ὀργανωτὴς δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ παρευρίσκεται εἰς τὸ συμβούλιον. Νομίζω καὶ ἐγώ, ἐπικουρῶν τὴν γνώμην τοῦ κυρίου συναδέλφου, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον. Αὐταὶ εἶναι αἱ παρατηρήσεις μου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ τρίτον νομοσχέδιον, ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Εἶναι ἀληθές, ὅπως ἐλέχθη ἀπόψε καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, ὅταν ὁ Στόλος ἀπέπλευσεν ἀπὸ ἐδῶ πρὸς Νότον, δὲν εἶχεν ἐπαρκῆ πληρώματα. Καὶ δὲν εἶχεν ἐπαρκῆ πληρώματα δι’ οὓς λόγους ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βασιλειάδης.

§311Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τοῦτο, ὅτι τὰ πλοῖα, ἀναχωροῦντα εἶχον τὸ ὑπάρχον ἐν πολέμῳ προσωπικόν των ἐπηυξημένον κατὰ 15%.

§312Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Αἱ ἰδικαί μου πληροφορίαι εἶναι ὅτι, ὅταν ἔφυγεν ὁ Στόλος, ἔφυγε μὲ ὄχι καλῶς συγκεκροτημένα ἐπιτελεῖα καὶ πληρώματα. Παρέχω τὴν πληροφορίαν ὅτι ὁ «Ἀβέρωφ» ἀπέπλευσε μὲ ἕνα σημαιοφόρον ὡς Κυβερνήτην καὶ μὲ τὸν ἀρχιμανδρίτην ἱερέα τοῦ Στόλου. Ὅταν ὁ Στόλος ἔφθασε εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν ἡ ἀπόδημος Κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ σχηματίσῃ πληρώματα ἀπὸ πάσης προελεύσεως, ἀπὸ τὰ πληρώματα τῶν ἐμπορικῶν πλοίων καὶ ἄλλους οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν ἐκεῖ. Λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῶν μονάδων τοῦ Στόλου καὶ τῆς πολεμικῆς δράσεως ἐγένοντο προαγωγαὶ κατὰ δύο καὶ τρεῖς βαθμούς. Ὀρθῶς, διότι οἱ ἄνδρες αὐτοὶ παρέσχον τὰς ὑπηρεσίας των. Ἀλλὰ ὅταν ὁ Στόλος ἔφθασεν εἰς τὴν ἀπελευθερωθεῖσαν Πατρίδα εὑρέθη βέβαια τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν νὰ ἔχῃ περίσσειαν πληρωμάτων ἐξ ὑπαξιωματικῶν καὶ ἀξιωματικῶν διότι οἱ παραμείναντες ἐδῶ ἀξιωματικοὶ καὶ πληρώματα δὲν ἠδυνήθησαν νὰ φθάσουν ἐκεῖ εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν λόγῳ τῶν δυσχερειῶν αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον. Φυσικὸν ἦτο λοιπὸν νὰ γίνῃ μία ἀποσυμφόρησις. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ νόμος ὁ καταστατικὸς τῶν ὑπαξιωματικῶν, ὁ ὁποῖος ἴσχυεν καὶ ἰσχύει καὶ σήμερον ὡς ἦτο φυσικὸν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐξεδόθη ὀρθῶς ὁ νόμος 542 διὰ τοῦ ὁποίου ἔγινε ἡ ἐκκαθάρισις τῶν στελεχῶν. Ἡ πληροφορία μου εἶναι ὅτι οἱ τέσσαρες ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἐνήργησαν τὴν ἐκκαθάρισιν, ἐνήργησαν πραγματικῶς καλά, δηλαδὴ δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν καθόλου τὰς κομματικὰς ἀπόψεις τῶν διαφόρων ὑπαξιωματικῶν, ἀλλὰ εἶναι βεβαιωμένον ὅμως ὅτι περιέπεσαν εἰς πλάνας καὶ δὲν εἶναι συνεπῶς δυνατὸν νὰ ἰσχύσουν σήμερον οἱ πίνακες, οἱ τότε καταρτισθέντες. Ἐκ τῶν 10 πινάκων τῶν καταρτισθέντων ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀξίαν σήμερον εἶναι ὁ Α πίναξ ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει τοὺς μή......... (ἀναγινώσκει) ........». Εἶναι βεβαιωμένον ὅτι ἐκ πλάνης καὶ οὐχὶ ἐκ κομματικοῦ ἢ ἄλλου κριτηρίου ὑπὸ τῶν μελῶν τῶν Συμβουλίων αὐτῶν ἐγένοντο τὰ σφάλματα αὐτὰ καὶ ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοὶ σήμερον οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν καὶ διὰ τοὺς ὁποίους καὶ τὸ Κράτος ἐδαπάνησε πολλὰ εἰς τὰς συντάξεις καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄξιοι πάσης καλῆς μεταχειρίσεως καὶ ὄχι τῆς αὐστηρᾶς κρίσεως ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς ἐκκαθαρίσεως. Ὁ πίναξ Βʹ περιλαμβάνει τοὺς μὴ ἐπαγγελματικῶς ἱκανούς. Καὶ εἰς αὐτὸν ἔχουν ἐμφιλοχωρήσει σφάλματα. Ἐπίσης καὶ εἰς τὸν πίνακα τῆς ἐθελουσίας ἐξόδου, διὰ τῆς ὁποίας ἀπεμακρύνθησαν ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοὶ καλοὶ διότι ἐτέθη τὸ δίλημμα ἢ θὰ ἀπομακρυνθοῦν δι’ ἐθελουσίας ἐξόδου ἢ θὰ ὑπήγοντο εἰς τοὺς πίνακας Α καὶ Β τῆς ἀποσυμφορήσεως. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι ἔργον δικαιοσύνης νὰ δεχθῆτε τὴν ἀναθεώρησιν τῶν πινάκων, ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ εἰς τὸν Στρατὸν καὶ τὴν Ἀεροπορίαν.

