1946.06.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18η

Τρίτη 11 Ἰουνίου 1946

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Δρόσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΔΡΟΣΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν Πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Μ. Καροῦσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Μ. ΚΑΡΟΥΣΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ Διοικοῦσα Ἐπιτροπὴ Ἑνώσεως ἀγοραστῶν 1941– 44 Κιάτου ζητεῖ ἀκύρωσιν Συντ. Π. 114. Ὁ Στασινόπουλος Σ. κάτοικος Ἀθηνῶν ζητεῖ ἐπικύρωσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 114 Σ. Π. Ἡ Γεωργικὴ Ἕνωσις Παγγαίου διαμαρτύρεται δι’ ἀπόλυσιν ἐκπροσώπων Ἀγροτικοῦ κόσμου καὶ ζητεῖ ἀπακατάστασιν καταργηθέντος Νομοθ. Διατάγματος. Τὸ Ἐθνικὸν Συμβούλιον Ἑλληνίδων ζητεῖ ἰσοπολιτείαν καὶ δικαίωμα ἐκλέγειν καὶ ἐκλέγεσθαι κλπ. Οἱ Πρόεδροι Κοινοτήτων Νάξου, διαμαρτύρονται διὰ τὴν προσπάθειαν ἀφαιρέσεως διαχειρίσεως Λιπασμάτων καὶ Γεωργικῶν Ἐφοδίων ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν κλπ. Οἱ Πρόεδροι διαφόρων Συλλόγων Τρικκάλων, διαμαρτύρονται διὰ ἐκτελέσεις Ἐθνικοφρόνων πολιτῶν, ὑπὸ συμμορίας ἐπικεκηρυγμένου κομμουνιστοῦ Ζαρμαλῆ καὶ ζητεῖ τὴν ἄμεσον καταδίωξιν συμμορίας, ἐνίσχυσιν Χωροφυλακῆς καὶ τὴν σύλληψιν καὶ παραδειγματικὴν τιμωρίαν ἐνόχων. Ἡ Ἕνωσις τηλεγραφητῶν βʹ τάξεως Πατρῶν ζητεῖ, ὅπως ἐπικυρωθοῦν αἱ ἀπόψεις τῆς ὁμοσπονδίας περὶ ἑνοποιήσεως κτλ. τηλεγραφητῶν βʹ καὶ δʹ τάξεως. Ἡ Ἕνωσις Δασικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀρναίας διαμαρτύρεται δι’ ἀπόλυσιν ἐκπροσώπων ἀπὸ Συμβούλιον Ἀγροτραπέζης καὶ δι’ ἀλλαγὴν συνθέσεως αὐτοῦ. Ἡ Κτηματικὴ Ἕνωσις Τριπόλεως διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἀναπροσαρμογὴν τῶν ἐνοικίων ἐπὶ ἀκινήτων των. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Γεώργιος Μπάρδας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Φοροτεχνικῶν Ὑπαλλήλων Ἰωαννίνων ζητούντων, ὅπως εἰς περίπτωσιν καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν Δημ. Φόρων κ.λ.π. ληφθῇ μέριμνα παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοποθετηθῶσιν εἰς ἄλλας ὑπηρεσίας. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Γεώργιος Μπάρδας καταθέτει αἴτησιν Δικαστικῶν Ὑπαλλήλων Ἰωαννίνων ζητούντων τὴν ἄρσιν τῆς ἀναστολῆς Σ.Π. 113, δι’ ἧς ἤροντο ὡρισμέναι ἀδικίαι προσγενόμεναι διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59]45 Σ.Π. κλπ. Ὁ Σύλλογος Πυροπαθῶν Πύργου ζητεῖ, ὅπως ἀνασταλῇ ὁ νόμος περὶ ἐξώσεων. Ἡ Παλλαϊκὴ Ἐπιτροπὴ ἐπιβιώσεως Θεσ)νίκης ἐξ ὀνόματος 193 σωματείων ζητεῖ τὴν μὴ ψήφισιν νομοσχεδίου Ἐμπορικῶν Ὀργανισμῶν. Οἱ Ἐθνικόφρονες ἀρτεργάται Ἀθηνῶν διαμαρτύρονται δι’ ἄστοχον στάσιν Ὑπουργοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ζητοῦν δὲ τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Κράτους πρὸς ἀποτροπὴν γεγονότων. Τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν κέντρον Ἕβρου, ἡ Ὁμοσπονδία Βιοτεχνῶν Ἐπαγγελματιῶν καὶ οἱ πρατηριοῦχοι σιγαρέττων ζητοῦν τὴν ἄρσιν ὑποχρεωτικῆς καταναλώσεως τῶν σιγαρέττων ἐξαιρετικῶν καὶ πολιτελείας, ἀφιεμένων εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Θεσ)νίκης, ζητεῖ τὴν ἀπόρριψιν προσφυγῆς ἐργατοϋπαλλήλων διὰ τὴν ἀκύρωσιν ὀγδόου Πανεργατικοῦ Συνεδρίου. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Ἀθηνῶν ζητεῖ τὴν ἄμεσον ἀναστολὴν τοῦ νέου ἀγορανομικοῦ κώδικος καὶ τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ νόμου 382. Ἐπιτροπὴ Ἀγῶνος Ἀγοραστῶν 1941–44 Ἀμαλιάδος ζητεῖ κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 114 Σ. Π. Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Πύργου καὶ ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Καβάλλας διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην ἵδρυσιν Ἐμπορικοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ ζητοῦν ἀναθεώρησιν ἀποφάσεως καὶ ἀπόρριψιν δεσμευτικῶν νομοσχεδίων. Ἐκπρόσωποι Συναιτερισμῶν Δυτικῆς Μακεδονίας διαμαρτύρονται διὰ κατάργησιν Συμβουλίου Ἀγροτραπέζης καὶ μελετωμένου νομοσχεδίου διὰ τὸν ἀποκλεισμὸν Συνεταιρικῶν Ὀργανώσεων. Οἱ Βιομήχανοι Νέας Ἰωνίας διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην ἀντικατάστασιν τοῦ Δημάρχου τῆς Πόλεως Κυριάκου Κιοφτεριτζῆ καὶ ζητοῦν τὴν παραμονὴν τούτου πρὸς ὄφελος τῆς πόλεως καὶ τοῦ Κράτους. Ἡ Ἕνωσις Συνεταιρισμῶν Ἀγρινίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀγορὰν καπνῶν εἰς χαμηλὰς τιμὰς καὶ ζητεῖ τὴν χαλιναγώγησιν ἐμπορίου, καθορισμὸν τιμῆς ἀσφαλείας εἰς ἑκατοπεντηκονταπλάσιον προπολεμικῆς καὶ συγκέντρωσιν καπνοῦ ὑπὸ Συνεταιριστικῶν Ὀργανώσεων. Οἱ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἰδιοκτῆται Ἕλληνες τῆς Ἀμερικῆς, ζητοῦν ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἰδιόχρησις ἐξ ἀκινήτων των ἑνὸς καταστήματος, πρὸς συντήρησιν ἑτοιμοθανάτων οἰκογενειῶν των κ.λ.π. Σύλλογος πωλησάντων ἀκίνητα ἐπὶ κατοχῆς Κερατέας ζητεῖ ἐφαρμογὴν τῆς ὑπ’ ἀριθ.114 Σ. Π. καὶ ἐπιστροφὴν ἀκινήτων. Ἀντιπρόσωποι Δημοσίων Ὑπαλλήλων ζητοῦν χορήγησιν τιμαριθμικοῦ μισθοῦ, διαβάθμισιν Σ. Π. μὲ ἐπέκτασιν εἰς λοιποὺς ὑπαλλήλους μέχρι καταργήσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59 Σ. Π. καὶ συνέχισιν διακοπείσης διανομῆς ὑφασμάτων ἐπιτάξεως. Ὁ Σύλλογος ἀγοραστῶν 1941–44 Αἰτωλικοῦ διαμαρτύρεται διὰ μὴ κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 114 Σ. Π. Λαὸς Νικαίας διαμαρτύρεται διὰ ἀντικατάστασιν Δημάρχου των τοῦ Ἀμυραδάκη δι’ ἑτεροδημότου. Ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Μακεδονίας– Θράκης διαμαρτύρεται διὰ χρηματοδότησιν καπνεμπορίου καὶ ἀγορὰν καπνοῦ εἰς ἐξευτελιστικὰς τιμὰς καὶ ζητεῖ διακοπὴν χρηματοδοτήσεως καπνεμπορίου καὶ θέσπισιν τιμῆς ἀσφαλείας ἴσης ἑκατονταπλάσιον τοὐλάχιστον προπολεμικῶν τιμῶν, σύστασιν καπνικοῦ Ὀργανισμοῦ κ.λ.π. Κάτοικοι Μουλκίου Κορινθίας διαμαρτύρονται δι’ ἀπόρριψιν ἐνστάσεών των ὑπὸ φορολογικοῦ δικαστηρίου Οἰκονομικῆς Ἐφορίας Κιάτου καὶ ζητοῦν, ὅπως διαταχθῇ ἡ ἐπανεκδίκασις. Ὁ Σύνδεσμος Ἐμπορικῶν Ἀντιπροσώπων Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται δι’ ἵδρυσιν Ἐμπορικοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ μελετωμένην μονοπώλησιν ἐμπορίου. Κατάδικοι δοσίλογοι ἐν ταῖς φυλακαῖς Καλλιθέας δι’ αἰτήσεώς των ἀναφέρουν περιπτώσεις ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος περὶ ἐπιβολῆς ποινικῶν κυρώσεων κατὰ τῶν συνεργασθέντων μετὰ τῶν ἐχθρῶν, καὶ κωδικοποιήσεως τῶν συναφῶν Συντακτικῶν πράξεων πρὸς ἀποκατάστασιν ἰσονομίας καὶ δικαίου κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Μ. Λυκουρέζος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Πυροπαθῶν Μελιγαλᾶ ζητούντων ἄμεσον ἀποστολὴν ρουχισμοῦ, ὑποδήσεως, κλινοσκεπασμάτων καὶ γεωργικῶν ἐργαλείων. Ἡ Ἐθνικὴ Ἕνωσις ἐθελοντῶν θανάτου Βορείου Ἑλλάδος 1941–44 προτείνει, ὅπως ψηφισθοῦν οἱ ἑξῆς νόμοι 1) Πᾶς πολίτης Ἕλλην οἱουδήποτε φύλου ὑπηρετήσας ἀφιλοκερδῶς ἐν Ἑλλάδι κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς εἰς ἀνεγνωρισμένην ὁμάδα κατασκοπείας τοῦ Συμμαχικοῦ στρατοῦ τῆς Μέσης Ἀνατολῆς (Ἑλληνικοῦ ἢ Συμμαχικοῦ) δικαιοῦται τῶν ἠθικῶν καὶ ὑλικῶν ἀμοιβῶν καὶ ἀποζημιώσεων τοῦ παρόντος νόμου. 2) Ἡ ἰδιότης τοῦ δικαιούχου καθορίζεται δι’ ἀποφάσεως ἐπιτροπῆς ἑδρευούσης ἐν τῷ Ὑπουργείῳ Στρατιωτικῶν καὶ ἀποτελουμένης ἀπὸ 6μελῆ ἐπιτροπὴν, ὑποδεικνυομένων τῶν τριῶν μελῶν ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ κ.λ.π. 3) Ὁ δικαιοῦχος λαμβάνει ἐφ’ ἅπαξ χρηματικὴν ἀποζημίωσιν, κ.λ.π. Αἱ ὁμοσπονδίαι πωλησάντων ἀκίνητα περιόδου 1941– 44, Καλαμῶν, Ἀγρινίου, Κωροπίου καὶ Χαλκίδος ζητοῦν τὴν ἄμεσον ἐφαρμογὴν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 114 Σ. Π. Οἱ κάτοικοι Σκύρου ζητοῦν τὴν ἐπιστροφὴν Ποιμενάρχου Καρυστίας Παντελεήμονος Φωστίνη. Ὁ Πρόεδρος κτηνοτρόφων Θεσπρωτίας ζητεῖ τὴν ἐπαναλειτουργίαν Πρωτοδικείου καὶ τὴν ὑπαγωγὴν εἰς Ἐφετεῖον Κερκύρας. Ἡ Συνομοσπονδία ἑνώσεων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Λαμίας ζητεῖ, ὅπως ἀνασταλῇ ὁ νόμος περὶ ὑποχρεωτικῆς συγκεντρώσεως δημητριακῶν. Οἱ Δημόσιοι Ὑπάλληλοι γραμμῆς τῶν πρόσω Πύργου, ζητοῦν, ὅπως διὰ τῆς Συντακτικῆς Πράξεως 113 δικαιωθοῦν τιμητικῆς προαγωγῆς ἑνὸς βαθμοῦ. Οἱ βουλευταὶ Θεσσαλονίκης Γεώργιος Θεμελῆς καὶ Βασίλειος Βογιατζῆς παρακαλοῦν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ διατάξῃ τὴν πολιτικογράφησιν τῶν ἐκ Μοναστηρίου Γιουγκοσλαυΐας προσφυγόντων εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁμογενῶν ἀπὸ 1914 μέχρι σήμερον. Τὸ Αʹ. Πανελλαδικὸν Γυναικεῖον Συνέδριον διὰ ψηφίσματός του ζητεῖ ὅπως, δοθοῦν εἰς τὴν Ἑλληνίδα πολιτικὰ δικαιώματα καὶ νὰ διευκολυνθῇ ἡ ἐγγραφὴ τῶν γυναικῶν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Αἱ συνταξιουχικαὶ Ὀργανώσεις, Στρατιωτικῶν, Πολιτικῶν καὶ Ναυτικῶν Συνταξιούχων Ἑλλάδος, ζητοῦν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἰσχύοντος Ν. Δ. τῆς 31ης Ὀκτωβρίου 1936. Ἡ Διοίκησις Γενικῆς Συνομοσπονδίας Ἐργατῶν Ἑλλάδος, διὰ ψηφίσματός της ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ὑπογραφείσης συμβάσεως περὶ ἱδρύσεως Ἀγγλοελληνικοῦ Ἐμπορικοῦ Ὀργανισμοῦ. Οἱ ἐνοικιασταὶ δωματίων καὶ διαμερισμάτων κατοικιῶν ζητοῦν, ὅπως ψηφισθῇ νομοσχέδιον πρὸς προστασίαν τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων καὶ Ἀξι)κῶν λόγῳ τῆς τραγικῆς αὐτῶν θέσεως. Ἐλήφθη τὸ κάτωθι τηλεγράφημα ἐκ Σπάρτης. Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων Ἀθήνας. Ἀναρχοκομμουνισταὶ χθὲς ὥραν 4ην μ. μ. ἐν δημοσίᾳ ὁδῷ Ταράψης Γυθείου ἐπιτεθέντες ἐξ ἐνέδρας κατ’ αὐτοκινήτου Χωροφυλακῆς ἐφόνευσαν 2 πολίτας τραυματίσαντες 1 Χωροφύλακα καὶ 1 πολίτην. Κατάστασις κατόπιν τούτου, ἀποτελοῦντος συνέχειαν παρομοίων ἐγκλημάτων, ἀπέβη ἔκρυθμος, τῆς ὑπαίθρου τελούσης ἐν ἀπογνώσει λόγῳ ἐλλείψεως ἀσφαλείας ζωῆς καὶ περιουσίας. Ἀξιοῦμεν εἰσηγηθῆτε Κυβέρνησιν λῆψιν ἀμεσωτάτων μέτρων· λαὸς ἀνάστατος. Δήμαρχος Κουντουλάκος Ἰωάννης, Πρόεδρος Δικηγορικοῦ Συλλόγου Βρασίδας Βεκρᾶκος, Πρόεδρος Ἰατρικοῦ Συλλόγου Κοσονᾶκος, Πρόεδρος Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ξανθᾶκος, Πρόεδρος Φαρμακευτικοῦ Γεωργίου, Πρόεδρος Παντοπωλῶν Κρητικὸς, Πρόεδρος Συνταξιούχων Φυρρὸς, Πρόεδρος Ἀναπήρων Μπουσούλης, Πρόεδρος Ἀρτοποιῶν Καραγιώργας, Πρόερος Ὑποδηματοποιῶν Δυρραχίτης. Ὁ κ. Κ. Τσαλδάρης (Πρόεδρος Κυβερνήσεως) καταθέτει Σχέδια νόμων 1) «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Ἀπριλίου 1946 Ν. Δ.» «περὶ τοῦ Προσωπικοῦ τοῦ Γραφείου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16) 17 Ἀπριλίου 1946 Ν. Δ. «περὶ καταργήσεως τοῦ Α. Ν. 1019)46 καὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τοῦ Α. Ν. 184)45 «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Γενικῶν Διοικητῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων». Ὁ κ. Π. Μαυρομιχάλης (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) καταθέτει σχέδια νόμων 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10) 11 Μαΐου 1946 Ν.Δ. «περὶ διαθέσεως ἐράνων πρὸς ἀπονομὴν ἐφ’ ἅπαξ βοηθήματος εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν φονευθέντων ἐκ τοῦ προσωπικοῦ Β. Ν. ὡς καὶ εἰς τοὺς καταστάντας ἀνικάνους ἐκ τοῦ προσωπικοῦ Β. Ν. κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ λήξαντος πολέμου». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου)2 Μαΐου 1946 «περὶ μὴ ἐφαρμογῆς διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 7817)45 περὶ ἀναστολῆς ἐφαρμογῆς διατάξεων τοῦ Α. Ν. 2803)1941 «περὶ στρατιωτικοῦ ποινικοῦ κώδικος ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ καὶ τῇ Β. Ἀεροπορίᾳ». 3) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου)2 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ ἐτησίων πινάκων ὑπαξιωματικῶν εἰδικοτήτων καὶ τεχνῶν τοῦ ἔτους 1945». 4) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου)2 Μαΐου 1946 Ν.Δ. «περὶ κυρώσεως προαγωγῶν δοκίμων γενομένων κατὰ παρέκκλισιν τοῦ ἄρθρου 68 τοῦ Β. Δ. 22)4)1940 «περὶ Ὀργανισμοῦ Σχολῆς Ναυτικῶν Δοκίμων κατὰ τὴν ἐκπαιδευτικὴν περίοδον 1944–45» καὶ 5) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου)2 Μαΐου 1946 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 40 τοῦ Α. Ν. 905)1937 περὶ ἀποκαταστάσεως ἀξιωματικῶν Β.Ν.». Ἡ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Ὀργανισμοῦ διὰ τὴν σύνταξιν προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Τριανταφυλλίδης, Ε. Ἀβέρωφ, Α. Δερδεμέζης, Ν. Ἀθανασίου, Δ. Ἰωάννου, Γ. Μπάρδας, Ε. Κοθρῆς, Ε. Δασκαλάκης, Κ. Παπαδάκης, Ο. Νουρῆ, Π. Γύπαρης, Γ. Βασιλειάδης, Κ. Μπαλτᾶς, Ε. Κουσαής, Δ. Θανόπουλος, Γ. Κακαγιάννης, Ν. Σάπκας, Ξ. Ριζόπουλος, Λ. Λεονάρδος, Ν. Σπέντζας, κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς εἰδικῆς συντάξεως εἰς τοὺς διατελέσαντας Διοικητὰς Μεγάλων Μονάδων κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Τσακόπουλος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς εἰδικῆς συντάξεως εἰς τοὺς διατελέσαντας Διοικητὰς Μεγάλων Μονάδων κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Παναγιούλας καὶ Γ. Ἀστερίου καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἐκτάκτων μέτρων κατὰ τῶν ἐπιβουλευομένων τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ τὴν ἀκεραιότητα τῆς Χώρας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Ἰακώβου, Κ. Μουρατίδης, Κ. Ἀλεξανδρίδης, Γ. Μαῦρος, Ι. Ἀποστόλου, Χ. Βόσκογλου, Π. Καλλιγκάτσης, Γ. Τζώρτζης, Α. Ἀντωνίου, Θ. Κιζάνης, Δ. Γόντικας καὶ Σ. Σαββίδης καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 101 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1488)1938 Α. Ν. «περὶ ὀργανώσεως τῶν Διοικητικῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Σαρρῆς καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης ἄρθρου εἰς Ἀναγκαστικὸν Νόμον 255)1945 κλπ». Ὁ κ. Π. Χατζηπᾶνος (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τοῦ τρόπου πληρώσεως τῶν κενῶν θέσεων τῶν Εἰρηνοδικῶν Βʹ τάξεως, Ἀντεισαγγελέων, Πρωτοδικῶν, Ἐμμίσθων Παρέδρων». Ὁ κ. Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως καταθέτει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν πρὸς τὸν ἐρωτῶντα βουλευτὴν κ. Π. Κατσώταν. Πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων Ἐπὶ ἐρωτήσεως ὑπ’ ἀριθ. 45)19 τοῦ βουλευτοῦ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Παυσ. Κατσώτα «περὶ τοῦ εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται ἡ ὕπαιθρος ἀπὸ ἀπόψεως ἀγροτικῆς ἀσφαλείας καὶ ποῖα μέτρα ἐλάβαμε διὰ τὴν βεβαίωσιν τῆς θέσεως τοῦ κατωτέρου καὶ καὶ ἀνωτέρου προσωπικοῦ». Ἀπάντησις Ἐκ τῶν ὑποβαλλομένων τῷ Ὑπουργείῳ ἐκθέσεων τῶν περιοδευόντων Ἐπιθεωρητῶν, διαπιστοῦται ὅτι ἡ κατάστασις τῆς Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας βαίνει ὁσημέραι βελτιουμένη, παρὰ τὰς μεταπολεμικὰς δυσχερείας, χάρις εἰς τὰς ἀόκνους προσπαθείας τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Σώματος Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας. Διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν ὀργάνων καὶ ὑπαλλήλων Ἀγροφυλακῆς ἀπὸ ἀπόψεως μισθολογικῆς, ἱματισμοῦ καὶ ὑποδήσεως, διὰ τὴν ταχεῖαν πλήρωσιν τῶν κενῶν θέσεων, δι’ ἱκανῶν καὶ καταλλήλων προσώπων, τὴν ἀρτιωτέραν ὀργάνωσιν τοῦ σώματος κλπ., πρὸς πλήρη ἐμπέδωσιν τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας, θέλω καταθέσει κατ’ αὐτὰς καταρτιζόμενον σχέδιον νόμου. Ἐκ τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ παρελάβομεν ἤδη ἀνάλογον ὕφασμα, διὰ στολὰς ἀγροφυλάκων, οὗτινος ἡ ἀποστολὴ εἰς τὰς περιφερείας ἤρξατο· κατ’ αὐτὰς δὲ παραλαμβάνομεν καὶ 11.500 ζεύγη ἀρβυλῶν διὰ τοὺς ἀγροφύλακας, ἅτινα θὰ ἀποσταλῶσι τὸ ταχύτερον. Ἐνεκρίθη ἤδη ἡ πλήρωσις 27 κενῶν θέσεων ἀγρονόμων καὶ 3 λογιστῶν διὰ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα καὶ θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ συμπλήρωσις τάχιστα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Ἰουνίου 1946.

