1946.07.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 34η

Τρίτη 2 Ἰουλίου 1946

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.40′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Μ. Καροῦσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Μ. ΚΑΡΟΥΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Δρόσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§4Γ. ΔΡΟΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Ν. Ζέρβας καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς Βορειοηπειρωτικοῦ ἀγῶνος διαμαρτυρομένης διὰ προσφάτους ἐκτελέσεις Ἀρχιερατικοῦ Ἐπιτρόπου Πρεμετῆς Ἀλεξάνδρου Οἰκονόμου καὶ ὀδοντοϊατροῦ Γρηγορίου Μπαμπαβιτιάδη ἐκ Δουβιάνης Ἀργυροκάστρου, φυλακίσεις, δημεύσεις περιουσιῶν ὁμογενῶν παρ’ Ἀλβανῶν καὶ συστηματικὴν ἐξολόθρευσιν Ἑλληνισμοῦ Βορείου Ἠπείρου. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Χρυσόστομος Πιπιλιάγκας καταθέτει ὑπόμνημα, διεκτραγωδῶν τὴν κατάστασιν Βορ. Ἑλλάδος ἀπὸ ἀπόψεως δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας καὶ ζητεῖ λῆψιν ἐπειγόντων καὶ ἐξαιρετικῶν μέτρων ἐκτάκτων. Ὁ Νομάρχης Χαλκιδικῆς ὑποβάλλει αἴτησιν τῆς χήρας Εὐθυμ. Χριστοδούλου Καζάνη τοῦ διατελέσαντος Δημάρχου Πολυγύρου κατὰ τὸ ἔτος 1944 καὶ δολοφονηθέντος ὑπὸ τῶν ἀνταρτῶν τοῦ ΕΛΑΣ, πρὸς ἀπονομὴν τιμητ. συντάξεως ἐκ Ταμείου Δημάρχων καὶ τοῦ μεγίστου ποσοστοῦ συντάξεως ἐκ Ταμείου Νομικῶν ὡς σύζυγος Δικηγόρου. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Ἡρακλῆς Μπάτζιος καταθέτει τὸ ψήφισμα τοῦ ὑπὸ τοῦ Συνασπισμοῦ Ἐθνικῆς Δράσεως Βορείου Ἑλλάδος διοργανωθέντος Συλλαλητηρίου Θεσσαλονίκης τὴν 21–6–46 ἀναφορικῶς μὲ τὰς ἐθνικάς μας διεκδικήσεις. Τὸ Σωματεῖον φορτοεκφορτωτῶν συσκευαστῶν καπνοῦ (Ἡ Ὁμόνοια) διαμαρτύρεται διὰ κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 106 Συντ. Πράξεως. Οἱ Ἀντιπρόσωποι κομμάτων Ἀναθεωρήσεως ἐκλογικῶν καταλόγων Πειραιῶς ζητοῦν τὴν ἔκδοσιν διαταγῆς ὅπως πληρωθῶσιν τὰ ἡμερομίσθια καθυστερουμένου 20ημέρου. Ὁ λαὸς Ζακύνθου διαμαρτύρεται δι’ ἐπαναδιορισμὸν τοῦ ληστοκομμουνιστοῦ Γεωργίου Ἀρβανίτη εἰσπράκτορος Δημοσίου Ταμείου. Τὸ Ταμεῖον Προνοίας Ὑπαλλήλων Ἐμπορικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ζητεῖ ἐπανόρθωσιν τῶν ζημιῶν ἃς ὑπέστη ἐκ διαφόρων δανείων τὰ ὁποῖα ὑπεχρεώθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Ἰωάννου Μεταξᾶ νὰ χορηγήσῃ πρὸς τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων καὶ πρὸς τὸ Δημόσιον. Ἡ Πανηπειρωτικὴ Συνομοσπονδία Ἀθηνῶν ζητεῖ τὴν ἀπόδοσιν τῆς μαρτυρικῆς Β. Ἠπείρου εἰς τὴν Μητέρα Ἑλλάδα καὶ ἐπίλυσιν ἐπειγόντων ζητημάτων Ἠπειρωτικοῦ Λαοῦ. Ὁ Πρόεδρος Γεωργικῆς Ἑνώσεως Νιγρίτης διαμαρτύρεται διὰ τὴν πλήρη ἐγκατάλειψιν καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου ὑπὸ Κυβερνήσεως. Οἱ ὑπάλληλοι καπνεμπορικῶν ἐπιχειρήσεων Καβάλλας διαμαρτύρονται κατ’ ἀποφάσεως 3601)8–2–46 Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐργασίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Μπερνίτσας καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συνδέσμου Ἰδιωτῶν καὶ Καπνοπωλῶν Θεσσαλονίκης «Ἡ Ἕνωσις» Γενικῆς Ἑνώσεως Ἀναπήρων Θεσ)νίκης καὶ πέριξ 1912–22 καὶ Ἑνώσεως Μεγάλης Ἑλλάδος αἰτούντων τὴν φορολογικὴν διαρρύθμισιν τῶν ποσοστῶν τῶν σιγαρέττων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Μπερνίτσας καταθέτει τηλεγράφημα διαμαρτυρίας τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν διὰ τὸν γενόμενον ἐμπρησμὸν ὑπὸ ἀναρχοκομμουνιστῶν τῶν ἐν Γουδὶ Στρατιωτικῶν Ἀποθηκῶν. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ταλιαδοῦρος καὶ Φ. Κωτούλας καταθέτουσιν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Ἀγναντέρου ζητοῦντες τὴν λῆψιν μέτρων καὶ κατασκευὴν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων ἐν Θεσσαλίᾳ πρὸς παρεμπόδισιν καταστροφῆς χωρίου των. Ὁ Ὀργανισμὸς Παλαιῶν Πολεμιστῶν Ἑλλάδος καὶ οἱ Πολεμισταὶ καὶ τραυματίαι Ἀθηνῶν ζητοῦν τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 113 Συντ. Πράξεως. Ὁ Δ)ντὴς τῶν Φυλακῶν Καλλιθέας καταθέτει αἴτησιν κρατουμένου ὡς δοσιλόγου Γραφάκου Κωνσταντίνου αἰτοῦντος ἐκδίκασιν τῆς ὑποθέσεώς του. Ὁ Σύλλογος Δημοδιδασκάλων Μαντινείας–Κυνουρίας ζητεῖ τὴν ἄμεσον ἐπιψήφησιν τοῦ κατατεθέντος νομοσχεδίου ἐκκαθαρίσεως καὶ βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς των καταστάσεως. Οἱ Ἐργοστασιάρχαι ζυμαρικῶν Βόλου, Καλαμῶν καὶ Θεσ)νίκης διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐφαρμογὴν διατάγματος συγκεντρώσεως σίτου. Οἱ ἐκτελωνισταὶ Καλαμῶν διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ χορήγησιν δελτίων ἱματισμοῦ. Ὁ Δήμαρχος Ἀλεξανδρουπόλεως, τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον, τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον κλπ. Ἀλεξανδρουπόλεως διαμαρτύρονται ἐντόνως διὰ κατακρεούργησιν ὑπὸ ἀναρχοκομμουνιστῶν ἐξ ἐνέδρας καὶ ἐν ἐκτελέσει καθήκοντος ἀνθ)στοῦ Χωρ)κῆς Καλφογιάννη καὶ χωροφύλακος Μεράκου, καὶ ζητεῖ σύστασιν στρατοδικείου καὶ αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν νόμων. Ὁ κ. Ν. Ἀβραὰμ (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ τοῦ Ἀσφαλιστικοῦ Ὀργανισμοῦ Κινδύνων Πολέμου, ἰσχυουσῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Φωτόπουλος, Χ. Καραΐσκος, Π. Παπαδόπουλος, Α. Δερδεμέζης, Ν. Ἀθανασίου, Γ. Κακαγιάννης, Χ. Βολῖνος, Ι. Κίνιας, Ν. Παπαγεωργίου, Ε. Κουσαῆς, Ε. Κοθρῆς, Δ. Μπέης–Ἀντωνόπουλος, Ν. Δαρβέρης, Δ. Σαρρῆς, Μ. Βαρβιτσιώτης, Κ. Κορόζος, Π. Λυκουρέζος, Γ. Μπακόπουλος, Κ. Καλαμαρᾶς, Ι. Μαρινᾶκος, Ν. Καράμπελας, Α. Θεοδωρόπουλος, Ε. Τρίαντος, καὶ Ν. Ἔξαρχος, καταθέτουσιν τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως ψηφίσματος «περὶ ὑπολογισμοῦ συνταξίμου χρόνου διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς τοὺς ἀποχωρήσαντας κατὰ τὸ 1933–37». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Κίνιας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκλογικῶν καταλόγων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Κακαρᾶς καὶ Κ. Μπακόλλας καταθέτουσιν πρότασιν ψηφίσματος «περὶ ἀπονομῆς εἰδικῆς συντάξεως εἰς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς Χωροφυλακῆς». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Κοθρῆς, Ι. Φουντουλάκης, Κ. Πολυχρονάκης, Κ, Παπαδάκης καὶ Κ. Μητσοτάκης καταθέτουσιν πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 29)1945 Σ. Πράξεως καὶ Α.Ν. 905)1946 περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὰ ἐξ Ἀξιωματικῶν μόνιμα στελέχη τῆς Χωροφυλακῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Νικολαΐδης καταθέτει 1) πρότασιν ψηφίσματος «περὶ μερικῆς ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1947 τοῦ ἄρθρου 119 τοῦ Συντάγματος 1927» καὶ 2) πρότασιν νόμου «περὶ ἀσυμβιβάστου τῶν καθηκόντων τοῦ βουλευτοῦ πρὸς τὰ ἔργα καὶ τὴν ἄσκησιν τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Πιπιλιάγκας καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ προαγωγῆς τῶν Ὑγειονομικῶν Κέντρων βʹ τάξεως εἰς τοιαῦτα αʹ τάξεως καὶ καθορισμοῦ τοῦ τρόπου προαγωγῆς τῶν ὑγειονολόγων ἰατρῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἀπριλίου 1946 Ν. Δ. «περὶ μετακλήσεως Βρεταννικῆς Ὀργανωτικῆς Ἀποστολῆς διὰ τὰ Σώματα Ἀσφαλείας καὶ τὰς Φυλακάς» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἰσχυόντων νόμων «περὶ συστάσεως ἐν ἑκάστῳ Νομῷ Ἐπιτροπῶν ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 10 τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59]45 Συντακτικῆς Πράξεως» καὶ 2) περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν ἀποσπωμένους Δημοσίους ὑπαλλήλους κλπ. ἐκ τῶν κυρίων καθηκόντων των εἰς ἄλλας Δημοσίας ὑπηρεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. Βρεττάκος, Δ. Νικολαΐδης καὶ Α. Ἰατροῦ καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 5–1946 Ν.Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ «Ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Νικολαΐδης καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἐπιβολῆς ποινικῶν κυρώσεων κατὰ τῶν συνεργασθέντων μετὰ τοῦ ἐχθροῦ» καὶ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 18/44 Νόμου «περὶ νομισματικῆς διαρρυθμίσεως». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Κωστόπουλος, Γ. Βασιλειάδης, Ε. Κοθρῆς, Ε. Λουλακάκης, Π. Τσιμπιδάρος, Γ. Στρᾶτος, Ν. Ἔξαρχος, Χ. Λαδᾶς, Γ. Βαρβούτης, Δ. Γόντικας, Χ. Ψαρρός, Ι. Γκλαβάνης, Σ. Πολυζωγόπουλος καὶ Γ. Θέμελης καταθέτουσι τροπολογίας ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 2]11 Μαΐου 1946 Ν.Δ. «περὶ ἐπειγόντων τινῶν μέτρων πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς νομιμότητος καὶ τῆς διοικητικῆς τάξεως εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς Δικαιοσύνης» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10]11 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ ἐπειγόντων τινῶν εὐεργετικῶν μέτρων ὑπὲρ ἀνωτάτων δικαστικῶν ὑπαλλήλων πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς λειτουργίας τῆς Δικαιοσύνης». Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. Ι. Ὑπουργείου Ἐμπορ. Ναυτιλίας. Αʹ. Εἰς ἐρώτησιν τοῦ Βουλευτοῦ κ. Θ. Κιζάνη. Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων «Σχετικῶς μὲ τὴν ἀπὸ 7–6 46 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Θ. Κιζάνη (ἀρ. βιβλίου ἐρωτ. 65, διεκπερ. 66), ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως ἀνακοινώσητε τὴν κατωτέρω ἀπάντησιν. Κατόπιν τῆς γενομένης κυρώσεως ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τοῦ ἐπὶ Κατοχῆς ἐκδοθέντος Ν.Δ. 1162)42, προτιθέμεθα νὰ καταθέσωμεν συντόμως εἰς τὴν Βουλὴν Νομοσχέδιον τροποποιήσεως αὐτοῦ, δι’ ἧς θὰ προβλέπεται ἐξομοίωσις τῶν συντάξεων Ν.Α.Τ. τῶν μετὰ τὴν 1–5–42 ἀπολεσθέντων ἐκ πολεμικῶν κινδύνων ἐ. θ. πρὸς τὰς συντάξεις ὡς αὗται ὑπελογίζοντο πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ ἀνωτέρω

Ν. Δ.».

Βʹ. Εἰς ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἐμμ. Σοφούλη. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Σάμου κ. Ἐμμ. Σοφούλη (ἀριθ. βιβλίου ἐρωτήσεων 120 διεκπερ. 172), ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Μὲ τὰ ὑπάρχοντα ἐπίτακτα, κρατικὰ καὶ φορτηγὰ 14 ἐν ὅλῳ ἀτμόπλοια, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῶσιν ὅλαι αἱ προπολεμικῶς λειτουργοῦσαι γραμμαὶ εἰς τὴν κλίμακα, εἰς τὴν ὁποίαν ἐλειτούργουν τότε καὶ μάλιστα ὑπὸ τὰς σημερινὰς οἰκονομικὰς συνθήκας ἐκμεταλλεύσεως. Πᾶν ὅμως μέτρον λαμβάνεται διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν μὲ τὰ ὑπάρχοντα πλοῖα ὅλαι αἱ γραμμαί, ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ. Αἱ νῆσοι Σῦρος, Χίος καὶ Μυτιλήνη, ἔχουσι μεγαλυτέραν κίνησιν ἐμπορευμάτων καὶ ἐπιβατῶν ἀπὸ τὰς τῆς Ἰκαρίας καὶ Σάμου καὶ οὕτω δικαιολογεῖται ἡ πυκνοτέρα συγκοινωνία μετ’ αὐτῶν. Ἤδη εὐθὺς ὡς περατωθῶσιν αἱ ἐπισκευαὶ ἐντὸς τῶν ἡμερῶν μιᾶς κορβέττας, θέλει πυκνωθῆ ἡ συγκοινωνία Ἰκαρίας καὶ Σάμου ἀπὸ ἅπαξ εἰς δὶς τῆς ἑβδομάδος. Εἰς τὸν λιμένα Καρλοβασίου εἶναι ἀπηγορευμένη ἡ προσέγγισις λόγῳ τοῦ ὑπάρχοντος ἐκεῖ ναρκοπεδίου. ΙΙ. Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Λακωνίας διὰ τὸν συντ)ρχην Πεζικοῦ Δαβάκην Κωνσταντῖνον. Ὁ συνταγματάρχης Πεζικοῦ Δαβάκης Κωνσταντῖνος, ὑπηρετῶν ὡς Διοικητὴς Ἀποσπάσματος Πίνδου κατὰ τὸν πόλεμον 1940–1941, ἐτραυματίσθη τὴν 2αν Νοεμβρίου 1940 εἰς τὴν μάχην Προφήτης Ἠλίας–Φούρκας τῆς Πίνδου καὶ συνεπείᾳ ἀποφάσεως Α.Σ.Υ.Ε. ὑπήχθη εἰς τὴν πρώτην κατηγορίαν πολεμικῆς διαθεσιμότητος Ἀξιωματικῶν διὰ τοῦ ἀπὸ 30–8–41 Διατάγματος Ἐγκ. 279]41). Οὗτος συλληφθεὶς ὡς ὅμηρος κατὰ τὸ ἔτος 1942 ὑπὸ τῶν Ἰταλῶν καὶ μεταφερόμενος εἰς Ἰταλίαν, ἐπνίγη τὴν 1–1–43 καὶ συνεπείᾳ τοῦ οὕτω ἐπισυμβάντος θανάτου δυνάμει τοῦ Νόμου 426]41 «περὶ προαγωγῆς εἰς ἀνώτερον βαθμὸν τῶν φονευθέντων ἢ ἀποβιωσάντων ἐκ τραυμάτων ἢ κακουχιῶν πολέμου», προήχθη εἰς Ὑποστράτηγον ἀπὸ 13– 2–44. ΙΙΙ. Ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Εἰς Ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Μπάρδα. Μελετᾶται ἡ διὰ Νόμου ρύθμισις τοῦ ὁπλιτικοῦ ζητήματος τῆς Χωροφυλακῆς, κατὰ τρόπον ὥστε νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὰς εὐεργετικὰς διατάξεις τοῦ Α.Ν. 228)45 καὶ οἱ λιποτακτήσαντες ὁπλῖται καὶ μὴ ἀπολυθέντες καὶ νὰ τύχωσι τῶν ἰδίων μὲ τοὺς συνεχῶς ἐν τῷ Σώματι ὑπηρετοῦντας συναδέλφους των. Ἀπάντησις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἐν λεπτομερείᾳ ἐδόθη ἐπὶ τῆς ἐν τῇ Βουλῇ κατατεθείσης τὴν 11–6–46 ἐρωτήσεως ἐκ μέρους τῶν βουλευτῶν Παπαδοπούλου, Ἰωάννου Μπάρδα, κ.λ.π. Οἱ Ἀξιωματικοὶ καὶ Ἀνθυπασπισταὶ ἐτακτοποιήθησαν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 29)1945 Σ. Π. IV. Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Αʹ. Εἰς τὴν ἐρώτησιν 95]123 τοῦ Βουλευτοῦ κ. Φ. Ζαΐμη. Οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία τῆς Ἐπαρχίας Καλαβρύτων, εἶναι οἱ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἰσχύουν καὶ δι’ ὁλόκληρον τὴν Χώραν. Δυστυχῶς δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ διατεθοῦν διὰ τὸ ἔργον τῆς ἀνοικοδομήσεως παρὰ 24.700 δισεκατομμύρια δραχμῶν, καὶ τοῦτο μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, καὶ διὰ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ ἀπεφασίσθη ἡ παραγωγὴ ὑλικῶν, οὕτως ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν μὲ νεωτέρας πιστώσεις νὰ γίνουν ἔργα εἰς μεγάλην κλίμακα. Αἱ διατεθεῖσαι πιστώσεις ἀπεφασίσθη νὰ κατανεμηθοῦν ὡς ἑξῆς: 1) Ἀποπεράτωσις τῶν ἡμιτελῶν ἔργων προσωρινῆς στεγάσεως, διότι χιλιάδες ὁλόκληροι οἰκιῶν εὑρίσκονται ἄνευ στέγης καὶ πολλαὶ ἀκόμη, περισσότεραι χιλιάδες ἄνευ θυρῶν καὶ παραθύρων. 2) Παραγωγὴ ξυλείας, κεράμων καὶ ἄλλων ὑλικῶν εἰς μέγα ποσοστὸν κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν κατασκευὴν χιλιάδων οἰκιῶν, εὐθὺς ὡς ἔχομεν πρὸς τοῦτο τὰ μέσα χωρὶς νὰ σταματήσωμεν τὸ ἔργον μας ὡς καί κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, λόγῳ ἐλλείψεως ξυλείας καὶ κεράμων. 3) Ἡ κατασκευὴ 3.500 οἰκιῶν εἰς τοὺς πλέον ὑποφέροντας οἰκισμούς. Δὲν πρέπει δὲ ν’ ἀμφιβάλλουν οὔτε ὁ ἐρωτῶν βουλευτής, οὔτε οἱ κάτοικοι Καλαβρύτων, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποβλέπει μετὰ μεγίστου ἐνδιαφέροντος εἰς τὸ πρόγραμμα ὑπὲρ τῆς ἡρωϊκῆς κωμοπόλεως Καλαβρύτων, ἡ ὁποία θὰ λάβῃ ἀναμφιβόλως τὴν δέουσαν σειρὰν εἰς τὸ ὅλον ἔργον τῆς ἀνοικοδομήσεως. Βʹ. Εἰς τὴν ἐρώτησιν 94]121 τοῦ Βουλευτοῦ κ. Ε. Μαλαμίδα. Οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη εἰς τὰς κωμοπόλεις καὶ τὰ πέριξ χωρία τοῦ Νομοῦ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος εἶναι οἱ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἰσχύουν καὶ δι’ ὁλόκληρον τὴν Χώραν. Μόλις διετέθησαν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν αἱ ἀναγκαῖαι διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας πιστώσεις καὶ παρεδόθη εἰς τὸ Ὑφυπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως ἡ πίστωσις τῶν 24 δισεκατομμυρίων δραχμῶν δι’ ἔργα στεγάσεως, ἀπεφασίσθη ὅπως διατεθοῦν ὅλα τὰ μέσα διὰ τὴν παραγωγὴν ὑλικῶν καὶ συγκεκριμένως παραγωγὴν κεράμων καὶ κοπὴν ξυλείας, ἐκ τῶν κεκαμμένων δασῶν καὶ τοῦτο διότι τὰ ἔργα αὐτὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν μόνον κατὰ τὸ θέρος, ὑπάρχουν δὲ βάσιμοι ἐλπίδες μὲ νεωτέρας πιστώσεις νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἐκτέλεσιν ἔργων μεγάλης κλίμακος. Ἄλλως, ἐὰν διαθέτωμεν τὰς πιστώσεις διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων αὐτῶν, θὰ ἦσαν ἐλάχιστοι καὶ τυχὸν ἐξεύρεσις πιστώσεων ἀργότερον δὲν θὰ μᾶς ἐπέτρεπε νὰ κατασκευάσωμεν εἰς μεγάλην κλίμακα λόγῳ τῆς ἐλλείψεως τῶν ἀναγκαιούντων ὑλικῶν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ ἀκόλουθον τηλεγράφημα τοῦ Δημάρχου Ρόδου κ. Κασούλη. Θεοτόκην Πρόεδρον Βουλῆς Ἀθήνας «Βαθέως συγκεκινημένοι εὐχαριστοῦμεν Ὑμᾶς ὁλοψύχως ἀναμένοντες ἀγωνιωδῶς πλήρη καὶ ταχεῖαν ἐθνικὴν ἀποκατάστασιν». (Χειροκροτήματα). Ὑπάρχει μία πρότασις ὑπογεγραμμένη ἀπὸ πολλοὺς Συναδέλφους, ἐν συνόλῳ περὶ τοὺς 40, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ συσταθῇ μία Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία νὰ μεταβῇ εἰς Ρόδον διὰ νὰ φέρῃ εἰς τὴν Δωδεκάνησον τὸν χαιρετισμὸν τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς. Τὸ ζήτημα αὐτὸ φυσικὰ θὰ ἐξετασθῇ ὅταν ἐπιστῇ ἡ κατάλληλος στιγμὴ ὁπότε καὶ θὰ συγκροτηθῇ μία Διακοινοβουλευτικὴ καὶ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή.