§313Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἡ τροπολογία σας εἶναι ὁμοία μὲ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔκανε ὁ κ. Τριανταφυλλίδης καὶ μὲ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Ἐπιτροπή. Θὰ ἤθελα νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἀφορᾷ παράτασιν προθεσμιῶν, ἐπειδὴ δὲν κατωρθώθη λόγῳ τοῦ νόμου 542 νὰ πραγματοποιηθοῦν οἱ πίνακες οἱ ὁποῖοι συνετάσσοντο. Ἀναγνωρίζω ὅμως ὅτι πιθανὸν νὰ ἐγένοντο λάθη καὶ ὅτι οἱ πίνακες αὐτοὶ ἔχουν ἀνάγκην ἀναθεωρήσεως καὶ διὰ τοῦτο ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἔχει ἕτοιμον νομοσχέδιον σχετικόν, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν ἐπρόλαβα νὰ καταθέσω, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον θὰ καταθέσω μετὰ τὰς ἑορτάς. Δὲν νομίζω ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου τῆς τροπολογίας εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ μέτρα ὥστε ἡ ἀναθεώρησις τῶν πινάκων νὰ γίνῃ πραγματικῶς πλήρης ὥστε νὰ μὴ εὑρεθῶμεν καὶ πάλιν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητοῦμεν νέαν ἀναθεώρησιν τῶν πινάκων διότι καὶ αὐτή, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ δὲν θὰ εἶναι καλή. Δηλώνω λοιπὸν ὅτι θὰ προσαγάγω ἐδῶ εἰδικὸν νομοθετικὸν μέτρον μετὰ τὰς ἑορτάς, δυνάμει τοῦ ὁποίου θὰ τεθοῦν ὑπὸ ἀναθεώρησιν οἱ πίνακες, διότι ἀναγνωρίζω ὅτι πράγματι ἐνεφιλοχώρησαν πλᾶναι.

§314Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αὐτὸ μᾶς ἐδηλώθη ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου.

§315Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Δὲν φέρω ἐγὼ τὴν εὐθύνην δι’ αὐτό. Ἐγὼ ξεύρω ὅτι ἔχω 30 ἡμέρας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἔπρεπε νὰ κατατοπισθῶ ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτοῦ καὶ νὰ φέρω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ πλέον ἐπείγοντα, τὰ ὁποῖα θὰ μοῦ ἐπιτρέψουν νὰ θέσω εἰς τὴν κανονικήν του λειτουργίαν τὸ Ναυτικόν.

§316Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Συνέπεια λοιπὸν τῆς ἀπομακρύνσεως πολλῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν, διὰ τοὺς ὁποίους ἐδέχθητε ὅτι θὰ φέρετε νομοσχέδιον σχετικόν, εἶναι τὸ 4ον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖτε νὰ συμπληρώσετε τὰ ὑπάρχοντα κενὰ ἀπὸ διαφόρους οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἴτε εἰς τὰ πετρελαιοκίνητα πλοῖα, εἴτε εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν. Θὰ ἐπεθύμουν, κύριε Ὑπουργέ, τὸ νομοσχέδιον νὰ τὸ ἀποσύρετε διότι ἀφοῦ σκοπεύετε νὰ ὑποβάλλετε νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου, θὰ ἀναθεωρήσετε τοὺς πίνακας τῶν ἀπομακρυνθέντων δυνάμει τοῦ νόμου 542 ἐὰν συμπληρώσετε τὰ κενὰ θὰ εὑρεθῆτε, πάλιν ἀναμφισβητήτως εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποσυμφορήσετε καὶ πάλιν τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ.

§317Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ξεύρετε πολὺ καλὰ τὴν κατάστασιν καὶ ἑπομένως θὰ ξεύρετε ὅτι εἰς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς ἔχομεν πολλὰ κενά. Δυστυχῶς δὲν εὑρίσκομεν ὑπαξιωματικοὺς λόγῳ τῆς γλισχρότητος τῶν μισθῶν. Οὐδεὶς ὑπάρχει προσερχόμενος νὰ καταταγῇ καὶ ὡς ἐκ τούτου εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ κρατῶμεν ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἐφέδρους ὑπαξιωματικοὺς καὶ νὰ μὴ προβαίνωμεν εἰς ἀπόλυσιν αὐτῶν ἀκριβῶς λόγῳ αὐτῆς τῆς ἐλλείψεως. Δι’ αὐτὸ δὲν νομίζω ὅτι ὁ φόβος τὸν ὁποῖον ἔχετε εἶναι φόβος ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπαρκτός. Ἀντιστρόφως, εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, διότι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ μπορέσωμε νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ Ναυτικοῦ καὶ νὰ ἀποφύγωμεν καὶ τὴν δυσφορίαν διὰ τὴ μὴ ἀπόλυσιν τῶν ἐφέδρων.

§318Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μπορεῖτε νὰ βεβαιώσετε ὅτι θὰ μείνουν μερικὰ κενά;

§319Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Μάλιστα. Θὰ μείνουν.

§320Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Εἰς τὴν τροπολογίαν μου προτείνω νὰ παραμείνῃ τὸ ½ τῶν κενῶν οὕτως ὥστε κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν πινάκων νὰ μὴ ὑπάρξῃ πληθώρα ὑπαξιωματικῶν.

§321Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἐγὼ δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαία.

§322Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω ὅτι τὰ νομοσχέδιά σας δὲν θὰ συντελέσουν εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ. Νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος προκάτοχός σας ἔκαμε πολλὰ σφάλματα εἰς τὸ Ναυτικόν.

§323Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Εἴς τινα ἐξ αὐτῶν συμφωνοῦμεν.

§324Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Δὲν πρέπει καὶ σεῖς νὰ κάμετε σφάλματα διότι τόσος φόρτος σφαλμάτων παρὰ τοῦ προκατόχου σας καὶ ἀπὸ μέρους ὑμῶν δὲν εἶναι ἀνεκτὸς ἀπὸ τοὺς ὤμους τοῦ μικροῦ ἀλλ’ ἐνδόξου μας Ναυτικοῦ. (Χειροκροτήματα).

