1946.07.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 51η

Πέμπτη 25 Ἰουλίου 1946

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 7.20′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Δρόσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΔΡΟΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Μ. Καροῦσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§4Μ. ΚΑΡΟΥΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Τουρκοβασίλης καταθέτει τὰς ἀκολούθους τηλεγραφικὰς ἀναφοράς: 1) Τοῦ Συνδέσμου ἐργοληπτῶν Ἀρκαδίας διαμαρτυρομένου διὰ μεταβίβασιν δημοπρασίας δασικῶν ὁδῶν Πάρνωνος εἰς Κέντρον ἀνοικοδομήσεως Ἀθηνῶν. 2) Τῆς Ἑνώσεως Δημοσίων Ὑπαλλήλων Ἀρκαδίας ζητούσης, ὅπως χορηγηθῇ ὁ ὑπόλοιπος ἱματισμὸς Δημοσίων Ὑπαλλήλων παρὰ τοῦ Διευθυντοῦ Παπαϊωάννου Σταδίου 18, καὶ 3) Τῶν ἐν Σπιναλόγκᾳ λεπρῶν Μεσσηνίων ζητούντων ἔγκρισιν παρὰ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς διὰ τὴν μεταγωγὴν αὐτῶν εἰς ἀντιλεπρικὸν σταθμὸν Ἀθηνῶν. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Ν. Περρωτῆς καταθέτει ὑπόμνημα τῶν κατοίκων κοινότητος Κοπανακίου καὶ τῆς περιφερείας τούτου ζητούντων τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἀπὸ πενταετίας εἰς τὴν κωμόπολιν των Κοπανάκιον Τριφυλλίας λειτουργοῦντος ὡς παραρτήματος Γυμνασίου Κυπαρισσίας, Γυμνασίου. Οἱ βουλευταὶ Ἰωαννίνων κ.κ. Α. Παπαδόπουλος, Γ. Μπάρδας, Δ. Ἰωάννου, Ν. Καζαντζῆς, Ε. Ἀβέρωφ καὶ Α. Δερδεμέζης καταθέτουν ὑπόμνημα Συλλόγου Πυροπαθῶν Ζαγορίου Ἰωαννίνων δι’ οὗ ζητοῦν τὴν παράτασιν παραμονῆς τῶν ἐν Ἰωαννίνοις πυροπαθῶν προσφύγων μέχρι τοῦ προσεχοῦς θέρους εἰς τὰ Ἰσραηλιτικὰ οἰκήματα ὁπότε περατουμένων τῶν στεγάστρων θέλουσι παλιννοστήσει εἰς τὰ χωρία των. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Φ. Μακρῆς, Π. Γύπαρης, Κ. Σταμούλης, Γ. Κασιμάτης, Δ. Λεονάρδος, Ε. Κοθρῆς, Η. Μπάτζιος, Σ. Χούτας καὶ Δ. Μητσόπουλος καταθέτουν ὑπόμνημα τῆς Λαμπρινῆς συζύγου Ζ. Παπαγεωργίου πυροπαθοῦς καὶ ἰδιοκτητρίας λεηλατηθέντος ὑπὸ τῶν ἐλασιτῶν Ὑφαντουργικοῦ ἐργαστηρίου ζητούσης χορήγησιν νημάτων παρὰ Ὑπουργείου Προνοίας πρὸς ἀνασύστασιν ἐργαστηρίου της. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Κίνιας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἐφημερίων Βασιλείου Σιδερᾶ καὶ Ἀνδρέου Βαϊδάνη ἐξ ὀνόματος τῶν Ἐφημερίων τῆς ὑπαίθρου χώρας καὶ συνιστᾶ, ὅπως ληφθοῦν τὰ ἀνάλογα νομοθετικὰ μέτρα πρὸς βελτίωσιν τῆς ζωῆς τοῦ ἐγγάμου κλήρου καὶ χάριν τῶν λειτουργῶν τῆς Ἐκκλησίας καὶ χάριν αὐτῆς ταύτης τῆς Ἐκκλησίας, ἧς ἡ ἀξιοπρέπεια καὶ τὸ γόητρον ἐκτίθεται λόγῳ τῆς ἐξευτελιστικῆς καὶ γλίσχρου ἀμοιβῆς. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Κίνιας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐν αὐτῇ ὑπογεγραμμένων κατοίκων Λεβαδείας καὶ γεωργοκτηματιῶν καὶ συνιστῶν ταύτην παρακαλεῖ ὅπως ἐνεργηθῇ ὅ,τι νόμιμον καὶ μὴ φορολογοῦνται δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 237 περίπτωσις βʹ τοῦ κώδικος περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων τὰ προϊόντα αὐτῶν, τὰ γεωργικά, τὰ συλλεγόμενα ἐκ τῶν ἀγροκτημάτων τῶν κειμένων ἐντὸς γειτονικῶν κοινοτήτων καὶ κατ’ ἀνάγκην εἰσαγομένων εἰς τὸν Δῆμον τῆς μονίμου κατοικίας των πρὸς ἐναποθήκευσιν. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Φ. Ζαΐμης καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πατρέων διαμαρτυρομένου ἐντόνως διὰ τὴν ἀναστολὴν τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν Ἰταλῶν ἐκ τῆς πόλεως ἀξιοῦντος ἄμεσον συνέχειαν ἐκκαθαρίσεώς των ἀπὸ ἀνεπιθυμήτους Ἰταλοπατρινούς, συνιστᾷ δὲ ὅπως παραπεμφθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν ἵνα λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψιν του. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Φ. Ζαΐμης καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συλλόγου πυροπαθῶν Κάτω Κλειτορίας ζητοῦντος χορήγησιν πιστώσεως πρὸς στέγασιν, ἀπαλλαγήν των ἐκ πάσης φορολογίας, διανομὴν ἱματισμοῦ κλπ. συνιστᾶ ταῦτα θερμῶς καὶ παρακαλεῖ νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Μανέτας καταθέτει τηλεγράφημα τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Ἀρκαδίας ζητούσης βελτίωσιν τῆς τιμῆς Γεωμήλων. Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Βρεττᾶκος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Μελανουρέα Παν. Ἀντιπροσώπου Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Βαρουσίων ζητοῦντος λῆψιν μερίμνης διὰ τὴν στέγασιν 450 οἰκογενειῶν σεισμοπλήκτων κατὰ τὴν περίοδον 20.7.1944. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Τσάτσος καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ προέδρου Κοινότητος Ἡλιουπόλεως διαμαρτυρομένου κατὰ τῆς ἀναδόχου ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας τῆς ὡς ἄνω Κοινότητος δι’ εἴσπραξιν ποσοῦ πρὸς τοποθέτησιν λαμπτήρων καὶ μὴ ἐκτελέσεως οὐδεμιᾶς τοποθετήσεως ὡς καὶ διὰ τὴν ὑπερβολικὴν εἴσπραξιν ποσοῦ καταναλώσεως ρεύματος καὶ ζητοῦντος κατάσχεσιν τῶν βιβλίων τῆς ἀναδόχου καὶ λεπτομερῆ ἔλεγχον πρὸς διαπίστωσιν τούτων. Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Θηβαῖος καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Ἀλεξ. Κόκολη, κατοίκου Ἀθηνῶν, ζητοῦντος ἀκύρωσιν πωλήσεως ἐπιχειρήσεώς του γενομένης μὲ συμψηφιστικὴν ἀγορὰν ἀκινήτου ἐπὶ Κατοχῆς. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Μητσοτάκης, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ὑπαλλήλων καφεζυθεστιατορίων Ἀθηνῶν ζητούντων τὴν μὴ μείωσιν τοῦ ποσοστοῦ εἰσπράξεως 15% προερχομένου ἐκ φιλοδωρημάτων. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Π. Γύπαρης καταθέτει αἴτησιν τοῦ Ι. Μουρέλου (συγγραφέως ἱστορίας τῆς μάχης Κρήτης) ζητοῦντος, ὅπως οἱ βουλευταὶ ἐνεργήσωσιν εἰς τὰς περιφερείας των καὶ τοῦ ἀποσταλῶσι τὰ ὀνόματα τῶν κατὰ τὴν μάχην τῆς Κρήτης πεσόντων ἀγωνιστῶν τῆς περιφερείας των. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Ν. Ἀθανασίου καταθέτει ἀναφορὰν τῆς χήρας συζύγου τοῦ ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ πεσόντος Ταγματάρχου Βρεττάκου ζητούσης ὅπως ἡ σύνταξίς της χορηγῆται συμφώνως πρὸς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργείου διὰ τὰς κατὰ συμμετοχὴν συντάξεις χηρῶν μητέρων. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς καταθέτει ψήφισμα τῆς ΙΗʹ Γενικῆς Συνελεύσεως Διδασκαλικῆς Ὁμοσπονδίας διαμαρτυρομένης διὰ μελετωμένην ἄρσιν μονιμότητος Δημοσίων Ὑπαλλήλων καὶ ζητούσης καταψήφισιν νομοσχεδίου, ἀμεροληψίαν κατὰ τὴν κρίσιν τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Παπαδόπουλος καταθέτει τὰς ἀκολούθους ἀναφορὰς καὶ ὑπομνήματα: 1) Ὑπόμνημα Παλαιῶν Ἀνθυπασπιστῶν Χωροφυλακῆς διὰ τοῦ ὁποίου ζητοῦν δικαίωσιν αἰτημάτων των. 2) Ἀναφορὰν ἀνέργων ὑπαλλήλων διαλυθέντων κοινῶν διευθύνσεων Αὐτοκινήτων Ἠπείρου ζητούντων ψήφισιν Ν. Δ. διὰ τὴν πρόσληψίν των εἰς οἱονδήποτε ὀργανισμόν. 3) Ὑπόμνημα τῶν ἐν ἐνεργείᾳ Ἀξιωματικῶν φυματικῶν, παθόντων κατὰ περίοδον 1940–45 ζητούντων τὴν ὑπαγωγήν των εἰς τὸν εὐεργετικὸν νόμον 4506 περὶ διαθέσεως τούτων εἰς πολεμικὴν διαθεσιμότητα κλπ. 4) Ὑπόμνημα τοῦ προσωπικοῦ Ταμείου Γεωργίας, Κτηνοτροφίας καὶ Δασῶν Νομοῦ Ἰωαννίνων, ζητοῦντος ρύθμισιν τῆς ὑπαλληλικῆς των καταστάσεως. 5) Ὑπόμνημα ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς ἀγωνιστῶν Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως δι’ οὗ οὗτοι παραπονοῦνται δι’ ἀποδοθεῖσαν εἰς αὐτοὺς μομφὴν λιποταξίας καὶ ζητοῦν ἀπάλειψιν τῆς τοιαύτης κατηγορίας καὶ ἀναγνωρισθῇ ὁ χρόνος τῆς ἀπουσίας των ὡς χρόνος ὑπηρεσίας, καὶ 6) Ἀναφορὰν τοῦ ἐφοριακοῦ ὑπαλλήλου Φιλιππιάδος Ἰωάννου Μπούγια, παραπονουμένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι διανομὴν ἱματισμοῦ εἰς ὑπαλλήλους περιοχῆς του. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Κούτσικας καταθέτει τηλεγράφημα τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Σταφιδοπαραγωγῶν Μεσσήνης διαμαρτυρομένης διὰ μελετωμένην τιμὴν προϊόντος των εἰς ἀξίαν μικροτέραν τοῦ πραγματικοῦ κόστους καὶ ζητεῖ τιμαριθμικὴν τιμήν. Τὸ Συμβούλιον Συνεταιρισμοῦ Ἐγγείων Βελτιώσεων Γαλατᾶ διαμαρτύρεται κατὰ Νομάρχου Αἰτωλοακαρνανίας δι’ ἀφαίρεσιν δικαιώματος ὑδρεύσεως κτημάτων ἐκ ποταμοῦ ΕΥΗΝΑ καὶ ζητεῖ ἄρσιν διαταγῆς. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς πλουτησάντων Θεσσαλονίκης, ζητεῖ ἐπίσπευσιν ἐκδικάσεως ἀναθεωρήσεων φόρου πλουτησάντων. Ὁ Γεωργικὸς Συνεταιρισμὸς Κατερίνης καὶ περιφερειῶν ζητεῖ ἵδρυσιν Ὑπουργείου Συνεταιρισμῶν. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποτάκτων–Ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν Ἀθηνῶν 1922–23 ζητεῖ ὅπως κατὰ τὴν γενομένην συζήτησιν περὶ συντάξεων Ἀξιωματικῶν ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἀπόψεις της. Ὑπάλληλοι Δασαρχείου Καλαμῶν καὶ Τριφυλλίας ζητοῦν δικαίαν διαβάθμισιν καὶ ὅπως ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἐν τῷ ὑπομνήματι ἀναφερόμενα αἰτήματά των. Ἡ Ἕνωσις Ἀγελαδοτροφικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀττικῆς, Συν.Π.Ε. Ἀθηνῶν, ζητεῖ εἰσαγωγὴν γαλακτοκομικῶν μηχανημάτων, θέσπισιν εἰδικῆς Νομοθεσίας περὶ ἀπαγορεύσεως μὴ ἐλεγχομένου γάλακτος, παραχώρησιν χώρου πρὸς ἐγκατάστασιν ἐργοστασίου κλπ. Ὁ Γεωργικὸς πληθυσμὸς περιφερείας Γυθείου ζητεῖ χορήγησιν γεωργικῶν ἐργαλείων, λιπασμάτων, ζώων κλπ. Ὁ Σύλλογος Ἀρτεργατῶν ὑπαίθρου Κερκύρας, ζητεῖ ἐπέκτασιν εὐεργετημάτων ἀρτεργατικῆς Νομοθεσίας. Τὰ Σωματεῖα Τσιμέντων Ἑλλάδος Ἡρακλῆς, Ὄλυμπος, Τιτάν, Χάλυψ, Ἄτλας, Χαλκίδος, διαμαρτύρονται δι’ ἀπόφασιν Βιομηχάνων περὶ κλεισίματος Ἐργοστασίων. Ὁ κ. Κ. Καλκάνης (Ὑπ. Ἐσωτερ.) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Α. Ν. 577)45 «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 392)45 Α. Ν. «περὶ ἀναθεωρήσεως καὶ ἀνασυντάξεως ἐκλογικῶν καταλόγων», 2) «περὶ ἀποσπάσεως Κοινοτήτων ἐκ τοῦ Νομοῦ Ἠμαθίας καὶ ὑπαγωγῆς εἰς τὸν Νομὸν Πέλλης» καὶ 3) «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Κορκολῆς, Ι. Πολυχρονόπουλος, Λ. Βρεττάκος, Ν. Βαρβιτσιώτης, Δ. Δημητρακόπουλος, Δ. Κούτσικας καὶ Γ. Μπακόπουλος καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2769 Νόμου κ.λ.π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Κίνιας ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸ ἄρθρον 277 τοῦ Κώδικος περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Θηβαῖος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11.5.1946 Ν. Δ. ὑπὲρ ἀκτημόνων γεωργῶν καὶ κτηνοτρόφων». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Μανέτας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11.5.46 Ν. Δ. «περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ διατάξεών τινων περὶ χρόνου ἀποστρατείας ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν ὅσον ἀφορᾶ τὸν Στρατὸν τῆς Ξηρᾶς».

§5Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τ’ ἀνακοινούμενα ὑπὸ τοῦ Προεδρείου δὲν ἀκούονται εὐκρινῶς.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο εἶναι πράγματι γεγονός, ἀλλ’ ὀφείλεται εἰς τὴν κακὴν ἠχητικὴν τῆς αἰθούσης καὶ ἡ διόρθωσις τοῦ κακοῦ δὲν δύναται νὰ γίνῃ εἰμὴ διὰ τῆς ἀπολύτου ἡσυχίας. Ὁ κ. Γ. Βασιλειάδης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§7Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως θὰ ἤθελον νὰ ἀνακοινώσω πρὸς ὑμᾶς ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διατελεῖ ἐν ἀγωνίᾳ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται τὰ ἑλληνικὰ ζητήματα. Θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, νὰ παρακαλέσετε τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ παρουσιασθῇ καὶ ἐκθέσῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὰ ζητήματα ταῦτα, διὰ νὰ γνωρίζῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἂν οἱ μεγάλοι μας σύμμαχοι ἐξακολουθοῦν πάντοτε νὰ ἀναγνωρίζουν τὰς θυσίας τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ παραστέκωνται παρὰ τὸ πλευρὸν αὐτῆς. Νὰ παρακληθῇ ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ προβῇ εἰς σχετικὰς ἀνακοινώσεις. (Χειροκροτήματα).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ προσέλθῃ αὔριον εἰς τὸ Σῶμα διὰ νὰ κάμῃ τὰς σχετικὰς ἀνακοινώσεις, διότι πολιτικοὶ λόγοι τὸν ἐμποδίζουν νὰ τὰς κάμῃ σήμερον.