Ὁ Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως

Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεμελῆς ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§6Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐπανειλημμένως διεπιστώθη ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ κοινὴ γνώμη συνεγείρεται μὲ ἕνα ἰδιαίτερον παλμὸν καὶ τὸ ἐνδιαφέρον της κεντρίζεται περισσότερον παντὸς ἄλλου ὁσάκις ζητήματα ἀφορῶντα τὴν Ἀεροπορίαν φέρονται εἰς τὴν δημοσιότητα, εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν ἡρωϊκῶν κατορθωμάτων της, εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς ποιοτικῆς ἢ ποσοτικῆς ἀξίας τοῦ ἐμψύχου ἢ ἀψύχου ὑλικοῦ της, εἴτε τέλος ὑπὸ τὴν μορφὴν μεταβολῶν εἰς τὰ διοικοῦντα αὐτὴν πρόσωπα. Δικαιολογημένη συνεπῶς ὑπῆρξεν ἡ αἴτησίς μου, ὅπως ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας διαδηλώσῃ, ἐνώπιον τῆς Εἰδικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἐπὶ τῶν αἰτίων τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὰς διαταχθείσας παρ’ αὐτοῦ μεταβολὰς ἱκανοποιῶν οὕτω τὴν ἰδιαιτέραν αὕτην ἀδυναμίαν τοῦ Λαοῦ μας, τοσούτῳ μᾶλλον, ἐφ’ ὅσον αἱ ἀλληλοσυγκρουόμεναι πληροφορίαι τῶν ἐφημερίδων ἐδημιούργησαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ποιάν τινα σύγχυσιν. Ἡ καταχωρηθεῖσα εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Συνεδριάσεως τῆς 3 Ἰουνίου ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεώς μου, δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι διὰ πολλοὺς ὑπῆρξε μία ὀδυνηρὰ ἔκπληξις καὶ δι’ ἄλλους ἴσως νὰ μὴ γίνεται πιστευτὴ ἐν τῷ συνόλῳ της. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας, κύριοι βουλευταί, ἀπεικονίζει τὴν τραγικὴν πραγματικότητα τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν ἡ ἀχαλίνωτος ἰδιοτέλεια μιᾶς μικρᾶς εὐτυχῶς ὁμάδος ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν Μ. Ἀνατολὴν ἐπεκάθησαν ἐπὶ τοῦ τραχήλου τῆς Ἀεροπορίας ἀνωμάλως. Ἐπειδὴ ἡ παρουσιαζομένη περίπτωσις, ἡ περίπτωσις δηλονότι ἐνσυνειδήτου σαμποταρίσματος ἑνὸς ὅπλου ὑπὸ τῆς ἡγεσίας αὐτοῦ, ἀποτελεῖ μοναδικὴν τοιαύτην εἰς τὰ στρατιωτικὰ χρονικὰ τοῦ τόπου, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν τῆς συγκροτήσεως Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων, διότι φοβοῦμαι μήπως ἡ διὰ τῆς συνήθους ὁδοῦ ποινικὴ δίωξις τῶν ὑπευθύνων τοῦ καταντήματος τῆς Ἀεροπορίας θεωρηθῇ ὡς ἐκδήλωσις κομματικῆς ἐμπαθείας, ὅπως τουλάχιστον καλῇ τῇ πίστει μερὶς τοῦ τύπου παρουσιάζει τὴν ὑπόθεσιν. Ἡ ἐνέργεια ἀνακρίσεων κατὰ τὸν ὑποδεικνυόμενον παρ’ ἐμοῦ τρόπον εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ πείσῃ τὸν πολιτικὸν κόσμον περὶ τῆς ἠθικῆς κατωτερότητος καὶ τῆς ἐπαγγελματικῆς ἀνεπαρκείας τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι διώκησαν τὴν Ἀεροπορίαν, οἱ ὁποῖοι οὐδενὸς ἐφείσθησαν μέσου διὰ νὰ παραπλανήσουν τοὺς ἑκάστοτε Ὑπουργοὺς τῆς Ἀεροπορίας πρὸς ἐπίτευξιν τῶν ἰδιοτελῶν αὐτῶν σκοπῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἀπαντήσεως, τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὴν σημερινὴν ἡγεσίαν τοῦ ὅπλου, συμφωνῶ ὅτι αὕτη δέον νὰ θεωρηθῇ προσωρινὴ μὲ ἀποκλειστικὸν αὐτῆς σκοπόν, ὅπως δηλώνῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας, τὴν προπαρασκευὴν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ὁριστικὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἀεροπορίας. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ εἶχον νὰ προσθέσω, ὅπως εἰς τὸ συγκροτούμενον Συμβούλιον περιληφθοῦν καὶ μέλη τῆς Ἀγγλικῆς Ὀργανωτικῆς Ἀποστολῆς, πρὸς πρόληψιν ἐνδεχομένων παρεξηγήσεων, δυναμένων νὰ ἔχουν σοβαρὰν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς ἐξελίξεως τοῦ ὅπλου.

§7Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν γνωρίζω πῶς ἦλθε τὸ ζήτημα αὐτὸ εἰς συζήτησιν πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶχεν ὑποβάλει ἐρώτημα ὁ κ. συνάδελφος πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας. Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς ἐδόθη ἀπάντησις ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας καὶ ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως αὐτῆς ὁ κ. Συνάδελφος ἐζήτησε τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§9Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπειδὴ τὸ ζήτημα τῆς ἀεροπορίας τὸ θεωρῶ ὡς ἕνα τῶν σοβαρωτέρων ζητημάτων...........

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ ἡμέρα συζητήσεως.

§11Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ θὰ ἤθελα νὰ εἴπω καὶ ἐγώ, διότι, δυστυχῶς, ἐπιλαμβανόμενοι προσωπικῶν ζητημάτων, φέρομεν τὸ ζήτημα ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ λαμβάνει μορφὴν γενικήν. Ἐπειδὴ λοιπὸν ἡ Ἀεροπορία ἡμῶν, ἡ ἔνδοξος Ἀεροπορία, ἡ ὁποία ἔδρεψε δάφνας κατὰ τὸν πόλεμον καὶ εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, εἶναι σήμερον ὑπὸ κατηγορίαν μὲ βαρυτάτας μομφάς, παρακαλῶ νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ ἡμέρα συζητήσεως.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Θ. Τουρκοβασίλης.

§13Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ κατάστασις τῆς ὑπαίθρου ἀπὸ ἀπόψεως δημοσίας ἀσφαλείας δὲν εἶναι ἁπλῶς ἀνησυχητική, εἶναι κάτι πλέον, εἶναι, εἶναι τραγική. Ὅσοι ἐδιαβάσαμε σήμερον τὰς ἐφημερίδας καὶ εἴδομεν τὶ ἐγκλήματα ἔλαβον χώραν ἐκ μέρους Κομμουνιστῶν κατ’ ἐθνικοφρόνων πολιτῶν, ἐδοκιμάσαμεν ἕνα αἴσθημα ὑψίστης ἀγανακτήσεως, διότι δὲν πρόκειται πλέον περὶ συμπτωματικῶν συγκρούσεων, ἀλλὰ περὶ ἐκδηλώσεως ὠργανωμένης, συστηματικῆς ἐπιθέσεως τῶν κομμουνιστῶν, ἐχόντων τὰς ἀναλόγους ὁδηγίας, κατὰ τοῦ ἐθνικόφρονος πληθυσμοῦ τῆς χώρας. Καὶ ἐρωτῶ: Ἐπὶ τρία καὶ ἥμισυ χρόνια οἱ κομμουνισταὶ ἔσφαζαν στὴν ὕπαιθρον. Θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὐτὴ ἀκόμη; Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε βεβαίως μέτρα, ἀλλὰ δυστυχῶς τὰ μέτρα δὲν ἀπεδείχθησαν τελεσφόρα καὶ διὰ τοῦτο εἰσηγήθη τὸ ψήφισμα περὶ λήψεως ἐκτάκτων μέτρων, ἀλλ’ ὅπως βλέπω, τὸ ψήφισμα αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἐπιφάνειαν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, διότι ἀκόμη δὲν κατελήξαμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ψηφίσματος τοῦ ἀφορῶντος τὴν δικονομίαν τῶν ψηφισμάτων. Θέλω λοιπὸν νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν καὶ νὰ κάμω μίαν ἔκκλησιν εἰς τὰ πατριωτικά της αἰσθήματα, ὅπως, πρὸ πάσης ἄλλης συζητήσεως, ἀπόψε ψηφισθῇ τὸ σχέδιον τοῦ ψηφίσματος τοῦ ἀφορῶντος τὴν δικονομίαν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ψηφίζωνται τὰ ψηφίσματα. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὐτή.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§15Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος θὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, διὰ τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα, νὰ ἐπακολουθήσῃ νομοθετικὴ ἐργασία, ἡ ὁποία νὰ καθορίσῃ τὴν τύχην τοῦ σχεδίου ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον καθορίζει τὸν τρόπον ψηφίσεως τῶν ψηφισμάτων.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Α. Μπακάλμπασης.

§17Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, μεταξὺ τῶν ὑποβληθεισῶν ἐπερωτήσεων, εἶναι καὶ ἐπερώτησις ἀφορῶσα τὸ καπνικὸν πρόβλημα. Ἐπειδὴ ὁλόκληρος ἡ ἀντιπροσωπεία γνωρίζει πόσον ἀγωνιᾷ ὁ καπνοπαραγωγός, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὡς καὶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ὁρίσῃ μίαν ἡμέραν τακτήν, τὴν Παρασκευήν, διὰ νὰ συζητηθῇ καὶ ἡ ἐπερώτησις αὐτή.

§18Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν ἔχει ἀντίρρησιν ὅπως ὁρισθῇ ἡμέρα εἰδικὴ διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ καπνικοῦ ζητήματος.

§19Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, κύριε Πρόεδρε, τί θὰ γίνῃ ἡ σειρὰ τῶν ἐπερωτήσεων;

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀμέσως μετὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§21Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων). Κύριοι Βουλευταί, εἶμαι λίαν συγκεκινημένος ἀνερχόμενος εἰς τὸ ἱερὸν αὐτὸ βῆμα, ἔπειτα ἀπὸ 10ετῆ ἀπουσίαν καὶ μάλιστα ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Ὁμολογῶ ὅμως, ὅτι ἡ συζήτησις τοῦ Στρατιωτικοῦ ζητήματος, ἡ ὁποία εἶναι τόσον σοβαρὰ καὶ τόσον οὐσιώδης, δὲν μὲ ἱκανοποίησε καὶ τόσον. Διότι παρετήρησα ὅτι οἱ κύριοι συνάδελφοι ὡμίλησαν περισσότερον περὶ τύπων, παρὰ περὶ οὐσίας. Καὶ μόνον ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος καὶ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος ἐτοποθέτησαν τὸ ζήτημα κατὰ τρόπον σοβαρόν, σοβαρώτατον μάλιστα....

§22Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Εὐχαριστοῦμεν.

§23Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Δὲν ἀνέφερον σᾶς διὰ νὰ εὐχαριστήσητε.

§24Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Δὲν μᾶς ἀνεφέρατε διότι δὲν ἀπηντήσατε διὰ τὸ ἀντικοινοβουλευτικὸν καὶ ἀντισυνταγματικὸν ψήφισμα. (Θόρυβος ἐκ τῆς δεξιᾶς, κωδωνοκρουσίαι). Εἷς ἐκ τῆς Δεξιᾶς. Ἐντροπή σας.

§25Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐντροπὴ σὲ σᾶς ποὺ εἴσαστε ἡ πλειοψηφία.

§26Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐνόπλων δυνάμεων). Μᾶλλον, κύριοι, βουλευταί, μὲ ἐνδιαφέρει περισσότερον τὸ ζήτημα τῆς οὐσίας, παρὰ τὸ ζήτημα τῶν τύπων. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι ἦτο ἀνευλάβεια ἐκ μέρους μου, ὅτι ἦτο ἀνευλάβεια πρὸς τὴν Συνέλευσιν, διότι τὸ παρελθὸν τῆς οἰκογενείας μου καὶ τὸ ἰδικόν μου παρελθὸν δὲν ἐπιτρέπουν νὰ ἀμφιβάλῃ ἡ Συνέλευσις περὶ τοῦ σεβασμοῦ τὸν ὁποῖον ἔχω πρὸς τὸ Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ λησμονήσῃ ἡ Συνέλευσις τοὺς ἀγῶνας τοὺς ὁποίους ἔκανα διαρκῶς ὑπὲρ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος. Καὶ ὑπέβαλα αὐτὰ τὰ Νομοθετικὰ διατάγματα. Τὰ ὑπέβαλα πρὸ τῆς 25ης τοῦ μηνὸς Μαΐου, διότι, ὅπως ἠξεύρετε, ἐγένετο ἡ παράδοσις τῆς Ἐθνοφυλακῆς, καὶ ἡ μεταβολὴ τῆς Ἐθνοφυλακῆς εἰς τακτικὸν στρατὸν καὶ ἑπομένως, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ λυθοῦν τὰ ζητήματα τὸ ταχύτερον. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ, μὴ λησμονῆτε, κύριοι βουλευταί, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς μίαν περίοδον ἐξαιρετικῶς ἀνώμαλον, εἰς μίαν περίοδον τὴν ὁποίαν, μὲ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν ποὺ ἔχω, δὲν ἠμπορῶ νὰ ὀνομάσω εἰρηνικὴν καὶ ἑπομένως ἦτο ἀναγκαῖον νὰ μελετήσωμεν καὶ νὰ δημοσιεύσωμεν τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ, οὕτως ὥστε νὰ εἴμεθα παρασκευασμένοι καὶ νὰ δυνάμεθα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν. Ὡς πρὸς τὸν νόμον τῆς 10ετίας, πρέπει νὰ παρατηρήσω, ὅτι αὐτὸς ὑπέστη πολλὰς μεταβολάς. Ἀλλὰ ἡ τελευταία μεταβολή, τὴν ὁποίαν ὑπέστη, τὴν ὑπέστη 3 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ κατὰ τρόπον πολὺ περίεργον καὶ παράδοξον. Διότι ἐνῷ ἡμεῖς ἐμάθαμεν τὴν δημοσίευσιν μετὰ τὰς ἐκλογὰς καί μᾶς ἐζητήθη ἡ γνώμη μας ἀπὸ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, ἐὰν ἔπρεπε νὰ δημοσιευθῇ ἡ ἀναστολὴ τῆς 10ετίας, ἡμεῖς ἐδώσαμεν ἕνα σημείωμα πρὸς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον καὶ παρεκαλέσαμεν νὰ μὴ δημοσιευθῇ ὁ νόμος αὐτός. Κατόπιν μετέβησαν οἱ Στρατηγοὶ αὐτοί καὶ ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ἔμαθα, πρὸς τὸν Μακαριώτατον Ἀντιβασιλέα καὶ τὸν ὑπεχρέωσαν ἢ μᾶλλον τοῦ ὑπέκλεψαν τὴν ὑπογραφήν του.

§27Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Μπράβο!

§28ΕΙΣ ΑΛΛΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ ἔκφρασις εἶναι ἀτυχής.

§29Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Ἀποτέλεσμα αὐτοῦ ὑπῆρξεν ἡ δημοσίευσις. Ἑπομένως τὸ ζήτημα τοῦ νομοθετήματος περὶ δεκαετίας εἴδατε κατὰ ποῖον τρόπον ἐλύθη. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὑπάρχουν οὐσιαστικοὶ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ 10ετία. Νομίζω, ὅτι οἱ Στρατηγοὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀποδώσουν πολὺ περισσότερα, ἐὰν εὑρίσκωνται ἐν ὑπηρεσίᾳ περισσότερον τῶν 10 ἐτῶν. Ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς τούτου, νομίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσθη καὶ εἰς τὸ Ναυτικὸν ἀκόμη—διότι ἡ 10ετία ὑφίσταται εἰς τὸ Ναυτικὸν διὰ τοὺς Ναυάρχους—δὲν ὑπῆρχε κανεὶς λόγος νὰ μὴ ἐφαρμόζεται καὶ εἰς τὸ Στράτευμα. Ἡ ἐκλογή, ὅπως διετύπωσαν διάφοροι ρήτορες, τῶν Ἀντιστρατήγων, ἦτο, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, ἀπολύτως δεδικαιολογημένη. Διότι πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Συνέλευσις, ὅτι ὅταν πρόκειται νὰ κρίνῃ ἀνωτάτους ἀξιωματικούς, ἀντιστρατήγους ἐννοῶ, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι οἱ Διοικηταὶ τῶν μονάδων, τῶν μεγάλων μονάδων, πρέπει νὰ εἶσθε πολὺ αὐστηροὶ εἰς τὴν κρίσιν σας καὶ νὰ μὴ κρίνηται εἷς ἀξιωματικός, ἐὰν εἶναι ἁπλῶς καλός, ἀλλ’ ἐὰν εἶναι ἄριστος. Ἑπομένως θεωρῶ ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν προσώπων ὑπῆρξεν λίαν ἐπιτυχής.

§30Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ πῶς. Ἀναμφισβητήτως τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ὠνομάσθησαν ἀντιστράτηγοι εἶναι ἄψογα. Ἀλλὰ ἠδικήθησαν ἄλλα πρόσωπα ἐπίσης ἐκλεκτά, διότι δὲν περιελήφθησαν εἰς τὸν πίνακα Α, ἀλλὰ μόνον εἰς τὸν Πίνακα Β.

§31Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Θὰ ἔχετε τὴν ἀπάντησιν ἐπ’ αὐτοῦ.

§32Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ περιμένουν οἱ ἄνθρωποι μίαν ἀπάντησιν. Τί ἔγινε, δηλαδή, εἶναι τόσον ἀνάξιοι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ὥστε δὲν ἠξιώθησαν οὔτε νὰ κριθοῦν κἄν; Ἡ ἀδικία ἔγκειται εἰς τοῦτο: Οἱ ἐκλεγέντες ὑπῆρξαν ἀσφαλῶς ἐκλεκτοί, ἀλλὰ ὑπῆρξαν καὶ ἄλλοι ἐκλεκτοὶ ἀξιωματικοί, προσενεγκόντες μεγάλας ὑπηρεσίας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐκρίθησαν κἄν.

§33Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐπ’ αὐτοῦ.

§34Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἔπρεπε, κ. Ὑπουργέ, ἡ πρώτη σας πρᾶξις νὰ εἶναι ἡ κατάργησις τοῦ πίνακος Βʹ, διότι ἡ σύνταξις αὐτοῦ ἦτο μεροληπτική.

§35Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Συμφωνῶ μαζί σας, ὅτι ὁ πίναξ Βʹ εἶναι στίγμα, καὶ θὰ καταργηθῇ ἐν καιρῷ τῷ δέοντι.

§36Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Καὶ πολλοὶ ἐδικαιώθησαν ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, κ. Ὑπουργέ, καταφυγόντες εἰς αὐτό.

§37Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Προχωρῶ πρὸς τὸ ἄλλο Νομοθετικὸν Διάταγμα, «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ὀργάνωσιν καὶ τὰ στελέχη τοῦ Στρατοῦ τῆς Ξηρᾶς». Ὅπως ἠξεύρετε, εὑρισκόμεθα εἰς μίαν μεταβατικὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία τροποποιεῖ τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ Στρατεύματος. Ἐννοεῖται, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ οἱ νόμοι ἔχουν μελετηθῆ, ἔχουν συζητηθῆ, ἔχουν ἐξονυχισθῆ καὶ μὲ τὴν Ἀγγλικὴν Ἀποστολήν, ἀλλ’ ἐννοεῖται, ὅτι αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι ἐγὼ δὲν ἀναλαμβάνω πλήρως τὰς εὐθύνας διὰ τοὺς νόμους αὐτούς. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν οὐδεμίαν συζήτησιν, διότι, ὅπως ἠξεύρετε, οἱ πίνακες εἶναι ἀπόρρητοι.

§38Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ποῖοι πίνακες, κ. Ὑπουργέ; Τῶν τελευταίων προαγωγῶν; Οἱ πίνακες τῶν στελεχῶν καὶ τοῦ τρόπου τῶν προαγωγῶν εἶναι μυστικοί;

§39Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Ὄχι, πρόκειται περὶ τῆς συνθέσεως τοῦ στρατεύματος. Δὲν ἐπροσέξατε. Τελευταῖος εἶναι ὁ νόμος περὶ τοῦ τρόπου ἐνεργείας τῶν στρατιωτικῶν προαγωγῶν. Ἐδῶ, κύριοι, θὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Εὐτυχῶς μὲ διέκοψεν ὁ κ. ἐξ Ἀρκαδίας βουλευτής. Θὰ γνωρίζετε ἀσφαλῶς, ὅτι μέχρι σήμερον προαγωγαὶ ἐγένοντο, κατὰ ἕνα τρόπον ὅμως ἰδιαίτερον. Σήμερον ὅμως προαγωγαὶ γίνονται μόνον διὰ τοῦ Συμβουλίου, καὶ νομίζω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἐθέσπισεν αὐτὰ τὰ μέτρα, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑπερηφανεύεται διότι περιορίζεται πολὺ ἡ ἐξουσία του. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη, εἰς τὰ ζητήματα αὐτὰ τῶν προβιβασμῶν ἡ κρίσις τῶν ἀξιωματικῶν νὰ εἶναι ἀσφαλὴς καὶ νὰ ὑπάρχῃ ἐγγύησις, ὅτι ἡ πολιτικὴ δὲν θὰ λάβῃ ἐνεργὸν μέρος εἰς τοὺς προβιβασμοὺς καὶ εἰς τὰς κρίσεις περὶ τῶν ἀξιωματικῶν.

§40Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ὅταν ὑπάρχῃ Συμβούλιον. Ὄχι ὅπως ἐδῶ πέρα ποὺ δὲν ὑπῆρχε Συμβούλιον Ἀνώτατον. Ὅλον τὸ ζήτημα εἶναι ἐκεῖ.

§41Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. (Διακόπτει μὴ ἀκουόμενος).

§42Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτὸ ποὺ λέτε, κ. συνάδελφε. Τὸ ἠξεύρετε πολὺ καλά, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβές, καὶ ἠξεύρετε πολὺ καλά, ὅτι σχεδόν, οὔτε ἐξ ὄψεως δὲν γνωρίζω τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐπροβιβάσθησαν. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς δεσμὸς μεταξὺ ἐμοῦ καὶ ἐκείνων.

§43Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀδιάφορον.