§6Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μπορῶ νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§8Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Μὰ πρόκειται κύριε Πρόεδρε, διὰ ζητήματα ἀσφαλείας καὶ τάξεως.

§9Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἶναι ἀνάστατος ἡ κοινὴ γνώμη, κ. Πρόεδρε, διότι δὲν ξέρουμε τὶ γίνεται στὴν Νάουσαν. Σφάζονται καὶ κατακρεουργοῦνται ἄνθρωποι ἐκεῖ. Ζητῶ τὸν λόγον καὶ ἐγὼ κύριε Πρόεδρε καὶ ἐπιμένω νὰ μοῦ τὸν δώσητε.

§10Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα συζητήσεως μάλιστα, ἀλλ’ ὄχι τώρα.

§11Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω ὅτι ἀπόψε πρέπει νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις. Νὰ ἀφήσωμεν καὶ τὴν Νομοθετικὴν ἐργασίαν καὶ τὰς ἀερώδεις συζητήσεις καὶ νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ οὐσιαστικοῦ μέρους.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μά, κύριοι συνάδελφοι, καθ’ ἑκάστην ἡμέραν γίνεται αὐτὴ ἡ ἐκτροπὴ διὰ τῆς λήψεως τοῦ λόγου πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§13Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τότε αὔριον νὰ εἰδοποιηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας ὁ ὁποῖος, εὑρίσκει ἀνεκδήλωτον τὴν ἐγκληματικὴν βούλησιν τῆς Κομμουνιστικῆς Ἡγεσίας, νὰ εἰδοποιηθῇ νὰ ἔλθῃ ἐδῶ διὰ νὰ ἀκούσῃ τὰ παράπονα ὅλων μας, διότι εἴμεθα ἄξιοι ἀγχόνης.

§14Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἀσθενὴς ὁ κ. Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως καὶ συνεπῶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραστῇ.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον ἢ τὴν Παρασκευὴν νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις;

§16Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ἐπιβάλλεται ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν ἐπ’ αὐτοῦ.

§17Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Νομίζω ὅτι ἔχει γίνει κατάχρησις αὐτοῦ τοῦ ἐξαιρετικοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχουν οἱ βουλευταί, νὰ λαμβάνουν τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἔπειτα καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἡ ἰδία διεμαρτυρήθη πολλάκις ὅτι γίνεται κατάχρησις καὶ ἀρχίζομεν μίαν συζήτησιν ἐπὶ ἑνὸς οἱουδήποτε θέματος ἡ ὁποία συνεχίζεται κατόπιν καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν ἠμποροῦμε νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ νομοθετικόν μας ἔργον. Ἔχομεν ἑνάμισυ, δύο μῆνας, ποὺ συνεδριάζουμε καὶ ἔχουν ψηφισθῇ τρία ψηφίσματα καὶ τέσσαρα σχέδια νόμων τυπικώτατα. Λοιπὸν τὸ νὰ ἀρχίζωμεν εἰς κάθε συνεδρίασιν μὲ ὁμιλίας πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, δὲν τὸ ἐπιδοκιμάζομεν.

§18Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μᾶς εἶπεν ὅτι δὲν γίνεται νομοθετικὴ ἐργασία. Μήπως ἠρνήθη ἡ Βουλὴ νὰ κάμῃ νομοθετικὴν ἐργασίαν; Ἡ Κυβέρνησις νὰ παρουσιάσῃ τὰ νομοθετικά της μέτρα καὶ ἡμεῖς νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισίν των. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ τονίσω τοῦτο: Ἐὰν ἡμεῖς σήμερα διαμαρτυρόμενοι ἐξήλθομεν τῶν ὁρίων τοῦ κανονισμοῦ, ἐὰν θέλετε καὶ τῆς εὐπρεπείας, ὀφείλεται τοῦτο εἰς τὸ ὅτι ἐθίγησαν ζητήματα δημοσίας ἀσφαλείας διὰ τὰ ὁποῖα εὑρίσκεται εἰς ἀναστάτωσιν ὁλόκληρος ἡ κοινὴ γνώμη. Καὶ τώρα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς ἔκαμνεν ἕνα μάθημα καὶ μίαν παρατήρησιν, ὅτι ὁμιλοῦμεν ἐκτὸς τοῦ κανονισμοῦ. Βεβαίως ὁμιλοῦμεν ἐκτὸς τοῦ κανονισμοῦ, διότι εἶναι ἀνάγκη τὸ θέμα τοῦτο νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ γίνῃ συζήτησις τὴν Παρασκευήν. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας ἔχω νὰ προτείνω τὸ ἑξῆς. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἀναγράφονται ὡρισμένα θέματα τὰ ὁποῖα ἔχουν συζητηθῆ εἰς τὰς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων φρονῶ ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν. Θὰ ἠδυνάμεθα πρῶτον νὰ ψηφίσωμεν αὐτὰ τὰ νομοσχέδια ἐπὶ τῶν τῶν ὁποίων δὲν θὰ ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις καὶ κατόπιν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν, κατὰ σειράν, ἐκείνων ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν;

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16)17 Ἀπριλίου 1946 Ν.Δ. «περὶ καταργήσεως τοῦ Α.Ν. 1019) 46 καὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τοῦ Α.Ν 184)46 «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Γενικῶν Διοικητῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων». Ὑπάρχει καὶ φραστικὴ προσθήκη παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς.

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τῆς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16)17 Ἀπριλίου 1946 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ καταργήσεως τοῦ Α.Ν. 1019)46 καὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τοῦ Α. Ν. 184)46 «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Γενικῶν Διοικητῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 12)12 Ἀπριλίου 1946 Ν. Δ. «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γραφείου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου».

§24Χ. ΛΑΔΑΣ. Μίαν δήλωσιν, ὅτι τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἶναι ὑπὲρ τῆς μονίμου θέσεως τοῦ Γραμματέως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§26Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν τί γίνεται δεκτόν. Τὸ σχέδιον ὡς ὑπεβλήθη ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν ἢ τὸ σχέδιον ὅπως ἐνεκρίθη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν;

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν.

§28Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Τὴν παρατήρησιν περὶ τοῦ μονίμου τῆς θέσεως τοῦ Γραμματέως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὴν ἔχομεν κάμει καὶ ἡμεῖς πρὸ καιροῦ. Θεωροῦμεν τὸ πρᾶγμα οὐσιῶδες καὶ παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 12)12 Ἀπριλίου 1946 Ν.Δ. «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γραφείου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τοῦ εἰδικοῦ δικαστηρίου πρὸς ἐξέλεγξιν καὶ ἐκδίκασιν τῶν γενομένων τὴν 31 Μαρτίου 1946 βουλευτικῶν ἐκλογῶν».

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τοῦ εἰδικοῦ δικαστηρίου πρὸς ἐξέλεγξιν καὶ ἐκδίκασιν τῶν γενομένων τὴν 31ην Μαρτίου 1946 βουλευτικῶν ἐκλογῶν». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ θέσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν λειτουργίαν τῶν ἐν Ἰταλίᾳ Κυβερνητικῶν Πρακτορείων καὶ τῶν δι’ ἐπανορθώσεις ἀποστολῶν.

§32ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ θέσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν λειτουργίαν τῶν ἐν Ἰταλίᾳ Κυβερνητικῶν Πρακτορείων καὶ τῶν δι’ ἐπανορθώσεις ἀποστολῶν. Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου)2 Μαΐου 1946 Ν.Δ. «περὶ μὴ ἐφαρμογῆς διατάξεών τινων τοῦ Α.Ν. 787)1945 «περὶ ἀναστολῆς ἐφαρμογῆς διατάξεων τοῦ Α. Ν. 2803)41 «περὶ στρατιωτικοῦ ποινικοῦ Κώδικος ἐν τῷ Β.Ν. καὶ Β. Ἀεροπορίᾳ».

§34ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτόν, εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου)2 Μαΐου 1946 Ν.Δ. «περὶ μὴ ἐφαρμογῆς διατάξεών τινων τοῦ Α.Ν. 787) 45 «περὶ ἀναστολῆς ἐφαρμογῆς διατάξεων τοῦ Α.Ν. 2803)41 «περὶ στρατιωτικοῦ ποινικοῦ Κώδικος» ἐν τῷ Β.Ν. καὶ Β. Ἀεροπορίᾳ». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου)2 Μαΐου 1946 Ν.Δ. «περὶ κυρώσεως προαγωγῶν δοκίμων γενομένων κατὰ παρέκκλισιν τοῦ ἄρθρου 68 τοῦ Β Δ. 22)4)40 «περὶ Ὀργανισμοῦ Σχολῆς Ναυτικῶν Δοκίμων κατὰ τὴν ἐκπαιδευτικὴν περίοδον 1944–45».

§36ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου)2 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως προαγωγῶν δοκίμων γενομένων κατὰ παρέκκλισιν τοῦ ἄρθρου 68 τοῦ Β. Δ. 22)4)40 «περὶ Ὀργανισμοῦ Σχολῆς Ναυτικῶν Δοκίμων κατὰ τὴν ἐκπαιδευτικὴν περίοδον 1944–45». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10)11 Μαΐου 1946 Ν.Δ. «περὶ διαθέσεως ἐράνων πρὸς ἀπονομὴν ἐφ’ ἅπαξ βοηθήματος εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν φονευθέντων ἐκ τοῦ προσωπικοῦ Β.Ν. ὡς καὶ εἰς τοὺς καταστάντας ἀνικάνους ἐκ τοῦ προσωπικοῦ Β.Ν. κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ λήξαντος πολέμου.

§38ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10)11 Μαΐου 1946 Ν.Δ. περὶ διαθέσεως ἐράνων πρὸς ἀπονομὴν ἐφ’ ἅπαξ βοηθήματος εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν φονευθέντων ἐκ τοῦ προσωπικοῦ Β.Ν. ὡς καὶ εἰς τοὺς καταστάντας ἀνικάνους ἐκ τοῦ προσωπικοῦ Β.Ν. κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ λήξαντος πολέμου». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου)2 Μαΐου 1946 Ν.Δ. «περὶ παρατάσεως προθεσμιῶν τοῦ Α.Ν. 683)45 «περὶ ρυθμίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν Τραπεζῶν».

§40ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου)2 Μαΐου 1946 Ν.Δ. «περὶ παρατάσεως προθεσμιῶν τοῦ Α.Ν. 683)45 «περὶ ρυθμίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν Τραπεζῶν». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9)12–4–46 Ν.Δ. «περὶ ἀσκήσεως τῶν ἁρμοδιοτήτων καὶ δικαιοδοσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ».

§42ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9)12.4.46 Ν.Δ. «περὶ ἀσκήσεως τῶν ἁρμοδιοτήτων καὶ δικαιοδοσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 12)12) 4–4–46 «περὶ καταργήσεως τοῦ Α.Ν. 364)45 καὶ συστάσεως θεσμοῦ Ὑφυπουργοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ».

§44ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 12)12)4–4–46 «περὶ καταργήσεως τοῦ Α.Ν. 364)45 καὶ συστάσεως θεσμοῦ Ὑφυπουργοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως ἀπὸ 11 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 623 «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ἀθήναις ὑπογραφείσης τὴν 22 Ἰουνίου 1945 μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἐν Ἑλλάδι ἀποστολῆς τοῦ Ἑλβετικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ συμφωνίας», ἀπορριπτομένης τῆς ἐν αὐτῷ τροπολογίας.

§46ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 623 «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ἀθήναις ὑπογραφείσης τὴν 22 Ἰουνίου 1945 μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήρεως καὶ τῆς ἐν Ἑλλάδι ἀποστολῆς τοῦ Ἑλβετικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ συμφωνίας», ἀπορριπτομένης τῆς ἐν αὐτῷ τροπολογίας. Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Μαΐου/46 Ν. Δ. «περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τοῦ Α.Ν. ὑπ’ ἀριθ. 453)45 «περὶ λήψεως μέτρων πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας καὶ Τάξεως».

§48ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τοῦ Α. Ν. ὑπ’ ἀριθ. 453)45 «περὶ λήψεως μέτρων πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας καὶ Τάξεως». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Δ)τος «περὶ τροποποιήσεως τῆς περὶ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου τῆς Ἑλλάδος κειμένης νομοθεσίας».

§50ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τῆς περὶ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου τῆς Ἑλλάδος κειμένης Νομοθεσίας». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς διοικήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Εἰδικῶν Ὑπηρεσιῶν κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1946–47». Ὁ κ. Ζαΐμης ἔχει τὸν λόγον.

§52Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐπανερχόμενοι εἰς τὸν ὁμαλὸν κοινοβουλευτικὸν βίον, νομίζω, ὅτι ἔχομεν καθῆκον νὰ ἐπανέλθωμεν καὶ εἰς τὸν ρυθμόν, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχε πρὸ τῆς δημιουργίας τῆς ἀνωμαλίας. Πρόκειται ἁπλῶς νὰ κάμω ὡρισμένας παρατηρήσεις καὶ συστάσεις. Καὶ πρῶτον, θὰ παρεκάλουν τοὺς κυρίους ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι ὑποβάλλουν τὰ νομοσχέδια, ὡς καὶ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ μὴ ἐμφανίζωνται πρὸς συζήτησιν νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ζητοῦν ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ μὲ ὡρισμένους τύπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀφοροῦν τὴν Βουλήν, ὡς π. χ., εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, μέσα εἰς τὸ κείμενον ὑπάρχει ἡ ἑξῆς διάταξις, «ψηφισάμενοι ὁμοφώνως.... (ἀναγινώσκει)....» δηλαδὴ τὸν τύπον τῆς ἐκδόσεως. Πρέπει ἡμεῖς νὰ τὸν ψηφίσωμεν. Αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν ἀνωμαλίαν καὶ χάριν τοῦ γοήτρου τῆς Βουλῆς πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ. Δυστυχῶς ὑπάρχει εἰς ἄλλα νομοσχέδια καὶ ὁ τύπος τῆς κυρώσεως. «Ὁ παρὼν νόμος ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψηφισθεὶς καὶ παρ’ ἐμοῦ....». Λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ν’ ἀπαλειφθῇ αὐτὴ ἡ φράσις διότι ἐκθέτει τὴν Βουλήν.

§53Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ ἐλεγχθῇ καὶ ἡ Ὑπηρεσία ἡ ὁποία συνέταξεν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον.

§54Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ καλλίτερον θὰ ἦτο νὰ μὴ ὑπογράφωνται τὰ νομοσχέδια αὐτὰ ἀπὸ τοὺς ὑπουργούς, διότι εἶναι πρωτοφανὲς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§55Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Ἄρθρον 1ον. «Ἀπὸ τῆς καταθέσεως εἰς τὴν Βουλὴν.... (ἀναγινώσκει)....». Καὶ ἄλλοτε εἶπον, ὅτι ὁσάκις πρόκειται περὶ τροποποιήσεως νόμου ν’ ἀναφέρεται ὁ νόμος ἐντὸς τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως. Διότι εἶναι ἀδύνατον οἱ βουλευταὶ νὰ δαπανοῦν χρόνον διὰ ν’ ἀνευρίσκουν αὐτοὺς τοὺς νόμους, εἶναι δὲ καὶ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον, ἄρθρ. 49 τοῦ Συντάγματος τοῦ 1927 τὸ ὁποῖον ἐτηρήθη ἐν ἰσχύϊ, τὸ ὁποῖον δὲν προτείνω ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀλλὰ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου διὰ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν νόμον 1167 τὸν ὁποῖον ἀνέγνωσα, οὗτος δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τρία δωδεκατημόρια, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔξοδα. Ἡμεῖς ἐδῶ παραπέμπομεν ἁπλῶς εἰς τὴν διαδικασίαν, χωρὶς νὰ ὁρίζωμεν πόσα δωδεκατημόρια καὶ ποίων μηνῶν δίδομεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ὑπάρχει ὁ παλαιὸς τύπος τῶν ὑποβαλλομένων νομοσχεδίων διὰ τὰ δωδεκατημόρια, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ κανονικός. Ὅλα τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ὑπεβάλλοντο πρὸ τῆς 4ης Αὐγούστου 1936, δηλαδὴ πρὸ τῆς ἀνωμαλίας, εἶχον ἕνα ὁμοιότυπον τύπον καὶ ἐκανόνιζαν τὸ ζήτημα, χωρὶς νὰ παραπέμπουν καὶ χωρὶς νὰ ὑπάρχουν ἀσάφειαι ὅπως ἡ παροῦσα. Διότι μὲ τὴν παραπομπὴν ποὺ γίνεται ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μίαν διαδικασίαν, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν τί δωδεκατημόρια δίδομεν ἡμεῖς εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι τὸ δικαίωμα τῆς Βουλῆς νὰ ἐγκρίνῃ τὸν προϋπολογισμὸν εἶναι ἀπὸ τὰ οὐσιώδη, κατοχυρούμενον καὶ ἀπὸ τὸ Σύνταγμα. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ προϋπολογισμός, εἴθισται, ἀφ’ ὅτου ὑπάρχει Κοινοβούλιον, ἡ Βουλὴ νὰ παρέχῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν δωδεκατημόρια, δηλαδὴ ὄχι τὴν διαχείρισιν ἑνὸς ἔτους, ἀλλὰ μηνιαίας τοιαύτας. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν ἀναφέρεται.

§56Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀφοῦ παραπέμπει εἰς τὸν ἄλλον νόμον ὁ ὁποῖος ὁρίζει τρία δωδεκατημόρια, δίδει τρία δωδεκατημόρια.

§57Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Δίδει τρία ὁ ἄλλος, ἀλλὰ τὰ τρία αὐτά, κ. Συνάδελφε, ἔχουν ἐξαντληθῆ. Εἶναι τοῦ Ἀπριλίου, Μαΐου καὶ Ἰουνίου, καί, συνεπῶς, πρέπει νὰ ἐξουσιοδοτήσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν δι’ ἄλλα τρία, Ἰουλίου, Αὐγούστου, Σεπτεμβρίου.

§58Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Νὰ μᾶς τὰ ζητήσῃ καὶ τὰ ἄλλα καὶ νὰ τὰ δώσωμεν.