§9Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ναί, ἀλλὰ ἂν πέσωμεν εἰς τὴν ἀτέρμονα πολυλογίαν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἐκάμαμεν τίποτε, νομίζω ὅτι θὰ παραγνωρίσωμεν ἄλλα σοβαρώτερα ζητήματα.

§10Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχει ἀφορμήν, ἔχει λόγον, ἔχει σπουδαιότατον λόγον τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, νὰ εἶναι πλήρως ὑπερήφανον διὰ τὴν δρᾶσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ του. (Χειροκροτήματα).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως δεχθῇ καὶ ἐφαρμοσθῇ ἡ χθὲς ληφθεῖσα ἀπόφασις καὶ ψηφισθοῦν τὰ μὴ ἔχοντα συζήτησιν νομοσχέδια, ἀνεξαρτήτως σειρᾶς τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἐπακολουθήσῃ δὲ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ὑπολοίπων, καθ’ ἣν σειρὰν ἀναγράφονται ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ ἀπογραφῆς τῶν ναυτικῶν καὶ τῶν ἐργατῶν θαλάσσης καὶ μέτρων τινων προστασίας τῶν ἀνέργων ναυτικῶν».

§14Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Ὅπως ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς;

§15Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Ναί, ὅπως ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ ἀπογραφῆς τῶν ναυτικῶν καὶ τῶν ἐργατῶν θαλάσσης καὶ μέτρων τινων προστασίας τῶν ἀνέργων ναυτικῶν», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ τοῦ Ἀσφαλιστικοῦ Ὀργανισμοῦ Κινδύνων Πολέμου ἰσχυουσῶν διατάξεων».

§17ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει δεκτὴ παραγραφὴ τῶν ἀπαιτήσεων τῶν δικαιούχων. Συνεπῶς πρέπει νὰ παρατείνωμεν τὴν παραγραφὴν αὐτὴν τουλάχιστον ἐπὶ διετίαν.

§18Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Εἶμαι σύμφωνος.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ τοῦ Ἀσφαλιστικοῦ Ὀργανισμοῦ Κινδύνων Πολέμου ἰσχυουσῶν διατάξεων», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτοπίσεως τῶν οἰκογενειῶν τῶν στρατιωτικῶν τῶν ἐγκαταλειπόντων τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ πρὸς διάπραξιν ἀδικημάτων στρεφομένων κατὰ τῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους».

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐκτοπίσεως τῶν οἰκογενειῶν τῶν στρατιωτικῶν τῶν ἐγκαταλειπόντων τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ πρὸς διάπραξιν ἀδικημάτων στρεφομένων κατὰ τῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου διαθέσεως τῶν ἐπὶ πλέον τῆς ὁριζούσης τιμῆς εἰσπραττομένων ἐκ διαθέσεως ἐφοδίων».

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τρόπου διαθέσεως τῶν ἐπὶ πλέον τῆς ὁριζούσης τιμῆς εἰσπραττομένων ἐκ διαθέσεως ἐφοδίων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16)16 Ἀπριλίου 1946 Ν. Δ. «περὶ καταργήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς».

§24Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὑπάρχει μία τροπολογία ἡ ὁποία ἀφορᾷ τέσσαρας ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς.

§25ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν μὲ τὴν τροπολογίαν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16)16 Ἀπριλίου 1946 Ν. Δ. «περὶ καταργήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς». Ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1 νομοσχέδιον τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Συνέχισις τῆς μόνης συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9.5.46 Ν. Δ. «περὶ ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ἀνοικοδομήσεως τῆς Χώρας». Ὁ κ. Ε. Ἀβέρωφ ἔχει τὸν λόγον.

§27Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Κύριοι βουλευταί, χθές, καθ’ ὅλην τὴν συνεδρίασιν διεξήχθη μία μακρὰ συζήτησις διὰ τὸ νομοσχέδιον ἐκτελέσεως ἔργων ἀνοικοδομήσεως. Ἡ συζήτησις ἡ ὁποία διεξήχθη χθὲς πρὸ καὶ μετὰ τὴν διακοπήν, δὲν ἦτο μία ξηρὰ συζήτησις κριτικῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ὄπως ὀρθῶς παρετήρησαν ὡρισμένοι ρήτορες, διάφοροι λόγοι ἐπέδρασαν ὥστε οὔτε αἱ ἐπερωτήσεις, οὔτε αὐτὸς ὁ προϋπολογισμὸς νὰ ἔχουν συζητηθῆ, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ κριτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ φλεγόντων ζητημάτων τῆς χώρας καὶ συνεπῶς μοιραία ἦτο ἡ διεξαγωγὴ μιᾶς εὐρυτέρας συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τρόπον ὥστε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, νὰ γίνεται ἡ κριτικὴ ἐπὶ τῆς Κυβερνητικῆς δράσεως. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ ἐπειδὴ διεξήχθη αὐτὴ ἡ εὐρυτέρα συζήτησις καὶ ἐπειδὴ πράγματι αἱ συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας διεξάγονται αἱ ἐργασίαι μας δὲν ἐπιτρέπουν τὸν εὐρύτερον Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, δι’ αὐτὸ καὶ ἐγὼ δὲν θὰ περιορισθῶ ἀπολύτως εἰς τὴν κριτικὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ εἰς μίαν σύντομον εἰσαγωγὴν θὰ θίξω κάπως εὐρύτερον τὸ ζήτημα. 126.000 οἰκογένειαι τῆς ὑπαίθρου καὶ 100.000 οἰκογένειαι τῶν ἀστικῶν κέντρων ἀναμένουν τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν σπιτιῶν τὰ ὁποῖα ἔχασαν κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ πολέμου. Τὸ πρόβλημα εἶναι σημαντικώτερον διὰ τοὺς πληθυσμοὺς τῆς ὑπαίθρου διότι ἐκεῖ οὔτε γείτων ὑπάρχει διὰ νὰ φιλοξενήσῃ τὴν ἄστεγον οἰκογένειαν καὶ διότι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τὰ καμμένα χωριά μας εἶναι ὀρεινὰ καὶ ἀντιμετωπίζουν συνεχῶς πολὺ σκληρὰς συνθήκας διαβιώσεως λόγῳ τοῦ χειμῶνος ὁ ὁποῖος εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη εἶναι σκληρότατος. Αἱ περισσότεραι ἀπὸ τὰς οἰκογενείας αὐτὰς τῆς ὑπαίθρου ἔζησαν δύο, τρεῖς καὶ τέσσαρας χειμῶνας ἄστεγοι ὑπὸ συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας οὐδὲ τὰ κτήνη ζοῦν εἰς τὰς εὐπορούσας χώρας, ὑπὸ συνθήκας αἱ ὁποῖαι κλονίζουν τὸν ψυχικόν των κόσμον, τὴν ὑγείαν των, τὴν παραγωγικήν των ἱκανότητα. Ἔγινε χθὲς συζήτησις περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίσθη τὸ ζήτημα μέχρι τοῦδε, περὶ τῆς προσωρινῆς στεγάσεως, καὶ νομίζω, δι’ αὐτό, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θίξω καὶ ἐγὼ τὸ ζήτημα τῆς προσωρινῆς στεγάσεως διότι, ἀντιθέτως πρὸς τὰ ὅσα ἐλέχθησαν χθές, ἡ προσωπική μου πεποίθησις εἶναι ὅτι ἡ προσωρινὴ στέγασις δὲν ἀντιμετωπίζει τὸ πρόβλημα.........

§28Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε· σᾶς παρακαλῶ· γίνεται μία συζήτησις ἐπὶ ἑνὸς θέματος σπουδαιοτάτου καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκούσῃ κανεὶς τίποτε.

§29Ε. ΑΒΕΡΩΦ. ..... καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι, παρ’ ὅλον τὸν σεβασμὸν τὸν βαθὺ τὸν ὁποῖον τρέφω πρὸς τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἐκπρόσωπον τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, μὲ ἀπορίαν ἤκουσα ὅτι καὶ αὐτὸς ἰσχυρίσθη ὅτι ἡ προσωρινὴ στέγασις ἐπέτυχε πλήρως, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις τῆς ὁποίας ὄχι τὸν σκελετὸν ἀλλὰ ὅλον τὸ σῶμα ἀπετέλει τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐσταμάτησε τὴν προσωρινὴν στέγασιν. Κατ’ ἐμέ, ἀπὸ τὴν πεῖραν τὴν ὁποίαν ἔχω ἀπὸ τὰ καμμένα χωριὰ τῆς Ἠπείρου, ὀρθῶς ἐσταμάτησεν ἡ προσωρινὴ στέγασις διότι αὕτη ἐδημιούργησε κακὰ κέντρα οἰκισμοῦ τὰ ὁποῖα δέν εἶχαν........ τὰ ὁποῖα εἶχαν τοίχους λασπόκτιστους καὶ συνεπῶς τοίχους εἰς ἀδυναμίαν νὰ κρατήσουν δεύτερον ὄροφον ἢ ἔστω νὰ κρατήσουν μίαν βαρεῖαν στέγην. Ἡ προσωρινὴ στέγασις, ἡ ὁποία ἐτελεῖτο εἰς τὴν Ἤπειρον εἰς πολλὰ χωριά, δὲν ἐχρησιμοποιήθη ἀπὸ τοὺς κατοίκους. Ἀπετέλεσαν νομίζω μίαν σπατάλην διότι ἐστοίχισαν περίπου 2 ἑκ. λίρες Ἀγγλίας χωρὶς νὰ ἀφήσῃ εἰς τὴν χώραν κάτι τὸ μόνιμον. Ὁ σεβαστός μου ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἀνεφέρθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀποκαταστάσεως προσφύγων ποὺ ὅλοι γνωρίζομεν τὴν θαυμαστήν της δρᾶσιν. Ἐν τούτοις ὅμως καὶ ἀπὸ τὴν πεῖραν τῆς Ἐπιτροπῆς ἀποκαταστάσεως προσφύγων θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς: Ὅ,τι τὸ μόνιμον ἔκανε ἡ ἐπιτροπὴ ἀποκαταστάσεως μένει καὶ ἀποτελεῖ λαμπροὺς πυρῆνας οἰκισμοῦ ἐξελιξίμους. Ὅ,τι τὸ προσωρινὸν ἔκανε μένει καὶ ἀποτελεῖ τοὺς αἰσχροὺς αὐτοὺς πυρῆνας οἰκισμοῦ τοὺς ὁποίους βλέπομεν μὲ τὶς παράγκες τὶς τενεκεδένιες καὶ τὶς ξύλινες. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι ὀρθῶς ἐτέθη ἡ βάσις τῆς ἡμιμονίμου στεγάσεως ἡ ὁποία καὶ ἀπὸ ἀπόψεως φορολογίας κακῶς χαρακτηρίζεται ἡμιμόνιμος. Πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, περὶ μονίμου στεγάσεως, ἀλλ’ ὄχι περὶ ὁλοκλήρου σπιτιοῦ. Πρόκειται περὶ 2 δωματίων μὲ μόνιμον κατασκευήν, ἀσβεστόκτιστον καὶ ἰσχυράν..... Καὶ λέγεται ἡμιμόνιμος διότι δὲν ἔχει τὸ δεύτερον πάτωμα τὸ ὁποῖον ἐνδεχομένως θὰ ἔκαμνε εἴτε τὸ Κράτος εἴτε ὁ ἐνδιαφερόμενος. Συνεπῶς ὀρθῶς νομίζω περιωρίσθη τὸ πρόγραμμα εἰς μικρότερα σπίτια, ἰσχυρότερα, ὑγιεινότερα καὶ ἱκανὰ πρὸ παντὸς νὰ ὑποστοῦν τὴν ἐξέλιξιν τὴν ὁποίαν χρειάζονται, δηλαδὴ εἰς τὰ ὀρεινὰ σπίτια τὸ δεύτερον πάτωμα. Δυστυχῶς καὶ ἐδῶ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἀντεμετώπισε τὸ ζήτημα μὲ μίαν νωθρότητα καταπληκτικὴν καὶ ὅταν ἠκούσαμεν ὅτι κατατίθεται ἕνα νομοσχέδιον διὰ τὰ ἔργα ἀνοικοδομήσεως ἀνεθαρρήσαμεν καὶ ἠλπίσαμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔβγαινε ἀπὸ τὴν ἀπορίαν της, ἰδίως διότι ὁ καταθέτων τὸ νομοσχέδιον ἦτο ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν ἀμέσως ἔδειξεν ἀμέριστον ἐνδιαφέρον διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν, συγκαλέσας μάλιστα καὶ εἰδικὴν συνεδρίασιν. Ἀντὶ ὅμως εἰς τὸ νομοθέτημα τὸ ὁποῖον ἔρχεται πρὸς κύρωσιν νὰ ἴδωμεν μίαν λύσιν τοῦ προβλήματος, νὰ ἴδωμεν τὴν λύσιν τοῦ οἰκονομικοῦ μέρους, διότι αὐτὸ κυρίως ἐνδιαφέρει, ἀντιμετωπίσαμεν μόνον τὸ ὀργανωτικὸν μέρος τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ δεύτερον καὶ δευτερεῦον σκέλος τῆς ὑποθέσεως. Θὰ μοῦ ἀντιταχθῇ ἴσως, κύριοι συνάδελφοι, καὶ παρακαλῶ νὰ προσέξετε ἐπ’ αὐτοῦ διότι νομίζω ὅτι ὅλοι ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, ὅτι τὸ πρόβλημα εἶναι πρόβλημα ἐνισχύσεως ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ, ὅτι μόνον ἐὰν βοηθήσουν οἱ ξένοι θὰ μπορέσουμε νὰ λύσουμε τὸ ζήτημα. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ κάμω μίαν διαπίστωσιν. Βεβαίως ἡ ἀντιμετώπισις τῆς ἐπισκευῆς ὅλων τῶν ζημιῶν τὰς ὁποίας ἔκανε ὁ πόλεμος στὰ σπίτια μας δὲν μπορεῖ νὰ ἐνεργηθῇ παρὰ μόνον μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ξένων. Ἐὰν θέλωμεν νὰ διορθώσωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀποτιμᾶται εἰς ἀξίαν 400.000 σπιτιῶν, δηλαδὴ ἂν θέλωμεν νὰ διορθώσωμεν καὶ τὸ σπίτι τὸ ὁποῖον ἔχασε μίαν γωνίαν καὶ διετήρησεν τὰ ἄλλα τρία δωμάτια, ἐὰν θέλωμεν νὰ διορθώσωμεν καὶ τὸ σπίτι τὸ ὁποῖον ἀπὸ μίαν ἔκρηξιν βόμβας ἔχασε τὰ κουφώματά του, τότε φθάνομεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 400.000 σπιτιῶν τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ διορθωθοῦν καὶ τότε τὸ ζήτημα δὲν μπορεῖ νὰ ἀντιμετωπισθῇ παρὰ μόνον μὲ τὴν μεγάλην ἐνίσχυσιν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὅταν ὅμως τίθεται τὸ ζήτημα νὰ δώσωμεν μίαν στέγην εἰς 126 χιλιάδας οἰκογενειῶν αἱ ὁποῖαι ζοῦν εἰς τὰ βουνὰ ἀπὸ δύο ἕως τέσσαρας χειμῶνας δὲν μποροῦμε νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐπαναπαυόμεθα εἰς τὴν βοήθειαν τοῦ ἐξωτερικοῦ, δὲν μποροῦμε νὰ εἴπωμεν ὅτι τὸ ζήτημα θὰ τὸ λύσῃ ἡ βοήθεια τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἀλλ’ ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἐκ τῆς ἰδικῆς μας οἰκονομίας νὰ ἐξεύρωμεν τοὺς πόρους διὰ νὰ δώσωμεν εἰς αὐτὰς ἀπὸ ἕνα ἢ δύο δωμάτια. Ποῖοι εἶναι οἱ πόροι καὶ ἀπὸ ποῦ εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς εὕρῃ ἡ Κυβέρνησις ......