§44Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Κύριοι συνάδελφοι, συνήθως δὲν ἀσχολοῦμαι μὲ προσωπικὰ ζητήματα καὶ πρὸ παντὸς δὲν ἀσχολοῦμαι μὲ ὀνόματα ἀξιωματικῶν. Νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ χρῆσις ὀνομάτων, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἐγένετο, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω τοῦτο: ὅτι οἱ ἀξιωματικοί, τῶν ὁποίων τὴν ἐκλογὴν ἐκάμνομεν εἶναι, ὄχι μόνον ἱκανοί, ὄχι μόνον χρήσιμοι, ἀλλ’ εἶναι ἀπολύτως εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς των. Τὸ λέγω τοῦτο ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου θὰ ἴδητε τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐργασίας των. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀρκαδίας βουλευτοῦ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. ἐξ Ἀρκαδίας βουλευτὴς θὰ ἔπρεπεν νὰ ἀποφύγῃ τὴν ἐπίθεσιν αὐτήν, δεδομένου, ὅτι αἱ προεκλογικαί του ἀτασθαλίαι ἦσαν τοιαῦται, ὥστε νὰ μὴ δικαιολογῆται ἡ τόση αὐστηρότης του. (Χειροκροτήματα). Εἶναι ἕνας στρατηγός, τὸν ὁποῖον ἐμάθομεν ὅλοι νὰ σεβώμεθα, ἀλλ’ ὁμολογῶ, ὅτι ἡ προεκλογική του ἐνέργεια εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι ἀπολύτως σκανδαλώδης. Ὁρίστε κύριοι, (ἐπιδεικνύει σχετικὸν φυλλάδιον) οἱ διορισμοὶ τοὺς ὁποίους ἔκαμε τρεῖς ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς, ἐκτὸς τῶν ἄλλων σημειώσεων καὶ ἐπὶ ἀναρρωτικῶν ἀδειῶν καὶ τῶν ἄλλων ἀδειῶν, τὰς ὁποίας ἔδωσεν διὰ νὰ τὸν ψηφίσουν οἱ ἐκλογεῖς του. Κύριοι βουλευταί, ἂς ἀφήσωμεν τὰ προσωπικὰ ζητήματα καὶ ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ἀποσυμφόρησις τῶν ἀνωτάτων καὶ τῶν ἀνωτέρων βαθμῶν, διότι πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι οἱ κατώτεροι βαθμοὶ στενάζουν ὑπὸ τὸ βάρος τῶν ἀνωτέρων βαθμῶν καὶ εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη νὰ δώσωμεν μίαν διέξοδον πρὸς τοὺς νέους ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐξεπαιδεύθησαν ἄριστα καὶ οἱ ὁποῖοι παρηκολούθησαν ὅλας τὰς σχολάς. Δὲν λέγω, ὅτι καὶ οἱ ἀνώτεροι πρέπει νὰ τεθοῦν κατὰ μέρος, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ προαχθοῦν λοχαγοί, οἱ ὁποῖοι μένουν χρόνια εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν, συνταγματάρχαι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠξεύρω πόσα ἔτη ἔχουν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου. Πρέπει, τέλος πάντων, νὰ δοθῇ μία διέξοδος εἰς τοὺς νέους. Σᾶς ὁμολογῶ δὲ εἰλικρινῶς καὶ κάμνω τὴν δήλωσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἐγὼ ὑποστηρίζω τοὺς νέους ἀξιωματικούς, διότι νομίζω ὅτι σήμερον, ὅπως ἔχει ἡ ἐντατικὴ ὀργάνωσις καὶ ἡ ἐκπαίδευσις τοῦ στρατεύματος, δὲν ἠμποροῦν πλέον οἱ ἀξιωματικοὶ νὰ ὑπερβαίνουν μίαν ὡρισμένην ἡλικίαν. Πρέπει νὰ εἶναι νέοι τὴν ἡλικίαν καὶ νομίζομεν ὅτι οἱ νέοι δὲν θὰ ἔχουν καιρὸν πλέον νὰ ἀσχολοῦνται μὲ τὴν πολιτικήν, λόγῳ τοῦ φόρτου τῆς ἐργασίας των. Δεχόμενος κάποτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἀξιωματικοὺς εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ σᾶς εἴπω ὅτι διεπίστωσα, ὅτι δὲν εἶχον διαβάσει τὰς ἐφημερίδας. Νομίζω ὅτι πρέπει πρωτίστως νὰ γίνῃ ἀποσυμφόρησις καὶ σὺν τῷ χρόνῳ νὰ ἀνανεωθοῦν τὰ στελέχη. Καί, βεβαίως, σᾶς εἶπα καὶ πρίν, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς εἰρηνικὴ καί, ἑπομένως, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ βγοῦμε ἀπὸ τὴν πεπατημένην ὁδόν, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖται μέχρι σήμερον καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς μερικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ψηφισθοῦν τὸ ταχύτερον. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἀναβάλωμεν τὰς ἀποφάσεις μας, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ κάμνωμεν ἀτέρμονας συζητήσεις διὰ τὰ στρατιωτικὰ ζητήματα καὶ θὰ πρέπει νὰ προχωρήσωμεν τὸ ταχύτερον εἰς τὴν ψήφισιν τῶν μέτρων αὐτῶν. Ὡς εἶπα καὶ πρίν, ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ ἔχουν τὴν πλήρη ἔγκρισιν τῆς Ἀγγλικῆς Ἀποστολῆς πρέπει δὲ νὰ σᾶς δηλώσω, ὅτι τὸ ἔργον τῆς Ἀγγλικῆς Ἀποστολῆς εἶναι ἐξαιρετικόν. Εἴχομεν τὴν τύχην νὰ ἔχωμεν ὡς ἀρχηγὸν τῆς Ἀγγλικῆς Ἀποστολῆς ἕνα στρατηγὸν ἐξαιρετικόν, ὁ ὁποῖος, ὄχι μόνον ἦτο ἐξαιρετικὸς πολεμιστής, ἀλλὰ καὶ ἐξαιρετικὸς ὀργανωτής. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, εἰς μίαν συζήτησιν ποὺ εἶχα μαζί του, μοῦ εἶπε ὅτι ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἀποστολῆς εἶναι εἷς ἀπὸ τοὺς πλέον διακεκριμένους ἀξιωματικοὺς τῆς Μεγάλης Βρεττανίας, ὡς ἐπίσης καὶ τὰ λοιπὰ ταύτης μέλη. Πρέπει, συνεπῶς, νὰ ἔχωμεν ἀπόλυτον πεποίθησιν εἰς τὸν ἀξιωματικὸν αὐτόν. Ἐπὶ πλέον πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Ἀποστολή, ἡ ὁποία ἀσχολεῖται εἰς τὸ νὰ ὑποβοηθήσῃ τὸ βαρὺ ἔργον ἡμῶν, ὑπέδειξεν εἰς τὴν ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν πόσον εἶχεν ἀνάγκην ἡ Ἑλλὰς τῆς συνδρομῆς τῆς Μεγάλη Βρεττανίας καὶ πόσον εἶναι ἀπαραίτητον ἡ συνδρομὴ αὐτῆς νὰ εἶναι ταχεῖα. Ἑπομένως, δὲν ὑπάρχουν λόγοι νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησιν, τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι διὰ τὴν Ἀγγλικὴν Ἀποστολήν. Καὶ νὰ σᾶς προσθέσω καὶ τοῦτο: ὅτι οὐδέποτε ἐξήσκησεν οὐδεμίαν πίεσιν ἐπὶ τῶν ἀποφάσεών μας, πάντοτε συνεζήτησε μὲ τρόπον κατανοήσεως καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι μᾶς διεφώτισεν ἐπὶ πολλῶν σημείων, τῶν ὁποίων εἴχομεν ἀνάγκην διὰ νὰ μάθωμεν τὴν πραγματικὴν κατάστασιν καὶ τὴν νέαν τακτικήν, ἡ ὁποία σήμερον ἐφαρμόζεται. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐπίσης νὰ σᾶς δηλώσω ὅτι, ἐγὼ τουλάχιστον, δὲν θὰ δεχθῶ οὐδεμίαν τροποποίησιν εἰς τὰ νομοθετήματα ταῦτα, ἐκτὸς ἂν ὑπάρχουσι ἐπουσιώδεις μεταβολαί.

§45ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ζήτημα τῆς ἀπονομῆς ἐνισχύσεως τῶν ἀξιωματικῶν, δὲν δύνασθε νὰ τὸ δεχθῆτε;

§46Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν.

§47Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Α.Σ.Σ. νὰ αὐξηθῇ εἰς 8 μέλη; Νὰ προστεθοῦν ἄλλα 2 μέλη, ἄλλοι δύο ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ διὰ νὰ τύχουν τοῦ δικαιώματος τῆς κρίσεως;

§48Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Ὄχι, κύριε συνάδελφε, δὲν δύναται νὰ γίνῃ αὐτό. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ καμμίαν τροποποίησιν ἐπὶ τῶν βασικῶν γραμμῶν τῶν νομοθετημάτων τὰ ὁποῖα ὑπέβαλαν εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν. Σᾶς εἰδοποιῶ δὲ ὅτι συνδέω τὴν τύχην μου μὲ αὐτὰ τὰ νομοθετήματα, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ καμμιὰ παρεξήγησις μεταξύ μας. Τώρα, ἐπανερχόμενος εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ λόγῳ, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι αἱ συντάξεις εἶναι ἀνεπαρκεῖς καὶ εἶναι πραγματικὸν αἶσχος δι’ ἓν κράτος, τὸ ὁποῖον βγῆκε ἀπὸ ἕνα νικηφόρο πόλεμο—διότι βεβαίως θεωροῦμεν, ὅτι ἐνικήσαμεν—νὰ ἐγκαταλείπῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς τὴν τύχην των. Ὑποφέρουν οἱ ἀξιωματικοί. Τὸ ἀντιλαμβάνομαι. Ἀλλὰ θὰ ἔλεγον εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ἐπίσης ὑποφέρουν, ὄχι μόνον οἱ ἐν ἀποστρατείᾳ ἀξιωματικοί, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐν ἐνεργείᾳ. Εἰδικῶς οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ὑπηρετοῦν εἰς τὰ σύνορα ἐγκαταλείπουν τὰς οἰκογενείας των ἐδῶ, διότι ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει τρόπος νὰ κατοικήσουν, ἔχουν διπλᾶ ἔξοδα καὶ θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον ὑπὲρ αὐτῶν. Ὑπάρχει μία μικρὰ διαφορὰ 15% ἐπὶ τοῦ μισθοῦ, ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι ἀνεπαρκής, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φεύγῃ ἕνας ἄνθρωπος καὶ νὰ διακινδυνεύῃ τὴν ζωήν του καὶ νὰ ἀφήνῃ τὴν οἰκογένειάν του νὰ πεινᾷ· πρέπει νὰ σκέπτεται, ὅτι ἡ οἰκογένειά του εὑρίσκεται ἐν ἀσφαλείᾳ. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου. Ἐκτὸς τούτων, θὰ ὑποβάλω αὐτὰς τὰς ἡμέρας ἕνα νόμον περὶ μονιμοποιήσεως τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν (φωναί: μάλιστα, μάλιστα). Νομίζω ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἐπὶ 6 καὶ 7 ἔτη εἰς τὸ στράτευμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκολουθήσουν ἄλλο ἐπάγγελμα σήμερον. Ἔχουν ὅλοι φοιτήσει εἰς τὰς Σχολὰς καὶ ἔχουν ἐκπαιδευθῆ κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικόν. Ἐννοεῖται, ὅτι θὰ ἐξετασθῇ τὸ πρᾶγμα μετὰ τῆς δεούσης αὐστηρότητος, διότι θὰ πρέπει οἱ πολεμισταὶ νὰ εἶναι εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔδειξαν πραγματικῶς ὅτι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ μείνουν εἰς τὸν στρατόν.

§49Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Εἶναι καὶ ἓν ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Θὰ ἤθελα νὰ ἀκούσωμεν τὴν γνώμην σας ἐπ’ αὐτοῦ.

§50Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ ἑξῆς: Τὸ ζήτημα τοῦ προβιβασμοῦ ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ εἶναι ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε πολλάκις τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν, ὑπάρχουν δέ, ὅπως ἠξεύρετε, γνῶμαι αἱ ὁποῖαι ἀντιτίθενται ἡ μία εἰς τὴν ἄλλην. Ἔχω ὅμως, νὰ εἴπω τοῦτο. Ὡς πρὸς τοὺς κατωτέρους βαθμούς, συμφωνῶ πληρέστατα, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνωνται προβιβασμοὶ ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι δύναται νὰ γίνωνται προβιβασμοὶ τοιοῦτοι εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμούς, διότι δημιουργοῦνται πολλὰ ζητήματα, μεγάλαι παρεξηγήσεις, μεγάλαι ζηλοτυπίαι καὶ προστριβαὶ μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν καὶ νομίζω, ὅτι ἀπὸ ταγματάρχαι καὶ κάτω εἶναι ἀπολύτως δεδικαιολογημένον αὐτό. Μάλιστα νομίζω, ὅτι οἱ ἀνώτεροι βαθμοὶ δὲν διακινδυνεύουν καὶ τόσον. Καί, ἑπομένως, μόνον ἐὰν ἕνας ἀξιωματικὸς διακινδυνεύῃ κατὰ τρόπον ἐμφαντικὸν τὴν ζωήν του, ἠμπορεῖ νὰ προβιβασθῇ ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι σήμερον ὑπάρχει ἡ περίστασις αὐτή. Βεβαίως ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ διακινδυνεύουν τὴν ζωήν των, διότι ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ ἕνα ἀεροπλάνο, νὰ ρίψῃ μία βόμβα, καὶ νὰ φονεύσῃ ἕνα ἀξιωματικόν. Αὐτὸ ὅμως ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ διὰ τοὺς πολίτας.

§51Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἐπιφυλαχθῶμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος νὰ ὁμιλήσωμεν. Ἐκεῖνο ποὺ θέλω τώρα εἶναι τοῦτο: Μὴ κάμνητε τὴν διάκρισιν μεταξὺ ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων. Ὅταν ὑπάρχῃ ἡρωϊσμός, ὅταν ὑπάρχῃ ἔξαρσις, ἀνωτέρα πάσης ἄλλης περιπτώσεως κοινοῦ ἡρωϊσμοῦ, τότε, νομίζομεν ὅτι, δὲν πρέπει νὰ γίνεται ἡ διάκρισις μεταξὺ ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων ἀξιωματικῶν. Καταστρέφεται μία εὐγενὴς ἀντίληψις, ἡ ὁποία δημιουργεῖ αὐτὴν τὴν ὡραίαν ἅμιλλαν εἰς τὰς κρισίμους ὥρας. Εἰς τὰς κρισίμους στιγμὰς χρειάζεται ὁ ἄνθρωπος νὰ φθάσῃ εἰς ἔξαρσιν τοιαύτην πατριωτικήν, ὥστε νὰ δώσῃ τὸ παράδειγμα, εἰς τοὺς παρακάτω, ἀκόμη καὶ εἰς τοὺς στρατιώτας του, ὄχι μόνον εἰς τοὺς ἀξιωματικούς του. Ὅταν παύσῃ αὐτὸ νὰ ὑφίσταται, νομίζομεν ὅτι χάνεται ἐκεῖνο τὸ ὡραῖον, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἀπὸ παραδόσεως ἔχομεν, τουτέστι νὰ θέλωμεν νὰ πίπτωμεν δι’ ἓν εὐγενὲς καὶ μεγάλο ἰδανικόν.

§52Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Στρατηγέ μου, ἠξεύρετε ὅτι σέβομαι τὰς γνώμας σας, διότι ἔχομε συζητήσει πολλὲς φορές, ἀλλ’ ὁμολογῶ ἐπ’ αὐτοῦ ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ συμφωνήσω μαζί σας. Διότι νομίζω ὅτι ὁ ἀξιωματικός, ὁ ἀνώτερος, ὁ ὁποῖος σήμερον εὑρίσκεται εἰς τὴν πρώτην γραμμήν, δὲν εἶναι ἐν τάξει, δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἐν τάξει. Πρέπει νὰ διευθύνῃ ἀπὸ ὡρισμένην ἀπόστασιν, διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ τοὺς ἔχῃ ὅλους ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν του.

§53Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διαφωνοῦμεν εἰς αὐτὸ ἀπολύτως. Σήμερον ἀκριβῶς ὁ ἀνώτατος ἀξιωματικὸς πρέπει νὰ προκινδυνεύσῃ.

§54Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν εἶναι μόνον ὁ ἡρωϊσμός, ὁ προσωπικός. Εἶναι, ἐπὶ πλέον, ἡ διακεκριμένη πρᾶξις. Ἐὰν ἕνας ἀνώτατος ἀξιωματικὸς κατορθώσῃ νὰ ὁδηγήσῃ εἰς νίκην καὶ ἕνας ἄλλος ἐπιτελέσῃ ἁπλῶς, στοιχειωδῶς τὸ καθῆκον του, κατὰ ποῖον τρόπον ἡ Πολιτεία θὰ διαχωρίσῃ τὰς ἀμοιβάς; Εἰς τὸν στρατηγόν, τὸν ἀνώτατον, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν στρατηγικήν του ἰδιοφυΐαν, ἐκτὸς τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἡρωϊσμοῦ, ὡδήγησεν εἰς τὴν δόξαν, πρέπει ἡ Πατρὶς νὰ εὕρῃ τρόπον διακεκριμένης ἀμοιβῆς. Πρέπει ὁ στρατηγός, ὁ ὁποῖος ὡδήγησεν εἰς τὴν νίκην, νὰ βραβευθῇ, νὰ βραβευθῇ δὲ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος νὰ ἀποτελῇ ἐξαιρετικὴν τιμήν. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι ὄχι μόνον οἱ προσωπικοὶ ἡρωϊσμοί, ἀλλὰ καὶ αἱ ἐξαιρετικαὶ στρατηγικαὶ πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόξασαν τὴν Ἑλλάδα, πρέπει νὰ τύχουν ἐξαιρετικῆς ἀμοιβῆς. (Χειροκροτήματα).

§55Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἐγὼ νομίζω ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι τρόποι κατὰ τοὺς ὁποίους ἠμπορεῖ νὰ ἱκανοποιηθοῦν αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί, ἐκτὸς τοῦ προβιβασμοῦ. Διότι ὁ προβιβασμὸς δημιουργεῖ διαφορὰς καὶ δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ διαφοραὶ εἰς τὸ στράτευμα. Ἐὰν λέγῃ π.χ. ἕνας ἀξιωματικός, ὅτι «ἐγὼ ἐπροβιβάσθηκα ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ καὶ σὺ δὲν προβιβάσθηκες ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ», θὰ γεννηθοῦν διαφοραὶ καὶ προστριβαί. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἀπὸ ταγματάρχης καὶ κάτω δικαιολογεῖται, διότι διακινδυνεύουν καὶ εἶναι γνωσταὶ αἱ πράξεις των εἰς τὸν στρατόν, ἀπὸ τοὺς στρατιώτας.

§56Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§57Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὁ Κατσώτας ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ.

§58Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἐπιθυμῶ ἡ Βουλὴ νὰ μείνῃ ὑπὸ μίαν ψευδαίσθησιν, ἐθεώρησα ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσω εἰς δύο τινά: Πρῶτον, εἰς τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι οἱ Διοικηταὶ μεγάλων μονάδων, οἱ ὁποῖοι ὠθοῦνται πρὸς τὰ ἐμπρός, δὲν ἐκτελοῦν καλῶς τὸ καθῆκον των, ἔχω νὰ ἀναφέρω τοῦτο: Κατὰ τὸν πόλεμον εἰς τὴν Ἀφρικήν, καθὼς καὶ εἰς τὴν Ἠπειρωτικὴν Εὐρώπην, εἰς τὸν μεγαλύτερον στρατὸν τοῦ κόσμου σήμερον, τὸν Βρεττανικόν, οἱ διοικηταὶ Ταξιαρχιῶν, εὑρίσκοντο πάντοτε ἐντὸς τῆς δραστικῆς βολῆς τοῦ πυρὸς τῶν αὐτομάτων ὅπλων (Χειροκροτήματα) οἱ δὲ διοικηταὶ μεγαλυτέρων μονάδων ἐκτὸς τοῦ πυρὸς τοῦ ἐλαφροῦ πυροβολικοῦ, κατὰ δὲ τὰς ἀναγνωρίσεις οἱ διοικηταὶ ταξιαρχιῶν καὶ πυροβολαρχιῶν προηγοῦντο μὲ τὰ συντάγματα ἁρμάτων μάχης καὶ μὲ τὰ συντάγματα τεθωρακισμένων αὐτοκινήτων. Ἑπομένως δὲν δύναται νὰ λεχθῇ ὅτι οἱ διοικηταὶ μεγάλων μονάδων καὶ οἱ ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ δὲν δύνανται νὰ προβοῦν εἰς πράξεις ὑπερτέρας τοῦ ἁπλοῦ καθήκοντος. (Χειροκροτήματα). Διὰ τὸ ζήτημα τῶν προαγωγῶν ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ, ἔχω νὰ ἀναφέρω τοῦτο: Διὰ τοῦ νόμου «περὶ προαγωγῶν» ὁ ὁποῖος θὰ ὑποβληθῇ ἐντὸς ὀλίγου εἰς τὴν Βουλήν, ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμοὺς νὰ προάγωνται κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογήν, ἀσχέτως σειρᾶς ἀρχαιότητος. Δηλαδὴ πιθανὸν ἕνας ἀντισυνταγματάρχης, ὁ ὁποῖος ἔχει σειρὰν 80, νὰ προαχθῇ εἰς συνταγματάρχην, ἐνῷ ἕνας ἀντισυνταγματάρχης ἔχων σειρὰν 2, νὰ παραμείνῃ εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν. Θεσπίζεται δηλαδὴ ἡ ἀπόλυτος ἐκλογή. Ἐὰν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς εἰρήνης θεσπίζεται ἡ ἀπόλυτος ἐκλογὴ καὶ δυνάμεθα τὸν τελευταῖον τῆς σειρᾶς τοῦ αὐτοῦ βαθμοῦ νὰ τὸν φέρωμεν εἰς τὴν πρώτην σειράν, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πῶς, διαρκοῦντος τοῦ πολέμου, δὲν θὰ ἐπιτρέπεται ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται ἐν εἰρήνῃ. (Χειροκροτήματα).

§59Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Σωστά.

§60Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Κύριοι Βουλευταί, ἐκτὸς τοῦ ζητήματος τοῦ στρατεύματος, μὲ τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἠσχολήθην, ὑπάρχει καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀεροπορίας. Ἐπειδὴ ἐθίγη τὸ ζήτημα τῆς ἀεροπορίας—καὶ μάλιστα ἐθίγη ἀπὸ ἕνα λίαν διακεκριμένον συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε πρὸ ὀλίγου καὶ ὁ ὁποῖος λυπούμεθα ὅτι δὲν ὑπηρετεῖ εἰς τὴν ἀεροπορίαν, ὅπου θὰ ἦτο ἕνας χρησιμώτατος παράγων—ἤθελα νὰ εἴπω τοῦτο: Ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀεροπορίας, ὅπως ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι ζήτημα ἀξιοθρήνητον ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Ἤθελα μόνον νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀκούσητε μίαν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν εἶχα γράψει εἰς τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως κ. Βούλγαρην, δηλαδὴ τὴν 11ην Αὐγούστου 1945 —θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὴν ἀκούσητε, διὰ νὰ ἴδητε ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῆς ἀεροπορίας. «Ἀναλογιζόμενοι τὸ δυσχερὲς ἔργον........ ..........(ἀναγινώσκει).......». Αὐτὰ εἶχα νὰ σᾶς πῶ.

§61Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὶ ἐκάματε σεῖς πάνω εἰς αὐτά;

§62Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Νομίζω, ὅτι ἡ φασαρία ἐγένετο, διότι ἀντικατεστάθησαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀνάξιοι. Ἤθελα νὰ σᾶς προσθέσω καὶ κάτι τι. Ὅταν ὁ Βούλγαρης ἔλαβε τὴν ἐπιστολήν, ἐκάλεσε τοὺς ὑφισταμένους του καὶ τοὺς εἶπεν ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη νὰ ἀπαντήσητε εἰς τὸν κ. Μαυρομιχάλην καὶ οἱ ὑφιστάμενοι, τοῦ εἶπον ὅτι θὰ ἀπαντήσουν καὶ ἐπερίμενα ὡς σήμερον, ἀλλὰ ἀκόμη δὲν ἦλθεν ἀπάντησις ἀπὸ τὸν κ. Ναύαρχον, διότι ἐν τῷ μεταξὺ τοῦ εἶπαν ὅτι τὰ ὅσα καταγγέλλει ὁ κ. Μαυρομιχάλης εἶναι ἀλήθεια. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῆς ἀεροπορίας, ἀλλὰ ἐπειδὴ ὑπάρχουν καὶ μερικὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπολύτως ἐμπιστευτικά, θὰ παρακαλέσω ἐν καιρῷ τῷ δέοντι τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων νὰ λάβουν γνῶσιν αὐτῶν τῶν ἐγγράφων, διότι δυστυχῶς δὲν ἠμπορῶ νὰ τὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν.

§63ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶσθε ἀξιέπαινος καὶ θὰ ἦτο εὐτύχημα νὰ σᾶς ἐμιμοῦντο καὶ οἱ ἄλλοι Ὑπουργοί.

§64Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρὸν καὶ νομίζω ὅτι ὅλοι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ συνεργασθῶμεν διὰ νὰ λύσωμεν τὸ ταχύτερον τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα. Προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁμιλῶν, ἐκ τῆς θέσεως ταύτης εἶπεν ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι ζήτημα ἐθνικὸν καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι καὶ τὸ στρατιωτικὸν εἶναι ἐθνικὸν καὶ θὰ πρέπει μὲ τὴν ἀπόλυτον συμφωνίαν ὅλων ἡμῶν καὶ ὁμόνοιαν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ νὰ ρυθμίσωμεν αὐτὰ τὰ ζητήματα. (Χειροκροτήματα).

§65Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Πρὸ 20 ἡμερῶν περίπου, κύριοι βουλευταί, ἐπερώτησα τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων περὶ τῶν σκέψεων καὶ τῶν σκοπῶν τῆς χαραχθείσης παρ’ αὐτοῦ στρατιωτικῆς πολιτικῆς, διὰ τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων, διὰ τῶν ὁποίων ἐδίδετο νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον καὶ διὰ τὸν παράνομον τρόπον τῶν γενομένων προαγωγῶν. Κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν δὲ τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νομίζω, ὅτι σᾶς ἀπέδειξα, ὅτι καὶ ἡ δοθεῖσα νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις ἦτο ἀντισυνταγματικὴ καὶ οἱ προβιβασμοὶ ἐγένοντο κατὰ τρόπον παράνομον.

