1946.07.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 44η

Τρίτη 16 Ἰουλίου 1946

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.50′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Σγουρόγλου ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Σ. ΣΓΟΥΡΟΓΛΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Ταλιαδοῦρος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§4Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Θ. Τουρκοβασίλης καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: 1) Τοῦ Ἐθνικοῦ Συνδέσμου φυλακισθέντων ἀγωνιστῶν, ζητούντων ὅπως ἀναγνωρισθῇ ἡ Πατριωτικὴ σημασία τοῦ ἀγῶνος των, ὁ χρόνος τῆς φυλακίσεώς των ὡς χρόνος πολεμικῆς ὑπηρεσίας, παρασχεθοῦν ἰδιαίτερα προνόμια εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐξαφανισθέντων ἢ ἐκτελεσθέντων ὑπὸ τῶν κατακτητῶν ἀγωνιστῶν κλπ. 2) Τοῦ κ. Ἀνδρέα Στιλιβῆ, κατοίκου Τριπόλεως, ζητοῦντος ἀναστολὴν τῆς ὑπ’ ἀριθ. Μ. 4823)2432 ἀπὸ 5 Ἰουνίου 1946 ἀποφάσεως περὶ ἐπιτάξεως τῆς κατοικίας του. 3) Τῶν μικροεπαγγελματιῶν Τριπόλεως, ζητούντων ἀναστολὴν ἐκτελέσεως ἐξωστικῶν ἀποφάσεων κλπ. καὶ 4) Αἴτησιν Χρυσάνθου Γεωργίου καὶ Ἰωάννου ἀδελφῶν Ἀθανασίου Ρέτσου κατοίκων Σκορτσινοῦ, ζητούντων ἀποδέσμευσιν τῆς ἐπιταχθείσης οἰκίας καὶ καταστήματός των. Ὁ βουλευτὴς κ. Η. Ἀποσκίτης καταθέτει τηλεγράφημα κατοίκων Βαλτεσινίκου ζητούντων λῆψιν μερίμνης πρὸς καταστολὴν νόσου ἄνθρακος προσβαλλούσης ζῷα εἰς μεγάλην κλίμακα ὡς καὶ οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν παθόντων. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Σφαέλλος καταθέτει ὑπόμνημα πολεμιστῶν Μακεδονικῶν ὀχυρῶν Τραπεζιτικῶν ὑπαλλήλων, ζητούντων τὴν διὰ νόμου προστασίαν των πρὸς κατοχύρωσιν τῆς θέσεώς των. Οἱ βουλευταὶ Θεσσαλονίκης κ.κ. Γ. Θεμελῆς καὶ Β. Βογιατζῆς καταθέτουσιν ὑπόμνημα Ἐπιτροπῆς Γονέων τῶν ἐν Αὐστρίᾳ καὶ Γερμανίᾳ σπουδαστῶν αἰτούντων τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὸν ἐπισιτισμὸν καὶ παλιννόστησίν των εἰς Ἑλλάδα. Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 155)301 ἐγγράφου σας (βιβλ. ἐρωτήσεων) δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Λόντου περὶ τῶν εὑρισκομένων εἰς ἀποστολὰς εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου εὑρίσκεται εἰς ἀποστολὴν εἰς τὸ Ἐξωτερικόν. ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 13 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Τρικάλων κ. Βαμβέτσου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς δώσωμεν τὰς ἀκολούθους συμπληρωματικὰς πληροφορίας. 1. Ἐκ τῶν ἀπελευθερωθέντων Ἑλλήνων τῆς Ρωσσοκρατουμένης ζώνης 11429 εἰσῆλθον ἤδη εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος. 2. Κατ’ ἐπίσημον ἀνακοίνωσιν τοῦ ἐν Μόσχᾳ Ἐπιτροπάτου τῶν Ἐξωτερικῶν πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Πρεσβείαν, οἱ ἐναπομείναντες Ἕλληνες εἰς τὴν Ρωσσοκρατουμένην ζώνην ἀνέρχονται εἰς 1270. 3. Ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἀποκρούει τὴν ἐκδοχὴν ὅτι οἱ ἐναπομείναντες ἐκπαιδεύονται ἐν Πολωνίᾳ εἰς Κομμουνιστικὰς Σχολάς. Τοιαύτη ἐκπαίδευσις θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ὑπὸ εἰδικῶν ἐν τῇ Σοβιετικῇ Ἑνώσει λειτουργουσῶν σχολῶν, κατόπιν ἐλέγχου τῆς καταγωγῆς καὶ πεποιθήσεων ἑκάστου ὑποψηφίου. Ἐν Πολωνίᾳ, λόγῳ τῶν συνεχιζομένων ἐναλλὰξ καὶ ἑκατέρωθεν τῆς γραμμῆς Κῶρζον, μεταφορῶν πληθυσμῶν, κτηνῶν καὶ ὑλικοῦ, ἡ κατάστασις ἐμφανίζεται εἰσέτι χαώδης, ἡ τοπικὴ διοίκησις εἶναι ἐν ἐμβρυώδει καταστάσει καὶ δὲν ὑφίσταται περιβάλλον πρόσφορον πρὸς ἐκπαίδευσιν ἰνστρουχτόρων–κομμουνιστῶν. Ὁ κ. Α. Ἀντωνόπουλος (Ὑπ. Οἰκον.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν παρὰ ταῖς Γενικαῖς Διοικήσεσι συσταθεισῶν παγίων προκαταβολῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Παπαδάκης, Ε. Κοθρῆς, Μ. Βολουδάκης καὶ Ν. Ἔξαρχος καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως πολεμιστῶν τῆς ζώνης τῶν πρόσω καὶ Ὁμήρων Πτυχιούχων τῆς Νομικῆς Σχολῆς καὶ ἐγγεγραμμένων πρὸ τοῦ Ὀκτωβρίου 1940 εἰς τὸ Πανεπιστήμιον». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Γιαννόπουλος, Γ. Στρᾶτος καὶ Θ. Δεσύλλας καταθέτουσι πρότασιν ψηφίσματος «περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Μαλλιάκας καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ τρόπου ἀποδείξεως ἡλικίας προσφύγων δημοσίων ὑπαλλήλων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Καροῦσος, Ι. Ζολώτας καὶ Χ. Ρῖζος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. 10.5.46 «περὶ ἀνασυστάσεως Ὑφυπουργείου Τύπου κλπ.». Ἡ ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1443)41 Ν. Δ. «περὶ διακανονισμοῦ τῆς διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῶν ἀρδευτικῶν ὑδάτων τοῦ χειμάρρου Γλαύκου καὶ Χαράδρου Συχεννῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ποινικῶν κλητήρων, ἐμμίσθων δικαστικῶν κλητήρων καὶ κλητήρων ἀκροατηρίου κειμένων διατάξεων». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἀεροπορίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις τῆς πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 11–5–1946 Ν. Δ. «περὶ Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀρχισμηνιῶν τῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας ἐξελθόντων τῇ αἰτήσει των ἢ αὐτεπαγγέλτως». Ὁ Δήμαρχος Τήλου ἀποστέλλει τηλεγράφημα ἔχον οὕτω: Εὐφρόσυνον ἄγγελμά σας ἐνέπλησε χαρᾶς τὰς καρδίας μας, τὸ ὄνειρον ποὺ ἐγαλούχει τὰς ψυχάς μας καὶ ἐνεθάρρυνεν ἡμᾶς κατὰ τὴν δουλείαν πραγματοποιεῖται, ἀναμένοντες ἐναγωνίως ὑμᾶς, βεβαιοῦμεν ὅτι θὰ βαδίσωμεν παρὰ τὸ πλευρόν σας πρὸς τὰ μεγάλα πεπρωμένα τῆς φυλῆς μας. Ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ Βορειοηπειρωτικοῦ ἀγῶνος Ἀθηνῶν, ὁ Δῆμος Χανίων, ὁ Σύλλογος Βορειοηπειρωτῶν, ὁ Σύλλογος τῶν ἐν Ἀθήναις Καστορείων, ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν, ὁ Πανελλήνιος Ἰατρικὸς Σύλλογος, τὸ Ἐμποροβιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον, ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν, οἱ ὁπλαρχηγοὶ Κρήτης καὶ Μακεδονίας καὶ ὁ Σύλλογος Ἀναπήρων ἐκφράζουσιν εὐχήν των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως, διὰ τὰς ἀπαραμίλλους Ἐθνικὰς Ὑπηρεσίας τοῦ ἀειμνήστου Στρατηγοῦ Γεωργίου Τσόντου (Καπετὰν Βάρδα), τὰς ὁποίας προσέφερεν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ δὴ κατὰ τὸν Μακεδονικόν, Βορειοηπειρωτικὸν καὶ Κρητικὸν Ἀπελευθερωτικὸν Ἀγῶνα ἀνεγερθῇ Ἀνδριὰς δαπάναις τοῦ Κράτους.

§5Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω θερμότατα, ὅπως ἡ ἀναφορά, ἡ ἀφορῶσα τὸν ἀνδριάντα ἑνὸς μεγάλου ἥρωος τοῦ Ἔθνους, τοῦ Τσόντου–Βάρδα, ἔλθῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον κατὰ προτίμησιν.

§6Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν). Σύμπας Λαὸς Ἐπαρχίας Λεβαδείας διαμαρτύρεται δι’ ἄνανδρον καὶ δολοφονικὴν ἐπίθεσιν 30μελοῦς Κομμουνιστικῆς συμμορίας κατὰ σταθμοῦ Χωροφυλακῆς Ζερικίου καὶ ζητεῖ ἐνίσχυσιν Χωροφυλακῆς καὶ σύλληψιν καὶ παραδειγματικὴν τιμωρίαν δολοφόνων. Οἱ κάτοικοι Ἀταλάντης–Ἐλατείας–Ἀμφικλείας– Τιθορέας–Λειβανατῶν καὶ περιχώρων διαμαρτύρονται διὰ συνεχιζομένας δολοφονίας Ἐθνικοφρόνων πολιτῶν ὑπὸ τῶν ἀναρχικῶν καὶ ζητοῦν τὴν ἄμεσον λῆψιν δραστηρίων μέτρων. Οἱ Ἐθνικόφρονες πολῖται Κοζάνης διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἐμπέδωσιν τάξεως καὶ ζητοῦν τὴν ταχεῖαν καὶ ἀποτελεσματικὴν ἐπιβολὴν μέτρων ἀσφαλείας. Ὁ Νικ. Τσιάρας κάτοικος Κρικέλλου (Εὐρυτανίας) ζητεῖ τὴν τροποποίησιν τοῦ Νόμου 6094 πρὸς ἀπονομὴν συντάξεως. Οἱ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοὶ Καλαμῶν διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ Νόμου 560)43, 615)43 κλπ. καὶ ζητοῦσιν ἄμεσον ἀποκατάστασίν των. Οἱ ὑπάλληλοι τῶν Ταμείων Γεωργίας, Κτηνοτροφίας καὶ Δασῶν Ἀθηνῶν καὶ Τριφυλίας διαμαρτύρονται διὰ τὴν παράλειψιν διατάξεως ἀφορώσης τὴν κατοχύρωσιν τῆς θέσεώς των ὡς δημοσίων Ὑπαλλήλων. Ἡ Ἕνωσις ἀγοραστῶν ἀκινήτων Νομοῦ Ζακύνθου 1941–44 ζητεῖ τὴν μὴ ἀκύρωσιν τῶν ἀγοραπωλησιῶν ἐν Ἑπτανήσῳ. Ἡ Ἐπιτροπὴ Συνελεύσεως 1200 γονέων καὶ κηδεμόνων Βʹ Γυμνασίου Θηλέων Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι στέγασιν τοῦ Γυμνασίου των. Ὁ Σύλλογος ἀπολυθέντων Δημοσίων Ὑπαλλήλων Ἀθηνῶν ζητεῖ ἐπανεξέτασιν ἀπολύσεων. Ὁ Κων)νος Πολύδωρος κάτοικος Ριγανίου Ναυπακτίας ζητεῖ τὴν πληρωμὴν τῶν προπολεμικῶν καταθέσεων εἰς προπολεμικὰς δραχμάς. Ἡ Ἐθνικὴ Γενικὴ Συνομοσπονδία ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου τῆς Ἑλλάδος ζητεῖ τὴν κύρωσιν τοῦ Νόμου 1226)1944.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως κατέθεσε τὰς ἐπιστολὰς αἱ ὁποῖαι ἀντηλλάγησαν μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀγγλικῆς τοιαύτης, καὶ αἵτινες εἶναι σχετικαὶ μὲ τὸ νομοσχέδιον «περὶ Διοικήσεως Σωμάτων Ἀσφαλείας». Συνεπῶς οἱ κύριοι βουλευταί, οἱ ἐπιθυμοῦντες νὰ λάβωσι γνῶσιν τῶν ἐπιστολῶν αὐτῶν, δὲν ἔχουσι παρὰ νὰ τὰς ζητήσωσι. Δημοσία συζήτησις δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ.

§8Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ γνώσεως τῶν ἐπιστολῶν, κύριε Πρόεδρε. Ἐὰν μὲν αἱ ἐπιστολαὶ ἀναφέρωνται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, θὰ πρέπει νὰ γίνουν κατ’ ἀνάγκην δημόσιον κτῆμα. Ἐγὼ εἶπον προχθὲς ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιέχωνται εἰς νομοσχέδια, ν’ ἀναφέρωνται κείμενα, τῶν ὁποίων τὸ περιεχόμενον ἀγνοοῦμεν. Ὑπέδειξα λοιπὸν νὰ γίνῃ μὲν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, ἀλλὰ νὰ μὴ ἀναφέρωνται ρητῶς ἐν τῷ κειμένῳ τοῦ νομοσχεδίου. Νὰ εὕρωμεν δηλαδὴ μίαν διατύπωσιν ἀπὸ κοινοῦ μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὥστε καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπιθυμεῖ νὰ κάμῃ, ἀλλὰ καὶ συγχρόνως ἡ Βουλὴ νὰ ξεύρῃ τί θὰ ψηφίσῃ.

§9Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Ν’ ἀναγνώσωμεν τὰς ἐπιστολὰς διὰ νὰ μποῦν εἰς τὰ πρακτικά.

§10Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὥστε δὲν πρόκειται περὶ μυστικῶν ἐγγράφων.

§11Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Εἶναι διὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ πράγματος. Εἶναι μεγάλαι αἱ ἐπιστολαὶ ὥστε δὲν ἠμποροῦν νὰ μποῦν εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§12Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐνόμιζον ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἀπορρήτων.

§13Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Ὄχι. Καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν εἶπον ὅτι αἱ ἐπιστολαὶ αὐταὶ δὲν περιλαμβάνουν τίποτε νέον.

§14Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἶπεν ὁ κ. Ζουμπουλάκης ὅτι πρόκειται περὶ ἀπορρήτων.

§15Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Εἶπον ὅτι δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἀναφέρεται.

§16Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐγὼ ἐφοβούμην μήπως προσκρούσωμεν εἰς ἀπόρρητόν τι.

§17Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Σᾶς τὸ ἐδήλωσα καὶ τότε ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἀπορρήτων.

§18Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τότε παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ ἴδωμεν τὰς ἐπιστολάς.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ.

Ἐλήφθη χθὲς ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ὅπως ψηφισθοῦν τὰ νομοσχέδια ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως κατηγοριῶν τινων στελεχῶν τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος».

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως κατηγοριῶν τινων στελεχῶν τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ συμπληρώσεως ἢ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων «περὶ διπλωμάτων, πτυχίων καὶ ἀδειῶν ναυτικῆς ἱκανότητος ἐν τῷ Ἐμπορικῷ Ναυτικῷ, ὅσον ἀφορᾷ κυρίως τοὺς ὑπηρετήσαντας κατὰ τὴν πολεμικὴν περίοδον».

§22Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Δηλῶ ὅτι ἀποδέχομαι ὅλας τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή.

§23Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἀλλὰ εἶναι καὶ τροπολογίαι ἔξω τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας δὲν μετέχομεν.

§24Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἴπομεν ὅτι, ὅπου ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις δὲν θὰ συζητηθοῦν ἀπόψε.

§25Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Κύριε συνάδελφε, τέλος πάντων ἂς διατυπωθοῦν αἱ ἀντιρρήσεις.

§26Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. (Προσωρινὸς Πρόεδρος Κυβερν.). Ἡ ἔννοια τοῦ ἄνευ ἀντιρρήσεως εἶναι ὅτι δὲν ἀποκλείεται 5 λεπτῶν συζήτησις.

§27Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας διὰ τοῦ ἄρθρου 3 ἐπεφύλαξεν εἰς ἑαυτὸν τὸ δικαίωμα ὅπως, δι’ ἀποφάσεώς του, δημοσιευομένης εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, καθορίζῃ διὰ τὴν ἀπόκτησιν διπλώματος ναυτικῆς ἱκανότητος Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας θαλασσίαν ὑπηρεσίαν μικροτέραν ἐκείνης ἡ ὁποία διηνύθη καὶ ἀκόμη καὶ μὲ ὡρισμένας προϋποθέσεις. Νομίζω ὅτι δι’ ἀποφάσεώς του, τὴν ὁποίαν ἐξέδωκεν, ἐθεώρησεν ὡς θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, καὶ ὀρθῶς, τὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν ἐπὶ πλοίων χωρητικότητος μικροτέρας ἐκείνης, τὴν ὁποίαν προέβλεπεν ὁ ἀρχικὸς νόμος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, εἶναι ὅπως τὸ ἴδιον μέτρον χρησιμοποιήσῃ καὶ διὰ τοὺς Ἐμποροπλοιάρχους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διήνυσαν τὴν αὐτὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν εἰς πλοῖα οὐχὶ ἐντὸς τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν περίοδον τῆς Κατοχῆς ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, διότι καὶ ἐκεῖνοι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ εὑρεθοῦν, ἔξω, καὶ ὑπηρέτησαν ἀναγκαστικῶς εἰς βενζινόπλοια. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ ληφθοῦν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμὰ καὶ νὰ καταδικασθοῦν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εἰς τὸ νὰ μὴ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ δώσουν ἐξετάσεις.

§28Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ὑπάρχει μία μεγάλη διαφορά, διότι αὐτοὶ εἰργάσθησαν ὑπὸ τὸν κατακτητήν.

§29Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δὲν εἰργάσθησαν ὑπὸ τὸν κατακτητήν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κιζάνης ἔχει τὸν λόγον.

§31Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Δὲν θὰ ἀπησχόλουν, κύριοι βουλευταί, τὴν Βουλὴν ἂν δὲν ἐπίστευον ἀπολύτως ὅτι τὸ εἰσαχθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας σχέδιον νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Νομ. Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου περὶ ἐκδόσεως διπλωμάτων.......... (ἀναγινώσκει) ............», δὲν θὰ ἀπέβαινε, ἴσως, πρὸς ὄφελος τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας, καθ’ ἣν περίπτωσιν ἡ Βουλὴ ἐψήφιζε τὸ σχέδιον τοῦτο τοῦ νόμου, παρὰ ὑπὸ ὡρισμένας τινὰς προϋποθέσεις. Κατηγορῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὴν σειράν μου, κύριοι βουλευταί, τὴν Κυβέρνησιν διότι ἐν ὄψει τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἐξέδωκε τὴν 10ην Μαΐου τὸ Ν. Δ. τοῦτο τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἀμέσως εἰς ἐφαρμογήν, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ οὐδεὶς λόγος σπουδῆς καὶ δὲν ἀναμένω ἀπάντησιν ἄλλην ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις εἰς ἄλλους συναδέλφους οἱ ὁποῖοι ἔκαμον τὴν αὐτὴν μὲ ἐμὲ παρατήρησιν· δηλαδὴ τὴν χαρακτηριστικὴν σιωπὴν καὶ τὴν ὀλυμπίαν γαλήνην, ἡ ὁποία εἶναι ἡ μόνη ἀπάντησις ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα, ὅταν τινὲς τῶν βουλευτῶν κατηγοροῦν τὴν Κυβέρνησιν. Καθῆκον, ὅμως, ἔχω νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας, ὅλας γενικῶς, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠσθάνθησαν τὸ αἴσθημα τοῦ χορτασμοῦ τῆς ἐπὶ μίαν δεκαετίαν ἀχαλινώτου νομοτεχνικῆς καὶ νομοθετικῆς ἀσυδοσίας, ὥστε ἐμφανίζεται ἡ περιφρόνησις πρὸς τὸ Νομοθετικὸν τοῦτο Σῶμα. Μικρὰ ἀναδρομή, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ παρελθὸν διὰ τὰ ζητήματα τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας δὲν εἶναι ἄσκοπος δι’ ἐκείνους ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, οἵτινες δὲν ἔτυχε νὰ ἀσχοληθοῦν. Μέχρι τοῦ 1919 ἡ διοίκησις τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας ἠσκεῖτο ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, δι’ ἑνὸς ἐντεταγμένου εἰς αὐτὸ τμήματος τὸ ὁποῖον εἶχε ὅλας τὰς ἁρμοδιότητας καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ὑπηρέτουν ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν τρεῖς μόνον ἀξιωματικοὶ διὰ τὰ ζητήματα τῆς ναυτιλίας. Καὶ μέχρι τοῦ 1919 ἔτους οὐδεμίαν, λέγω, μέριμναν εἶχε ποτὲ διὰ τὰ ζητήματα τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας διότι ἐπνίγοντο τὰ ζητήματα ταῦτα εἰς τὸν Βραχμανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Τὸ μόνον φωτεινὸν σημεῖον τῆς περιόδου ἐκείνης ἦτο ἡ ἔκδοσις τοῦ Νόμου «περὶ θαλασσίας ἐμπορίας» ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ Ἐπ. Ἐμπειρίκου, φωτεινὸν σημεῖον διὰ τὴν ναυτικὴν πίστιν τῆς Χώρας. Κατὰ τὸ 1919 ὁ ἀείμνηστος Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ ὁ Ναύαρχος, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ ἰδιαιτέραν στοργὴν ἐπιδείξας πάντοτε διὰ τὸ Ἐμπορικὸν Ναυτικόν, εἰσηγήθησαν τὴν ἔκδοσιν τοῦ Νόμου περὶ διοικήσεως Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ, συνεστήθη τὸ Λιμενικὸν Σῶμα καὶ ἡ ἄσκησις πλέον τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἀνετέθη εἰς αὐτοτελῆ Διεύθυνσιν ἡ ὁποία ὑπήχθη εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἡ δρᾶσις τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος, μετὰ τὴν γενομένην εὐθὺς ἀμέσως μετεκπαίδευσιν τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, ὑπῆρξε γόνιμος τὰ δὲ ἀποτελέσματα τῆς διοικήσεως αὐτῆς ὑπῆρξαν φωτεινὰ διότι ἐρρυθμίσθησαν εὐθὺς ἀμέσως ὅλα τὰ ζητήματα τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Πολλαὶ μεταλλαγαί, ἐπαναστάσεις, δικτατορίαι, ἀνεμόχλευσαν καὶ τὴν καλὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν ἡ ὁποία τέλος ἐστερεώθη ὁριστικῶς κατὰ τὸ 1927 διὰ τῆς συστάσεως αὐτοτελοῦς Διευθύνσεως ὑπαχθείσης ὁριστικῶς πλέον ὑπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. Ἀπὸ τοῦ 1927 μέχρι τοῦ 1932 καὶ περαιτέρω μέχρι τοῦ 1936 ἡ διοίκησις τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ ὑπῆρξε γονιμωτάτη διότι ἐρρυθμίσθησαν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὰ ζητήματα τῆς πειθαρχίας τῶν πληρωμάτων, τὰ ζητήματα τῆς προστασίας τῶν ναυτικῶν, τὰ ζητήματα τῆς ναυτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ γενικῶς δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ὁ ναυτικὸς κόσμος, ὅλοι, δηλαδὴ ἐφοπλισταὶ καὶ ἐργάται θαλάσσης, εἶχον τελείως ἱκανοποιηθῆ ἀπὸ τὴν νομοθετικὴν ἐπίλυσιν τῶν ζητημάτων μὲ προηγμένην νομοθεσίαν. Κατὰ τὸ 1936 συνεστήθη τὸ Ὑφυπουργεῖον τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ἐν ἀρχῇ καὶ κατόπιν Ὑπουργεῖον. Καὶ ὁ μὲν πρῶτος δικτατορικὸς Ὑπουργὸς δὲν προὐξένησε κακὸν εἰς τὴν Ἐμπορικὴν Ναυτιλίαν, ὁ δὲ δεύτερος ὅμως καὶ τελευταῖος δικτατορικὸς Ὑπουργὸς ὑπῆρξε, κύριοι βουλευταί, ὁ βασανιστὴς τῆς φορτηγοῦ ναυτιλίας, ὑπῆρξεν ὁ ἐκτελεστὴς τῆς ἀκτοπλοΐας καὶ τῆς Μεσογειακῆς φορτηγοῦ ναυτιλίας. Ἀλλὰ τῆς εὐθύνης τῆς ἐκτελέσεως μετέχει εἰς τὸ ἀκέραιον καὶ ὁ δικτατορικὸς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος μὲ τὰς ὑπηρεσίας του καὶ μετὰ τοῦ συναδέλφου του, Ὑπουργοῦ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας συνομολογήσαντες ἀμοιβαίαν συνδρομὴν συναπεφάσισαν καὶ ἐξετέλεσαν ὑπερεκατὸν σκάφη τῆς Ἀκτοπλοΐας καὶ Μεσογειακῆς Ναυτιλίας.......