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τριανταφυλλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§326Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν, κύριοι συνάδελφοι, τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀποσυμφορήσεως τῶν στελεχῶν τοῦ Ναυτικοῦ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως προέβλεψα τὰς συνεπείας τοῦ νέου νόμου τὸν ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Καὶ σᾶς ἀναφέρω ὅτι ἐζήτησα τὰ ἑξῆς τότε: «Πᾶν νομοσχέδιον............. (ἀναγινώσκει) ... ..........». Καὶ νὰ θεωρηθῇ τὸ ναυτικὸν θέμα ὡς θέμα ἐθνικὸν καὶ μόνον ἐθνικόν. Δεύτερον ἐζήτησα τὸ ἑξῆς: «Πρὸ πάσης... .... (ἀναγινώσκει) .......». Δυστυχῶς μέχρι σήμερον ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, τόσον ὁ προηγούμενος, ὅσον καὶ ὁ νῦν οὐδὲν τακτικὸν πρόγραμμα ἔθεσαν ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς, διότι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἑλληνικοῦ ναυτικοῦ προγράμματος θὰ ἐξεκαθάριζαν καὶ οἱ ἀριθμοὶ τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν ἀξιωματικῶν εἰς ὅλους τοὺς κλάδους, ἐνῷ ἀπ’ ἐναντίας βλέπομεν αὐθαιρέτως σήμερον τὸ ὑπ’ ὄψιν νομοσχέδιον νὰ καθορίζῃ ἕνα ἀριθμὸν 4 ναυάρχων καὶ 15 πλοιάρχων, χωρὶς νὰ μᾶς λέγῃ ποῦ θὰ χρησιμοποιηθοῦν οὗτοι καθὼς ἐπίσης καὶ ποῦ θὰ χρησιμοποιηθοῦν οἱ 12 ἀξιωματικοὶ τῆς εἰδικῆς θέσεως. Λυποῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, διότι ἡ συζήτησις περὶ τοῦ ναυτικοῦ θέματος ἐξετράπη τῆς οὐσίας καὶ τὴν εὐθύνην αὐτῆς τῆς σημερινῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία δὲν ἦτο εὐχάριστος, τὴν φέρει ὁ ναύαρχος κ. Σακελλαρίου, ὁ ὁποῖος ἐξετράπη τῆς οὐσίας καὶ ἀντὶ νὰ συζητήσῃ τὴν οὐσίαν τοῦ νομοσχεδίου ἐξετράπη καὶ συνεζήτησε τὴν ὅλην πολιτικὴν τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Ἐγὼ δὲν θὰ πράξω τὸ ἴδιον πρᾶγμα, θὰ σιωπήσω καὶ θὰ συζητήσω, καὶ θὰ συζητήσω τὴν οὐσίαν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Κύριοι βουλευταί, ὁ ὑπ’ ἀριθ. 57 νόμος περὶ ἀποσυμφορήσεως ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ προβλέπει ὡρισμένα θαλάσσια προσόντα τοῦ νόμου 905)1937, τὸν ὁποῖον νόμον εἶχε κάμει ὁ ναύαρχος κ. Σακελλαρίου, ὁ ὁποῖος τότε ἦτο ἀρχηγὸς τοῦ Ναυτικοῦ Ἐπιτελείου. Ὁ νόμος 905 καθορίζει ποῖοι ἀξιωματικοὶ θὰ παραμείνουν εἰς τὰ μόνιμα στελέχη τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ. Κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου τότε ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ἐδήλωσα καὶ εἶπον, ὅτι οἱ παραμείναντες ἀξιωματικοὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου ἦσαν 6 πλοίαρχοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὰ θαλάσσια προσόντα, τὰ ὁποῖα προβλέπει τὸ ἄρθρον 8 τοῦ νόμου 57 καὶ ἐξήγησα τότε διατὶ τὰ προσόντα αὐτὰ δὲν ἠδύναντο νὰ τὰ ἔχουν περισσότεροι λόγῳ ἐλλείψεως θέσεων εἰς τὸν στόλον, διότι δὲν ὑπάρχουν ἀρκεταὶ μονάδες, ὥστε οἱ πλοίαρχοι νὰ ὑπηρετήσουν ἐπὶ τῶν πλοίων καὶ νὰ ἔχουν ἑξάμηνον θαλασσίαν ὑπηρεσίαν. Σήμερον πόσα ἀντιτορπιλλικὰ ἔχομεν καὶ πόσα πληρώματα πρέπει νὰ ὑπάρχουν εἰς τὰ πλοῖα αὐτά. Κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1940–41 καὶ τοῦ 1941– 1945 εἰς τὰ πολεμικὰ δὲν εἴχομεν κυβερνήτας καὶ τοῦτο, διότι οἱ Ἄγγλοι δὲν ἠθέλησαν νὰ ἔχουν οὔτε κἂν πλωτάρχην, διὰ νὰ εἶναι αὐτοὶ ἀρχηγοὶ καὶ κυβερνῆται τῶν πλοίων.

§327Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἔχετε ἀκριβεῖς πληροφορίας, κύριε συνάδελφε.

§328Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε, κύριε Μαυρομιχάλη, μίαν ἡμέραν σᾶς εἶπον ὅτι ἔπρεπε τὸ ναυτικὸν θέμα νὰ λυθῇ ὑπεράνω κομμάτων ὡς ἐθνικὸν θέμα καὶ μοῦ εἴπατε τότε ὅτι θὰ καλέσετε βουλευτὰς ἀπὸ ὅλα τὰ κόμματα νὰ συζητήσετε ἀπὸ κοινοῦ τὸ ναυτικὸν θέμα. Δυστυχῶς τοιοῦτον πρᾶγμα δὲν συνέβη καὶ αἰφνιδίως τὴν παραμονὴν τῆς λήξεως τῆς συζητήσεως ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς ἐξουσιοδοτήσεως μᾶς ἐφέρατε ἕνα νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐτορπιλλίζατε τὸ Ναυτικὸν καὶ ἐφέρατε ἀνωμαλίας καὶ μίαν ἡμέραν θὰ λυπῆσθε καὶ σεῖς ὁ ἴδιος διὰ τοῦτο καὶ θὰ εἶσθε σεῖς ὁ ὑπαίτιος τοῦ τορπιλλισμοῦ καὶ τῆς διαλύσεως τοῦ Ναυτικοῦ. Σεῖς εἶσθε, ὁ ὁποῖος διεσπάσατε τὸν σύνδεσμον καὶ τὴν ἀγάπην καὶ τὴν ὁμόνοιαν, ἡ ὁποία ἐβασίλευε μέχρι τότε εἰς τὸ Ναυτικόν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρατηρῶ, εἰς τὸ νέον ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ἀπὸ τὰ 16 ἄρθρα τοῦ νόμου 57 τὸ παρὸν νομοσχέδιον τροποποιεῖ ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει 9 καὶ προσθέτει ἀκόμη ἄλλα δύο ἄρθρα. Αἱ διατάξεις περὶ θαλασσίων προσόντων μονιμοποιοῦνται διὰ τοῦ παρόντος νόμου. Καὶ θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν· πῶς εἶναι δυνατὸν μὲ τέσσερα ἀντιτορπιλλικὰ καὶ δύο ὑποβρύχια ἐν ἐνεργείᾳ ἕνας ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν......

§329Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἔχομεν 6 ἀντιτορπιλλικὰ ἐν κινήσει αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἔχομεν στολίσκον ὑποβρυχίων, ἔχομεν στολίσκον κορβετῶν, εἰς ὅλα αὐτὰ δὲ θὰ τοποθετηθοῦν πλοίαρχοι.

§330Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Ἂς ποῦμε ὅτι εἶναι 6 ἀντιτορπιλλικά, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ κάμουν τὰ προσόντα αὐτὰ οἱ 15 πλοίαρχοι, οἱ 27 ἀντιπλοίαρχοι κλπ;

§331Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει ἀνάγκην πολλῶν ναυάρχων, ἀλλ’ ἔχει ἀνάγκην ἐλαχίστων καὶ ἐκεῖνοι οἱ ἐλάχιστοι ἠμποροῦν μὲ τὴν σημερινὴν συγκρότησιν τοῦ στόλου νὰ κάμουν τὰ προσόντα αὐτὰ καὶ κατόπιν νὰ δώσουν τὸν ἀνάλογον ἀριθμὸν ναυάρχων.