§66Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τί ἔγινε, νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις;

§67Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ἐδόθη διὰ νομοθετικοῦ διατάγματος ἡ ἐξουσιοδότησις εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον νὰ ἀριθμήσῃ κατ’ ἀπόλυτον αὐτοῦ κρίσιν, δι’ ἀποφάσεων του κυρουμένων διὰ βασιλικῶν διαταγμάτων, ὅλα τὰ ζητήματα τὰ ἀφορῶντα τὴν ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ, τὴν σύνθεσιν τῶν μονάδων καὶ τῶν στελεχῶν καὶ τῆς ἐπαρκείας αὐτῶν, ἤτοι ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦν πάντοτε νομοθετικὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς.

§68Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δηλαδὴ διὰ νομοθετικῶν διαταγμάτων ἔγινεν, ὅ,τι θὰ ἐγένετο διὰ τοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς.

§69Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Μάλιστα, μετεβίβασε τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον. Καὶ γενικευθείσης τῆς συζητήσεως, λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος, πλεῖστοι τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἐξ ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων παρήλασαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἄλλοι μέν, ἦσαν σύμφωνοι μὲ τὰς ὑποβληθείσας παρ’ ἐμοῦ ἀπόψεις, ἄλλοι δέ, ἐπεχείρησαν νὰ ὑποστηρίξουν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Οἱ ἀπολογηταὶ τῆς Κυβερνήσεως μὴ δυνάμενοι νὰ εὕρουν ἐπιχειρήματα, δικαιολογοῦντα τὴν συνταγματικότητα τῶν ληφθέντων μέτρων καὶ τὴν σκοπιμότητα τουλάχιστον, ἂν μὴ τὴν νομιμότητα, τῶν γενομένων προβιβασμῶν, ἀπέφυγον οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν νὰ θίξουν τὸ κύριον θέμα τῆς ἐπερωτήσεώς μου καὶ εἰσῆλθον ἄλλοι μὲν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν διαφόρων κινημάτων, ἄλλοι δέ, εἰς τὴν δρᾶσιν τῶν στελεχῶν μας, κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ Ἑλληνοαλβανικοῦ πολέμου, ἄλλοι μὲν μὲ τὴν ὑποβολὴν ἰδίων σχεδίων περὶ ὀργανώσεως τοῦ στρατοῦ, ἄλλοι δὲ παρεξετράπησαν καὶ εἰς ὕβρεις τῆς ἡγεσίας, τῆς ἀεροπορίας, καὶ τοῦ Σώματος ὁλοκλήρου, καὶ ἐπικρίσεις ἐναντίον μου διὰ τὴν πολιτείαν μου, κατὰ τὴν τελευταίαν μου ὑπουργίαν, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Ἀεροπορίας. Δὲν πρόκειται, κύριοι, νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἐκτὸς τοῦ θέματος ἀπεραντολογίαν τῶν κυρίων συναδέλφων, δὲν ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ ἀφήσω τὴν Βουλὴν ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἐντυπωσιακῆς ἐπιχειρηματολογίας τοῦ ἐκ Λακωνίας συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων, τὰ ὁποῖα προσεκόμισεν εἰς ἡμᾶς καὶ τὰ ὁποῖα θέλω νὰ θέσω ὑπὸ τὴν ἰδίαν σας ἐκτίμησιν, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη διὰ νὰ καθυβρίσῃ καὶ τὴν ἡγεσίαν τῆς ἀεροπορίας καὶ ὁλόκληρον τὸ Σῶμα, ἐκ τοῦ ὁποίου προῆλθε, καὶ νὰ ἐπικρίνῃ τὴν πολιτείαν μου ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§70Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγητε σεῖς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, διότι ἔκαμα διόρθωσιν. Εἶνε λυπηρὸν τοῦτο. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἐγὼ σᾶς κατηγόρησα ὅτι προεβιβάσατε ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ.

§71Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἦσαν κυρίως δύο. Τὸ πρῶτον, ὅτι δῆθεν ἡ ἀνωτάτη ἡγεσία τῆς Ἀεροπορίας μετέβαλε τὸ πολεμικὸν ὅπλον τῆς ἀεροπορίας, εἰς Σῶμα λαθρεμπόρων καὶ πρὸς ἀπόδειξιν τούτου μᾶς προσεκόμισεν ἕνα πόρισμα ἀνακρίσεως, ἐκ τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύεται ὅτι ὄντως, μερικοὶ ἐκ τῶν ἀεροπόρων, εἶχον ἐνοχοποιηθῆ διὰ λαθρεμπορικὰς πράξεις. Μάλιστα, κύριοι βουλευταί. Ἡ ἀνωτάτη ἡγεσία τῆς Ἀεροπορίας ἔλαβε γνῶσιν κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1945, ὅτι ὄντως μερικοὶ ἐκ τῶν ἀεροπόρων, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐπιφορτισθῆ μὲ τὴν συγκοινωνίαν τῆς Ἀνατολῆς–Ἰταλίας, εἶχον ἐνοχοποιηθῆ διὰ πράξεις λαθρεμπορίας. Μόλις ἔλαβε γνῶσιν, διέταξεν ἀμέσως τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων καὶ ὅταν ἐκ τοῦ πορίσματος τῶν ἀνακρίσεων ἀπεδείχθη, ὅτι ἕνας ἀριθμός, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐφέδρων, ἀλλὰ καὶ 4–5 μονίμων ἐνοχοποιοῦνται διὰ πράξεις λαθρεμπορίας, τοὺς μὲν ἐφέδρους τοὺς ἀπέλυσε, τοὺς δὲ μονίμους τοὺς παρέπεμψεν εἰς συμβούλια, τὰ ὁποῖα ἀπεφάνθησαν διὰ τὸν πρῶτον ἐξ αὐτῶν νὰ τεθῇ εἰς ἀπόταξιν, διὰ τὸν ἄλλον νὰ τεθῇ εἰς ἀργίαν, δι’ ἀπολύσεως 12 μηνῶν, διὰ τὸν τρίτον εἰς ἀργίαν δι’ ἀπολύσεως 8 μηνῶν καὶ διὰ τὸν τέταρτον εἰς ἀργίαν δι’ ἀπολύσεως 6 μηνῶν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μετέβαλε τὸ Σῶμα ἡ ἀνωτάτη ἡγεσία τῆς Ἀεροπορίας εἰς Σῶμα λαθρεμπόρων;

§72Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς αὐτά.

§73Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Εἶναι λυπηρόν, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς τοὺς βουλευτὰς νὰ ὀχυρούμεθα ὄπισθεν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας, καὶ νὰ κατασυκοφαντοῦμεν ἀνθρώπους, ἀξιωματικοὺς τῆς περιωπῆς τοῦ Ἀλεξανδρῆ, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τοὺς 40 μῆνας, ποὺ διήνυσεν εἰς τὴν Αἴγυπτον, τοὺς εἴκοσι τοὺς ἔκαμεν εἰς τὴν Ἔρημον καὶ ἐπειδὴ ἡ ἀεροπορία δὲν εἶχεν εἰσέτι ἀναπτυχθῆ, ὥστε νὰ δύναται νὰ ὑπηρετήσῃ μὲ τὸν βαθμόν του, δὲν ἐδίστασε νὰ καταταχθῇ εἰς τὸν Ἱερὸν Λόχον, νὰ φορέσῃ τὸν γυλιὸν καὶ νὰ ἀκολουθήσῃ αὐτὸν μαχόμενος ἀπὸ τοῦ Ἐλ–Ἀλαμέϊν μέχρι τῆς Τύνιδος. Τὸ δεύτερον ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον μὲ κατηγόρησεν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Λακωνίας, εἶναι ὅτι ἐμονιμοποίησα δῆθεν ὑπαξιωματικοὺς τῆς ἀεροπορίας εἰς ἀνθυποσμηναγούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταδικασθῆ δι’ ἐγκληματικὰς πράξεις. Τὸ ζήτημα, κύριοι βουλευταί, ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἀπὸ τοῦ 1936 καὶ ἐντεῦθεν, ἀπὸ τὸ σχολεῖον τῆς ἀεροπορίας ἐξήρχοντο πλὴν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ οἱ ὑπαξιωματικοὶ χειρισταί, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλουν τὸ προσωπικὸν τῶν μονίμων ὑπαξιωματικῶν, αὐτῶν ποὺ ἔλαβον μέρος εἰς τὸν πόλεμον τοῦ 1940–41. Μετὰ τὴν κατάρρευσιν, ἕνα μέρος αὐτῶν μετέβη εἰς τὴν Αἴγυπτον, ἕτερον μέρος παρέμεινεν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὅταν μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἐγεννήθη τὸ ζήτημα τῆς τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν παραμεινάντων ἐν Ἑλλάδι ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν ὅλων τῶν ὅπλων, ἐλήφθη καὶ παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας ἡ ἀπόφασις καὶ ἔγινεν ὁ νόμος 969, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ ἐν Ἑλλάδι πιραμείναντες ὑπαξιωματικοὶ χειρισταὶ θὰ τακτοποιοῦνται μερικῶς ὀνομαζόμενοι δόκιμοι ἀνθυποσμηναγοί, μεθ’ ὃ θὰ εἰσήρχοντο εἰς τὰ σχολεῖα καὶ ὅσοι ἐξήρχοντο ἐπιτυχόντες ἀπὸ τὰ σχολεῖα θὰ ἐρρυθμίζετο ἡ θέσις των μὲ τοὺς ἐκ Μ. Ἀνατολῆς συναδέλφους των, ὅσοι δὲ ἀπετύγχανον θὰ μετετίθεντο εἰς κλάδον διοικητικόν, μὴ ἱπτάμενον.

§74Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Εἴχατε καταδικαστικὰς ἀποφάσεις εἰς τὰ χέρια σας, διατί τοὺς προηγάγετε;

§75Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Εἰς ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου αὐτοῦ ἡ Ἀνωτάτη ἡγεσία τῆς Ἀεροπορίας κατήρτισε τὸν πίνακα τῶν ἐν Ἑλλάδι παραμεινάντων ὑπαξιωματικῶν καὶ ὑπηρετούντων ἤδη εἰς τὴν Ἀεροπορίαν καὶ ἐπροκάλεσε τὸ ἁμαρτωλὸν κατὰ τὴν γνώμην τοῦ συναδέλφου διάταγμα, τὸ ὁποῖον φέρει τὴν ὑπογραφήν μου, διὰ τοῦ ὁποίου ὠνομάζοντο δόκιμοι ἀνθυποσμηναγοί. Μεταξὺ αὐτῶν ὄντως εἶναι καὶ τρεῖς οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐναντίον των καταδικαστικὰς ἀποφάσεις, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι διὰ διαφόρους λόγους ἀπελύθησαν. Κατὰ τὸν νόμον οὐδεὶς εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς στερήσῃ τὰ εὐεργετήματα τοῦ νόμου. Ἐὰν ὑπάρχῃ λόγος σοβαρὸς διὰ τὸν ὁποῖον οἱ ἐν λόγῳ ὑπαξιωματικοὶ τῆς Ἀεροπορίας ἕνεκα τῶν πράξεων, τὰς ὁποίας εἶχον κάμει, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παραμείνουν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, ἦτο τοῦτο ζήτημα Διοικητικοῦ ἐλέγχου πλέον, τοῦ νὰ τοὺς παραπέμψῃ ἡ ἀνωτάτη ἡγεσία τῆς Ἀεροπορίας εἰς Συμβούλιον διὰ νὰ ἀποταχθοῦν ἢ ὄχι. Ἀλλὰ τὸ μὲν διάταγμα τῆς ὀνομασίας ἐγένετο εἰς τὰς 19 Μαρτίου, ἡ δὲ ἡγεσία τῆς Ἀεροπορίας ἤλλαξε τὴν 4 Ἀπριλίου. Ἄν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας νομίζῃ, ὅτι αἱ πράξεις των εἶναι ἀσυμβίβαστοι πρὸς τὴν θέσιν τοῦ ἀεροπόρου, δὲν ἔχει παρὰ νὰ τοὺς παραπέμψῃ εἰς Συμβούλιον. Καὶ ἤδη, κ. βουλευταί, προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν δοθεισῶν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων ἐξηγήσεων ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀσχοληθῶ ὀλίγον μὲ τὰ λεχθέντα παρὰ τῶν δύο ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἵτινες ὑπεστήριξαν τὰ Κυβερνητικὰ μέτρα. Ἀμφότεροι οἱ κ. κ. Ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐνῷ ἀνεγνώρισαν τὴν ἀντισυνταγματικότητα τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν παράνομον τρόπον τῶν γενομένων προαγωγῶν κατέληξαν, ἐν τούτοις, νὰ δώσουν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Εἶμαι λοιπὸν ὑποχρεωμένος νὰ ἀναλάβω τριμέτωπον ἀγῶνα πρὸς διάσπασιν τοῦ κλοιοῦ, ὁ ὁποῖος ἐσχηματίσθη περὶ ἐμὲ λόγῳ τῆς συμμαχίας τῶν δύο Ἀρχηγῶν Κομμάτων. Ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ ἐθνικὴ μορφὴ καὶ τὸ δίκαιον τοῦ ἀγῶνος θὰ μὲ βοηθήσουν εἰς τὸ νὰ διασπάσω τὸν κλοιὸν ἀποδεικνύων εἰς ὑμᾶς, ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα μὲ τόσην εὐφράδειαν καὶ τόσην ἐπιχειρηματολογίαν ἀνέπτυξαν, δὲν εἶναι ἐπαρκῆ διὰ νὰ μὲ καθησυχάσουν, ὅτι τὸ Στρατιωτικὸν οἰκοδόμημα δὲν κινδυνεύει νὰ καταρρεύσῃ ἐκ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Στρατιωτικήν της πολιτικήν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ὅπως καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος εἶπε: Ναὶ μὲν τὰ μέτρα εἶναι ἀντισυνταγματικά, ἀλλὰ νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν. Κύριοι βουλευταί, ἐμένα δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ὁ τύπος. Οὔτε Συνταγματολόγος, οὔτε νομικὸς εἶμαι. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ὁ τύπος, ἐὰν ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἡ τήρησις τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων. Μὲ ἐνδιαφέρει ἡ οὐσία, δηλαδὴ τὸ περιεχόμενον τῶν μέτρων, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι θὰ δοθῇ αὐτὴ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον νὰ ρυθμίζῃ τὰ ζητήματα τοῦ Στρατεύματος κατὰ τὴν ἀπόλυτον αὐτοῦ κρίσιν, διότι αὐτὸ σημαίνει πλήρη δικτατορικὴν ἐξουσίαν, ἡ ὁποία ἀνεξαρτήτως τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ τὴν ἐφαρμόσουν, εἶναι πάντοτε ἐπικίνδυνος διὰ τὸ Στράτευμα καὶ τὸν Λαόν.

§76Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε συνάδελφε, τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα εἶναι τέσσαρα. Διὰ τὰ τρία ἐξ αὐτῶν ἡ ἐπίκρισις ὑπῆρξεν, ὅτι ἀτόπως ἐξεδόθησαν, ἐφ’ ὅσον ἤρχισε λειτουργοῦσα ἡ Βουλή. Ὄχι ὅτι ἦσαν ἀντισυνταγματικά. Μόνον διὰ τὸ ἓν ἐξ αὐτῶν ἐλέχθη, ὅτι ἦτο ἀντισυνταγματικὸν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι εἰς Σῶμα διοικητικῆς ἁρμοδιότητος, ὅπως τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, παρέχεται Νομοθετικὴ Ἐξουσία. Μόνον δι’ αὐτό. Περὶ αὐτοῦ ὅμως δὲν ἐπρόκειτο, διότι τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως ἦτο ἡ ἐπιλογὴ τῆς ἀνωτάτης Στρατιωτικῆς ἡγεσίας, ἡ ὁποία δὲν ἔγινεν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ τοῦ ἐπονομασθέντος ἀντισυνταγματικοῦ Διατάγματος, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει πρῶτον τοῦ νόμου τῆς 10ετίας, ὁ ὁποῖος καλῶς εἶχεν καὶ δεύτερον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τοῦ ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος ἐπίσης δὲν εἶχε κριθῆ ἀντισυνταγματικός. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίφασις μεταξὺ τῆς διαπιστώσεως, ὅτι ἀτόπως ἐξεδηλώθησαν τὰ νομοθετικὰ Διατάγματα καὶ αἱ ἐγκρίσεις τῆς οὐσιαστικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως.

§77Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπίκρισίς μου ἦτο ἐπὶ δύο κυρίως θεμάτων: εἰς τὴν ἀντισυνταγματικότητα τῆς δοθείσης Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ τὸν παράνομον τρόπον τῶν γενομένων προαγωγῶν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐθεωρήσαμεν, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ μέτρα εἶναι δυνατὸν νὰ κυρωθοῦν εἰσερχόμενα εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι ὡς νὰ δίδετε ἄφεσιν ἁμαρτιῶν εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§78Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἤκουσα περιέργως ἀπὸ σᾶς μίαν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο βάσιμος, ἐὰν δὲν μὲ εἴχατε ἀκούσει. Ἀλλ’ ἤδη προσδιώρισα τὴν ἄποψίν μου, ἡ ὁποία ἀπεσαφήνισεν τὸ θέμα. Δὲν εἶναι παράνομος ἡ ἐνέργεια τῶν προβιβασμῶν τῆς ἀνωτάτης Στρατιωτικῆς ἡγεσίας, ὅπως τὴν εἴπατε, διότι ἔγινεν ἐπὶ τῇ βάσει Νομοθετικῶν Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα ἰσχύουν ὡς νόμοι. Κρίνομεν μόνον, ὅτι τακτικὸν δὲν ἦτο διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἐπικειμένων τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς νὰ κάνῃ χρῆσιν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τὰ ἐξέδωκε νόμιμα ἦσαν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπὶ τῇ βάσει κειμένων νόμων ἐνεργήθησαν οἱ προβιβασμοὶ δὲν ὀνομάζονται παράνομοι. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§79Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μὴ χειροκροτεῖτε διότι ἐπίκειται καὶ ἀπάντησις διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἀποδείξω εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ὅτι οἱ προβιβασμοὶ δὲν ἔγιναν νομίμως. Εἶπον, λοιπόν, ὅτι ἡ ἐπίκρισίς μου ἦτο κυρίως ἐπὶ τῶν δύο θεμάτων τῆς ἀντισυνταγματικότητος τῆς δοθείσης νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως καὶ τοῦ παρανόμου τρόπου τῆς ἐνεργείας τῶν προβιβασμῶν, διὰ τοῦτο δὲν ἐζήτησα καὶ ἐγώ, ἀπὸ τὴν Βουλήν, τὴν κύρωσιν ἢ τὴν ἐπικύρωσιν αὐτῶν τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων, ἀλλ’ ἐζήτησα τὴν ἀκύρωσιν καὶ τὴν ὑποβολὴν νέων σχεδίων νόμων, τὰ ὁποῖα θὰ περιλαμβάνουν ὅλα τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἐθίγοντο, ἐζήτησα νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὴν Βουλήν, πρὸς συζήτησιν διὰ νὰ κατοχυρωθῇ ἡ θέσις καὶ ἡ τύχη τῶν ἀξιωματικῶν, διὰ τῶν νομοθετικῶν αὐτῶν μέτρων, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἔρμαιον τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον νὰ κρίνῃ ἀναλόγως τῶν συμπαθειῶν του καὶ τῶν ἀντιπαθειῶν του.

§80Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ αὐτὰ εἶναι νομικὰ ἐπιχειρήματα. Ὥστε σᾶς ἐνδιαφέρουν καὶ οἱ νόμοι;

§81Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Βεβαίως μὲ ἐνδιαφέρουν.

§82Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ λέγω αὐτό, διότι συνήθως, οἱ στρατιωτικοὶ λέτε, ὅτι δὲν τοὺς ἐνδιαφέρουν οἱ νόμοι, ἀλλὰ κατόπιν ὁμιλεῖτε περὶ νόμων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§83Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπεζήτησα, ἤτοι ἡ κατοχύρωσις τῶν ἀξιωματικῶν μόνον διὰ νόμου ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ. Ἐὰν ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ καὶ χωρὶς νόμον τὸ ἴδιο θὰ μοῦ ἔκανεν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ κόμματος, μᾶς εἶπεν διὰ τὸν νόμον τῆς δεκαετίας, ὅτι τὸν εἶχεν ἀποδεχθῆ καὶ ὅτι ἐπρόκειτο καὶ νὰ τὸν ἐφαρμόσῃ, ἐὰν παρέμενεν εἰς τὴν ἀρχήν, διότι τὸν ἐθεώρει ἀπολύτως χρήσιμον. Δὲν θὰ εἶχον, κύριοι βουλευταί, καμμίαν ἀντίρρησιν εἰς πᾶσαν ἄλλην ἐποχήν, νὰ δεχθῶ καὶ ἐγώ, τὸν νόμον τῆς δεκαετίας, ὄχι διὰ τοὺς λόγους ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ἀλλὰ διότι τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐγένετο διὰ τῆς προώρου ἀποστρατεύσεως ἑπτὰ ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, δὲν θὰ ἦτο τόσον σοβαρόν, ὥστε νὰ μὲ ἐπηρεάσῃ. Εἰς τὰς παρούσας ὅμως περιστάσεις, τῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ στρατεύματος εἶχον καὶ ἐγὼ τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἦτο ἀπαραίτητον νὰ διατηρήσωμεν, ἔστω καὶ πέραν τοῦ ὁρίου, ὡρισμένους ἀξιωματικοὺς ἀνωτάτους, λαμβανομένους ἐξ ἀμφοτέρων τῶν πινάκων, οἱ ὁποῖοι, λόγῳ τοῦ κύρους των καὶ τῆς πείρας των μᾶς εἶναι ἀπαραίτητοι εἰς τὰς παρούσας στιγμὰς καὶ εἶναι δυσαναπλήρωτοι.

§84Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ὅλον τὸ ζήτημα ἐδῶ εἶναι, διότι τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον δὲν ἦτο εἰς τὴν θέσιν του. Ἐδέχθησαν ὅμως, ὅτι εἶχε καλῶς καὶ ἐπροχώρησαν πάρα κάτω.

§85Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος μᾶς εἶπεν, ὅτι ἐθεώρει τὸν νόμον τῆς δεκαετίας χρήσιμον, διότι αὐτὸς θὰ ἐπέφερεν αὐτομάτως τὴν ἀποσυμφόρησιν, τὴν ἀνανέωσιν καὶ τὸν συγχρονισμὸν τῶν στελεχῶν.

§86Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μόνον ἡ δεκαετία;

§87Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ἀλλά, κύριοι, ὅταν ἑπτὰ ἀξιωματικοὶ ἀπομακρύνωνται τοῦ Στρατεύματος δὲν γίνεται, οὔτε ἀποσυμφόρησις οὔτε ἀνανέωσις. Ἡ ἀνανέωσις καὶ ἡ ἀποσυμφόρησις μόνον δι’ ἑνὸς νόμου ἦτο δυνατή, διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τῆς ἐθελουσίας ἐξόδου, τὸν ὁποῖον ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις τοῦ κ. Σοφούλη ἐμοῦ ὑπουργοῦντος τὸν ἐθέσπισεν.

§88Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐνόπλων Δυνάμεων). Σκανδαλωδέστατος νόμος.

§89ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Γιατί; Γιατί;

§90Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Διατὶ ἦτο σκανδαλωδέστατος;

§91Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Διότι ἀπὸ ταγματάρχαι, λέγει, ἐγένοντο ἀντιστράτηγοι. Δὲν θὰ τὸν ἐδιάβασε καλά.

§92Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τότε νὰ τὸν ἐτροποποιοῦσε καὶ ὄχι νὰ τὸν καταργήσῃ.

§93Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ ὑπεστήριξα καὶ τὴν δεκαετίαν καὶ τὴν ἐθελουσίαν ἔξοδον.

§94Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν συγχρονισμὸν τὸν ὁποῖον θὰ ἔφερε...........

§95Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Οὐδέποτε ἀπέδωσα αὐτὰς τὰς μαγικὰς ἰδιότητας εἰς τὸν νόμον τῆς δεκαετίας. Ἕν ἐκ τῶν μέτρων ἦτο καὶ ἡ δεκαετία.

§96Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Μᾶς εἴπατε ὅτι τὴν ἀπεδέχθητε.