§32ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἀκούεσθε, κύριε συνάδελφε.

§33Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. ..... τῆς ὁποίας τὰ πλοῖα εὑρίσκονται ἤδη εἰς τὸν βυθὸν τῆς θαλάσσης, ὥστε σήμερον τὰ ταξίδια νὰ γίνωνται μὲ πλοῖα μὴ διαφέροντα οὐσιωδῶς ἀπὸ τὰς Καραβέλας τοῦ Κολόμβου. Εἰς ἰδιαιτέραν συνομιλίαν μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, μετὰ τοῦ ὁποίου συνδέομαι ἀπὸ ἐτῶν μετὰ φιλίας καὶ μᾶς συνέδεε ταυτότης πολιτικῶν ἀντιλήψεων μέχρι τοῦ τελευταίου καιροῦ, εἶπον ὅτι εἶναι ὁ εὐτυχέστερος τῶν ἐν τῇ Κυβερνήσει συναδέλφων του, διότι εἰς αὐτὸν ἔλαχεν ὁ κλῆρος νὰ συνδέσῃ τὸ ὄνομά του μὲ τὴν ἀναγέννησιν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, καθ’ ὃν χρόνον οἱ ἄλλοι τῶν συναδέλφων του ἐν τῇ Κυβερνήσει εὑρίσκονται εἰς δυσχερῆ θέσιν διὰ τὴν ἀνόρθωσιν τῆς Χώρας, διότι δὲν ὑπάρχουν αἱ οἰκονομικαὶ δυνατότητες, ἐνῷ διὰ τὴν Ἐμπορικὴν Ναυτιλίαν ὑπάρχουν αἱ οἰκονομικαὶ εὐχέρειαι. Ἀρκεῖ, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας νὰ ἐπιλύσῃ τὰ φλέγοντα ζητήματα τῶν ὁποίων ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην ὁ ἐφοπλισμός, ὁ ὁποῖος σήμερον εἶναι διστακτικὸς εἰς τὴν ἀγορὰν πλοίων. Κύριοι βουλευταί, ἡ ναυτιλιακὴ ἐπιχείρησις δὲν ἔχει τὴν ὁμοίαν της, δὲν προσομοιάζει πρὸς οὐδεμίαν ἐμπορικὴν ἢ ἄλλην βιομηχανικὴν ἐπιχείρησιν, αἱ ὁποῖαι προστατεύονται ὑπὸ τοῦ Κράτους διὰ προστατευτικῶν δασμῶν ἢ καὶ ἀπαγορευτικῶν μέτρων, ἐνῷ ἡ ναυτιλιακὴ ἐπιχείρησις δρᾷ εἰς τὸν διεθνῆ στίβον τῶν μεταφορῶν καὶ τελεῖ πάντοτε ὑπὸ ὀξύτατον ἀνταγωνισμόν. Πάντοτε τὰ Κράτη ἐπιδεικνύουν ἰδιαιτέραν μέριμναν διὰ τὰς ναυτιλιακὰς ἐπιχειρήσεις, πρῶτον διότι ἡ ναυτιλιακὴ ἐπιχείρησις εἶναι αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἐπικερδὴς ἐργασία. Ἔλεγεν ὁ ἀείμνηστος Ζωχιὸς ὅτι ἡ ναυτιλία τρυγᾷ τοὺς ὠκεανοὺς καὶ εἰσκομίζει ἐκ τῆς Οἰκουμένης εἰς τὴν Χώραν. Δεύτερον ἡ ναυτιλία προάγει τὰς πλουτοπαραγωγικὰς δυνάμεις τῆς Χώρας, τὴν γεωργίαν, τὴν βιομηχανίαν, τὸ ἐμπόριον, ἐν γένει τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, τρίτον ἡ ναυτιλιακὴ ἐπιχείρησις αὐξάνει τὴν πολιτικὴν δύναμιν τοῦ Κράτους. Δι’ ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας ἐξόχως εἶχεν ἐπίδρασιν ἡ ναυτιλία τόσον εἰς τὴν ἀρχαιότητα, ὅσον εἰς τὸν μεσαίωνα ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν δημιουργίαν τοῦ νεωτέρου Κράτους. Εἶναι δὲ ἐξηκριβωμένον ἱστορικῶς ὅτι ὁσάκις παρήκμασεν ἡ ναυτιλία, ἔπεσε καὶ τὸ Κράτος ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων μέχρι τῶν καθ’ ἡμᾶς. Ὁ Ναύαρχος ἔλεγεν ὅτι ἡ Ἀκρόπολις εἶναι ἔργον τῶν ὁλκάδων καὶ τῶν τριήρεων, τὸ Βυζάντιον ἔπεσεν ἀφοῦ ἀπώλεσε τὴν θαλασσοκρατορίαν του. Ἡ συμβολὴ τῆς προεπαναστατικῆς ναυτιλίας μας, οἱ ἆθλοι δηλαδὴ τῶν καραβιῶν κατέστησαν καρποφόρους τοὺς κατὰ ξηρὰν ἀγῶνας τῆς ἐπαναστάσεως, λέγει ὁ ἱστορικὸς τοῦ Ἔθνους. Ποία ὑπῆρξεν ἡ συμβολὴ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας εἰς τοὺς ἀγῶνας τοῦ ἐλευθέρου Κράτους ἔτι δὲ καὶ εἰς τὸν τελευταῖον ἀγῶνα δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναπτύξω, ἀρκεῖ νὰ ὑπομνήσω τὸ τραγικὸν ὑπόλοιπον, τὸ ὁποῖον ἀπέμεινεν ἀπὸ τὴν ἀνθοῦσαν Ναυτιλίαν μας. Ἀλλ’ ἂν εἰς τὸ Κράτος δὲν ἀνήκει ἡ εἰδικὴ ἐκπαίδευσις τῶν ἐφοπλιστῶν ἀνήκει ὅμως ἡ ἐκπαίδευσις τοῦ ἐμψύχου ὑλικοῦ, τὸ ὁποῖον προσφέρεται εἰς τὴν Ναυτιλίαν, καὶ διὰ μὲν τὰ κατώτερα πληρώματα δὲν ἀπαιτεῖται ἐκπαίδευσις, διότι ἡ ναυτικὴ ἐμπειρία κτᾶται ἐπὶ τῶν καταστρωμάτων, τῶν λεβητοστασίων καὶ τῶν μηχανοστασίων τῶν πλοίων, ἐνῷ διὰ τὰ ἀνώτερα πληρώματα, διὰ τοὺς ἀξιωματικούς, πλοιάρχους, μηχανικούς, ραδιοτηλεγραφητὰς κλπ. ἀπαιτεῖται κατάρτισις καὶ θεωρητικὴ ἐκπαίδευσις. Διότι ὁ πλοίαρχος ἀσκεῖ οὐσιώδη ἐπιρροὴν εἰς τὴν ἔκβασιν τοῦ πλοῦ, εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος μακρὰν εὑρισκόμενος τοῦ ἐφοπλιστοῦ, προστατεύει τὰ συμφέροντα τοῦ πλοίου, προστατεύει τὰ συμφέροντα τοῦ φορτίου καὶ εἰς αὐτὸν εἶναι ἐμπεπιστευμένη ἡ ζωὴ τῶν ἐπιβαινόντων, μόνος κύριος αὐτὸς μετὰ τὸν Θεὸν εἰς τὸν πλοῦν εἰς τὸν ἀτέρμονα πόντον. Ὁ μηχανικὸς εἶναι τὸ πρόσωπον ὅπου ἔχει πρωτεύοντα ρόλον εἰς τὴν ἀσφαλῆ ἔκβασιν τοῦ πλοῦ καὶ τὴν συντήρησιν τοῦ σκάφους. Ὁ ραδιοτηλεγραφητὴς ἐπίσης. Ἀλλ’ ἐὰν εἰς πάσας τὰς ἐπιχειρήσεις ἀπαιτῆται ἡ θεωρητικὴ κατάρτισις τοῦ προσωπικοῦ δὲν χρειάζεται νὰ ἀναπτύξω, τὴν σπουδαιότητα, τὴν ἀναγκαιότητα τῆς θεωρητικῆς καταρτίσεως ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ τὸν πλοίαρχον, τὸν μηχανικόν, τὸν ραδιοτηλεγραφητὴν τοῦ σκάφους, ὅταν τοῦτο δρᾷ εἰς τὸν διεθνῆ στίβον τῶν μεταφορῶν καὶ ἔχει ἀνταγωνιστὰς τὰς ξένας ναυτιλίας ὅπου ἡ θεωρητικὴ κατάρτισις ἔχει ἀναπτυχθῆ εἰς ἔξοχον βαθμόν. Οὐδὲ δύναται ἡ τοιαύτη κατάρτισις τῶν ἡμετέρων ναυτικῶν νὰ ὑπολείπεται. Ἴδωμεν τὶ ἔχει γίνει εἰς τὴν χώραν μας. Τὸ Κράτος νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὑπόδικον ἀπέναντι ἡμῶν διὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε κατὰ καιροὺς διὰ τὴν θεωρητικὴν κατάρτισιν τοῦ ἐμψύχου ὑλικοῦ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, ὅτι πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως ἡ ἰδιαιτέρα μου πατρὶς Ὕδρα, εἶχε μετακαλέσει Πορτογάλλους, τὸ 1817, ναυτοδιδασκάλους διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν πλοιάρχων της, πολλοὶ δὲ ἄνδρες τῆς Ἐπαναστάσεως εἶχον ἐκπαιδευθῆ ἀπὸ τοὺς Πορτογάλλους αὐτοὺς ἐκπαιδευτάς. Τὸ 1837 διωρίσθησαν ὑπὸ τῆς Γραμματείας τῶν Ναυτικῶν ὡς διδάσκαλοι «ἄνδρες διαπρέποντες καὶ πεπαιδευμένοι» εἰς τὰ Ἑλληνικὰ Σχολεῖα Ναυπλίου καὶ Σύρου. Τὸ 1838 ἱδρύθη ἡ πρώτη ναυτικὴ σχολὴ ἐν Ὕδρᾳ. Τὸ 1867 ἱδρύθησαν πέντε ναυτικαὶ σχολαὶ εἰς Ἑρμούπολιν, Ὕδραν, Σπέτσας, Γαλαξείδιον καὶ Ἀργοστόλιον. Τὸ 1882 ἱδρύθησαν τέσσαρες ναυτικαὶ σχολαὶ Αʹ τάξεως ἐν Πειραιεῖ, Πάτραις, Σύρῳ, Ἀργοστολίῳ, ἔτι δὲ ἰσάριθμοι Βʹ τάξεως εἰς Γαλαξεῖδι, Ὕδραν, Σπέτσας, Θήραν καὶ κατόπιν εἰς Βόλον καὶ Ἰθάκην. Ἀλλὰ ἐκτὸς αὐτῶν ἡ γενναιοδωρία τοῦ Παναγῆ Βαλλιάνου καὶ τοῦ Ὄθωνος Σταθάτου συνέστησαν Σχολὴν ἐν Ἰθάκῃ, ἀπὸ τὴν ὁποίαν, λειτουργήσασαν θαυμασίως, ἀπεφοίτησαν διακεκριμένοι πλοίαρχοι. Ἀκόμη ἐν Ὕδρᾳ ἡ Ἕνωσις Ναυτικῶν κατὰ τὸ 1927 συνέστησε σχολὴν Ναυτιλίας μὲ συνδρομὰς τῶν μελῶν της, τοῦ ἱστορικοῦ καθεδρικοῦ Ναοῦ καὶ τῆς κοινότητος καὶ τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία ἀπέδωσε τοὺς πρώτους καλοὺς καρποὺς μετὰ μίαν τριετίαν, ὁπότε τὸ Κράτος τὸ 1930 διὰ τοῦ Νόμου 4511 ἐνόμισε προσῆκον νὰ κρατικοποιήσῃ τὴν Σχολὴν αὐτήν, λειτουργοῦσαν ἔκτοτε ἄριστα. Πρὸ πεντηκονταετίας ἱδρύθησαν τὰ περίφημα Σχολεῖα τοῦ Πειραιῶς, αἱ Νυκτεριναὶ Σχολαὶ μηχανικῶν Πειραϊκοῦ Συνδέσμου, Προμηθέως, εἰς τὰς ἐπιδεικτικὰς ἐξετάσεις τῶν ὁποίων παρέστημεν μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ διεπιστώσαμεν τὴν πρόοδον τῶν Νυκτερινῶν αὐτῶν Σχολῶν. Τὸ 1930 συνεστήθη ἡ Ραδιοτηλεγραφικὴ Σχολὴ ἐνταχθεῖσα εἰς τὸν Πειραϊκὸν Σύνδεσμον, τῆς ὁποίας ἀτυχῶς ἡρπάγησαν τὰ ὄργανα καὶ σήμερον δὲν λειτουργεῖ. Κατὰ συνέπειαν τὸ Κράτος ἔδωκε μεγίστην προσοχὴν διὰ τὴν θεωρητικὴν ἐκπαίδευσιν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ. Διότι, ὡς εἶπον προηγουμένως, ἐὰν εἰς ὅλας τὰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις εἶναι οὐσιώδης ὁ συντελεστὴς τῆς θεωρητικῆς καταρτίσεως, ἀναμφισβητήτως εἶναι οὐσιωδέστατος προκειμένου περὶ τοῦ ἐμψύχου ὑλικοῦ τῆς ναυτιλίας, ὅταν τοῦτο δρᾷ εἰς τὸν διεθνῆ στίβον τῶν μεταφορῶν καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπολείπεται τοῦ ἐμψύχου ὑλικοῦ τῶν ὑπὸ ξένην σημαίαν πλοίων. Μακρά μου θητεία καὶ διακονία εἰς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἔχω μίαν γνώμην σχετικῶς τόσον μὲ τὴν ναυτικὴν ἐκπαίδευσιν, ὅσον καὶ μὲ τὴν χορήγησιν διπλωμάτων ναυτικῆς ἱκανότητος. Μέχρι τοῦ 1939 τὰ 40% τῶν πλοιάρχων ἀπεδίδοντο ἀπὸ τὴν Σχολὴν Ὕδρας, τὰ 90% τῶν μηχανικῶν ἀπὸ τὰς νυκτερινὰς Σχολὰς τοῦ Πειραιῶς, τὰ 100% δὲ τῶν ραδιοτηλεγραφητῶν ἀπὸ τὴν λειτουργοῦσαν ραδιοτηλεγραφικὴν Σχολήν. Οἱ ὑπόλοιποι διπλωματικοὶ προήρχοντο ἀπὸ τὰ καλῶς λειτουργοῦντα ἐλεύθερα φροντιστήρια. Ἀπὸ οἱανδήποτε ὅμως προέλευσιν καὶ ἂν προέρχωνται οἱ ὑποψήφιοι πλοίαρχοι, μηχανικοὶ καὶ ραδιοτηλεγραφηταί, εἴτε ἀπὸ τὰς ναυτικὰς σχολάς, εἴτε ἀπὸ τὰς ἀνεγνωρισμένας ὑπὸ τοῦ Κράτους σχολάς, εἴτε ἀπὸ τὰ ἐλεύθερα φροντιστήρια, πάντοτε τὰ διπλώματα τῆς ναυτικῆς ἱκανότητος ἐδίδοντο ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας κατόπιν ἐξετάσεων. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ, ὅτι ἡ ἁπλῆ ὑπηρεσία ἐπὶ τῶν καταστρωμάτων καὶ τῆς γεφύρας ἢ τῶν μηχανοστασίων, εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν πλοίαρχον ἢ τὸν μηχανικὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἔχει τὴν θεωρητικὴν κατάρτισιν, ἐὰν δὲν διαπιστωθῇ αὕτη. Δὲν ἀρκοῦν, δηλαδή, αἱ πρακτικαὶ ἐφαρμογαὶ ἐπὶ τῆς γεφύρας, καταστρώματος, μηχανοστασίου τῶν πλοίων μόνον, ἀλλ’ εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ἐλεγχθοῦν αὗται μετὰ τῆς θεωρητικῆς καταρτίσεως διὰ τῆς διενεργείας ἐξετάσεων καὶ ἐξετάσεων αὐστηρῶν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ὑπέβαλε πρὸς κύρωσιν τὸ ἐκδοθὲν τὴν 10ην Μαΐου Ν. Δ. διὰ τοῦ ὁποίου χορηγοῦνται διπλώματα ἄνευ ἐξετάσεων. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις ἀναφέρει, ὅτι πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ πολεμήσαντες τόσον τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ὑπηρετήσαντες ἐπὶ τῶν πολεμικῶν πλοίων, ὅσον καὶ οἱ ὑπηρετήσαντες ἐπὶ τοῦ ἐμπορικοῦ στόλου, καὶ εἰς τοὺς ὁποίους οἱ Προξενικοὶ Λιμενάρχαι ἐχορήγησαν προσωρινὰ διπλώματα ναυτικῆς ἱκανότητος. Ἡ τάσις τῶν μελῶν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς Βουλῆς ἡ ἀτμοσφαῖρα, εἶναι, καθ’ ὅσον διέκρινα, ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀντιταχθῶ παρὰ ὑπὸ ὡρισμένας ἐπιφυλάξεις, ἀλλά, ὅπως εἶπον ἐν ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας μου, πρέπει νὰ ὑπάρξουν ὡρισμέναι προϋποθέσεις. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας δώσῃ μίαν ὑπόσχεσιν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τίθεται τέρμα ὁριστικὸν καὶ ἀμετάκλητον, τελεία καὶ παῦλα, τῶν χαριστικῶν καὶ εὐεργετικῶν διατάξεων, δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀντιταχθῶ εἰς τὸ μέτρον. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ὅτι ἡ ἐξακολούθησις παροχῶν θὰ εἶναι σφάλμα, ἔγκλημα κατὰ τῆς ναυτιλίας ὅταν προσφέρεται τὸ ἀνώτερον προσωπικὸν ἄνευ τοῦ ἐλέγχου τῆς θεωρητικῆς μαθήσεως, ἡ ὁποία ὅπως εἶπον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαφέρῃ ἀπὸ τὴν θεωρητικὴν κατάρτισιν τοῦ προσωπικοῦ τῶν ξένων ναυτιλιῶν. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ἰδιαιτέρως τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπομνήσω εἰς ὅ,τι ἔγραψεν ὁ Ἀκαδημαϊκὸς βιογράφος τοῦ Ἀνδρέα Μιαούλη, ὅτι «εἰς τὴν θάλασσαν κρίνεται τὸ ριζικὸ κάθε φυλῆς» κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας.

§34Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Ἐδήλωσα ὅτι ἀπεδέχθην ὅλας τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή.

§35Δ. ΜΠΕΗΣ–ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη τροπολογία. Ἂν θέλετε νὰ τὴν ἀκούσετε καὶ αὐτήν.

§36Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Ἐκτιμῶ ἰδιαιτέρως τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ἐν ἐπιλόγῳ ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κιζάνης εἰς τὴν πρὸ ὀλίγου ἀγόρευσίν του καὶ δίδω πράγματι τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι αὐτὸ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη, εἶναι ἐντελῶς προσωρινὸν καὶ μεταβατικόν. Βέβαια πρέπει νὰ καθιερωθῇ παγίως ὅτι κατόπιν ἐξετάσεων θὰ λαμβάνωνται τὰ διπλώματα καὶ τὰ πτυχία τῆς ναυτικῆς ἱκανότητος ἐν τῷ ἐμπορικῷ ναυτικῷ, τὴν ἱστορίαν τοῦ ὁποίου καὶ τὴν σπουδαιότητα καὶ τὴν ἐθνικὴν καὶ τὴν οἰκονομικὴν δι’ ὡραίων πράγματι φράσεων ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος κύριος βουλευτής. Τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ μέτρον ἐλήφθη ἀκριβῶς πρὸς ἱκανοποίησιν ἑνὸς εὐλόγου αἰτήματος πολυαρίθμων ναυτικῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν κατὰ τὴν πολεμικὴν περίοδον καὶ ἀκριβῶς λόγῳ τῆς ὑπηρεσίας των αὐτῆς κατὰ τὴν πολεμικὴν περίοδον δὲν ἔλαβον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀποκτήσουν τὰ προσόντα, δυνάμει τῶν ὁποίων νομίμως θὰ ἀπέκτων τὰ διπλώματα καὶ τὰ πτυχία τῆς ναυτικῆς ἱκανότητος. Δι’ αὐτὸν τὸν σκοπὸν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐγένετο αὐτὸ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα. Νομίζω ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἀπεδέχθην καὶ τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ἐπὶ τοῦ νομοθετήματος ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἰδίως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3, καὶ ἄλλας ἐντελῶς ἐπουσιώδεις καὶ ἀσημάντους εἰς τὸ ἄρθρον 4 καὶ εἰς τὰ ἄρθρα 19 καὶ 20, δύναται νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὡς διετυπώθη. Ὡς πρὸς τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ συνάδελφος κ. Γαρουφαλιᾶς, τὴν ἀντίρρησιν τὴν ἀντιταχθεῖσαν ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τὴν συμμερίζομαι καὶ ἐγὼ ἀπολύτως, διότι ἡ τροπολογία ἀντιτίθεται καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἦτο, ὅπως εἶπον, ἡ ἱκανοποίησις τοῦ αἰτήματος τῶν κατὰ τὴν πολεμικὴν περίοδον ὑπηρετησάντων ναυτικῶν.