§30Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τὸ ἓν δωμάτιον ἢ δύο δωμάτια ποὺ λέτε ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ εἶναι ζήτημα περιθάλψεως, δὲν εἶναι ζήτημα στεγάσεως. Αὐτὸ τὸ ἓν δωμάτιον τὸ θεωρεῖτε σεῖς μόνιμον στέγασιν; Σεῖς εἶσθε ἀπὸ τὴν Ἤπειρον καὶ ἐκπροσωπεῖτε τὴν Ἤπειρον καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ὑποστηρίξετε ὅτι ἀποτελεῖ λάθος τεράστιον καὶ εὐθύνην μεγάλην τῆς Κυβερνήσεως τὸ ὅτι αὕτη ἐπὶ τετράμηνον ἤδη διέκοψεν τὴν στέγασιν τὴν προσωρινήν.

§31Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν συμβουλὴν ποὺ μοῦ δίδετε σᾶς εἶμαι εὐγνώμων δι’ αὐτήν, ἀλλὰ σᾶς λέγω ὅτι δὲν τὴν ἀσπάζομαι καὶ δι’ αὐτὸ δὲν τὴν ὑποστηρίζω, διότι σᾶς λέγω ὅτι εἰς τὰ ὀρεινὰ χωριὰ τῆς Πίνδου, εἰς τὰ περισσότερα ὀρεινὰ μέρη αὐτὰ τὰ λασπόσπιτα δὲν τὰ ἐχρησιμοποίησεν ὁ κόσμος. Δὲν εἶναι αὐτὸ κατηγορία τὴν ὁποίαν διατυπώνω ἐναντίον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἀκριβῶς δὲ θέλω νὰ κάμω αὐτὴν τὴν διασάφησιν διότι αὐτὸ ἐλέχθη χθὲς ὅτι ὁ κατηγορῶν τὴν προσωρινὴν στέγασιν κατηγορεῖ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Ὁ κατηγορῶν τὴν προσωρινὴν στέγασιν δὲν πρέπει νὰ κατηγορῇ τὴν Τράπεζαν. Ἡ προσωρινὴ στέγασις ἔσφαλε εἰς τὸ σχέδιον. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἐπετέλεσεν ἔργον τεράστιον. Ἡ συγκέντρωσις τόσων ὑλικῶν, ἡ διοχέτευσίς των ὑπὸ τὰς δυσχερεῖς αὐτὰς συνθήκας ὑπῆρξεν ἆθλος. Δὲν πταίει αὐτὴ διότι ἐκλήθη νὰ ἐφαρμόσῃ ἕνα πρόγραμμα τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ὑγιές. Ἀντιθέτως, ἐὰν εἶχον συνεχίσει πρὸ τῆς διακοπῆς τοῦ κ. συναδέλφου, θὰ σᾶς ἔλεγον ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε προσπαθήσει νὰ ἀκολουθήσῃ αὐτὴν τὴν γραμμήν, δηλαδὴ δεχομένη ὅτι οἱ πόροι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξευρεθοῦν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἀλλ’ ὅτι δὲν ἠδυνάμεθα προκειμένου περὶ τῆς ὑγείας 200.000 οἰκογενειῶν νὰ ἀναμένωμεν ἐπὶ πολὺ τὴν ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ βοήθειαν καὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξεύρωμεν πόρους ἐδῶ, ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶχεν ἤδη τοὺς πόρους διὰ νὰ κτίσῃ τοὐλάχιστον 50 ἐὰν ὄχι 100 χιλιάδες σπίτια. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ πολλὰ πράγματα τὰ ὁποῖα γεννοῦν μεγάλας ἀπορίας καὶ εἰς ἡμᾶς καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐν τούτοις εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θίξω ἕν, διότι ἡ ἐπικρατήσασα τακτικὴ δὲν μοῦ ἐπέτρεψεν οὔτε ἀπάντησιν νὰ λάβω, οὔτε τὸν ἔλεγχον νὰ διεξαγάγω ἐπὶ μιᾶς ἐρωτήσεως τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα τὴν 8ην Ἰουνίου. Εἶχον ζητήσει τότε ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὲ πληροφορήσῃ πόσαι ἐπιτροπαὶ εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐξωτερικόν, πόσα μέλη ἔχουν καὶ τὶ στοιχίζουν εἰς τὸ Δημόσιον. Εἶχον τὴν πληροφορίαν ἀπὸ σημαίνουσαν Ἀμερικανικὴν προσωπικότητα ὅτι αἱ ἀντιπροσωπεῖαι μας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν περιλαμβάνουν 2.000 μέλη. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθὲς μὲ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν 24 δολλαρίων κατ’ ἄτομον ἔχομεν μίαν δαπάνην 17 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἐτησίως. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἀκόμη ὁ ἀριθμὸς τῶν δύο χιλιάδων μελῶν ἀποτελῇ ἀνακρίβειαν καὶ ἐὰν ὑπάρχουν 1.000 μέλη, ἐὰν ὑπάρχουν 500, ἀκόμη, μέλη αὐτὰ ἀντιπροσωπεύουν ἓν ποσὸν μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύναντο νὰ κτισθοῦν τοὐλάχιστον 25.000 σπίτια. Δὲν θέλω νὰ διεξαγάγω περισσότερον ἔλεγχον ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ διότι δὲν εἶναι ἡμέρα τοῦ ἐλέγχου, ἀλλ’ ἐθεώρησα χρέος μου νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα αὐτὸ τὸ ὁποῖον προφανῶς ἀποτελεῖ μίαν διαρροὴν ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τοιαύτην ὥστε ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας ἀσφαλῶς ἀποτελεῖ σοβαρὸν ποσοστὸν τοῦ ὅλου ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τῆς χώρας. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ νὰ ἀνακαλέσῃ αὐτὰς τὰς περιφήμους ἀποστολάς, αἱ ὁποῖαι δὲν βλέπω νὰ ὠφελοῦν τὴν Ἑλλάδα.

§32Κ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ἀπὸ τὴν αἴθουσαν ταύτην δὲν πρέπει νὰ ἐκφέρεται ἡ γνώμη ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ κτισθοῦν 100.000 σπίτια δι’ Ἑλληνικῶν μόνον πόρων, διότι ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ ἐθνικὴν ζημίαν. Διότι τὶ θέλετε νὰ μᾶς εἴπουν τότε οἱ ξένοι; Θὰ μᾶς εἰποῦν ὅτι μπορεῖτε νὰ ἀνοικοδομηθῆτε μόνοι σας.

§33Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Θὰ πάρωμεν ἀπὸ τὰς σάρκας μας διὰ νὰ κάμωμεν ἕνα δωμάτιον διὰ τὰς 100.000 αὐτὰς οἰκογενείας. Διότι πρέπει καὶ αὐταὶ νὰ ζήσουν. Ἔθεσα προκαταρκτικῶς τὸν ὅρον ὅτι τὸ πρόβλημα δὲν λύεται παρὰ μόνον μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Ἐξωτερικοῦ, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἀργεῖ ἡ ἐνίσχυσις αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῶμεν τὸ δικαίωμα νὰ ζήσουν εἰς τὰς 100.000 αὐτὰς οἰκογενείας. Θὰ ἀφαιρέσωμεν ἕνα δωμάτιον ἀπὸ σᾶς, ἕνα δωμάτιον ἀπὸ μένα διὰ νὰ τοὺς τὰ δώσωμε νὰ κατοικήσουν.

§34ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ τὰ ἐπιτάξουμε δηλαδή;

§35Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ὄχι θὰ σᾶς ἐξηγήσω. Τὸ σχέδιον τὸ ὁποῖον ἀντιμετωπίζεται εἶναι δύο δωμάτια καὶ ὑπόστεγον. Αὐτὴ εἶναι μόνιμος στέγη δεκτικὴ ἐξελίξεως καὶ αὐτὸ νομίζω ὅτι μπορεῖ νὰ μᾶς ἱκανοποιήσῃ ὅταν ἔχωμεν ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ζοῦν χωρὶς στέγην 3 καὶ 4 χρόνια.

§36Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Καὶ αὐτὰ μποροῦν νὰ ἀντιμετωπισθοῦν μὲ τὴν κατάργησιν τῶν ἀποστολῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν;

§37Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Κατὰ ἕνα μεγάλο μέρος ναί. Αὐτὸ τὸ ἀναφέρω ἁπλῶς, μήπως προσφέρω μίαν ὑπηρεσίαν διὰ τῆς ἀνακλήσεως τῶν ἀποστολῶν. Τώρα θὰ ἤθελον νὰ σᾶς δώσω ὡρισμένα ἄλλα παραδείγματα δυνατότητος ἐξευρέσεως οἰκονομικῶν πόρων. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξάρω τὴν σημασίαν τοῦ ζητήματος, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς εἴπω τὶ σημαίνει 126.000 οἰκογένειαι τῆς ὑπαίθρου νὰ ζοῦν ἀπὸ τρεῖς ἕως τέσσαρας χειμῶνας ὑπὸ συνθήκας, αἱ ὁποῖαι δὲν τοὺς προφυλάσσουν ἀπὸ τὸ ψῦχος τοῦ χειμῶνος. Ὅλοι μας τὸ ἀντιλαμβανόμεθα. Θὰ ἦτο ἄλλως τε μεγάλη θυσία, προκειμένου νὰ στεγάσωμεν ἕνα ποσοστόν, ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τοὺς ἄλλους Ἕλληνας, ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχασαν τὰ σπίτια των ἕνα μηνιαῖον εἰσόδημα τὸ ὁποῖον θὰ καταβάλλουν οἱ ἰδιοκτῆται, ἐὰν μένουν μέσα ἢ οἱ νεμόμενοι ὑπὸ τὴν προστασίαν τοῦ ἐνοικιοστασίου, τὰ οἰκήματα αὐτά; Νομίζω ὅτι οὐδεὶς σκεπτόμενος Ἑλληνικά, οὐδεὶς Ἕλλην θὰ ἔλεγε ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ πληρώσῃ ἕνα 13ον ἐνοίκιον. Καὶ ξεύρετε τὶ θὰ ἐσήμαινεν αὐτό; Θὰ ἐσήμαινε κατὰ ἕνα ὑπολογισμόν, βάσει τῶν προπολεμικῶν ἐνοικίων, 7½ δισεκατομμύρια δραχμῶν. Καὶ διὰ νὰ ἀντιληφθῶμεν τὶ σημαίνει 7½ δισεκατομμύρια δραχμαὶ σήμερα σᾶς λέγω ὅτι ἔχω καὶ ὑπεύθυνον γνώμην τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως, ὅτι ἐκεῖ ὅπου ἔφθασεν ἡ κατάστασις κάθε ἑκατομμύριο ποὺ διατίθεται σήμερον, σημαίνει μίαν στέγην καὶ ἕνα ὑπόστεγον. Ἕνα 13ον ἐνοίκιον ἐπὶ ὅλων τῶν ἀκινήτων τῆς Ἑλλάδος σημαίνει 7½ δισεκατομμύρια δρχ. Καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως μοῦ ἔκαμε τὴν δήλωσιν ὅτι μὲ τὰ ὑπάρχοντα ὑλικὰ μὲ κάθε ἑκατομμύριο πίστωσιν ποὺ παίρνει εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάνῃ ἕνα σπιτάκι μὲ δύο δωμάτια καὶ ἕνα ὑπόστεγον. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ὅταν εἶχεν ἐπιδοθῆ εἰς ἐκεῖνον τὸν νομοθετικὸν ὀργασμὸν ποὺ εἶχεν ἐπιδοθῆ πρὸ τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς, εἶχε κάνει τὸ ἁπλούστατον αὐτὸ διάταγμα, σήμερον θὰ εἶχε τὰ μέσα νὰ κτίσῃ 7.500 σπίτια ἐνῷ δὲν θὰ κτίσῃ τώρα πάρα πάνω ἀπὸ 3.000. Ἐκτὸς ἀπὸ ἕνα ἐνοίκιον θὰ ἠμποροῦσε νὰ πληρωθοῦν προκειμένου νὰ σωθῇ ἡ ὑγεία τόσων χιλιάδων ἀνθρώπων, θὰ ἠμποροῦσε νὰ δοθοῦν δύο ἐνοίκια, ὁπότε θὰ ἐκτίζοντο 15.000 σπίτια. Ἐπὶ πλέον ἔχομεν καὶ ὡρισμένας ἄλλας φορολογικὰς πηγάς, αἱ ὁποῖαι καὶ ἠθικὸν καὶ ἐπιβεβλημένον εἶναι νομίζω νὰ χρησιμοποιηθοῦν ὅπως εἶναι τὰ ἀκίνητα τὰ πωληθέντα ἐπὶ κατοχῆς διὰ τὰ ὁποῖα δὲν βλέπομεν ἡ Κυβέρνησις νὰ λαμβάνῃ καίρια μέτρα καὶ τοὐλάχιστον τὸ πρῶτον μέτρον ποὺ θὰ ἠμποροῦσε νὰ λάβῃ εἶναι νὰ τοὺς ἐπιβάλῃ μίαν φορολογίαν. Κατὰ ἕνα πρόχειρον ὑπολογισμὸν τὸν ὁποῖον ἔκανα καὶ τὸν ὁποῖον δὲν θὰ ἤθελα νὰ ἀναλύσω διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράσω, ἂν διακρίνωμεν τὰς φορολογικὰς περιόδους εἰς τρεῖς, μίαν εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς κατοχῆς, ὁπότε ἡ δραχμὴ εἶχε ἀξίαν καὶ βάλωμεν ἐκεῖ μίαν φορολογίαν μικράν, μίαν ἄλλην περίοδον ὅταν ἡ δραχμὴ εἶχε κάποιαν σχετικὴν ἀξίαν καὶ μίαν ἄλλην ὅταν ἡ δραχμὴ εἶχεν ἐλαχίστην ἀξίαν καὶ κάμωμεν καὶ μίαν κλίμακα βάσει τῆς ἀξίας τῶν ἀκινήτων, μὲ μίαν φορολογίαν βάσει τῆς ὁποίας τὰ μεγάλα ἀκίνητα θὰ πρέπει νὰ φορολογηθοῦν ἀγρίως, φθάνομεν κύριοι εἰς τὸ ποσὸν τῶν 200.000.000 000. ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχουν φορολογηθῆ.

§38Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Δὲν ἔχουν φορολογηθῆ. Θὰ ἴδωμεν τὶ ἀπέδωσεν ὁ φόρος αὐτός. Καὶ τὸ ⅒ ἂν δεχθῶ ἀπὸ τὸ ποσὸν αὐτό, προστιθέμενον εἰς τὸ ἐνοίκιον βλέπετε τὶ δύναται νὰ ἀποδώσῃ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις φέρει βαρυτάτας εὐθύνας ὡς πρὸς τὴν μὴ ἐξεύρεσιν τῶν πόρων. Δὲν εἶναι ἀρκετὴ ἡ δικαιολογία ὅτι μόνον τὸ ἐξωτερικὸν θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα. Τὸ δέχομαι καὶ ἐγὼ ὅτι ἡ ὡλοκληρωμένη λύσις τοῦ ζητήματος δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ γίνῃ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμε νὰ λέμε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος περνᾷ τὸν χειμῶνα χωρὶς κἂν στέγη, ὅτι κύριοι, περιμένετε τὸ ἐξωτερικόν, καὶ ἐὰν ἀργήσῃ, τότε δὲν ἠξεύρομεν τὶ θὰ κάμωμεν. Κύριοι συνάδελφοι, ἰσχυρίζομαι τὸ ἑξῆς: ὅτι ἡ ἰδιοκτησία, ἡ ὁποία δὲν ἔπαθε τίποτε ἐπὶ κατοχῆς, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν......

§39Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὸ ἐνοικιοστάσιον ἐξηνέμισε πλήρως τὴν ἰδιοκτησίαν.