§97Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἕν ἐκ τῶν μέτρων. Οἱ γενικοὶ σκοποὶ ἦσαν ἡ ἀποσυμφόρησις, ἡ ἀνανέωσις καὶ ὁ συγχρονισμός, μέτρα ἦσαν ἡ δεκαετία, ἡ ἐθελουσία ἔξοδος καὶ πολλὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα ἀνέφερα.

§98Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν συγχρονισμόν, τί ἐννοεῖτε μὲ τὸν συγχρονισμόν; Νὰ φύγουν οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν λάβει μέρος εἰς τοὺς πολέμους καὶ νὰ ἔλθουν οἱ ἄλλοι ποὺ δὲν ἔχουν λάβει μέρος; Διότι ἂν τὸ πάρουμε ἔτσι πλὴν τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὸ Ἐλ–Ἀλαμέϊν καὶ εἰς τὸ Ρίμινι, οὐδεὶς τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν ἐφήρμοσεν τὰς νέας μεθόδους, ἐμπράκτως ἀλλ’ ὅλοι εἶναι συγχρονισμένοι διὰ τῶν σπουδῶν των καὶ διὰ τῆς διελεύσεώς των ἀπὸ τὰς διαφόρους Σχολάς. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφοι, νὰ γίνῃ παραδεκτόν, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν εἶναι ἱκανοὶ νὰ ἐφαρμόζουν νέας μεθόδους παρὰ μόνον, ἐὰν τὰς ἐφαρμόσουν ἐμπράκτως, εἰς τὸν πόλεμον διότι τότε οὐδεὶς στρατὸς θὰ ἐθεωρεῖτο σύγχρονος δι’ ὅλας τὰς νέας μεθόδους, αἱ ὁποῖαι ἀνακαλύπτονται μεταξὺ δύο πολέμων. Οἱ ἀξιωματικοὶ εἶναι εἰς θέσιν τὰς νέας μεθόδους νὰ τὰς ἐφαρμόσουν μετὰ ἄσκησιν καὶ ἐφαρμογήν.

§99Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Οἱ μεγάλης ἡλικίας δὲν ἔχουν τὴν δύναμιν τῆς εὐχεροῦς προσαρμογῆς.

§100Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ποίαν ἡλικίαν θεωρεῖτε μεγάλην;

§101Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τὸ νὰ ἐπαναφέρῃ κανεὶς εἰς ἐνέργειαν καὶ νὰ θέτῃ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ στρατεύματος στρατηγοὺς οἱ ὁποῖοι πρὸ 10ετίας ἀπεχώρησαν τοῦ στρατεύματος εἰς μίαν ἡλικίαν 60 ἢ 65 ἐτῶν, νὰ τοὺς δώσῃ τὴν ἱκανότητα προσαρμογῆς εἰς τὰς νέας τεχνικὰς μεθόδους νομίζω, ὅτι εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνον.

§102Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Δὲν ἔχετε πολὺ δίκαιον. Ἐπίσης ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν ἀποδίδει ὑστεροβουλίαν εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως.

§103Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀχάριστος ἦτο ὁ ρόλος συνηγόρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τὸν ἐπίστευα καὶ δι’ αὐτὸ τὰ εἶπα.

§104Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Μᾶς εἶπεν, ὅτι εὑρέθη πρὸ τῆς ἀνάγκης διότι ἐφηρμόσθη ὁ νόμος τῆς 10ετίας. Ἐρωτῶ ὑπάρχει κανεὶς νόμος, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ ὁ νόμος τῆς 10ετίας; Δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸν ἐφαρμόσῃ καὶ μετά. Μᾶς εἶπεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ὅτι τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὑπῆρξεν ἁπλοῦς διεκπαιρεωτὴς τῶν ἀποφάσεων τοῦ Παλαιοῦ ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου. Ὄχι μόνον διεκπεραίωσις δὲν ὑπῆρξεν, ἀλλὰ πραγματικὸς ρυθμιστὴς καὶ ἀπόλυτος κύριος τῆς καταστάσεως, διὰ τὸν λόγον, ὅτι τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, ὅταν τοῦ ἐζητήθη πίνακας προακτέων ἀξιωματικῶν ἠρνήθη ἐπιμόνως, διότι σύμφωνα μὲ τὸν νόμον οἱ πίνακες καταρτίζονται ὡρισμένην ἐποχὴν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει προτάσεων. Ἐπειδὴ δὲ οἱ πλεῖστοι ἐκ τῶν ὑποστρατήγων ἦσαν πρὸ δέκα μηνῶν ἀκόμη συνταγματάρχαι καὶ δὲν εἶχον δοκιμασθῆ εἰς μίαν διοίκησιν ἀνωτέραν τοῦ συνταγματάρχου, οἱ στρατηγοὶ ἔλεγον, ὅτι δὲν ἔχομεν στοιχεῖα νὰ ἐκτιμήσωμεν κατὰ πόσον εἶναι ἱκανοὶ νὰ προαχθοῦν, τῇ ἐπιμονῇ ὅμως τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπέκυψαν καὶ εἰς αὐτὸ ἔσφαλλον.

§105Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν αὐτὸ εἶναι ἀκριβὲς εἶναι ἐπαρκὴς λόγος ἀντικαταστάσεως, καὶ μόνον τὸ ὅτι αὐτὸ εἶναι λόγος ἀντικαταστάσεως εἶναι ἡ καταδίκη του.

§106Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ὑπῆρχε διαφωνία κατὰ τὴν συζήτησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐτὸ εἶναι σφάλμα των. Ἀλλ’ εἰς τοὺς πίνακας αὐτοὺς στρατηγοὶ μέλη τοῦ Συμβουλίου, ἀπεφάνθησαν ὑπὲρ τῆς προαγωγῆς καὶ ἄλλων ὑποστρατήγων ἀρχαιοτέρων τῶν προαχθέντων καὶ μόνος ὁ κ. Ὑπουργὸς διεφώνησε διὰ νὰ δημιουργηθῇ ζήτημα διαφωνίας καὶ εἰς κατ’ ἀπόλυτον κρίσιν προαγωγῆς. Μᾶς εἶπεν, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, οἱ νέοι ἀντιστράτηγοι εἶναι ὅλοι δημοκρατικοί.

§107Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶπα, τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἡ δημοκρατικὴ Κυβέρνησις Πλαστήρα, εἶχε καταρτίσει μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην της. Οὐδέποτε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δώσω αὐτὸν τὸν χαρακτηρισμὸν προκειμένου περὶ ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν.

§108Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Τέλος, ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος μὲ ἐπέκρινε, καὶ δικαίως, διότι ἀνέφερα δύο ὀνόματα στρατηγῶν. Εἶχεν ἀπολύτως δίκαιον, ἀλλ’ ἐὰν ἐνθυμῆσθε προσπάθησα νὰ ἀποφύγω νὰ τοὺς ὀνομάσω, ἀλλὰ κατόπιν τῆς ἐπιμονῆς τῆς Δεξιᾶς δέον νὰ μὴ νομισθῇ, ὅτι δὲν ἀκριβολογῶ παρεσύρθην καὶ τοὺς ὠνόμασα. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος μοῦ εἶπεν, ὅτι οἱ δύο αὐτοὶ ἀξιωματικοὶ εἶναι ἄριστοι καὶ ἐγὼ εἰς τὴν ὁμιλίαν μου εἶπα ὅτι ἦσαν καλοὶ ἀξιωματικοί. Ὁ κ. Παπανδρέου τοὺς ἀνεγνώρισεν ὡς ἀρίστους, βεβαίως ἀναγνωρίζω, ὅτι εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ τοιοῦτον χαρακτηρισμὸν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τοὺς ἀνέθεσε τόσον σοβαρὰς ἀποστολάς, εἰς τὸν ἕνα τὴν διοργάνωσιν τοῦ στρατοῦ εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, εἰς δὲ τὸν ἄλλον τὴν τῆς ἀναιμάκτου ἀπελευθερώσεως. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὅμως νὰ τὸν πληροφορήσω, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐξαιρετικάς των ὑπηρεσίας, ὑπάρχουν πολλοὶ ποὺ τὰς ἀμφισβητοῦν. Θέλω ἀκόμη νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, διὰ τὴν σύστασιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν. Εἶπε, διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν προαγωγῶν διὰ διακεκριμένας πράξεις. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν, ὥστε νὰ σπεύσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἀποφάσεις καὶ νὰ δώσῃ λύσεις, διότι ἐὰν ἐγνώριζεν ὁ κ. Παπανδρέου τὰς λεπτομερείας τοῦ ζητήματος τῶν προαγωγῶν ἐν γένει ἐπὶ διακεκριμένων πράξεων, δὲν θὰ ἐπέμενεν εἰς τὴν σύστασιν αὐτήν.

§109Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω, εἶναι ὅτι ἐπὶ 500 προτάσεων τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον κατέληξεν εἰς 72 τελικῶς προτάσεις, τὸ δὲ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἐχαρακτήρισε τὴν ἀπόφασιν τοῦ Α Σ.Σ., ὡς ὑποχρεωτικὴν διὰ τὸν Ὑπουργὸν καὶ ὅμως δὲν ἐκτελεῖται, αὐτὸ γνωρίζω.

§110Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Γνωρίζετε, ὅτι αἱ προαγωγαὶ διὰ διακεκριμένας πράξεις τῶν ἀξιωματικῶν, κατὰ τοὺς πολέμους 1917–20 ἠκυρώθησαν τὸ 1935 ἀπὸ τὴν τότε Κυβέρνησιν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος; Γνωρίζετε, ὅτι εἰς τὰς προτάσεις προαγωγῶν κατὰ τὴν νικηφόρον προέλασιν τοῦ στρατοῦ μας πρὸς Ἄγκυραν, οὐδεὶς προήχθη διὰ διακεκριμένας πράξεις; Γνωρίζετε, ὅτι ὅλαι αἱ προτάσεις ἐπὶ διακεκριμένῃ πράξει, ποὺ ὑπεβλήθησαν κατὰ τὸν πόλεμον 1940–41, μετετράπησαν ἀπὸ τὸν τότε ἀρχιστράτηγον εἰς ἀριστεῖα ἀνδρείας; Πῶς εἶναι δυνατόν, λοιπόν, νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, ἂν δὲν ἀποδοθῇ δικαιοσύνη εἰς τοὺς ἀδικηθέντας ἀξιωματικούς; Δι’ αὐτό, λοιπόν, καὶ ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἠθέλησα νὰ μελετήσω τὸ ζήτημα. Εὑρεθεὶς ὅμως πρὸ αὐτοῦ τοῦ κινδύνου, ἐνόμισα, ὅτι δὲν εἶχα τὸ δικαίωμα νὰ δώσω αὐθαιρέτους λύσεις, ὡς Ὑπουργὸς μὴ κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ παρέπεμψα διὰ τοῦτο εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον διὰ καλλιτέραν μελέτην καὶ νὰ καταλήξῃ εἰς δικαίαν λύσιν, τὴν ὁποίαν, νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν μέλλουσαν νὰ προέλθῃ ἐκ τῶν ἐκλογῶν Κυβέρνησιν.

§111Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Οὐδέποτε ἐζήτησα τὴν πραγματοποίησιν ὡρισμένων προαγωγῶν, ἐζήτησα τὴν πραγματοποίησιν τῶν δικαίων προαγωγῶν, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον πρέπει νὰ ἐξαντλήσῃ ὅλα τὰ μέσα διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν δικαίων προαγωγῶν.

§112Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὥστε σεῖς πιστεύετε, ὅτι ἡ σύνταξις τῶν πινάκων Α καὶ Β ἐγένετο κατὰ τρόπον ἄδικον.

§113Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ἐγώ, πιστεύω, ὅτι κατὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ πίνακος Β ἐγένοντο διάφορα λάθη ὀφειλόμενα εἰς ἔλλειψιν στοιχείων.

§114Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἀδικίαι δηλαδή.

§115Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Λάθη, τὰ ὁποῖα κατέληξαν εἰς ἀδικίας, διότι ἂν κατὰ λάθος σᾶς βάλουν εἰς τὸν πίνακα Β σᾶς ἀδικοῦν.

§116Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἡ περιέργειά μου εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἐφ’ ὅσον διαγνώσατε αὐτὰ τὰ λάθη, ὅτι ὑπάρχουν εἰς τὸν πίνακα Β, ἔστω λάθη, ἐγὼ τὰς λέγω ἀδικίας καὶ σκληρὰς μάλιστα ἀδικίας, διατὶ λοιπὸν ὑμεῖς ἐπὶ πεντάμηνον Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἐσπεύσατε νὰ ἄρητε τὰς ἀδικίας αὐτάς;

§117Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ σᾶς ἀπαντήσω, διότι εἶναι ζήτημα ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Καὶ ἤδη, κ. βουλευταί, εἰσέρχομαι εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἀπαντήσεων τὰς ὁποίας ἔδωσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Προτοῦ προχωρήσω, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμον κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐπερωτήσεώς μου.

§118Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ θέμα, κ. Πρόεδρε, εἶναι σπουδαιότατον καὶ ὀφείλει ὅλη ἡ Βουλή, μηδὲ τοῦ διαμερίσματος τῆς Κυβερνήσεως ἐξαιρουμένου, νὰ παρακολουθῇ τὴν συζήτησιν μετὰ προσοχῆς καὶ εὐταξίας.

§119Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα τῆς ἀπαντήσεως, ἐπιθυμῶ, κ. βουλευταί, νὰ ἐπαναλάβω τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμον, κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου, ὅτι δὲν ὡρμήθην εἰς αὐτὴν ἐκ πνεύματος ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ ἐξ ἐνδιαφέροντος πρὸς τὸ στράτευμα καὶ ὅτι δὲν ἀποδίδω καμμίαν πρόθεσιν μήτε κομματικήν, μήτε προσωπικὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐφ’ ὅσον τὸν ἀπήλλαξα προκαταβολικῶς πάσης εὐθύνης, ἀναγνωρίσας, ὅτι θὰ ἦτο ἀνθρωπίνως ἀδύνατον νὰ διακρίνω τὴν σκοπιμότητα ἀπὸ τὴν ὑστεροβουλίαν τῶν διαφόρων μέτρων, τὰ ὁποῖα τοῦ ἐπρότειναν οἱ εἰσηγηταὶ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Ὁμολογῶ ὅμως, ὅτι ἤλπιζον, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, πολιτικώτερος τῶν νεαρῶν ὑποστηρικτῶν του, δὲν θὰ ἠκολούθη τὴν ἰδίαν μὲ αὐτοὺς τακτικήν, δηλαδὴ τῶν ὕβρεων καὶ τῶν κατηγοριῶν ἐναντίον μου διὰ τὰς παρανομίας, τὰς ὁποίας δῆθεν ἔκαμα ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Ἀεροπορίας. Εἴπατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὑπέκλεψα τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Ἀρχιεπισκόπου. Θεωρῶ κατώτερον ἐμαυτοῦ νὰ δικαιολογηθῶ δι’ ἕνα τέτοιο πρᾶγμα, διότι μήτε ἐγώ, μήτε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος θὰ ἐδέχετο τοῦτο.

§120Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ὕβρις κατὰ τῆς Ἀντιβασιλείας.

§121Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς κατηγορίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διὰ τὴν πολιτικήν μου ὡς Ὑπουργοῦ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν εἶμαι ἐγὼ κατηγορούμενος σήμερον. Ἄν ἔχετε τίποτε ἐναντίον μου, ὅτι ἔκανα παρανομίας, ὡς Ὑπουργός, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ζητήσητε τὴν εἰσαγωγήν μου εἰς εἰδικὸν δικαστήριον μὲ πλήρη τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ τὸ ἐπιτύχετε, ἐφ’ ὅσον διαθέτετε τὴν πλειοψηφίαν.

§122Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὥστε ἡμεῖς οἱ ἀποτελοῦντες τὴν πλειοψηφίαν ψηφίζομεν τόσον εὐχερῶς νὰ παραπεμφθοῦν εἰς δίκην ἀθῶοι ἄνθρωποι;

§123Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ὄχι ἀθῶοι, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἡ ἀθωότης.

§124Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὥστε ἡμεῖς εἴμεθα κύμβαλα ἀλλαλάζοντα; (ἱλαρότης).

§125Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ἦτο γνωστόν, ὅτι εἶχον ἀπολυθῆ 4.000 ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν ἐκ μέρους τοῦ κ. Σίδερη ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐπὶ μῆνας τὸ Ὑπουργεῖον ἐζήτει πιστώσεις καὶ τέλος πάντων ἐδόθησαν πιστώσεις διὰ 280, προσελήφθησαν δὲ οἱ πλεῖστοι ἀπὸ ἀναπήρους καὶ παλαιοὺς πολεμιστάς, διώρισα καὶ μερικοὺς ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. (Γέλωτες).

§126Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ ἔκφρασις αὐτὴ δὲν προσήκει εἰς μίαν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Αἱ ἀστειότητες τέτοιου εἴδους λέγονται εἰς ἰδιαιτέρας ὁμιλίας, ὄχι ἐνώπιον μιᾶς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας.

§127Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ἐδῶ ἀκούομεν ὕβρεις καὶ μίαν ἀστειότητα....

§128ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς μίαν τοιαύτην κατηγορίαν ἐπιβάλλεται μία τοιαύτη ἀπάντησις.

§129Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἄξιοι τοῦ Στρατηγοῦ Μανέτα, τὸν ὁποῖον δηλῶ, ὅτι σέβομαι, τοιαῦται ἀστειότητες.

§130Θ. ΜΑΝΕΤΑΣ. Μὴ ὑπερβάλλετε τὰ πράγματα, κ. συνάδελφε. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ κύρια θέματα τῆς ἐπερωτήσεώς μου, ἤλπιζον, ὅτι, ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἀνεγνώριζε τὴν ὀρθότητα τῶν παρατηρήσεών μου καὶ θὰ ἔσπευδε νὰ ἀνακαλέσῃ τὰ ἐν λόγῳ νομοθετικὰ διατάγματα, ἢ θὰ μᾶς ἔδιδε τουλάχιστον ὡρισμένας δικαιολογίας, αἱ ὁποῖαι νὰ ἐπέβαλον τὴν ἔκδοσιν αὐτῶν τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων. Ἀλλ’ ἀντ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ μὲν τὸ ζήτημα τῆς ἐντισυνταγματικότητος μᾶς ἐδικαιολογήθη ἁπλῶς, λέγων, ὅτι ἠξεύρετε, ὅτι μετετρέπετο ἡ ἐθνοφυλακὴ εἰς τακτικὸν στρατόν, ἀλλ’ αὐτὸ ἐγένετο ἐπὶ μῆνας, ἦσαν τὰ τελευταῖα τάγματα τῆς ἐθνοφυλακῆς τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ μεταβληθοῦν καὶ αὐτὰ εἰς τακτικὸν στρατόν. Ἀλλὰ διὰ μὲν τὰ ζητήματα τῶν μονάδων βεβαίως εἶναι ἁρμόδιον τὸ Ἐπιτελεῖον νὰ τὰ κανονίσῃ, ἀλλὰ διὰ τὰ ζητήματα τῆς συγκροτήσεως τῶν στελεχῶν, τοῦ ἀριθμοῦ τῶν στελεχῶν εἰς ἕκαστον βαθμὸν καὶ εἰς ἕκαστον ὅπλον, τὸν τρόπον τῆς προαγωγῆς αὐτῶν, δὲν μᾶς ἔδωσε καμμίαν δικαιολογίαν ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ μᾶς εἶπε μόνον, ὅτι ἠξεύρετε, ὅτι μετεβλήθη τώρα καὶ ἀπεμακρύνθη ἡ ἐπέμβασις τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἀλλὰ πρὸ τριακονταετίας συμβαίνει αὐτό, κ. Ὑπουργέ, ἀφ’ ἧς μετὰ τοὺς πολέμους τοῦ 1912–13 ἔγιναν τὰ Σώματα στρατοῦ, ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὁποίων ἐτάχθησαν ἀντιστράτηγοι, συνεκροτήθη τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον λειτουργεῖ ἔκτοτε καὶ τὸ ὁποῖον προβαίνει εἰς τὴν τοποθέτησιν καὶ τὴν προαγωγὴν τῶν ἀξιωματικῶν ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀντιρρήσεως τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Δέν εἶναι συνεπῶς ἀκριβές, τὸ ὅτι, τώρα μόνον ἔγινεν αὐτὴ ἡ μεταβολή. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν τῶν προσώπων, ὅτι ἦτο ἀπολύτως δικαιολογημένη, ἀπήντησα τόσον διὰ μακρῶν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ὥστε θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω τὰ ἴδια καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀναλαμβάνει πλήρη τὴν εὐθύνην τῶν πράξεών του. Ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην τῆς δημιουργίας ἑνὸς νέου ἀποτακτικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι σοβαρώτερον ἀπὸ ὅλα τὰ προηγούμενα, καὶ διὰ τὸ ὁποῖον, ἀσφαλῶς μίαν ἡμέραν θὰ κληθῇ νὰ δώσῃ λόγον. Κύριοι βουλευταί, ἡ τύχη τῶν ἀξιωματικῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνεται αὐθαιρέτως, ἀλλὰ μόνον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐπισήμων στοιχείων, ἐπὶ τῆς πολεμικῆς ἱστορίας ἑκάστου, εἰς ὅλους τοὺς πολέμους, τῆς ἐπαγγελματικῆς των ἱκανότητος, πιστοποιουμένης ὅμως ἀπὸ ὅλην τὴν ἱεραρχίαν, ἰδίᾳ δὲ ἀπὸ τὴν ἐθνικὴν αὐτῶν συμπεριφορὰν καθ’ ὅλην τὴν ἀνώμαλον περίοδον τῆς τελευταίας 10ετίας, στοιχείων ἐπὶ τῶν ὁποίων, μόνον ἀνώτατοι ἀξιωματικοί, διοικήσαντες αὐτοὺς εἰς τὸ παρελθόν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφανθοῦν ἀμερολήπτως, καὶ ὄχι οἱ τέως ὁμοιόβαθμοί των, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον σήμερον τὴν ἀνωτάτην ἡγεσίαν τοῦ στρατοῦ, καὶ οἱ ὁποῖοι, εἶναι φυσικόν, ὅταν πρὸ 8 μηνῶν, ἦσαν ὁμοιόβαθμοί των, μὲ ἄλλους νὰ ἔχουν σχέσεις φιλικάς, καὶ μὲ ἄλλους ἐχθρικάς. Τὸ μυστικὸν ὅπλον τῆς διοικήσεως, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ δικαιοσύνη, ἄνευ τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ πειθαρχία, ὁσάκις οἱ διοικοῦντες προβαίνουν εἰς παρανόμους καὶ μεροληπτικὰς ἐνεργείας, προκαλοῦν τὴν ἀντιζηλίαν μεταξὺ τῶν στελεχῶν, ἡ ὁποία εἶναι ὁ πρόδρομος τῆς ἀναρχίας. Ἡ ψυχολογία τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν δὲν ἀνέχεται διακρίσεις μὴ πιστοποιουμένας ὑπὸ ὀφθαλμοφανῶν γεγονότων. Πρὸς ἀπόδειξιν τῆς ἀληθείας αὐτῆς, δὲν ἔχω παρὰ νὰ ὑπομνήσω τὴν τύχην τῆς πρὸ τοῦ 1909 Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, τῆς ὁποίας ἐπὶ κεφαλῆς ἵστατο ὁ τότε Διάδοχος, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶχεν ἐπέλθει ἀκόμη ὁ διχασμὸς καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν ἀνεμιγνύοντο εἰς τὴν πολιτικήν. Ἐν τούτοις, ὑπῆρξεν ἡ κυρία ἀφορμὴ τοῦ στρατιωτικοῦ ἐκείνου κινήματος, λόγῳ τῶν μικρῶν διακρίσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμνε πρὸς ὡρισμένους ἀξιωματικοὺς καὶ τῶν πλεονεκτημάτων, τὰ ὁποῖα ἔδωσεν εἰς τὸ τότε συγκροτηθὲν Σῶμα τῶν γενικῶν ἐπιτελῶν. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἔκαμα τὸ καθῆκον μου καὶ ἀπέναντι τοῦ στρατεύματος καὶ ἀπέναντι ὑμῶν, διαφωτίσας τὴν Βουλὴν περὶ τῶν ὀλεθρίων συνεπειῶν, τὰς ὁποίας θὰ ἔχουν καὶ διὰ τὸν στρατὸν καὶ διὰ τὸν τόπον, τὰ ληφθέντα παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἀντισυνταγματικὰ μέτρα. Εἰς ὑμᾶς ἐναπόκειται νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει τοὺς λόγους μου ἢ ὄχι. Ἀναγνωρίζω τὴν δυσχερῆ θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ συμπολίτευσις νὰ διαφωνήσῃ μὲ τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν ἐν τούτοις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν περιέβαλε διὰ τῆς ἐμπιστοσύνης της. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὴν πρότασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἢ νὰ ἀκυρώσῃ τὰ ἐν λόγῳ νομοθετικὰ διατάγματα καὶ νὰ ὑποβάλῃ νέα νομοσχέδια πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν, τὰ ὁποῖα νὰ περιλάβουν ὅλας τὰς λεπτομερείας τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ληφθοῦν ἢ νὰ τὸ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν χωρὶς νὰ θέσῃ ἐπ’ αὐτῶν ζήτημα ἐμπιστοσύνης (χειροκροτήματα).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ληξάσης τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Μανέτα, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν δευτέραν ἐπερώτησιν.