§332Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Αὐτὰ τὰ προσόντα δὲν τὰ ἔχει οὔτε τὸ Ἀγγλικὸν Ναυαρχεῖον διὰ τοὺς ἀξιωματικούς του. Ἡμεῖς μὲ μικρὸν ναυτικὸν πῶς θὰ καθιερώσωμεν τοιαῦτα προσόντα καὶ ἀπορῶ πῶς εἰσηγῆσθε ἓν τοιοῦτον νομοσχέδιον. Λυποῦμαι, διότι ἔχετε αὐτὰς τὰς ἀντιλήψεις καὶ δὲν ἔχετε προσθαλασσωθῆ εἰς τὰ γεγονότα τοῦ Ναυτικοῦ. Ἐπίσης μὲ εὑρίσκει ἀντίθετον ἡ συγκρότησις τοῦ Συμβουλίου τῶν ἀντιναυάρχων. Εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου λέγεται ὅτι τὸ συμβούλιον τῶν ναυάρχων θὰ ἀποτελῆται ἀπὸ ναυάρχους ἐν ἐφεδρείᾳ. Ὡς Ὑπουργὸς πρέπει νὰ κάμετε τὴν δουλειάν σας καὶ θέλετε νὰ κάμετε τὴν ἀποσυμφόρησιν καὶ ἔπρεπε πρὸς τοῦτο νὰ εὕρετε ναυάρχους, οἱ ὁποῖοι θὰ συμφωνοῦν ἐκ τῶν προτέρων μὲ τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ κόψουν τοὺς ἐμπολέμους ἀξιωματικοὺς καὶ λοιποὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν τὸ καθῆκον των καὶ ἠνδραγάθησαν.

§333Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἔχετε δεδομένα δι’ αὐτό, κύριε συνάδελφε;

§334Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Βεβαίως, διότι, ὅταν ἀποτείνεσθε εἰς τοὺς διαφόρους ναυάρχους καὶ δὲν δέχονται, αὐτὸ τὶ σημαίνει;

§335Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Τὸ συμβούλιον εἶναι συγκεκροτημένον.

§336Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Διότι μερικοὶ ἐξ αὐτῶν εἶδον τὰς παρανομίας αὐτὰς καὶ δὲν ἠθέλησαν νὰ δολοφονήσουν τὸ σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν. Δι’ αὐτὸ ὁ ναύαρχος Οἰκονόμου ἀπεχώρησεν ὑποβαλὼν τὴν παραίτησίν του τελευταίως.

§337Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ κύριος Οἰκονόμου παρητήθη διὰ προσωπικοὺς λόγους.

§338Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Ἄλλος λόγος ὑπάρχει. Διατὶ δὲν ἠθελήσατε νὰ καταρτίσετε τὸ συμβούλιον ἀπὸ τοὺς φυσικοὺς ἡγήτορας τοῦ Ναυτικοῦ, ἀπὸ τοὺς κ. κ. Λεοντόπουλον, Ἀντωνόπουλον καί......, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ πολεμισταὶ καὶ μὲ τοὺς τρεῖς αὐτοὺς ἀξιωματικοὺς ὑπὸ τὴν προεδρίαν σας νὰ προβῆτε εἰς τὴν ἀποσυμφόρησιν τῶν στελεχῶν καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ διοικήσουν τὸ Ναυτικὸν ἀπὸ σήμερον καὶ εἰς τὸ ἑξῆς; Μήπως αὐτοὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ διοικήσουν τὸ Ναυτικόν; Νὰ μοῦ ἀπαντήσετε, κύριε Ὑπουργέ.

§339Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις τὸ προτείνει.

§340Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ ἐδέχετο νὰ ἀρθῇ ἡ βάσις καὶ τοῦ προηγουμένου νόμου νὰ καταργηθοῦν καὶ αἱ ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῶν ἀντιναυάρχων καὶ οἱ φυσικοὶ ἡγέται οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν ἐν ὥρᾳ πολέμου ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ναυτικοῦ νὰ κρίνουν τοὺς ἀξιωματικούς. Μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν δικαιοῦνται νὰ κρίνουν τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ.

§341Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἤθελα καὶ ἐγὼ νὰ προσθέσω ὅτι εἶναι πολὺ προτιμοτέρα ἡ λύσις τοῦ νὰ κριθοῦν οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ ὑπὸ τῶν φυσικῶν ἡγητόρων των εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἔπρεπε νὰ προστεθοῦν καὶ οἱ διοικήσαντες εἰς τὸν πόλεμον ἔστω καὶ ἀπόστρατοι ναύαρχοι.

§342Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἀπετάθην πρὸς τοὺς διοικήσαντας τὸ Ναυτικὸν κατὰ τὸν πόλεμον ἀλλ’ ἠρνήθησαν. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ, ὁμιλῶ δι’ ἐκείνους τοὺς ὁποίους λέγετε ν’ ἀνακαλέσωμεν.

§343Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Ἠρνήθησαν διότι γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι ὁ ναύαρχος ἐν πολέμῳ κ. Καββαδίας σᾶς ἔδωσε μίαν ἔκθεσιν περὶ τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πιθανῶς δὲν ἔπραξαν τὸ καθῆκον των καὶ αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν οὔτε ὁ Ἀρχηγός, οὔτε ὁ πρώην Ὑπουργὸς ἀνέγνωσε.

§344Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Πρὶν νὰ τὴν μάθετε σεῖς τὴν ἔμαθα ἐγώ.

§345Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Ἰδιαιτέραν ἐπιστολὴν σᾶς ἔστειλεν ὁ κ. Καββαδίας.

§346Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ κ. Καββαδίας ἤθελε μόνος του νὰ κρίνῃ τὸ Ναυτικόν.

§347Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Δὲν φαντάζομαι αὐτό. Δὲν εἴμεθα εἰς Φασιστικὸν Κράτος νὰ θέλῃ νὰ τὸ κρίνῃ μόνος του. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου καὶ μόνον ὁ κ. Καββαδίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸ Συμβούλιον.

§348Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Σᾶς λέγομεν ὅτι ὁ κ. Καββαδίας δὲν δέχεται νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ κρίνῃ παρὰ μόνον ὑπὸ τοὺς ὅρους οἱ ὁποῖοι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν δεκτοὶ ἀπὸ τὸ Σῶμα. Σήμερον δὲ ἐγὼ τὸν ἐκάλεσα νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸ Συμβούλιον καὶ μοῦ ἠρνήθη διαρρήδην. Μοῦ εἴπατε διὰ τὴν μήνυσιν τοῦ κ. Καββαδία. Ὡς γνωρίζετε εὐθὺς ὡς παρέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἔλαβον γνῶσιν τῆς μηνύσεως, τὴν παρέπεμψα εἰς ἀνάκρισιν.

§349Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Εἰς τὰς 12.10.46 ὑπεβλήθησαν αἱ μηνύσεις καὶ τώρα ἔχομεν Δεκέμβριον.