§59Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Δὲν ἐννοήσατε, κ. Συνάδελφε, τί σᾶς λέγω. Σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς, ὅτι ψηφίζομεν ἕνα νομοσχέδιον, τὸ τὸ ὁποῖον παραπέμπει εἰς ἕνα ἄλλο, ἐκ τοῦ ὁποίου δὲν προκύπτει ὅτι δίδομεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὰ τρία δωδεκατημόρια, τὰ ὁποῖα ζητεῖ διὰ νὰ διοικήσῃ τὰ ἔξοδα Ἰουλίου, Αὐγούστου, Σεπτεμβρίου. Δὲν ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον πρὸς κύρωσιν παλαιοῦ νόμου. Ὁ νόμος αὐτός, ἄλλωστε εἶναι πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ δὲν εἶναι μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποβληθοῦν πρὸς κύρωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Συνεπῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν μᾶς ζητεῖ τίποτε, καὶ ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως, νὰ συνεννοηθῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ γίνῃ σαφὲς τὸ πρᾶγμα, ὥστε κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ τὸ ψηφίσωμεν ἐν τάξει. Αὐτὰ ἤθελα νὰ εἴπω, κύριοι.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1 νομοσχεδίου τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου;

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ ἄρθρων, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ προσωρινῆς διοικήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Εἰδικῶν Ὑπηρεσιῶν κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1946/47». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 30 Ἀπριλίου 1946 «περὶ ἀνασυντάξεως καὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων». Ὁ κ. Χ. Λαδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§63Χ. ΛΑΔΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ ὑπὸ ψήφισιν σχέδιον νόμου ἔρχεται μετὰ ἑορτήν, διότι, ὅπως γνωρίζει ἡ Βουλή, νομίζω, σήμερον ἢ αὔριον τελειώνει ἡ προθεσμία τῆς ἀναθεωρήσεως ἢ ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ἐάν, συνεπῶς, λαμβάνω τὸν λόγον, τὸν λαμβάνω, πρῶτον χάριν τῆς ἱστορίας, διότι πρέπει νὰ ἔχωμεν ἐπαναπαυμένην τὴν συνείδησίν μας, ὅτι ἐπανελάβομεν καὶ ἐντὸς τῆς Βουλῆς ὅσα εἴχομεν ἐκθέσει ἐκτὸς αὐτῆς, καὶ δεύτερον, διότι κανεὶς δὲν γνωρίζει τί πρόκειται νὰ γίνῃ. Καὶ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ὅταν λήξῃ ἡ ἀναθεώρησις καὶ ἡ ἀνασύνταξις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων καὶ ἐλεγχθοῦν τὰ ἀποτελέσματα, θὰ ἐμφανισθοῦν οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι ὑπὸ τὴν μορφήν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἐνεφανίσθησαν ὅταν ἐτελείωσαν αἱ ἐκλογαί, μετὰ τὴν διενέργειαν τῶν ὁποίων ἐξελέγημεν ὡς ἐντολοδόχοι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι θλιβερόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, χωρὶς κἂν μίαν ἐξωκοινοβουλευτικὴν συνεννόησιν διὰ τοῦ τρόπου τῶν διακομματικῶν Ἐπιτροπῶν, νὰ δημοσιεύσῃ τὸν ὑπὸ συζήτησιν ἀναγκαστικὸν νόμον, περὶ ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Πατρῶν, ὁ ὁποῖος ἀπουσιάζει ἀπόψε, ὁ κ. Σαγιᾶς, εἶχεν ἤδη ἑτοίμην νὰ προτείνῃ μίαν ἐργασίαν, ἡ ὁποία θὰ ἁπλούστευε κατὰ πολὺ τὰ πράγματα. Εἶχεν εἴπει, δηλαδή, ὁ κ. Σαγιᾶς, ὅτι ἀφοῦ ὡρισμένοι πολῖται ἐψήφισαν κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31ης Μαρτίου, διατὶ νὰ μὴν ἀρχίσωμεν ἀπὸ ἐκείνους ποὺ ἐψήφισαν, καὶ οἱ ὑπόλοιποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐψήφισαν, νὰ σπεύσουν νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, ὁπότε θὰ εἴχομεν βάσιν τοὺς ἐγγεγραμμένους καὶ θὰ ἐγένετο ἡ συμπλήρωσις κατὰ τὸν αὐτὸν ὁμοιόμορφον τρόπον εἰς ὅλα τὰ τμήματα τῆς Ἐπικρατείας. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον εἶχε δημοσιευθῆ ἤδη αὐτὸ τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Σαγιᾶς ἔκρινεν, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ πλέον εἰς τὴν πρότασιν αὐτήν. Εἶναι καὶ αὐτὸ μία ἀπὸ τὰς πολλὰς ἀποδείξεις, πόσον βλαβερὰ εἶναι ἡ σπουδή. Διότι, ἦτο δυνατὸν νὰ εἶχεν ὑποβληθῆ τὸ Νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ νὰ εἶχε λάβει μορφὴν νόμου, ἀφοῦ ἠκούοντο προηγουμένως αἱ ἀπόψεις ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καὶ δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ ἐκφέρουν τοιαύτας. Εἶναι θλιβερὸν ἐπίσης, ὅτι ἡ ἔκθεσις τῶν παρατηρητῶν, κατὰ περίεργον τρόπον, οὔτε ἐτυπώθη, οὔτε διενεμήθη, ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἀχρήστου τινὸς ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον διὰ νὰ περνᾷ ἡ ὥρα εἶχεν ἀπασχολήσει τὴν Ἑλληνικὴν καὶ τὴν παγκόσμιον δημοσίαν γνώμην. Καὶ ὅμως, εἶχε χαλάσει ὁ κόσμος μὲν τὴν ἄφιξιν τῶν παρατηρητῶν. Τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς μόνον μία μικρὰ περίληψις ἐδημοσιεύθη, παρ’ ὅλον ὅτι ἀπετέλεσεν ἔκθεσιν διεθνοῦς χαρακτῆρος καὶ σημασίας, ἀφοῦ ὑπεβλήθη καὶ εἰς τὰς Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι, δυνάμει τῆς συμφωνίας τῆς Γιάλτας, εἶχον ἀναλάβει κἄποιαν ὑποχρέωσιν νὰ παρακολουθήσουν τὴν ἐπάνοδον εἰς τὴν ὁμαλότητα τῆς ἀπελευθερουμένης Εὐρώπης. Καὶ ὅμως πλὴν τῶν περιλήψεων εἰς τὰς διαφόρους ἐφημερίδας δὲν ἔχομεν τίποτε ἄλλο. Εἶναι καταπληκτικὸν τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ ἐξηγεῖται ἐκ τοῦ ὅτι ἐπὶ 10 χρόνια εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχομεν ξεχάσει τὶ θὰ πῇ Κοινοβούλιον. Εἰς οἱανδήποτε ἄλλην περίστασιν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο ἕνα «sine qua non», διὰ νὰ μπορέσῃ νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔρχεται σήμερον μετὰ ἑορτήν. Ζητῶ νὰ ἴδω τὶ λέγει ἡ ἔκθεσις τῶν παρατηρητῶν καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καταφύγω εἰς τὴν Α ἢ Β ἐφημερίδα—κατὰ σύμπτωσιν ἔχω τώρα μίαν, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὴν ἰδικήν σας παράταξιν—μᾶς εἶναι δὲ ἀπαραίτητος ἡ ἔκθεσις αὐτὴ διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐπαναλαμβάνω, μετὰ ἑορτήν, ἢ διὰ νὰ πείσωμεν, ἂν τυχὸν ἐπέλθῃ ἀναβολὴ τοῦ διὰ τοῦ ψηφισθέντος πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ψηφίσματος, ὁρισθέντος Δημοψηφίσματος τί εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν λογικῶν συμπερασμάτων τῆς ἐκθέσεως τῶν πραγματοποιουμένων. Ἰδοὺ τί λέγει αὐτὴ ἡ ἔκθεσις. Πρῶτον ἔχει περιέργους τινὰς ἀριθμούς. Τοὺς λέγω «περιέργους», διότι δὲν τοὺς πιστεύω οὔτε καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος. Διότι ἐὰν διαβάσητε τὴν ἔκθεσιν τῶν παρατηρητῶν ἡ «ἔκδηλος» πλειοψηφία σας ξεύρετε πόση εἶναι; 36%! Ἡ ἔκθεσις παραπέμπει μάλιστα εἰς τὰ εἰδικὰ πορίσματα τοῦ τμήματος Ἐπιστημονικῆς Στατιστικῆς τῆς Ἀποστολῆς καὶ βγάζει ὅτι, ὁ πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος ἀνέρχεται εἰς 7,5 ἑκατ. περίπου. Ἐκ τούτων 1.989 χιλ. ἀρρένων κατ’ ἀνώτατον ὅριον, εἶχον δικαίωμα ἐγγραφῆς. Πῶς διάβολο κατώρθωσεν αὐτὸ τὸ τμῆμα τῆς Ἐπιστημονικῆς Στατιστικῆς τῆς Ἀποστολῆς, νὰ βρῇ τὸ 1.989 καὶ ὄχι 1.990, δι’ ἐμὲ εἶναι ἀκατανόητον. Τὸ νὰ μπορέσητε νὰ βρῆτε ὅτι, ἐπὶ πληθυσμοῦ, 7,5 ἑκατ. πρέπει νὰ εἶναι 1.989.000 καὶ ὄχι 1.990 χιλ., αὐτὸ θὰ μοῦ πῆτε ὅτι δὲν εἶναι περίεργον; Προχωρῶ πάρα κάτω. Ἐξ αὐτῶν, λέγει, τῶν 1.989 χιλ., εἶχον ἐγγραφῆ ἐγκύρως 1.850 χιλ. πρόσωπα. Ἐπὶ τῶν δύο ἑκατομμυρίων διακοσίων χιλιάδων ἐγγεγραμμένων, ἔπρεπε, λέγει ἡ ἔκθεσις, νὰ ἦσαν ἐγγεγραμμένοι 1.989 χιλιάδες ἄρρενες κατ’ ἀνώτατον ὅριον καὶ ἀπὸ αὐτοὺς 1.850 χιλιάδες εἶχον ἐγκύρως ἐγγραφῆ. Πῶς κατώρθωσε νὰ βρῇ, ὅτι ἀπὸ 1.989 χιλιάδες εἶχον ἐγγραφῆ ἐγκύρως 1.850 χιλ., τοὐλάχιστον δὲν φαίνεται ἐδῶ πῶς τὸ δικαιολογεῖ. Κἄποια δεδομένα ἐπιστημονικὰ ἀσφαλῶς θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της, ἀλλὰ ἡμεῖς δὲν τὰ ἔχομεν. Εἶναι ἀπὸ τὰ ἱερὰ καὶ τὰ ὅσια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀποκεκρυμμένα καὶ μυστικὰ ἀπὸ ἡμᾶς. Ἔχομεν ὅμως τὰ ἑξῆς φανερά, ὅτι 311 χιλ. περίπου ἐγγεγραμμένοι εἶχον ἐγγραφῆ χωρὶς νὰ ἔχουν δικαίωμα νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους—διότι ἀπὸ 2.200 τόσους ὡς τὸ 1.850 ὑπάρχει αὐτὴ ἡ διαφορὰ τῶν 300 χιλιάδων περίπου. Ἀλλὰ λέγουν κἄτι παραπάνω. Μὴ νομίζετε ὅτι τὰ λέγω αὐτὰ διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι ὑπάρχει νοθεία τις—μακρὰν ἐμοῦ τοιαύτη σκέψις, διότι ἤμην μέλος τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἕνας δὲ πρώην Ὑπουργός, ἐβεβαίωσεν ὅτι οὐδεὶς τὸν ἐβοήθησεν περισσότερον ἐμοῦ διὰ νὰ φθάσῃ εἰς ἀποτέλεσμα· ἦτο δὲ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, μὲ τὸν ὁποῖον κατὰ περίεργον σύμπτωσιν δὲν ὑπῆρξε περίπτωσις διαφωνίας οὐδὲ ἅπαξ. Λέγει, λοιπόν, ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Παρατηρητῶν: «Καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα 71% τῶν ἐν τοῖς καταλόγοις ἐγγεγραμμένων ἦτο ἀναμφισβητήτως ἔγκυρον, 13% ἦτο ἀναμφισβητήτως ἄκυρον, 16% ἦτο ἀναμφιβόλου ἐγκυρότητος.

§64ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σεῖς τὴν πιστεύετε τὴν Ἐπιτροπήν;

§65Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Τί ἐννοεῖ; μήπως τὸ ὅτι ἦσαν πεθαμένοι;

§66Χ. ΛΑΔΑΣ. Νὰ ἀπαντήσω. Ἐγὼ δὲν πιστεύω τίποτε ἀπὸ ὅλα αὐτὰ, σεῖς τὴν ἐπιστεύσατε. Ἀλλὰ τί πιστεύω; Ὅτι ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ τρόπος συντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ δίδῃ τὸ δικαίωμα εἰς κανένα νὰ ἀντιτάσσεται εἰς δημόσια ἔγγραφα τοιαύτης ὄχι μόνον ἑλληνικῆς σοβαρότητος καὶ σημασίας, ἀλλὰ καὶ διεθνοῦς, ἀφοῦ ὑπεβλήθησαν καὶ εἰς τὰς Κυβερνήσεις τῶν Συμμάχων Δυνάμεων καὶ νὰ ἀπαντᾷ εἰς τὴν ἐρώτησιν: Τὰ πιστεύετε αὐτά;—ὄχι δὲν τὰ πιστεύω! Αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα καὶ δι’ αὐτὸ ἐμνήσθην τῆς ἐκθέσεως τῶν παρατηρητῶν.

§67Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Ὁ κ. Τσάτσος εἶπεν ὅτι οἱ κατάλογοι ἐγένοντο γνήσιοι.

§68Χ. ΛΑΔΑΣ. Τότε λέγουν ψέμματα οἱ παρατηρηταί, οἱ ὁποῖοι λέγουν:.........(ἀναγινώσκει)....... .......«Καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα 71% ἦτο ἔγκυρον καὶ μόνον 13% ἦτο ἄκυρον καὶ 16% ἀμφιβόλου ἐγκυρότητος». Τώρα τὸ συμπέρασμα τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι τὸ ἑξῆς:

§69Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Πάντως θὰ πρέπῃ νὰ παρακληθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ τὴν τυπώσῃ.

§70Χ. ΛΑΔΑΣ. Τὸ συμπέρασμα τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι τὸ ἑξῆς: Συνιστᾷ ὅπως πάντες οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι ἐν Ἑλλάδι τόσον τῆς ὑπαίθρου, ὅσον καὶ τῶν πόλεων ἀνασυνταχθοῦν πλήρως, «πρὶν ἢ ζητηθῇ καὶ πάλιν ἡ ἐτυμηγορία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐπὶ ζητημάτων ἐθνικῆς σπουδαιότητος». Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ λέγω ἀπὸ ὅσα διαβάζω εἰς τὰς ἐφημερίδας τῆς παρατάξεώς σας. Ἐγὼ κατόπιν ὅλων αὐτῶν καταλήγω εἰς τὸ ἁπλοῦν συμπέρασμα ὅτι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι παρατηρηταὶ διεθνεῖς, οἱ ὁποῖοι ὑποβάλλουν τὴν ἔκθεσιν αὐτήν, ὄχι μόνον εἰς ἡμᾶς, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ξένας κυβερνήσεις καὶ οἱ ὁποῖοι κατορθώνουν νὰ εἴπουν, ὅτι εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους μόνον τὸ 71% εἶναι ἀναμφισβητήτως ἔγκυρον, ἔχουν δικαίωμα νὰ ἀξιώνουν νὰ γίνωνται πιστευτοὶ ὅταν ζητοῦν, ὅτι πρέπει προκειμένου νὰ γίνουν ἄλλαι ἐκλογαὶ καὶ δὴ ὅπως τὸ διατυπώνουν, ὅταν πρόκειται νὰ ζητηθῇ ἡ ἐτυμηγορία τοῦ λαοῦ ἐπὶ ζητημάτων ἐθνικῆς σπουδαιότητος. Διότι διὰ τὰς ἐκλογὰς, λόγῳ τοῦ συστήματος τῆς ἀναλογικῆς, δὲν εἶχε σπουδαίαν ἐπιρροὴν τὸ γεγογὸς τοῦ 71%, ἀφοῦ μάλιστα αἱ ἐκλογαὶ ἐπαναλαμβάνονται, ἐνῷ τὸ δημοψήφισμα πρόκειται νὰ ἀποφανθῇ περὶ σταθεροῦ καὶ μονίμου πολιτεύματος. Ἄλλο κεφάλαιον, ἐὰν ἀπὸ τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν ἐχάλασεν ὁ κόσμος πόσοι ἦσαν οἱ πεθαμμένοι καὶ οἱ νομάρχαι διέταξαν νὰ διαγραφοῦν οἱ ἀποβιώσαντες, ἀλλὰ τοῦτο μετὰ τὰς ἐκλογάς. Τώρα δὲν ἔκαμα χρῆσιν αὐτῆς τῆς ἐκθέσεως τῶν παρατηρητῶν, δὲν εἶναι διότι ἠθέλησα νὰ προσδώσω εἰς αὐτὴν κῦρος περισσότερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἔχει, διότι οἱ ἀριθμοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ κῦρος, ἀλλ’ ἔκαμα χρῆσιν τῆς ἐκθέσεως, διὰ νὰ βεβαιώσω ὅτι ἡ ἔκθεσις ἀπέδειξεν ὡς ὀρθὰ ὅσα ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων ὑπεστήριξε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἀδιαφόρως, ἐάν, ὑποστηρίζον ὅλα αὐτὰ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἐδήλου ὅτι παρ’ ὅλα αὐτὰ θὰ προχωρήσῃ διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὰς ἐκλογάς. Διότι ἀπεδείχθη ὅτι οἱ Ἕλληνες κρατοῦν τὸν λόγον των, διότι ὁ κ. Σοφούλης ἐκράτησε τὸν λόγον του καὶ ἔγιναν αἱ ἐκλογαὶ εἰς τὰς 31 Μαρτίου καὶ σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Μάρτυς μου εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, διότι οὐδέποτε διεφωνήσαμεν μαζί, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως προσεπαθήσαμεν νὰ βοηθήσωμεν τότε τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ γάγγραινα τοῦ ἐξωκοινοβουλευτισμοῦ καὶ νὰ καταλήξωμεν εἰς τὰς ἐκλογάς. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ποὺ ἔγινεν ὁ βασικὸς νόμος, ὑπεβάλομεν ἓν ὑπόμνημα εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν κ. Τσάτσον καὶ τοῦ εἴπομεν, κύριε Ὑπουργέ, διατί κάμνεις αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ διαιρεῖς τὴν Ἑλλάδα εἰς δύο κατηγορίας ἐπαρχιῶν; Διατί ἐκεῖ ποῦ εἶναι τὰ ἐκλογικὰ βιβλιάρια, λέγεις νὰ πάρουν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ἐκλογικὰ βιβλιάρια καὶ ἐκεῖ, ποῦ δὲν εἶναι λέγεις νὰ κάμῃς τὴν ἀναθεώρησιν; Τότε θὰ καταλήξῃ νὰ ὑπάρχῃ ἀριθμὸς ἐκλογέων ἐντελῶς φανταστικός. Τὸ ὑπόμνημά μας ἔμεινεν ἄνευ ἀπαντήσεως, διότι τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς οὔτε κἂν ἀπάντησιν ἔδωσεν.