§40Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Καὶ σᾶς λέγω ὅτι ὁ νεμόμενος τὸ ἀκίνητον δύναται νὰ ἐκχωρήσῃ ἕνα ἐνοίκιον. Ὅταν, κύριοι, τὸ πλεῖστον τῶν Ἑλλήνων ἔπαθε τόσα, δὲν μποροῦμε νὰ ἔχωμεν πολυκατοικίες, οὔτε καὶ 3–4 δωμάτια τὰ ὁποῖα νὰ μὴ τοὺς βάλωμε νὰ πληρώσουν κάτι.

§41Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἰσχυρίζεσθε ὅτι ἡ μόνιμος ἢ ἡμιμόνιμος στέγασις δύναται νὰ γίνῃ ἐκ τῶν πόρων τῆς χώρας; Ἂν αὐτὸ εἶναι δυνατὸν λύεται τότε τὸ πρόβλημα. Τὶ ἐννοεῖτε προσωρινὴν στέγασιν ἐκ τῶν πόρων τῆς χώρας, εἶναι ἄλλο πρᾶγμα;

§42Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Διὰ σᾶς ἡ προσωρινὴ στέγασις εἶναι καλή; δι’ ἐμὲ εἶναι ἐλεεινή. Ἡ σκέψις ἡ ὁποία μὲ καθοδηγεῖ εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι ὁ ἄνθρωπος διὰ νὰ ζήσῃ ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ 3.000 θερμίδες καὶ ὅτι ἐμεῖς ἔχομεν τὶς 2.000 θερμίδες, καὶ 100.000 Ἕλληνες ἔχουν μόνον 100, θὰ εἰπῇ ὅτι καὶ ἂν οἱ 2.000 οἱ ἰδικές μας δὲν ἠμποροῦν νὰ συμπληρωθοῦν δὲν πρέπει νὰ κόψω ἀπὸ τὶς δικές μου διὰ νὰ αὐξηθοῦν οἱ 500 καὶ οἱ 100;

§43Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ὅτι οἱ δυνάμενοι πρέπει νὰ ὑποβληθοῦν εἰς θυσίας διὰ νὰ βοηθήσουν τὴν στέγασιν, εἶναι ὀρθόν. Ἀλλὰ ὅταν ὑποστηρίζετε τὴν μόνιμον ἢ ἡμιμόνιμον στέγασιν καὶ ὑποστηρίζετε ὅτι δύναται αὕτη νὰ γίνῃ ἀπὸ τοὺς πόρους τῆς χώρας ἔστω καὶ ἐν μέρει, ἐδῶ σφάλλετε. Προσωρινὴ στέγασις, κάλυψις δηλαδὴ τῆς στεγαστικῆς ἀνάγκης, ἠμπορεῖ καὶ πρέπει νὰ γίνῃ ἕως ὅτου δοθῇ ἡ ἐξωτερικὴ βοήθεια διὰ τὴν στέγασιν καὶ αὐτὴ θὰ εἶναι μερική, ὅσον ἠμποροῦμεν ἂν αὐτὸ ἐννοοῦμεν, εἴμεθα σύμφωνοι.

§44Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Καὶ σᾶς ἀπαντῶ. Εἶναι ὀλίγον ἐκπληκτικόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ βλέπῃ κανεὶς ἀπὸ τὴν πτέρυγα τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων νὰ γίνεται ἅμιλλα προσωρινῆς στεγάσεως, τόσον πολύ, ὅταν εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ προεκλογική, εἶναι ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἐσταμάτησε τὴν προσωρινὴν στέγασιν.

§45Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν τί ἔκανε ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἢ τὶ δὲν ἔκανε. Ἐδῶ τίθεται τὸ θέμα τῆς στεγάσεως καὶ τίθεται ὀρθῶς τὸ θέμα τῆς ὀξυτάτης ἀνάγκης τῆς στεγάσεως, ἐφ’ ὅσον ἡ χώρα δὲν διαθέτει τὰ οἰκονομικὰ μέσα διὰ νὰ προβῇ εἰς πλήρη ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος τῆς ἀνοικοδομήσεως, πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ ἀνάγκη ὅσον εἶναι δυνατὸν ἐξ ὡρισμένων πόρων τῆς χώρας. Ἀλλ’ ἡ μόνιμη στέγασις εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον ν’ ἀντιμετωπισθῇ ἐκ τῶν πόρων τῆς χώρας. Ὅταν λοιπὸν ὑποστηρίζετε ἱκανοποίησιν τῆς ἀνάγκης τῆς μονίμου στεγάσεως ἐκ τῶν πόρων τῆς χώρας ἔρχεσθε εἰς ἀντίθεσιν.

§46Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Δὲν ξεύρω ἂν ὁ ἀγαπητός μου ἐκ Κοζάνης συνάδελφος ἐπεσκέφθη κανὲν ἀπὸ τὰ καμμένα χωρία τῆς περιφερείας του. Ἐγὼ ἐπεσκέφθην καμμένα χωρία τῆς περιφερείας μου ὀρεινὰ καὶ θὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς πολλὰ σπίτια ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔγιναν, δὲν ἐπῆγαν νὰ κατοικήσουν. Τὰ ἔκαμαν κουζίνες ἢ σταύλους. Εἰς πολλὰ χωρία συνέβη οἱ ἄνθρωποι πιεζόμενοι, ἀπὸ τὴν ἀνάγκην, νὰ μποῦν μέσα.

§47Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Καὶ ἡμεῖς εἴμεθα ὀρεινοί. Καὶ οἱ ἄνθρωποι διαμαρτύρονται συνεχῶς, διότι δὲν ἔχουν καμμίαν στέγην καὶ εἶναι εἰς τὶς σπηλιὲς καὶ θὰ προτιμοῦσαν νὰ πᾶνε στὸ δωμάτιον τὸ ἐστεγασμένον. διὰ νὰ μὴ μένουν εἰς τὶς σπηλιές.

§48Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλοῦμεν νὰ ἐξασφαλίσητε εἰς τὸν ρήτορα τὴν δυνατότητα νὰ ἐκθέσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ ἐκθέσῃ.

§49Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ διαλογικὴ συζήτησις ἐπὶ τοιούτων θεμάτων, ὅταν γίνεται μὲ κάποιαν τάξιν ἀναμφισβήτητον, ὑποβοηθεῖ τὸ θέμα, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς καλῆς πίστεως καὶ ὑποθέτω ὅτι καλὴν πίστιν οὐδεὶς δὲν μᾶς ἀρνεῖται......

§50Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Δὲν ἀναγνωρίζω καμμίαν διάθεσιν πολιτικὴν εἰς οἱονδήποτε, ὁ ὁποῖος μὲ διακόπτει, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι τόσον πολλαὶ αἱ διακοπαί, δὲν δύναμαι νὰ συνεχίσω τὸν εἱρμὸν τῶν ἰδεῶν μου. Θὰ σᾶς εἴπω δύο περιστατικὰ εἰς δύο καμμένα χωριὰ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν. Ἕνα χωρίον Μηλιὰ εἰς ὑψόμετρον 1200 μέτρων καὶ ἓν χωρίον εἰς ὑψόμετρον 1150 μέτρων. Εἰς αὐτὰ τὰ χωριὰ οἱ κάτοικοι, ἐπειδὴ ἦσαν κοντὰ εἰς τὰ δάση, ἔκαμαν μόνοι τους καλύβες μόλις ἐκάη τὸ σπίτι των. Δὲν ἰσχυρίζομαι βεβαίως ὅτι ἔλυσαν τὸ πρόβλημα τῆς στεγάσεως, ἀλλὰ οἱ καλύβες ἦσαν προτιμότεραι καὶ ἦτο φυσικὸν νὰ τὰς προτιμήσουν, ἐφ’ ὅσον ἡ προσωρινὴ στέγασις τοὺς προσέφερεν ἓν λασπόκτιστον, δωμάτιον χωρὶς ταβάνι, χωρὶς πάτωμα. Βεβαίως εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς σπηλιᾶς θὰ ἐπροτιμοῦσαν αὐτὰ τὰ σπίτια. Ἀλλὰ πιστεύω ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ ἐξοδεύσωμεν κάτι πάρα πάνω, νὰ φᾶμε τὰς σάρκας μας κάπως περισσότερον, διὰ νὰ τοὺς δώσωμεν ἓν δωμάτιον, ὄχι δύο, ἀλλὰ μὲ μίαν στέγην, παρὰ νὰ κάμωμεν αὐτὰ τὰ πράγματα τὰ ὁποῖα εἶναι προωρισμένα νὰ χαλάσουν γρήγορα καὶ θὰ εἶναι ἠναγκασμένοι οἱ κάτοικοι νὰ τὰ συντηροῦν. Δι’ αὐτὸ ἰσχυρίσθην ὅτι πρέπει νὰ κάνωμεν κάθε δυνατὴν θυσίαν, ἀπὸ αὐτὰς τὰς σάρκας μας, ὥστε τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο ἡ προσωρινὴ στέγασις, νὰ κάμωμεν μίαν μικροτέραν ἀλλὰ μόνιμον στέγασιν.

§51Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐὰν σᾶς φθάνουν τὰ μέσα ἡ μόνιμος εἶναι καλυτέρα.

§52Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Τὰ μέσα σᾶς εἶπον ὅτι μᾶς φθάνουν, μόνον ἐκ τῶν ἀποστολῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ θὰ μποροῦσε νὰ προέλθῃ ἡ βοήθεια. Κατόπιν μὲ μίαν φορολογίαν τῶν ἀκινήτων νέαν κλπ. Ἀφοῦ ἤδη, κύριοι συνάδελφοι, ἐξέθεσα τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ κυρίου σημείου τῆς ἀνοικοδομήσεως διὰ τῆς ἐξευρέσεως τῶν πόρων, ἐπὶ τοῦ ὁποίου νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις φέρει βαρυτάτας εὐθύνας, θὰ ἔλθω εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Δυστυχῶς ἔρχομαι νὰ ὁμιλήσω μετὰ μίαν σειρὰν ρητόρων, οἱ ὁποῖοι χθὲς ἐπέκρινον δριμύτατα τὸ σχέδιον τοῦτο. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ φανῇ περίεργον, ὕστερα ἀπὸ τὴν σειρὰν τῶν χθεσινῶν ρητόρων, ἀλλὰ εἶναι πεποίθησίς μου ὅτι τὸ Ν. Δ. τὸ ὁποῖον ἔρχεται πρὸς κύρωσιν, ἀποτελεῖ μίαν πρόοδον εἰς τὸ ζήτημα. Καὶ ἀποτελεῖ μίαν πρόοδον, διότι εἰς τὰς γενικάς του γραμμὰς δημιουργεῖ ἕνα εὐλύγιστον ὀργανισμόν, καὶ νομίζω ὅτι τέτοιοι ὀργανισμοὶ εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ἐκτέλεσιν μεγάλων τεχνικῶν προγραμμάτων. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ οἰκοδομήσωμεν 1000 ἢ 2000 σπίτια, βεβαίως θὰ ἦτο ἑτοίμη ἡ ὑπηρεσία διὰ νὰ τὸ κάμῃ, ὅταν ὅμως τὸ πρόβλημα τίθεται διὰ 225.000 σπίτια, ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 126.000 εἶναι τῆς ὑπαίθρου, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχωμεν νέον ρυθμὸν, νέον τρόπον ἐργασίας. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἄλλως τε καὶ κανόνα, ὁ ὁποῖος ἔγινεν ἀπολύτως δεκτὸς εἰς ὅλας τὰς Χώρας, αἱ ὁποῖαι ἐξετέλεσαν μεγάλα ἔργα, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς ν’ ἀποτελέσῃ ἐξαίρεσιν εἰς τὸν κανόνα αὐτόν. Παντοῦ ἐγένετο δεκτὸν ὅτι ἡ συνήθης ὑπαλληλία, ἡ συνήθης διοικητικὴ μηχανή, εἶναι ὠργανωμένη διὰ ν’ ἀντιμετωπίζῃ τὸν συνήθη ρυθμὸν τῆς ζωῆς, τὸν συνήθη ρυθμὸν τῶν ἔργων, ἀλλὰ τὰ ἐντελῶς ἀσυνήθη ἔργα, ὅπως εἶναι τὰ μεγάλα ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα, ὅπως εἶναι ἡ κτίσις 226.000 σπιτιῶν μέσα, πιθανῶς, εἰς τρία ἢ τέσσαρα χρόνια, ὅπως ἐπιθυμοῦμεν, δὲν ἠμπορεῖ ν’ ἀνατεθοῦν εἰς τὴν συνήθη διοικητικὴν μηχανήν. Χρειαζόμεθα κἄτι τὸ ὁποῖον νὰ ἠμπορῇ νὰ ἐργασθῇ μὲ νέον ρυθμόν. Αὐτὸ τὸ νέον μᾶς τὸ προσφέρει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως. Ἔχω κι’ ἐγὼ τὰς διαφωνίας μου ὡς πρὸς μερικὰς λεπτομερείας. Θὰ ἀρχίσω μὲ μιὰν διαφωνίαν σχολαστικήν, ἂς μοῦ συγχωρήσῃ ἡ Βουλὴ τὴν σχολαστικότητά μου, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ ὁρολογία παίζει κάποιον ρόλον εἰς τὴν συνεννόησιν, ἔτι δὲ περισσότερον διότι πρὸ ὀλίγου ἀκόμη καιροῦ ἠκούσαμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ μᾶς λέγῃ ἐπισήμως ὅτι, ὅταν θὰ λέγωμεν ἀνοικοδόμησιν, θὰ ἐννοοῦμεν τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας, καὶ ὅταν θὰ λέγωμεν στέγασιν, θὰ ἐννοοῦμεν ἀνοικοδόμησιν τῶν βεβλαμμένων σπιτιῶν. Ἀντιθέτως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἔρχεται καὶ μᾶς λέγει ἀνοικοδόμησιν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς λέγει στέγασιν. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν, σχολαστικῶς, νὰ ἀλλάξῃ ὁ τίτλος τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ εἶχε τὸν τίτλον: «περὶ ἐκτελέσεως ἔργων στεγάσεως πολεμοπαθῶν». Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων νὰ χρησιμοποιῇ ἄλλην λέξιν, καὶ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἄλλην λέξιν διὰ τὸ ἴδιον ζήτημα.

§53ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί σημασίαν ἔχει αὐτό;

§54Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Καὶ ἡ ὁρολογία, εἶναι διεθνῶς παραδεδεγμένον ὅτι παίζει μεγάλον ρόλον εἰς τὴν συνεννόησιν τῶν ἀνθρώπων. Κύριοι βουλευταί, χθὲς ἐγένετο μία λεπτομερὴς κριτικὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ συνεζητήθησαν πολλὰ ἄρθρα. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν μὲ ὅλα τὰ ἄρθρα τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν ἀντικείμενον συζητήσεως καὶ θὰ περιορισθῶ εἰς ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι κἄτι ἔχω νὰ εἴπω. Ἔρχομαι ἀμέσως εἰς τὸ περιμάχητον ζήτημα τὸ ὁποῖον μὲ πολὺ ὀξύτητα συνεζητήθη: Ἀγροτικὴ ἢ Ἐθνική. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἀπέδωκεν ἕνα χρήσιμον ἔργον ὡς πρὸς τὴν στέγασιν. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅπως ἀναμφισβήτητον εἶναι ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάμῃ τὸν ταμίαν καὶ τὸν διαχειριστήν. Ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα Ἑλλάδος ἐπεκρίθη ὡς εἷς κερδοσκοπικὸς ἰδιωτικὸς ὀργανισμός. Σᾶς λέγω ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα Ἑλλάδος εἶναι τόσον κερδοσκοπικὸς ὀργανισμὸς ὥστε ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ δὲν δύναται νὰ ἔχῃ κέρδος συντόμως, τὰ κοινωφελῆ μας ἱδρύματα δὲν θὰ ἐξήσκουν τὴν κοινωνικήν των πρόνοιαν, διότι ὅλα ἔχουν τὰς μετοχάς των εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν Ἑλλάδος. Ἡ ἐπίκρισις ὅτι στρεφόμεθα πρὸς μίαν Τράπεζαν ἡ ὁποία ἔχει ἰδιωτικὸν χαρακτῆρα καὶ ἐγκαταλείπομεν μίαν ἄλλην ἡ ὁποία ἔχει Κρατικὸν χαρακτῆρα, νομίζω ὅτι δὲν εὐσταθεῖ διότι καὶ ἡ Ε.Τ.Ε. εἶναι καὶ αὐτὴ εἷς κοινωφελὴς ὀργανισμός.