§37Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Δὲν πρέπει, κύριε Ὑπουργέ, νὰ μείνῃ ἡ ἐντύπωσις ὅτι πρόκειται περὶ προσωπικῆς διατάξεως. Αὐτοὶ εἶναι οἱ καλλίτεροι ἀξιωματικοὶ τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν πρόκειται περὶ οὐδεμιᾶς χαριστικῆς διατάξεως.

§38Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Ὁ κ. Κιζάνης εἶπεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ δίδωνται πτυχία ἄνευ ἐξετάσεων καὶ εἰς τοῦτο συμμερίζομαι τὴν γνώμην του.

§39Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἡ περίπτωσις, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα, ἀφορᾷ τὸν καπετάνιον ἐκεῖνον, χάρις εἰς τὸν ὁποῖον διέφυγα εἰς τὴν Μ. Ἀνατολὴν καὶ ὁ ὁποῖος μετὰ ταῦτα ὑπηρέτησεν εἰς τὸν ἐμπορικὸν στόλον. Ὁ χρόνος, λοιπόν, τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν αὐτὴν δὲν προσμετρᾶται. Θὰ ἤθελα μίαν ἐξαίρεσιν δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διέφυγαν εἰς τὴν Μ. Ἀνατολὴν οὐχὶ ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν, ἀλλὰ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς.

§40Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Πάντες οἱ πραγματικὰ ὑπηρετήσαντες ἀμείβονται ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον καὶ τὸ νομοσχέδιον ἔγινε, διὰ νὰ ἀμείψῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν. Παρ’ ὅλα, ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τὸν κ. Κιζάνην, εἴμεθα πολὺ φειδωλοὶ εἰς τὴν χορήγησιν τῶν διπλωμάτων.

§41Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὁ προηγούμενος χρόνος δὲν προσμετρᾶται.

§42Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Προσμετρᾶται, σεῖς δὲν θέλετε νὰ τὸ ἐννοήσετε. Πρόκειται περὶ τῶν ἐξαιρετικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν διὰ τοὺς πολεμιστάς.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μπέης–Ἀντωνόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§44Δ. ΜΠΕΗΣ–ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προτείνω καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀνταποκρίνεται πλήρως καὶ εἰς τὸ πνεῦμα καὶ εἰς τὸν σκοπὸν τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται πρὸς κύρωσιν. Ἡ ἀπονομὴ τῶν διπλωμάτων πρώτης τάξεως τοῦ Ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ διὰ τοῦ νόμου 907 τοῦ 1937 ἐχορηγεῖτο μόνον εἰς τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς τοῦ Βασιλικοῦ ναυτικοῦ. Ἐὰν κανεὶς ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὅτι οἱ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ τοῦ Βασιλικοῦ ναυτικοῦ, οἱ ὁποῖοι μετέσχον τοῦ τελευταίου πολέμου καὶ εἶχον διαρκῆ ἐν πολεμικῷ πλοίῳ ἐνέργειαν καὶ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι κυρίως εἰς τὰς τελευταίας ναυτικὰς ἐπιχειρήσεις, ὅπως ὅλοι δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας, κατὰ μέγιστον βαθμὸν συνετέλεσαν οἱ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ καὶ συγκρίνῃ ὅτι ἡ ναυτικὴ πεῖρα τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, τοὺς ὁποίους εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του ὁ νομοθέτης τοῦ 1937, δὲν δύνανται νὰ συγκριθοῦν εἰς ναυτικὴν πεῖραν ἔστω καὶ μὲ τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὸν τελευταῖον πόλεμον, εἶναι προφανὲς ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδὲν μέτρον συγκρίσεως τῶν ναυτικῶν ἱκανοτήτων μεταξὺ τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ 1937, οἱ ὁποῖοι ἠγνόουν τὰ δεδομένα καὶ τὴν τακτικὴν καὶ τὴν πεῖραν τοῦ τελευταίου πολέμου καὶ τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπειραματίσθησαν κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον. Ἔχοντες τοῦτο ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸν βασικὸν σκοπὸν τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος κυρίως ἀποσκοπεῖ νὰ παράσχῃ ἕνα εἶδος ἠθικῆς ἀμοιβῆς εἰς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι προσέφερον ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον, εἰσηγοῦμαι τὴν ἑξῆς τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐλπίζω ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας θὰ ἀποδεχθῇ: «....... (ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν) ...........». Νομίζω, κύριοι, ὅτι εἶναι τόσον δικαία ἡ προσθήκη τῆς τροπολογίας αὐτῆς καὶ ἡ ἐπιψήφισίς της ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὥστε δὲν θὰ ὑπάρξῃ καμμία ἀπολύτως ἀντίρρησις, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ μονοπωληθῇ τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς ἀπονομῆς διπλώματος πλοιάρχου πρώτης τάξεως μόνον εἰς τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς τοῦ Βασιλικοῦ ναυτικοῦ, ἐὰν μάλιστα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἰς τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν εἰσηγοῦμαι, προσθέτω ἀκριβῶς ὅτι, σὺν τοῖς ἄλλοις πρέπει νὰ συμπαραμαρτοῦν καὶ τὰ προσόντα τῆς ἐξαιρέτου πολεμικῆς δράσεως.

§45Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Πόσοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί;

§46Δ. ΜΠΕΗΣ–ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ξεύρω πόσοι εἶναι. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ προσθέσω, κ. βουλευταί, εἶναι τὸ ἑξῆς: Καὶ ἕνας ἄλλος ἀκόμη λόγος συνηγορεῖ ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τῆς τροπολογίας αὐτῆς. Παρέχεται μία οὐσιαστικὴ ἠθικὴ ἀμοιβὴ εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, ἐκτὸς ἀπὸ τὰ παράσημα παρέχεται μία οὐσιαστικὴ ἀμοιβὴ εἰς ἐκπλήρωσιν μιᾶς ὑψίστης ὑποχρεώσεως τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Πολιτεία πρὸς τὸν κόσμον αὐτὸν ὁ ὁποῖος ἐδημιούργησε τὴν ναυτικὴν δόξαν τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§47Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Θὰ ἠθέλαμε νὰ ὑποβάλωμε τὴν παράκλησιν ὅπως γίνῃ δεκτὴ μία μικρὰ τροπολογία εἰς τὸ ἄρθρον 2 ἐδάφιον βʹ ὅπου παρέχει τὸ νομοσχέδιον τὴν εὐχέρειαν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἐπὶ ἓν ἔτος νὰ λάβουν τὰ δίπλωμα ἄνευ ἐξετάσεων. Νομίζω καὶ διὰ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα — ἔχω δὲ ὑπ’ ὄψιν μου ὑπαξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν 5ετίαν — νὰ παρέχεται τὸ αὐτὸ δικαίωμα διότι διαφορὰ μεταξὺ ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν δὲν ἔχει ἐδῶ σημασίαν. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ «ἀξιωματικοὺς ἢ ὑπαξιωματικούς».

§48Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Αὐτὴν τὴν τροπολογίαν τὴν ἀποδέχομαι. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. συνάδελφος δὲν δύναμαι νὰ τὴν ἀποδεχθῶ διὰ τὸν ἑξῆς ἁπλούστατον λόγον. Ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψιν του τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Νόμου τοῦ 37. Κατὰ τὸ ἄρθρον αὐτό, «μάχιμοι ἀξιωματικοὶ....... (ἀναγινώσκει) ......». Κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 16 δικαιοῦνται διπλώματος πρώτης τάξεως καὶ πρέπει νὰ ἔχουν ἀπαραιτήτως 9ετῆ συνολικὴν ὑπηρεσίαν· οἱ ἀξιωματικοὶ περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος δικαιοῦνται νὰ λάβουν δίπλωμα πλοιάρχου δευτέρας τάξεως. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ δώσωμε τὸ δικαίωμα εἰς αὐτοὺς ἄνευ ἐξετάσεων νὰ λαμβάνουν δίπλωμα πλοιάρχου πρώτης τάξεως μὲ μόνην τὴν διετῆ—ὅπως λέγει ἡ τροπολογία τοῦ κ. συναδέλφου—ὑπηρεσίαν ἐπὶ πολεμικοῦ πλοίου.

§49Δ. ΜΠΕΗΣ–ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Προσθέσατε μετὰ ἐξετάσεις ἐφ’ ὅσον ἔχουν τὰ προσόντα—αὐτοὶ ἔχουν ἐξαίρετον πολεμικὴν δρᾶσιν—διὰ νὰ τοὺς προστατεύσητε, νὰ τοὺς ὑποχρεώσητε νὰ δώσουν καὶ ἐξετάσεις.

§50Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ δεχθῶ αὐτὸ μόνον μὲ τὴν διετῆ ὑπηρεσίαν.

§51Δ. ΜΠΕΗΣ–ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποπλοιάρχου μόνον. Διὰ τὴν τροπολογίαν παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§52Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτ.). Δηλῶ ὅτι δὲν τὴν δέχομαι τὴν τροπολογίαν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§54ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ συμπληρώσεως ἢ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων περὶ διπλωμάτων, πτυχίων καὶ ἀδειῶν ναυτικῆς ἱκανότητος ἐν τῷ Ἐμπορικῷ Ναυτικῷ, ὅσον ἀφορᾷ κυρίως τοὺς ὑπηρετήσαντας κατὰ τὴν πολεμικὴν περίοδον», ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10)5)1946 Ν. Δ. «περὶ διαδικασίας ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς τὸ στρατιωτικὸν προσωπικὸν τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος».

§56Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ὅταν συνεζητήθη τελευταίως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἦτο παρωχημένη ἡ ὥρα καὶ φαίνεται ὅτι δὲν ἠκούσθησαν καλῶς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον. Τὴν ἑπομένην εἶδον εἰς τὰ πρακτικὰ ἐσφαλμένως διατυπωθεῖσαν τὴν γνώμην μου καὶ τοῦτο ἐπανελήφθη καὶ εἰς τὸν τύπον. Ἐφαίνετο δηλαδὴ ὅτι ἤσκησα πολεμικὴν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, διότι τὸ προσωπικὸν τοῦ λιμενικοῦ σώματος μοῦ ἦτο ἀπεχθές. Δὲν νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι δίκαιον. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον καὶ πάλιν λαμβάνω τὴν θέσιν ταύτην, εἶναι νὰ σᾶς ἐξηγήσω ἕνα οὐσιαστικὸν περιστατικὸν τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ σᾶς διαφεύγῃ. Οἱ ἀξιότιμοι κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸ ἀνώτερον προσωπικὸν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ λιμενικοῦ σώματος, ὁσονδήποτε εὐσυνείδητοι, ὁσονδήποτε καλοὶ καὶ ἂν εἶναι, στεροῦνται δυστυχῶς δύο ἰδιοτήτων: α) δὲν εἶναι στρατιωτικοὶ καὶ β) δὲν εἶναι ναυτικοί. Συνεπῶς ἐρχόμεθα διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ δώσωμεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας—λέγοντες δὲ Ὑπουργὸν Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ὑπονοοῦμεν τὰ ὄργανα τὰ ὁποῖα θὰ εἰσηγηθοῦν εἰς τὸν Ὑπουργόν, ποῖαι πράξεις ἐκ τῶν τελεσθεισῶν εἴτε κατὰ τὸν πόλεμον εἴτε βραδύτερον εἶναι ἀξιοτίμητοι—εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἔχῃ ὁ Ὑπουργὸς τὴν βάσιν διὰ νὰ κατευθύνῃ τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἀποφάσεις του, πρὸς ἀπονομὴν τῶν τιμῶν αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἀπονεμηθῶσιν εἰς ἀνθρώπους ποὺ ἔκαναν τὸ καθῆκον τους. Τὸ σημεῖον τοῦτο δὲν ἐγένετο ἀντιληπτόν, διότι παρετήρησα ὅτι πολλοὶ ὁμιλοῦν ἐδῶ, πολλοὶ συγχέουν τὰ ζητήματα καὶ ἀντὶ νὰ ἀναλύωνται, γίνονται πλέον πολύπλοκα καὶ εἰς τὸ τέλος αἱ πράγματι ὑγιεῖς γνῶμαι δὲν γίνονται κἂν ἀκουσταί. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τονίσω αὐτὴν τὴν λεπτομέρειαν, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει εἰς ἕνα ἐμπορικὸν πλοῖον εἴτε ἐν καιρῷ πολέμου εἴτε ἐν καιρῷ εἰρήνης γίνει μία οἱαδήποτε πρᾶξις ποὺ ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ναυτικὸν ἐπάγγελμα, πρέπει νὰ μετακληθῇ ἕνας πραγματικὸς ναυτικὸς νὰ ἐξηγήσῃ τὶ ὄντως συνέβη. Διὰ τοῦτο βλέπετε καὶ εἰς τὰς γνωμοδοτικὰς ἐπιτροπὰς, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται διὰ νὰ εἰσηγοῦνται εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἀποφάσεις ἐπὶ συγκρούσεως πλοίων, ναυαγίων, ναυαγιαιρέσεων κλπ. μετέχουν μάχιμος ἀξιωματικὸς τοῦ Ναυτικοῦ ὡς εἰσηγητὴς ἢ προκειμένου νὰ γίνῃ οἱαδήποτε διαιτησία διὰ νὰ διαπιστωθοῦν τὰ πραγματικὰ περιστατικὰ καὶ νὰ κατανεμηθοῦν αἱ εὐθῦναι, πάντοτε μετέχει ἀξιωματικὸς τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ, ὁ ὁποῖος εἰσηγεῖται εἰς τὸν Ὑπουργόν. Συνεπῶς ἐρχόμεθα σήμερον καὶ λέγομεν—ἐψηφίσατε σεῖς δηλαδὴ—προκειμένου νὰ ἀποφασίσωμεν ποῖοι ἐκ τῶν τοῦ ἐμπορικοῦ στόλου ἔκαμαν μίαν πρᾶξιν ἀνωτέραν πάσης κοινῆς ἐνεργείας καὶ συνεπῶς πρέπει νὰ τοὺς τιμήσωμεν, πρέπει νὰ βγάλωμεν τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ ἀπ’ ἔξω καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὸ λιμενικὸν σῶμα νὰ εἴπῃ ἂν ὄντως ἡ πρᾶξις αὕτη εἶναι τιμητική. Δὲν ξεύρω ἂν ἀντελήφθητε σαφῶς τὴν διαφορὰν ταύτην· καὶ σᾶς ἐρωτῶ: «ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας λέγει: «Πῶς θὰ μοῦ ἀφαιρέσετε τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχω, τὸ δικαίωμα νὰ παραπέμπω λ. χ. σὲ Ναυτοδικεῖον τὸ προσωπικὸν τοῦ λιμενικοῦ σώματος, χωρὶς νὰ ἐρωτῶ τὸ πολεμικὸν ναυτικόν, διατὶ νὰ μὴ τὸ κάμω καὶ διὰ τὴν ἀπονομὴν ἀξιοτιμήτων πράξεων»; Δυστυχῶς τὸ πρᾶγμα δὲν ἔγκειται ἐκεῖ· ἔγκειται εἰς τὴν τυπικὴν καὶ οὐσιαστικὴν κρίσιν τῆς πράξεως, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ τιμήσῃ ὁ Ὑπουργός, ποῖος θὰ τὴν κάμῃ; Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ παρατήρησίς μου εἶναι ὄντως οὐσιαστική, νὰ θελήσῃ νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν ἐνέργειαν τὴν ὁποίαν θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ διὰ τῆς πράξεως ταύτης, εἰς τὸ νομοθέτημα ἐκεῖ ποὺ λέγει εἰς τὸ ἄρθρον 1ον: «τῆς ἀπονομῆς..........(ἀναγινώσκει) ... ......». Διὰ νὰ εἶσθε πλήρως κατωχυρωμένος ὅτι δὲν θὰ σᾶς εἰσηγηθοῦν ἀπονομὴν ἠθικῶν ἀμοιβῶν, αἱ ὁποῖαι ὄντως δὲν θὰ εἶναι ἐξαιρετικαί, διότι τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς τὰ εἰσηγηθοῦν εἶναι τὰ πλέον ἀναρμόδια, ἐλπίζω νὰ σᾶς κατέστησα προφανὲς τὸ σφάλμα τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ, ἐὰν τὸ νομοθέτημα ψηφισθῇ ὡς ἔχει.

§57Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Δὲν νομίζω ὅτι ἔχει καμμίαν ἀξίαν ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν εἰσηγεῖται ὁ κ. συνάδελφος. Διότι ὡς ἔχει ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 1ου, προβλέπεται ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, δύναται νὰ ἀπονέμῃ τὰς ἠθικὰς ἀμοιβὰς εἰς τὸ κατώτερον προσωπικὸν τοῦ λιμενικοῦ σώματος καὶ ἐν γένει εἰς ἐργάτας θαλάσσης κατὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ συναδέλφου κ. Κιζάνη. Πῶς ἀπονέμονται αὗται: «τῇ ἠτιολογημένῃ προτάσει........ (ἀναγινώσκει) ........». Θὰ ἀποφαίνεται κατόπιν συμφώνου γνώμης συμβουλίου ἀξιωματικῶν τοῦ λιμενικοῦ σώματος. Ἡ διαδικασία αὐτὴ θὰ γίνεται προκειμένου νὰ ἀπονεμηθοῦν ἠθικαὶ ἀμοιβαὶ εἰς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς τοῦ λιμενικοῦ σώματος, δὲν θὰ χρειάζεται δὲ διὰ τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν θὰ ἀπονέμωνται ἠθικαὶ ἀμοιβαὶ εἰς ἁπλοῦς ἐργάτας θαλάσσης. Δὲν συντρέχει κανεὶς λόγος νὰ ἐπεμβαίνῃ καὶ τὸ Γεν. Ἐπιτ. Ναυτικοῦ. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον νὰ μὴ ἐπιμείνῃ.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου;

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 10.5. 1946 Ν. Δ. «περὶ διαδικασίας ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς τὸ στρατιωτικὸν προσωπικὸν τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸ ἄρθρον 302 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας ἀναφερομένης εἰς τὴν προδικασίαν τῆς ἀπαιτήσεως χρηματικῆς ἱκανοποιήσεως τοῦ ἀδικήματος παθόντος». (Ζητεῖται ὑπὸ βουλευτῶν ἡ προσθήκη τροπολογίας).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ τὸ ἀναβάλωμεν;

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ μὴ ἀναβληθῇ.

§63Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἶναι τὸ μόνον νομοσχέδιον ποὺ πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἀσυζητητὶ καὶ συντόμως, διότι διάφορες χῆρες καὶ ὀρφανὰ δὲν δύνανται νὰ νομιμοποιηθοῦν εἰς τὰ δικαστήρια.

§64Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Εἶναι ἕνα νομοσχέδιον, κύριοι βουλευταί, ἐξαιρετικῶς ἐπειγούσης φύσεως, καὶ δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἀναβληθῇ ἐπειδὴ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐνεφανίσθησαν ἔνιοι τῶν κ. κ. συναδέλφων μὲ διαφόρους τροπολογίας, τὰς ὁποίας αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ἐὰν θέλῃ, νὰ τὸ ψηφίσῃ ὡς ἔχει.

§65Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίζωνται τὰ νομοσχέδια κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἐφ’ ὅσον θέλομεν νὰ ὁμιλήσωμεν, δὲν εἶναι σωστὸν νὰ μᾶς ἀποκλείετε τὸ δικαίωμα τοῦτο.

§66Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ὡς σᾶς εἶπον, κύριοι βουλευταί, εἶναι νομοσχέδιον ἐξαιρετικῶς ἐπειγούσης φύσεως. Γνωρίζετε ποίαν σημασίαν ἔχει ἡ παράστασις τῆς πολιτικῆς ἀγωγῆς ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου. Δὲν πρέπει ν’ ἀναβληθῇ. Τροπολογίαν δὲν δέχομαι πλὴν μιᾶς φραστικῆς διατυπώσεως. Παρακαλῶ ἡ Βουλὴ νὰ τὸ ψηφίσῃ ὡς ἔχει.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον, ὡς διετυπώθη φραστικῶς ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§68ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸ ἄρθρον 302 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας ἀναφερομένης εἰς τὴν προδικασίαν τῆς ἀπαιτήσεως χρηματικῆς ἱκανοποιήσεως τοῦ ἀδικήματος παθόντος», ἀναβαλλομένης τῆς εἰς τὸ σύνολον ἐπιψηφίσεώς του. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ ἐπανιδρύσεως τοῦ ὑπὸ τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς καταργηθέντος Ἑλληνικοῦ Ἰνστιτούτου Διεθνοῦς καὶ ἀλλοδαποῦ Δικαίου».

§70ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ ἐπανιδρύσεως τοῦ ὑπὸ τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς καταργηθέντος Ἑλληνικοῦ Ἰνστιτούτου Διεθνοῦς καὶ ἀλλοδαποῦ Δικαίου». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως εἰς τὸν προϋπολογισμὸν Ὑπουργείου Δικαιοσύνης 1945–46».

§72ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως εἰς τὸν προϋπολογισμὸν Ὑπουργείου Δικαιοσύνης 1945–46». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ ἐπαναφορᾶς εἰς ἰσχὺν διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν πλήρωσιν θέσεων Παρέδρων, Εἰρηνοδικῶν καὶ ὑπαλλήλων τῆς Γραμματείας τῶν Δικαστηρίων καὶ Εἰσαγγελιῶν καὶ περὶ καταργήσεως θέσεων Γραμματέων Εἰρηνοδικείων βʹ τάξεως».

§74ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ ἐπαναφορᾶς εἰς ἰσχὺν διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν πλήρωσιν θέσεων Παρέδρων, Εἰρηνοδικῶν καὶ ὑπαλλήλων τῆς Γραμματείας τῶν Δικαστηρίων καὶ Εἰσαγγελιῶν καὶ περὶ καταργήσεως θέσεων Γραμματέων Εἰρηνοδικείων βʹ τάξεως».