§71Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἐκθέτετε τὸ ζήτημα, εἶνε ὡσὰν νὰ προσβάλλητε τὰς ἐκλογάς, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὡσὰν νὰ πιστεύετε ὅτι ἐψήφισαν οἱ ἀποβιώσαντες εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§72Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐγὼ τὸ εἶπα αὐτό; Τοὐναντίον μάλιστα εἶπα, διότι δὲν μοῦ ἐκάματε τὴν τιμὴν νὰ μὲ παρακολουθήσετε κύριε συνάδελφε, τὰ ἀντίθετα. Ἐγὼ ἐδήλωσα κατηγορηματικῶς ὅτι ὀφείλετε καὶ σεῖς νὰ πιστεύσετε, ὅτι δὲν ἦσαν ἐν τάξει οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀξίαν οἱανδήποτε νοθεία, λόγῳ τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον περιεῖχεν ὁ νόμος ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς. Διότι παρὰ τὴν φερομένην πλειοψηφίαν, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ πιστεύω, τῆς παρατάξεώς σας, ἐὰν ἀκολουθήσετε αὐτά, ποὺ λέγετε, καὶ συσχετίσετε πρὸς τὴν ἔκθεσιν τῶν παρατηρητῶν, ἔχετε πάρει τὰ 36%. Ἐγὼ δὲν ἐσκέφθην ποτὲ νὰ εἴπω ὅτι ἔλαβε χώραν ἐκτεταμένη καὶ ἐσκεμμένη νοθεία. Δὲν πταίουν τόσον οἱ κατάλογοι, πταίει ὁ νόμος ποὺ ἔγινε τότε, ὁ ὁποῖος περιεῖχε καὶ ἔκαμε τὴν διάκρισιν τῆς Ἑλλάδος εἰς δύο εἴδη περιφερειῶν. Ἐὰν δὲν ἐγένετο ὁ χωρισμὸς αὐτὸς εἰς δύο κατηγορίας περιφερειῶν, θὰ εἴχομεν κάποιαν τακτοποίησιν. Σήμερον ἀντιθέτως ἀναποδογυρίζεται τοῦτο καὶ ὅπου μὲν ὑπῆρχον βιβλιάρια ἔχει καλῶς, ὅπου ὅμως δὲν ὑπῆρχον ἐκεῖ γίνεται ἀνασύνταξις. Διατί; Διατί νὰ μὴ κάμωμεν τὴν ἀνασύνταξιν ὁμοιόμορφον εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα; Διότι πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριοι βουλευταὶ καὶ θὰ τὸ ἴδητε ὕστερα ἀπὸ ὀλίγον καιρόν, ὅτι καὶ τώρα μὲ τὸν νέον νόμον τὸ ἴδιον θὰ γίνῃ. Τὸ κυριώτερον χαρακτηριστικὸν δὲν εἶναι νὰ ἀνασυνταχθοῦν οἱ κατάλογοι εἰς τὰ χωρία. Θὰ ἴδητε ὅτι αὐτὸς ὁ νόμος δὲν προστατεύει ἀπὸ τὴν νοθείαν, διότι, ἐνῷ ὁ προηγούμενος νόμος εἶχεν ἐνορίας διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, σήμερον εἰς ἕνα δωμάτιον τοῦ Πρωτοδικείου γίνεται ὅλη ἡ ἀναθεώρησις καὶ ἐκ τῶν 274 τμημάτων ἔγιναν μόνον δώδεκα, ἐνῷ εἰς τὰ χωριὰ δέν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ νοθεία, ἐκτὸς ἐὰν εἶναι ὅλοι σύμφωνοι, ὁ παπᾶς, ὁ δικαστὴς κλπ. Τὸ κυριώτερον ἔργον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπιτελέσωμεν εἶναι 1) ἡ διαγραφὴ τῶν ὁπωσδήποτε ἀποβιωσάντων καὶ ἐὰν ἔχῃ διαταχθῆ διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως καὶ 2) τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους ἄλλων δήμων καὶ κοινοτήτων. Τώρα πῶς θὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τί ἔλεγχος θὰ ὑπάρχῃ, ἐὰν εἶνε δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ὁ παραμικρότερος ἔλεγχος; Διότι ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις αὐτὸ λέγει, ὅτε δὲν ἔγινεν ἡ ἐκτέλεσις τοῦ νόμου, δηλαδὴ δὲν ἔγιναν αἱ διαγραφαί. Ἀλλὰ πῶς νὰ τοὺς διαγράψουν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν περιμένουν εἰς τὸ ἀστυνομικὸν τμῆμα οἱ ζητοῦντες πιστοποιητικὰ ἐπὶ ἡμέρας καὶ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν διὰ νὰ στείλω ἕνα τηλεγράφημα ἔκαμα παρακαλῶ νὰ λάβω ἀπάντησιν ἡμέρας δεκαεπτά; Διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ διαγραφή, διότι οὐδέποτε ἔγινεν ἡ διαγραφὴ ἀπὸ καταβολῆς κόσμου ἐκτὸς ἐὰν κάποιος ἤξερε, ὅτι εἶχε καταδικασθῆ εἰς ἐγκληματικὴν ποινὴν ὁ ἄλλος καὶ ἐφρόντισε νὰ καταγγείλῃ καὶ νὰ φροντίσῃ διὰ τὴν διαγραφὴν ἐκ προσωπικῶν ἢ ἄλλων λόγων.

§73Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν εἶσθε σεῖς κατὰ ποῖον ἄλλον τρόπον θὰ ἐκάμνατε τὴν ἀναθεώρησιν;

§74Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἶναι γνωστὸς ὁ τρόπος, ἀλλ’ ἀφοῦ ἐσπεύσαμεν νὰ ὁρίσωμεν τὸν χρόνον τοῦ δημοψηφίσματος ὁ μόνος τρόπος ποὺ μποροῦσε νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφή, θὰ εἰπῆτε, ὅτι δὲν προφθάνει νὰ γίνῃ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σήμερα. Ἕν μόνον σύστημα εἶναι τὸ σύστημα τῆς ἀπογραφῆς. Αὐτὸ ἐπρότεινε καὶ ὁ κ. Πολίτης ἐκ μέρους τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων. Ἐὰν ποτὲ ὑπάρξῃ περίπτωσις ἀναβολῆς δι’ οἱονδήποτε λόγον καὶ ἂν ἀκόμη γίνῃ τὸ δημοψήφισμα, δι’ ἄλλας ἐκλογὰς πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅτι ἐκλογικοὶ κατάλογοι ἄνευ ἀπογραφῆς εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξουν. Ἔπειτα ἔχει καὶ ἄλλα ἐλαττώματα αὐτὸ τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον. Τὸ πρῶτον ἐλάττωμα εἶναι ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἔλαβε τὸν λόγον ὁ ἀξιότιμος κ. Ναύαρχος. Διὰ τῆς διατάξεως τῆς σχετικῆς μὲ τὰς μεταδημοτεύσεις θὰ μείνον πολλοὶ καὶ μάλιστα καὶ οἱ ἡμίσεις βουλευταί, χωρὶς νὰ ἔχουν δικαίωμα νὰ ψηφίσουν, διότι διεγράφησαν ἀπὸ τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους τῆς ἐπαρχίας των ὡς μὴ διαμένοντες ἐκεῖ.

§75Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Νὰ διαγραφῇ ἡ διάταξις αὐτή.

§76Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐὰν ὅμως δεχθῶμεν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κουτσοπετάλου...

§77Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἀπὸ τὰ σχέδια, τὰ ὁποῖα κατετέθησαν εἰς τὴν διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, τὸ τελειότερον ἦτο τὸ τοῦ κ. Ἀν. Μιχαλακοπούλου καὶ τοῦ κ. Βουρβούλη, τὸ ὁποῖον καθώριζε σύστημα διπλοτύπων, ἡ ὑπηρεσία ὅμως τοῦ Ὑπουργείου δὲν τὸ ἐδέχθη. Διεμαρτυρήθημεν ὅλοι, ἀλλ’ ὅπως ξεύρετε, αἱ ὑπηρεσίαι πάντοτε κατισχύουν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐνθυμεῖσθε τὰς περιφήμους συζητήσεις περὶ ἀνασυντάξεως καὶ ἀναθεωρήσεως. Τὸ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι στὰ χωριὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ νοθεία.

§78Χ. ΛΑΔΑΣ. Τώρα ἀκριβῶς ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ νοθεία.

§79Ε. ΓΟΝΗΣ. Κατὰ τίνα τρόπον εἶναι δυνατὸν εἰς τὰ χωριὰ σήμερον νὰ γίνῃ νοθεία;

§80Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὑπάρχουν χωριὰ εἰς τὰ ὁποῖα οἱ πολιτευόμενοι ἑκατέρωθεν δὲν ἠμποροῦν νὰ ὑπάγουν. Ἐὰν λοιπὸν συμβῇ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν πρόεδρον...

§81Ε. ΓΟΝΗΣ. Δὲν ἠμποροῦν νὰ τὸ κάμουν αὐτὸ οἱ χωρικοί.

§82Χ. ΛΑΔΑΣ. Θὰ τὸ κάμουν οἱ γραμμιατισμένοι τῶν χωρικῶν. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλοῦν. Νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ ἡμερομηνία τῆς 28 Ὀκτωβρίου 1940 ὡς ὑποχρεωτικὴ καὶ νὰ τεθῇ διάταξις ὡς δυνητική. Ἀλλὰ τότε πρέπει νὰ ξαναρχίσωμε τὴν ἀναθεώρησιν τῶν καταλόγων. Ἐκτὸς ἐὰν φροντίσετε νὰ πάρετε καὶ ἕνα ἐκλογικὸν βιβλιάριον. Τὸ δεύτερον ἐλάττωμα εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὄτι πρέπει αὐτοὶ οἱ κατάλογοι κάποτε νὰ τυπωθοῦν. Ἐὰν λήξῃ ἡ προθεσμία καὶ δὲν δώσῃ παράτασιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τί θὰ γίνῃ; Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ παράτασις.

§83Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πρέπει νὰ γίνουν χειρόγραφοι οἱ κατάλογοι, νὰ σφραγισθοῦν κλπ.

§84Χ. ΛΑΔΑΣ. Παράτασιν θὰ δώσετε;

§85Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπουρ. Ἐσωτερικῶν). Ἐδέχθην πενθήμερον παράτασιν.

§86Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῇ παράτασις περισσοτέρων ἡμερῶν ἢ νὰ μὴ δοθῇ καθόλου. Διότι 5 ἡμερῶν εἶναι ὡς νὰ μὴ δοθῇ.

§87Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) Δὲν ἐπαρκεῖ ὁ χρόνος διὰ τὴν ὑποβολὴν καὶ ἐκδίκασιν τῶν ἐνστάσεων. Ἐπειδὴ ὅμως εἴθισται οἱ Ρωμηοὶ νὰ πηγαίνουν τὴν τελευταίαν ἡμέραν, δι’ αὐτὸ παρὰ τὰς ἀρχὰς ποὺ εἶχα, ἔδωσα μίαν παράτασιν πέντε ἀκόμη ἡμερῶν.

§88Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐκεῖνο ποὺ γνωρίζω εἶναι, ὅτι ἐγὼ διὰ νὰ βγάλω πιστοποιητικὸν τοῦ κ. Σοφούλη ἔκαμα 17 ἡμέρας. 15 ἡμέραι χρειάζονται διὰ νὰ ἔλθῃ πιστοποιητικὸν ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην. Δι’ αὐτό, λέγω, ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι περὶ τὸ θέμα. Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι βιαζόμαστε. Ἔπρεπε λοιπόν, νὰ ποῦμε, ὅτι ἐπειδὴ πρέπει νὰ γίνῃ τὴν τάδε ἡμέραν τὸ δημοψήφισμα, ὁ Α. Ν. περὶ ἐκλογικῶν βιβλιαρίων κυροῦται ἄνευ συζητήσεως. (Χειροκροτήματα).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσάτσος ἔχει τὸν λόγον.

§90Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἀσφαλῶς δυσχερὴς ἡ θέσις τῶν ἀναλαβόντων νὰ ἀναπτύξουν τὰς σκέψεις των ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, καθ’ ὅτι κατὰ μέγα μέρος ἡ διαδικασία τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ὡς ὑποβάλλεται σήμερον, ἔχει περαιωθῆ ἀκριβῶς τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως. Ἔχομεν, βεβαίως, αὐτὴν τὴν στιγμὴν μίαν ὑπόσχεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι θὰ ἔχωμεν παράτασιν πέντε ἡμερῶν, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν βάσει τοῦ ὑπάρχοντος πλέον νόμου ἐγγραφὴν μερικῶν καθυστερημένων, οἱ ὁποῖοι φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι καὶ πολλοί. Θὰ ἦτο, ἑπομένως, μάταιον νὰ ἀναπτύξωμεν λόγους παραμυθίας πρὸς τοὺς θεωροῦντας, ὅτι ἄλλως ἠδύνατο νὰ διατυπωθοῦν τὰ πράγματα, ὥστε νὰ ἀποφευχθοῦν τὰ μειονεκτήματα τοῦ παρόντος ὑπὸ ψήφισιν νομοθετήματος. Τὰ ἐλαττώματα τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἔχομεν σήμερον ἐδῶ νὰ συζητήσωμεν κάπως ὡς ἐπιμηθεῖς, ὀφείλονται εἰς τὸ ὅτι προσπαθεῖ προσωρινῶς νὰ ἐξοικονομήσῃ τὴν κατάστασιν, διὰ νὰ ὁδηγήσῃ τὴν χώραν τὸ ταχύτερον εἰς τὸ δημοψήφισμα, τοῦ ὁποίου ἄλλως τε καὶ τὴν ἡμερομηνίαν καθωρίσαμεν. Ἐπειδὴ ὅμως, νομίζομεν, ὅτι ὑπάρχει δυνατότης νὰ εὑρεθῇ διαδικασία, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν κατὰ τὴν 1ην Σεπτεμβρίου διεξαγωγὴν τοῦ δημοψηφίσματος καὶ ἐξ ἄλλου τὴν πληρεστέραν σύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς σχετικὰς σκέψεις καὶ νὰ ἀπασχολήσωμεν τὴν Βουλήν, ἐνῷ δὲν θὰ τὸ ἐπράτταμεν διὰ νὰ ἀπασχοληθῶμεν μὲ τὸ παρελθόν, τὸ ὁποῖον καλῶς ἢ κακῶς πλέον, παρῆλθεν. Ὑπάρχουν γνήσιοι καὶ μὴ γνήσιοι κατάλογοι, ὑπάρχουν πληθωρικοὶ καὶ μὴ πληθωρικοὶ κατάλογοι. Ὁ γνήσιος κατάλογος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει ὅλους τοὺς δικαιουμένους νὰ ψηφίζουν, ἀποκλείει δὲ τοὺς μὴ δικαιουμένους. Ὁ μὴ γνήσιος εἶναι ὁ ἀντίθετος. Πληθωρικὸς κατάλογος, εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν καθάπτεται οὔτε τῆς γνησιότητος, οὔτε τῆς εἰλικρινείας τῆς ἐκλογῆς, ἀλλ’ ἔχει ἄλλο μειονέκτημα, τὸ μειονέκτημα, ὅτι ἐντὸς τοῦ καταλόγου ὑπάρχουν νεκροί, μεταδημοτεύσαντες κλπ., οἱ ὁποῖοι ἄλλοτε μὲν εἶναι δυνατὸν θεωρητικῶς νὰ δημιουργήσουν νοθείαν, ἄλλοτε δὲ ὄχι. Ἐξεταστέον ἑπομένως, ἂν ὁ πληθωρικὸς κατάλογος, τὸν ὁποῖον ἔχομεν πρὸ ἡμῶν (καὶ τὸ φαινόμενον τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν 2.100.000 ἐγγεγραμμένους καὶ 1.100.000 ψηφίσαντας) ἐπάγεται καὶ κίνδυνον νοθείας. Ἐγὼ δὲν τὸ πιστεύω, διότι εἰς ἃς περιφερείας ὑπάρχει κίνδυνος νὰ σημειωθῇ νοθεία, δηλαδή, εἰς τὰς τρεῖς μεγάλας πόλεις Ἀθήνας, Πειραιᾶ καὶ Θεσσαλονίκην, εἰς αὐτὰς τὰς περιφερείας ἀναμφισβητήτως ἔχει γίνει μία πλήρης ἀνασύνταξις καὶ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς ἀνθρωπίνης δυνατότητος—διότι πάντοτε ὑπάρχουν διαφυγαὶ—οἱ κατάλογοι εἶναι γνήσιοι. Δὲν πρέπει νὰ φανταζώμεθα, ὅτι χωρὶς γενικὴν ἀπογραφὴν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὁ ἰδανικὸς κατάλογος. Πέραν τούτων εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς πόλεις καὶ χωρία, οὔτε οἱ νεκροὶ ἠμποροῦν νὰ ψηφίσουν, οὔτε οἱ ἀπόντες νὰ ἐμφανισθοῦν.

§91Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Εἰς τὸν Ἀποκόρωνα ἐρώτησα τὸν Πρόεδρον καὶ μοῦ εἶπεν ὅτι εἶναι ἐγεγγραμμένοι 1058, ἦσαν ἀπόντες περίπου 600, καὶ ἐψήφισαν 400. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι καὶ εἰς τὰ χωρία γίνονται καλπονοθεύσεις.

§92Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἀπ’ αὐτὸ δὲν ἐξάγεται ὅτι ἐψήφισαν ἀπόντες ἢ νεκροί. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ εἰς μικρὰ χωρία περίπτωσις ποὺ νὰ ἐψήφισεν ἀπών, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πλήρης συνεννόησις ὁλοκλήρου τῆς ἐπιτροπῆς καὶ νὰ μὴν ὑπάρχῃ ἀντιπρόσωπος τῶν κομμάτων. Αὐτὸ ὅμως, ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ ὑπὸ τοὺς καλλιτέρους νόμους. Ἂν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον ὥστε εἰς ἕνα χωρίον ὁλόκληρος ἡ ἐπιτροπὴ μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν κομμάτων νὰ συνεννοοῦνται διὰ νὰ κάμουν νοθείαν, βεβαίως οὔτε νομοθέται ὅπως ὁ Σόλων καὶ ὁ Λυκοῦργος δὲν θὰ μᾶς σώσουν. Τότε θὰ μᾶς σώσουν μόνον, ἡ κατάργησις τῆς ψήφου. Ἡμεῖς πρέπει νὰ ἴδωμεν πῶς ἠμποροῦμε νὰ κάμωμεν τὸν ἐκλογικὸν νόμον τόσον καλόν, ὥστε, ὅ,τι δύναται νὰ ἀποτρέψῃ ὁ ἐκλογικὸς νόμος νὰ τὸ ἀποτρέπῃ. Ὅταν ὁ ἐκλογικὸς νόμος δὲν δύναται νὰ ἀποτρέψῃ ὡρισμένον γεγονὸς διότι φύσει ὑπερβαίνει τὰς δυνατότητας τοῦ νόμου διότι ἀντιμετωπίζει ὁ νόμος μίαν ἐπαναστατικὴν κατάστασιν, τότε βεβαίως δὲν εὐθύνεται δι’ αὐτὸ ὁ νομοθέτης. Ἑπομένως, διὰ τὰς περιπτώσεις αὐτὰς δὲν ὁμιλῶ. Ὅπως δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι εἰς τὰς περιφερείας ὅπου ἔγινεν ὁλοκληρωτικὴ ἀνασύνταξις, χωρὶς τὴν συνέργειαν τῆς Ἀστυνομίας, τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ ἱερέως, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν διπλᾶ βιβλιάρια.

§93Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Ὑπάρχουν.

§94Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ σᾶς ἐρωτήσω ἀντιστρόφως· ποῖα εἶναι τὰ νομοθετικὰ μέτρα μὲ τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτρέψητε αὐτὸ τὸ γεγονός;

§95Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Ἡ ἀπογραφή.

§96Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Καὶ αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι εἰλικρινής, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ αὐτό. Ἑπομένως μὴ ζητοῦμεν τὸ ἰδανικόν, διότι τὸ πρῶτον εἶναι τὰ καλὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα θὰ κάμνουν τὴν ἀπογραφήν, ἢ θὰ συντάξουν τοὺς καταλόγους. Ὅταν ἔχωμεν μίαν ὁλόκληρον σειρὰν συνωμοτῶν, οἱ ὁποῖοι ἑνούμενοι ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐκδίδουν πλαστὰ βιβλιάρια, αὐτὸ δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ ἀποτρέψωμεν μὲ κανένα μέτρον. Βεβαίως ἡ ἀπογραφὴ εἶναι τὸ καλλίτερον μέτρον, ὄχι μόνον ἀπὸ ἀπόψεως ἐκλογικοῦ δικαίου, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τῆς ὅλης κοινωνικῆς ζωῆς τοῦ πολίτου, διότι αὕτη θὰ ἀποτελέσῃ βάσιν καθορισμοῦ καὶ τῶν φορολογικῶν του ὑποχρεώσεων καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφοδιασμοῦ του, ἐφόσον ἔχομεν ἀκόμη ἐφοδιασμόν. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι κάτι, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἐργασθῶμεν, διὰ νὰ τὸ ἐπιτύχωμεν εἰς τὸ ἀπώτερον μέλλον. Ἐφ’ ὅσον ὅμως εἴμεθα ἠναγκασμένοι ἀμέσως νὰ κινηθῶμεν καὶ μᾶς εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀναμένωμεν τὴν ἀπογραφήν, πρέπει νὰ κυττάξωμεν πὼς θὰ λύσωμεν τὸ πρόβλημα ἐντὸς τῶν ὑπαρχουσῶν δυνατοτήτων. Προκειμένου λοιπόν, ὄχι νὰ ἐργασθῶμεν διὰ νὰ καταστήσωμεν τοὺς καταλόγους γνησίους—διότι κατ’ ἐμὲ τὸ ἀνθρωπίνως δυνατὸν ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου αὐτοῦ ἐπετεύχθη—ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀποφυγὴ τοῦ ὑπάρξαντος καὶ ἀποδειχθέντος ἐκ τῶν τελευταίων ἐκλογῶν πληθωρισμοῦ, ἐρωτᾶται τί πρέπει νὰ γίνῃ; Ἐδῶ θὰ κάμω μίαν διαστολὴν μεταξὺ τῶν καταλόγων βιβλιαρίων καὶ τῶν ἁπλῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ἐκεῖ ὅπου εἴχομεν καταλόγους βιβλιαρίων καὶ ἔχει γίνει ἀνασύνταξις κατὰ τὸ 1945, δηλαδὴ εἰς τὰς τρεῖς μεγάλας πόλεις καὶ εἰς ὅσας ἄλλας πόλεις ἴσχυον καὶ κατεστράφησαν οἱ κατάλογοι, ἐκεῖ τὰ πράγματα ἔχουν καλῶς. Διότι ἐκεῖ ἔγινεν ὅλη ἡ διαδικασία ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς καὶ ἐνεγράφησαν οἱ ἐκλογεῖς καὶ ἐπῆραν τὸ ἐκλογικόν των βιβλιάριον ἀπὸ πέρυσι. Ἑπομένως μένουν ὅσοι ἀπέθανον ἀπὸ πέρυσι μέχρι σήμερον. Ὅπου τὸ 1945 ἔγινε ὄχι ἀνασύνταξις ἀλλὰ ἀναθεώρησις τῶν καταλόγων τῶν βιβλιαρίων, ἐκεῖ ὑπάρχει ἕνα μειονέκτημα διότι καὶ πέρυσι ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἐκλογικῶν βιβλιαρίων, δὲν ἔγινε δι’ αὐτοπροσώπου ἐμφανίσεως τοῦ ἐκλογέως, ἑπομένως διετηρήθησαν βιβλιάρια ἀφορῶντα πρόσωπα μὴ ζῶντα ἢ μὴ ἔχοντα δικαίωμα ψήφου.