§55Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὡραῖα μᾶς τὰ λέτε.

§56Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ἐδῶ πρόκειται περὶ τῆς οὐσίας. Ἔχετε νὰ μοῦ ἀπαντήσετε τίποτε ἐπὶ τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ Ε.Τ.Ε. δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθῇ οὕτω; Ἡ Ε.Τ.Ε. εἶναι μία Τράπεζα τῆς ὁποίας ἡ μεγάλη πλειοψηφία τῶν μετοχῶν γνωρίζετε ποῦ ἀνήκει. Δὲν δέχομαι τὴν ἄποψιν ὅτι εἶναι μία κερδοσκοπικὴ ἰδιωτικὴ Τράπεζα.

§57Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Εἶναι τόσον κρατική, ὅσον ἡ Α.Τ.Ε.;

§58Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ὄχι. Ἀλλὰ ἂς μὴ ἐπικαλούμεθα ὡς ἐπιχείρημα τοῦτο. Ἡ συζήτησις ἔγινε χθὲς ἀπὸ μερικοὺς τῶν συναδέλφων, μὲ μίαν ἔντονον ἐπίκρισιν ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς κερδοσκοπικοῦ ὀργανισμοῦ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ἡ Ε.Τ.Ε. κατὰ τὰ 70% ἔχει τὰς μετοχάς της εἰς χεῖρας κοινωφελῶν ἱδρυμάτων καὶ διὰ τῶν κερδῶν τὰ ὁποῖα ἀπεκόμισε, διεξήχθη ἡ κοινωνικὴ πρόνοια. Ἀνεξαρτήτως ἀπὸ αὐτό, λόγῳ τῆς ἐπιθέσεως ἡ ὁποία ἐγένετο...

§59Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ἄμυνα ὑπὲρ τῆς Α.Τ.Ε. Δὲν ἔγινεν ἐπίθεσις κατὰ τῆς Ε.Τ.Ε.

§60Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ἐλέχθησαν καὶ πράγματα τὰ ὁποῖα ἔθιξαν καὶ τὴν ἠθικὴν ἀκόμη ὑπόστασιν. Ὅταν τεθῇ τὸ ζήτημα εἰς ποίαν Τράπεζαν πρέπει νὰ δοθῇ ἡ διαχείρισις αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, τότε ὁμολογῶ ὅτι δὲν βλέπει κανεὶς τὸν λόγον διατί πρέπει νὰ τὴν πάρῃ ἡ Ἐθνικὴ καὶ ὄχι ἡ Ἀγροτική, ἡ ὁποία 1) διεχειρίσθη, 2) ἔχει ἕνα δίκτυον εὐρὺ πρακτορείων καὶ ὑποκαταστημάτων καὶ ὁμολογῶ ὅτι καὶ ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτὸ δὲν ἀντιλαμβάνομαι τὴν σπουδὴν τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ἐπὶ ἴσοις ὅροις, ἀναμφισβητήτως, θὰ τὸ ἔδιδεν εἰς τὴν Α.Τ.Ε. Μὲ καλλιτέρους ὅρους θὰ τὸ ἔδιδεν εἰς τὴν Ε.Τ.Ε. Δὲν δέχομαι, κύριοι συνάδελφοι, τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς περὶ ἐπιβλέψεως τῶν ἔργων ὑπὸ τοὺς Νομοτεχνικούς. Ὄχι διότι δὲν ἐκτιμῶ τὴν ἀπόδοσιν τῶν γραφείων τῶν Νομομηχανικῶν· ἀντιθέτως πρόκειται περὶ γραφείων τὰ ὁποῖα μὲ ὑπαλλήλους ἰσχνότατα ἀμειβομένους, ἀποδίδουν ἔργον τεράστιον. Ἀλλὰ γνωρίζω τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν γραφείων αὐτῶν. Ἡ ἰδία Ἐπιτροπὴ μᾶς λέγει εἰς τὴν εἰσηγητικήν της ἔκθεσιν: «Ὡς κλασσικὸν παράδειγμα ........ (ἀναγινώσκει) ........».

§61ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. 4½ δισεκατομμύρια εἶναι διὰ τὴν συντήρησιν καὶ κατασκευὴν ὅλων τῶν τεχνικῶν ἔργων τῆς Ἑλλάδος, ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐλάμβανε μόνον ὁ Νομὸς Ἰωαννίνων. Τί κάνουν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ καὶ πῶς εἶναι ἀνεπαρκεῖς ἀφοῦ δὲν ἔχομεν ἔργα;

§62Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἔχω ἐγὼ δὲν εἶναι αὐταί. Ἀντιθέτως, εἶναι ὅτι ἔχομεν μόνον διὰ τὴν ὁδοποιΐαν πλέον τῶν 30 δισεκατομμυρίων. Ἐκτὸς αὐτοῦ σᾶς λέγω τοῦτο, ἀλλοίμονον ἂν ὁ ρυθμὸς τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦνται, ἐξακολουθήσῃ νὰ εἶναι αὐτὸς ὁ ρυθμὸς ὁ σημερινός. Ὁμιλοῦμεν περὶ στεγάσεως ἡ ὁποία θὰ διεξαχθῇ ἀπὸ τοῦ χρόνου καὶ ἀλλοίμονον ἂν τότε ἔχωμεν αὐτὸν τὸν ρυθμὸν τῆς ἐργασίας.

§63Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἕως τότε τί θὰ γίνῃ; Δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ τίποτε, διότι ἐσταμάτησε ἡ προσωρινὴ στέγασις. Αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα.

§64Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Τὸ ἐτόνισα ὅσον οὐδείς.

§65Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Θέλω νὰ τὸ τονίσω καὶ ἐγώ, διὰ νὰ τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ποῖον εἶναι τὸ καταστάλαγμα ὅλης τῆς πολιτικῆς τοῦ Ὑφυπουργείου Ἀνοικοδομήσεως. Τοῦ χρόνου οἱ χωρικοὶ θὰ εὑρίσκωνται ἄστεγοι.

§66Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ ἐλέγχου καὶ τῆς ἐποπτείας, νομίζω ὅτι ὀρθῶς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα προβλέπει τὴν πρόσληψιν νέων μηχανικῶν. Ἐπίσης ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν γενικῶν ἐξόδων, ἡ Ἐπιτροπὴ ζητεῖ μίαν τροπολογίαν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι τὸ 5% συγκεκριμένως, ἀλλὰ τὸ Συμβούλιον Ἐκτελέσεως τῶν ἔργων νὰ ὁρίζῃ τὸ ποσὸν μέχρι 5%. Νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ φέρῃ τὴν ἁπλούστευσιν τῆς ὑποθέσεως καὶ ἐπιβάλλομεν εἰς τὸ Συμβούλιον μεγάλας προβλέψεις ἀπὸ τὰς ὁποίας ἠμπορεῖ νὰ πέσῃ ἔξω χωρὶς κανένα ἰδιαίτερον λόγον, ἐνῷ ἂν ὁρίσωμεν 5% καὶ περισσεύσῃ κἄτι, αὐτὸ δὲν θὰ εἶναι χαμένο, ἀλλὰ θὰ μείνῃ εἰς τὰ Κρατικὰ Ταμεῖα. Τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον μὲ ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἡ ἁπλούστευσις καὶ ὁ ταχύτερος ρυθμὸς τῆς ἐργασίας. Μοῦ ἔτυχε νὰ διαβάσω μερικὰ καταστατικὰ μεγάλων ξένων Ὀργανισμῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων. Ἐκεῖ, τὰ πάντα ἁπλουστεύονται καὶ ζητεῖται πᾶσα δυνατὴ οἰκονομία χρόνου, διότι δὲν πρόκειται περὶ συνήθων ἔργων, ἀλλὰ περὶ ἐντελῶς ἀσυνήθων καὶ μὲ ἀσυνήθη μέσα ἐκτελέσεως. Δι’ αὐτό, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει δυνατότης τὸ χρῆμα αὐτὸ νὰ μὴ πηγαίνει χαμένο, ὀρθῶς ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὥρισεν 5% «φίξ», διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν ἀνάγκην ὑπολογισμῶν.

§67Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριε συνάδελφε, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ποῦμε ὅτι θὰ εἶναι 5% καὶ τελειώνει τὸ ζήτημα;

§68Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Σᾶς ἀπήντησα, ὅτι δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀκριβὲς τὸ 5%, ἀλλὰ ποία ἡ ζημία, ἀφοῦ ἂν περισσεύσῃ κἄτι δὲν θὰ πάῃ χαμένο; Πρέπει νὰ ἁπλουστεύσωμεν τὰ πράγματα. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα τοῦ καταρτισμοῦ τῶν Συμβουλίων. Τὰ δύο Συμβούλια τοῦ προγράμματος τῶν ἔργων καὶ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων εἶναι πράγματι πολυτελῆ. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐκινήθη ἀπὸ τὴν σκέψιν, ὅτι τὰ Συμβούλια αὐτὰ διὰ νὰ μποροῦν νὰ ἔχουν εὐκινησίαν πρέπει νὰ εἶναι ὀλιγομελῆ. Βεβαίως αὐτὴ εἶναι μία πρακτικὴ καὶ λογικὴ σκέψις, ὅταν ὅμως σκεφθοῦμε ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ ἀναλαμβάνει μίαν πρωτοβουλίαν ἀσυνήθη εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀναλαμβάνει εὐθύνας τεραστίας νομίζω, ὅτι προκειμένου νὰ διασφαλίσωμεν τὴν καλὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν εἰς τὸ Συμβούλιον αὐτὸ πολλὰ μέλη, τὰ ὁποῖα νὰ καλύψουν ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς δραστηριότητος τῆς σχετιζομένης μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Καὶ εἰδικώτερον, ὀφείλω νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου, πῶς ἡ Ἐπιτροπὴ λέγει, π. χ., ὅτι πρέπει νὰ μὴ περιλαμβάνεται εἰς τὸ Συμβούλιον ὁ Διευθυντὴς τῶν Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν πολλὰς ἑκατοντάδας καμμένα χωριά, τὰ ὁποῖα ἔχουν κατεστραμμένα σχολεῖα. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ποῦμε, ὅτι ὁ εἰδικὸς τεχνικὸς τοῦ Ὑπουργείου δὲν θὰ χρειασθῇ; Ἐπίσης ὡς πρὸς τὸν Διευθυντὴν τῶν Τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς τὸν ὁποῖον προβλέπει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ καταργεῖ ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία προτείνει νὰ ἀντικατασταθῇ δι’ ἑνὸς Ὑγειονολόγου. Διατί, κύριοι, νὰ μὴ ἔχωμεν τὸν Τεχνικὸν Διευθυντὴν ἀλλὰ Ὑγειονολόγον Μηχανικόν; Ἔδωσα τὰ δύο αὐτὰ παραδείγματα καὶ δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου. Θὰ περιορισθῶ μόνον νὰ εἴπω, ὅτι συμφωνῶ μὲ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα περιέλαβεν ὁ Ὑφυπουργὸς Ἀνοικοδομήσεως εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, μὲ μίαν διαφοράν, ὅτι νομίζω, ὅτι χρειάζεται καὶ ἕνας Ἀντιπρόσωπος τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, διότι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν νὰ ἔχῃ καὶ αὐτὸς τὸν ἐκπρόσωπόν του εἰς ἕνα τόσης σημασίας Συμβούλιον. Δι’ αὐτὸ προτείνω, ὅπως ἐξερευθῇ τρόπος ἵνα συμπεριληφθῇ καὶ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ τῶν Συνεταιρισμῶν. Εἶναι 126 χιλιάδες σπίτια τῆς ὑπαίθρου, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἀνοικοδομηθοῦν, πῶς εἶναι δυνατόν, ὁ Ἀγροτικὸς κόσμος νὰ μὴ ἔχῃ τὸν ἀντιπρόσωπόν του εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐκτελέσεως τῶν Ἔργων; Κύριοι, ἔχω σημειώσει διαφόρους παρατηρήσεις, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ ἀγόρευσίς μου, ἡ ὁποία διὰ πρώτην φορὰν ὑπερέβη τὸ ὀκτάλεπτον, διότι πάντοτε εἶμαι σύντομος, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λάβῃ περισσότερον μάκρος, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν θὰ θίξω τὰ ἄλλα σημεῖα, διὰ τὰ ὁποῖα περιορίζομαι νὰ εἴπω γενικῶς ὅτι συμφωνῶ μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα. Ὄχι μόνον συμφωνῶ, ἀλλὰ θὰ ἤθελα καὶ νὰ τὸ ἐξάρω δημοσία, διότι εἰς τὸ ἄρθρον 8 τὸ ἐδάφιον 2, τὸ ὁποῖον εἶναι τολμηρόν, ὅπως ἐπιβάλλεται νὰ εἶναι, μοῦ ἀρέσει ἐντελῶς ἰδιαιτέρως καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τὸ χαιρετίσωμεν ὡς κάτι, τὸ ὁποῖον προοιωνίζει νέον ρυθμὸν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Διότι ἀφοῦ καταρτίζει ἕνα Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον παρέχει ὅλας τὰς ἐγγυήσεις, λέγει ὅτι τὸ Συμβούλιον, «Γνωμοδοτεῖ......... (ἀναγινώσκει) .......». Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἂν θέλωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων μεγάλων, τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον κυριαρχεῖ εἰς αὐτὸ τὸ ἄρθρον πρέπει νὰ χαιρετισθῇ ἰδιαιτέρως. Μόνον ἂν δεχθῶμεν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοιούτων ἔργων νὰ καταργήσωμεν τὰς γραφειοκρατικὰς τροχοπέδας καὶ νὰ προχωρήσωμεν πρὸς νέους τρόπους ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, μόνον τότε θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ δημιουργήσωμεν κάτι εἰς τὸν τόπον μας. Κύριοι, ἐτελείωσα τὴν σύντομον κριτικήν, τὴν ὁποίαν εἶχα νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ. Ἀλλὰ πρὶν τελειώσω θὰ ἤθελα νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ σημεῖον ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξεκίνησα. Ἀπευθύνω ἔκκλησιν πρὸς τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἔδειξε ζωηρὸν τὸ ἐνδιαφέρον του διὰ τὴν Ἀνοικοδόμησιν, ἀπευθύνω ἔκκλησιν νὰ μὴ περιορισθῇ εἰς τὴν... (δὲν ἠκούσθη)... μόνον τοῦ δευτερεύοντος σκέλους, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀξίαν ἂν δὲν λυθῇ τὸ πρῶτον σκέλος. Ἡ Κυβέρνησις φέρει βαρυτάτας εὐθύνας ὡς πρὸς αὐτόν. Δὲν ἔκαμε τίποτε διὰ νὰ ἐξεύρῃ πόρους. Μᾶς εἶπε διὰ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐρωτῶ τί ἔγινε εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ ἐξεύρῃ τοὺς πόρους. Καὶ ἐπαναλαμβάνω τὴν ἐρώτησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα εἰς τὴν ἀρχήν. Τί ἔγινε εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ὥστε νὰ ἠμποροῦμε νὰ προσφέρωμεν ἕνα δωμάτιον εἰς τοὺς ἀστέγους; Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἴδατε ὅτι τὸ νομοθέτημα τὸ ὁποῖον παρουσιάσατε μὲ εὑρίσκει σύμφωνον καὶ νομίζω ὅτι πέραν αὐτοῦ τὸ ἐχαιρέτησα μὲ κάποιαν πλήρη αἰσιοδοξίαν καὶ ἀνάτασιν, ἀλλὰ μὲ τὴν αὐτὴν εἰλικρίνειαν ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι καὶ πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, αἰσθάνομαι βαρυτάτην πικρίαν, διότι προέρχομαι ἀπὸ περιφέρειαν πυροπαθῆ, καὶ διότι δὲν εἶδα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀνταπόκρισιν τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἴδωμεν δι’ ἕνα τόσον φλέγον καὶ βασικὸν ζήτημα, διὰ τὸ μέλλον τῆς φυλῆς μας. (Χειροκροτήματα).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Δηλαβέρης ἔχει τὸν λόγον.