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τήν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχισις τῆς συζητήσεως σχετικῶς μὲ τὴν ἐπερώτησιν ἐπὶ τοῦ καπνοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§77Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Μετὰ τὴν τόσον σαφῆ καὶ διαφωτιστικήν, κύριοι βουλευταί, ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἴσως θὰ ἐπερίττευεν ἡ ἄνοδός μου ἐπὶ τὸ βῆμα, ἐὰν ἡ θέσις μου, ἡ συνυπεύθυνος θέσις μου δὲν μοῦ ἐπέβαλε τοῦτο. Παρηκολούθησα, κύριοι συνάδελφοι, τοὺς ἀγορεύσαντας ἐπὶ τοῦ βήματος μετὰ ἐντατικῆς προσοχῆς. Ἡ κατάληξις, πάντων σχεδόν, εἰς τὴν ὑπόδειξιν ὅτι πρέπει νὰ συσταθῇ μία κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία νὰ ἐπιληφθῇ τῆς μελέτης τοῦ ζητήματος καὶ τῆς ὑποδείξεως τῶν ἐπιβαλομένων μέτρων, μαρτυρεῖ, διὰ μίαν ἔτι φοράν, πόσον τὸ καπνικὸν ζήτημα εἶναι λεπτὸν καὶ πολύπτυχον ὥστε αἱ λύσεις αὐτοῦ νὰ μὴ πρόκεινται τόσον εὐχερεῖς, ὅσον τινὲς ἴσως φαντάζονται. Ἀλλὰ διετυπώθησαν, κύριοι, καὶ ἐπικρίσεις τινὲς ἐναντίον τῆς διμήνου σχεδὸν διαχειρίσεως τοῦ ζητήματος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ παραδόξως, αἱ ἐπικρίσεις αὗται διετυπώθησαν παρ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι προσφάτως εἶχον διαχειρισθῆ ὑπευθύνως αὐτὸ καὶ οἱ ὁποῖοι πιστεύω, διεπιστώθη ἐκ τῆς συζητήσεως, ἀσφαλῶς δὲν εἶχον διαχειρισθῆ αὐτὸ μετὰ τῆς προσηκούσης σοβαρότητος καὶ ἀναγνωρίσεως τοῦ ὄγκου τῶν δυσχερειῶν τὰς ὁποίας ἐσωτερικῶς ἀλλὰ καὶ ἐξωτερικῶς ἐμφανίζει ἡ κίνησις τοῦ προϊόντος αὐτοῦ. Αἱ λύσεις, κύριοι, τῶν ζητημάτων ἐν τῷ μέσῳ τῶν ἐρειπίων καὶ καταστροφῶν τῶν ὁποίων ζῶμεν τόσον ἡμεῖς ὅσον καὶ οἱ ξένοι, ἀλλὰ περισσότερον ἡμεῖς στερούμενοι τῶν πάντων ἀλλὰ στερούμενοι καὶ τῶν μέσων τῆς προμηθείας αὐτῶν, αἱ λύσεις λέγω ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ὑπὸ ὁμαλὰς συνθήκας ἦσαν αἱ ἐνδεικνυόμεναι καὶ αἱ πραγματοποιήσιμοι, ἀναμφισβητήτως, ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, δὲν εἶναι ἀκόμη σήμερον ἐπιδιώξιμοι. Μόνον, κύριοι, ἐὰν θέλωμεν νὰ κλείσωμεν τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ νὰ παραγνωρίσωμεν τὴν πραγματικότητα, τότε μόνον δυνάμεθα νὰ συζητοῦμεν περὶ ὁριστικῶν λύσεων, περὶ λύσεων ἴσως τολμηρῶν, πιθανῶς πειραματισμῶν ἐπικινδύνων ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις. Αἱ λύσεις τῶν ζητημάτων σήμερον, παρὰ τῶν ὑπευθύνως διαχειριζομένων τὰ ζητήματα, πρέπει νὰ ἐντοπίζωνται ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν σημερινῶν δυνατοτήτων. Διότι δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίζεται ὅτι μὲ τὴν ρευστότητα καὶ τὴν ἀστάθειαν ὅλων τῶν συντελεστῶν παντὸς οἰκονομικοῦ ὑπολογισμοῦ, μὲ τὴν καταστροφὴν καὶ τὴν ἀνυπαρξίαν τῶν μέσων συγκοινωνίας, τὴν καταστροφὴν τῶν θαλασσίων συγκοινωνιῶν αἱ ὁποῖαι εὐτυχῶς παρουσιάζουν κάποιαν κατάστασιν ὑποφερτήν, μὲ τὴν καταστροφὴν λέγω ὅλων τῶν χερσαίων συγκοινωνιῶν, ὅλων τῶν μεταφορικῶν μέσων, μὲ τὴν ἀνυπαρξίαν στεγάσεως ὄχι μόνον τῶν ἀνθρώπων ἀλλὰ καὶ τῶν προϊόντων, καὶ μὲ τὴν ἔλλειψιν τῶν στοιχειωδῶν μέσων ἐπεξεργασίας τῶν προϊόντων αὐτῶν, δὲν εἶναι εὔκολον κύριοι νὰ λαμβάνωνται λύσεις ὁριστικαί, λύσεις αἱ ὁποῖαι ἴσως εἶναι τολμηραὶ καὶ ἀποτελοῦν ἐπικινδύνους πειραματισμοὺς σήμερον. Διότι αἱ λύσεις τῶν ζητημάτων ὅταν ταῦτα ἔχουν οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα, δὲν δύνανται νὰ εἶναι οὔτε εὐσταθεῖς οὔτε ὀρθαί, ἐὰν δὲν ὑπάρχουσιν, ἐὰν δὲν εἶναι σταθεροὶ οἱ συντελεσταὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ὑπολογισμοῦ τῶν τοιούτων λύσεων. Ἐὰν ὑπάρχῃ, κύριοι, σήμερον εἰς τὸν Ἑλληνικὸν ὁρίζοντα παρήγορόν τι σημεῖον, σημεῖον πρὸς τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ ρίψωμεν παρήγορον βλέμμα, αὐτὸ εἶναι μόνον, ἡ ἀφοσίωσις καὶ ὁ ἀκάματος ζῆλος μετὰ τοῦ ὁποίου ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἐπεδόθη στερούμενος τῶν πάντων, εἰς τὴν παραγωγικὴν αὐτοῦ δραστηριότητα. Μόνον αὐτὸς χάρις εἰς τὴν ἐκτάκτως ἐνταθεῖσαν δραστηριότητά του, ἐπέτυχε νὰ ἀναπτύξῃ καὶ νὰ προαγάγῃ τὴν γεωργικὴν παραγωγὴν μέχρι σημείου ἐγγίζοντος τὰ ⅔ ἴσης τῆς προπολεμικῆς. Ἀλλ’ ἐνῷ ἔχομεν τοιοῦτον ἀποτέλεσμα τῆς γεωργικῆς δραστηριότητος, ἔχομεν τοιαύτην παρήγορον ἀνάπτυξιν τῆς παραγωγῆς γεωργικῶν προϊόντων, ὥστε καὶ οἱ ξένοι νὰ θαυμάζουν ὄχι μόνον τὴν ἐπινοητικότητα εἰς τὴν ἀνεύρεσιν τῶν μέσων διὰ τῶν ὁποίων ἀναπληροῦν τὰς ἐλλείψεις των οἱ Ἕλληνες γεωργοί, ἀλλὰ νὰ θαυμάζουν καὶ αὐτὴν τὴν φιλεργατικότητα καὶ τὴν φιλοπονίαν αὐτῶν, ἐν τούτοις, τὸ παρήγορον αὐτὸ σημεῖον περιορίζεται εἰς τοῦτο καὶ μόνον. Διότι δυστυχῶς δὲν εἶναι ἐνθαρρυντικὸν καὶ τὸ ἄλλο ἀποτέλεσμα τῆς δραστηριότητος αὐτοῦ τὸ οἰκονομικόν, δηλαδὴ ἱκανοποιητικαὶ τιμαὶ διαθέσεως τῶν προϊόντων. Διότι δυστυχῶς τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς αὐτῶν, λόγῳ τῆς ὑπερτιμήσεως τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης καὶ λόγῳ τῆς ἐντεῦθεν ὑπερτιμήσεως τῶν ἐργατικῶν ἡμερομισθίων καὶ τῶν ἄλλων δαπανῶν, εἶναι δυσαναλόγως ἀνώτερον τῶν προσφερομένων τιμῶν. Καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὰ εὐγενέστερα τῶν προϊόντων τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴν βάσιν τῆς παραγωγῆς μας, ὅπως εἶναι ὁ καπνὸς καὶ ἡ σταφίς. Ὅτι, κύριοι βουλευταί, ἡ σημασία τοῦ καπνοῦ διὰ τὴν καθ’ ὅλου οἰκονομικὴν ὑπόστασιν τῆς χώρας εἶναι ἡ προέχουσα, ἐτονίσθη καὶ ἐξῄρθη παρ’ ὅλων τῶν παρελθόντων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τόσον ὥστε φρονῶ ὅτι θὰ ἀπετέλει περιττολογίαν πᾶς πρόσθετος ὑπ’ ἐμοῦ λόγος. Θὰ ἦτο περιττολογία νὰ εἴπω ὅτι ἡ Ἑλλὰς κατέχουσα προπολεμικῶς πρωτεύουσαν θέσιν μεταξὺ τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν, τῶν παραγωγῶν Ἀνατολικοῦ καπνοῦ, περιῆλθεν εἰς τριτεύουσαν θέσιν λόγῳ τῶν ἐκ τοῦ πολέμου καταστροφῶν. Διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ ἐπιδρομεῖς ἅμα τῇ εἰσόδῳ των εἰς τὴν χώραν, ἔσπευσαν ὡς πρώτην αὐτῶν πρᾶξιν, νὰ δεσμεύσουν πάντα τὰ ἀποθέματα καπνῶν τῆς ἐσοδείας τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ τῶν προγενεστέρων καὶ ἀφοῦ αὐτὰ τὰ ἀποθέματα τὰ ὁποῖα ἀνήρχοντο εἰς πενῆντα δύο περίπου ἑκατομμύρια κιλῶν καπνοῦ τότε, καὶ τὰ ὁποῖα ηὐξήθησαν κατὰ ἕτερα ἑξῆντα ἑκατομμύρια κιλῶν ἐκ τῶν ἐσοδειῶν τῶν ἑπομένων ἐτῶν, ἀφοῦ τὰ συνεκέντρωσαν διὰ διαφόρων καπνεμπορικῶν ὀργανισμῶν τὰ ἐπλήρωσαν κατόπιν εἰς τιμὰς αὐτόχρημα ἐξευτελιστικάς. Ὥστε ἐὰν ἀφαιρέσῃ κανεὶς ἕνα ποσὸν δέκα πέντε περίπου ἑκατομμυρίων κιλῶν, τὰ ὁποῖα κατηναλώθησαν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἓν ἕτερον ποσὸν περίπου ἕνδεκα ἑκατομμυρίων κιλῶν τὰ ὁποῖα παρέμειναν εἰς τὰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν —τὰ λεγόμενα λεία πολέμου— ἅπαν τὸ λοιπὸν ποσὸν ἐξ ἑβδομήκοντα πέντε ἕως ἐνενήκοντα ἑκατομμύρια κιλῶν ἀνηρπάγη ὑπὸ τῶν κατακτητῶν. Αὐτή, κύριοι, ὑπῆρξεν ἡ μοῖρα τῆς Ἑλλάδος ὡς πρὸς τὸ προϊόν αὐτό. Ἐνῷ αἱ ἄλλαι γειτονικαὶ χῶραι λόγῳ τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν, ὄχι μόνον δὲν ἐζημιώθησαν, ὄχι μόνον δὲν ὑπέστησαν καταστροφήν τινα ἀλλὰ ἀντιθέτως ὠφελήθησαν, τινὲς δὲ ὡς ἡ Βουλγαρία διὰ τῆς παροχῆς τόσων ἐξυπηρετήσεων εἰς τὰς πολεμικὰς ἐπιχειρήσεις τοῦ ἐχθροῦ, ὄχι μόνον μετέσχε τῆς διαρπαγῆς τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν, ἀλλ’ ὑπῆρξε καὶ ὁ σπουδαιότερος διώκτης, ὁ σπουδαιότερος ἅρπαξ καὶ ἀπηνέστερος καταστροφεὺς τῆς Ἑλληνικῆς Γεωργίας καὶ ἰδιαιτέρως τῶν Γεωργικῶν καπνοπαραγωγικῶν ἐπιχειρήσεων. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ τύχη τῆς Ἑλλάδος καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι ἄπορον πῶς ἡ Ἑλλὰς περιέστη εἰς τόσον μειονεκτικὴν θέσιν. Ταῦτα κατὰ τὸν πόλεμον. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἡ τύχη τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου, δὲν ὑπῆρξε καλυτέρα, διότι ἐνῷ ἐπώλει τὸν καπνὸν αὐτοῦ μὲ τιμὴν δολλαρίου ἑκατὸν πεντήκοντα δραχμῶν, ἠγόραζεν ὅλα τὰ εἴδη τὰ πρὸς συντήρησιν καὶ διατροφὴν αὐτοῦ μὲ τιμὴν δολλαρίου πολὺ πολλαπλασίαν καὶ ὅταν ηὐξήθη ἡ τιμὴ τοῦ δολλαρίου εἰς πεντακοσίας δραχμὰς καὶ τότε πάλιν ἠγόραζεν τὰ εἴδη αὐτὰ εἰς πολὺ πολλαπλασίαν τιμὴν τῶν πεντακοσίων δραχμῶν. Ἑπομένως, κύριοι, ὅταν τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ τύχη τοῦ Ἑλληνικοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου δὲν εἶναι ἄπορον πῶς ἡ Βουλὴ ὡς εἶχε καθῆκον ἀπὸ τῶν πρώτων αὐτῆς ἡμερῶν ἔσπευδε νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως τοῦ τόσον σοβαροῦ αὐτοῦ θέματος. Σοβαροῦ ἰδιαιτέρως, κύριοι, διότι εἶναι γνωστὴ ἡ προέχουσα θέσις τοῦ καπνοῦ ὄχι μόνον διότι αὐτὸς καὶ προπολεμικῶς ἀντεπροσώπευε πλέον σχεδὸν τοῦ ἡμίσεος τῆς ἀξίας τοῦ συνόλου τῶν Ἑλληνικῶν ἐξαγωγῶν, ἀλλὰ καὶ διότι καὶ σήμερον ἀκόμη ὅπως εἴδατε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἀποτελεῖ τὸ σπουδαιότερον καὶ θετικώτερον αὐτοῦ ἔσοδον. Ἑπομένως συζήτησις περὶ οἰκονομικῆς ἀνορθώσεως καὶ οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἄνευ ἀσφαλοῦς καὶ ὀρθῆς ρυθμίσεως τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. Κατ’ ἀκολουθίαν ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων ἀνακύπτει ἡ ἀνάγκη ἡ ἐπιτακτική, τῆς ἐπανόδου τῆς χώρας εἰς τὴν προπολεμικὴν αὐτῆς καπνικὴν κατάστασιν. Ἑπομένως τὸ καπνικὸν ζήτημα ἐπανατίθεται πάλιν ὑπὸ τὴν διπλῆν αὐτοῦ μορφήν, ἐσωτερικῶς μὲν τὴν μέριμναν τῆς βελτιώσεως καὶ τῆς ἀναπτύξεως τῆς καπνοπαραγωγῆς, ἐξωτερικῶς δὲ τῆς διασφαλίσεως τῶν ἀγορῶν διαθέσεως. Ἀλλὰ καὶ πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ὁριστικῆς αὐτῆς διαρρυθμίσεως τοῦ ζητήματος, ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξετάσωμεν ζητήματά τινα, ἢ μᾶλλον ζήτημα σοβαρὸν τὸ ὁποῖον παρεμβάλλεται πρὸ τῆς ὁριστικῆς αὐτῆς ρυθμίσεως καὶ τὸ ὁποῖον ἀντιμετωπίζεται ἐπειγόντως σήμερον, ὅπως ἔδει ν’ ἀντιμετωπισθῇ καὶ ὑπὸ τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων. Δι’ ἡμᾶς, κύριοι, ὅταν ἀνελάβομεν τὴν ἐξουσίαν, τὸ πρῶτον ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἐνώπιόν μας, ἦτο τὸ ζήτημα τῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς δυστυχίας, τῶν στερήσεων καὶ τῆς ἐλλείψεως τῶν πάντων εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος. Ἔπρεπε νὰ δώσωμεν εἰς αὐτὸν ἀμέσως ἄνευ χρονοτριβῆς μίαν ἐνίσχυσιν οἰκονομικήν. Τὴν ἐνίσχυσιν αὐτὴν ἔπρεπε νὰ τὴν δώσωμεν εἰς αὐτὸν ὄχι μόνον χάριν τῆς συντηρήσεώς του, χάριν τῆς συντηρήσεως τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶχεν εἰς χεῖρας του, ἀλλὰ καὶ χάριν τῆς ἀνετωτέρας καὶ ἀποτελεσματικωτέρας ἀντιμετωπίσεως τῶν δαπανῶν τῆς καλλιεργείας καὶ συλλογῆς τοῦ καπνοῦ τῆς τρεχούσης ἐσοδείας. Καὶ διὰ τοῦτο ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἐσπεύσαμεν νὰ ἀνεύρωμεν τὰ μέσα τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν παραγωγῶν, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον ἐπέκειντο τὰς ἡμέρας ἐκείνας αἱ ἑορταὶ τοῦ Πάσχα, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑπεχρέωναν τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον νὰ πωλήσῃ ἀντὶ πινακίου φακῆς τὸ προϊόν του, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς δαπάνας τοῦ ἑορτασμοῦ τοῦ Πάσχα. Καὶ κατωρθώσαμεν τότε νὰ ἐξοικονομήσωμεν ποσὸν 23 δισεκατομμυρίων δραχμῶν καὶ νὰ τὸ δώσωμεν εἰς τὸν παραγωγικὸν κόσμον, εἰς πλασματικὰ δάνεια, ταὐτόχρονα δὲ νὰ δώσωμεν εἰς αὐτὸν ἕτερον ποσὸν 15 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, διὰ καλλιεργητικὰ δάνεια καὶ οὕτω πῶς ἐνῷ κατὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον μέχρι 31 Μαρτίου εἶχον δοθῆ εἰς καλλιεργητικὰ καὶ πλασματικὰ δάνεια 11 δισεκατομμύρια, κατὰ τὸ τρίμηνον τὸ ἐπακολουθῆσαν τοῦ Ἀπριλίου–Μαΐου–Ἰουνίου ἐδώσαμεν 35 δισεκατομμύρια εἰς καλλιεργητικὰ δάνεια καὶ 37 δισεκατομμύρια εἰς πλασματικὰ δάνεια. (Χειροκροτήματα). Καὶ δὲν ἐδώσαμεν μόνον ταῦτα, κύριοι, ἀλλὰ ἐδώσαμεν καὶ ἕτερα 40 δισεκατομμύρια διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν καπνῶν τοῦ 1940 καὶ τῶν προγενεστέρων ἐτῶν, διεθέσαμεν δηλαδὴ περὶ τὰ 110 δισεκατομμύρια, δηλαδὴ ἐὰν ὑπολογίσωμεν εἰς 180 χιλιάδας τὰς οἰκογενείας τῶν καπνοπαραγωγῶν, ἀναλογεῖ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, ἓν ποσὸν 600 χιλιάδων δραχμῶν κατὰ οἰκογένειαν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ὅλαι αἱ καπνοπαραγωγικαὶ οἰκογένειαι θὰ μετέχουν τῆς τοιαύτης λήψεως χρημάτων ἐκ μέρους τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Αὐτή, κύριοι, ὑπῆρξεν ἡ πρώτη προσπάθεια ἡμῶν, ἀλλὰ ἔπρεπε παραπλεύρως πρὸς αὐτὴν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ ἓν ἄλλο σοβαρώτατον ζήτημα, τὸ ζήτημα τῶν ἀποθεμάτων τοῦ καπνοῦ. Εἶναι γνωστόν, κύριοι, εἰς πάντας τοὺς γνωρίζοντας, πῶς ἔχουν τὰ καπνικὰ ζητήματα, ὅτι ἡ ἐσοδεία τοῦ καπνοῦ ἑκάστου ἔτους ἐξέρχεται καὶ καταναλίσκεται ἀπὸ τοῦ ἑπομένου φθινοπώρου τῆς παραγωγῆς, λόγῳ τῆς ἀνάγκης τῶν ζυμώσεων τῶν φυσικῶν καὶ τῆς ἀναγκαίας ἐπεξεργασίας. Ἐὰν ἑπομένως μὲ τὸ μέτρον αὐτό, θελήσωμεν νὰ κρίνωμεν ὑπὸ ὁμαλὰς συνθήκας τὴν ἐξαγωγὴν ἑκάστου ἔτους, ἐν σχέσει πρὸς τὴν τρέχουσαν παραγωγὴν αὐτοῦ, ἔχομεν τὴν ἀκριβῆ εἰκόνα, ὄχι μόνον τῆς ὑπάρξεως ἢ μὴ ἀποθεμάτων, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐκτάσεως αὐτῶν. Ἐὰν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ τοῦ δεδομένου ἐλέγξωμεν τὴν κίνησιν τῆς παραγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς καπνοῦ ὅλων τῶν προηγουμένων προπολεμικῶν ἐτῶν, μέχρι τοῦ 1940, θὰ εὕρωμεν ὅτι τὸ ἑκάστοτε ὑπόλοιπον κατὰ τὸ φθινόπωρον ἑκάστου ἔτους προηγουμένης ἐσοδείας, τὸ ὁποῖον βαρύνει τὴν τρέχουσαν ἐσοδείαν ἢ ἦτο ἀνύπαρκτον ἢ ἦτο ἀνάξιον λόγου. Ὅταν τοῦτο εἶχε κάποιαν σοβαρότητα, εἴχομεν ἀμέσως πίεσιν ἐπὶ τῆς τρεχούσης παραγωγῆς καὶ ἑπομένως κρίσιν ἀνάλογον. Ἐὰν τὴν αὐτὴν ἐφαρμόζοντες ἀρχὴν μὲ γνώμονα τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἐκτίμησιν τῆς παρούσης καταστάσεως, ἐὰν ἐπιχειρήσωμεν τὸν ἔλεγχον αὐτόν, θὰ ἀχθῶμεν εἰς τὴν ἀσφαλῆ καὶ ἀδίστακτον γνώμην, ὅτι ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν ὅλα τὰ ὑπάρχοντα ἀποθέματα καπνοῦ μέχρι τοῦ φθινοπώρου νὰ τὰ ἐξαγάγωμεν καὶ νὰ ἀπαλλάξωμεν τὴν τρέχουσαν ἐσοδείαν. Εἶναι ἀληθές, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὑπὸ ὁμαλὰς συνθήκας τὰ ὑπάρχοντα ἀποθέματα θὰ ἀπετέλουν ἀναμφισβητήτως ἕνα βαρὺ φορτίον διὰ τὴν τρέχουσαν παραγωγήν, ἀλλ’ εὐτυχῶς ἡ ἐξάντλησις τῶν παλαιῶν ἀποθεμάτων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, θὰ φέρῃ τὴν ζήτησιν τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν. Διότι ὑπάρχει, κύριοι, καὶ θὰ ὑπάρχῃ πάντοτε ζήτησις τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν. Δὲν συμμερίζομαι τὴν γνώμην ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς καπνὸς διέρχεται κρίσιν, διότι οὐδέποτε ὁ Ἑλληνικὸς καπνὸς θὰ διέλθῃ κρίσιν ἀνησυχαστικήν. Εἶναι τόσον ὑπέρτερος ποιοτικῶς τῶν καπνῶν τῶν ἄλλων Βαλκανίων, ὥστε οὐδέποτε θὰ διέλθῃ κρίσιν. (Χειροκροτήματα). Ἐλέχθη, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς καπνὸς καὶ ἰδίως ὁ καπνὸς τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Ξάνθης, δύναται νὰ συγκριθῇ μὲ τὸν καπνὸν τῆς Τουρκίας καὶ ἰδίᾳ τῆς Σαμψοῦντος. Εἶναι λάθος, κύριοι. Τὰ Τουρκικὰ καπνὰ τῆς Σαμψοῦντος ἔχουν κάποιαν ὁμοιότητα, ἀλλ’ εἶναι ποιοτικῶς κατώτερα πολυειδῶς.