§97Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἀπητεῖτο ἡ αὐτοπρόσωπος παράστασις διὰ τὴν λῆψιν βιβλιαρίου.

§98Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Νομίζω ὅτι ὑπάρχουν ὡρισμέναι περιφέρειαι ὅπως τῆς Δράμας, Καβάλλας, Σερρῶν, Ξάνθης κτλ., ὅπου ἔχομεν κατεστραμμένους ἐκλογικοὺς καταλόγους βιβλιαρίων.

§99Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κατὰ οἰανδήποτε περίπτωσιν πρέπει νὰ γίνῃ αὐτοπρόσωπος ἐμφάνισις διὰ τὴν παραλαβὴν τῶν βιβλιαρίων. Δὲν ὑπάρχει περίπτωσις καμμία εἰς οὐδὲν χρονικὸν διάστημα κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ ἐχορηγήθη ἐκλογικὸν βιβλιάριον χωρὶς αὐτοπρόσωπον ἐμφάνισιν τοῦ δικαιούχου.

§100Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Ὑπάρχουν περιπτώσεις καθ’ ἃς ἀπὸ Ἀστυνομικὰ τμήματα τοῦ Πειραιῶς διενεμήθησαν βιβλιάρια.

§101Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ λέγω, τί λέγει ὁ νόμος. Ἄν ὑπῆρξαν ὄργανα, τὰ ὁποῖα παρέβησαν τὸν νόμον, αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§102Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει δίκαιον ὅτι πρὸς παραλαβὴν βιβλιαρίων χρειάζεται νὰ ἐμφανισθῇ αὐτοπροσώπως ὁ ἐκλογεὺς οὐχὶ ὅμως πρὸς διατήρησιν τούτου, ὅταν γίνεται ἀναθεώρησις. Τοῦτο ἰσχύει διὰ τὰς περιφερείας ὅπου ὑπάρχουν ἐκλογικοὶ κατάλογοι βιβλιαρίων καὶ εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἔγινεν ἀνασύνταξις. Ἑπομένως, ἔμειναν οἱ παλαιοὶ κάτοχοι μὲ τὰ παλαιά των βιβλιάρια.

§103Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πάντως καὶ αὐτοὶ τὰ ἐπῆραν αὐτοπροσώπως παρουσιασθέντες.

§104Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπάρχουν ἐκλογικὰ βιβλιάρια ἀποθανόντων χρεωμένα εἰς τὸν κατάλογον ἐκλογικῶν βιβλιαρίων, διότι ἀφ’ ἧς τὰ παρέλαβον παρῆλθεν ὑπὲρ τὴν δεκαετίαν.

§105Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Συμβαίνει αὐτὸ διότι δὲν τηρεῖται ἡ ἀρχὴ ἡ ὁποία εἶναι ἀπολύτως ἐπιβεβλημένη. Ὁ ληξίαρχος ἐπὶ ποινῇ ἀπολύσεως ἢ ἐπὶ οἱαδήποτε ἄλλῃ ποινῇ πρέπει νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος εὐθὺς ἀμέσως νὰ συντάσσῃ τὴν ληξιαρχικὴν πρᾶξιν τοῦ θανάτου καὶ νὰ τὴν στείλῃ εἰς τὸν Δήμαρχον διὰ νὰ διαγραφῇ ἀμέσως ὁ ἀποβιώσας. Ἐνῷ τὰ γράφουν αὐτὰ οἱ νόμοι, δυστυχῶς δὲν τηροῦνται.

§106Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι δὲν εἶναι ἡ πρώτη περίπτωσις μὴ ἐφαρμογῆς τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἐπαναλαμβάνω ὅμως, ὅτι ἐκ τούτου δὲν προκύπτει κίνδυνος νὰ ἐμφανισθῇ ἐκλογεὺς ψηφίζων χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸ πρὸς τοῦτο δικαίωμα, ἐπὶ τῇ βάσει βιβλιαρίου ἀπόντος ἢ νεκροῦ τινος. Λέγω ὅτι προσπαθοῦμεν ἀπὸ κοινοῦ ὅλοι νὰ ἀποσυμφορήσωμεν τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους ἀπὸ τοὺς ὑπεραρίθμους. Καὶ λέγω ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ζητεῖται ἡ αὐτοπρόσωπος ἐμφάνισις ὅλων τῶν ἐκλογέων, κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν ἔμειναν ἐγγεγραμμένοι πολλοὶ ἐκλογεῖς εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, ἀποβιώσαντες ἢ μεταδημοτεύσαντες. Αὐτὸ εἶναι τὸ σφάλμα ἀπὸ τὸ ὁποῖον κινδυνεύομεν νὰ ἐμφανισθῶμεν καὶ πάλιν μὲ ψεύτικην μεγάλην ἀποχήν. Σκεφθῆτε κύριοι, ὅτι ὑπάρχει μία διάταξις, ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρ. 4 τοῦ νόμου 577, ἡ ὁποία λέγει ὅτι κατὰ τὴν παροῦσαν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων ὁ Εἰρηνοδίκης δύναται νὰ ἐγγράψῃ καὶ ἐξ ἐπαγγέλματος εἰς τὸν κατάλογον Δήμου καὶ Κοινότητος ἐκλογεῖς ἐγγεγραμμένους ἐν τῷ μητρῴῳ ἀρρένων αὐτῆς καὶ μεταδημοτεύσαντας. Γνωρίζετε τί ἐγένετο εἰς πολλὰς περιφερείας; Ὅλος ὁ κατάλογος τοῦ μητρῴου ἀρρένων ἐνεγράφη εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον ζώντων. Καὶ ἔπειτα ἐφθάσαμεν εἰς τὸν ἐξωφρενικὸν ἀριθμὸν τῶν 2.200.000 ἐκλογέων! Ὁλόκληρος ἡ ἀνάπτυξις, τὴν ὁποίαν εἶχα τὴν τιμὴν νὰ σᾶς κάμω ἀποβλέπει εἰς τοῦτο. Πῶς εἶναι δυνατόν, τὴν στιγμὴν αὐτήν, χωρὶς ἐπιβράδυνσιν σοβαράν, νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀποσυμφόρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων; Ἡ τρίτη περίπτωσις εἶναι ἡ διπλῆ ἐγγραφή, εἰς τὸν τόπον τῆς γεννήσεως βάσει τοῦ μητρῴου ἀρρένων καὶ εἰς τὸν τόπον τῆς κατοικίας. Ὁ παρὼν νόμος ἐθέσπισε μίαν ἀρχήν, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τὴν κατάργησιν αὐτῆς τῆς διπλῆς ἐγγραφῆς. Ἐθέσπισε τὴν ἀρχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ καθεὶς ψηφίζει εἰς τὸν τόπον τῆς κατοικίας καὶ ὄχι εἰς τὸν τόπον τῆς καταγωγῆς, ἐφ’ ὅσον ἔπαυσεν ἀπὸ χρόνου ὡρισμένου νὰ κατοικῇ ἐκεῖ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἡ σκέψις αὐτὴ τοῦ νομοθέτου, ἵνα θέσῃ ὡς βάσιν τοῦ δικαιώματος τῆς ψήφου τὸν τόπον τῆς ἐγκαταστάσεως καὶ ὄχι τῆς καταγωγῆς, θεωρητικῶς τοὐλάχιστον εἶναι ὀρθή. Τώρα παρουσιάζεται μία ὁμόθυμος διάθεσις τῆς Βουλῆς τὴν ὁποίαν διεπίστωσα καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὴν εἰδικὴν σύνθεσιν τοῦ τόπου μας, ὅπου οἱ ἐπαρχιῶται συγκεντρώνονται εἰς τὸ κέντρον καὶ θέλουν ἐδῶ νὰ ζοῦν, χωρὶς νὰ διακόψουν τὸν πολιτικὸν δεσμὸν μὲ τὴν γενέτειραν. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ δυνατότης διὰ θετικῆς δηλώσεως πᾶς τις νὰ εἴπῃ: «Θέλω π. χ. νὰ εἶμαι ἐκλογεὺς τοῦ Δήμου Μεγάρων».

§107Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ποῦ θὰ κατατίθεται ἡ δήλωσις αὐτή;

§108Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Αὐταὶ εἶναι λεπτομέρειαι τοῦ διατάγματος. Δύναται ἡ δήλωσις νὰ γίνῃ καὶ εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν τοῦ τόπου τῆς κατοικίας τοῦ ἐκλογέως. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἀκόμη νὰ καθορίσητε μίαν 15θήμερον προθεσμίαν δι’ ὅλους τοὺς θέλοντας νὰ ἀσκήσουν αὐτὸ τὸ δικαίωμα. Δηλαδή, νὰ μὴ κάμνετε ἀποδεκτὴν τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ νὰ διατυπώσητε κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον τὴν διάταξιν αὐτήν, ποὺ νὰ εἶναι δίκαιος καὶ νὰ μὴ συγκρούεται πρὸς τὴν ὀρθὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Λέγω, εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 7, παράγραφος 1δ, νὰ προστεθοῦν αἱ λέξεις: «ἐφ’ ὅσον διὰ δηλώσεως κοινοποιουμένης μέχρι τῆς λήξεως τῆς προθεσμίας πρὸς ἐγγραφὴν δὲν δηλώσουν τὴν θέλησίν των, ὅπως μὴ διαγραφῶσι τοῦ καταλόγου τοῦ ἀφ’ οὗ ἀπεμακρύνθησαν Δήμου ἢ Κοινότητος ἐξ ὧν κατάγονται, ὁπότε καὶ διαγράφονται ἀπὸ τὸν κατάλογον τοῦ Δήμου ἢ τῆς Κοινότητος εἰς οὕς ἔχουν ἀπὸ τῆς 28 Ὀκτωβρίου 1940 ἐγκατασταθῆ.

§109Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι Βουλευταί, ὀρθὸν εἶναι αὐτό, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει σας καὶ τὰς σημερινὰς περιστάσεις. Δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπὸ τοῦδε. Δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ δήλωσις δύναται νὰ γίνῃ ἀποδεκτή, ἀλλὰ διὰ μετέπειτα, ὄχι διὰ τὴν παροῦσαν περίοδον.

§110Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ἔχετε ὑπομονὴν κ. Ὑπουργέ. Θὰ ἰδῆτε, ὅτι εἶναι δυνατὸν χωρὶς νὰ διαταραχθῇ τὸ ἔργον σας.

§111Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διαταράσσεται. Συμφωνῶ εἰς τὸ νὰ γίνῃ ἡ δήλωσις ἀλλ’ ὄχι βεβαίως διὰ τὴν παροῦσαν περίπτωσιν. Διότι χρονικῶς καὶ τεχνικῶς, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον.

§112Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐγώ, κύριοι βουλευταί, ὁμολογῶ, ὅτι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἀναπτύξεώς μου, εἶχα ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ καὶ μία μικρὰ παράτασις προθεσμίας χάριν αὐτοῦ τοῦ σκοποῦ. Ὑποστηρίζω ὅμως καὶ ἄλλην τροπολογίαν, ἥτις δὲν ἀποτελεῖ κώλυμα τῆς ἐγκαίρου διεξαγωγῆς τοῦ Δημοψηφίσματος. Τοὐλάχιστον κατ’ ἐμὲ θὰ ἀπετέλει, τὸ πολύ, λόγον ἀναβολῆς 7 ἡμερῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀξίαν προκειμένου νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀποσυμφόρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, προσεπάθησα καὶ εὗρον τὴν ἀκόλουθον λύσιν ἡ ὁποία, κατ’ ἐμέ, θὰ ἐπετύγχανεν ἐντὸς τῶν συντομωτέρων δυνατῶν προθεσμιῶν τοῦ σκοποῦ τῆς ἀποσυμφορήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Διὰ μὲν τοὺς ἔχοντας διπλῆν ἐγγραφὴν ὑπέβαλον τὴν ρηθεῖσαν ἤδη πρότασιν, διὰ δὲ τὰς ἄλλας περιπτώσεις, ὅπου δὲν ἔχομεν διπλῆν ἐγγραφήν, ἀλλ’ ἔχομεν εἴτε ἀποβιώσαντας, εἴτε μεταδημοτεύσαντας, οἱ ὁποῖοι τυγχάνουν ἀγνοούμενοι, ὑποβάλλω τὴν ἀκόλουθον πρότασιν. Εἰς τὸ τέλος τοῦ νόμου νὰ τεθῇ ἓν ἄρθρον 7ον, τὸ ὁποῖον νὰ ἔχῃ ὡς ἑξῆς: «Ἄρθρον 7.—Αἱ Ἐπιτροπαὶ τῶν ἄρθρων 4 καὶ 12, μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ ἔργου τῆς ἀνασυντάξεως καὶ ἀναθεωρήσεως, παραμένουν λειτουργοῦσαι ἐπὶ δεκαπέντε εἰσέτι ἡμέρας πρὸς διαγραφὴν τῶν ἀποβιωσάντων καὶ μεταδημοτευσάντων». Οἱ ψηφίσαντες κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31 Μαρτίου ἐξαιροῦνται τῆς ἀνωτέρω ἐπανεξετάσεως πρὸς διαγραφήν, ἀφοῦ διαγραφοῦν ἐκ τῶν ὑπολοίπων εἰς τοὺς καταλόγους ἐγγεγραμμένων οἱ ἀποβιώσαντες καὶ μεταδημοτεύσαντες. Οἱ περὶ ὧν ἂν εἶναι ἄγνωστον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἂν ἀπεβίωσαν ἢ μετεδημότευσαν μὴ διαγραφόμενοι τοῦ καταλόγου, ἐγγράφονται εἰς ἰδιαίτερον πίνακα. Ὅσοι ἀσκήσουν τὸ ἐκλογικὸν αὐτῶν δικαίωμα κατὰ τὴν προσεχῆ προσφυγὴν εἰς τὴν λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν διαγράφονται τοῦ πίνακος ἀγνώστων. Ὁ πίναξ ἀγνώστων ἀπὸ τῆς συντάξεως αὐτοῦ, παραμένει ἐκτεθειμένος κατὰ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ Ν. Δ. ἐπὶ ἑξάμηνον. Παρελθούσης τῆς προθεσμίας ταύτης, οἱ μὴ ἐμφανισθέντες καὶ αἰτησάμενοι τὴν διαγραφὴν ἤτοι τῶν τοῦ πίνακος ἀγνώστων, διαγράφονται τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου. Καὶ προχωρῶ περαιτέρω. Ἡ ἐργασία αὐτὴ εἶναι ἁπλουστάτη, διότι οἱ ψηφίσαντες κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31ης Μαρτίου ἐξαιροῦνται τῆς ἐπανεξετάσεως. Ἀφοῦ ἐψήφισαν τὴν 31ην Μαρτίου θὰ ζοῦν καὶ σήμερον κατὰ πᾶσαν πιθανότητα. Εἶναι τόσον σημαντικὸν τὸ γεγονὸς τῆς ἀποσυμφορήσεως, ὥστε ποτὲ καὶ ἐὰν ἀκόμη χρειασθῇ μία μικρὰ παράτασις δι’ αὐτό, πρέπει νὰ τὴν δώσωμεν. Ἐγὼ τοὐλάχιστον νομίζω, ὅτι οἱ ὑποστηρίζοντες μετὰ φανατισμοῦ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ Δημοψηφίσματος τῆς 1ης Σεπτεμβρίου ἔχουν ὕψιστον συμφέρον νὰ προσέλθουν εἰς τὸ Δημοψήφισμα χωρὶς νὰ εἶναι ἀποσυμφορημένοι οἱ κατάλογοι καὶ δὲν ξέρω τὶ θὰ κερδίσουν οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν μὴ ἀναβολήν, μάλιστα μικρὰν ἀναβολήν, ἐὰν ἠμπορῇ νὰ τοὺς ἀσφαλίσῃ νὰ προσέλθουν εἰς τὸ Δημοψήφισμα δέκα ἡμέρας βραδύτερον μὲ καταλόγους, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι ἀποστομωτικοὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιχειρήσουν αὔριον νέαν ἀποχήν.

§113Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Σωστὰ εἶναι αὐτὰ ποὺ λέτε, ἀλλὰ δὲν γίνονται.

§114Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Νομίζω, ὅτι μέσα σὲ 15 ἡμέρες αἱ ἐπιτροπαὶ θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτελέσουν τὰς διαγραφὰς αὐτάς.

§115ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑποτίθεται ὅτι αὐτὸ ἔχει γίνει.

§116Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἀλλὰ διὰ τῆς λύσεώς μου παρέχεται καὶ μία διευκόλυνσις διότι γνωρίζομεν τοὺς ψηφίσαντας, δηλαδὴ τὸ ½ τῶν ψηφοφόρων. Αὐτοὶ εἶναι γνωστοί. Ἐπὶ πλέον γνωρίζομεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐνεφανίσθησαν αὐτοπροσώπως κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν. Ὡς πρὸς τὴν καθιερουμένην εἰδικὴν κατηγορίαν τῶν ἀγνώστων, δέον νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτι ἄγνωστοι εἶναι συνήθως οἱ ἀπὸ πολλοῦ ἀποβιώσαντες. Δὲν εἶναι οἱ νωποὶ νεκροὶ τοῦ 40–46. Αὐτοὺς τοὺς ξέρει ὁ Δήμαρχος. Εἶναι κυρίως παμπάλαια πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐὰν ἐζοῦσαν θὰ ἦσαν 150 140 ἢ 130 ἐτῶν καὶ τὰ ὁποῖα μένουν εἰς τοὺς καταλόγους διότι κανεὶς δὲν τὰ γνωρίζει ἐὰν ζοῦν ἢ ἀπέθαναν, καὶ ἐνώπιον τῆς ἀμφιβολίας τὰ ἀφήνουν εἰς τοὺς καταλόγους χωρὶς νὰ τὰ διαγράφουν. Ἄς κάνουν λοιπὸν καὶ αἱ ἐπιτροπαὶ ἕνα πίνακα ἀγνώστων.

§117Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὑπάρχει τὸ ἄρθρον 14 τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ ἀποβιωσάντων καὶ λέγει, ὅτι ὁ ληξίαρχος ὑποχρεοῦται νὰ ἀποστέλλῃ πίνακα.

§118Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Αὐτὰ τὰ λένε ὅλοι οἱ νόμοι ἐγὼ ὅμως προσθέτω τοῦτο: Ὅτι, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐμφανισθοῦν εἰς τὸ προσεχὲς δημοψήφισμα ἢ ἐντὸς τῶν προσεχῶν 6 μηνῶν αὐτοὶ οἱ ἄγνωστοι, θὰ διαγράφωνται τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου καὶ οὕτω τελειώνει τὸ ζήτημα. Ἐγὼ τοὐλάχιστον νομίζω ὅτι ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροποποίησις αὐτή, δοθῇ δὲ μία παράτασις εἰς τὰς ἐπιτροπάς.

§119Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Σήμερον ποῦ ὁμιλοῦμεν ἐπιτροπαὶ δὲν ὑπάρχουν.