§132Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὄχι κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον,

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔληξεν ἡ συζήτησις. (Δὲν ἀκούεται).

§134ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἔληξεν ἡ συζήτησις.

§135Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι πρωτοφανές, εἶναι πρωτάκουστον. Ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας, διὰ τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν φέρετε. Κύριοι βουλευταί, θὰ μετανοήσητε διὰ τὴν ἐπιμονήν σας αὐτήν.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως δευτερολογία ἐπιτρέπεται μόνον εἰς τὸν ἐπερωτήσαντα.

§137Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶναι ρητὴ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ Κανονισμοῦ, κατὰ τὸ ὁποῖον πᾶς βουλευτὴς δύναται νὰ ἀγορεύσῃ δίς, ἐὰν δὲ ἡ Βουλὴ τοῦ ἐπιτρέψῃ δύναται νὰ ἀγορεύσῃ καὶ τρίς. Συνεπῶς εἶναι ἀναφαίρετον δικαίωμα τῶν νὰ ἀγορεύσουν ἐπὶ θεμάτων, τῶν ὁποίων ἡ συζήτησις ἐγενικεύθη, νὰ ἀγορεύσουν δίς. Ἐὰν τὸ δικαίωμα αὐτὸ δὲν ἀνεγνωρίζετο, θὰ ἀπετέλει τοῦτο κατάλυσιν τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς.

§138Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Δυνάμει τῶν ἄρθρων 51 καὶ 20 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ δευτερολογήσω, ἐφ’ ὅσον ἡ ἐπερώτησις ἐγενικεύθη. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς πλειοψηφίας νὰ μὴ ὑποστηρίζῃ πράγματα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀντίθετα πρὸς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. (Ἀνέρχεται ἐπὶ τοῦ βήματος).

§139ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἔληξεν ἡ συζήτησις.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συνεδρίασις διακόπτεται.

§141Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Διαμαρτυρόμεθα ἐντόνως κατὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ τῆς λήξεως τῆς συζητήσεως, ὅστις ἀποτελεῖ κατάργησιν τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς. Ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ θεωρήσωμεν τὴν συζήτησιν περαιωθεῖσαν καὶ θὰ ὑποβάλωμεν νέαν ἐπερώτησιν.

§142Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Θὰ καταθέσωμεν πρότασιν περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας διὰ νὰ ἴδωμεν, ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θέλουν τὴν κατάργησιν τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ μίαν ὥραν.

(Ὥρα 8.40′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 9.50′ μ.μ.)

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Οἰκονόμου ἔχει τὸν λόγον.

§145Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα θεωρεῖται τερματισθέν;

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ συζήτησις ἔχει ἐξαντληθῆ.

§147Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Παρακαλῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριοι βουλευταί, τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα στηρίζεται εἰς 2 οὐσιώδεις βάσεις. Ἡ μία καθ’ ἣν ἡ πλειοψηφία κυβερνᾷ, ἡ ἄλλη καθ’ ἣν ἡ μειοψηφία ἐλέγχει. Ὁ ἔλεγχος συνεπῶς ἀποτελεῖ οὐσιῶδες στοιχεῖον διὰ τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, τοῦ ἐλευθέρου καὶ συνεπῶς πρέπει νὰ διεξάγηται ἀκωλύτως, πᾶσα δὲ διάταξις τοῦ κανονισμοῦ, ὁσάκις πρόκειται περὶ ἐλέγχου, πρέπει νὰ ἑρμηνεύηται εὐρύτερον. Ἐν τῇ προκειμένῃ ὅμως περιπτώσει, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προστρέξῃ κανεὶς οὔτε εἰς εὐρυτέραν ἑρμηνείαν. Ὁ Κανονισμὸς εἶναι σαφής. Πρῶτον, κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς ἁπλῆς Βουλῆς, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς σιωπηρῶς ἀκολουθοῦμεν, δὲν ὑπάρχει ὁ θεσμὸς τῆς περαιωμένης συζητήσεως, ὑπάρχει ἁπλῶς ὁ θεσμός, καθ’ ὃν, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἔχῃ ἐπαρκῶς διαφωτισθῆ νὰ εἰσάγῃ τὸν δεσμὸν τῆς κλεψύδρας. Συνεπῶς ἐπανειλημμέναι ἀπόπειραι τῆς τῇ ἀνοχῇ καὶ τοῦ Προεδρείου, ὅπως θεωροῦνται ἑκάστοτε περαιωμέναι αἱ συζητήσεις, εἶναι ἀντικανονικαί, ἀντίθετοι δηλαδὴ πρὸς τὸν κανονισμόν. Ἀφ’ ἑτέρου κατὰ τὰς ἐπερωτήσεις, ὅσον καὶ κατὰ τὴν εἰσήγησιν τῆς Νομοθετικῆς ἐργασίας, ὁ Κανονισμὸς ἐπιτρέπει νὰ λαμβάνουν τὸν λόγον οἱ κ. κ. βουλευταὶ δὶς. Δὲν ὁρίζει δὲ ὁ Κανονισμὸς εἰς ποῖον στάδιον θὰ λάβῃ ἕκαστος βουλευτὴς τὸν λόγον, ἂν θὰ λάβῃ πρὸ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ, ἢ ἂν θὰ δευτερολογήσῃ. Νομίζω δὲ ὅτι τὰ Κοινοβουλευτικὰ θέσμια δίδουν τὸ δικαίωμα εἰς ὅλους τοὺς βουλευτὰς νὰ δευτερολογήσουν καί, ἀδείᾳ τῆς Βουλῆς, νὰ λάβουν μάλιστα διὰ τρίτην φορὰν τὸν λόγον. Ἐὰν δέ τις παραβάλῃ τὴν διάταξιν περὶ νομοθετικῆς ἐργασίας καὶ ἐλέγχου, ἡ ὁποία ἀναφέρει ὅτι ὁμιλοῦν δὶς καὶ τρὶς ἐν ἀντιπαραβολῇ πρὸς τὴν διάταξιν περὶ τῶν ἐρωτήσεων, καθ’ ἃς ρητῶς ἀναφέρει ὁ Κανονισμός, ὅτι δικαιοῦται ἁπλῶς ὁ βουλευτὴς νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν Ὑπουργόν, ἂν εἶναι ἱκανοποιημένος ἐκ τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὰς ἐπερωτήσεις, πολλῷ μᾶλλον, ὅπου δύναται νὰ δευτερολογήσῃ, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν ἔλεγχον, ἀσφαλῶς ἡ συζήτησις δύναται νὰ γίνῃ εὐρυτάτη καὶ κατὰ τὴν δευτέραν μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ Ὑπουργοῦ συζήτησιν. Εἶναι δὲ ἀναμφισβήτητος ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ συμπεράσματος αὐτοῦ. Βεβαίως, ἡ συμπολίτευσις, δηλ. ἡ πλειοψηφία, πρέπει νὰ ἔχῃ, εἰς τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, συναίσθησιν τῶν ὑποχρεώσεών της, ἀλλ’ ἐπίσης καὶ ἡ μειοψηφία συνείδησιν τῶν δικαιωμάτων της. Καὶ ἐν προκειμένῳ, διὰ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία διεξήχθη ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἐπαρκῶς διεφωτίσθη καὶ ὅτι, ὅσοι εἶναι ἀκόμη ἐγγεγραμμένοι ἤ, ἂν δὲν ὑπάρχουν τοιοῦτοι ἄλλοι οἵτινες πρόκειται νὰ ζητήσουν τὸν λόγον, θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἢ νὰ παραιτηθοῦν τοῦ λόγου ἢ ἂν ἐπιθυμοῦν νὰ ἀγορεύσουν, νὰ ἀγορεύσουν συντόμως ἀναπτύσσοντες μὲ ὀλίγας λέξεις τὰς ἀπόψεις των. Αὐτὴ εἶναι ἡ σαφὴς ἄποψις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, νομίζω δὲ ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ παραβῇ τὸν Κανονισμὸν ἀζημίως διὰ τὸ ὁμαλὸν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς.

§148Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κατόπιν τῶν ἐκτεθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Ζαΐμη, νομίζω ὅτι σαφῶς ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ περαιωμένη καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ κ. Βασιλειάδη, ὁ ὁποῖος ἐπέμεινε νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος, εἶναι ἀπόλυτον. Ἐπειδὴ ὅμως γνωρίζω ὅτι ὁ κ. Βασιλειάδης εἰς τὴν ὁμιλίαν του ἐπρόκειτο νὰ θίξῃ θέματα ἀφορῶντα τὴν ἀεροπορίαν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βασιλειάδην, ἐφ’ ὅσον θὰ ὑποβληθῇ προσεχῶς νομοθέτημα, ἐπὶ τῆς ἀεροπορίας, νὰ μὴ ἐπιμείνῃ νὰ ὁμιλήσῃ ἀπόψε καὶ θὰ τοῦ δοθῇ εὐκαιρία νὰ ὁμιλήσῃ τότε.

§149Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Παραιτοῦμαι τοῦ λόγου ἐπιφυλασσόμενος νὰ ὁμιλήσω κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀεροπορίας.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὴν δευτέραν ἐπερώτησιν. Ὁ κ. Οἰκονόμου Ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τίνα λόγον δὲν κατετέθησαν, ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 50 τοῦ Κανονισμοῦ Βουλῆς ὁριζομένης προθεσμίας τὰ αἰτηθέντα παρ’ ἐμοῦ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα τὴν φορολογίαν ἐκ τοῦ Νόμου 182)1945 εἰς βάρος δυστυχῶς τοῦ Δημοσίου καὶ ὑπὲρ τοῦ φορολογουμένου Γεωργίου Πέτκου κατοίκου Ἐδέσσης, ὡς ἐπίσης διὰ τίνα λόγον δὲν ἀνέφερεν εἰς τὴν Βουλὴν μέχρι σήμερον τοὺς λόγους, δι’ οὓς δὲν ἐκρίθη δυνατὴ ἡ κατάθεσις τῶν αἰτηθέντων ἐγγράφων, ἐντὸς τοῦ ὡρισμένου διὰ τοῦ μνησθέντος ἄρθρου χρόνου. Ὁ κ. Οἰκονόμου ἔχει τὸν λόγον.

§151Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Κύριοι Συνάδελφοι, κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Νόμου 182 εἰς τὴν περιφέρειαν Ἐδέσσης, ἔλαβον χώραν, ἀπὸ τὰς δευτεροβαθμίους Ἐπιτροπάς, ὡρισμέναι χαρακτηριστικαὶ πράξεις ὑπὲρ ὡρισμένων φορολογουμένων, ἐκ τῶν ὁποίων καὶ τὸ δημόσιον ἐζημιώθη καὶ φορολογικὴ ἀνισότης ἐσημειώθη. Ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ κατατεθοῦν ὡρισμένοι φάκελλοι, ἵνα μελετήσω τούτους καί, ἀφ’ ἑνὸς μέν, ἂν πεισθῶ περὶ τῶν ἀδικιῶν, εἰσηγηθῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν ἐπανόρθωσιν τῆς ζημίας τοῦ Δημοσίου καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς φορολογικῆς ἰσότητος τῶν φορολογουμένων, καὶ ἀφ’ ἑτέρου, διὰ νὰ πληροφορήσω ὑμᾶς κατὰ τίνα τρόπον ἔλαβον χώραν αἱ χαριστικαὶ αὐταὶ πράξεις. Πληροφορῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος τῆς περιφερείας ἐκείνης εἶναι ἐξαιρετικῆς ἐντιμότητος ὑπάλληλος καὶ ἔκαμε πλήρως τὸ καθῆκον του, τὰ σφάλματα δέ, δὲν ὀφείλονται εἰς αὐτόν, ἀλλὰ εἰς τὰς δευτεροβαθμίους Ἐπιτροπάς. Τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα, δὲν κατετέθησαν ὅμως ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, οὔτε ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ τασσομένης ἑξαημέρου προθεσμίας, οὔτε μέχρι σήμερον. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ κατατεθοῦν, διὰ νὰ ἐπανορθωθῇ ἡ ὑπόθεσις αὐτή, ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, καὶ τὸ Δημόσιον ζημιώνει, καὶ φορολογικὴν ἀνισότητα δημιουργεῖ.

§152Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐζήτησε νὰ κατατεθοῦν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δὲν ὑπάρχουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν. Ἐζητήθησαν ἀπὸ τὴν Ἔδεσσαν, ἀλλὰ δυστυχῶς μέχρι σήμερον δὲν ἦλθον ἀκόμη. Ὁπωσδήποτε τὰ ἀναμένομεν, καὶ ἐλπίζομεν ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν νὰ τὰ καταθέσωμεν.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Οἰκονόμου ἐπερωτᾶ τὸν κ. Ὑπουργὸν Γεωργίας, διὰ τίνα λόγον δὲν κατετέθησαν ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 50 τοῦ Κανονισμοῦ Βουλῆς προθεσμίας τῶν 6 ἡμερῶν τὰ αἰτηθέντα παρ’ ἐμοῦ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα ἀνάκρισιν κατὰ τοῦ τέως δασάρχου Ἐδέσσης Χρ. Λώλου, ἐνεργηθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Δασῶν Φυλακτοῦ, ὡς ἐπίσης διὰ τίνα λόγον δὲν ἀνέφερεν εἰς τὴν Βουλὴν μέχρι σήμερον τοὺς λόγους, δι’ οὓς δὲν ἐκρίθη δυνατὴ ἡ κατάθεσις τῶν αἰτηθέντων ἐγγράφων ἐντὸς τοῦ ὡρισμένου ὑπὸ τοῦ μνησθέντος ἄρθρου χρόνου.

§154Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, κύριοι βουλευταί, ὁ Ἐπιθεωρητὴς Δασῶν Μακεδονίας κ. Φυλακτός, ἐνήργησε μίαν Διοικητικὴν ἀνάκρισιν κατὰ τοῦ τέως δασάρχου Ἐδέσσης Χρ. Λώλου διὰ καταστροφάς, λεηλασίας, ἁρπαγὰς καὶ χίλια–δυὸ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν εἰς βάρος τοῦ δασικοῦ πλούτου τῆς Πατρίδος μας. Ἡ δικογραφία αὐτὴ ὑπεβλήθη εἰς τὴν Γεν. Δ)σιν Μακεδονίας ἀπὸ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον, ἔμεινεν ἐκεῖ, καὶ μόλις τὴν 22 Μαρτίου ἐδόθη εἰς κάποιον Γεν. Ἐπιθεωρητὴν διὰ νὰ τὴν συμπληρώσῃ. Καὶ παρέρχεται τρίμηνον χωρὶς ἡ ἀνάκρισις αὐτὴ νὰ φθάνῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Ἐν τῷ μεταξὺ τὰ δάση ἐξακολουθοῦν νὰ καταστρέφωνται καὶ ὁ δασικὸς πλοῦτος, νὰ πηγαίνῃ ἐκεῖ ὅπου, πήγαινε κατὰ τὰ χρόνια αὐτά. Νομίζω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ κατ’ αὐτὸν τὸ τρόπον νὰ ἐξακολουθήσῃ διοίκησις καὶ διαχείρισις τῶν δασῶν. Θὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ διατάξῃ, ὅπως ὁ κ. Γεν. Ἐπιθεωρητής, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε πρὸ τριμήνου τὴν συμπλήρωσιν τῆς ἀνακρίσεως, νὰ τὴν περατώσῃ ἐντὸς ἐλαχίστων ἡμερῶν, ἀφ’ ἑτέρου δέ, νὰ ἐκδιώξῃ ἐκ Θεσ)νίκης τόσον τὸν Ἐπιθεωρητήν, ὁ ὁποῖος ἐνήργει τὰς ἀνακρίσεις, ὅσον καὶ τὸν ὑπάλληλον καθ’ οὗ ἔγινεν ἡ ἀνάκρισις καὶ νὰ τοὺς στείλῃ κάπου ἀλλοῦ. Ὑπάρχουν ἔντιμοι δασάρχαι—καὶ θὰ ὀνομάσω ἕναν, τὸν Ἰω. Γκοράσαν—εἰς τὸν ὁποῖον νὰ ἀναθέσῃ νὰ περατώσῃ τὴν ἀνάκρισιν αὐτὴν ταχέως, ἵνα καὶ τὰ δάση σωθοῦν καὶ τὰ χρήματα πᾶνε εἰς τὸν δημόσιον προϋπολογισμόν. Διότι ὀρθὸν εἶναι νὰ ζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς νὰ αὐξηθοῦν οἱ μισθοὶ καὶ οἱ συντάξεις, νὰ μᾶς δώσουν τὰ λεπτὰ διὰ δρόμους, ἐκκλησίες, σχολεῖα, ταχυδρομεῖα, ἀλλ’ ἔχομεν καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς ἐνισχύσωμεν διὰ νὰ εὑρίσκουν τοὺς πόρους.

§155Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριοι, Συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ἐπερωτᾷ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀγνοεῖ τελείως, οὔτε δὲ ἔλαβε γνῶσιν αὐτῶν μέχρι τοῦδε. Ὁ δρόμος τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἠκολούθησε, πιστεύω θὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ ὁ ἴδιος, ὅτι δὲν εἶναι ὁ προσήκων διὰ νὰ ἐπιληφθῇ ἡ Βουλὴ τῆς συζητήσεως τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ φέρῃ ἐνώπιον αὐτῆς. Ὁ κ. συνάδελφος εἰς τὰς 20 Μαΐου κατέθεσε μίαν αἴτησιν διὰ τῆς ὁποίας ἠξίου νὰ κατατεθῇ φάκελλος ἀφορῶν μίαν ἀνάκρισιν ἐνεργηθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ Θεσσαλονίκης. Ἡ αἴτησις αὐτὴ καταθέσεως τῶν ἐγγράφων ἔφθασεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὰς 23. Τὴν 24ην, 25ην, 26ην καὶ 27ην ἀναζητοῦμεν νὰ εὕρωμεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἂν ὑπάρχῃ τοιαύτη δικογραφία. Οὐδαμοῦ ὑπῆρχε. Ἐστράφημεν κατόπιν πρὸς τὴν Μακεδονίαν —διότι δὲν ἠξεύρομεν ὅτι ἐπρόκειτο περὶ τῆς Α γνωστῆς ὑποθέσεως—πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Βορείου Ἑλλάδος, καὶ ἐπληροφορούμεθα τὴν 30ὴν ἀπὸ τηλεφώνου—διότι ἔκαμον χρῆσιν καὶ τηλεφώνου, ὅτι πραγματικῶς ἐνεργήθη μία ἀνάκρισις ἐκ μέρους τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Δασῶν κατὰ ἑνὸς δασικοῦ ὑπαλλήλου. Ἡ ἀνάκρισις αὕτη ὑπεβλήθη εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητήν, ὁ δὲ Γενικὸς διοικητὴς πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ἀνακρίσεως διέταξε νὰ ἐνεργήσῃ τοιαύτην, τὸν Γεν. Ἐπιθεωρητήν. Τὴν 28ην Μαΐου, δηλαδὴ ἅμα τῇ συμπληρώσει τῆς ἑξαημέρου προθεσμίας, ὁ κ. συνάδελφος μετέβαλε τὴν αἴτησιν ἐγγράφων εἰς ἐπερώτησιν, πρὶν ἢ ἡμεῖς κατορθώσωμεν νὰ λάβωμεν καὶ πληροφορίας περὶ τίνος ὑποθέσεως ἐπρόκειτο. Ὁ κ. συνάδελφος, ἠδύνατο ὅπως ἦλθεν ἐπανειλημμένως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀντὶ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς, νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ἁπλουστέραν ὁδόν, νὰ ἀπευθυνθῇ δηλαδὴ εἰς τὸν Ὑπουργὸν καὶ νὰ τοῦ εἴπῃ: «Κύριε Ὑπουργέ, αὐτὰ καὶ αὐτὰ συμβαίνουν, καὶ σὲ παρακαλῶ νὰ ζητήσῃς ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην—διότι ἐκεῖ ὑπάρχει ἡ δικογραφία—νὰ ἔλθῃ ἡ δικογραφία ἐδῶ» Ἔτσι καὶ ἐγώ, ἐν γνώσει τῆς ὑποθέσεως, θὰ ἐζήτουν τὴν δικογραφίαν, ἢ θὰ διέτασσα τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ἀνακρίσεως καὶ κατόπιν θὰ κατέθετα τὸν φάκελλον, ἐὰν ἔβλεπον ὅτι ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ δικογραφία καὶ νὰ γίνῃ χρῆσις τῶν ἐγγράφων αὐτῆς. Διότι ἐνδέχεται ἡ δικογραφία νὰ ἀφορᾷ ποινικὴν δίωξιν, ἡ ὁποία θὰ πάῃ εἰς τὸν ἀνακριτὴν καὶ ὁπότε δὲν εἶναι δυνατόν, ποινικῶς ἐκκρεμὴς ὑπόθεσις νὰ γίνῃ θέμα δημοσίας συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ. Ἑπομένως, φρονῶ, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ὄχι ὀρθῶς ἐπερώτησεν ἐμέ. Ἴσως, ἀντιθέτως ἐγὼ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπερωτήσω τὸν κ. συνάδελφον, διατί ἐπιλαμβάνεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς ὑποθέσεως, ἐνῷ εἶχε πρόχειρον τὸν δρόμον τὸν ἁπλούστερον, τὸν ὁποῖον ὑπέδειξα ἀνωτέρω, δεδομένου μάλιστα, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας δέχεται καθημερινῶς ἀπὸ τῆς 8ης πρωϊνῆς μέχρι τῆς 3ης ἀπογευματινῆς.

§156Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ἐγὼ εἶπα ὅτι ἀνάκρισιν διοικητικὴν ἔκαμεν ὁ κ. Φυλακτός. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου σας γνωρίζει ποῦ ἦτο ὁ κ. Φυλακτός. Ἠμπορούσατε λοιπὸν νὰ πάρετε τὸ τηλέφωνο καὶ νὰ πληροφορηθῆτε. Ἡ ἐνέργειά μου ἦτο σύμφωνος μὲ τὸν Κανονισμὸν Βουλῆς καὶ ἑπομένως ἦτο ἡ προσήκουσα.

§157Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐφ’ ὅσον γνωρίζετε, ὅτι ἡ ὑπόθεσις εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τοῦ ἀνακριτοῦ, ἔπρεπε νὰ ἀναμένετε.

§158Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Νὰ ἀναμένω ἕνα χρόνο; Νομίζετε ὅτι ὑποθέσεις καταχρήσεων ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων, ἠμποροῦν νὰ κοιμοῦνται εἰς τὰ ντουλάπια τῶν διαφόρων γραφείων; Ἐγὼ νομίζω ὄχι καὶ δι’ αὐτὸ ἔκαμα τὴν ἐπερώτησιν.