§350Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Εὐθὺς ὡς ἔλαβον γνῶσιν τῆς μηνύσεως τὴν παρέπεμψα εἰς ἀνάκρισιν καὶ ἐγένετο καὶ τὸ πόρισμα μάλιστα.

§351Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ἑνὸς μηνὸς ἀνέλαβεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§352Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Ἐγὼ διαπιστώνω ἕνα γεγονός. Ὄσον ἀφορᾷ τὴν σύνθεσιν τοῦ Συμβουλίου τῆς ἀποσυμφορήσεως τί δήλωσιν κάμετε κύριε Ὑπουργέ; Δέχεσθε τὸ Συμβούλιον νὰ ἀποτελεσθῇ ἀπὸ τοὺς φυσικούς του ἀρχηγούς;

§353Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Αὐτὸ τὸ δέχομαι ἐφ’ ὅσον θὰ τὸ ἐδέχετο καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις καὶ ὅτι τοιαύτη κρίσις θὰ ἦτο ἀδιάβλητος καὶ τοῦτο διὰ νὰ τερματίσωμεν μίαν κατάστασιν ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸ Ναυτικὸν καὶ νὰ τοῦ δώσωμεν τὴν γαλήνην.

§354Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὰς ἀγορεύσεις τῶν πολιτικῶν ἀρχηγῶν θὰ ἠκούσατε τὰς γνώμας ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπα, νὰ καταργηθῇ καὶ ὁ προηγούμενος νόμος καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ καθεστὼς τῆς τάξεως, νὰ συγκροτηθῇ Συμβούλιον ἐκ τῶν φυσικῶν ἡγετῶν καὶ νὰ προχωρήσωμεν.

§355Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ εἴπω εἶναι ὅτι αἱ ἐκκαθαρισθεῖσαι θέσεις τῶν πλοιάρχων καὶ τῶν ναυάρχων δὲν καθορίζονται παρὰ ἀριθμητικῶς, δὲν καθορίζετε ποίας θέσεις θὰ καταλάβουν αὐτοὶ οἱ πλοίαρχοι καὶ αὐτὸ εἶναι ἀσαφές. Ἐπίσης, κύριε Ὑπουργέ, ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 12 τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, ἐπικυροῦνται ὅλαι αἱ ἀποφάσεις καὶ ὅλα τὰ γενόμενα ὑπὸ τοῦ προηγουμένου συμβουλίου. Αὐτό, ὅπως εἶπεν καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος, δὲν τὸ θεωρῶ δίκαιον καὶ ἠθικόν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 12 τὸ συμβούλιον ἀπαρτίζεται......

§356Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προβλέπεται ἀπαρτία μὲ τὸ ἥμισυ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μελῶν πλέον ἑνὸς καὶ ὅλα τὰ μέλη εἶναι 7.

§357Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ὄχι 7 ἀλλὰ 10.

§358Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ τὴν ἑξῆς διαφορὰν ὅτι διὰ τῆς τελευταίας διατάξεως ἐπικυροῦται ὁ προηγούμενος νόμος ὅστις ἐφηρμόσθη κατὰ τρόπον ὄχι ὀρθόν. Ἡ διάταξις αὐτὴ περὶ ἀπαρτίας σημαίνει κάτι τὸ ὁποῖον εἶναι οὐσιῶδες διότι δὲν παρίσταντο ὅλοι οἱ ναύαρχοι καὶ δὲν ἐλήφθησαν αἱ ἀποφάσεις κανονικῶς.

§359Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Εἶναι ὡρισμέναι τυπικαὶ παρατυπίαι, ἄσχετοι πρὸς τὰς προσφυγὰς αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ δι’ αὐτὸ πρὸς καθησύχασιν κάθε φόβου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δέχομαι ὅπως διὰ θετικῆς διατάξεως νὰ ἐξαιρέσωμεν πάσας τὰς ὑποθέσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐγένοντο προσφυγαί.

§360Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Διατί χρησιμοποιεῖτε διατύπωσιν ἡ ὁποία καλύπτει πέραν ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐπιθυμεῖτε καὶ ἴσως καλύπτει καὶ πράγματα ποὺ δὲν γνωρίζομεν.

§361Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἑρμηνευτική. Ὁ σκοπὸς τοῦ παρόντος νομοθετήματος εἶναι νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ λειτουργία τοῦ Συμβουλίου καὶ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον του νὰ κρίνῃ 44 πλοιάρχους καὶ τοὺς λοιποὺς ἀξιωματικοὺς πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μένει σήμερον ἀτακτοποίητον κρατοῦν τὸ ναυτικὸν εἰς μίαν ἐκκρεμότητα καὶ ἑπομένως καὶ ἐκνευρισμὸν διότι εἶναι φυσικὸν ἐφ’ ὅσον οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν γνωρίζουν τί θὰ γίνῃ μὲ τὴν κρίσιν των καὶ ποῖοι θὰ εἶναι οἱ εὐτυχεῖς τῆς αὔριον, δὲν δύνανται νὰ ἀποδώσουν ἔργον ὠφέλιμον. Τὸ Συμβούλιον θὰ κρίνῃ ποῖοι θὰ ἀπομακρυνθοῦν καὶ ποῖοι θὰ μείνουν οἱ ὁποῖοι καὶ θὰ εἶναι οἱ φυσικοὶ ἡγήτορες τοῦ Ναυτικοῦ καὶ οὕτω θὰ κατορθώσωμεν καὶ πάλιν νὰ ἀναδιοργανώσωμεν τὴν καλὴν λειτουργίαν τοῦ Ναυτικοῦ διὰ νὰ συνεχίσῃ τὴν δρᾶσιν του καὶ ἐξακολουθήσῃ τὴν παράδοσίν του τὴν ὁποίαν εἶχε καὶ ἔχει τὸ Ἑλληνικὸν Πολεμικὸν Ναυτικόν. Μὲ ἐρωτᾶτε διατὶ θέτω αὐτὴν τὴν διάταξιν. Θὰ σᾶς εἴπω μίαν παρατυπίαν τὴν ἑξῆς: Παρῃτήθη ὁ κ. Θεοχάρης ἐνῷ δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ παραιτηθῇ, διότι ἡ παραίτησις εἶναι δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ τὴν ἀποδεχθῇ, ὁ Ὑπουργὸς δὲν τὴν ἀπεδέχθη ἑπομένως ἐθεωρεῖτο καὶ ἦτο μέλος τοῦ Συμβουλίου τῶν ἀντιναυάρχων καὶ τὸ Συμβούλιον ἐφ’ ὅσον ἦτο καὶ αὐτὸς μέλος ἦτο κανονικῶς συγκεκροτημένον. Μ’ ὅλα ταῦτα ἐγεννήθη τὸ ζήτημα. Τὸ Συμβούλιον φυσικὰ συνέχισε τὰς ἐργασίας του καὶ ἐξέδωκεν ἀποφάσεις κατὰ τὴν ὀρθὴν ἔννοιαν τοῦ νομικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου. Μ’ ὅλα ταῦτα δὲν εἶναι ἀπίθανον αὔριον νὰ προσφύγουν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δυστυχῶς δὲ γνωρίζετε ὅτι τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἐπαναφέρει ἀθρόως ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προσφεύγουν, εἰς τὰς θέσεις των. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ σοβαρῶς διότι ἓν ἐκ τῶν μελῶν δὲν προσῆλθε μετὰ τὰς διατάξεις τῆς ἀπαρτίας εἰς τὸ Συμβούλιον νὰ δημιουργήσωμεν ἐκκρεμότητα εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀποσυμφορήσεως καὶ νὰ κρατεῖται ἐπ’ ἄπειρον ἡ κατάστασις αὐτὴ εἰς τὸ Ναυτικόν; Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῆς διατυπώσεως τῆς διατάξεως αὐτῆς. Αὐταὶ εἶναι αἱ παρατυπίαι αἵτινες δὲν ἔχουν οὐσιώδη ἐπίδρασιν, οὔτε δημιουργοῦν κώλυμα ὡς εἶπεν ὁ κ. Βασιλειάδης. Ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ ἄλλοτε ὑπεστήριξα ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ νομοθετικῶν μέτρων νὰ παρεμβαίνωμεν εἰς τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις δι’ αὐτὸ εἶμαι πρόθυμος νὰ δεχθῶ νὰ καθορισθῇ ὅτι αἱ ὑποθέσεις ποὺ ἔγιναν προσφυγαὶ νὰ ἐξαιρεθοῦν διὰ ρητῆς διατάξεως ὥστε νὰ ἐκλείψῃ ἀπὸ τὴν ἀντιπολίτευσιν ὁ φόβος διότι ἐγὼ δὲν θέλω νὰ κάμω παρέμβασιν εἰς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν.