§120Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τότε πῶς θὰ δώσετε τὴν παράτασιν τῶν 5 ἡμερῶν;

§121Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ δοθῇ μόνον ἐδῶ ποὺ εἶναι οὐρές;

§122Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑποβάλλονται Νομοθετικὰ Διατάγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν πλήρως ἐφαρμοσθῆ καὶ ὑπάρχει δυνατότης σοβαρῶς νὰ τὰ συζητήσωμεν, τότε νὰ τὰ ψηφίζωμεν καὶ νὰ τὰ καταψηφίζωμεν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ὁλόκληρος ἡ ζωὴ ἑνὸς Νομοθετικοῦ Διατάγματος ἔχει ἤδη ἐξαντληθῆ τὴν στιγμὴν ποὺ φθίνει ἐνώπιόν μας, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νομοθετικῆς κυρώσεως. Ὡς Νομοθετικὰ Διατάγματα ἐθεσπίσθησαν. Ἄς μείνουν Νομοθετικὰ Διατάγματα. Ἐγὼ σᾶς κάμνω μίαν ὁμολογίαν. Ἐφ’ ὅσον ἓν νομοθέτημα εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ὑποστηρίξω, νὰ τὸ τροποποιήσω ἢ νὰ τὸ δεχθῶ, ὡς ἔχει, τότε βεβαίως θὰ τὸ ψηφίζω ἢ θὰ τὸ καταψηφίζω, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὑποβάλλεται ἓν τετελεσμένον γεγονός, τὸ μόνον ποῦ μπορῶ νὰ κάμω εἶναι νὰ τὸ καταψηφίζω ἢ νὰ ἀρνοῦμαι ψῆφον καὶ ὄχι δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλὰ διότι μοῦ ἐμφανίζεται κάτι, πρὸ τοῦ ὁποίου εὑρίσκομαι ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ ἀποφασίσω ὅ,τι δήποτε. Νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ μίαν ἀνωμαλίαν εἰς τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς νὰ ὑποβάλλονται νομοθετήματα πρὸς κύρωσιν, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν οὐδένα λόγον ἐμφανίσεώς των ἐδῶ, παρὰ μόνον τὴν ἐκ τῶν ὑστέρων τυπικὴν καὶ ἀνωφελῆ ἔγκρισιν.

§123ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ξέρετε διατὶ συμβαίνουν αὐτά; Διότι ὅταν εἶσθε σεῖς Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν δὲν ἐκάματε ἀνασύνταξιν γενικὴν τῶν καταλόγων. Ἀλλοῦ ἐκάματε ἀναθεώρησιν καὶ ἀλλοῦ ἀνασύνταξιν.

§124Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐὰν ἐγένετο τότε γενικὴ ἀνασύνταξις θὰ ἐκάναμεν τὰς ἐκλογὰς τώρα. Ἐγὼ ἀντιθέτως ἤθελα καὶ ἤμουν ἕτοιμος διὰ τὰς ἐκλογὰς τὸν Δεκέμβριον. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐθεσπίσθη ὁ νόμος 392 δὲν ὑπῆρχον δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι, δὲν ὑπῆρχον εἰρηνοδίκαι, δὲν ὑπῆρχε δυνατότης συγκροτήσεως ἐπιτροπῶν. Ἐπεβραδύνετο ἡ συγκρότησις τῶν ἐπιτροπῶν, ἐὰν δὲ ἠθέλαμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἐκλογὰς ἐντὸς τοῦ ἔτους, ὅπως ἦτο τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως Βούλγαρη, ἔπρεπε νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἐξοικονόμησις.

§125Ε. ΓΟΝΗΣ. Ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον. Οὔτε τυπογραφεῖα ὑπῆρχον, οὔτε χαρτὶ τότε.

§126Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν ὑπῆρχε καμμία δυνατότης. Μόνον μία μακρὰ παράτασις, ὅπως τὴν ἐζήτει τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, μποροῦσε νὰ συμβιβασθῇ μὲ τὴν γενικὴν ἀνασύνταξιν τῶν καταλόγων.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κίνιας ἔχει τὸν λόγον.

§128Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ὁ ἐκλογικὸς νόμος, κ. βουλευταί, ἀποτελεῖ τὸ ἐκλογικὸν δίκαιον. Διὰ τοῦτο ἡ Βουλὴ πρέπει μετὰ μεγάλης περισκέψεως καὶ προσοχῆς νὰ τὸν ἐξετάσῃ καὶ τὸν ἐπιψηφίσῃ. Ὅλαι αἱ θεωρίαι περὶ λαϊκῆς κυριαρχίας, ὅλαι αἱ γνῶμαι περὶ ἐλευθεριῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι φροῦδαι καὶ μάταιαι λέξεις, ἐὰν δὲν συνταχθοῦν γνήσιοι καὶ ἄρτιοι ἐκλογικοὶ κατάλογοι. Θὰ ἤθελα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι διακεκριμμένος ἐπιστήμων, νὰ ἀκούσῃ μετὰ προσοχῆς τὰς ἀντιλήψεις μας, διότι νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν παρὰ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ κατοχυρώσουν τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν. Κύριοι βουλευταί, πολλαὶ μομφαὶ ἐρρίφθησαν, ἐκ τῆς πλευρᾶς τῶν Φιλελευθέρων, κατὰ τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, οἱ ὁποῖοι συνετάχθησαν ὑπὸ τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμολογήσω ὡς ἐπιστήμων καὶ ὡς Ἕλλην, ἀλλὰ καὶ ὡς Πρόεδρος μιᾶς τῶν ἐπιτροπῶν τῆς συντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, εἰς ἣν συμμετέσχον, ὅτι ἀρτιωτέρους καὶ γνησιωτέρους ἐκλογικοὺς καταλόγους ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶδε ἀπὸ τῆς συστάσεώς της. Δὲν ἦτο δυνατόν, κύριοι, νὰ γίνῃ καμμία κατάχρησις καὶ ὁ ἔλεγχος ἦτο αὐστηρότατος, Ἔπρεπε νὰ προσκομισθοῦν ὑπὸ τοῦ αἰτοῦντος τὴν ἐγγραφὴν ἐκλογέως πολλαπλᾶ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐτίθεντο ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς ἐπιτροπῆς, ὑπὸ τὴν ἐκτίμησιν ὅλων τῶν ἀντιπροσώπων ὅλων τῶν μεγάλων κομμάτων, τὰ ὁποῖα παρίσταντο, ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῶν Πρωτοδικείων, ἐκτὸς δὲ τούτων, ἠπειλοῦντο αὐστηρόταται ποιναὶ κατὰ τῶν προσκομιζόντων ψευδῆ στοιχεῖα. Ἔπρεπε νὰ προσκομισθῇ ὑπὸ τοῦ αἰτοῦντος τὴν ἐγγραφήν του ἐκλογέως, τὸ δελτίον ἄρτου, ἔπρεπε νὰ προσκομισθῇ πιστοποιητικόν, ὅτι εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸ Μητρῷον τῶν ἀρρένων, ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδόμενον κατὰ τὸν νόμον, ἔπρεπε νὰ προσκομισθοῦν φωτογραφίαι καὶ νὰ γίνῃ ὁ ἔλεγχος τῆς ταυτότητος τοῦ προσώπου. Συνεπῶς, συμπεραίνων, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι οἱ συνταχθέντες ἐκλογικοὶ κατάλογοι δυνάμει τῶν ὁποίων ἔγιναν αἱ ἐκλογαί, κατὰ τοῦτο τὸ σημεῖον τῆς ἀνασυντάξεως καὶ τῆς ἀναθεωρήσεως, ὡς πρὸς τὴν ἐγγραφὴν τῶν ἐκλογέων, ἦσαν ἄρτιοι καὶ γνήσιοι καὶ αἱ ἐκλογαὶ τῆς 31 Μαρτίου δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ οὐδένα νὰ διαβληθῶσι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐγκυρότητα τῶν ἐκλογῶν.

§129ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πλὴν τῶν συμπληρωματικῶν.

§130Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριε Συνάδελφε, ἐγὼ διατυπώνω τὰς σκέψεις μου, παρακολουθήσατέ με, χωρὶς νὰ μὲ διακόπτητε καὶ διατυπώσατε καὶ σεῖς τὰς ἀντιρρήσεις σας. Ὁ νόμος ὅμως ἐκεῖνος εἶχε ἕνα κενόν, ὅτι δηλαδή, δὲν ἐγένετο διαγραφὴ τῶν ἀποβιωσάντων καὶ ἐκείνων, οἵτινες ἐστερήθησαν τῶν ἐκλογικῶν των δικαιωμάτων ἀπὸ τοῦ 1936 καὶ ἐντεῦθεν. Τὸ ὑπὸ ψήφισιν σχέδιον τοῦτο ἀκριβῶς σκοπεῖ. Ἦτο δὲ πράγματι ἡ κατάστασις τραγική, διότι ὡς γνωρίζετε πάντες, ἀπὸ τοῦ 1936, ὅτε ἡ Ἑλλὰς ἐξῆλθε τῆς κοινοβουλευτικῆς της ζωῆς, δὲν ἐγένοντο αἱ κατὰ τὸν νόμον αἰτήσεις ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, δυνάμει τῶν ὁποίων ἔπρεπε νὰ διαγράφωνται οἱ ἀποβιώσαντες καὶ στερούμενοι τῶν ἐκλογικῶν των δικαιωμάτων. Τοῦτο, ἐπαναλέγω, σκοπεῖ τὸ ὑπὸ ψήφισιν σχέδιον. Συμπληροῖ ὅθεν ὡς πρὸς τοῦτο πλήρως τὸν ἐκλογικὸν νόμον τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον. Πλήν, τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον ὡς καὶ ὁ συμπληρωμένος ὑπ’ αὐτοῦ ἐκλογικὸς νόμος, κατεπάτησαν καὶ καταπατοῦν μίαν θεμελιώδη ἀρχήν. Ἀρχὴ κρατοῦσα ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου μέχρι σήμερον εἶναι μία, ὅτι ἀνεγνωρίζετο τὸ ἐκλογικὸν δικαίωμα τοῦ ἐκλογέως εἰς τὸν τόπον τῆς καταγωγῆς του καὶ τῆς γεννήσεώς του. Δὲν ἐνεγράφετο ἐκεῖ εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν, ἀλλ’ ἐνεγράφετο ἐπὶ τῇ βάσει ἱστορικῶν, οἰκονομικῶν, περιουσιακῶν καὶ ἠθικῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ἐσεβάσθη πάντοτε ὁ νομοθέτης. Οὐδεὶς δύναται ν’ ἀτατρέψῃ καλῇ τῇ πίστει, ἐὰν δὲν πλανᾶται, τὴν ἀρχὴν αὐτήν. Ἡ ἀρχὴ αὐτὴ ἐξυπηρετεῖ, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, κάτι τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μίαν ἱστορικὴν ἐπεξεργασίαν μέσα εἰς τὴν ἑλληνικὴν κοινωνίαν. Μὴ πρὸς Θεοῦ σεῖς, τὸν ὁποῖον ἐκτιμῶ ἰδιαιτέρως, μὴ προχωρῆτε εἰς τὴν κατάλυσιν τῆς ἀρχῆς αὐτῆς. Τὴν ἀρχὴν αὐτὴν τὴν θεμελιώδη καταπατᾷ ἡ Κυβέρνησις ὡς ἐκ τῆς σπουδῆς, ἣν αἰσθάνεται, διὰ τὴν ταχεῖαν διενέργειαν τοῦ δημοψηφίσματος. Εἶναι δυνατὸν ἀμφότερα νὰ ἐξοικονομηθῶσι, δηλαδὴ καὶ ἡ ὡς ἄνω θεμελιώδης ἀρχὴ νὰ τηρηθῇ καὶ τὸ δημοψήφισμα νὰ διενεργηθῇ, ἂν γίνῃ δεκτὴ ἡ κάτωθι τροπολογία μου· μετὰ τὸ τέλος τοῦ ἐδαφ. 4 τοῦ ἄρθρου 7 τῆς παρ. 1 νὰ προστεθοῦν αἱ λέξεις: «Ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπιθυμοῦσιν οὗτοι δι’ ἐγγράφου δηλώσεώς των νὰ μεταδημοτεύσωσιν ἐκ τοῦ Δήμου ἢ τῆς Κοινότητος τῆς γεννήσεώς των, ἐφ’ ὅσον τυγχάνουσιν ἐγγεγραμμένοι ἐν τοῖς ἐκλογικοῖς καταλόγοις τοῦ Δήμου ἢ τῆς Κοινότητος.

§131Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πότε θὰ γίνῃ αὐτό;

§132Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ἐντὸς πέντε ἡμερῶν, ὅσον χρονικὸν διάστημα ὑπολείπεται ἤδη ἐκ τοῦ νόμου, ἵνα κηρυχθῶσιν ὁριστικοὶ οἱ συνταχθέντες ἐκλογικοὶ κατάλογοι ὑπὸ τοῦ Πρωτοδικείου.

§133Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αὐτὸς εἶναι τρόπος τοῦ λέγειν, ὅτι ἐντὸς πέντε ἡμερῶν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμουν, ὅπως ὑποστηρίζετε, τὰς δηλώσεις.

§134Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ὄχι δηλώσεις. Ἐφ’ ὅσον οἱ διαγραφέντες δὲν κάμουν δηλώσεις περὶ μεταδημοτεύσεως, αὐτοὶ παραμένουν εἰς τὸν Δῆμον ἢ τὴν Κοινότητα τῆς γεννήσεώς των. Δηλαδή, δὲν ἔχει νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο τὸ Πρωτοδικεῖον, παρὰ τοῦτο, θὰ εἴπῃ: Κύριε, ἔχεις πέντε ἡμέρες προθεσμία, ἂν δὲν κάμῃς δήλωσιν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν διαγράφεσαι.

§135Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αὐτὴν τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁμιλοῦμεν ἔχουν ἤδη διαγραφῆ.

§136Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Δὲν ἔχουν δημοσιευθῆ οἱ κατάλογοι, εἶναι ἤδη εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα. Ἐὰν ἡμεῖς ψηφίσωμεν αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, διασφαλίζομεν τοὺς καταλόγους πλήρως καὶ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ μὴ μεταδημοτεύσουν ἐξαναγκαστικῶς ἐκ τοῦ τόπου τῆς γεννήσεώς των, ἐκ τῆς ἐπαρχίας των.

§137Κ. ΜΠΑΚΟΛΑΣ. Εἶναι πολὺ πρακτικὸν αὐτό.

§138Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δύναται νὰ γίνῃ αὐτὸ ἐντὸς πέντε ἡμερῶν, διότι πέραν τῶν πέντε ἡμερῶν εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ δοθῇ οἱαδήποτε προθεσμία, διότι εἶναι τεχνικῶς ἀδύνατον νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου.

§139Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Χαίρω πολύ.

§140Κ. ΜΠΑΚΟΛΑΣ. Ἐὰν δὲν κάμῃ τυπικὴν δήλωσιν ἐντὸς πέντε ἡμερῶν, θ’ ἀκυροῦται ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν ἡ διαγραφή.

§141Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Σᾶς παρακαλῶ ἀναγνώσατε τὴν τροπολογίαν γεγονυίᾳ τῇ φωνῇ.

§142Ι. ΚΙΝΙΑΣ. «... (Ἀναγινώσκει)...». Προστίθεται. «Ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπιθυμοῦσι διὰ δηλώσεώς των νὰ μὴ μεταδημοτεύσωσιν ἐκ τοῦ Δήμου ἢ τῆς Κοινότητος τῆς γεννήσεώς των, ἐφ’ ὅσον τυγχάνουσιν ἐγγεγραμμένοι ἐν τοῖς ἐκλογικοῖς καταλόγοις». Οὕτω τὸ πρᾶγμα τακτοποιεῖται πλήρως.

§143Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τοῦτο, σήμερον συζητοῦμεν τὸ Νομοσχέδιον καὶ μέχρις ὅτου γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους, θὰ παρέλθουν 5–7 ἡμέραι. Πρέπει νὰ τηρήσωμεν τὰς Ἐπιτροπὰς ἐν δράσει, καὶ ἀπὸ ἐκεῖ θ’ ἀρχίσῃ μία προθεσμία νέα μετὰ τὴν δημοσίευσιν. Τεχνικῶς εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ.

§144Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Θὰ κάμητε μίαν δήλωσιν, θὰ κάμητε ἕνα τηλεγράφημα.

§145Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κάμνω μίαν δήλωσιν. Νὰ ἀφήσωμεν τὸ πρᾶγμα ὅπως ἔχει τώρα καὶ νὰ κάμωμεν ἕνα εἰδικὸν νομοθέτημα.

§146Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Διατί κ. Ὑπουργέ;

§147Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Μὴ ἐπιμένετε. Ἔχετε μίαν προθεσμίαν πέντε ἡμερῶν. Θὰ σπεύσετε νὰ δημοσιεύσετε τὸ νομοσχέδιον καὶ συνεπῶς κατὰ τὸ διάστημα αὐτό, ἂν περάσουν καὶ 2 ἡμέραι δὲν εἶναι καὶ τόσον σπουδαῖον, ὅσον εἶναι σπουδαῖον ἂν τυχὸν διαγραφοῦν οἱ ἐκλογεῖς.

§148Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Λέγουν ὅτι τὸν Ἰανουάριον θὰ γίνῃ ἀναθεώρησις καὶ δύναται καθεὶς νὰ ἐγγραφῇ.

§149Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Διατί τὸν Ἰανουάριον; Ἀφοῦ ἐφευρέθη αὐτὸ τὸ κατασκεύασμα, διατί νὰ μὴ διορθωθῇ;

§150Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Θὰ εἴπω τοῦτο εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Δὲν εἶναι μόνον ὅτι δὲν θὰ ψηφίσετε εἰς τὸ δημοψήφισμα...

§151Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ θὰ ψηφίσω διότι ἔχω βιβλιάριον ὅπως θὰ εἶχε καὶ οἱοσδήποτε ἄλλος, ὁ ὁποῖος ἤθελε νὰ ἔχῃ τὴν πρόνοιαν νὰ ἐγγραφῇ.

§152Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν θέλομεν νὰ ἐγγραφῶμεν ἐδῶ.

§153Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἤθελον νὰ εἶμαι ἐγγεγραμμένος ἐκεῖ.

§154Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχεν ὁ νόμος θὰ ἠδύνατο πᾶς τις νὰ ἐγγραφῇ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 7.

§155Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Δὲν εἶναι μόνον ὅτι θὰ ὑπάρξουν πολλοὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὴν εὐκαιρίαν καὶ τὴν τιμὴν νὰ ψηφίσουν κατὰ τὸ δημοψήφισμα, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἐξ ἡμῶν οἱ ὁποῖοι δὲν εἴχομεν τὴν πρόνοιαν νὰ βγάλωμεν βιβλιάριον, θὰ στερηθῶμεν τῶν ἐκλογικῶν μας δικαιωμάτων καὶ ἂν τυχὸν γίνουν ἐκλογαί, μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν οὔτε καὶ ὑποψήφιοι νὰ εἴμεθα, διότι δὲν ἔχομεν ἐκλογικὸν βιβλιάριον. Καὶ ἐρωτῶ: Εἶναι δίκαιον, εἶναι προσῆκον, εἶναι πρέπον, ἡ Βουλὴ νὰ στερήσῃ τῶν πολιτικῶν μας δικαιωμάτων καὶ ἡμᾶς αὐτούς; Λύσις ἄλλη, πλὴν αὐτῆς, δὲν ὑπάρχει, ἡ ὁποία ἱκανοποιεῖ καὶ τὸ δίκαιον τῶν ἐκλογέων, τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ εἶναι ἐκλογεῖς τοῦ τόπου τῆς γεννήσεώς των καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐξαναγκασθοῦν εἰς ἐξωστρακισμὸν καὶ μεταδημότευσιν, ἐνῷ δὲν τὸ θέλουν. Δὲν εἶναι ὀρθὸν τοῦτο, δὲν εἶναι πρέπον. (Χειροκροτήματα).

§156Α. ΚΑΨΑΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν ὅτι δυνάμει τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὑπὸ κύρωσιν σήμερον, ἔχουν γίνει ἤδη διαγραφαὶ τῶν μεταδημοτευσάντων καὶ ἑπομένως ἡ πρότασις τοῦ κ. Κίνια προκαλεῖ καθυστέρησιν, ἐρωτῶ μήπως ἡ ἀντίθετος διατύπωσις λύει τὸ ζήτημα, δηλαδὴ ὅτι διαγράφονται οἱ μεταδημοτεύσαντες ἐκτὸς ἐὰν ἐντὸς πενθημέρου ὑποβάλουν δήλωσιν ὅτι....

§157Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὸ ἀντίθετον θὰ γίνῃ. Ἔγινε μία ἀδικαιολόγητος ἀναστάτωσις...(δὲν ἀκούεται).