§159Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε πρόεδρε, εἶχεν ὑποβληθῆ κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, πρότασις 10 βουλευτῶν ὅπως προηγηθοῦν αἱ ὑπ’ ἀριθ. 23 καὶ 30 ἐπερωτήσεις περὶ δημοσίας ἀσφαλείας, παρακαλῶ ὅπως γίνουν.....

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Μανουηλήδης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν ἐχούσης οὕτω: Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν μεταφορῶν, νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον τὸν φάκελλον τῆς Ἑλληνογαλλικῆς σιδηροδρομικῆς ἑταιρείας καὶ ἐπερωτῶ αὐτὸν διὰ ποίους λόγους ἀναγκάζεται νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς λειτουργίαν τὴν ξένην ταύτην ἑταιρείαν, τὰ ὄργανα τῆς ὁποίας διὰ τῆς ἐπιζημίας καὶ θλιβερᾶς πολιτείας των, ἐπροκάλεσαν τὴν ἀγανάκτησιν καὶ δυσφορίαν τῆς Θρακικῆς παραμεθορίου ἐκείνης περιοχῆς.

§161Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ θέμα περὶ τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐπερωτήσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰδικώτερα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Μεταφορῶν, δὲν ἔχει ὡς ἐκ πρώτης ὄψεως φαίνεται τοπικὸν χαρακτῆρα, ἔχει γενικόν, γενικωτάτη καὶ ἐθνικὴ ἰδίᾳ σημασία. Πρόκειται περὶ τῆς γραμμῆς τῆς ἐξυπηρετούσης τὴν Ἀλεξανδρούπολιν μέχρι Πυθίου, μέχρι δηλαδὴ τῶν συνόρων τῶν Βουλγαρικῶν, διερχομένης καὶ διὰ Τουρκικοῦ ἐδάφους. Προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ἐπερωτήσεως, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναδράμω κάπως εἰς τὸ παρελθόν. Ἡ Ἑλληνογαλλικὴ ἑταιρεία, εἶναι διάδοχος τῆς παλαιᾶς Αὐστριακῆς ἑταιρείας τοῦ Βαρώνου Χίρς, ἥτις εἶχε προνομιακὴν σύμβασιν ἐπὶ τῆς Χαμιτικῆς ἐποχῆς εἰς τὴν σιδηροδρομικὴν γραμμὴν ἀπὸ τῆς πρωτευούσης τῆς Αὐστρουγγαρίας, τῆς Βιέννης, μέχρις τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Δὲν εἶναι λοιπὸν παράδοξον ἐὰν ἡ διάδοχος ἑταιρεία, ἡ σημερινὴ Γαλλο–Ἑλληνική, διατηρῇ τὸ ἐπιλήψιμον παρελθὸν καὶ συνεπῶς μὲ τὰς ἀξιώσεις αὐτάς, τὰς δικτατορικὰς ἀποκτηθείσας ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Χαμίτ, εἶχε τὴν γνώμην ὅτι ὤφειλε καὶ ἠδύνατο νὰ καταδυναστεύῃ τοὺς Θρακικοὺς πληθυσμούς, οἵτινες κακῇ μοίρᾳ εὑρέθησαν εἰς τὴν περιοχὴν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἐξυπηρέτει τὸ ἐν λόγῳ σιδηροδρομικὸν δίκτυον. Μετὰ τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον ἡ Αὐστριακὴ ἑταιρεία τοῦ Βαρώνου Χὶρς ἐπωλήθη εἰς γάλλους μετόχους, καὶ ἔτσι ἱδρύθη ἡ Γαλλικὴ Ἑταιρεία. Ἔτσι ἀρχόμενος τοῦ λόγου λέγω ὅτι ἡ ἐπερώτησις μου ἔχει σημασία γενικῆς μορφῆς καὶ ἰδίᾳ ἐσωτερικὴν καὶ ἐξωτερικὴν τοιαύτην. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐσωτερικὴν ἄποψιν τῆς ὑποθέσεως, λόγοι ἀσφαλείας καὶ λόγοι ἐθνικῆς ἀμύνης, κατὰ τὰς ὑποβληθείσας ἐκθέσεις τοῦ ἐπιτελείου, ἐπιβάλλουν ὅπως εἴμεθα περισσότερον προσεκτικοί, ὅσον ἀφορᾷ τὴν κυριότητα τοῦ δικτύου τούτου. Πέραν τούτου ὅμως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διαμαρτυρηθῶμεν ἐξ ὀνόματος τῶν πληθυσμῶν τῆς παραμεθορίου Θρακικῆς περιοχῆς, διότι ἡ γαλλικὴ ἑταιρεία ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, ἐπὶ σειρὰν δεκαετηρίδων, ἐταλαιπώρησε τοὺς πληθυσμοὺς αὐτούς, κατὰ τρόπον πρωτοφανῆ καὶ ἀφάνταστον. Ἀτμομηχαναὶ ἀσθμαίνουσαι καὶ παμπάλαιαι, αἱ ὁποῖαι ἐσταμάτουν κατὰ τὸ διάστημα τῆς διαδρομῆς καὶ πολλὲς φορὲς ἐγένετο ἀφορμὴ ἐπὶ ὧρες ὁλόκληρες νὰ καθυστερῇ τὸ δρομολόγιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο μεγαλύτερον τῶν 3 ὡρῶν, ὀχήματα χρονολογούμενα ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Νῶε, χωρὶς παράθυρα, χωρὶς ὑαλοπίνακας, χωρὶς στέγας, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀνενόχλητοι εἰσήρχοντο καὶ συνεταξίδευον ἡ βροχὴ καὶ αἱ χιόνες. Καταλαβαίνετε ποιὰ ἦτο ἡ ἀξιοζήλευτος θέσις τῶν εὐτυχῶν ἐπιβατῶν. Οἱ κατὰ καιροὺς ξένοι διευθυνταὶ τῆς ἑταιρείας αὐτῆς, κατὰ γενικὴν γνώμην, δὲν ἦσαν πραγματικοὶ καὶ γνήσιοι γάλλοι, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι τέκνα τοῦ εὐγενοῦς Γαλλικοῦ Ἔθνους, ἀλλὰ προήρχοντο ἀπὸ τὴν τάξιν τῶν γνωστῶν μισελλήνων Λεβαντίνων, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται καὶ ἐπικάθηνται ἐπὶ τοῦ τραχήλου μας καὶ οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλεύονται τοιούτου εἴδους ἑταιρείας, βλαβερὰ ὑπολείμματα ἀναχρονιστικῶν ὀργανισμῶν, ἀσκούντων βλαπτικὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν συμφερόντων τοῦ δυστυχοῦς τόπου μας. Τιμολόγια αὐθαίρετα καὶ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐπιβάτας καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐμπορεύματα. Τὰ τιμολόγια αὐτὰ δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν καὶ συμφωνίαν πρὸς τὴν παράλληλον γραμμὴν τῶν Σιδηροδρόμων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, συνεπῶς καὶ οἱ ἔμποροι καὶ οἱ ἐπιβάται εὑρίσκοντο εἰς μίαν δικαίαν ἀπορίαν. Πρόκειται περὶ ζωτικῆς περιοχῆς, δὲν πρόκειται περὶ σιδηροδρομικῆς ἐπιχειρήσεως, ἡ ὁποία εἶναι παράλληλος πρὸς τοὺς Κανονισμοὺς τῶν Σιδηροδρόμων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ὡς νὰ μὴ ἤρκουν ὅλα αὐτά, ἦτο καὶ ἡ βάναυσος συμπεριφορὰ καὶ τῶν διευθυντῶν καὶ τοῦ ξένου προσωπικοῦ ἀπέναντι τοῦ πληθυσμοῦ. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ποῖον σάλον δημιουργεῖ ἡ ἰδέα τῆς ἐπανόδου ἐπὶ τὸν ζυγὸν τῆς περιφήμου αὐτῆς ἑταιρείας, δὲν ἔχετε ἀνάγκην ν’ ἀνατρέξητε εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ν’ ἀναγνώσητε τὰ Πρακτικὰ Βουλῆς καὶ Γερουσίας, εἰς τὰς ὁποίας ἐγένετο εὐρυτάτη συζήτησις καὶ δι’ ἐπερωτήσεων καὶ διὰ διαμαρτυριῶν, ἐκ μέρους τοῦ πληθυσμοῦ. Ἔχω πρόσφατα κείμενα ἐπίσημα, τὰ ὁποῖα μοῦ ἀπηύθυναν οἱ ἐπίσημοι ἐκπρόσωποι τοῦ τόπου. Σᾶς ἀναγινώσκω, ἐν πρώτοις, ἓν τηλεγράφημα τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀλεξανδρουπόλεως τὸ ὁποῖον λέγει: «........(ἀναγινώσκει).......».

§162Χ. ΛΑΔΑΣ. Πότε ἐπανῆλθεν αὐτὴ ἡ ἑταιρεία;

§163Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ὑπάρχει διάθεσις πρὸς ἐπαναφοράν, τὴν ὁποίαν προσπαθοῦμεν νὰ σταματήσωμεν. Ὑπάρχει μία ἄλλη διαμαρτυρία τηλεγραφικὴ καὶ αὐτή: Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀλεξανδρουπόλεως «....... ...........(ἀναγινώσκει)........». Αὐτὸ εἶναι τὸ παρελθόν, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸ παρόν.

§164ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχομεν ἄλλα σοβαρώτερα ζητήματα νὰ συζητήσωμεν, δὲν συντομεύετε λίγο;

§165Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίζω, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὀφείλετε περισσότερον σεβασμὸν πρὸς τοὺς ἀγορεύοντας ἀπὸ τοῦ βήματος. Δὲν ἦλθον ἐδῶ παρὰ τὸν κανονισμὸν νὰ ὁμιλήσω. Ὑπέβαλον μίαν ἐπερώτησιν, ἐγένετο δεκτὴ καὶ ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ μὲ ἀκούσητε, χωρὶς νὰ μοῦ λέγετε ὅτι ὑπάρχουν σοβαρώτερα ζητήματα, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶσθε σεῖς ἁρμόδιος νὰ τὰ κανονίσητε. Λυποῦμαι πολὺ διότι εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. Ἡ διακοπή σας δὲν εἶχε θέσιν. Καὶ ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι διαμαρτυρίαι τῶν ὑπαλλήλων τῆς ἑταιρείας, οἱ ὁποῖοι διαμαρτυρόμενοι, ὁμιλοῦν περὶ ἐθνικῆς ἀσφαλείας καὶ μεταθέσεως μακρὰν τοῦ δικτύου τῶν μὴ ἐμπνεόντων ἐμπιστοσύνην ὑπόπτων στοιχείων καὶ ἐπιβολὴν αὐστηροῦ κρατικοῦ ἐλέγχου, πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον. Αὐταὶ εἶναι αἱ τοπικαὶ ἀντιλήψεις τῶν Θρακῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ παρελθὸν τῆς ἑταιρείας καὶ τοῦ φόβου μὴ ἐπανέλθῃ ἐν λειτουργίᾳ ἡ περίφημος Γαλλοελληνικὴ ἑταιρεία. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως, κατὰ Νοέμβριον 1944, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν ἀκριβῶς τὴν κατάστασιν αὐτήν, ἐθεώρησεν ὅτι ἦτο ἀναγκαῖον, καὶ ἐκ τῶν πρώτων μελημάτων αὐτῆς νὰ ὑποβάλῃ, διὰ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Μεταφορῶν καὶ σήμερον Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, εἰσήγησιν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ δυνάμει τῆς εἰσηγήσεως αὐτῆς, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 17 πράξεως τῆς 16 11–44 τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἐπεκυρώθη μεταγενεστέρως διὰ Συντακτικῆς Πράξεως, ἐκηρύσσετο ἡ ἐνσωμάτωσις εἰς τοὺς ΣΕΚ τῆς ἐν λόγῳ Γαλλοελληνικῆς ἑταιρείας. Ἔκτοτε παρῆλθεν 1½ χρόνος. Κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ διάφοροι Κυβερνήσεις διεδέχθησαν ἀλλήλας. Ἐκφράζω τὸ παράπονον, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀπογοήτευσίν μου, διότι καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα, κατόπιν τῆς γενομένης πράξεως τῆς ἐνσωματώσεως, δὲν ἐλήφθησαν ὅλα τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀπαραίτητα πρὸς συνέχισιν τῆς πράξεως αὐτῆς, τῆς συνεννοήσεως δηλ. μὲ τοὺς Γάλλους μετόχους ὅπως ἡ ἐνσωμάτωσις ὁριστικοποιηθῇ καὶ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ὅλοι ἀνεγνώρισαν, ἂν καὶ λόγοι ἐθνικοὶ καὶ λόγοι τοπικοὶ ἐπιβάλλουν ὅπως ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος. Μετὰ πάροδον ἑνὸς ὁλοκλήρου ἔτους ἀπὸ τὸν φάκελλον τὸν ὁποῖον εἶχε τὴν καλωσύνην, κατόπιν αἰτήσεώς μου, νὰ μοῦ παραχωρήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Μεταφορῶν, καταφαίνεται ὅτι ἐγένετο μία διαμαρτυρία πρὸς τὸν τότε Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως κ. Τσουδερόν, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Γαλλοελληνικῆς ἑταιρείας παραπονεῖται διὰ τὴν τοιαύτην μεταβίβασιν καὶ ζητεῖ ὅπως ἐπανέλθῃ ἡ γραμμὴ εἰς τὴν Γαλλοελληνικὴν ἑταιρείαν. Ἐκ τοῦ φακέλλου, ὁ ὁποῖος εἶναι λίαν πενιχρός, φαίνεται ὅτι δὲν ἐγένοντο διαπραγματεύσεις, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Πρεσβεία τῶν Παρισίων, περὶ ἄλλα σπουδαιότερα τότε μεριμνῶσα καὶ τυρβάζουσα, δὲν εὗρε τὸν καιρὸν νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, ὡς ὤφειλε νὰ πράξῃ, καὶ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν μετὰ ἓν ὁλόκληρον ἔτος, ἦλθε νὰ ζητήσῃ ἐσπευσμένως τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν, τὶ μέλλει νὰ συμβῇ, ὅταν ἡ ἑταιρεία κατέφυγε εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ὅταν ἡ ἑταιρεία δὲν εἶδε ἱκανοποιουμένην τὴν αἴτησίν της, ὅπως τῆς δοθῇ ὡς προκαταβολὴ τὸ ἀσήμαντον ποσὸν τῶν τεσσάρων ἑκατομμυρίων δραχμ. τὰς ὁποίας ἐζήτησεν ἀρχικῶς ἔναντι τῶν διαπραγματεύσεων αἱ ὁποῖαι ἐπρόκειτο νὰ γίνουν. Ὅταν ἐλήφθη ἀπόφασις, κατόπιν πολλῆς συζητήσεως μεταξὺ Ὑπουργείου Μεταφορῶν καὶ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν διὰ λόγους τυπικούς, ἂν ἔπρεπε νὰ δοθῇ τὸ ποσὸν αὐτό, εἶχε παρέλθει ἀρκετὸν χρονικὸν διάστημα καὶ ἡ ἑταιρεία μεταξὺ τῶν ἄλλων κακοπίστων ἀφορμῶν τὰς ὁποίας εὑρίσκει, εὑρίσκει καὶ αὐτήν. Τὸ συμπέρασμα τὸ λυπηρὸν εἶναι ὅτι ἡ ὑπόθεσις ἔλαβε μίαν γενικωτέραν μορφὴν ἐξωτερικῆς προστριβῆς μεταξὺ Γαλλικῆς καὶ Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὡς μὴ ὤφειλε.

§166ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ἦτο πρεσβευτὴς τότε εἰς τὸ Παρίσι;

§167Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τονίζω ἐγὼ εἶναι, ὅτι ὅταν γεννῶνται τοιαῦτα ζητήματα, νὰ ὑπάρχουν τιμωρίαι καὶ κυρώσεις, διότι ἐν ὅσῳ δὲν γίνεται αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὁ καθεὶς θὰ κάμνῃ ὅ,τι θέλει, θὰ γνωρίζῃ ὅτι ὑπάρχει ἀτιμωρησία καὶ συνεπῶς θὰ γνωρίζῃ ὅτι τὰ ζητήματα αὐτά, ζητήματα σοβαρά, ὡς αὐτά, θὰ περιέρχωνται εἰς μίαν ἀδράνειαν, θὰ γελοιοποιώμεθα ὡς Κράτος, καὶ ὁ πρεσβευτής, ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ ὑπεύθυνος δι’ αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, ἴσως θὰ προβιβασθῇ. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ σφάλμα δὲν εἶναι μόνον τοῦ πρεσβευτοῦ, ὤφειλε καὶ ἡ κεντρικὴ Κυβέρνησις ἐδῶ, ἢ μᾶλλον αἱ κεντρικαὶ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὑποχρέωσιν νὰ παρακολουθοῦν τὸ ζήτημα, ὀχλούμεναι ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Μεταφορῶν, τὸ ὁποῖον φαίνεται ἔκαμε διαβήματα σχετικὰ ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ φακέλλου, διὰ νὰ ἐπέλθῃ κάποια συμφωνία, κάποια συνεννόησις μὲ τοὺς γάλλους μετόχους, διότι οἱαδήποτε θυσία, ἔστω καὶ ὑπερβολική, δι’ ἓν τοιοῦτον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ σημασίαν συνοριακὴν καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἔχει ἀποφανθῆ ἤδη καὶ τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον τοῦ στρατοῦ μας, νομίζω ὅτι οἱαδήποτε θυσία θὰ ἦτο μικρὰ ἔναντι τῆς ζημίας, ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ ἐὰν ἐπανέλθῃ ἡ Γαλλοελληνικὴ ἑταιρεία εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ δικτύου. Καὶ ταῦτα μὲν δὲν ἐγένοντο, εὑρέθη δὲ εἰς τὴν ἀνάγκην ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἢ μᾶλλον ἡ μεταβατικὴ κυβέρνησις τοῦ κ. Πουλίτσα, πρὸ τῆς πιέσεως, ἡ ὁποία ἠσκεῖτο ἐκ μέρους τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, νὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασιν ὑπὸ ἐπιφυλάξεις καὶ ὑπὸ αἱρέσεις τῆς ἐπαναφορᾶς τῆς Γαλλοελληνικῆς ἑταιρείας. Πρέπει νὰ τονίσω, κύριοι βουλευταί, ὅτι οἱ Τοῦρκοι γείτονες καὶ φίλοι μας, εἰς τὴν ἰδίαν περίπτωσιν διὰ τὸ ἰδικόν των δίκτυον πρὸ δεκαετίας ὁλοκλήρου εἶχον διαρρυθμίσει φιλικῶς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, χωρὶς νὰ καυχῶνται ὅτι εἶναι διπλωμάται διαπρεπεῖς, μὲ μίαν πρακτικότητα, ἡ ὁποία τοὺς τιμᾷ καὶ ἀπηλλάγησαν ἀπὸ τὴν Γαλλοελληνικὴν αὐτὴν ἑταιρείαν καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς λεβαντίνους, οἱ ὁποῖοι ἀκολουθοῦν τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς ἑταιρείας αὐτῆς. Διότι οἱ Τοῦρκοι εὐφυέστεροι ἀπὸ ἡμᾶς, διέβλεψαν τὸν κίνδυνον, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχε καὶ ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ των νὰ διατηρήσουν ἀκέραια τὰ δικαιώματά των ἐπὶ τῆς κυριότητος τοῦ Κράτους των, ἐξεδίωξαν μίαν ξένην ἑταιρείαν, ἀφοῦ τὴν ἀπεζημίωσαν, διότι ἢ ἑταιρεία αὐτὴ δὲν τοὺς ἦτο ὠφέλιμος καὶ ἀπὸ ἐθνικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως χρησιμότητος. Ἡμεῖς αἰωνίως ἐπιμηθεῖς, ἀφοῦ δὲν ἐκάμαμεν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔκαμαν οἱ Τοῦρκοι γείτονες, παραδειγματιζόμενοι τουλάχιστον ἀπὸ αὐτούς, ἐὰν δὲν εἴχομεν ἡμεῖς τὴν ἱκανότητα νὰ ἔχωμεν τὴν πρωτοβουλίαν νὰ ἀπαλλαγῶμεν μόνοι μας ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν αὐτήν, ἀφοῦ δὲν ἐκάμαμεν αὐτό, ἐρχόμεθα ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ κανονίσωμεν τὴν ὑπόθεσιν διὰ τοῦ εὐκολωτέρου τρόπου, διὰ τῆς ἐπαναφορᾶς τῆς Γαλλοελληνικῆς ἑταιρείας διὰ τῆς ἐπανόδου τῶν ὁμολογιούχων, τῶν μετόχων τῶν Γάλλων καὶ τοῦ συγκροτήματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τόσον χρονικὸν διάστημα μᾶς κατεδυνάστευσεν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι βουλευταί, χωρὶς νὰ θέλω νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον, νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντονώτατα ἐκ μέρους τῶν συμπατριωτῶν μου Θρακῶν, νὰ δηλώσω ὅτι θεωρῶ ἀπαράδεκτον τὸν γενόμενον διακανονισμόν, διὰ τῆς ἐπαναφορᾶς τῆς λαομισήτου αὐτῆς ἑταιρείας. Πιθανὸν νὰ ὑπάρχῃ ἡ δικαιολογία διὰ τὰς μέχρι τοῦδε Κυβερνήσεις ὅτι ἔσφαλαν ἢ ἠμέλησαν, δὲν ὑπάρχει ὅμως καμμιὰ δικαιολογία διὰ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀπορρέουσα ἀπὸ τὴν ψῆφον τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἔχει καὶ τὸ κῦρος καὶ τὴν δύναμιν, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τοὺς ξένους καὶ νὰ τοὺς δηλώσῃ ὅτι, ὕστερον ἀπὸ τὰς ταλαιπωρίας, τὰς ὁποίας ὑπέστημεν ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, ὕστερον ἀπὸ τὴν τυραννικὴν μεταχείρισιν ἐκ μέρους τῶν ὀργάνων τῆς ἑταιρείας αὐτῆς, δὲν δεχόμεθα νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ καθεστὼς μιᾶς ἀναμίξεως ξένων εἰς τὸ ἔδαφος τὸ ἰδικόν μας, ξένων, οἱ ὁποῖοι τὸ πολύ, πολὺ δὲν ἔχουν παρὰ νὰ ἀποζημιωθοῦν καὶ νὰ μᾶς ἀφήσουν ἡσύχους. Πληροφοροῦμαι δὲ ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν σκέπτεται νὰ ὑποβάλῃ νομοθέτημα, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ κανονίζῃ τὸ ζήτημα τοῦτο. Δὲν ἔχω γνῶσιν τῶν λεπτομερειῶν τοῦ νομοθετήματος, θὰ ἐπανέλθω ὅταν τοῦτο ὑποβληθῇ, θὰ δευτερολογήσω ἐπίσης, ἀφοῦ ἀκούσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Μεταφορῶν, προκαταβολικῶς ὅμως ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι τὴν λύσιν τῆς ἐπαναφορᾶς δὲν τὴν ἀποδέχομαι, δὲν τὴν ἀποδέχομαι ἐν ὀνόματι τῶν πληθυσμῶν, τοὺς ὁποίους ἀντιπροσωπεύω, δὲν τὴν ἀποδέχομαι ἐν ὀνόματι τῶν διαμαρτυριῶν, τὰς ὁποίας ἀνέγνωσα ἐνώπιον τοῦ Σώματος καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως μὴ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἀξίωσις τῶν Γάλλων μετόχων καὶ ὅπως μὴ ἐπανέλθῃ καθεστὼς τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι βεβαία ἡ κυβέρνησις, ὅτι μὲ ὁσαδήποτε μέτρα καὶ ἂν λάβῃ, εἴτε νομοθετικά, εἴτε ἄλλης φύσεως, θὰ εἶναι τοιοῦτον, ὥστε νὰ μᾶς παρέχῃ καθημερινῶς ζητήματα, ζητήματα τὰ ὁποῖα θὰ ἔχουν καὶ ἐθνικὴν ἀκόμη σημασίαν καὶ διὰ τὰ ὁποῖα, ἐγὼ τοὐλάχιστον, καθιστῶ ἀπὸ σήμερον ὑπεύθυνον τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν (Χειροκροτήματα).