§70Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπισύρει τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν ἀνησυχίαν μου εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, δὲν εἶναι δι’ ἐμὲ ἡ λεπτομέρεια, ἐὰν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἶναι κατάλληλος ἢ ὄχι διὰ τὴν διαχείρισιν τῶν πιστώσεων τῶν διδομένων ὑπὲρ τῶν πυροπαθῶν ἀγροτῶν, ἀλλὰ τὸ γεγονὸς ὅτι κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συνδέεται μὲ σημαντικὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν πρόκειται δηλαδὴ περὶ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὴν σκοπιμωτέραν καὶ οἰκονομικωτέραν δυνατὴν διαχείρισιν καὶ ἀξιοποίησιν μιᾶς ἰσχυρᾶς συμμαχικῆς βοηθείας διδομένης ὑπὲρ τῶν γυμνητευόντων πολυπληθῶν ἀγροτῶν μας, οἱ ὁποῖοι ἔπαθον συνεπείᾳ τοῦ παγκοσμίου πολέμου, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἐπιβαρύνσεως τῶν Κρατικῶν δαπανῶν, ἐν συνδυασμῷ καὶ μὲ τὰς ἐν ἄρθρῳ 6 θεσπιζομένας δαπάνας. Εἶναι γνωστὸν εἰς πολλοὺς ἐξ ὑμῶν ὅτι ἀπὸ πολλοῦ χρόνου μετὰ φανατισμοῦ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν διακηρύττω ὅτι ὁ Κρατικὸς Προϋπολογισμὸς ὡς διαμορφοῦται εἶναι δυσαναλόγως ὑψηλὸς ἐν σχέσει μὲ τὸ πενιχρὸν Ἑλληνικὸν εἰσόδημα, ὡς τοῦτο προκύπτει μετὰ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον. Διακηρύττω συγχρόνως ὅτι ἡ δυσαναλογία αὐτὴ ἔφερε ἀμέσως καὶ ἐμμέσως συνεπείας τοιαύτας, ὥστε ἐδημιουργήθη κατάστασις ἀντιστρατευομένη πρὸς πᾶσαν ἀνόρθωσιν καὶ ἀνοικοδόμησιν. Καὶ ὄχι μόνον ὁ ὑψηλὸς Κρατικὸς προϋπολογισμὸς ὁ σημερινὸς ματαιώνει πᾶσαν ἀνόρθωσιν καὶ πᾶσαν ἀνοικοδόμησιν, ἀλλὰ ἰσχυρίζομαι ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς ὅτι ὑποσκάπτει τὰ θεμέλια τοῦ ἑλληνικοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου. Ἀντιστρατεύεται δηλαδὴ πρὸς τὸν στοιχειώδη τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον καὶ μόνον σχηματίζεται τὸ ἐπίπεδον τῆς ζωῆς ἐν Ἑλλάδι. Δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἐπισύρῃ πολὺ τὸ ἐνδιαφέρον μου μιὰ προσωρινὴ πρόνοια πρὸς δεινοπαθοῦντας ἀγρότας, ὅταν βλέπω καὶ πιστεύω ὅτι ἡμέρα τῇ ἡμέρᾳ ὑποσκάπτεται τὸ θεμέλιον τῆς ἑλληνικῆς ζωῆς. Πρὶν ἐντοπίσω καὶ εἰδικεύσω τὰς αἰτιάσεις μου καὶ τὰς ἐνστάσεις μου, σχετικῶς μὲ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου, θεωρῶ ὡς ἀναγκαῖον νὰ ἐκθέσω τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ πᾶς τις ὑπ’ ὄψιν του, προκειμένου νὰ κρίνῃ ἐπὶ νομοσχεδίων οἰκονομικῆς φύσεως ὡς τὸ παρόν. Τὰ συμπεράσματα εἰς τὰ ὁποῖα καταλήγω εἶναι προϊὸν μακροτάτης ὀρθολογιστικῆς ἐρεύνης τῆς ἑλληνικῆς πραγματικότητος καὶ τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομικῆς ἐξελίξεως συνδυαζομένης μὲ τὴν παρατήρησιν καὶ μὲ τὴν παρακολούθησιν καὶ τὴν βάσανον ἐν τῇ πράξει. Τὴν μελέτην ταύτην ἔκαμα ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἐπὶ τῷ τέλει νὰ ἐξεύρω πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ πτωχὴ Ἑλλὰς νὰ δίδῃ εἰς τὸν λαὸν ἀνεκτὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον, συνδεόμενον μὲ σταθερὰν δραχμήν. Παρακαλῶ νὰ ἔχω τὴν προσοχήν σας δι’ ἐλάχιστα λεπτὰ καὶ ζητῶ τὴν προσοχὴν καὶ ἐκείνων ἀκόμη οἱ ὁποῖοι ἔχουν σχηματίσει ἰδίαν γνώμην καὶ πιστεύουν εἰς αὐτήν. Ἐκ πρώτης ὄψεως, κύριοι βουλευταί, ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ βιοτικὸν ἐπίπεδον ἀνεκτόν, διότι ἔχει πολλὰ ἑκατομμύρια λαοῦ καὶ ἄγονον γῆν. Ἐν τούτοις ἡ Ἑλλὰς εἶχε βιοτικὸν ἐπίπεδον εἰς τὸ παρελθόν, θὰ τὸ ἔχει δὲ καὶ εἰς τὸ μέλλον, μόνον ἂν συντρέξουν ὡρισμέναι προϋποθέσεις. Αἱ προϋποθέσεις αὐταὶ εἶναι ἡ πίστις ἐπὶ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ἡ πεποίθησις ὅτι ὑπὸ τὸν ἑλληνικὸν οὐρανὸν τὸ χρῆμα καὶ τὸ κέρδος εἶναι ἀσφαλῆ. Δὲν ἐννοῶ δι’ αὐτοῦ ὅτι δὲν πρέπει ὁ Ἕλλην νὰ θυσιάζεται. Ἀντιθέτως ὁ Ἕλλην εἶναι ἕτοιμος εἰς πᾶσαν θυσίαν. Ἐννοῶ ὅμως ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ πᾶς τις πεποίθησιν, ὅτι ἡ θυσία του ὑπὸ τὸν ἑλληνικὸν οὐρανὸν δὲν γίνεται ἐπὶ ματαίῳ. Ἐὰν τὰ ἀνωτέρω ἐπικρατήσουν καὶ πάλιν ὡς κατὰ τὸ ἀπώτερον παρελθόν, θὰ δυνάμεθα νὰ συμπήξωμεν ἄνετον ζωήν, σύμφωνα μὲ ὅσα θὰ κοπιάσωμεν καὶ ὅσα θὰ μοχθήσωμεν. Ὅταν ὑπάρχει ἡ πίστις αὐτή, τότε ἀνακύπτει τὸ ἑλληνικὸν δημόσιον καὶ θαυματουργεῖ μὲ ταχύτητα καταπληκτικήν, τὸ δαιμόνιον τὸ ὁποῖον σήμερον δὲν λειτουργεῖ δι’ οὓς λόγους μετ’ ὀλίγον θὰ ἐκθέσω. Ὅταν λειτουργήσῃ τὸ ἑλληνικὸν δαιμόνιον ἐν τῇ ὁρμῇ του καὶ τῇ ἐντάσει του, θὰ ὑπάρξουν κεφάλαια ἐσωτερικὰ καὶ ἐξωτερικὰ ἄφθονα, τὰ ὁποῖα τοιουτοτρόπως θὰ λειτουργήσουν πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου πρὸς ἀνασυγκρότησιν, εἰδικώτερον πρὸς ἀνοικοδόμησιν καὶ ὅ,τι ἐγίνετο εἰς τὸ ἀπώτερον ὀρθόδοξον δημοσιονομικὸν παρελθὸν θὰ ἐπαναληφθῇ καὶ πάλιν. Μέρος μὲν τῶν κεφαλαίων, ἐξωτερικῶν καὶ ἐσωτερικῶν, διατίθεται πρὸς ἀξιοποίησιν τῆς ἑλληνικῆς γῆς, ἄλλο μέρος ἀπορροφᾶται ὑπὸ τῆς ἑλληνικῆς μάζης, ἡ ὁποία εἶναι δεινὴ εἰς τὸ νὰ ἀξιοποιῇ τὸ ἑλληνικὸν κεφάλαιον ὑπὲρ ἑαυτῆς. Εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὸ κεφάλαιον ἀπορροφᾶται, ἀξιοποιεῖται καὶ δημιουργεῖ διὰ τὴν μάζαν ἀγοραστικὴν ἱκανότητα μὲ ἐξαιρετικὴν ἔντασιν. Ἔχομεν τοιουτοτρόπως μίαν Ἑλλάδα πτωχήν, ἡ ὁποία ὅμως ἔχει χρήματα πολλὰ εἰς τὴν διάθεσίν της. Μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν ἡ Ἑλλὰς ἔφθασεν εἰς τὸν κολοφῶνα τῆς δόξης της καὶ ἡ στιγμὴ αὐτὴ ἦτο ἡ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξεράγη ὁ πρῶτος παγκόσμιος πόλεμος. Ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦτο Κράτος σφριγόν, ἦτο Κράτος ἀπολαῦον πλήρους οἰκονομικῆς καὶ δημοσιονομικῆς ὑγείας. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους ἦτο τότε μικρὸν ὑποπολλαπλάσιον τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἦτο ὀρθόδοξος. Αἱ φορολογίαι ἦσαν μικραὶ καὶ σταθεραί, τὸ ὑγιὲς χρῆμα ἄφθονον κατὰ δισεκατομμύρια ἤρχετο εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀντὶ νὰ φεύγῃ ἐξ αὐτῆς. Αὐτὴ ἦτο ἡ κατάστασις τοῦ 1915. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν κατάστασιν τοῦ 1945. Μετὰ καὶ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον, ἡ Ἑλλὰς ἀπέμεινε μὲ μηδαμινὸν ἐθνικὸν εἰσόδημα. Συγχρόνως εὑρίσκεται νὰ ἔχῃ προϋπολογισμὸν τεράστιον ἐν σχέσει μὲ τὸ μηδαμινὸν αὐτὸ εἰσόδημα. Ματαίως περιμένομεν τὴν φορὰν αὐτὴν νὰ λειτουργήσῃ τὸ ἑλληνικὸν δαιμόνιον. Ἡ Ἑλλὰς δὲν ἀνορθοῦται. Δι’ ἐλαχίστων θὰ σᾶς ἀποσαφηνίσω διατὶ ἡ Ἑλλὰς δὲν ἀνορθοῦται. Τοῦτο ἀποδοτέον, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Ἐπειδὴ ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι βαρύτερος τοῦ πρέποντος, αἱ φορολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται ἐπὶ τοῦ λαοῦ, ἵνα τὸ Κράτος ἀντλῇ τὰ χρήματα τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν κάλυψιν τῶν δαπανῶν του, ἀκόμη καὶ αἱ φορολογίαι, αἱ ὁποῖαι μελετῶνται καὶ ἀναμένονται νὰ ἐπιβληθοῦν διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀνατιμοῦν καὶ θὰ ἀνατιμήσουν εἰς τὸ μέλλον ὁπωσδήποτε τὸν τιμάριθμον τῆς ζωῆς ἄνευ τέρματος. Εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον, οἱονδήποτε ἀστυνομικὸν μέτρον καὶ ἐὰν μεταχειρισθῇ τὸ Κράτος, εἶναι ἀδύνατον νὰ εἰσπράττηται ἡ ἀφθονία τῶν δισεκατομμυρίων ποὺ χρειάζεται δυστυχῶς τὸ Κράτος, χωρὶς νὰ ἀνατιμᾶται ἡ γλίσχρα ἐθνικὴ παραγωγή. Καὶ ἀνατιμᾶται ἡ ἐθνικὴ παραγωγὴ καὶ δι’ ἄλλον ἀκόμη λόγον: Ὁ προϋπολογισμὸς προκαλεῖ κατανάλωσιν τεχνητὴν μεγαλυτέραν τῆς φυσιολογικῆς. Τοιουτοτρόπως ἔχομεν τὴν εἰκόνα τῆς συνεχοῦς ὑψώσεως τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς, ὁ ὁποῖος ὑψοῦται καὶ θὰ ὑψοῦται κατ’ ἀνάγκην, ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα ὑπὸ τὸ κράτος προϋπολογισμοῦ βαρυτέρου τῆς ἀντοχῆς τῆς πτωχῆς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς δὲν ἔρχεται μόνη, σύρει ὄπισθεν αὐτῆς κατ’ ἀνάγκην καὶ τὴν συνεχῆ μείωσιν τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τοῦ νομίσματος. Ἔχομεν ἤδη δύο κακά, ἀλλὰ ἔχομεν καὶ ἄλλα πολλά. Ὁ προϋπολογισμὸς γίνεται αὐτομάτως ὁλονὲν μεγαλύτερος. Τὰ κεφάλαια τρομάζουν πρὸ τῆς καταστάσεως αὐτῆς, δὲν ἀναπτύσσονται, προβλέπουν φορολογίας ἐπὶ μᾶλλον καὶ μᾶλλον ἐπαχθεῖς ἄνευ τέρματος. Ἡ ἐπιχειρηματικὴ ὁρμὴ μαραζώνει, δὲν ἐκδηλοῦται, φοβεῖται. Αὐτὸ φυσικὰ προκαλεῖ ἀνεργίαν καὶ ἐξαθλίωσιν. Καὶ ὅταν ἐπεμβαίνῃ τὸ Κράτος διὰ παρεμβατισμῶν διὰ νὰ διορθώσῃ τὰ διάφορα κακά, τὰ ὁποῖα αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ δημιουργεῖ εἰς βάρος τοῦ λαοῦ, κατ’ ἐπιφάνειαν μόνον θεραπεύει τὰ κακὰ αὐτά, ἐνῷ διανοίγει μεγαλυτέρας πληγὰς εἰς τὰς ἤδη ὑπαρχούσας. Ὑψοῦνται αἱ τιμαί, ἐπεμβαίνει τὸ Κράτος διὰ νὰ τὰς συμπιέσῃ. Παρὰ ταῦτα ὑψοῦται ὁ τιμάριθμος τῆς ζωῆς, ἐπεμβαίνει τὸ Κράτος διὰ νὰ ἀναπροσαρμόσῃ τὰ ἡμερομίσθια καὶ ἐπιδεινοῦται τὸ κακόν. Δημιουργεῖται ἀνεργία ἐπὶ μᾶλλον καὶ μᾶλλον ἐκτεταμένη, ἐπεκτείνεται ἡ ὑπὲρ τῶν ἀνέργων μέριμνα εἰς βάρος πάντοτε τοῦ τιμαρίθμου.

§71Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ὁμιλεῖτε, κύριε συνάδελφε, διότι τὰ ὅσα λέγετε δὲν ἀφοροῦν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον.

§72Κ. ΔΗΛΑΒΕΡΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμιλήσω δι’ ἑλιγμῶν διὰ νὰ καταλήξω εἰς τὸ ὅτι ἀνοικοδόμησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διὰ τῶν ἰδίων μέσων τῆς χώρας. Ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἀρχήν, συνεπῶς ἔχω δικαίωμα νὰ εἴπω ὅτι ἀνοικοδόμησις δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ, ὅταν δὲ τελειώσω θὰ πεισθῆτε ὅτι ἔχω δίκαιον. Βεβαίως, ὡς εἶπον, ἐπεμβαίνει τὸ Κράτος, διὰ νὰ διορθώσῃ τὰ κακῶς ἔχοντα, ἀλλὰ καὶ αἱ ἐπεμβάσεις τοῦ Κράτους περισσότερον κακὸν φέρουν παρὰ καλόν. Ἡ κατάστασις, κύριοι, βαίνει πρὸς ἐξαθλίωσιν οἰκονομικὴν καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀνάγκη μιᾶς ἰσχυρᾶς εἰς χρῆμα συμμαχικῆς βοηθείας, ἵνα δι’ αὐτῆς καλυφθοῦν καὶ αἱ τακτικαὶ ἀκόμη δαπάναι τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Εἶναι δὲ ἡ συμμαχικὴ βοήθεια τοσούτῳ μᾶλλον δικαία, καθ’ ὅσον, ἐὰν σήμερον τὸ εἰσόδημα εἶναι πενιχρόν, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἡ Ἑλλὰς μετέσχε δύο παγκοσμίων συρράξεων καὶ συνέβαλε δι’ ὅλης τῆς δυνάμεώς της εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ συμμαχικοῦ σκοποῦ. Νομίζω δὲ ὅτι ἡ λαοπρόβλητος Κυβέρνησίς μας, δὲν εἶναι δύσκολον νὰ ἐπιτύχῃ ἔστω καὶ κατὰ μῆνα χρηματοδότησιν, εἴτε ὑπὸ τύπον χαριστικόν, εἴτε ὑπὸ τύπον μακροπροθέσμων δανείων, ἵνα ὁ ὑψηλὸς προϋπολογισμὸς φύγῃ ἀπὸ τοὺς ὤμους τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἵνα ὁ λαὸς ἀναθαρρήσῃ καὶ ἐπιτραπῇ εἰς τὸ ἑλληνικὸν δαιμόνιον νὰ λειτουργήσῃ καὶ νὰ ἀναδημιουργήσῃ καὶ ἀνοικοδομήσῃ τὴν Ἑλλάδα. Ὅταν τοῦτο γίνῃ θὰ εἶναι εὐκολώτερον εἰς τὸ Κράτος νὰ ἀντλῇ δι’ ἠπίων πλέον καὶ σταθερῶν φορολογιῶν ὅ,τι χρειάζεται, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς δαπάνας του. Δυστυχῶς, αἱ νεωτεριστικαὶ ἰδέαι δὲν δίδουν προσοχὴν εἰς τὸν ὀγκόλιθον αὐτόν, ὁ ὁποῖος ἐμποδίζει τὴν ἑλληνικὴν ἀνόρθωσιν. Ἀντιθέτως αἱ νεωτεριστικαὶ ἰδέαι συμπαθοῦν πάντοτε πρὸς νέας φορολογίας, συμπαθοῦν πρὸς ὀρθολογιστικὰς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους κατευθύνσεις οἰκονομικὰς ποὺ παρεμποδίζουν τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, συμπαθοῦν πρὸς ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα βλάπτουν γενικῶς καὶ ὅλως εἰδικῶς τὴν Ἑλλάδα καὶ παραδέχονται ὅ,τι συντείνει εἰς τὸ νὰ μὴ ὑπάρχῃ βιοτικὸν ἐπίπεδον ὑπὸ τὸν ἑλληνικὸν οὐρανόν. Αὐτοτελὴς οἰκονομικὴ ζωὴ ὑπὸ μέγαν προϋπολογισμὸν καὶ νεωτεριστικὰς ἰδέας εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ. Ὁ τραγικὸς ἀπολογισμὸς τῶν ἰδεῶν αὐτῶν εἶναι ὅτι, ἐνῷ ἔπρεπε σήμερον ἡ Ἑλλὰς νὰ δονῆται ἀπὸ ἀναδημιουργικὸν ὀργασμόν, ἐνῷ ἔπρεπε τὰ κεφάλαια νὰ κινοῦνται πρὸς ἀνοικοδόμησιν, πρὸς ἐπιχειρήσεις παντὸς εἴδους, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ διαλάμπωμεν ὡς ἐργατικὴ κυψέλη δημιουργοῦσα, ἀντὶ τούτου ἔχομεν ἀποβορβορωθεῖ μέσα εἰς ἕνα τέλμα παρεμβατισμοῦ, ἀπὸ τοῦ ὁποίου εἶναι πλέον δύσκολον νὰ ἐξέλθωμεν. Ὁ λαὸς στενάζει κάτω ἀπὸ πολυνομίαν, κάτω ἀπὸ τὸν πλέον ψυχοφθόρον παρεμβατισμὸν καὶ ἀντὶ νὰ κυττάζωμεν πῶς θὰ διανοίξωμεν ὁδοὺς πρὸς τὴν αἰθρίαν, ἀντὶ νὰ στραφῶμεν ἐκεῖ, ὅπου πρέπει νὰ στρεφώμεθα καὶ ὅπου καλεῖ τὸ συμφέρον τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁμιλοῦμεν καὶ τυρβάζωμεν πάντοτε περὶ νέων παρεμβατισμῶν. Πλόκαμος τοιούτων ἰδεῶν εἶναι καὶ τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Πολλὰ ἄλλα νομοσχέδια ἐλλοχεύουν, ἵνα ἔλθουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὰ ὁποῖα θέτουν τέρμα εἰς τὴν ἑλληνικὴν δημιουργίαν, φορολογία ἐπιτηδεύματος ἐπὶ τῇ βάσει τεκμηρίων, ἀγορανομικὸς κῶδιξ, ἀπαλλοτριώσεις, αὐξήσεις δαπανῶν τοῦ Κράτους. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀντισταθῶ ἐνώπιον καὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ ὁποῖον ἐπισύρει αὔξησιν τῶν κρατικῶν δαπανῶν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶμεν περὶ ἀνοικοδομήσεως, ἡ ὁποία θὰ στεγάσῃ ἑκατοντάδας χιλιάδας πασχόντων ἀγροτῶν, ὅταν ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ διὰ τὸν λόγον τοῦτον, πρόκειται νὰ κλονίσῃ ἐπὶ πλέον τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ καὶ νὰ θέσῃ εἰς κίνδυνον τὴν ἑλληνικὴν ὑπόστασιν; Διὰ τοῦτο ἱκετεύομεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποστῇ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου καὶ ὅλων τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα βαρύνουν ἀκόμη περισσότερον τὸν ἤδη κρατικὸν προϋπολογισμὸν καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν συμμαχικὴν βοήθειαν ἔντονον, τὴν συμμαχικὴν βοήθειαν ἀφορῶσαν τόσον εἰς τὴν κάλυψιν τῶν δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅσον ἔπακρον βεβαρυμένον καὶ μὴ δυνάμενον νὰ ἰσοσκελισθῇ καὶ εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ τὴν στέγασιν τοῦ στενάζοντος καὶ γυμνητεύοντος ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπίστευσεν εἰς τοὺς συμμάχους καὶ ἐθυσιάσθη δι’ αὐτούς. Κατ’ ἄλλον τρόπον δὲν νομίζομεν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ πραγματικῶς ἀνοικοδόμησις. Ἐπειδὴ δὲ ὁ λόγος περὶ ἀνοικοδομήσεως ἐκφράζομεν καὶ τὴν ἀπορίαν πῶς ἡ πόλις τοῦ Πειραιῶς, ἡ ὁποία ἐβομβαρδίσθη διὰ συμμαχικῶν μέσων κατ’ εὐθεῖαν, ἐβομβαρδίσθη διὰ συμμαχικῆς ἐνεργείας, διὰ διαταγῆς συμμαχικοῦ ἐπιτελείου, πῶς δὲν ἀνοικοδομεῖται. Ἠκούσαμεν τότε ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον ὑπόσχεσιν τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἅμα τῇ λήξει τοῦ πολέμου, ὁ Πειραιεὺς θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο πρὸ τοῦ βομβαρδισμοῦ, καὶ εἰς καλυτέραν ἀκόμη! Ζητοῦμεν νὰ μάθωμεν διά τινα λόγον, 2 ἔτη μετὰ τὸν πόλεμον, δὲν βλέπομεν οὔτε ἕνα συνεργεῖον Ἀμερικανικὸν οὔτε μίαν πίστωσιν διὰ τὸν Πειραιᾶ. Συνοψίζων νομίζω, κύριοι, ὅτι ὅταν τὸ ζήτημα τοῦ ὑψηλοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξελιχθῇ καὶ κατευθυνθῇ κατ’ ὀρθόδοξον τρόπον, τότε ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία θὰ κινηθῇ καὶ αὐτὴ ἐλευθέρως, ὥστε τὸ πρόβλημα τῆς ἀνοικοδομήσεως δὲν θὰ εἶναι δυσχερές, διότι θὰ σπεύσῃ ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία, ἡ ὁποία θὰ ἀναλάβῃ αὐτομάτως τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς ἀνοικοδομήσεως, θὰ παραμείνῃ δὲ μικρὸν τμῆμα διὰ τὴν μέριμναν τοῦ Κράτους. Ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ἡ πεποίθησις εἰς τὸ Κράτος, ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν προσανατολίζεται πρὸς τὰς ὀρθὰς δημοσιονομικὰς κατευθύνσεις, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σοβαρὸς λόγος περὶ ἀνοικοδομήσεως. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις εἶναι τὸ ἴνδαλμα τοῦ ὀρθοδόξου λαϊκοῦ κόσμου, νὰ στραφῇ περισσότερον δεξιά, δηλαδὴ εἰς τὸ σύστημα ἐκεῖνο ποὺ εὐνοεῖ τὴν καλλιτέρευσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου παρὰ τῷ Ἑλληνικῷ λαῷ, ἐκεῖ ὅπου καλεῖ τὸ Ἑλληνικὸν συμφέρον, νὰ δώσῃ μίαν καὶ μόνην καθαρὰν κατεύθυνσιν τὴν κατεύθυνσιν πρὸς τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν πλήρη ἐλευθερίαν τῆς ἐργασίας, καὶ πρὸς τὴν μικρὰν φορολογίαν. Ἄλλως τε, νομίζω ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος ἐψήφισε τὴν λαοπρόβλητον Κυβέρνησίν μας, μᾶς ἐξέλεξε διότι θέλει τὴν βασιλείαν του, τὴν ἀσφάλειάν του καὶ τὴν πατροπαράδοτον ὀρθόδοξον ἐλευθερίαν του. (Χειροκροτήματα).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Δαρβέρης ἔχει τὸν λόγον.