§158Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἰς τὸν διακόψαντα ἐμὲ κ. συνάδελφον εἶπον ὅτι ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ συμφωνήσῃ εἰς τὴν βάσιν τὴν ὁποίαν ἔθεσα, δέχομαι τὴν διακοπήν. Ξέρετε διατί ἐπιμένω; Διότι γνωρίζω πολὺ καλὰ—καὶ εἶναι ἀρτία ἡ σκέψις τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἠσχολήθησαν μὲ τὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων —τὸ νὰ κάμετε μίαν δήλωσιν καὶ νὰ πάρετε ἀντίγραφον ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν σας, αἱ 5 ἡμέραι δὲν ἐπαρκοῦν. Καὶ διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, οὐδεὶς δύναται νὰ τοὺς διασείσῃ ἐκ τῆς θέσεώς των. Δὲν ἐπέρχεται δὲ οὐδεμία διαταραχή. Τὸ ἀντίθετον εἶναι τορπιλλισμὸς τῶν δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν. Ἐγώ, κύριοι, ἔκαμα τὸ καθῆκον μου. Σᾶς λέγω τοῦτο, ὅτι εἰς τὰς ἐπαρχίας ὑπάρχει μία ἐξέγερσις.

§159Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ὑπάρχει ἐξέγερσις.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Τσάτσος ἔχει τὸν λόγον.

§161Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, νομίζω ὅτι διεξάγεται μία συζήτησις πρὸς τὸ παρόν, κατ’ ἀρχήν, ὄχι κατ’ ἄρθρον. Ὅταν θὰ ἀρχίσωμεν νὰ ψηφίζωμεν τὸν νόμον, θὰ κάμωμεν τὰς παρατηρήσεις μας ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου ἄρθρου. Συνεπῶς, θὰ περιορισθῶ εἰς γενικὰς μόνον παρατηρήσεις, μὴ ἀναφερομένας εἰς ἓν ἕκαστον ἄρθρον.

§162Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Μία εἶναι ἡ συζήτησις.

§163Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Μία εἶναι βεβαίως, ἡ συζήτησις ἀλλ’ εἴπομεν, θὰ γίνουν αἱ παρατηρήσεις κατὰ τὴν συζήτησιν κατ’ ἄρθρον, διότι ἐὰν γίνῃ ἄλλως, θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ συσχετισθῶσιν αἱ παρατηρήσεις, αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον, τῶν διαφόρων ρητόρων. Αὐτὸς εἶναι ὁ τεχνικὸς λόγος διὰ τὸν ὁποῖον νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον διεξαγωγὴ τῆς συζητήσεως. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι πρὸ παντὸς ἄλλου ὀφείλομεν νὰ συναγάγωμεν καὶ ἡμεῖς, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἡ Κυβέρνησις, ἓν δίδαγμα, ἐκ τῶν δυσχερειῶν αἱ ὁποῖαι προκύπτουν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τοῦ κυροῦντος νομοθετικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη ἐφαρμοσθῆ. Ἡ Κυβέρνησις, μετ’ ἑκάστην παρατήρησιν, ἡ ὁποία διατυποῦται δι’ ἓν ἕκαστον ἄρθρον, ἐπισείει τὴν ἀντίρρησιν, ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἔχει ἤδη ἐφαρμοσθῆ. «Οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι ἔχουν ἤδη συνταχθῆ, σᾶς παρακαλῶ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατραπῇ σήμερον αὐτὸ τὸ ἄρθρον, διότι ἂν ἀνατραπῇ, ὅλα τὰ ἀποτελέσματα ἀνατρέπονται καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον». Κύριοι, εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, ἅμα ὡς ἐνεφανίσθη τὸ περὶ ἐκλογικῶν καταλόγων νομοθετικὸν διάταγμα, διὰ τοῦ τύπου ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ἀνάγκης νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ προτοῦ νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἐπὶ τῆς ἀνάγκης νὰ εἰσαχθῇ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν Βουλήν, ἀκριβῶς διὰ ν’ ἀποφύγωμεν τὴν περίεργον αὐτὴν κατάστασιν, πρὸ τῆς ὁποίας εὑρισκόμεθα σήμερον. Διότι εἶναι πρωτοφανὲς νὰ καλῆται ἡ Βουλὴ νὰ κυρώσῃ ὁπωσδήποτε τὸ κείμενον ἑνὸς Νομοθετικοῦ Διατάγματος, ὄχι διότι εἶναι εἰς θέσιν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ τὸ ὑπερασπίσῃ, ἀλλ’ ἐπὶ μόνῳ τῷ λόγῳ, ὅτι, ἐνῷ ἠδύνατο νὰ ὑποβληθῇ ἐγκαίρως εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ὑπεβλήθη καὶ ἤδη ἔχει ἐφαρμοσθῆ. Καὶ τοῦτο προκειμένου περὶ νομοθετήματος οὐχὶ τυχαίου, ἀλλὰ θεμελιώδους σημασίας, ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται νὰ διεξαχθοῦν ἁπλῶς καὶ μόνον ἐκλογαί, βάσει τῶν συνταχθησομένων καταλόγων, ἀλλὰ δημοψήφισμα—κάτι, δηλαδή, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπαναλαμβάνεται κατὰ χρονικὰ διαστήματα, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἶναι, χάριν τῆς ἡσυχίας τοῦ τόπου, ὁριστικόν. Συνεπῶς, ἐν πρώτοις, ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν μίαν θέσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον προεκλήθη ἐκ τοῦ σφάλματος, τὸ ὁποῖον διέπραξεν ἡ Κυβέρνησις, παρόμοιον νομοθέτημα νὰ μὴν ὑποβληθῇ ἐγκαίρως εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν τούτοις πρὸ τῆς ἐπικυρώσεώς του ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Θ’ ἀναγκασθῶμεν νὰ συμμορφωθῶμεν πρὸς τὸ αἴτημα τῆς Κυβερνήσεως: Μὴ μεταβάλετε τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα, διότι ἀνατρέπεται τὸ ἤδη γενόμενον ἔργον, ἀνατρέπονται αἱ ὑπολογισθεῖσαι προθεσμίαι διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ διενέργεια τοῦ δημοψηφίσματος τὴν 1ην Σεπτεμβρίου ἢ θὰ ἐπιφέρωμεν, παρὰ τὰς Κυβερνητικὰς δηλώσεις, μεταβολάς; Κύριοι, ἀνήκει βεβαίως εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ εὕρῃ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτρέψουν νὰ διενεργηθῇ τὸ δημοψήφισμα τὸ ταχύτερον. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ἀντίληψιν, ὅτι τὸ δημοψήφισμα δέον νὰ διενεργηθῇ τὸ ταχύτερον, ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν ἀνήκει εἰς ἡμᾶς νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δέον νὰ ἐνεργηθῇ ὅπως–ὅπως, διότι αὐτὸ εἶναι ἀντίθετον πρὸς θεμελιώδη ἀντίληψιν, τὴν ὁποίαν ἐπανειλημμένως ἐξεφράσαμεν. Ἡμεῖς θὰ κάμωμεν παρατηρήσεις κατ’ ἄρθρον, διότι σκοπός μας εἶναι, ὄχι ἁπλῶς νὰ διενεργηθῇ δημοψήφισμα, ἀλλὰ νὰ διενεργηθῇ κατὰ τρόπον ἀδιάβλητον—ἀποτελεῖ δὲ τὴν πρώτην προϋπόθεσιν τῆς ἀδιαβλήτου διενεργείας τοῦ δημοψηφίσματος ἡ ὕπαρξις ἀδιαβλήτων ἐκλογικῶν καταλόγων. Πῶς ἡ Κυβέρνησις, δεχομένη ὅσας παρατηρήσεις κρίνει ἡ Βουλὴ ὀρθάς, θὰ κατορθώσῃ νὰ ἐξοικονομήσῃ τὰ πράγματα, ὥστε νὰ διενεργηθῇ τὸ δημοψήφισμα τὸ ταχύτερον, αὐτὸ δὲν εἶναι ἔργον ἡμῶν, ἀλλὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία διέπραξε τὸ βαρύ, ἐπαναλαμβάνω, σφάλμα, νὰ ἐφαρμόσῃ νόμον παρομοίου περιεχομένου πρὶν ἢ τὸν εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν —καὶ τὸν ὁποῖον εἰσήγαγε πολὺ βραδύτερον παρ’ ὅ,τι ἠδύνατο καὶ ὤφειλε συνεπῶς νὰ τὸν εἰσαγάγῃ. Δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς καθ’ ἕκαστον παρατηρήσεις. Μὲ τὴν βασικὴν ἀρχήν, ἡ ὁποία διέπει τὸν νόμον, εἴμεθα σύμφωνοι. Εἴμεθα, δηλαδή, σύμφωνοι, ὅτι μόνον ἐκεῖ ὅπου ἔγινεν ἀναθεώρησις, ἀπαιτεῖται νὰ γίνῃ ἀνασύνταξις καὶ ἐκεῖ ὅπου ἔγινεν ἀνασύνταξις, ἀρκεῖ νὰ γίνῃ μόνον ἀναθεώρησις. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ θεμελιώδης ἀρχή, ἡ ὁποία διέπει τὸν νόμον, καὶ μὲ τὴν ἀρχὴν αὐτὴν εἴμεθα σύμφωνοι. Αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅμως, ὅτι, ὡς πρὸς ἓν ἕκαστον ἄρθρον, συμφωνοῦμεν μὲ τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἔχει διατυπωθῆ. Εἰς τί θ’ ἀφοροῦν αἱ παρατηρήσεις ἡμῶν; Εἰς περισσοτέρας καί, μᾶλλον, δικαστικὰς ἐγγυήσεις καὶ εἰς μίαν συστηματικὴν παρακολούθησιν τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἐκτελεῖται ἡ ἐργασία, ἰδίως εἰς τὴν ὕπαιθρον. Διότι εἰς τὴν ὕπαιθρον θὰ μεταβαίνῃ μία ἐπιτροπή, προεδρευομένη ἀπὸ τὸν Εἰρηνοδίκην, καὶ θὰ ὀφείλῃ νὰ διαπιστώσῃ ποῖοι δικαιοῦνται ψήφου. Τοῦτο θὰ δυνηθῇ νὰ τὸ πράξῃ μόνον ἐὰν ἔχῃ ὀργανωθῆ ὁ τρόπος τῆς ἐργασίας τῆς ἐπιτροπῆς οὕτως, ὥστε νὰ ὑποχρεοῦται νὰ καλῇ τοὐλάχιστον ὡρισμένον ἀριθμὸν προσώπων καὶ νὰ μεταβαίνῃ ἡ ἰδία εἰς ὅλους τοὺς συνοικισμοὺς ἑκάστης κοινότητος. Αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαφεθοῦν οὔτε εἰς τὰς ἐγκυκλίους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, οὔτε εἰς τὴν καλὴν προαίρεσιν τοῦ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς. Πρέπει νὰ εἶναι σαφῶς καθωρισμέναι ἐν αὐτῷ τούτῳ τῷ Νόμῳ—καὶ δὲν καθορίζονται. Συνεπῶς πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν θὰ στραφοῦν αἱ παρατηρήσεις ἡμῶν. Δὲν θὰ εἰσέλθω τώρα εἰς τὴν εἰδικωτέραν ἐξέτασιν τῶν καθ’ ἕκαστα λεπτομερειῶν. Ἐπιφυλλάσσομαι νὰ τὸ πράξω εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Πάντως δηλῶ, ὅτι καίτοι ἡ πρόθεσις ἡμῶν εἶναι νὰ μὴ παρεμβληθῇ οὐδὲν ἀπολύτως ἐμπόδιον εἰς τὴν ταχυτέραν δυνατὴν διενέργειαν τοῦ δημοψηφίσματος, δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ προβῶ εἰς ὑποχωρήσεις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ κείμενον τοῦ νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως καὶ ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ καταστήσουν τὸ δημοψήφισμα διαβλητόν. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς μίαν εἰδικὴν διάταξιν—τὴν ὑπ’ ἀριθ. 7—καὶ τὸ ὁποῖον ὀρθῶς ἔχει γενικεύσει ὁ κ. Κίνιας, διότι ἀφορᾷ μίαν γενικὴν ἀρχήν, ἡ ὁποία ἐκράτησεν ἀνέκαθεν, ὀφείλω νὰ διαπιστώσω ὅτι, θεωρητικῶς, ἀναμφιβόλως, ὑπάρχουν δύο ἀπόψεις. Ἀφ’ ἑνὸς ἐμφανίζεται ἡ ἄποψις καθ’ ἣν δέον νὰ προσδιορίζῃ τὸν τόπον τῆς ἀσκήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος ἡ κατοικία, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι ἡ κατοικία προσδιορίζει τὴν περιφέρειαν ἐν ᾗ ὁ ψηφοφόρος γνωρίζει πρόσωπα καὶ πράγματα—εἶναι ἡ ἄποψις τοῦ νομοσχεδίου. Ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὑπάρχει ἡ ἄποψις καθ’ ἣν δικαιοῦται ὁ ψηφοφόρος νὰ ψηφίζῃ εἰς τὸν τόπον τῆς καταγωγῆς του, ἐφ’ ὅσον δὲν ζητήσῃ τὴν μεταφορὰν τῶν ἐκλογικῶν αὑτοῦ δικαιωμάτων. Εἶναι ἡ ἀνέκαθεν κρατήσασα ἐν Ἑλληνικῷ ἐκλογικῷ δικαίῳ ἄποψις, τὴν ὁποίαν διέπει ἡ ἱστορικοτοπικὴ ἀρχή.

§164Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὁ ψηφοφόρος δύναται νὰ ψηφίζῃ καὶ εἰς τὸν τόπον τῆς προτιμήσεώς του.

§165Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Αὐτὸ εἶναι πάλιν μία γενικωτέρα ἄποψις. Κύριε συνάδελφε, ἔχετε δίκαιον. Ἠδύνατο πᾶς ψηφοφόρος νὰ ζητήσῃ νὰ ἐγγραφῇ ὅπου ἤθελε, βάσει τοῦ κειμένου δικαίου. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ὀρθόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέπεται ἡ μετάθεσις τῆς ἀσκήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος, εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε, διότι μία πλειοψηφία ἰσχυροτάτη εἴς τινα περιφέρειαν θὰ ἠδύνατο, μεταφέρουσα ψηφοφόρους εἰς ἄλλην περιφέρειαν, νὰ μεταβάλῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς καί, νομίζω, ὅτι σκόπιμον καὶ φρόνιμον εἶναι νὰ τεθοῦν φραγμοὶ εἰς παρομοίας δυνατότητας.

§166Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Πάντοτε ἐπετράπη ἡ μεταδημότευσις καί, συνεπῶς, καταλήγομεν εἰς τὸ νὰ ψηφίζῃ ὁ καθένας ὅπου θέλει.

§167Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Λέγω ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως κειμένου δικαίου ἔχει οὕτως, ἀλλ’ ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέπεται ἡ μεταδημότευσις παρὰ εἰς τὸν Δῆμον ἢ τὴν Κοινότητα τῆς καταγωγῆς ἢ εἰς τὸν Δῆμον ἢ τὴν Κοινότητα τῆς κατοικίας. Ἡ ἄποψίς μου δηλαδὴ εἶναι, ὅτι δύο πρέπει νὰ εἶναι τὰ ἐνδεχόμενα: Ἢ θὰ ψηφίζῃ κανεὶς ἐκεῖ ὅπου κατοικεῖ ἢ θὰ ψηφίζῃ ἐκεῖ ὁπόθεν κατάγεται. Αὐτὰ τὰ δύο εἶναι θεωρητικῶς ὀρθά. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ ψηφίζῃ κανεὶς ἐκεῖ ὅπου οὔτε κατοικεῖ, οὐδ’ ἔχει τὴν καταγωγήν του. Διότι γεννᾷ ἀμέσως μίαν ὑποψίαν: «Διατί ἐπιθυμῆς, Κύριε, νὰ πηγαίνῃς νὰ ψηφίζῃς εἰς μίαν περιφέρειαν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν κατοικεῖς καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν κατάγεσαι;» Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ἄρθρ. 7. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι εἶναι δυσχερὲς νὰ παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ τὴν εἰσαγωγὴν μιᾶς διατάξεως, ἡ ὁποία ἀνατρέπει κατὰ βάσιν τὴν κρατήσασαν παρ’ ἡμῖν ἀρχὴν ἐπὶ τόσα μακρὰ ἔτη, τὴν ἀρχήν, τῆς ἱστορικότητος, ἂς εἴπωμεν, δηλαδή, τὴν ἀρχὴν καθ’ ἣν δικαιοῦται ν’ ἀσκῇ τὸ ἐκλογικόν του δικαίωμα ὁ ψηφοφόρος εἰς τὸν τόπον τῆς καταγωγῆς του, ἀσχέτως τοῦ ἐὰν ἔχῃ διατηρήσει ἐκεῖ τὴν κατοικίαν του ἢ ὄχι. Αὐτὴ εἶνε ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω ὡς πρὸς τὴν παράγραφον δʹ τοῦ ἄρθρου 7. Κατὰ τὰ λοιπὰ ἐπιφυλάσσομαι νὰ διατυπώσω τὰς παρατηρήσεις μου εἰς τὴν καθ’ ἕκαστον συζήτησιν.

§168ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχετε δίκαιον. Εἴμεθα συνειθισμένοι νὰ ψηφίζωμεν εἴτε εἰς τὸν τόπον τῆς καταγωγῆς μας, εἴτε εἰς τὸν τόπον τῆς μονίμου κατοικίας μας.

§169Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ ψηφίζωμεν ὅπου ἠμποροῦμεν νὰ ψηφίζωμεν. Ἄλλως ψηφίζει κανεὶς ὅπου εὑρεθῇ.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακελλαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§171Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ κακὴ ἀρχή, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσεν ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἐκδίδῃ νομοθετικὰ διατάγματα, τὰ ὁποῖα νὰ ἔρχωνται κατόπιν ἐδῶ πρὸς συζήτησιν θεωρητικῶς ἐὰν εἶναι ἐσφαλμένη, ἔχει καὶ πρακτικῶς τὰ κακά της ἀποτελέσματα εἰς τὴν παροῦσαν περίπτωσιν, διότι ἐρχόμεθα νὰ συζητήσωμεν ἕνα νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον, καὶ ἐὰν θέλωμεν νὰ τὸ ἀλλάξωμεν, εὑρισκόμεθα εἰς τὸ ὅριον τοῦ χρόνου, ἐντὸς τοῦ ὁποίου τοῦτο ἐλειτούργει καὶ συνεπῶς ἐὰν ἐπιμείνωμεν καλῇ τῇ πίστει νὰ βελτιώσωμεν ὡρισμένας διατάξεις, θὰ χαρακτηρισθῶμεν ὅτι κωλυσιεργοῦμεν εἰς τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο εἶνε ἓν σημεῖον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσέξωμεν ὅλοι καὶ ἰδίως ὅσοι κάμνομεν κατάχρησιν αὐτοῦ τοῦ βήματος, διότι ἐξαντλοῦμεν τὴν Βουλὴν εἰς δευτερεύοντα ζητήματα καί, ὅταν ἔλθῃ ἕνα σοβαρώτερον νομοθέτημα, δὲν ἔχομεν τὸν καιρὸν οὔτε καλῇ τῇ πίστει νὰ διατυπώσωμεν αὐτά, τὰ ὁποῖα πιστεύομεν. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν διὰ τὸ γενικὸν νομοθέτημα παρὰ μόνον διὰ μίαν παράγραφον, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει πολλοὺς ἐκ τῶν συμπολιτῶν μου καὶ δυστυχῶς καὶ πολλοὺς ἐξ ὑμῶν, οἱ ὁποῖοι κάθηνται ἐδῶ. Εἶναι γνωστόν, διότι πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν πραγματικότητα, ὅτι εἰς τὰ χωριά μας διαρκῶς μεταξὺ τῶν οἰκογενειῶν ἀναπτύσσονται νέοι, οἱ ὁποῖοι μεταδημοτεύουν, ἢ μᾶλλον λόγῳ τῆς ἀναπτύξεως, τὴν ὁποίαν λαμβάνουν μεταφέρονται ἀπὸ τὰ χωριὰ πρὸς τὰς πόλεις καὶ ἐκεῖθεν πρὸς τὴν πρωτεύουσαν, εἰς τὴν ὁποίαν μαζεύονται ἀπ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Ἡ τάσις ὅλων μας εἶναι πὼς νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν ἀστυφιλίαν, ἡ ὁποία νεκρώνει τὴν ἐπαρχίαν. Νομίζω ὅτι τόσον βιαία καὶ ἄδικος παράγραφος οὐδέποτε ἐτέθη εἰς νομοθέτημα ἀσθενέστατον εἰς περιεχόμενόν του, ἐν τούτοις σοβαρώτατον εἰς τὰ ἀποτελέσματά του. Ἤκουσα ἀπὸ συναδέλφους ὅτι ὑπέδειξαν καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τὸ ἄδικον αὐτῆς τῆς παραγράφου, ἐπληροφορήθην δὲ δυστυχῶς ὅτι ἀντέδρα κἄποιος ἀνώτερος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἐμφανίζεται ἀνώτερος καὶ ἀπὸ τοὺς βουλευτάς. Τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι κάκιστον, διότι ἡ ὑπαλληλοκρατία, διὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι διαμαρτυρόμεθα, ἐμφανίζεται εἰς τὸ νομοθέτημα τοῦτο ἀπὸ μίαν στενοκεφαλιάν.