§362Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἡ παρατήρησις ἡ ἰδική μου ἐντοπίζεται εἰς τοῦτο. Ὅταν θέλετε νὰ ἐπικυρώσητε ἐκ τῶν ὑστέρων μίαν παρατυπίαν εἶναι σκόπιμον νὰ περιορίσητε τὴν ἐπικύρωσιν εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν. Ὅταν κάμετε μίαν γενικὴν ἐπικύρωσιν εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐπέλθουν ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα δὲν διαβλέπετε. Καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω ὅτι ἡ διατύπωσις ποὺ ἔχετε δὲν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἐξυπηρετεῖ, οὔτε τὸ δίκαιον, οὔτε τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους, οὔτε τὴν πραγματικὴν ἰδέαν τοῦ νόμου.

§363Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἔχω τὴν ἀντίθετον γνώμην καὶ ἐπιφυλάσσομαι νὰ τὴν ἀναπτύξω λεπτομερέστερον ὅταν τελειώσῃ ὁ ρήτωρ.

§364Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Ἐπίσης ἔχω καὶ παρατήρησιν εἰς τὸ ἄρθρον 10 ὅτι: «ὡς ἐνεργεῖ....... (ἀναγινώσκει)........». Θὰ ἐπιθυμοῦσα νὰ σᾶς ἐρωτήσω ἂν ἐζητήσατε πληροφορίας ἀπὸ τοὺς συνεργάτας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἂν μέχρι σήμερον οἱαδήποτε ἄλλη Ἀγγλικὴ ἀποστολὴ ἔλαβε μέρος εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι αὐτὴ ἡ διάταξις καὶ ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας δὲν ὠφελεῖ ἀλλ’ οὔτε καὶ τὸν Ἄγγλον τὸν εὐκολύνει διότι τὸν φέρετε εἰς δύσκολον θέσιν νὰ παρίσταται κατὰ τὰς συνεδριάσεις ἐκκαθαρίσεως ὡς μέλος ἄνευ ψήφου. Ὡς γνωρίζετε ἡ Ἀγγλικὴ ἀποστολὴ ἔχει ἕνα ὡρισμένον σκοπὸν νὰ ὀργανώσῃ τὸ Ναυτικόν, νὰ γυμνάσῃ αὐτὸ κλπ. Οὐδεμία ἀποστολὴ ἀνεμίχθη εἰς προσωπικὰ ζητήματα καὶ οὐδεὶς Ἄγγλος ναύαρχος παρέστη εἰς τοιαῦτα συμβούλια. Ἐγὼ ὡς ναυτικὸς διαμαρτύρομαι διὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ διὰ τὸ ὁποῖον ἔχετε καὶ σεῖς τὴν εὐθύνην ἀλλὰ δὲν γνωρίζω καὶ τὶ πρόκειται νὰ γίνῃ εἰς τὸ μέλλον καθιδρυομένης τοιαύτης ἀρχῆς. Ἐπίσης ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι τὰς θέσεις τῆς εἰδικῆς μονιμότητος ἀπὸ 10 τὶς κάνετε 12. Γίνονται 27 πλοίαρχοι.

§365Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν λέγει ὅτι οἱ 12 εἶναι πλοίαρχοι.

§366Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι παρὰ ἀντιπλοίαρχοι καὶ πλοίαρχοι. Δὲν φαίνεται ὅμως αὐτοὶ ποῦ θὰ χρησιμοποιηθοῦν.

§367Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ὡς γνωρίζετε ὑπάρχουν 10 θέσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι καθωρισμέναι, εἰς δημόσια ναυτικὰ ἔργα κλπ. Εἰς αὐτὰς τὰς καθωρισμένας καὶ ἀνέκαθεν γνωστὰς θέσεις θὰ χρησιμοποιηθοῦν οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς εἰδικῆς μονιμότητος. Ἐγὼ ἠθέλησα νὰ αὐξήσω τὰς θέσεις τῆς εἰδικῆς μονιμότητος διότι παρέχει τοῦτο μίαν εὐχέρειαν εἰς τὸ ἔργον τοῦ Συμβουλίου τῆς ἐκκαθαρίσεως.

§368Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δηλώνετε ὅτι εἶναι 12 πλοίαρχοι;

§369Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Τὸ πλεῖστον εἶναι πλοίαρχοι. Οἱ 8 θὰ εἶναι πλοίαρχοι, οἱ ἄλλοι θὰ εἶναι ἀνθυποπλοίαρχοι, διότι καὶ ἤδη εἰς τὸν ἀσύρματον ὑπάρχει εἰς εἰδικὴν μονιμότητα ὑποπλοίαρχος. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου εὐχεραίνεται ἡ ὑπόθεσις διότι σήμερον εἶναι 8 εἰς εἰδικὴν μονιμότητα ἀλλὰ κατὰ εἰδικὸν νόμον οἱ τῆς εἰδικῆς μονιμότητος εἶναι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τοποθετηθοῦν ἄλλοι. Ἤδη διὰ τοῦ εἰσαγομένου νόμου εἶναι δυνατὸν ἐπίσης νὰ ὑπάρχουν 12 θέσεις αἱ ὁποῖαι νὰ πληροῦνται ἑκάστοτε καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου νὰ καταλαμβάνουν 12 ἀξιωματικοὶ ἀνώτεροι αὐτὰς τὰς θέσεις. Ἐπαναφέρω δηλαδὴ μίαν διάταξιν κατηργημένην ἤδη καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οἱ 8 γίνονται 12.