§74Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ὁμιλήσω πολὺ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ τοῦτο διότι νομίζω ὅτι τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ οἱ προαγορεύσαντες ἐξήντλησαν ἐξ ὁλοκλήρου τὸ θέμα τελείως καὶ πλήρως. ἔχω μόνον νὰ θίξω ὡρισμένα ζητήματα γενικῶς καὶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν, διότι αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον ὡς δίδαγμα ἐκ τοῦ παρελθόντος καὶ ἐπὶ πλέον ὡς κριτήριον διὰ κάθε ἐνέργειαν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν, σχετικῶς μὲ τὴν ἀνοικοδόμησιν. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι τὸ Κράτος ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἀνοικοδομήσεως ὅλων τῶν χωρίων τῆς Ἑλλάδος. Ὄχι μόνον τὸ Κράτος, ἀλλὰ καὶ οἱ σύμμαχοί μας ἔχουν τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ τοὺς ὑπενθυμίσωμεν ὅτι μὲ τὰ ραδιόφωνα ἀπὸ τοῦ 1942–1944 δὲν ἔπαυσαν νὰ μᾶς ξεκουφαίνουν μὲ ὑποσχέσεις. Γκρεμίζονται τὰ χωριά σας, ἡμεῖς θὰ τὰ ἀνοικοδομήσωμε. Νομίζω ὅτι ὅλα αὐτὰ προϋποθέτουν τὴν ἀνάληψιν κάποιας ὑποχρεώσεως ἀπέναντι τοῦ μικροῦ αὐτοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἔκαμε θαύματα διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡ Νίκη καὶ δυστυχῶς, πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ζητοῦμεν ἐλάχιστα ψιχία, καὶ δὲν ἐτύχομεν τῆς δεούσης οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως, διὰ τὴν ἐπούλωσιν τῶν πληγῶν τὰς ὁποίας ἐπροκάλεσεν ὁ πόλεμος, καὶ εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθη ὁ λαός μας διὰ τὰ συμφέροντα καὶ τὴν ἐλευθερίαν ὅλων τῶν λαῶν. Κύριοι, ἐκ τοῦ παρελθόντος πρέπει νὰ εἴμεθα δύσπιστοι εἰς πάντα ὀργανισμόν, ὁπωσδήποτε καὶ ἂν λέγεται καὶ ὑπὸ οἱανδήποτε μορφήν. Μὲ τοὺς ὀργανισμοὺς ἔχουμε πεῖραν ἀπὸ τὸ παρελθόν. Εἴχαμε τὴν ἐπιτροπὴν ἀποκαταστάσεως, κ. Ὑπουργέ, ἡ ὁποία ἐδαπάνησε πολλὰ ἑκατομμύρια καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι ἡ ἀπόδοσίς της ὑπῆρξε ἐλαχιστοτάτη. Μὲ τὰς τόσας δαπάνας ἠδύνατο νὰ κάμῃ πραγματικὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων, ἐν τούτοις, διότι ἐδαπανήθησαν ἀπὸ ἕνα πολύπλοκον ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος εἶχε τοῦ κόσμου τὰς δαπάνας καὶ ἐγκαταστάσεις, δὲν ἐπῆλθε τὸ ἀποτέλεσμα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε. Οὔτε πρὸς τὸ ½, οὔτε πρὸς τὸ ⅓ τῶν δαπανῶν. Κατὰ συνέπειαν, εἶμαι δύσπιστος ἀπολύτως πρὸς οἱονδήποτε ὀργανισμόν. Κύριοι, πρέπει νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι ἔχομεν Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου εἶναι τόσον ἄρισται — ἐὰν εἶναι ἀνεπαρκεῖς εἰς πρόσωπα δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν καὶ ἄλλους μηχανικοὺς — ἀλλὰ ποτὲ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ πάρωμε τοὺς διαφόρους ἀργομίσθους οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦν ἕνα ὀργανισμὸν καὶ λέγουν, αὐτὸς εἶναι ἕνας ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος θὰ κάμῃ τοῦτο μὲ ἐξουσίαν τάδε, μὲ διαχείρισιν τάδε καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι δαπάναι, δαπάναι, δαπάναι καὶ τίποτε ἄλλο. Νομίζω λοιπόν, κύριοι, ὅτι εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ πρέπει νὰ εἴμεθα δύσπιστοι, ἀπολύτως, τὸ Κράτος εἶναι εἰς θέσιν νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον. Ἀλλά, πῶς θὰ συντελέσῃ, τί μέθοδος πρέπει νὰ ἀκολουθηθῇ; Ἐδῶ κατεστράφησαν πολλὰ χωριά, τὸ νὰ τοῦ εἴπωμεν τοῦ χωρικοῦ νὰ φύγῃ ἀπὸ ἐδῶ καὶ νὰ ὑπάγῃ ἀλλοῦ, ὅπου εἶναι καλύτερα, εἶναι πρᾶγμα ἀπολύτως ἀδύνατον καὶ ὁ χωρικὸς ἀμφιβάλλει ἂν εἶναι καλύτερα, κατὰ συνέπειαν εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὅλα τὰ χωριὰ σχεδὸν θὰ γίνουν ἐκεῖ ποὺ ἦσαν καὶ τὰ προηγούμενα. Κύριοι, πρέπει νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας τὸ ἑξῆς, ὅτι ὅταν ἦλθεν ὁ κυβερνήτης Καποδίστριας εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἡ πρώτη του προσπάθεια ἦτο νὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ γίνουν μεγάλα χωριά, διότι ἐνόμιζε ὅτι τὰ μικρὰ χωριὰ θὰ εἶναι εἰς βλάβην καὶ τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς μορφώσεως τῶν κατοίκων. Ἐπέτυχεν εἰς τὸ ἔργον αὐτό; Καθ’ ἣν ἐποχὴν δὲν ὑπῆρχε τίποτε ἀπολύτως καὶ ὅλη ἡ χώρα ἦτο ὕπαιθρος, κάθε ἕνας ἔκαμε τὸ χωριό του, ἔκαμε τὸ σπίτι του καὶ ἐγίνοντο οἱ συνοικισμοὶ κατὰ φατρίας καὶ συγγενείας, κατὰ χωρικοὺς οἱ ὁποῖοι εἶχον ταυτότητα συμφερόντων, εἴτε ἀγροτικῶν, εἴτε οἱωνδήποτε ἄλλων. Καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπέτυχε τὸ τοιοῦτον εἰς τὴν ἐποχὴν τὴν πρωτόγονον, εἰς τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπῆρχε τίποτε ἀπολύτως, κατὰ τίνα τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν μετάθεσιν τῶν χωρίων σήμερον; Ἀλλά, κύριοι, πρέπει νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι μᾶς βοηθεῖ κατὰ πολὺ καὶ ἕνα ἄλλο πρᾶγμα εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν χωρίων ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, μᾶς βοηθεῖ ὅτι κάθε χωρικὸς θὰ κάμῃ τὸ σπίτι του ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον μὲ ἐλάχιστον χρῆμα. Ἐὰν τὸ Κράτος θελήσῃ τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα δαπανᾷ εἰς ὀργανισμοὺς ἀνυπάρκτους καὶ ἀμφιβόλου ἀποδοτικότητος, νὰ τὰ δαπανήσῃ ὅλα αὐτὰ εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν οἰκιῶν ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῶν μηχανικῶν τοῦ Δημοσίου, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ κάμῃ τὸ καλύτερον καὶ σιγὰ–σιγὰ θὰ γίνῃ ἡ ἀνοικοδόμησις χωρὶς νὰ τὸ καταλάβῃ. Λοιπόν, εἴμεθα τῆς γνώμης ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιδιώκωμεν πράγματα ἀνεφάρμοστα, τὰ ὁποῖα αὐτὰ ταῦτα μᾶς λέγουν ὅτι εἶναι πολυδάπανοι ὀργανισμοὶ ἄνευ ἀποδόσεως. Ἀλλὰ ἔχω καὶ κάτι ἄλλο τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει πλήρως τὴν ὀρθότητα τοῦ συλλογισμοῦ μου. Ὅσοι ἀπὸ ὑμᾶς ἔχετε ἀμφιβολίαν περὶ τοῦ τί εἶναι αὐτὴ ἡ λεγομένη προσωρινὴ στέγασις, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ πᾶτε εἰς τὸ Πολύγωνον διὰ νὰ ἰδῆτε ὅτι μετὰ 25 χρόνια, αὐτὴ ἡ Τουρκογυφτιὰ ποὺ λέγετε προσωρινὴ στέγασις, ἀποτελεῖ τὸ αἶσχος τῶν Ἀθηνῶν. Δὲν πρέπει, λοιπόν, τέτοια πράγματα νὰ γίνωνται, διότι δὲν εἶναι ὠφέλιμα, οὔτε γιὰ τὸ χωριό, οὔτε γιὰ τὴν πόλι, ἀλλὰ δημιουργοῦν μολυσματικὰς ἑστίας αἱ ὁποῖαι δὲν προάγουν τὰ χωρία. Εἶμαι λοιπὸν τῆς γνώμης, κύριοι, ὅτι ἡ πρώτη ὑποχρέωσίς μας διὰ τὴν στέγασιν εἶναι νὰ γίνῃ διὰ τοῦ Κράτους καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ νὰ ἐνισχυθοῦν οἱ διάφοροι χωρικοί, καὶ νὰ εἶσθε πλέον ἢ βέβαιοι ὅτι θὰ ἔχωμεν ἀποτελέσματα λαμπρά. Καὶ τὰ λαμπρὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα θὰ εἶναι, διότι ὁ χωρικὸς θὰ φτιάσῃ τὸ δωματιάκι του καὶ θὰ στεγασθῇ καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ἐντὸς ὀλίγου χρόνου θὰ πηγαίνετε εἰς τὰ χωριὰ καὶ θὰ παραξενεύεσθε ποὺ θὰ ἔχουν ἀνεγερθῇ μὲ τὴν φιλεργίαν τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ φιλοπονώτερος ἄνθρωπος ποὺ ἐγέννησε ποτὲ ἡ φύσις. Διότι ἐνῷ σιτίζεται κατὰ τὸν ἐλεεινότερον τρόπον, κάνει θαύματα μὲ τὴν ἰδιωτικήν του πρωτοβουλίαν, ὅταν ἔχει καί τινα ἐνίσχυσιν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Κύριοι, θὰ σᾶς φέρω ἕνα ἄλλο παράδειγμα, τὸ ὁποῖον οἱ παλαιότεροι θὰ ἐνθυμοῦνται. Μιὰ φορὰ κι’ ἕναν καιρὸ εἰς τὰ 1927 εἰσήχθη ἕνα νομοσχέδιο ἐδῶ, τὸ ὁποῖον ἐγὼ καὶ μερικοὶ ἄλλοι κύριοι, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, τὸ ἐπολεμήσαμεν σφοδρότατα καὶ ἐγλυτώσαμεν διὰ τὸ Δημόσιον 800.000.000 δραχ. ἀπὸ τὸν τότε ἐργολάβον. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, κύριοι, ὅτι δὲν ὑπερισχύσαμεν ἡμεῖς, ἀλλ’ ἡ τότε πλειοψηφία, ἡ ὁποία κατέστησε τὸ σχέδιον νόμον, καὶ ἐγένετο ἔναρξις τῆς ὁδοποιΐας. Ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι ἐφαγώθη 1.500.000.000 δραχμῶν χρυσῶν καὶ ἐξηναγκάσθη ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μετὰ μίαν διετίαν, ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς ἄλλης Βουλῆς, διότι ἀπὸ αὐτῆς δὲν ηὐτύχησε νὰ ὁμιλήσῃ, νὰ εἴπῃ ὅτι ἦτο αἶσχος τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, διότι ἐφαγώθησαν τὰ λεπτὰ χωρὶς νὰ γίνῃ τίποτε. Εἶχον δοθῆ τὰ ἔργα εἰς μίαν ἑταιρίαν. Ἡ ἑταιρία ὅπου εἶχε συμφέροντα κατεσκεύασε, ὅπου δὲν εἶχε συμφέρον δὲν τὰ κατεσκεύασε. Ἐπέρασε ὀλίγος καιρός, ἐγκρεμίσθησαν ὅσα εἶχον κατασκευασθῆ καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐφαγώθησαν τὰ χρήματα οἱ δὲ δρόμοι δὲν ἐγένοντο. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῶν λεγομένων ὀργανισμῶν. Εἶμαι τῆς γνώμης, λοιπόν, κύριοι, ὅτι οὔτε προσωρινὴ στέγασις πρέπει νὰ γίνῃ, οὔτε ὀργανισμὸς νὰ ἱδρυθῇ. Γεννᾶται ὅμως τὸ ζήτημα ὅτι κάποια Τράπεζα πρέπει νὰ ἀναλάβῃ νὰ παράσχῃ τὰ ξῦλα, νὰ δώσῃ τὰ χρήματα κτλ. Μεταξὺ τῶν δύο Τραπεζῶν, δηλαδὴ τῆς Ἀγροτικῆς καὶ τῆς Ἐθνικῆς, κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, δὲν δύναται νὰ γίνῃ καμμία συζήτησις, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Διότι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι κεφαλαιοκρατική, βιομηχανική, ἐμπορική· τί θέλωμεν νὰ τὴν ἀναμίξωμεν σὲ δουλειὲς χωριάτικες;

§75ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ σᾶς παράσχω μίαν πληροφορίαν. Σήμερον μὲ ἐπεσκέφθη μία ἐπιτροπὴ Καλαβρυτινῶν, ἡ ὁποία διεμαρτυρήθη, διότι ὁ συνάδελφος, κύριος Κώης, ὑπεστήριξε τὴν ἄποψιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, καὶ εἶπον ὅτι ἂν ἐμφανισθῇ ὑπάλληλος τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης εἰς τὰ Καλάβρυτα, θὰ τὸν λιθοβολήσουν.

§76Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τὴν στέγασιν εἰς τὰ Καλάβρυτα, δὲν τὴν ἔκαμε ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας.

§77Θ. ΚΩΗΣ. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον τίθεται ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου, δὲν εἶναι ἡ ἀνάθεσις τῆς τεχνικῆς κατασκευῆς τῶν ἔργων εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἢ τὴν Ἐθνικήν. Ἑπομένως ἐπιτυχῶς διαξήγαγε τὸ ἔργον ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἴτε ἀνεπιτυχῶς, αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Προέρχομαι ἐκ Καλαβρύτων καὶ γνωρίζω τὰ πράγματα.

§78Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Λοιπόν, κύριοι, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, εἶναι κεφαλαιοκρατικὴ Τράπεζα καὶ συνεπῶς, κακὰ κάνουμε ποὺ τὴν ἀναμιγνύουμε σὲ δουλειὲς ποὺ δὲν ἔχει καμμιὰ εἰδικότητα, δηλαδὴ νὰ κρατάῃ τεφτέρια τῶν διαφόρων ἀγροτῶν καὶ ἐργολάβων ποὺ θὰ ἀναλάβουν τὴν ἀνοικοδόμησιν. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν πάντες, ὅτι διέπραξε σφάλματα ἀναμφισβητήτως πολλά. Πολλοὶ ἀπὸ τοὺς γεωπόνους ἐξετράπησαν τοῦ σκοποῦ των. Πολλοὶ ἄνθρωποι ἀπεδείχθησαν ὅτι εἶναι ἐπιβλαβεῖς διὰ τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον ἐμόχθησε καὶ τοὺς ἔβαλεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν μᾶς ἐμποδίζει νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἶναι αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος, διότι καὶ τὰ χρήματα εἶναι τοῦ Κράτους καὶ ἡ ἐπιχείρησις εἶναι τοῦ Κράτους καὶ οἱ διευθύνοντες ἀκόμη εἶναι τοῦ Κράτους, διότι τὸ Κράτος διορίζει τοὺς ἑκάστοτε διοικητάς. Κατὰ συνέπειαν, ἂν ὑπῆρξαν ἀτέλειαι, αἱ ἀτέλειαι αὐταὶ κατ’ οὐδὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μειώσουν τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν προκειμένου περὶ μιᾶς τοιαύτης ὑποθέσεως, νὰ τὴν ἀναθέσωμεν εἰς τὸ Κράτος, δηλαδὴ τὴν λογιστικὴν ὑπόθεσιν, διότι ἡ Τράπεζα ἡ Ἀγροτική, εἶναι τὸ ὄργανον συμπληρούμενον καταλλήλως. Ἀλλὰ συμβαίνει, κύριοι, καὶ ἕνα ἄλλο πρᾶγμα. Ἡ Τράπεζα θὰ στείλῃ ἐκεῖ εἰς τὸ χωριό, εἰς τὸ ὁποῖον γίνεται ἡ ἀνοικοδόμησις, θὰ στείλῃ ἕνα γεωπόνον, ὁ ὁποῖος θὰ τοῦ εἴπῃ ὅτι ἐκεῖ νὰ κάμῃς ἐκεῖνο, ἐκεῖ τὸ ἄλλο, θὰ τοῦ κάμῃ δηλαδὴ διαφόρους ὑποδείξεις, τὰς ὁποίας δὲν εἶναι εἰς θέσιν ὁ λογιστὴς τῆς Ἐθν. Τραπέζης νὰ τὰς κάμῃ. Καὶ εἶναι ἀπορίας ἄξιον, πῶς μία Τράπεζα τοῦ κύρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία προσέφερε μεγάλας ὑπηρεσίας ὑπὸ ἄλλους διοικητάς, ἡ ὁποία καὶ τὸν τόπον ἐτίμησε καὶ τὴν Ἑλλάδα ὑπηρέτησεν, εἶναι ἀπορίας ἄξιον, πῶς ἀναλαμβάνει μίαν τοιαύτην ὑπόθεσιν, ἐνῷ ἔπρεπεν ἐξ ἀρχῆς νὰ εἴπῃ ὅτι αὐτὴ δὲν εἶναι ἰδική μου δουλειά, ἀλλὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Δὲν θέλω, κύριοι, νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὸ κεφάλαιον ἂν πρέπῃ νὰ πληρώσωμεν τόσα ἢ τόσα, οὔτε ἂν εἶναι οἰκονομικωτέρα ἡ μία ἀπὸ τὴν ἄλλην. Εἶναι ὅμως ἐκτὸς πάσης ἀμφισβητήσεως ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, εἶναι τὸ Κράτος. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον καὶ τοῦτο ἂν ὑπολογίσωμεν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μέχρι σήμερον καταστάσεως, ἔχει παραλάβει ἕνα σωρὸ πράγματα, ξυλείαν, σίδερα, μηχανήματα. Διατὶ θὰ τὰ πάρωμεν ἀπὸ ἐκεῖ, νὰ κάμωμεν ἄλλον λογαριασμόν, νὰ τὰ παραδώσωμεν εἰς ἄλλην καὶ νὰ κάμωμεν πάλιν αὐτὴν τὴν φασαρίαν ἄνευ οὐδενὸς ἀποτελέσματος; Δὲν βλέπω τὴν ἀνάγκην.

§79Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὶ εἴπατε εἰς τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, διότι ἐκεῖ εἴπατε τὰ ἀντίθετα.

§80Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Θὰ τὸ εἴπω ἐγώ, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ ὑπεστήριξα καὶ τότε καὶ τώρα, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται τὸ Κράτος νὰ δώσῃ οὔτε εἰς τὴν μίαν Τράπεζαν οὔτε εἰς τὴν ἄλλην τὴν κατασκευήν, οὔτε εἶπον ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα δὲν διέπραξε τεράστια σφάλματα. Τὰ ἐπανέλαβον καὶ σήμερον. Οὔτε εἶπον ὅτι εἶναι ἱκανὴ νὰ κάμῃ ἀνοικοδόμησιν τὴν στιγμὴν πού δὲν ἔχει ἐκτελεστικὰ ὄργανα. Εἶπον τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου σας εἶναι τόσον τελείως κατηρτισμένη, ὥστε δύναται ἀναμφισβητήτως καὶ ἄριστα ν’ ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν. Ἂν θέλετε λογιστικὴν ὑπηρεσίαν, ἀναμφισβητήτως μεταξὺ τῶν δύο Τραπεζῶν πρέπει νὰ ἐκλέξετε καὶ νὰ προτιμήσετε τὸν Κρατικὸν Ὀργανισμόν, διότι ἐπιβάλλεται περισσότερον. Τὸ ἂν 3–5–10–100 ὑπάλληλοι τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ὑπῆρξαν ἐπιλήσμονες τῶν ὑποχρεώσεών των, τοῦτο κατ’ οὐδὲν μεταβάλλει τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Κράτους ἀπέναντι τοῦ συνόλου, ἀπέναντι τῆς ἐκτελέσεως ἑνὸς ἔργου τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς πρέπει νὰ τὸ κάμῃ διὰ τῶν ἰδίων του μέσων. Ἐνισχύσατε τοὺς χωρικούς. Καθ’ οἱονδήποτε τρόπον νομίζετε καλλίτερον καὶ νὰ εἶσθε πλέον ἢ βέβαιοι, ὅτι θὰ ἔχουνε τὰ λαμπρότερα ἀποτελέσματα. Καὶ ἀντὶ νὰ βλέπωμεν πῶς θὰ εὕρωμεν τὰ χρήματα, θὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὑπῆρχε καὶ τρόπος. Πλῆθος Ἀμερικανικῶν ὀργανώσεων προσεφέρθησαν. Ἔπρεπε νὰ ἐκμεταλλευθῶμεν τὴν περίστασιν αὐτὴν καταλλήλως. Δὲν πρέπει τὸ ἔργον νὰ ἀποτελέσῃ παραγνώρισιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν κατὰ τρόπον πρακτικόν, Ἑλληνικόν, ἀνταποκρινόμενον πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ χωριοῦ διὰ νὰ ἔχωμεν καὶ τὴν συνείδησίν μας ἥσυχη καὶ νὰ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι τὰ χρήματα θὰ διατεθοῦν πραγματικῶς διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν χωρίων μας, τὰ ὁποῖα ἐκάησαν ὡς ὁλοκαύτωμα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος, διὰ τὴν ἐλευθερίαν τῶν Λαῶν. (Χειροκροτήματα).

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§82ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ συνέχεια τῆς μόνης συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9.5.46 Ν. Δ. «περὶ ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ἀνοικοδομήσεως τῆς Χώρας», ἀναβάλλεται. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 9. 45′ μ. μ.).