§172ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι κολακευτικὸν διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μεταφέρετε τὰς εὐθύνας εἰς τοὺς ὑπαλλήλους. Κοινοβουλευτισμὸς σημαίνει εὐθύνας τῶν Ὑπουργῶν.

§173Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Δὲν ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ θέλῃ συνήγορον ἰδίως ἐξ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς. Ἐξ ἄλλου δὲν ὁμιλῶ διὰ τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ὁμιλῶ διὰ τὰ συμβάντα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἀρχὴ αὐτὴ τῆς ἀστυφιλίας, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν διὰ τοῦ νομοθετήματος τούτου, ἐπιβάλλεται βιαίως καὶ πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ἀνασταλῇ. Τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται σήμερον, ὁπότε ἐκπνέει ἡ διορία τοῦ νομοσχεδίου, νὰ μᾶς λέγουν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ παράτασις, διότι θὰ πρέπῃ νὰ ἀναβληθῇ τὸ δημοψήφισμα, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἀποδεκτὸν καὶ πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῆς προτάσεως τοῦ κ. Τσάτσου ἢ τοῦ κ. Κίνια, διότι δὲν ἀνέχεται ἡ συνείδησίς μου νὰ μοῦ λέγουν, ὅτι δὲν ἔχω δικαίωμα, νὰ εἶμαι δημότης εἰς τὸ χωριό, ποῦ γεννήθηκα. Δι’ αὐτὸ δηλῶ ὅτι δὲν θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν δὲν γίνῃ τροποποίησις καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐν τῇ ἐγνωσμένῃ του καλῇ πίστει νὰ θελήσῃ νὰ ἀποδεχθῇ ὅλας αὐτὰς τὰς ὑποδείξεις ποῦ τοῦ κάμνομεν, διότι οὐσιαστικῶς ἀποδίδομεν μεγάλην σημασίαν εἰς τὸ νὰ μὴ μᾶς διώξουν ἀπὸ τὰ χωριά μας. Λάβετε δὲ ὑπ’ ὄψει σας ὅτι, ὅσων αἱ περιοχαὶ ἀπέχουν ὀλιγώτερον τῶν 50 χιλιομέτρων ἀπὸ τὴν πρωτεύουσαν, εἶναι δεινὴ ἡ θέσις των, διότι ἐὰν εἴμεθα μακρύτερα θὰ ἐπεμέναμεν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νομοθετήματος. Χθὲς ἔλαβα ἀπὸ τὸν πρόεδρον τῆς κοινότητος, εἰς ἣν ἐγεννήθην, τὸ κάτωθι πιστοποιητικὸν (ἀναγινώσκει) «Ὁ ὑπογεγραμμένος πρόεδρος τῆς Κοινότητος (πρόκειται περὶ διαγραφῆς μου ἐκ τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων τῆς κοινότητος εἰς ἣν ἐγεννήθην, διότι δὲν κατοικῶ μονίμως εἰς αὐτὴν ἀπὸ τὴν 28ην Ὀκτωβρίου 1940)». Καταδικάζομαι, λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, ἐγὼ νὰ μὴ ψηφίσω εἰς τὸ δημοψήφισμα, στερεῖτε δὲ τοῦ δικαιώματος νὰ ψηφίσουν κατὰ τὸ δημοψήφισμα ὅλους τοὺς πολίτας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ ἀτύχημα νὰ μὴ δύνανται νὰ ζοῦνε εἰς τὰ χωριά των καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐκεῖ τὴν περιουσίαν των. Κύριε Ὑπουργέ, μὴ περιορισθῆτε ἀπὸ τὴν διατύπωσιν τοῦ νόμου, δώσατε μίαν παράτασιν, βρέστε μίαν λύσιν, ὥστε νὰ μὴ ἐμποδισθοῦν ἀπὸ αὐτὸ τὸ δικαίωμα οἱ πολῖται. Κάμνω μίαν ἔκκλησιν εἰς τὰ αἰσθήματά σας μὲ ὅλην τὴν καλὴν πίστιν, ἡ ὁποία μὲ χαρακτηρίζει πάντοτε.

§174Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Δὲν ὁμιλῶ ὡς Ὑπουργός, ἀλλ’ ὅπως θὰ ἐνθυμῆται ὁ κ. Λαδᾶς, ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μου τοῦ μέλους τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ἀσκηθεῖσαν ἓν ἔτος πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐν συνεχείᾳ καὶ μετ’ αὐτάς. Ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι καθαρῶς νόμος μεταβατικὸς καὶ ἀφεώρα τὰς ἐκλογὰς τῆς 31 Μαρτίου ἢ οἱασδήποτε ἡμερομηνίας, ποὺ θὰ ἐγένοντο αἱ ἐκλογαί. Καὶ ὁ νόμος αὐτὸς ἔχει ἀσφαλῶς διατάξεις καθαρῶς μεταβατικάς. Οὐδεὶς διενοήθη νὰ ἀφαιρέσῃ τὸ δικαίωμα τοῦ Ἕλληνος νὰ ψηφίσῃ ὄχι ἐκεῖ ποὺ ἐγεννήθη, ὄχι ἐκεῖ ποὺ διαμένει, ἀλλ’ ἐκεῖ ὅπου ἐπιθυμεῖ. Διότι θὰ ἀντετιθέμεθα πρὸς τὴν παγίαν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, εἰς τὴν διάταξιν περὶ ἐλευθερίας τοῦ δικαιώματος νὰ διαμένῃ κανεὶς ὅπου θέλει καὶ νὰ ἀσκῇ καὶ τὰ δικαιώματά του ὅπου θέλει. Ἀπόδειξις, ὅτι καὶ αἱ διατάξεις ἄλλων Συνταγμάτων, ὅπως τῆς Σερβίας, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ δικαιώματος τῆς κινήσεως, καὶ αὐταὶ κατηργήθησαν. Καὶ περαιτέρω αἱ διατάξεις περὶ μεταδημοτεύσεως ἔχουν καταργηθῆ; Ὄχι. Αἱ διατάξεις περὶ ἐπιλογῆς τοῦ ψηφοφόρου καθ’ ὡρισμένον μῆνα τοῦ ἔτους νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν καὶ νὰ ἐγγράφηται εἰς οἱονδήποτε ἐκλογικὸν κατάλογον ἔχουν διαγραφῆ; Ὄχι. Συνεπῶς δὲν πρόκειται περὶ ἀφαιρέσεως οὐδενὸς δικαιώματος. Ὁ νόμος ὁ μεταβατικὸς καθιέρωσεν αὐτὰς τὰς διατάξεις πρὸς μείζονα ἐξασφάλισιν τῆς ὅλης ψηφοφορίας.

§175Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν ἀρκοῦν οἱ μπελάδες ποὺ ἔχει κάθε πολίτης πρέπει νὰ τοῦ προσθέσετε καὶ αὐτὸν ἀκόμη;

§176Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Αἱ διατάξεις αὐταὶ ἐτέθησαν ὑπὸ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Ἡμεῖς ἠθελήσαμεν νὰ διευκολύνωμεν τὴν κατάστασιν.

§177Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἡ κατάστασις διευκολύνεται διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῶν προθεσμιῶν.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Γονῆς ἔχει τὸν λόγον.

§179Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἶναι πρωτοφανές, ὅτι ἡ Βουλὴ καλεῖται νὰ σκεφθῇ καὶ νὰ ψηφίσῃ ὑπὸ μίαν ψυχολογικὴν πίεσιν. Θέλετε νὰ ἐκφράσωμεν τὰς σκέψεις μας, ἀλλὰ ὅπως ἔχουν τὰ πράγματα δὲν ἠμποροῦμε νὰ κάμωμεν τίποτα, διότι ἓν εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἐπίκειται τὸ δημοψήφισμα. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ξεκινάει ἀπὸ μίαν ἐσφαλμένην προϋπόθεσιν, δηλαδὴ νομίζω ἔγινεν ἕνα πρᾶγμα, ὅτι διερχόμεθα μίαν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐντὸς τῶν ἐκλογῶν ὑπάρχει καὶ τὸ δημοψήφισμα, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν κάμνει οὐδεμίαν ἀπολύτως μνείαν ὁ νόμος. Νομίζω, ὅτι εἶναι τελείως διάφορος ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος καὶ μὲ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν καὶ τελείως διάφορος ἐν ὄψει τοῦ δημοψηφίσματος. Προκειμένου περὶ ἐκλογῶν, ἔχομεν τὸν ἐκλογικὸν σύλλογον ὅπου ἠμπορεῖ νὰ ἀναπτύξῃ κανεὶς πολλὰς ἀπόψεις, καὶ ὁ καταγόμενος ἀπὸ μίαν ἐπαρχίαν δικαιοῦται νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ δικαίωμά του καὶ εἰς ἄλλον ἐκλογικὸν σύλλογον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ ἀγνοῇ ἕνα θεσμὸν πολὺ παλαιὸν καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν μὲ ἀπασχολεῖ πολὺ τὸ ζήτημα τοῦ ἐκλογικοῦ συλλόγου καὶ δὲν γεννᾶται τὸ ζήτημα, ὅτι ὁ Ἕλλην πολίτης καλεῖται ὁπουδήποτε τῆς Ἑλλάδος εὑρισκόμενος νὰ ἀποφασίσῃ δι’ ἕνα ζήτημα γενικόν, εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ τεθοῦν ὅλοι αὐτοὶ οἱ περιορισμοί; Προφανῶς ὄχι, καὶ λέγω, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς πάσχει ἀπὸ ἕνα βασικὸν ἐλάττωμα, ὅτι δὲν ἠθέλησε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὴν περίπτωσιν τοῦ δημοψηφίσματος. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς ὅλα τὰ προηγούμενα δημοψηφίσματα εἰδικῶς διὰ τὸ δημοψήφισμα ἐλαμβάνοντο μέτρα τὰ ὁποῖα διηυκόλυνον τοὺς ἐκλογεῖς νὰ ψηφίζουν, καὶ ὅταν τόσαι προσπάθειαι καταβάλλονται ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας, περὶ τοῦ ἀδιαβλήτου τοῦ δημοψηφίσματος, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοήσωμεν τὸ ζήτημα τῆς ἀποχῆς καὶ νὰ ἀδικήσωμεν τὸν Ἕλληνα πολίτην, ὁ ὁποῖος οὕτω θὰ στερηθῇ τοῦ δικαιώματος τῆς ψήφου του; Πῶς κ. νομοθέτα ἐν ὄψει τοῦ δημοψηφίσματος δὲν λαμβάνεις στοιχειώδη πρόνοιαν ἀνεξαρτήτως τῶν ἀδικιῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀπροόπτων; Διότι ἐφ’ ὅσον ἔχομεν μίαν παράδοσιν δὲν εἶναι δυνατὸν κ. νομοθέτα νὰ τὴν ἀγνοήσῃς ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην. Ἀλλ’ εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς τετελεσμένου γεγονότος. Εἴπατε πρίν, ὅτι ἐμένα δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τί θὰ εἰποῦν οἱ Α ἢ Β διὰ τὴν ἀποχήν. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι συζητοῦμεν ὅλοι διὰ τὸ ἀδιάβλητον τοῦ δημοψηφίσματος. Εἶναι λοιπόν, ἐπιτετραμμένον νὰ εἴπῃ τις, ὅτι δὲν τὸν ἐδιαφέρει τὸ ποσοστὸν τῆς ἀποχῆς; Εἶσθε βέβαιοι, ὅτι αὔριον αὐτοὶ δὲν θὰ εἴπουν, ὅτι τόσοι μετέσχον εἰς τὰς ἐκλογάς, καὶ ἂν τὸ εἴπουν αὐτοὶ δὲν ἔχει τόσην σημασίαν, ἀλλ’ ἐὰν τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο τὸ εἴπουν οἱ ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδος; Λέγω λοιπόν, ὅτι ἐφ’ ὅσον αὐτὴν τὴν ἀρχὴν συζητοῦμεν, ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς νὰ εἴπωμεν, ὅτι δὲν μ’ ἐνδιαφέρει τοῦτο καὶ δὲν μ’ ἐνδιαφέρει ἐκεῖνο; Ἔλεγον λοιπόν, ὅτι ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα πρὸ ὡρισμένης προθεσμίας χρονικῆς, νὰ περιορίσωμεν κατὰ τὸ δυνατὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται. Εἶναι δυνατὸν καθότι χιλιάδες ἄνθρωποι πρόκειται νὰ μείνουν χωρὶς νὰ ψηφίσουν. Θὰ πάρω μίαν περιφέρειαν, τὴν ἐπαρχίαν μου. Ἐψήφισαν 1671. Ἐγγεγραμμένοι 3450. Ἔσπευσεν ὁ νομάρχης Λεβαδείας νὰ ἀποστείλῃ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς μετὰ ζηλευτῆς ταχύτητος μετέδωσεν ὅτι ἡ ἀποχὴ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λεβαδείας ἦτο 60%, ἐνῷ ποτὲ εἰς τὴν Λειβαδιὰ δὲν ἔχουν ψηφίσει παραπάνω ἀπὸ 2.400. Τὸ ποσοστὸν ἦτο πολὺ περιωρισμένον. Τί πρέπει λοιπὸν νὰ κάνουμε; Εἶναι μιὰ ἄποψις ἡ τοῦ κ. Κίνια, τὴν ὁποίαν δὲν δέχομαι, διότι δὲν ἐπιτυγχάνεται ἡ ἀποσυμφόρησις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Τὸ 1923 εἶχον ἐγκατασταθῆ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου μερικοὶ πρόσφυγες. Ἐνεγράφησαν ὅλοι εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον. Μετὰ παρέλευσιν ὅμως ἀποκατεστάθησαν μονίμως κάπου ἀλλοῦ. Ἐὰν δεχθοῦν τὴν ἄποψιν ταύτην, θὰ ἐξακολουθήσουν ἐσαεὶ νὰ εἶναι ψηφοφόροι τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς.

§180Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Δὲν εἶπον αὐτό. Δὲν μὲ ἀντελήφθητε καθόλου. Μὴ μοῦ ἀποδίδετε λέξεις τὰς ὁποίας δὲν εἶπον.

§181Ε. ΓΟΝΗΣ. Κατὰ τὴν μίαν λοιπὸν ἄποψιν θὰ πρέπει νὰ παραμένουν πάντες διαγεγραμμένοι ἐκτὸς ἂν δηλώσουν ὅτι ἐπιθυμοῦν νὰ παραμείνουν. Ὑπάρχει καὶ μιὰ ἄλλη ἄποψις τοῦ κ. Τσάτσου, τῆς...... δηλώσεως. Εἶναι ὅλοι αὐτοὶ ἐγγεγραμμένοι. Ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ κάμῃ τὸ καθῆκον της, πρέπει νὰ εἶναι διαγεγραμμένοι ἅπαντες. Τί πρέπει νὰ κάνουμε; Δὲν δέχομαι ὡς ὀρθὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑπεστηρίχθη, ὅτι πᾶς Ἕλλην εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς δύο ἢ 3 καταλόγους. Εἶναι τοῦτο ἀπαράδεκτον ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ὅτι ὁ ἐκλογεὺς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς περισσοτέρους ἐκλογικοὺς καταλόγους. Εἶναι διάφορον τὸ δικαίωμα ποὺ ἔχει νὰ διευκολύνῃ ἡ Πολιτεία εἰς τὴν ἐνάσκησιν τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος. Ἐγὼ τελειώνω τὴν πρότασιν τοῦ κ. Κ. Τσάτσου καὶ λέγω ὅτι ὅλοι οἱ μέχρι τοῦδε διαγεγραμμένοι νὰ παραμένουν, ἐκτὸς ἐὰν οἱ ψηφοφόροι μέχρι καὶ τῆς ἡμέρας τοῦ δημοψηφίσματος δηλώσουν ποῦ θὰ μείνουν.

§182Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τότε δὲν ἔχομεν καταλόγους.

§183Ε. ΓΟΝΗΣ. Ἐγὼ νομίζω εὔλογον νὰ τοὺς παράσχωμεν μίαν προθεσμίαν μέχρι καὶ τῆς ἡμέρας τῆς ἐκλογῆς. Ἡ δήλωσις ἐνώπιον τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν νὰ δώσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ψηφίσεως.

§184Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Καὶ ἂν ἔχῃ ψηφίσει εἰς τὸν τόπον τῆς καταγωγῆς του, πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν προθεσμίαν τῆς ἀναγραφῆς ἀπὸ τὸν τόπον τῆς καταγωγῆς.

§185Ε. ΓΟΝΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ὁ χρόνος διὰ νὰ κάνωμε διαγραφάς. Ἀλλὰ πάλιν νὰ ἀποκλείσωμεν τόσους ἀνθρώπους, τὸ εὑρίσκω ἄδικον. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δύο πράγματα πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει. Πρῶτον, ὅτι πρέπει νὰ ἀποδώσωμεν σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀποσυμφορήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἄν, νομίζω, ἐνδιαφερώμεθα διὰ τὸ ἀδιάβλητον τοῦ δημοψηφίσματος. Δεύτερον νομίζω, ὅτι ἐν ὄψει τοῦ δημοψηφίσματος πρέπει νὰ παρασχεθῇ ἔτι περισσότερον ἡ εὐχέρεια εἰς τοὺς ἐκλογεῖς νὰ ψηφίσουν ὁπουδήποτε καὶ ἂν εὑρίσκωνται. Διότι, κύριοι βουλευταί, ὁμιλῶ συγκεκριμένως διὰ τοὺς σκηνίτας. Τὸ ζήτημα τῶν σκηνιτῶν ἀπετέλεσε καὶ ἄλλοτε ἀντικείμενον νομοθετικῆς μερίμνης καὶ ἐξεδόθη Διάταγμα τῆς Κυβερνήσεως Κονδύλη. Διότι καὶ ἐδῶ πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς πραγματικὰς συνθήκας ποὺ ζοῦν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, ἄν θὰ εὑρίσκωνται εἰς τὰ θερινά τους λειβάδια. Πῶς θὰ στερηθοῦν τοῦ δικαιώματος τῆς ψήφου; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διανύσουν μίαν ἀπόστασιν 200 καὶ πλέον χιλιομέτρων διὰ νὰ μεταβοῦν εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας.

§186Χ. ΛΑΔΑΣ. Νὰ τὸ κάνωμε τὸν χειμῶνα τὸ δημοψήφισμα.

§187Ε. ΓΟΝΗΣ. Λέγω λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ τοῦτο διὰ νὰ παρασχεθοῦν περισσότεραι εὐκολίαι εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους.

§188Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Διὰ τοὺς σκηνίτας ὑπάρχει εἰδικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος τοὺς ἐπιτρέπει νὰ ψηφίζουν.

§189Ε. ΓΟΝΗΣ. Δὲν ἰσχύει σήμερον. Κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς τοὐλάχιστον δὲν ἐφηρμόσθη ὁ νόμος.

§190Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Εἰς τοὺς νομοὺς τοὺς ἰδικούς μας, οἱ νομάρχαι κατήρτισαν εἰδικὰ τμήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐψήφισαν.

§191Ε. ΓΟΝΗΣ. Δὲν ἐφηρμόσθη ὁ νόμος. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν εἶναι μεγάλος καὶ εἶναι λογικὸν καὶ ἐπιβεβλημένον νὰ λάβουν μέρος εἰς τὸ δημοψήφισμα. Συνεπῶς πρέπει νὰ ληφθῇ σχετικὴ μέριμνα. Ἐπίσης διὰ τοὺς ἐργάτας πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα, διότι τελευταίως ἔγινε μετατόπισις μεγάλου ἀριθμοῦ ἐργατῶν, λόγῳ τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐργασίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιώσωμεν ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ ἔλθουν εἰς τοὺς τόπους τῆς καταγωγῆς των διὰ νὰ ψηφίσουν. Ἄν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι πρέπει διὰ τοὺς ἐργάτας καὶ τοὺς σκηνίτας νὰ λάβῃ μίαν νομοθετικὴν πρόνοιαν, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο δίκαιον μέτρον ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ δύο αὐταὶ κατηγορίαι νὰ στερηθῶσι τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐκλέγειν. Ἐφόσον καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἐλήφθη παρομοία πρόνοια, εἶναι δίκαιον νὰ περιλάβωμεν εἰς τὸν νόμον μίαν διάταξιν διευκολύνουσαν τὴν συμμετοχήν των εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον;

§193ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συνέχισις τῆς μόνης συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. 30–4–46 «περὶ ἀνασυντάξεως καὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων», διακόπτεται. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. (Ὥρα 9.45′ μ. μ.).