§370Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐκ τῶν 8 ὑπηρετούντων ποῖοι εἶναι πλοίαρχοι;

§371Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). 6 πλοίαρχοι, 1 ἀντιπλοίαρχος καὶ 1 ὑποπλοίαρχος, δὲν γνωρίζομεν ὅμως καὶ τὴν τύχην τῶν κριτέων.

§372Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀλλ’ εὑρέθησαν δύο ὑποναύαρχοι καὶ κατέλαβαν τὰς θέσεις.

§373Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Αὐτὸ εἶναι πλεονέκτημα καὶ ὄχι ἐλάττωμα ὡς ἔλεγεν ὁ ἀγορεύων βουλευτής.

§374Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ μονιμοποιεῖται καὶ κάποιος ἀντιπλοίαρχος.

§375Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Οὐδαμοῦ θὰ εὕρητε τοιούτου εἴδους διάταξιν ἁπλῶς καθορίζονται θέσεις εἰδικῆς μονιμότητος.

§376Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀντιλήψεις μου σχετικῶς μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου «περὶ ἀποσυμφορήσεως τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ». Σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἐπανασυστάσεως τῆς θέσεως τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελικοῦ, τὸ ζήτημα συνεζητήθη καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ὁ θεσμὸς αὐτὸς ἔχει ἀποτύχει οἰκτρότατα. Αὐτὸ τὸ ἀνεγνώρισε καὶ ὁ ναύαρχος κ. Σακελλαρίου. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει δι’ ἐμὲ δὲν ἔπρεπε νὰ ἀνασυσταθῇ ἡ θέσις αὐτή. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ περὶ ἐτησίων πινάκων ἀξιωματικῶν εἰδικοτήτων, ὡς εἰσηγητὴς ἐδήλωσα ὅτι ἔγιναν πολλαὶ ἀδικίαι. Αἱ ἀδικίαι ἐγένοντο μέχρι σημείου ὥστε ὑπαξιωματικὸς ὁ ὁποῖος ἐτραυματίσθη βάλλων ἐναντίον ἐχθρικῶν ἀεροσκαφῶν, ἐτέθη εἰς τὸν πίνακα βʹ δηλαδὴ τῶν ἀνικάνων. Ἕνα παράδειγμα μόνον σᾶς ἀναφέρω. Ἑπομένως νομίζω ὅτι τὸ ταχύτερον θὰ πρέπει νὰ φέρητε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς σχετικὸν νομοσχέδιον.

§377Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Σᾶς παρακαλῶ σᾶς, ὁ ὁποῖος εἶσθε εἰδικὸς νὰ ὑποβάλλετε ἐγκαίρως τὰς παρατηρήσεις σας, ὥστε νὰ καταρτίσωμεν τὸ νομοσχέδιον κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ μὴ παραστῇ ἀνάγκη νέας ἀναθεωρήσεως τῶν πινάκων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐγὼ παρέχω τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι δὲν ἔχω κανέναν λόγον νὰ κάμω κομματικὴν πολιτικήν. Θέλω τὸ Σῶμα νὰ καταστῇ τοιοῦτον, ὥστε νὰ ὑπηρετήσῃ τὸ Ἔθνος ὡς τὸ ὑπηρέτησε.

§378Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Ἐπειδή, κύριοι βουλευταί, ἐλέχθησαν πολλὰ περὶ τῆς δράσεως τοῦ Ναυτικοῦ, ἐγὼ τίποτε δὲν ἔχω νὰ προσθέσω. Ὑπάρχουν μόνο μερικὰ τηλεγραφήματα σχετικὰ μὲ τὴν δρᾶσιν τοῦ ἐνδόξου ναυτικοῦ μας, τῶν ὁποίων θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή. «...... (ἀναγινώσκει τὸ πρῶτον τηλεγράφημα) ......».

§379ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι γνωστὰ αὐτά, κύριε συνάδελφε.

§380Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὑπάρχει κανεὶς εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὁ ὁποῖος ἀμφισβητεῖ τὰς ἐνδόξους ὑπηρεσίας τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ μας; Ἀπευθύνω τὴν ἐρώτησιν, διὰ νὰ ἐπακολουθήσῃ μία ὁμόφωνος βεβαίωσις, διότι θὰ ἦτο βλαβερὸν ἐάν, ἔστω καὶ ἐμμέσως, ἐγεννᾶτο ἡ ἐντύπωσις ὅτι κατεβλήθη προσπάθεια διὰ τὴν μείωσιν τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ μας, διὰ τὸ ὁποῖον τὸ Ἔθνος δικαιοῦται νὰ εἶναι ὑπερήφανον.

§381Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ τοῦτο. Ἐγὼ λέγω μόνον ὅτι εἰσεχώρησεν ἡ πολιτικὴ ἡ ὁποία ἐκλόνισε τὴν δρᾶσιν τοῦ Ναυτικοῦ μας.

§382Δ. ΛΟΝΤΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ὀφείλω νὰ προσθέσω καὶ ἐγώ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ὅτι ὑπάρχει κανεὶς ὁ ὁποῖος ἀμφισβητεῖ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ, τὸ ὁποῖον πράγματι ἐτίμησε ὅπου καὶ ἂν μετέσχε τὴν σημαίαν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἔτυχε διεθνοῦς ἀναγνωρίσεως διὰ τὰς τεραστίας καὶ πολυτίμους ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσέφερε παντοῦ ὑπὲρ τῆς συμμαχικῆς ἰδέας καὶ ὑπὲρ τῆς Πατρίδος.

§383Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ τονίσω εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὁ κ. Σακελλαρίου εἶπεν ὅτι αἱ δαπάναι τοῦ Στόλου ἦσαν πολὺ βαρύτεραι ἀπὸ ὅτι ἦσαν ἐπὶ τῆς ἀρχηγίας του. Θὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ναύαρχον, ὅτι εἰς τὰς 30.6.43 ἐν Καΐρῳ ἐδημοσιεύθη πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως, δι’ ἧς ἀπεστέλλετο ὁ κ. Σακελλαρίου εἰς Βόρειον Ἀμερικὴν μὲ 25 δολλάρια ἡμερησίως καὶ μὲ ὅλα τὰ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα κλπ. Ἑπομένως, νομίζω, ὅτι ἐὰν ἐπίστευε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπε, δὲν θὰ ἐδέχετο νὰ πάῃ εἰς τὴν Ἀμερικήν.