§78ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀποταθῆτε εἰς τὸν συνάδελφόν σας Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§79Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Εἶναι γνώμη του αὐτή. Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκριθοῦν τὰ Ἑλληνικὰ καπνὰ μὲ οὐδενὸς ἐξ ὅλων τῶν ἄλλων Κρατῶν. Ὅπως δὲν ἠμποροῦν νὰ συγκριθοῦν διὰ τὰ ποῦρα, τὰ καπνὰ τῆς Ἁβάνας καὶ τῆς Σουμάτρας, ἔτσι διὰ τὴν σιγαροποιίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκριθῇ οὐδεμιᾶς ἄλλης χώρας ὁ καπνὸς μὲ τὸν Ἑλληνικόν. Ὁ Ἑλληνικὸς καπνός, μετὰ τὴν παρέλευσιν διετίας, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ ξένα καπνὰ ἀρχίζουν νὰ φθείρωνται, ἀρχίζουν νὰ μυρίζουν, ἀρχίζουν νὰ τρίβωνται, τὰ Ἑλληνικὰ καπνά, μετὰ τὴν διετῆ ζύμωσιν, ὄχι μόνον δὲν χειροτερεύουν ἀλλὰ ἀντιθέτως βελτιοῦνται. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, πιστεύω ἀκραδάντως ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς καπνός, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν ζύμην καὶ θὰ ἀποτελῇ τὴν ζύμην τῶν χαρμανίων ὅταν θὰ ἀποκατασταθοῦν τὰ πράγματα καὶ θὰ ἔχῃ ἀξίαν ἡ ποιοτικὴ ὑπεροχὴ τῶν διαφόρων προϊόντων, ὁ Ἑλληνικὸς καπνὸς θὰ ἔχῃ πάντοτε τὴν πρωτεύουσαν θέσιν καὶ θὰ ἀνακτήσῃ τὴν θέσιν, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς αὐτὸν εἰς τὴν διεθνῆ κατανάλωσιν. Λέγω, λοιπόν, ὅτι καὶ σήμερον δὲν ὑπάρχει κρίσις διαθέσεως τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν. Ἐὰν ὑπάρχῃ κρίσις καὶ ἡ κρίσις αὐτὴ εἶναι προσωρινή, εἶναι ἡ κρίσις ἐπὶ τῶν τιμῶν τοῦ καπνοῦ. Καὶ ἡ κρίσις αὐτὴ ὀφείλεται εἰς τὴν οἰκονομικὴν καταστροφήν, τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν ὅλαι αἱ χῶραι, αἱ καταναλώτριαι τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν, ὀφείλεται εἰς τὴν μείωσιν τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τοῦ κοινοῦ αὐτῶν, ἕνεκα τῆς ὁποίας δὲν δύνανται οὔτε εἰς ἀνωτέρας τιμὰς νὰ τὰ πληρώσουν οὔτε εἰς συνάλλαγμα ἀλλὰ μόνον εἰς εἴδη δι’ ἀνταλλαγῶν. Μόνον μία χώρα διατηρεῖ τὴν ἀγοραστικὴν ἀκμὴν αὐτῆς, διατηρεῖ ἀκλόνητον τὴν ἀγοραστικήν της δύναμιν, ἡ Ἀμερική. Ἀλλὰ αὐτὴ ἔχει γενικῶς θέσει βασικὴν ἀρχήν, τὴν διατήρησιν τῶν τιμῶν εἰς τὰ προπολεμικὰ ἐπίπεδα καὶ διατηρεῖ τὴν τιμὴν τοῦ κυτίου τῶν σιγαρέτων τύπου BLADE, δηλαδὴ τύπου τοῦ μικτοῦ σιγαρέττου, εἰς τὸ ὁποῖον μετέχουν τὰ Ἀνατολικὰ καπνὰ καὶ ἰδιαιτέρως τὰ Ἑλληνικὰ καὶ δὲν δίδει μεγαλυτέραν τιμὴν ἀπὸ αὐτήν, τὴν ὁποίαν δίδει καὶ εἰς τὴν ἰδικήν της Βιομηχανίαν, δηλαδὴ τῶν 15 σὲντς κατὰ κυτίον.

§80Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Μοῦ ἐδόθη πληροφορία ἐκ μέρους ἑνὸς συμπολίτου μου, καπνεμπόρου, ὅτι προσέφερε τιμὴν 2,60 δολλαρίων διὰ νὰ ἀγοράσῃ καπνά, τὰ ὁποῖα ἔχει τὸ Κράτος εἰς τὴν κατοχήν του καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν τὰ ἔδωσεν, ἐνῷ διαπραγματεύεται εἰς τιμὰς πολὺ κατωτέρας. Ἤθελα νὰ ξεύρω ἐὰν εἶναι ἀληθὲς αὐτό, διότι ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα λέγετε.

§81Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἐγώ, κύριε συνάδελφε, τὸ ἀγνοῶ τελείως. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τοιούτου προσώπου, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ ἀγοράσῃ σοβαρὰν ποσότητα καπνοῦ καὶ θέλει πράγματι νὰ ἀγοράσῃ, δὲν ἔχετε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ τὸν στείλετε μὲ ἕνα σημείωμά σας εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι θὰ τὸν εὕρῃ πρόθυμον νὰ τοῦ δώσῃ καὶ διπλασίαν ποσότητα.

§82Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐγώ, κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶμαι ὁ κατάλληλος διὰ νὰ στέλλω σημειώματα. Ἐμὲ μοῦ ἐδόθη αὐτὴ ἡ πληροφορία καὶ σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι ἀληθὴς ἡ πληροφορία, ναὶ ἢ ὄχι;

§83ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἀληθής. Ἐπῆγε εἰς τὸν Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§84Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Μοῦ διεβιβάσθη ὡς παράπονον, ὅτι ἔδωσεν 2,60 δολλάρια διὰ νὰ ἀγοράσῃ καπνά. Νομίζω, ὅτι πρόκειται περὶ 500.000 κιλῶν.

§85Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Εἶναι σοβαρὸν τὸ ποσὸν καὶ θὰ μὲ φέρῃ εἰς ἀπορίαν ἐὰν τὰ πράγματα ἔχουν οὕτως.

§86Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Πρόκειται περὶ σοβαροῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσφέρῃ συνάλλαγμα εἰς τὴν χώραν.

§87Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Μήπως θὰ πρόκειται περὶ πληρωμῆς εἰς προϊόντα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἦσαν κατάλληλα εἰς τὴν χώραν;

§88Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι προσεφέρθη. Ἐγὼ δὲν πρόκειται νὰ ἀναμιχθῶ, ἀλλ’ αὐτὸ ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν μὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε. Αὐτῶν ἤθελον νὰ λάβω γνῶσιν.

§89Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίθεσις μεταξὺ τῶν πραγμάτων καὶ τῶν ὑπ’ ἐμοῦ λεγομένων. Ἑπομένως, κύριοι, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ φαινομένου, τὰ μὲν καπνὰ κατωτέρας ποιότητος νὰ ζητοῦνται καὶ νὰ πληρώνωνται εἰς τιμὰς πολὺ ἱκανοποιητικάς, τὰ δὲ ἐκλεκτὰ καπνά, καὶ δὴ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης νὰ ζητοῦνται μὲ τιμὰς δυσαναλόγως μικρὰς καὶ αὐτόχρημα ἀσυμφόρους διὰ τὴν παραγωγήν. Ἔχομεν μίαν ἀνισορροπίαν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Ἀλλὰ ἔχομεν καὶ ἕνα ἄλλο καθαρῶς τεχνικὸν ζήτημα τῆς διαφορᾶς μεταξὺ τῶν καπνῶν τοῦ 1944 καὶ 1945, ἐνῷ δὲν εἶναι ἀληθὲς τὸ λεγόμενον ὅτι τὰ καπνὰ τοῦ 1945 εἶναι κατώτερα ποιοτικῶς. Ἀλλὰ συμβαίνει τοῦτο, τὰ καπνὰ τοῦ 1944, διότι ἔχει χρηματοδοτηθῆ τὸ ἐμπόριον δι’ αὐτὰ ἔχουν πολλοὺς συναγωνιστάς, πολλοὺς ἀγοραστάς, καὶ ἑπομένως ζητοῦνται περισσότερον, ἐνῷ τὰ καπνὰ τοῦ 1945 μὴ χρηματοδοτηθέντα, ζητοῦνται ἀπὸ ἐλαχίστους ἐμπόρους, ἐκείνους μόνον οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἰδίαν οἰκονομικὴν εὐρωστίαν. Τοῦτο βεβαίως δὲν εἶναι ὀρθόν, καὶ ὁμολογῶ ὅτι θὰ δημιουργήσῃ καὶ δυσχερείας τινας μελλοντικῶς. Πάντως ὅμως, κύριοι βουλευταί, εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον ὅτι, παρὰ τὴν κρίσιν τὴν οἰκονομικήν, παρὰ τὴν ἀπουσίαν τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν ἐπὶ τόσα ἔτη ἀπὸ τὰς ξένας ἀγορὰς καὶ τὴν ξένην κατανάλωσιν, ἐν τούτοις ἡ ζήτησις αὐτῶν ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἱκανοποιητική, γεγονὸς παρήγορον καὶ ἐνθαρρυντικόν, γεγονὸς τὸ ὁποῖον μαρτυρεῖ ὅτι ἡ ἐπιθυμία τῆς ἀγορᾶς ἑλληνικῶν καπνῶν καὶ ἡ κατανάλωσις αὐτῶν δὲν ἔπαυσε ποτὲ νὰ γαλβανίζῃ τὴν διάθεσιν τοῦ ξένου ἐμπορίου. Ἐνῷ ἔχομεν λοιπὸν μίαν κρίσιν, ἡ κρίσις αὐτὴ εἶναι μόνον εἰς τὰς τιμάς. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν καὶ τὸ ζήτημα, κύριοι, τῶν τιμῶν. Διὰ μὲν τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, ἡ ρύθμισις τῶν τιμῶν δὲν εἶναι δυσχερής, διότι τὸ Κράτος ἐλέγχει τὴν βιομηχανικὴν παραγωγὴν καὶ τὴν κατανάλωσιν, τὸ Κράτος ρυθμίζει τὰς τιμὰς πωλήσεως τῶν σιγαρέττων καὶ δύναται νὰ εὕρῃ τρόπον ἐξασφαλίσεως τῶν τιμῶν πωλήσεως τῶν καπνῶν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ὑπάρχει ἤδη ἀνωμαλία, πιστεύω ὅμως, ὅτι οἱ παράγοντες ἐκεῖνοι, οἱ ξένοι πρὸς τὴν γνῶσιν τοῦ πράγματος, οἱ ὁποῖοι συνετέλεσαν νὰ λάβῃ τοιαύτην ρύθμισιν τὸ ζήτημα θ’ ἀναγνωρίσουν ἢ μᾶλλον ἀνεγνώρισαν τὸ πεπλανημένον, καὶ ἐντὸς αὐτῶν τῶν ἡμερῶν πιστεύω, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ ρυθμίζεται, ἐὰν δὲν ἔχῃ ρυθμισθῆ ἴσως μέχρι σήμερον. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τὸ σπουδαῖον καὶ ἐνδιαφέρον, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τῶν καπνῶν ἐξωτερικῆς καταναλώσεως. Αἱ τιμαὶ αὐτῶν, ὡς γνωστόν, ρυθμίζονται ἐπίσης, ἢ ἀπὸ τὰ περιθώρια πωλήσεως τῶν σιγαρέττων ἀπὸ τὰς ξένας βιομηχανίας, ὅπου αὗται ἐλέγχονται κρατικῶς, ἢ ὅπου ὑπάρχουν μονοπώλια, ρυθμίζονται ἀπὸ τὸν διεθνῆ συναγωνισμόν. Δυστυχῶς ἐπ’ αὐτοῦ, παρ’ ὅλην τὴν προνομιακὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔχομεν εἰς τὴν ποιότητα, δὲν ἔχομεν ὅμως καὶ τὴν δύναμιν νὰ δώσωμεν ἡμεῖς τὴν βάσιν τῆς ρυθμίσεως τῶν τιμῶν αὐτῶν. Δὲν ρυθμίζει δυστυχῶς τὰς τιμὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ καπνοῦ ὁ Ἕλλην πολίτης, ἀλλὰ ὁ ξένος ἀγοραστής. Ἑπομένως, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐντοπίσωμεν καὶ ἡμεῖς, ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, τὰς τιμὰς τῶν καπνῶν μας εἰς τὸ πλαίσιον αὐτοῦ τοῦ διεθνοῦς συναγωνισμοῦ, παίρνοντες κάτι ἀνώτερον, λόγῳ τῆς ποιοτικῆς ὑπεροχῆς, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ἀνώτερον δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ ἐπιβάλωμεν, θὰ τὸ ἐπιδιώξωμεν. Ἀλλὰ καὶ ἄλλο ζήτημα, κύριοι βουλευταί, ἐπηρεάζει καὶ ἐπηρέασε τὴν τιμὴν τῶν καπνῶν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι προπολεμικῶς ὁ τρόπος τῆς ἐξαγωγῆς καὶ διαθέσεως τῶν καπνῶν ἦτο τὰ ⅗ περίπου τῆς παραγωγῆς νὰ ἀγοράζωνται καὶ ἐξάγωνται ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ξένων μονοπωλίων ἢ ξένων βιομηχανιῶν, τὰ δύο δὲ ἕτερα περίπου πέμπτα αὐτῶν ἀπὸ ἀνεξαρτήτους ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι ἄνευ δεσμεύσεως τινός, ἠγόραζον τὰ καπνὰ δι’ ἴδιον λογαριασμόν, διὰ νὰ τὰ διαθέσουν ἐκεῖ, ὅπου θὰ εὕρισκον συμφερωτέρας ἀγοράς. Δυστυχῶς, λόγῳ τοῦ πολέμου ἀμφότεροι οἱ παράγοντες αὐτοὶ ἐξηρθρώθησαν, πλὴν τοῦ παράγοντος τοῦ Ἀμερικανικοῦ, τοῦ παράγοντος ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἀπερρόφα περίπου τὸ ¼ τῆς ἑλληνικῆς παραγωγῆς, 10– 12.000.000 κιλά. Ἄλλος παράγων σοβαρὸς ὁ γερμανικός, ἡ γερμανικὴ ἀγορά, ἡ ὁποία ἀπερρόφα διπλάσιον ποσόν, 22–25.000.000 κιλά, ὑπέστη τελείαν ἐξάρθρωσιν. Ἀλλὰ καὶ οἱ ἔμποροι, οἱ ἐλεύθεροι ἔμποροι, ὑπέστησαν δυστυχῶς καὶ αὐτοὶ τὴν αὐτὴν τύχην. Λέγω δυστυχῶς ὑπέστησαν τὴν αὐτὴν τύχην, διότι ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν, διὰ νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς, ὅτι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ὑπῆρξαν ἀξιέπαινοι συντελεσταὶ τῆς ἐξαπλώσεως καὶ διαθέσεως τῶν ἑλληνικῶν καπνῶν, ὑπῆρξαν, ἄξιοι παντὸς ἐπαίνου, σκαπανεῖς τῆς διανοίξεως ξένων ἀγορῶν. Δυστυχῶς ὅμως περιήχθησαν καὶ αὐτοὶ εἰς ἀδυναμίαν ἄνευ τῆς κρατικῆς ἐνισχύσεως νὰ ἐξακολουθήσουν τὸ ἔργον των. Ἑπομένως καὶ ἡ παντελὴς σχεδὸν ἐξάρθρωσις τοῦ μηχανισμοῦ τῆς ἀγορᾶς καὶ διαθέσεως τῶν ἑλληνικῶν καπνῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὄχι μόνον περιώρισε καὶ κατέστησε δύσκολον τὸν συναγωνισμόν, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατόν, παρὰ νὰ ἐπηρεάσῃ καὶ τὰς τιμὰς αὐτῶν. Καὶ ἄλλος, λοιπόν, παράγων, ὁ ὁποῖος ἐπηρεάζει τὰς τιμάς. Ἀλλ’ εἰς τὸ ὅλον ζήτημα, κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει καὶ μία βαθυτέρα, βαθυτάτη, αἰτία καὶ ἡ αἰτία αὐτὴ εἶναι ἡ ἀνισότης, ἡ ἀνισορροπία ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῆς διανομισματικῆς τιμῆς τοῦ χρήματος καὶ τῆς ἀγοραστικῆς αὐτοῦ δυνάμεως. Διότι προπολεμικῶς ὁ παραγωγὸς πωλῶν τὸν καπνόν του ἀντὶ 100 ἢ 150 δραχ. ἢ πωλῶν τὸν καπνὸν του εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ἑνὸς δολλαρίου, ἐλάμβανεν 150 δρχ. μὲ ἰσοδύναμον ἀγοραστικὴν δύναμιν. Ἂν ἀνατρέξωμεν καὶ εἰς τὸ ἀπώτερον παρελθόν, θὰ ἴδωμεν τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν. Καὶ εἰς τὰς παραμονὰς τοῦ προηγουμένου πολέμου ἐὰν ἐξετάσωμεν τὰς τιμὰς θὰ ἴδωμεν ὅτι καὶ τότε, ὅταν τὸ δολλάριον εἶχε 5 δραχ., ὁ παραγωγὸς λαμβάνων 5 δραχ. ἠδύνατο μὲ 3 ὀκάδες καπνοῦ νὰ ἀγοράσῃ ἓν ζεῦγος ὑποδημάτων μὲ 15 δραχ. Μετὰ τὸν πόλεμον ἐκεῖνον ὅταν τὸ δολλάριον ὑψώθη εἰς 150 δραχ. ἠδύνατο πωλῶν 3 ὀκ. καπνοῦ νὰ πάρῃ 450 δραχ. καὶ νὰ ἀγοράσῃ πάλιν ἓν ζεῦγος ὑποδημάτων. Ἡ διανομισματικὴ τιμὴ ἐβάδιζε παραλλήλως πρὸς τὴν ἀγοραστικὴν δύναμιν. Τοῦτο, κύριοι, ἀπετέλει διὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην κανόνα, ὅπως γνωρίζετε, ἀρχὴν οἰκονομικὴν τὴν ὁποίαν ἐδίδασκον διαπρεπεῖς οἰκονομολόγοι, ὅτι ἡ διανομισματικὴ τιμὴ ἀκολουθεῖ τὴν αὐτὴν παράλληλον μὲ τὴν ἀγοραστικὴν δύναμιν. Δὲν εἶχον ἀκόμη δίδει ὅτι ἄλλοι εἶναι οἱ παράγοντες οἱ διαμορφόνοντες τὴν διανομισματικὴν καὶ ἄλλοι οἱ διαμορφώνοντες τὴν ἀγοραστικὴν δύναμιν. Μετὰ τὸν πόλεμον, τὸ ἄνοιγμα αὐτό, ἡ ἀνισοσκέλεια αὐτή, ἔλαβε τεραστίαν διάστασιν, παρ’ ἡμῖν ἰδίᾳ μεγαλυτέραν. Ὁ παραγωγὸς ὁ ὁποῖος πρὸ τοῦ πολέμου μὲ 3 ὀκ. καπνοῦ ἠγόραζεν ἓν ζεῦγος ὑποδημάτων, σήμερον μὲ 3 ὀκ. καπνοῦ θὰ λάβῃ 3 δολλάρια, δηλαδὴ 15 χιλ. δραχ., δὲν λαμβάνει ἰσοδύναμον ἀγοραστικὴν δύναμιν, ἀλλὰ λαμβάνει χρῆμα ἔχον τοιαύτην ἀγοραστικὴν δύναμιν ὥστε νὰ μὴ ἀγοράζῃ οὔτε τὰ τακούνια ἑνὸς ζεύγους ὑποδημάτων.

§90Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, αἱ 3 ὀκάδες καπνοῦ......

§91Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἔχετε τὸ ἐλάττωμα νὰ διακόπτετε καὶ νὰ μὴ λέγετε τίποτε ποὺ νὰ ἔχῃ σχέσιν ἢ ἀξίαν, διότι ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι 3 ὀκ. καπνοῦ δὲν κάμουν 7 δολλάρια. Τὸ ἄλλο ποὺ προστίθεται, εἶναι ἐκεῖνο ποὺ ἀνήκει εἰς τὴν προπαρασκευήν, τὴν ἐπεξεργασίαν καὶ ἄλλα ἔξοδα τοῦ καπνοῦ, δὲν ἀνήκει εἰς τὸν καπνοπαραγωγόν.

§92Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Τὰ καπνὰ ποὺ λέγετε......

§93Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Μὴ μὲ διακόπτετε.

§94Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Τὰ καπνὰ ποὺ λέγετε ὅτι ἐπωλοῦντο 150 δραχ., πωλοῦνται σήμερον 8–9 χιλ. δραχ.

§95Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Αὐτὸ σᾶς λέγω καὶ ἐγώ.

§96Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Συνεπῶς, ἔχομεν 1,80 εἰς τὴν Ἀμερικὴν τὸ δολλάριον διὰ πρώτης ποιότητος....

§97Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Μᾶς ἀνεπτύξατε μίαν θεωρίαν περὶ λιμπεραλισμοῦ ἀκατανόητον.....

§98Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ἐγὼ ὑπεστήριξα ὅτι....

§99Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὁμολογῶ ὅτι οὐδεὶς ἀντελήφθη, οὔτε καὶ ἐγὼ κατώρθωσα νὰ ἀντιληφθῶ τὶ ἠθέλατε νὰ εἴπητε, οὔτε ὅταν ὡμιλούσατε, οὔτε ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν πρακτικῶν, τὰ ὁποῖα καὶ ἐπικαλοῦμαι νὰ διαβάσετε καὶ ἐὰν ἐννοήσετε τί λέγουν....

§100Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Λυποῦμαι πολύ, ἐὰν δὲν ἔχετε προσλαμβανούσας παραστάσεις.

§101Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Εἶναι φυσικόν, ὅταν αἱ διατυπούμεναι ἰδέαι εἶναι ἀκατανόητοι, ἀλλὰ θὰ λάβητε ἀπάντησιν καὶ ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἀπορίας. Ἐπειδὴ ἔγινε μία ὑπερτίμησις ἀπὸ 100 ἕως 150 τοῖς ἑκατὸν ἐχρειάζοντο 5–6 δολλάρια, ἐνῷ εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ τὰς 30 χιλ. δραχ. δὲν ἀγοράζει ἓν ζεῦγος ὑποδημάτων διότι ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις δὲν ἀκολουθεῖ τὴν διανομισματικήν.

§102Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὅταν ἦτο Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὁ κ. Βοραζάνης, διὰ νὰ ἀγοράσῃ κανεὶς ἓν ζεῦγος ὑποδημάτων ἔπρεπε νὰ πωλήσῃ 60 ὀκ. καπνοῦ.