§384Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Θίγετε ἕνα προσωπικὸν ζήτημα καὶ πρέπει νὰ σᾶς ἐπαναφέρω εἰς τὴν ἀλήθειαν. Ἐγώ....

§385Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Ὁ κ. Καββαδίας δὲν ἐπῆγε εἰς τὴν Ἀμερικήν. Σεῖς ἐπήγατε καὶ ξέρετε πόσον ἐκοστίσατε εἰς τὸ Δημόσιον. Καὶ αὐτοκίνητον ἠγοράσατε, τὸ ὁποῖον ἦτο πολυτελέστερον καὶ ἀπὸ τὸ αὐτοκίνητον τοῦ Φαρούκ, καὶ τὸ ὁποῖον ἐπωλήσατε κατόπιν εἰς τετραπλῆν ἀξίαν. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο.

§386Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἐστάλην ἐξόριστος ἐξ Ἀφρικῆς εἰς Ἀμερικήν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἔλαβε διαμαρτυρίας ἐξ Ἀμερικῆς, ὅταν ἦτο Πρωθυπουργὸς διὰ τὴν ἐξορίαν μου αὐτήν, καὶ μετέβην ἐκεῖ ὄχι δι’ ἀποστολὴν ἀλλὰ μὲ συγκεκριμένην πρόθεσιν ὅπως τεθῶ εἰς ἀποστρατείαν. Ὑπέστην τὴν πικρίαν νὰ εὑρεθῶ εἰς ἀποστρατείαν, χωρὶς νὰ ἔχω τὰ μέσα τῆς ζωῆς μου. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις εἰς μίαν συκοφαντίαν.

§387Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Ἐδῶ ὑπάρχουν τὰ ἔγγραφα, κύριε Σακελλαρίου.

§388ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ περαιτέρω ἑνιαία συζήτησις ἐπὶ τῶν τριῶν πρώτων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει νομοσχεδίων τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν, ἤτοι α) ἐπὶ τοῦ εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τῶν περὶ Γενικῆς Ἐπιθεωρήσεως τοῦ Β. Ν. διατάξεων καὶ περὶ καταργήσεως τῆς θέσεως τοῦ Ναυάρχου Ἀρχηγοῦ», β) ἐπὶ τοῦ εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Α. Ν. 57)1946 «περὶ ἀποσυμφορήσεως Σώματος Ἀξιωματικῶν Β. Ν. καὶ καθορισμοῦ ὀργανικῶν θέσεων Γενικῶν Ἀξιωματικῶν καὶ μαχίμων Πλοιάρχων Β. Ν.» καὶ γ) ἐπὶ τοῦ εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως ὑπαρχόντων κενῶν εἰς Ὑπαξιωματικοὺς εἰδικοτήτων Β. Ν. καὶ εἰς Ἀξιωματικοὺς Α. Υ.», ἀναβάλλεται. Ὑποβληθείσης προτάσεως παρὰ 20 βουλευτῶν περὶ μετατροπῆς εἰς τὴν τακτικὴν διαδικασίαν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1 τῆς ἡμερησίας διατάξεως σχεδίου νόμου, ἤτοι τοῦ εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τῶν περὶ Γενικῆς Ἐπιθεωρήσεως τοῦ Β. Ν. διατάξεων καὶ περὶ καταργήσεως τῆς θέσεως τοῦ Ναυάρχου Ἀρχηγοῦ», μετατρέπεται τοῦτο καὶ συζητεῖται εἰς αʹ συζήτησιν, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 49 παράγραφος 7 τοῦ Συντάγματος.

§389Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ ὥρα εἶναι 3η πρωϊνή. Νομίζω ὅτι ἐπεδείξαμεν ὅλην τὴν καλὴν θέλησίν μας νὰ βοηθήσωμεν τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἡ καταπόνησις εἶναι προφανής. Δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ἐκδήλωσις ἀντιπολιτευτικοῦ πνεύματος ἐὰν διεπιστώναμεν ὅτι ἡ συνέχεια εἶναι ἀδύνατος καὶ πρέπει νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν. Δὲν θέλομεν νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὴν ἀπαρτίαν, ἡ ὁποία λύει τὸ ζήτημα. Θέλομεν μόνον νὰ συζητήσωμεν μὲ καλὴν θέλησιν. Δι’ ὅσα νομοσχέδια δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, ἂς θεωρηθοῦν ψηφισθέντα. Ἀλλ’ ὅπου ὑπάρχει συζήτησις νὰ τὰ ἀφήσωμεν διὰ νὰ συνεχίσωμεν τὴν κανονικὴν ἡμέραν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§390Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Μίαν παράκλησιν θὰ ὑποβάλλω πρὸς τὴν Βουλήν. Ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὑπεβλήθη πρότασις ἐκ μέρους βουλευτῶν, ὅπως μὴ ψηφισθῇ εἰς μόνην συζήτησιν, ἀλλὰ κανονικῶς. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ τὸ ψηφίσωμεν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ἀπόψε.

§391Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν αὐτό; Ἡμεῖς θέλομεν νὰ ὁμιλήσωμεν.

§392Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ ἠδύνασθο νὰ λάβετε τὸν λόγον καὶ νὰ γίνῃ συζήτησις.

§393Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει καμμία ἐθνικὴ ἀνάγκη ἐπείγουσα, ἡ ὁποία νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§394Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὑπάρχουν λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους θεωρῶ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ.

§395Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ καταπονηθῶμεν περισσότερον. Ἂς διακόψωμεν σήμερον ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει καὶ τόσον ἐπείγουσα ἐθνικὴ ἀνάγκη τῆς ὑπερψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων. Ἔχομεν ἄλλως τε τὸν καιρὸν νὰ τὰ ψηφίσωμεν τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα.

§396ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφισθοῦν μετὰ τὸν αὐριανὸν ἔλεγχον;

§397Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ Δευτέρα καὶ ἡ Παρασκευὴ ἀνήκουν εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἥτις ἐὰν πράγματι ὑπῆρχεν ἐθνικὸς λόγος διὰ τὴν ψήφισιν τῶν ναυτικῶν νομοθετημάτων, θὰ παρεῖχε, ὅπως τὸ ἔπραξε μέχρι τοῦδε, τὴν συγκατάθεσίν της.

§398ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τουλάχιστον συγκατίθεται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφισθοῦν τὰ ὑπ’ ἀριθ. 8 καὶ 9 νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας;

§399ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§400ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 875)37 «περὶ βοσκῆς» καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν περὶ διαχειρίσεως καὶ διοικήσεως δασῶν νόμων», ὡς ἐτροπολογήθη.

§401ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§402ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 875)1937 «περὶ βοσκῆς» καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν περὶ διαχειρίσεως καὶ διοικήσεως δασῶν νόμων», ὡς ἐτροπολογήθη. Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς Τοπογραφικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας».

§403ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§404ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς Τοπογραφικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§405ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§406ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 5.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις, ἐπερωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 3.30′ π.μ.).