§103Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Καὶ τώρα;

§104Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. 6 ὀκάδες. Τὰ ξεύρει ἀλλὰ δὲν θέλει νὰ τὰ εἴπῃ.

§105Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ μὲ διακόπτουν ἐφ’ ὅσον αἱ διακοπαὶ ἔχουν περιεχόμενον. Ἄλλωστε ἐγὼ κατὰ τὴν μακρὰν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ζωήν μου συνήθισα νὰ δέχωμαι καὶ νὰ ἀπευθύνω διακοπάς. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι ἡ διαφώτισις τῶν ζητημάτων ἔχει ἀνάγκην ἴσως διακοπῶν, ἀλλ’ αἱ διακοπαὶ πρέπει νὰ γίνωνται ἐπὶ οὐσιαστικῶν σημείων ὅταν πρόκειται περὶ ζητημάτων τοιαύτης εὐρύτητος καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων δύνανται νὰ ὑπάρχουν καὶ γνῶμαι διάφοροι, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν ἐγὼ ὑποστηρίζω μίαν γνώμην καὶ οἱ ἄλλοι ἔχουν διάφορον ἀντίληψιν, ὁπότε ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ ποία ἐκ τῶν γνωμῶν εἶναι ἡ ὀρθοτέρα καὶ βασιμωτέρα. Καὶ διὰ τοῦτο λέγω ὅτι ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων ἐξυπηρετεῖται ἡ διαφώτισις, διὰ τῶν διακοπῶν, τῆς Βουλῆς — διότι ἀκριβῶς περὶ διαφωτίσεως τῆς Βουλῆς πρόκειται — ἀλλὰ πρέπει αἱ διακοπαὶ νὰ ἐντοπίζωνται εἰς τὰ σημεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα καθιστοῦν ἐπιτακτικὴν τὴν διακοπήν. Καὶ ἔρχομαι τώρα, κύριοι, εἰς τὸ ζήτημα. Ἕνας ἐπώλει τὸν καπνόν του προπολεμικῶς 75 δραχ., ἡ τιμὴ τῶν 75 δραχμ. ἦτο τότε μέση καλὴ τιμή, πλὴν τῶν καλῆς ποιότητος καπνῶν, ἴσως καὶ τῶν εὐγενῶν καπνῶν τῆς Μακεδονίας. Τὰ καπνὰ τῆς ἰδικῆς μου περιφερείας τὰ ὁποῖα εἶναι ἀμέσως μετὰ τὰ καπνὰ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, ἂν μὴ ἰσότιμα, τὴν τιμὴν τῶν 75 δραχ. θὰ τὴν εἶχον ὡς τὴν καλλιτέραν μέσην τιμήν. Ἀλλὰ σήμερον, ἂν ὁ παραγωγὸς πάρῃ τὸ 33 τῆς προπολεμικῆς αὐτῆς τιμῆς, θὰ πάρῃ 2.500 δραχ., ἀλλὰ σήμερον, κύριοι, 2.500 δραχ. δὲν παίρνει κανείς. Ἄλλο ἂν προσθέσωμεν καὶ τὴν ἀγοραστικὴν τιμὴν τῆς ξένης ἀγορᾶς ὅπου, ὅπως εἴπομεν, αἱ τιμαὶ κυμαίνονται μεταξὺ 80–120–130% ἄνω τῶν προπολεμικῶν, θὰ πρέπει ὁ παραγωγὸς νὰ πάρῃ 4600–5 χιλ. περίπου κατ’ ὀκᾶν. Ἀλλά, κύριοι, μὲ 4600 δραχ. οὐδεὶς πωλεῖ σήμερον καπνὸν ἀλλ’ οἱ πλεῖστοι πωλοῦσιν ἀπὸ 5–6 χιλιάδας δραχ. καὶ ἐπάνω. Ὁμιλῶ περὶ καπνῶν, ὄχι τῶν ἐκλεκτῶν Ἀνατολικῆς Μακεδονίας. Ἐν τούτοις ὅμως, καὶ μὲ τὴν τιμὴν αὐτὴν ἡ ὁποία εἶναι ἡ διπλασία τῆς προπολεμικῆς διανομισματικῆς, δὲν ἱκανοποιεῖται ὁ παραγωγός. Διατὶ δὲν ἱκανοποιεῖται; Διότι ἄλλοι παράγοντες μεταβάλλουν ἄρδην τὴν ἀγοραστικὴν δύναμιν τῆς δραχμῆς — τοῦ χρήματος τὸ ὁποῖον ἔλαβον — καὶ οἱ παράγοντες αὐτοί, εἶναι ἡ δυσανάλογος ὑπερτίμησις τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης.

§106ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς.

§107Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἰδιαιτέρως τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, τὰ δὲ ἐξωτερικῆς παραγωγῆς δὲν ἔρχονται καί, ἑπομένως, ἡ λύσις τοῦ ζητήματος τῆς τιμῆς τῶν καπνῶν κεῖται καὶ ἐκτὸς τῆς ἀγορᾶς τοῦ προϊόντος· κεῖται εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως τῆς ὑποτιμήσεως τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης. Καὶ διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ ζητήσῃ ἔξω καὶ νὰ παραγγείλῃ μεγάλα ποσὰ εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης, ὡς ἐπὶ παραδείγματι ὑποδημάτων διὰ τὸν γεωργικὸν κόσμον, διὰ τὸν ὁποῖον παρήγγειλεν 1 ἑκατ. ζεύγη ἀρβυλλῶν τὰ ὁποῖα θὰ στοιχίσουν περίπου 20 ἕως 25.000 δραχμάς, ἄλλας 500.000 πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν δηλαδὴ 1,5 ἑκατ. ἐν συνόλῳ, καὶ ἄλλα εἴδη διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐλαφρύνῃ τὸν γεωργικὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος, εἰς οἱανδήποτε τιμὴν πωλῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῇ καὶ νὰ ζήσῃ. Ἐκεῖ, λοιπόν, κατὰ τὴν ἀντίληψιν ἡμῶν, κεῖται τὸ ζήτημα τῶν τιμῶν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, δὲν πρέπει νὰ ἀγνοοῦμεν ὅτι καὶ εἰς τὰς γειτονικὰς χώρας τὸ ἐπίπεδον τῶν τιμῶν δὲν εἶναι διάφορον, ἴσως εἶναι κατώτερον σήμερον τῶν ἰδικῶν μας. Ἔχω ἐπίσημον ἔγγραφον τοῦ Ἐμπορικοῦ ἀκολούθου τῆς Πρεσβείας μας ἐν Τουρκίᾳ, τὸ ὁποῖον μᾶς παρουσιάζει τὰς τιμὰς πολὺ κατωτέρας. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω, ἀλλὰ σᾶς λέγω ὅτι καὶ ἐκεῖ ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις, ἡ Τουρκική, τὴν αὐτὴν δυσφορίαν τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου, διότι καὶ ἐκεῖ ἡ τιμὴ τῶν καπνῶν δὲν ἔλαβεν ἀνάλογον ἀνάπτυξιν πρὸς τὴν ὑπερτίμησιν τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης. Καὶ ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις, εὑρισκομένη πρὸ τῆς δυσχερείας αὐτῆς, κατέφυγεν εἰς ἄλλα τεχνικὰ μέσα. Καὶ τὸ πρῶτον μέσον ἦτο νὰ καταργήσῃ τὸν φόρον ἐξαγωγῆς 12%. Δεύτερον μέσον ἦτο νὰ καταργήσῃ καὶ τὸν φόρον παραγωγῆς 10%. Τρίτον μέσον ἦτο νὰ δώσῃ ἕνα PRIME, δηλαδὴ τὸ δολλάριον, τὸ ὁποῖον ἔρχεται διὰ τὴν ἀγορὰν καπνοῦ νὰ πληρώνεται πρὸς 181 γρόσια καὶ ὄχι πρὸς 130 ὡς ἦτο ἡ ἐπίσημος τιμὴ καὶ ἀπὸ πενθημέρου ἐκανονίσθη νὰ πληρώνεται πρὸς 194 γρόσια, δηλαδὴ ηὔξησε κατὰ 15 γρόσια. Ἀλλά, ὅλα τὰ PRIMES αὐτὰ ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις δὲν τὰ ἔδωσεν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι καὶ αὐτὴ δὲν εἶχε τὰ μέσα νὰ δώσῃ, εἶχεν ὅμως μίαν ἄλλην εὐχέρειαν, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχομεν ἡμεῖς. Εἶχε τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐπιβάλῃ ἀναλόγως ὄχι PRIMES ἀλλὰ δασμὸν εἰδικόν, δύναμαι νὰ εἴπω, εἰς ὅλα τὰ εἴδη τὰ εἰσαγόμενα καὶ διὰ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον συλλέγει ἐξ αὐτοῦ ἀντιμετωπίζει τὸ PRIME τοῦ καπνοῦ καὶ ἄλλων τινῶν προϊόντων, τῶν ὁποίων εἶναι δύσκολος ἡ ἐξαγωγή. Ἀλλ’ ἡμεῖς δυνάμεθα καθ’ ἣν στιγμὴν φροντίζομεν νὰ φέρωμεν καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ φέρωμεν ἔξωθεν εἴδη διὰ νὰ ρίψωμεν τὰς τιμὰς τῶν ἐσωτερικῶν προϊόντων, δυνάμεθα, λέγω, νὰ ἐπιβάλωμεν PRIMES ἐπιβαρυντικὰ εἰς τὴν εἰσαγωγήν μας; Προφανῶς ὄχι. Ἀλλὰ εἶχε καὶ ἕνα ἄλλο μέσον ἡ Τουρκία. Ἡ Τουρκία διαρκούσης τῆς Κατοχῆς, εἶχε δεσμεύσει τὰς ξένας ἐγκαταστάσεις, μετὰ δὲ τὴν λῆξιν τοῦ πολέμου αὐτὰς δὲν τὰς ἀπεδέσμευσεν ἀλλὰ τὰς ἀπετίμησεν εἰς χρῆμα καὶ τὸ χρῆμα αὐτὸ τὸ ἐμπλοκάρισε καὶ τὸ ἔδωσε μόνον εἰς τοὺς ἐξαγωγεῖς προϊόντων γεωργικῶν, ἰδιαιτέρως δὲ τοῦ καπνοῦ. Ὥστε εἶχον καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς ἕνα ἄλλο πλεονέκτημα οἱ ἀγοράζοντες Τουρκικὰ καπνά. Καί, ἐν τούτοις, παρ’ ὅλα ταῦτα, παρά, ἐπὶ πλέον, τὸ γεγονός, ὅτι καὶ καταστροφὰς τῶν γεωργῶν τῶν ἐκ τοῦ πολέμου δὲν ὑπέστησαν, καὶ ὁ ἐμπορικὸς μηχανισμός των — καὶ ὁ ἐσωτερικὸς καὶ τῶν ξένων — ἔμεινε τελείως ἀδιατάρακτος καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου, ἐν τούτοις ἀντιμετωπίζουν καὶ αὐτοὶ ἀκόμη σήμερον ζήτημα τιμῶν τοῦ καπνοῦ καὶ σπεύδουν, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὡς σᾶς εἶπον, νὰ αὐξήσουν τὴν τιμὴν τοῦ δολλαρίου, τοῦ PRIME δηλαδή, κατὰ 15 γρόσια τὸ δολλάριον. Καὶ πῶς συνέβη, κύριοι, τοῦτο; Συνέβη διότι ἡ σύμμαχος Ἀμερικὴ μετὰ τὴν ἔκκλησιν τῆς Ἑλλάδος ὅπως ἔλθουν καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ νὰ ἀγοράσουν καπνὰ — καίτοι προσεφέροντο τὰ Τουρκικὰ καπνά, ὅπως σᾶς εἶπε χθὲς ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργός, εἰς μικροτέρας τιμάς, ἐν τούτοις ἦλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ πλήρη κατανόησιν καὶ εἰλικρινῆ ἀνταπόκρισιν πρὸς τὰ αἰσθήματα τῆς φιλίας καὶ συμπαθείας πρὸς τὴν μικρὰν αὐτὴν Χώραν — ἦλθον, λέγω, καὶ ἠγόρασαν ἕνα μεγάλον ποσὸν ἑλληνικῶν καπνῶν, ἀλλ’ ἔδωσαν καὶ τὴν ἔντιμον καὶ εἰλικρινῆ ὑπόσχεσιν, ὅτι θὰ προβοῦν καὶ εἰς ἀγορὰς μεγαλυτέρων ποσῶν, ἕξ καὶ πλέον ἑκατομμυρίων κιλῶν, ἐκ τῆς ἑλληνικῆς παραγωγῆς. Καὶ ἡ Ἑλλὰς εἶχεν ὑποχρέωσιν ὄχι μόνον νὰ ἐκφράσῃ τὴν εὐγνωμοσύνην αὐτῆς, ἀλλὰ νὰ φροντίσῃ νὰ συνδέσῃ στερεωτέρους δεσμοὺς καὶ ἐπὶ ἄλλου πεδίου, τοῦ οἰκονομικοῦ, πρὸς τὴν μεγάλην αὐτὴν Χώραν, μὲ τὴν ὁποίαν τὴν συνδέουν τόσοι δεσμοὶ εὐγνωμοσύνης, ἀλλὰ καὶ ὑποστηρίξεως ἐν τῷ παρελθόντι καὶ ὅπου τόσοι Ἕλληνες διαβιοῦν καὶ ἀκμάζουν. Δὲν εἴχομεν, λοιπόν, ἡμεῖς τὴν εὐχέρειαν, κύριοι, νὰ τὰ κάμωμεν αὐτὰ ποὺ κάμνει ἡ γείτων μας Τουρκία — καὶ δὲν τὴν ἔχομεν. Καὶ πρὸ αὐτῆς τῆς καταστάσεως εὑρισκόμενος καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ὁ διακόψας με, ἐνόμισεν ὅτι εὑρίσκει τὸ φάρμακον τῆς καταστάσεως εἰς τὴν καθιέρωσιν τιμῆς ἀσφαλείας.

§108Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἦτο δυνατὸν τὸ 70, ποὺ λέγετε, εὑρέθη μὲ τὸν καθορισμὸν τοῦ δολλαρίου 1 μὲ 35 καὶ 100% ἡ τιμὴ ἐπάνω ἀπὸ τὸ δολλάριον. Ἀλλὰ τὸ 70 δὲν ἀντεπροσώπευε παρὰ τὸ ¼ τῶν τιμῶν τῶν βιομηχανικῶν τῶν ἐσωτερικῶν καὶ τὸ ½ τῶν γεωργικῶν. Σᾶς πληροφορῶ δέ, ἐφ’ ὅσον μάλιστα προέρχεσθε ἀπὸ περιφέρειαν καπνοπαραγωγικήν, ὅτι αὐτὸ τὸ 70 ἤσκησε τοιαύτην ψυχολογικὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν χωρικῶν, ὥστε ἐπέτυχον οἱ καπνοπαραγωγοὶ τοὐλάχιστον τὸ 80πλάσιον, ἐνῷ πέρυσι τοὺς ἐξεμεταλλεύθησαν καὶ τοὺς ἔπαιρναν, μὲ δολλάριον 500, μόνον 3–4 φορές, δηλαδὴ εἰς τὸ 40πλάσιον. Τὸ 70πλάσιον ἐκεῖνο τοὺς ἐξησφάλισε διπλάσιον τίμημα ἀπὸ τὸ τίμημα ποὺ εἶχον πάρει τὰ καπνὰ ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ κ. Βαρβαρέσσου.

§109ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁμιλεῖτε διὰ τὰ εὐγενῆ καπνὰ ἢ διὰ βʹ ποιότητος;

§110Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὁ κ. συνάδελφος, κύριοι βουλευταί, ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ μὲ διακόψῃ διὰ νὰ προλάβῃ ἐνδεχόμενον χαρακτηρισμόν μας τοῦ μέτρου του, ὡς προϊόντος τυχαίας ἐμπνεύσεως. Ἐγὼ ὅμως σᾶς δίδω καὶ νομικὴν βάσιν καὶ νομισματικὴν βάσιν εἰς τὸν καθορισμόν σας. Διότι ἂν λάβετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ 33 εἶναι ἡ νομισματικὴ τιμή, καὶ ἄλλα τόσα εἶναι ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις τῆς δραχμῆς εἰς τὴν ξένην ἀγοράν, τὸ 66 εἶναι ἐγγὺς πρὸς τὸ 70 καὶ ἑπομένως εἶναι τὸ διπλάσιον. Ἀλλ’ ὀφείλετε νὰ παραδεχθῆτε ὅτι εἶναι προϊὸν στιγμιαίας ἐμπνεύσεως καὶ αὐθαίρετον. Καὶ τοῦτο τὸ μαρτυρεῖ, ὄχι μόνον διότι ἐξεδώσατε τὴν διαταγὴν αὐτὴν τὴν 26ην Μαρτίου εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν καὶ ὑπὸ τοὺς καπνοὺς καὶ τὰς συγκινήσεις μιᾶς ἐκλογῆς ἡ ὁποία ἐπέκειτο μετὰ τέσσαρας ἡμέρας καὶ ἡ ὁποία ὁσονδήποτε καὶ ἂν εἶσθε εἰλικρινὴς δὲν μπορεῖ νὰ ἀφίσῃ ἀνύποπτον τὸ μέτρον σας. Ἀλλὰ καὶ διότι εἶναι αὐθαίρετον, διότι δὲν στηρίζεται εἰς οὐδένα νόμον. Εἶναι αὐθαίρετον, διότι οὐδεὶς ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέγραψε τὴν διαταγὴν αὐτήν. Εἶναι αὐθαίρετον, διότι δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν πρὸς νόμον τὸν ὁποῖον σεῖς εἴχετε ἐκδώσει πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν, τὸν νόμον περὶ συγκεντρώσεως, διότι ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ὁμιλεῖ οὐδαμοῦ περὶ τοιαύτης τιμῆς ἀσφαλείας. Ἀλλ’ εἶναι ἐπὶ πλέον αὐθαίρετον, διότι ἐπιβάλλει καὶ μέτρα, ἐπιβάλλει κυρώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν στηρίζονται εἰς κανένα νόμον. Διότι διὰ τῆς διαταγῆς σας ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς Οἰκονομικοὺς Ἐφόρους νὰ δίδουν ἀδείας, χωρὶς νὰ ἔχετε κανὲν πρὸς τοῦτο δικαίωμα, διότι δὲν ἐλάβατε μέριμναν νὰ νομοθετήσετε τοιαύτας κυρώσεις. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον τὸ μέτρον σας ἦτο χωλόν, ἐστερεῖτο τοῦ ἑτέρου σκέλους διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἠδύνατο νὰ κινηθῇ καὶ λειτουργήσῃ. Διότι τὶ ἀξίαν εἶχε νὰ καθορίζετε σεῖς μίαν τιμὴν τὸ ἑβδομηκονταπλάσιον, ὅταν ὁ ἔμπορος εἰς τὸν παραγωγὸν ἔδιδε τιμὴν κατωτέραν τοῦ ἑβδομηκονταπλασίου, καὶ ὁ παραγωγὸς ὑπεχρεοῦτο ἢ νὰ μὴ δώσῃ τὰ καπνά του, ἢ νὰ τὰ δώσῃ καὶ νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὸν ἔμπορον καὶ νὰ εἴπῃ καὶ ψέμματα ὅτι ἐπληρώθη εἰς τὸ ἑβδομηκονταπλάσιον διὰ νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν ἔμπορον τῆς ἀπαγορεύσεως τοῦ ἐφόρου; Ἀλλ’ εἰς τὸν παραγωγὸν τῶν εὐγενῶν ποιοτήτων χάριν τῶν ὁποίων ἐπεβάλλετο ἡ προστασία, ἐδημιουργήθη καὶ μία δυσχέρεια, διότι ὁ ἔμπορος μὴ ἐμπιστευόμενος αὐτὸν ἀπεῖχεν ὅλων τῶν ἀγορῶν τῶν καπνῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δὲν ἱκανοποίουν τὸ ἑβδομηκονταπλάσιον τῆς τιμῆς. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἴχομεν καὶ 3–4 τηλεγραφήματα διαμαρτυρίας πρὸς κατάργησιν τῆς τιμῆς ἀσφαλείας. Λοιπὸν ἡ τιμὴ ἀσφαλείας τὰ μὲν καπνὰ κατωτέρων ποιοτήτων οὐδόλως τὰ ὠφέλει, διότι αἱ τιμαὶ αὐτῶν ξεπέρασαν κατὰ πολὺ τὸ ἑβδομηκονταπλάσιον, τὰ δὲ εὐγενῆ καπνὰ πάλιν οὐδόλως ἐπροστάτευσε, διότι οὐδεὶς ἐτόλμησε νὰ ἀγοράσῃ καπνὰ εἰς τιμὴν κατωτέραν τοῦ ἑβδομηκονταπλασίου, οἱ δὲ παραγωγοὶ μὴ δυνάμενοι νὰ πωλήσουν τὸ προϊόν των, εὑρίσκοντο πρὸ μιᾶς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν δὲν μποροῦσαν κατ’ οὐδένα ἄλλον τρόπον νὰ ἀντιμετωπίσουν. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω ὅτι, ὄχι μόνον ἡ τιμὴ ἀσφαλείας δὲν ἐπέδρασεν ἐπὶ τῶν τιμῶν τοῦ καπνοῦ, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἡ ἄρσις αὐτῆς. Διότι καὶ ἡ ἄρσις ὑπῆρξεν ἐπίσης ἄστοχον μέτρον, διότι καὶ αὐτὴ εἰς τίποτε δὲν ἐξυπηρέτησε. Καὶ πρὸς ἀπόδειξιν τούτου, θὰ σᾶς ἀναγνώσω πίνακα ἐπίσημον τῶν τιμῶν τοῦ καπνοῦ πρὸ τῆς τιμῆς ἀσφαλείας, διαρκούσης ταύτης καὶ μετὰ τὴν ἄρσιν αὐτῆς «Μαξούλι» 2500 ἕως 5000 χιλ. ὀκάδες...

§111Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Πόσαι ποσότητες ἐπωλήθησαν;

§112Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). 7.500 χιλ. ὀκάδες μόνον εἰς τὴν Κομοτινήν.

§113Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ἡ Κομοτινὴ δὲν ἔχει εὐγενῆ καπνά. Ἔχει πλήρη σύγχυσιν τῶν ζητημάτων.

§114Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Σεῖς ἀγνοεῖτε ζήτημα τόσον σοβαρόν, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶχεν ἐμπιστευθῆ τὸ Κράτος. Τὸ ἀγνοεῖτε κατὰ τρόπον τραγικόν.

§115Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ἡμεῖς ἐπαίρναμε τὰ καπνὰ διὰ λογαριασμὸν τῶν παραγωγῶν καὶ τότε δὲν ὑπῆρχε τιμὴ ἀσφαλείας. Τὴν τιμὴν ἀσφαλείας τὴν καθωρίσαμεν ὅταν ἐφεύγαμε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ προστατεύσωμεν τοὺς χωρικοὺς ἀπὸ τοὺς καπνεμπόρους εἰς τὰ νύχια τῶν ὁποίων θὰ τοὺς παρεδίδατε σεῖς. Δι’ αὐτὸ ἐβάλαμε τὴν τιμὴν ἀσφαλείας, διότι ὅταν ὁ κ. Βαρβαρέσσος ἐχρηματοδότησε τὸ καπνεμπόριον τὸν Αὔγουστον τοῦ 1945, οἱ καπνέμποροι ἠγόρασαν τὰ καπνὰ μὲ 4½, δηλαδὴ μὲ 45, δηλαδὴ δεκαπλάσιον τοῦ δολλαρίου....

§116Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὁ κ. συνάδελφος ἀγωνίζεται ἀπεγνωσμένως νὰ μεταδώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σύγχυσιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὁ ἴδιος κατέχεται, τὴν δεινήν, τὴν τραγικὴν σύγχυσιν....

§117Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Διότι σεῖς κατέχεσθε ἀπὸ τὴν γνώμην νὰ εὐνοήσετε τοὺς καπνεμπόρους εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν.

§118ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὰ εἶναι δημοκοπίαι.

§119Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Δὲν εἶναι δημοκοπίαι, εἶναι πραγματικότης.

§120Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἔχετε ὑπομονὴν καὶ θὰ πάρετε τὴν ἀπάντησιν καὶ εἰς αὐτὸ ποῦ εἶναι ἰδική σας προσπάθεια, ἀντίθετα μάλιστα καὶ πρὸς τὸν νόμον. Λοιπόν, ἀκούσατε μερικὰς ἀπὸ τὰς τιμὰς ἀσφαλείας. Εἴπαμε 2.800 τὸ μαξούλι, μῆνα Μάρτιον, Κομοτινῆς 2.800–5.000 δηλαδὴ πρὸ τῆς τιμῆς ἀσφαλείας, μῆνα Ἀπρίλιον 2.500–3.500 δηλαδὴ μετὰ τὴν διατίμησιν. Ἐπίσης Ξάνθης Μάρτιος 4.000–6.000, Ἀπρίλιος μετὰ τὴν τιμὴν ἀσφαλείας 3.400–5.100 καὶ οὕτω καθεξῆς....... ........ (ἀναγινώσκει) ........ Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἄρσιν τῆς τιμῆς ἀσφαλείας, παραδόξως παρατηρεῖται ἄνοδος τῶν τιμῶν, οὕτω Δράμα Ἀπρίλιον 6.000–6.200. Μαΐου μετὰ τὴν ἄρσιν 7.000– 7.300. Γεγονὸς μαρτυροῦν, ὅτι ἡ τιμὴ ἀσφαλείας ὡς εἶχε θεσπισθῆ, οὐδεμίαν εἶχε ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς διαμορφώσεως τῶν τιμῶν. Λοιπὸν αὐτὴ ἦτο, κύριοι, ἡ τιμὴ ἀσφαλείας καὶ τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ σωστικὸν τῆς παραγωγῆς, κατὰ τὸν κ. συνάδελφον, τὸ ὁποῖον ἐξεπέμφθη ὑπ’ αὐτοῦ τέσσαρας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Ἀλλ’ ἐπικρινόμεθα ὅτι ἠκολουθήσαμεν καὶ ἕνα ἄλλον κακὸν δρόμον, τὸν δρόμον τῆς χρηματοδοτήσεως τοῦ καπνεμπορίου, τὸν ὁποῖον κακὸν δρόμον εἶχε χαράξει ὁ κ. Βαρβαρέσσος. Καὶ ἐπικρινόμεθα ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι εἴχομεν ἐνώπιόν μας ἕνα τετράμηνον μόνον χρονικὸν διάστημα μέχρι τοῦ χρόνου ἐκείνου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἔπρεπε καὶ πρέπει νὰ φύγουν τὰ ἀποθέματα καπνῶν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐπικρινόμεθα παρ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχοντες ἕνα ὁλόκληρον ἔτος πρὸ αὐτῶν, οὐδὲν ἔπραξαν. Καὶ μᾶς λέγουν, ὅτι ἠκολουθήσαμεν αὐτὸ τὸ κακὸν μέτρον τῆς χρηματοδοτήσεως τοῦ καπνεμπορίου. Κύριοι, τὸ μέτρον τῆς χρηματοδοτήσεως τοῦ καπνεμπορίου δὲν γνωρίζω ὑπὸ ποίας συνθήκας καὶ διὰ τίνας πολιτικοὺς σκοποὺς τὸ καθιέρωσεν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ὀφείλομεν ὅμως νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι, ὡς μέτρον ἀναζωογονήσεως, κινητοποιήσεως τοῦ καπνοῦ, ἦτο ἓν μέτρον ὀρθόν, διότι καὶ τὸ ἐμπόριον ἐκινητοποίει, ἀλλ’ ἀνεζωογόνησε σπουδαιότερον τὴν καπνοπαραγωγήν, ἡ ὁποία εἶχεν ἀπονεκρωθῆ καὶ ἐκινητοποίει καὶ τὴν καπνεργασίαν, ἡ ὁποία εὑρίσκετο εἰς ἀπελπιστικὴν ἀνεργίαν. Τὸ μέτρον ὅμως αὐτὸ ἦτο δυστυχῶς ἀτελὲς καὶ ἡ ἀτέλειά του συνίστατο εἰς τὸ ὅτι, πρῶτον δὲν ἐγκαθίδρυε κανένα ἔλεγχον τῆς διαθέσεως τῶν χορηγουμένων πιστώσεων, δὲν περιεῖχεν ἕνα ἔλεγχον διασφαλίζοντα τὰ δανειζόμενα χρήματα ἀπὸ ἐκτροπήν των εἰς ἄλλην διάθεσιν πλὴν τῶν καπνῶν, εἰς ἄλλην ἐπικερδῆ διάθεσιν. Καὶ τοῦτο παρετηρήθη καὶ κατηγγέλθη ὑπό τινος τῶν συναδέλφων.

§121Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὰ χρήματα αὐτὰ παρεχωροῦντο ἀπὸ τὴν Τράπεζαν καὶ ἔπρεπε νὰ παρακολουθοῦντα ἀπ’ αὐτήν.

§122Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον εἶχε καὶ τὸ ἄλλο τὸ ἐλαττωματικόν, ὅτι δὲν διησφάλιζε καὶ τὸν παραγωγὸν ἀπὸ ἐνδεχομένην ἐκμετάλλευσιν τοῦ ἐμπορίου καὶ τοιαύτας ἐκμεταλλεύσεις ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Σερρῶν πλείστας ὅσας κατήγγειλε.

§123Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ἐκάμαμε τὸν νόμον 1073. Ἐφαρμόσατέ τον λοιπόν.

§124Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἔχετε ὑπομονὴν καὶ θὰ ἀκούσετε καὶ διὰ τὸν νόμον σας αὐτόν. Ἐὰν παραλλήλως πρὸς αὐτὸν ἐγένετο ἕνας ὀργανισμὸς καὶ ἐχρησιμοποιεῖτο ὡς ἀσφαλιστικὴ δικλὶς καὶ ὡς φραγμός, τότε βεβαίως τὸ μέτρον θὰ ἦτο πληρέστερον. Δυστυχῶς ὅμως εἰς τὰς δύο αὐτὰς ἀνωμαλίας προσετέθη καὶ τὸ κακὸν τῆς διολισθήσεως τῆς δραχμῆς, τῆς νομισματικῆς ἀσταθείας καὶ τῆς κατόπιν ἀναπροσαρμογῆς τοῦ νομίσματος, ὁπότε ὁ δυστυχὴς καπνοπαραγωγός, παραδίδων τὸ ἐμπόρευμά του σήμερον, ἔβλεπεν αὔριον ὅτι τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν, ἐξεμηδενίζετο σχεδὸν ἔναντι τῆς ἀγορᾶς εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης. Ἐνῷ ὁ ἔμπορος λαμβάνων τὸ προϊόν, ἐλάμβανεν ἀξίαν πολλαπλασίαν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν εἶχε. Ταὐτοχρόνως δὲ ἐξηνεμίζετο καὶ τὸ πρὸς τὸν δανειστὴν χρέος του. Αὐτά, κύριοι, ὑπῆρξαν τὰ ἄτοπα, ἐν ὀλίγοις, τοῦ μέτρου. Ἐκ τῶν ἀτόπων αὐτῶν καὶ τῶν κακῶν αὐτῶν δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχε καὶ ἐχειρίζετο τὸ ζήτημα, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, οὐδὲν ἦρε, διότι ὄχι μόνον τὴν χρηματοδότησιν ἐξηκολούθησεν, ἀλλὰ καὶ τὴν νομισματικὴν ἀναπροσαρμογήν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε, τὴν ἔκαμεν ἀγνοήσασα τὸ ζήτημα αὐτό, τῶν ἀδικηθέντων. Ὁ κ. συνάδελφος ἐπικαλεῖται τὸν νόμον 1073. Τί λέγει ὁ νόμος 1073; Ὅτι παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ παρομοίων γενικῶν περιπτώσεων τοιούτου δανεισμοῦ νὰ ἐπιβάλῃ μίαν φορολογίαν. Εἶναι βεβαίως καὶ ἡ φορολογία μία ἔννοια κοινωνικῆς δικαιοσύνης, ἔχει ἕνα κοινωνικὸν περιεχόμενον. Ἀλλά, κύριοι, τώρα, εἶναι αὐτὸ δυνατὸν νὰ ὀνομάζεται ἀναπροσαρμογή; Πρὸς Θεοῦ, ἀναπροσαρμογὴ κατὰ κοινὴν ἀντίληψιν τί σημαίνει; Σημαίνει κατανομὴν ἀδικίας ἢ κατανομὴν δικαιοσύνης, διὰ νὰ μὴ τὰ πάρῃς ὅλα ἐσύ, θὰ πάρω καὶ ἐγὼ ὀλίγα, ὁ ὁποῖος δικαιοῦμαι. Βλέπετε πουθενὰ εἰς τὸν νόμον αὐτὸν τοιαύτην δικαίωσιν τῶν παραγωγῶν; Ἀντιθέτως ἐπιβάλλεται μία φορολογία, ἡ ὁποία δὲν ξεύρω κατὰ ποίαν κλιμάκωσιν θὰ εὑρεθῇ εἶναι ἀδιάφορον, καὶ τῆς ὁποίας φορολογίας τὸ προϊὸν εἰσάγεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ διατίθεται διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς Χώρας. Ἑπομένως εἶναι, κύριοι, κατὰ στοιχειώδη λογικὴν ἀντίληψιν αὐτὸ ἀναπροσαρμογὴ τιμῶν, δικαιώνουσα τὴν παραγωγήν; Δὲν τὸ πιστεύω. Ἴσως νὰ ὑπάρχουν οἱ πιστεύοντες ὅτι εἶναι ἀναπροσαρμογή, ἐγὼ πάντως τοῦτο δὲν δύναμαι οὔτε νὰ τὸ ἐννοήσω κἄν. Καὶ δὲν περιορίζεται ἡ κατηγορία εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Μᾶς λέγουν· σᾶς ἀφίσαμεν ἕνα νόμον συγκεντρώσεως, ὀργανισμοῦ τοῦ καπνοῦ, τὸν ὁποῖον, ἀντὶ νὰ χρησιμοποιήσετε, τὸν ἠγνοήσατε. Ποῖος εἶναι ὁ νόμος αὐτός, κύριοι; Ὁ νόμος αὐτός, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὁ ὁποῖος ἐξεδόθη πέντε ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ἕνα προεκλογικὸν πυροτέχνημα, εἶναι ἕνας νόμος, εἰς τὸν ὁποῖον οὔτε οἱ ἴδιοι ποτὲ ἐπίστευσαν, ἕνας νόμος, τὸν ὁποῖον οὔτε οἱ ἴδιοι ἠθέλησαν ποτὲ νὰ ἐφαρμόσουν καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν δὲν ἐξέδωσαν καμμίαν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν προέβλεπεν ὁ νόμος, διὰ νὰ θέσουν τὸν νόμον αὐτὸν εἰς ἐφαρμογήν.

§125Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐρωτήσατε τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου σας διὰ τὸ ζήτημα αὐτό.

§126Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὅταν ὁ ἀξιότιμος κ. Σίδερης, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐξέδωσε τὸν νόμον 207 καὶ εἶχε σταθερὰν ἀπόφασιν νὰ τὸν ἐφαρμόσῃ, ὄχι μόνον τὸν ἐξέδωσεν, ἀλλὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἐξέδωσε καὶ τὰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἔθετον εἰς ἐφαρμογὴν τὸν νόμον αὐτόν. Ἔτσι ἐφαρμόζονται, κύριε Βοραζάνη, οἱ νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα καὶ δὲν μένουν εἰς τὰ συρτάρια, διὰ νὰ ἐπιδεικνύωνται ὡς πολιτικὰ προγράμματα προεκλογικά. Μᾶς λέγουν, λοιπόν, ὅτι εἶχαν ἕτοιμον τὸν νόμον αὐτόν, νόμον ὁ ὁποῖος ἐπὶ πλέον δὲν ὁρίζει οὔτε τὸ μέσον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ γίνωνται αἱ ἀγοραί, διότι τί λέγει ὁ νόμος αὐτός; Ὅτι ὁ ὀργανισμὸς ὅπως τὸν ἐχαρακτήρισεν ὁ ἴδιος ὁ κ. συνάδελφος ἦτο ἁπλῶς διακοσμητικός. Διάκοσμος ὁ Νόμος!! Ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς ἀπὸ τὸν ὁποῖον ὤφειλε νὰ πηγάζῃ πᾶν δικαίωμα, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ὤφειλε νὰ ἐκπέμπηται ὅπως ὁ μηχανισμός, ἡ κίνησις καὶ ἡ πνοή, εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, αὐτὸς ὁ ὀργανισμὸς ἦτο διακόσμησις, δηλαδὴ προωρισμένος νὰ τέρπῃ τὸν βλέποντα αὐτόν.

§127Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Δὲν μοῦ κάμνει κἄν ἐντύπωσιν δι’ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, διότι δὲν ἔχετε κἄν συνεννοηθῆ μὲ τὸν ἁρμόδιον Διευθυντήν σας ἐπὶ τῆς Γεωργίας διὰ νὰ σᾶς ἐνημερώσῃ ἐπὶ τῶν πραγμάτων.

§128Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Καὶ τί λέγει ὁ νόμος αὐτός, ποῦ δὲν τὰ γράφει ὁ ἴδιος, ἀλλὰ τὰ ξεύρει ὁ Διευθυντής; Ὁ τρόπος τῆς συγκεντρώσεως θὰ κανονισθῇ δι’ ἀποφάσεως προτεινομένων τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων ἐὰν εἶναι ἱκαναὶ πρὸς τοῦτο. Ἐὰν δὲν εἶναι ἱκανοὶ πρὸς τοῦτο, τὶ θὰ ἐγίνετο; Τότε λέγει ὁ κ. συνάδελφος θὰ ἀπευθυνθῶμεν πρὸς τὸ ἐμπόριον καὶ εἶχε κατὰ νοῦν νὰ χρησιμοποιήσῃ τοὺς ἐμπόρους καὶ ἐνῷ ταῦτα ἐφρόνει, ἀπήλειψεν ἀπὸ τὸν προηγούμενον νόμον τὴν διάταξιν ἀκριβῶς καὶ μόνον ἐκείνην, ἡ ὁποία τοῦ ἐπέτρεπε νὰ χρησιμοποιήσῃ αὐτούς. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, κύριοι, ὅτι ἐγὼ ὅταν εἶδα τὴν διάταξιν αὐτὴν ἐπίστευσα ὅτι ὁ τότε κ. Ὑπουργὸς μετὰ μελέτην ἴσως εὗρεν ὅτι ἡ χρησιμοποίησις τῶν ἐμπόρων εἰς ἓν ἔργον τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς ἦτο ἐναντίον τῶν συμφερόντων των, διότι οἱ ἔμποροι δὲν θὰ θελήσουν ποτὲ νὰ ὑποκατασταθοῦν ἀπὸ ἕνα ὀργανισμόν, δὲν ἦτο συμφέρουσα καὶ τοὺς κατήργει. Ἐπίστευα ὅτι αὐτὸ εἶχε κατὰ νοῦν νὰ κάμῃ. Καὶ κατ’ ἐμαυτὸν ἔλεγα ὅτι ἐπίστευσε, διότι ἐγὼ καὶ ἐξακολουθῶ νὰ πιστεύω, ὅτι παρ’ ὅλη τὴν καλὴν θέλησιν τὴν ὁποίαν ἀποδίδει εἰς τὸ ἐμπόριον ὁ κ. συνάδελφος ὅτι δὲν θὰ ἦτο τὸ χρήσιμον ὄργανον τὸ ἐμπόριον νὰ ὑποβοηθήσῃ μίαν τοιαύτην προσπάθειαν. Ἴσως ἐν καλῇ πίστει. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὅταν ὁ μὲν ὀργανισμὸς ἦτο διάκοσμος οἱ ἔμποροι δὲν περιλαμβάνοντο εἰς τὸν νόμον διότι δὲν ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθοῦν, οἱ συνεταιρισμοί, ἴσως, ὅπως ἀσφαλῶς ἀπεδείχθη, δὲν ἦσαν προετοιμασμένοι διὰ τοιοῦτον βάρος, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τί θὰ ἔκαμνεν ὁ ὀργανισμός; Καὶ τὸν ὀργανισμὸν αὐτὸν μᾶς ἐπικρίνουν διατὶ ἡμεῖς δὲν σπεύσαμε νὰ τὸν ἐφαρμόσωμεν. Ἀλλ’ ἐρωτῶ ἐὰν εἴχατε κατὰ νοῦν καὶ ἂν εἴχατε πιστεύσῃ ὅτι ἕνας τοιοῦτος ὀργανισμὸς ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ καὶ ὄχι ὅπως ἡμεῖς τὸν πιστεύομε καὶ θὰ τὸν ἰδῆτε μετ’ ὀλίγον φερόμενον ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν, διατὶ πρὸ ἑνὸς ἔτους ὅταν ἀναλάβατε τὴν ἀρχὴν καὶ εἴχατε ἓν ἔτος ὁλόκληρον ἐνώπιόν σας δὲν σπεύσατε νὰ κάμετε τὸν ὀργανισμὸν αὐτὸν οὕτως ὥστε νὰ συμπληρώσετε τὴν ὀργάνωσίν του ἐγκαίρως καὶ ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς νὰ σᾶς χρησιμεύσῃ πρὸς λειτουργίαν τῆς τιμῆς ἀσφαλείας τὴν ὁποίαν ἠθέλατε ἀπὸ τότε ὡς λέγετε νὰ θέσετε εἰς ἐφαρμογήν; Ἀλλὰ δὲν τὸν εἴχατε πιστεύσῃ. Ἡμεῖς δὲ ὅταν εὑρέθημεν πρὸ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐν τούτοις δὲν τὸν ἐθέσαμεν ἀσυζητητὶ κατὰ μέρος, ἡμεῖς τὸν ἐξητάσαμε, ἀπετάνθημεν καὶ πρὸς τὸν ἴδιον ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπε δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἔργον αὐτό, ἀπετάνθημεν πρὸς τὰς ἑνώσεις αἱ ὁποῖαι, πλὴν μιᾶς ἡ ὁποία μᾶς εἶπε θὰ προσπαθήσωμεν, ὅλαι αἱ ἄλλαι μᾶς εἶπον ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ κάμωμε τίποτε. Ἡμεῖς ἐξητάσαμε καὶ τὸ παρελθόν, ὅταν εἰς τὸ παρελθὸν ἐπεχείρησε τὸ Κράτος νὰ κάμῃ συγκέντρωσιν καπνοῦ πρὸ ποίας καταστάσεως εὑρέθη. Ὅταν ἔγινε τὸ πρῶτον ἡ συγκέντρωσις ἐπὶ Πρωθυπουργίας τοῦ ἀειμνήστου Βενιζέλου, ὁ νόμος ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη τὴν 23ην Σεπτεμβρίου 1931 δὲν ἐτέθη ἀμέσως εἰς ἐφαρμογήν, ἀλλ’ ἤρξαντο αἱ ἀγοραὶ τὴν 5ην Δεκεμβρίου 1931, καὶ πότε ἔληξαν; Τὴν 31 Μαρτίου 1932. Δηλαδὴ ἐχρειάσθη διάστημα τριῶν μηνῶν διὰ τὴν ὀργάνωσιν, τεσσάρων μηνῶν διὰ τὰς ἀγορὰς καὶ ἓξ ἄλλων μηνῶν διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν. Καὶ ποίου ποσοῦ; 5.063.000 ὀκάδων. Τώρα πρόκειται περὶ ὀργανισμοῦ ὁ ὁποῖος θὰ συγκεντρώσῃ 15.000.000 καὶ ἄνω ὀκάδας καὶ ὄχι μὲ τὰς συγκοινωνιακὰς συνθήκας τὰς τότε, ὄχι μὲ τὰ μέσα ποὺ ὑπῆρχον τότε, τῶν ἀποθηκῶν, τοῦ σπάγγου, τῆς λινάτσας, μὲ τιμὰς εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης εὐσταθεῖς. Αἱ συνθῆκαι τῆς ἀγορᾶς, μεταφορᾶς στεγάσεως τῶν καπνῶν ἦσαν ἴδιαι μὲ τὰς σημερινάς; Μετὰ τὸ 1932 εὑρέθη πάλιν τὸ Κράτος εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμῃ μίαν ἄλλην συγκέντρωσιν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, τὴν συγκέντρωσιν αὐτὴν τὴν ἔκαμε δυνάμει τοῦ Νόμου 5967 τοῦ 1933. Λοιπὸν ἡ ἐργασία αὐτὴ ἀπὸ τὸν Δεκέμβριον ποὺ ἐξεδόθη ὁ νόμος κατέληξε νὰ ἀρχίσουν αἱ ἀγοραὶ τὴν 18 Μαΐου καὶ νὰ συμπληρωθοῦν κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον. Ἡ δὲ ἐπεξεργασία νὰ συμπληρωθῇ τὸ ἑπόμενον ἔτος. Ὅταν λοιπόν, κύριοι, ἡμεῖς εἴχομεν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐπισήμους αὐτὰς διαπιστώσεις τὰς ὑπηρεσιακάς, βεβαίως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμωμεν τὸ ἅλμα εἰς τὸ κενὸν καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι αὐτὸν τὸν ἀμελέτητον νόμον τὸν διακοσμητικὸν τὸν θέτομεν εἰς ἐφαρμογήν. Ἀλλὰ καὶ ἂν τὸν ἐθέταμεν εἰς ἐφαρμογὴν ποῖον θὰ ἐξυπηρετούσαμεν; Ποῖον εἶναι, κύριοι, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ ἡμᾶς; Τὸ ζήτημα εἶναι τῆς ἐξασφαλίσεως καλῆς τιμῆς διὰ τὰ καπνὰ τὰ εὐγενῆ τὰ πρώτης ποιότητος καὶ ἰδιαιτέρως τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης. Καὶ ἀσφαλίζονται αὐτὰ διὰ τῆς συγκεντρώσεως ὅλων τῶν καπνῶν τῶν 15 ἑκ.; Ὄχι, δὲν διασφαλίζονται. Ἀντιθέτως θὰ φέρωμεν τοὺς συνεταιρισμούς, τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις εἰς τὸ ἀδιέξοδον νὰ βαρύνωνται μὲ τὴν κατακραυγὴν τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου ὁ ὁποῖος θὰ τοὺς ἔλεγε «μᾶς ἐπῆρες τὰ καπνά μας καὶ δῶσε μας τὰ λεπτά μας» διότι οἱ καπνοπαραγωγοὶ θὰ ἐλάμβανον κατὰ τὸν νόμον μέρος τῆς ἀξίας τοῦ καπνοῦ των, ὅπως μᾶς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ ὅταν τὰ καπνὰ θὰ ἐπωλοῦντο, ἐὰν τυχὸν προέκυπτε κέρδος, τὸ κέρδος αὐτὸ θὰ τοὺς διενέμετο. Ἄν προέκυπτε ζημία, τὶ θὰ ἐγίνετο; Οὐδεμίαν πρόβλεψιν ἔχει ὁ νόμος περὶ ζημίας, θὰ ἐβάρυνεν ἀσφαλῶς τοὺς παραγωγούς. Αὐτὸ ἦτο τὸ μέτρον. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ μέτρον ἐπερωτώμεθα ἡμεῖς διατὶ δὲν προέβημεν. Καὶ ἐπὶ πλέον τὶ ἄλλο θὰ ἐκερδίζαμεν διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ; Ὄχι μόνον ἠξεύρομεν τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις, τὰς ὁποίας ἡμεῖς θέλομεν νὰ προστατεύσωμεν ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ, διότι ἐπ’ αὐτῶν προώρισται νὰ στηριχθῇ ἡ γεωργικὴ ἐξέλιξις τῆς χώρας, ἀντιμετώπους τῶν παραγωγῶν καὶ νὰ τοὺς ἐπωμίσωμεν ἕνα βάρος δυσβάστακτον καὶ τὴν ἐνδεχομένην κατακραυγὴν διὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἦσαν ὑπεύθυνοι. Ἀλλὰ καὶ τὶ θὰ ἐπετυγχάναμεν κύριοι, ἀφοῦ δὲν θὰ ἐπετυγχάναμεν τιμὰς ἱκανοποιητικάς, ἀφοῦ θὰ προσεκρούαμεν πρὸ τοῦ αὐτοῦ ἀδιεξόδου; Μήπως θὰ ἐπετυγχάναμεν τοὐλάχιστον τὴν ἐξαγωγὴν τῶν καπνῶν; Ὄχι ἁπλῶς θὰ ἐπετυγχάναμεν τὴν μεταβολὴν στέγης τοῦ καπνοῦ. Ἀντὶ νὰ εἶναι ὑπὸ τὴν στέγην τὴν προσωρινὴν τοῦ καπνοπαραγωγοῦ, θὰ ἦσαν ὑπὸ τὴν στέγην τοῦ συνεταιρισμοῦ. Ὅταν λοιπόν, κύριοι, εὑρέθημεν πρὸ αὐτοῦ τοῦ ἀδιεξόδου ἐσκέφθημεν ὅτι δύο τινα εἶναι· ἢ ἂν ἠμπορούσαμε νὰ κάμωμεν ὀργανισμὸν ζωντανὸν καὶ ἱκανὸν νὰ λειτουργήσῃ ἢ ἐὰν δὲν ἠμποροῦμε νὰ τὸν κάμωμεν καὶ δὲν μᾶς ἐπέτρεπεν ὁ χρόνος, ἔπρεπε νὰ εὕρωμεν ἕνα ἄλλο μέσον νὰ θέσωμεν εἰς ἐφαρμογήν. Νὰ πληρώσωμεν τὸ κενὸν μεταξὺ τῆς τιμῆς τὴν ὁποίαν ἐπέτυχεν ὁ παραγωγὸς ἐκλεκτῶν ποιοτήτων ἀπὸ τὸν ἔμπορον καὶ τῆς τιμῆς ἀσφαλείας, τῶν τιμῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἦσαν αἱ τιμαὶ τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ πάρῃ ὁ παραγωγός. Καὶ εἰς τὸ μέτρον αὐτό, ὅπως σᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, ἤχθημεν καὶ αὐτὸ τὸ ἀπεφασίσαμεν. Ἀλλὰ κύριοι, μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου τερματίζεται βέβαια τὸ ζήτημα τῶν μέτρων τῆς προσωρινῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς καταστάσεως. Ἔχομεν ὅμως καὶ τὸ ζήτημα τῆς γενικωτέρας ἀντιμετωπίσεως, τῆς χαράξεως μιᾶς σταθερωτέρας καὶ μονίμου ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ πολιτικῆς τοῦ Κράτους μελλοντικῶς. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, ἡμεῖς μελετήσαντες ὅλην τὴν ἱστορίαν τοῦ καπνικοῦ ζητήματος, ὅλα τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν μετὰ μακρὰν μελέτην καὶ μετὰ ἀντικειμενικὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος ἐν τῷ παρελθόντι, χωρὶς νὰ ἀποβλέψωμεν ὑπὸ ποίων Κυβερνήσεων ἐθεσπίσθησαν τὰ μέτρα αὐτά, ἐσκέφθημεν ὅτι τὰ χρήσιμα ἐκ τῶν μέτρων αὐτῶν πρέπει βαθμιαίως καὶ μεθοδικῶς νὰ τὰ ἐπαναφέρωμεν εἰς ἰσχὺν καὶ ἐφαρμογήν. Καὶ ταῦτα εἶναι προσπάθεια πρὸς τὴν ποιοτικὴν βελτίωσιν καὶ τὴν ποσοτικὴν ἀνάπτυξιν τῆς παραγωγῆς ἐσωτερικῶς. Ἀλλὰ ρύθμισις τῆς ἐσωτερικῆς παραγωγῆς σημαίνει ταυτοχρόνως καὶ ρύθμισιν καὶ προσαρμογὴν τῆς τιμῆς. Προσαρμογῆς τῆς τιμῆς ὄχι μόνον πρὸς τὰς διεθνεῖς ὑπαγορεύσεις ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰς τιμὰς τῶν γειτονικῶν χωρῶν, μείωσις δηλαδὴ τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς. Μείωσις ὅμως τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς σημαίνει μεγαλυτέραν συμμετοχὴν τῆς καπνοπαραγωγικῆς οἰκογενείας ὄχι μόνον εἰς τὴν καλλιέργειαν καὶ συγκομιδὴν τοῦ καπνοῦ ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν αὐτοῦ. Ἀλλὰ ἡ τοιαύτη συμμετοχὴ τοῦ καπνοπαραγωγοῦ σημαίνει ὄχι μόνον ἐξασφάλισιν τῶν ἐφοδίων τῶν γεωργικῶν ἀλλὰ καὶ ἐξασφάλισιν στεγαστικῶν αὐτοῦ καὶ ὄχι μόνον αὐτοῦ ἀλλὰ καὶ στέγης διὰ τὰ προϊόντα του. Διότι εἶναι γνωστὸν πόσον εὐπρόσβλητον, πόσον εὐαίσθητον εἶναι τὸ προϊὸν αὐτό. Ἄνευ ἐξασφαλίσεως στέγης δὲν εἶναι δυνατὴ καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη σοβαρὰ συζήτησις περὶ βελτιώσεως τῆς ποιότητος τοῦ καπνοῦ, ἀλλ’ οὔτε καὶ περὶ αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς αὐτοῦ. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἐξετασθοῦν παραλλήλως καὶ συνδυασμένως καὶ τὰ δύο αὐτὰ ζητήματα. Ἀλλὰ καὶ ἕτερον ζήτημα προκύπτει. Ρύθμισις τιμῶν δὲν εἶναι δυνατὴ ἂν δὲν εἶναι ἀπηλλαγμένη τῆς ἐπιδράσεως τῶν ἐργατικῶν ἐξόδων. Μὲ τὴν ἀστάθειαν καὶ τὴν ρευστότητα τῶν συνθηκῶν δὲν εἶναι δυνατὸν σοβαρῶς νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ εὐσταθείας ἐργατικῶν ἐξόδων. Ἡ ἁπλούστευσις τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ καπνοῦ ὅσον καὶ ἂν ἀντενδείκνυται, κατὰ τὴν γνώμην ὅλων τῶν χειριζομένων τὸν καπνόν, διὰ τὴν διατήρησιν τῆς καλῆς ποιότητος καὶ διὰ τὴν ἐμφάνισιν αὐτοῦ, δυστυχῶς εἶναι μία ἀξίωσις, μία ὑπαγόρευσις σήμερον τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς, εἰς τὴν ὁποίαν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ὑποκύψωμεν. Εἶναι λοιπὸν ἐπιβεβλημένη καὶ ἡ ἁπλούστευσις τῆς ἐπεξεργασίας. Καὶ αὐτὴ ἐπιτείνει τὸ ἐργατικὸν ζήτημα. Ἔχομεν λοιπὸν ὑποχρέωσιν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ τοῦτο καὶ θὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν διὰ τῆς αὐξήσεως, διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς καὶ διὰ τῆς ἐπιδιώξεως τῆς ἀσφαλεστέρας ἐξαγωγῆς αὐτοῦ. Ἵνα ἱκανοποιήσωμεν τὸν ἐργατικὸν κόσμον καὶ δώσωμεν εἰς αὐτὸν ἕνα βιοτικὸν ἐπίπεδον ἄξιον τοῦ συγχρόνου βίου, πρέπει νὰ φροντίσωμεν καὶ θὰ φροντίσωμεν νὰ δώσωμεν παραλλήλως εἰς αὐτὸν καὶ ὅλα τὰ μέσα τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης εἰς μικροτέρας τιμάς, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβάλωμεν ἀξίωσιν ἐπαρκείας τοῦ ἐργατικοῦ ἡμερομισθίου οὔτε κατὰ μείζονα λόγον μειώσεως αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐνῷ ἐπιδιώκομεν καὶ θὰ ἐπιδιώξωμεν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν δεδομένων νὰ χαράξωμεν τὴν πολιτικὴν τοῦ μέλλοντος τὴν Κυβερνητικήν, τῆς βελτιώσεως καὶ αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς, ἔχομεν ὑποχρέωσιν ταὐτοχρόνως νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸν παραγωγὸν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος του. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ μεταπολεμικῶς ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος νὰ ζῇ μὲ τὴν ἀμφιβολίαν καὶ τὴν ἀβεβαιότητα τῆς διαθέσεως τοῦ προϊόντος του. Πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ στηρίζεται. Πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν βάσιν ὡς οἷον τε σταθερὰν ἐξασφαλίζουσαν τοὺς κόπους καὶ τὴν ἐργασίαν του ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ κάμνῃ τοὺς οἰκονομικοὺς ὑπολογισμούς του. Ἐὰν δὲν θέσωμεν αὐτὴν τὴν βάσιν, ἡ πολιτική μας θὰ εἶναι ἐλλιπής, θὰ εἶναι ἀσταθής. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ θέσωμεν μίαν τοιαύτην βάσιν. Καὶ τὴν βάσιν αὐτὴν θὰ θέσωμεν, κύριοι, ὅταν, ὅλοι οἱ εὑρισκόμενοι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀνεξαρτήτως κομματικῶν ἀποχρώσεων, δώσωμεν χεῖρα ἀμοιβαίας βοηθείας διὰ νὰ συζητήσωμεν σοβαρῶς καὶ χαράξωμεν τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν θὰ ἐφαρμόσωμεν σήμερον ἡμεῖς ἀλλὰ θὰ κληθῆται νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν ἰδίαν αὐτὴν καὶ ἡ ἄλλη πτέρυξ ὅταν θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἐὰν δὲν χαράξωμεν μίαν τοιαύτην εὐσταθῆ πολιτικήν, μίαν τοιαύτην πολιτικὴν ἀμοιβαίας ἐμπιστοσύνης καὶ ἡ ὁποία θὰ ἄρῃ ἀπὸ τὴν ψυχὴν τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου τὴν ἀβεβαιότητα καὶ τὴν ἀμφιβολίαν ὅτι τὸ προϊόν του θὰ ξεύρῃ πότε θὰ τὸ πωλήσῃ καὶ δὲν θὰ περιμένῃ πότε θὰ πάρῃ πλασματικὰ δάνεια ἀπὸ τὴν Τράπεζαν διὰ νὰ ζήσῃ! Ἔ, τότε, κύριοι, ἂν δὲν ἐξασφαλίσωμεν τοῦτο κτίζομεν ἀσφαλῶς ἐπὶ τῆς ἄμμου. Ἀλλὰ ἐλπίζομεν ὅτι ἡ πολιτική μας αὐτή, καὶ ἡ προοπτικὴ τῆς ἀσφαλοῦς διαθέσεως τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν θὰ εὕρῃ ἀπήχησιν εὐμενῆ, ὄχι μόνον εἰς τὰς χώρας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἐν τῷ παρελθόντι ὑπῆρξαν καταναλώτριαι τοῦ Ἑλληνικοῦ καπνοῦ, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς μεγάλας συμμάχους χώρας καὶ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι δὲν κατηνάλισκον Ἑλληνικὸν καπνόν. Ἔχομεν δεδομένα νὰ πιστεύωμεν ὅτι αἱ τοιαῦται κρούσεις μας, ὅπως σᾶς εἶπε χθὲς καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εὗρον εὐμενῆ κατανόησιν καὶ εἰλικρινῆ ἀνταπόκρισιν ἐκ μέρους αὐτῶν. Καὶ πιστεύομεν ὅτι, πλὴν τῶν ποσῶν ποὺ ἔχομεν ἤδη διαθέσει ὄχι μόνον θὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰς ἀγορὰς τὰς ὁποίας προπολεμικῶς κατείχομεν ἀλλὰ θὰ ἐπεκτείνωμεν αὐτὰς διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ γνωστοποιήσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἀνακοινώσω εἰς αὐτὴν ὅτι καὶ αἱ πλεῖσται τῶν ἄλλων χωρῶν καὶ τῆς Ἀργεντινῆς συμπεριλαμβανομένης καὶ σήμερον, κύριοι, ἕνας μεγάλος οἶκος τῆς Ἀγγλίας, διαπραγματεύονται Ἑλληνικὰ καπνὰ διὰ νὰ τὰ εἰσαγάγουν ἐκεῖ. Ἔχομεν λοιπὸν τὴν βεβαιότητα ὅτι θὰ μᾶς παρασχεθῇ ἡ εὐχέρεια ὄχι μόνον νὰ ἐπανακτήσωμεν τὰς παλαιὰς ἀγορὰς ἀλλὰ νὰ ἀποκτήσωμεν καὶ νέας καὶ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος μας. Πιστεύομεν ὅτι οἱ Μεγάλοι ἡμῶν Σύμμαχοι, οἱ ὁποῖοι μὲ τόσην μεγαλοψυχίαν ἀντιμετωπίζουν τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν καὶ ἀνασυγκρότησιν ὄχι μόνον τῶν συμμάχων χωρῶν ἀλλὰ καὶ αὐτῶν τῶν ἐχθρικῶν πρὸς αὐτούς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρίδουν τὸ δίκαιον αὐτὸ αἴτημα τῆς Ἑλλάδος, μιᾶς χώρας ἡ ὁποία ἔμεινε πιστὴ παρὰ τὸ πλευρὸν αὐτῶν μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς καὶ ἡ ὁποία προσέφερε ἑαυτὴν ὁλοκαύτωμα εἰς τὸν κοινὸν ἀγῶνα. Δὲν ζητοῦμε, κύριοι, ἀπὸ αὐτοὺς τίποτε διάφορον ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ κάνουν πρὸς αὐτοὺς τοὺς ἐχθρούς των. Δὲν ζητοῦμεν ἀπὸ αὐτούς, ἔχοντες βαθείας καὶ ἀνεπουλώτους τὰς ἐκ τοῦ πολέμου πληγάς μας δὲν ζητοῦμεν ἐπίδομα ἀναπηρίας· ζητοῦμεν τὴν οἰκονομικήν μας ἀνόρθωσιν διὰ τῆς ἰδίας μας ἐργασίας καὶ τῶν ἰδίων μας προϊόντων. Δὲν ζητοῦμεν ἀπὸ αὐτοὺς νὰ μᾶς παραχωρήσουν τι διάφορον ἀπὸ ὅ,τι παρέχουν πρὸς τοὺς ἄλλους. Τοὺς ζητοῦμε νὰ γίνουν τρανοὶ καὶ πρόθυμοι ἀγορασταὶ τῶν καπνῶν μας. Καὶ πιστεύομεν ὅτι τὸ δίκαιόν μας αὐτὸ αἴτημα ἔχει εὕρη ἤδη ἀγαθὴν ἀπήχησιν εἰς αὐτούς. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν, κύριοι βουλευταί, τὰ ὁποῖα ἐξέθεσα ἐνώπιόν σας, νομίζω ὅτι σᾶς παρέσχον, καὶ ἐγὼ ὡς καὶ ὁ συνάδελφός μου, πλήρη τὰ στοιχεῖα νὰ κρίνετε ἐὰν ἡ Κυβέρνησις μετ’ εὐσυνειδησίας καὶ εἰλικρινείας ἐπετέλεσε τὸ καθῆκον αὐτῆς πρὸς τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον. Ἡ Κυβέρνησις τῆς ἡνωμένης ἐθνικῆς παρατάξεως, ἐν πλήρει συναισθήσει τῶν εὐθυνῶν καὶ ἐπαγγελιῶν αὐτῆς, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβεν τὴν ἐξουσίαν, ἐπελήφθη ἀμέσως τοῦ καπνικοῦ ζητήματος ὄχι μόνον μετὰ σοβαρότητος καὶ προσοχῆς καὶ ἐν ἀκριβεῖ ἐπιγνώσει τῆς σπουδαιότητος τὴν ὁποίαν ἔχει διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν καὶ ἀνασυγκρότησιν τοῦ τόπου τὸ προϊόν αὐτό, ἀλλὰ καὶ μὲ στοργικὸν ἐνδιαφέρον πρὸς τὴν καπνοπαραγωγικὴν τάξιν τὴν ὁποίαν θεωρεῖ ὡς τὴν σπουδαιοτέραν τάξιν τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου, τὸν ὁποῖον καπνοπαραγωγικὸν κόσμον θεωρεῖ καὶ πιστεύει ἡ Κυβέρνησις ὡς τὸν ἀναμφισβήτητον πρωτοπόρον τῆς σημερινῆς δόξης καὶ τοῦ μεγαλείου τῆς Πατρίδος ἀλλὰ καὶ τῆς μελλοντικῆς εὐρωστίας καὶ προόδου τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§129Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ὑπάρχει ἓν ἐπεῖγον θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἐδόθη ἀπάντησις, οὔτε ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, οὔτε ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Ἀφορᾷ τὰ καπνὰ τὰ ὁποῖα ἠγοράσθησαν πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς τοῦ δολλαρίου μὲ 700–800 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν καὶ παρελήφθησαν ἀπὸ τοὺς καπνεμπόρους. Μετὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τοῦ δολλαρίου, ὅταν τὸ δολλάριον ἀναπροσηρμόσθη μὲ τιμὴν 5.000 δραχμῶν, ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι πρέπει τὸ κέρδος αὐτὸ τὸ ὑπέρογκον, τὸ ὁποῖον περιέρχεται εἰς τοὺς καπνεμπόρους ἐκ τῆς τοιαύτης ἀναπροσαρμογῆς, νὰ φορολογηθῇ καὶ ὑπὸ μορφὴν ἀποζημιώσεων νὰ δοθῇ εἰς τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον. Περιμένομεν μίαν συγκεκριμένην ἀπάντησιν ἐπ’ αὐτοῦ διότι εἶναι περίπτωσις ἀφορῶσα ποσότητα καπνῶν 3 ἑκ. ὀκάδων.

§130Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Θέλω νὰ κάμω μίαν πρότασιν εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω ὅτι τὸ καπνικὸν ζήτημα δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ζήτημα συμπολιτεύσεως καὶ ἀντιπολιτεύσεως. Θὰ πρέπει νὰ τὸ θεωρήσωμεν ὡς πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ ὅλους μας πρὸς ἕνα κοινὸν σκοπὸν καὶ μίαν κοινὴν κατεύθυνσιν. Ἀντὶ νὰ συζητῶμεν ἐπὶ ἐπερωτήσεως ἡ ὁποία παρατείνεται ἤδη ἐπὶ πολλὰς ἑβδομάδας καὶ ματαιώνει καὶ ἄλλας ἐπερωτήσεις, νομίζω ὅτι θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ συμφωνήσῃ ἐπὶ μιᾶς πρακτικῆς προτάσεως, νὰ γίνῃ δηλαδὴ μία διακομματικὴ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ μελετήσῃ ἀπὸ ὅλας τὰς ἀπόψεις τὸ καπνικὸν ζήτημα παραιτουμένων τῶν κυρίων οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι νὰ ἀγορεύσουν διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν ἐπερώτησιν καὶ ἀντεπερώτησιν. Ὅπως DE FACTO διαμορφοῦται ἡ συζήτησις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ διότι ἀπὸ Κυβερνητικῆς πλευρᾶς ἀντεπερωτᾶται ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις καὶ ἡ ὁποία ἐπιτροπὴ θὰ καθορίσῃ μίαν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τηρήσουν πᾶσαι αἱ μέλλουσαι Κυβερνήσεις. Ἐὰν γίνῃ ἀποδεκτὴ μία τοιαύτη πρότασις, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφύγωμεν τὰς μακρηγορίας καὶ τὰς περαιτέρω συζητήσεις καὶ νὰ τερματίσωμεν τὴν συζήτησιν ἀπόψε. Αὐτὴν τὴν πρότασιν ὑποβάλλω ὡς ἔκκλησιν πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§131Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ συσταθῇ μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὸν καλύτερον καθορισμὸν τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. Ἐὰν ἡ ἀντιπολίτευσις δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν δύναται νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις ἀπόψε.

§132Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Βαμβέτσου εἶναι πρακτικωτάτη, ἀλλὰ νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ ἐξαντληθῇ τὸ πρῶτον ἡ συζήτησις. Δὲν εἶναι τίποτε τὸ κακὸν ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀπασχοληθῇ μερικὲς ὧρες ἀκόμη ἢ τὸ συζητήσῃ τὸ ζήτημα εἰς δύο συνεδριάσεις περισσοτέρας ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ζητήματος γενικοῦ, τοσαύτης σημασίας.

§133Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἶναι εἴκοσι ρήτορες ἀκόμη ἐγγεγραμμένοι.

§134Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Εἴκοσι ρήτορες ἀπὸ ἕνα τέταρτο τῆς ὥρας ὁ καθένας.

§135Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Πρὸ τῆς διακοπῆς τῆς συζητήσεως παρακαλῶ νὰ ἔχω μίαν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τὴν ὁποίαν τοῦ ἔκανα πρὸ ὀλίγου ἢ νὰ δηλωθῇ ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ ἀπαντήσῃ.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὸ καπνικὸν κατὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν;

§137ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§138Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀρνεῖται νὰ δώσῃ ἀπάντησιν.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. (Ὥρα 10.00′ μ. μ.).