§168ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὔχομαι νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις, διότι εἶναι λίαν ἐνδιαφέρον τὸ ζήτημα.

§169Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως;

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§171ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν θὰ συζητηθῇ ἀπόψε τὸ ψήφισμα περὶ τῶν μέτρων τῆς δημοσίας τάξεως;

§172Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως). Ἐδῶ ὑπάρχει ἕν ψήφισμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διὰ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ καθορισθῇ ἡ διαδικασία τῆς ψηφίσεως τῶν ψηφισμάτων. Ἐφ’ ὅσον δὲν τακτοποιεῖται ἡ ὑπόθεσις αὐτή, διὰ νὰ εἶναι γνωστὸν ποία διαδικασία θὰ ἀκολουθῆται διὰ τὰ ψηφίσματα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ψηφίσεως τῶν ψηφισμάτων. Συνεπῶς θέμα προτεραιότητος ὑφίσταται τὸ νὰ προχωρήσῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ψηφίσματος, διὰ τοῦ ὁποίου καθορίζεται ὁ τρόπος τῆς ψηφίσεως τῶν ψηφισμάτων.

§173Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐταὶ αἱ παρεμβολαί, αἱ ὁποῖαι γίνονται πάντοτε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ σταματήσουν.

§174Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Καλὸν θὰ εἶναι, ἐὰν συμφωνοῦν οἱ ὑπογράφοντες τὴν ἐπερώτησιν συνάδελφοι, νὰ διακοπῇ τώρα ἡ συζήτησις καὶ νὰ συνεχισθῇ τὴν Παρασκευήν, νὰ προχωρήσωμεν δὲ τώρα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ψηφίσματος περὶ τρόπου ψηφίσεως τῶν ψηφισμάτων.

§175Χ. ΛΑΔΑΣ. Καὶ ἂν διακοπῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. ἐξ Ἔβρου πολιτευτοῦ, θὰ πᾶμε εἰς τὴν πάρα κάτω ἐπερώτησιν, διότι κατὰ ρητὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 52 τοῦ Κανονισμοῦ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς ἀσκήσεως τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, δὲν προχωροῦμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νυμοθετικῆς ἐργασίας, παρὰ μόνον ἂν τελειώσῃ ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος.

§176Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Εἴπαμεν, ἂν συμφωνῶμεν ὅλοι.

§177Χ. ΛΑΔΑΣ. Δὲν συμφωνοῦμεν διότι καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις θέλει νὰ κάμῃ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον.

§178Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος ἔχει περιορισθῆ εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις αὐτὴ εἶναι ἄτοπος.

§179Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μόνον ἐὰν οἱ κ. κ. ἐπερωτῶντες ἤθελον νὰ παραιτηθοῦν.

§180Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὄχι.

§181Β. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐζητήσαμεν νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος διότι ἔχομεν τὴν ἀντίληψιν, ὅτι πρόκειται περὶ σοβαρωτάτου ζητήματος, ἐνδιαφέροντος ὁλόκληρον τὸ Πανελλήνιον καὶ ὄχι μόνον τοπικῶς, ὡς καὶ ὁ κ. συνάδελφος ἀνέφερεν, τὴν περιοχὴν Θράκης. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι καὶ ἡμεῖς νὰ διαμαρτυρηθῶμεν ἐντονώτατα, διότι πρόκειται νὰ ἐπανέλθῃ ἡ ἰδία Ἑταιρεία ἥ, ὡς πολὺ ὀρθῶς τὴν ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. συνάδελφος, Λαομίσητος, ἡ ὁποία ἐπὶ μίαν 25ετίαν κατελήστευσε τὸν Λαὸν τῆς Θράκης καὶ τὸν ἐκεῖ ἐμπορικὸν κόσμον. Ἑπομένως, ἔχομεν ἱερὰν ὑποχρέωσιν κ. συνάδελφοι, νὰ σᾶς γνωρίσωμεν τὴν πολιτείαν τῆς Ἑταιρείας ταύτης, ἡ ὁποία πραγματικῶς, ὄχι μόνον κατετυράννησε τὸν κόσμον τῆς Θράκης καὶ τὸν κατελήστευσεν, ἀλλὰ δύναταί τις εἰπεῖν, ὅτι καὶ τὴν Ἐθνικὴν ἀσφάλειαν ὑπενόμευσεν. Διότι πραγματικῶς ἡ Ἑταιρεία αὐτή, διετήρει εἰς τοὺς κόλπους της εἰκοσάδα ὑπαλλήλων ξένης ὑπηκοότητος, δὲν ἐδέχετο κανένα ἔλεγχον καὶ εἶχε δεκάδας ἀλλοεθνῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον δὲν ἐνέπνεον καμμίαν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ἀλλ’ ἀντιθέτως, πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἐνεπνέοντο ἀπὸ μισελληνικὰ αἰσθήματα καὶ ἦτο εὔκολον, ἐρχόμενοι εἰς ἐπικοινωνίαν ἄμεσον μὲ ξένα κατασκοπικὰ στοιχεῖα τῶν ὁμόρων Κρατῶν καὶ δὴ τῆς αἱμοβόρου καὶ αἱμοσταγοῦς Βουλγαρίας, νὰ θέτουν εἰς κίνδυνον τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας. Μόλις ἐγνώσθη ἡ ἐπαναφορὰ τῆς Ἑταιρείας, σωρεία τηλεγραφημάτων ἔφθασε μέχρις ἡμῶν διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῆς Ἑταιρείας αὐτῆς. Ἡμεῖς, βεβαίως, δὲν ἀνήλθομεν εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἐπικρίνωμεν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν, διὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἀποδόσεως τῆς γραμμῆς αὐτῆς τοῦ σιδηροδρομικοῦ δικτύου εἰς τὴν Ἑταιρείαν ταύτην, ἀλλ’ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διακηρύξωμεν εἰς τὸ Πανελλήνιον ὅτι τοιαύτη ἐπαναφορὰ τῆς Ἑταιρείας, εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως βλαβερὰ καὶ ἐπιζημία. Ἡ Ἑταιρεία αὐτή, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. συνάδελφος, διεδέχθη τὴν Αὐστριακὴν Ἑταιρείαν τὴν ὁποίαν ἵδρυσεν ὁ βαρῶνος Χὶρς τῷ 1892, ὅταν συνῆψε σύμβασιν μὲ τὴν Αὐτοκρατορικὴν Ὀθωμανικὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ κατασκευάσῃ τὰς σιδηροδρομικὰς γραμμὰς τῆς Εὐρωπαϊκῆς Τουρκίας. Μεταξὺ ἄλλων γραμμῶν ἦτο καὶ ἡ γραμμὴ Δεδέαγατς (Ἀλεξανδρουπόλεως)–Ἀδριανουπόλεως καὶ Ἀδριανουπόλεως Σαρήμπεη πέραν τῆς Φιλιππουπόλεως. Πρόκειται περὶ αὐτῆς τῆς γραμμῆς τὴν ὁποίαν σήμερον, ἡ Ἑταιρεία ἐκμεταλλεύεται καὶ φθάνει ἐντὸς τῆς Βουλγαρίας, καὶ ἔχει μεγάλην ὡς ἐκ τούτου ἐθνικὴν σημασίαν νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν συμφέρῃ νὰ δοθῇ καὶ πάλιν εἰς τὴν Ἑταιρείαν αὐτὴν ἢ ἐὰν θὰ πρέπῃ νὰ ἐξαντλήσῃ ὅλην τὴν ἐπιμονὴν της καὶ ἐπιρροὴν ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἐξουδετερώσῃ τὴν ἐπάνοδον καὶ τὰς ἐκ ταύτης συνεπείας. Διότι ἐὰν ἡ Ἑταιρεία αὐτή, μεταχειρισθῇ καὶ πάλιν τοὺς ἰδίους ὑπαλλήλους, τότε τὸ Ἐπιτελεῖον μας καὶ ὅλοι οἱ ἁρμόδιοι διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας, θὰ εὑρίσκωνται εἰς διαρκῆ συναγερμὸν καὶ κίνησιν ὅπως καὶ κατὰ τὸ παρελθόν. Ἡ Γαλλοελληνικὴ αὐτὴ Ἑταιρεία διεδέχθη κατὰ τὸ 1919 τὴν Αὐστριακὴν Ἑταιρείαν, ἡ ὁποία εἶχε συμβληθῆ, ὅπως σᾶς εἶπον, μὲ τὸ Ὀθωμανικὸν Χαμιτικὸν Κράτος καὶ διὰ τῆς συμβάσεως ἐκείνης ἡ Ἑταιρεία ἀνελάμβανεν ὡρισμένας ὑποχρεώσεις ἔναντι τοῦ Ὀθωμανικοῦ Κράτους. Ἐκ τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν οὐδεμίαν ἐτήρησεν ἡ Ἑταιρεία ἐκείνη καὶ ἔπρεπεν ἔκτοτε νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος. Κατὰ τὸ 1912 ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ περιῆλθεν εἰς τὸ Βουλγαρικὸν Κράτος καὶ κατὰ τοὺς διεθνεῖς κανόνας καὶ τὴν σύμβασιν τῆς Χάγης, ἔπρεπεν ὡς περιουσία τοῦ Βουλγαρικοῦ Δημοσίου, τὸ ὁποῖον τὸ 1916 τὴν ἐξηγόρασεν, νὰ περιέλθῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον τὸ 1919, ὅταν τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος διεδέχθη τὸ Βουλγαρικόν. Καὶ ἐν τούτοις ἀντὶ νὰ περιέλθῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ὡς λεία πολέμου, περιῆλθον, ὅλως παραδόξως, ὅλαι αἱ μετοχαὶ αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ εὑρίσκωνται εἰς χεῖρας τῶν Βουλγάρων, περιῆλθον λέγω, εἰς χεῖρας ἑνὸς Ὁμίλου Γαλλικοῦ κατὰ 51% καὶ ἦλθεν ὁ Γαλλικὸς Ὅμιλος καὶ διεξεδίκησε τὴν γραμμὴν αὐτὴν καὶ τὴν παρέλαβεν καὶ τὴν ἐκμεταλλεύεται ἔκτοτε, εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ. Τοῦτο δὲν ἔπρεπε βέβαια νὰ γίνῃ δεκτόν, διότι τὸ Διεθνὲς Δίκαιον καὶ οἱ διεθνεῖς συμβάσεις ὁρίζουν, ὅτι περιουσίαι τῶν ἡττημένων Κρατῶν περιέρχονται εἰς τὰ διαδεχόμενα τὰ ἡττημένα τοιαῦτα, καὶ μόνον αἱ ἰδιωτικαὶ περιουσίαι εἶναι σεβασταὶ ὑπὸ τῶν Κρατῶν, τὰ ὁποῖα διαδέχονται τὰ ἡττημένα. Τὸ 1919, ὡς προεῖπον, τὰ 51% τῶν μετοχῶν, περιῆλθον εἰς τὸν ἐν λόγῳ Γαλλικὸν Ὅμιλον, τὰ δὲ ὑπόλοιπα μετὰ ταῦτα εἰς τρεῖς ἐκ τῶν Ἑλλήνων τὸν Ζαρίφην, τὸν Χωρέμην καὶ τὸν Μάτσαν. Καὶ τοιουτοτρόπως μετωνομάσθη ἡ Ἑταιρεία ἀπὸ τοῦ ἔτους 1926 «Γαλλοελληνικὴ Ἑταιρεία», ἐνῷ προηγουμένως ἐλέγετο «Ἑταιρεία Ἐκμεταλλεύσεως Ἀνατολικῶν Σιδηροδρόμων». Κατὰ τὴν πρώτην σύμβασιν, ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τῆς Αὐστριακῆς Ἑταιρείας καὶ τοῦ Ὀθωμανικοῦ Κράτους, τὸ Ὀθωμανικὸν Κράτος εἶχεν πληρώσει ὅλα τὰ ἔξοδα τῆς γραμμῆς αὐτῆς. Ἐκτὸς δὲ τούτου παρεχώρησεν τότε τὸ Τουρκικὸν Κράτος, ἐντὸς τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως καὶ τμῆμα ἐδάφους, ἄξιον προσοχῆς, διότι προεκάλεσεν ζήτημα ἰδιοκτησίας καὶ σήμερον δὲ ἀκόμη κάτοικοι τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως εὑρίσκονται εἰς ἀδιέξοδον διότι τὸ ἥμισυ τῆς πόλεως, ἔχει κτισθῆ ἐπὶ οἰκοπέδων παραχωρηθέντων εἰς τὴν Ἑταιρείαν. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἔχει λεπτομερέστερον ὡς ἑξῆς: Ὅταν ἐγένετο ἡ ἀρχικὴ σύμβασις, τὸ Τουρκικὸν Κράτος παρεχώρησεν εἰς τὴν Ἑταιρείαν αὐτήν, μίαν περιοχήν, 60.000 μέτρων τετραγωνικῶν, διὰ νὰ ἐγκαταστήσῃ Ἑταιρεία τὰς γραμμάς της, διὰ νὰ κάμῃ ἀποθήκας καὶ οἰκήματα διὰ τοὺς ὑπαλλήλους, ἐξέδρας κλπ. Πρόκειται περὶ τμήματος, κάτω τῆς μεγάλης ὁδοῦ τῆς Ἐγνατίας, ἡ ὁποία διέρχεται διὰ μέσου τῆς πόλεως τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως, καὶ εἰς αὐτὸ τό τμῆμα, ἀντὶ ἡ Ἑταιρεία νὰ κάμῃ ἐγκαταστάσεις σιδηροδρομικάς, παρὰ τὴν συμφωνίαν, παρὰ πάντα νόμον καὶ παρὰ πᾶσαν ἠθικήν, τὰ οἰκόπεδα αὐτὰ τὰ διήρεσεν, τὰ ἐρυμοτόμησεν καὶ τὰ ἐνοικίασεν ὡς ἐκμισθώτρια, ἐνῷ δικαίωμα τοιοῦτον δὲν εἶχεν, εἰς τοὺς κατοίκους, οἱ ὁποῖοι ἔκτισαν ἐπ’ αὐτῶν. Μάλιστα ἡ μισθωτικὴ σύμβασις ἦτο διαρκείας ἑνὸς ἔτους, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ὁποίας θὰ ἐδικαιοῦτο ἡ Ἑταιρεία νὰ προβαίνῃ εἰς ἐξώσεις. Ἐπὶ τῶν οἰκοπέδων αὐτῶν ἐκτίσθησαν κατοικίαι 1.000 καὶ 1500 καὶ 2.000 χρυσῶν λιρῶν, διότι ἔγιναν ξενοδοχεῖα, ἀποθῆκαι, μεγάλα κτίρια, καὶ τοιουτοτρόπως ἡ Ἑταιρεία ἐξεμεταλλεύετο ἀγρίως καὶ ἀπανθρώπως τοὺς κατοίκους, διότι εἰσέπραττεν κατ’ ἔτος εἰς χρυσᾶ φράγκα τὰ ἐνοίκια τῶν οἰκοπέδων αὐτῶν. Ἐλησμόνησα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ συνεβλήθη τὸ 1908, ὅτε πλέον ἐτελείωσαν ὅλαι αἱ γραμμαί, μὲ τὸ Τουρκικὸν Κράτος καὶ ἐμίσθωσεν δι’ 50 ἔτη τὴν ἐκμετάλλευσιν ἀντὶ 8.000 χρυσῶν φράγκων ἐτησίως κατὰ χιλιόμετρον καὶ ἡ σύμβασις αὕτη, ἡ ὁποία ἄρχεται ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου τοῦ 1908, λήγει τὴν 31ην Δεκεμβρίου 1957, δηλαδὴ μετὰ μίαν δεκαετίαν σχεδὸν ἀπὸ τῆς σήμερον, ὁπότε ἡ Ἑταιρεία γίνεται ἔκπτωτος. Τὸ ζήτημα, κ. συνάδελφοι, εἶναι σπουδαιότατον καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς τὸ Κράτος εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ παρέμβῃ πρὸς ρύθμισιν καὶ τῶν οἰκοπέδων, τὰ ὁποῖα ἐκμεταλλεύεται ἡ Ἑταιρεία ὅλως παρανόμως καὶ ἡ ὁποία ἐνήργησεν καὶ ἐξώσεις καὶ ἐξεδίωξεν ἐκ τῶν κατοικιῶν αὐτῶν τῶν 1.000 καὶ 1.500 λιρῶν, ἀνθρώπους διὰ μιᾶς ἁπλῆς ἐξώσεως, λόγῳ λήξεως τῆς μισθώσεως. Καὶ δυστυχῶς εὑρέθησαν δικαστήρια, τὰ ὁποῖα ἔκαμαν δεκτὰς αὐτὰς τὰς ἐξώσεις, καὶ ἐρρίφθησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἰς τὸν δρόμον καὶ τὰ κτίρια περιῆλθον εἰς τὴν Ἑταιρείαν. Αὐτὸ εἶναι, ἕνα σοβαρώτατον ζήτημα, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν νὰ τὸ ρυθμίσῃ ἀπὸ τοῦδε, κατὰ τρόπον ριζικόν, διότι τὰ οἰκόπεδα αὐτὰ ἀνήκουν εἰς τὸ Δημόσιον ἡ δὲ Ἑταιρεία δὲν δύναται νὰ ἔχῃ οὔτε κάρπωσιν, οὔτε χρῆσιν ἐπ’ αὐτῶν, ἐφ’ ὅσον αὕτη εἶναι ἁπλῆ μισθώτρια καὶ οὐδὲν δικαίωμα ἐκ τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως ἔχει πρὸς τοῦτο ἐφ’ ὅσον δὲν τὰ ἐχρησιμοποίησεν δι’ ἐγκαταστάσεις. Καταλήγων, κ. συνάδελφοι, διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράσω περισσότερον, σᾶς τονίζω, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἔχει ὄχι μόνον πανελλήνιον χαρακτῆρα, ἀλλὰ καὶ ἐνέχει μεγάλην ἐθνικὴν σημασίαν καὶ πρέπει νὰ κατοχυρωθῶμεν καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ταύτης. Διότι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εὑρεθῇ εἰς τὴν δύσκολον θέσιν νὰ ἀναγκασθῇ νὰ παραδώσῃ καὶ πάλιν τὴν ἐκμετάλλευσιν εἰς τὴν Ἑταιρείαν, κατόπιν πιέσεως τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, ὅπερ δὲν πιστεύω, καίτοι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἐκ τοῦ σχετικοῦ φακέλλου διαφαίνεται ὅτι ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ζητεῖ νὰ ἐπιβάλῃ τὸν Ὅμιλον αὐτὸν τῶν ἐκμεταλλευτῶν εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, τότε πρέπει νὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν ἵνα ἐξαγοράσῃ τὰ δικαιώματα τῆς Ἑταιρείας, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται πλέον νὰ ἐκδιώξωμεν τὸν Ὅμιλον αὐτόν, καὶ ἐφ’ ὅσον ἐξ ἀρχῆς ἔγινεν τὸ λάθος, διότι δὲν ἔπρεπεν ὁ Ὅμιλος αὐτὸς νὰ ἀναγνωρισθῇ ὑπὸ οὐδεμιᾶς Κυβερνήσεως, δεδομένου ὅτι τὴν διεδέχθη τὸ Βουλγαρικὸν Δημόσιον καὶ παρ’ αὐτοῦ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, ὡς λείαν πολέμου. Ἡ Τουρκικὴ μάλιστα Κυβέρνησις κατὰ τὸ ἔτος 1937, ἐξηγόρασεν τὴν γραμμὴν Κωνσταντινουπόλεως–Πυθίου, ἡ ὁποία ἴσως ἔχει τὸ αὐτὸ περίπου μῆκος ἀντὶ 6.000.000 λιρῶν χαρτίνων ἤτοι ἀντὶ 600.000 λιρῶν χρυσῶν καὶ αὐτὸ τὸ ποσὸν θὰ τὸ πληρώσῃ εἰς 20 ἐτησίας δόσεις. Τοῦτο ἂς τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις εἰς τὰς ὁποίας θὰ καταλήξῃ. Πρέπει ἐπὶ πλέον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της, ὅτι ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ δὲν διαθέτει παρὰ ἐλάχιστον τροχαῖον ὑλικόν, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ, ἐὰν δὲ δὲν παρελαμβάνετο κατ’ Ἀπρίλιον 1945 παρὰ τῶν Ἐαμιτῶν καὶ δὲν ἐβελτιοῦτο τὸ τροχαῖον ὑλικὸν ὑπὸ τῶν Σ.Ε.Κ. καὶ παρεδίδετο ὡς εἶχεν εἰς τὴν Ἑταιρείαν, αὕτη μόνη της θὰ προσεφέρετο διὰ τὴν ἐξαγοράν, διότι θὰ τῆς ἦτο ἀδύνατος ἡ ἐκμετάλλευσις. Ἤδη ὅμως, ἀσφαλῶς θὰ προβάλῃ ὑπερόγκους ἀξιώσεις, πάντως ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξαγοράσῃ τὴν γραμμὴν αὐτήν, ἐξορκίζομεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ κατοχυρώσουν τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Κράτους καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψουν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ διορίσῃ ἡ ἐν λόγῳ Ἑταιρεία ὑπαλλήλους ξένης ὑπηκοότητος καὶ ἀνεπιθυμήτους. Ἐκτὸς τούτου θὰ ἔχῃ τὴν καλωσύνην ἡ Κυβέρνησις, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν δυνηθῇ νὰ τὴν ἐξαγοράσῃ, νὰ ἀναγκάσῃ τὴν Ἑταιρείαν νὰ ἀνανεώσῃ ὅλον τὸ τροχαῖον ὑλικόν, μὲ τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδύνατον σήμερον νὰ ἐξυπηρετηθῇ ὁ κόσμος ἐκεῖ. Πλὴν τούτου, δέον νὰ κανονίσῃ τὸ ζήτημα τῶν οἰκοπέδων αὐτῶν, ἅπαξ διὰ παντὸς καὶ νὰ τὰ ὑπαγάγῃ τὸ Κράτος ὑπὸ τὴν κυριαρχίαν του, διότι κυριαρχικὰ δικαιώματα ἔχει μόνον τὸ Κράτος ἐπ’ αὐτῶν καὶ ὄχι ἡ Ἑταιρεία, ἵνα οὕτω δυνηθῇ νὰ ἀναπνεύσῃ ὁ κόσμος, ὁ ὁποῖος ἔχει κτίσει ἐπ’ αὐτῶν τῶν οἰκοπέδων. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ λαὸς τῆς Θράκης, τοῦ ἀκραίου ἐκείνου σταθμοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ προμαχῶνος ἔχει ἀξιώσεις καὶ αὐτός, ἔχει προνόμια, θέλει καὶ αὐτὸς νὰ ζήσῃ καὶ θέλει ἐπὶ τέλους νὰ γίνῃ κύριος τοῦ σπιτιοῦ του καὶ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, ἀπὸ ὁπουδήποτε καὶ ἂν προέρχωνται, ὅτι δὲν δύναται ἐπ’ ἄπειρον καὶ εἰς βάρος τοῦ μοχθοῦντος καὶ θυσιασθέντος λαοῦ νὰ πλουτίζουν καὶ νὰ χρηματίζωνται. Ἐλπίζομεν ὅτι ἡ σεβαστὴ Κυβέρνησις, θὰ λάβῃ ὅλα τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, ὥστε νὰ ἀνακουφίσῃ τὸν κόσμον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος πραγματικῶς ἐπανεστάτησεν κατόπιν τῆς εἰδήσεως, ὅτι θὰ ἐπανέλθῃ ἡ λαομίσητος αὐτὴ Ἑταιρεία διὰ νὰ ἐπαναλάβῃ πάλιν τὰ ὅσα εἶχε προπολεμικῶς καὶ εἰς βάρος τῆς περιφερείας ἐκείνης, δημιουργήσει.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ λόγον ἔχει ὁ κ. Παπανικολάου.

§183Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Δὲν γνωρίζω, διὰ ποίους λόγους ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων προῆλθεν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὴν ληστρικὴν Ἑταιρίαν τῶν Γαλλο–Ἑλληνικῶν σιδηροδρόμων τὸ τμῆμα τῆς γραμμῆς, ἐξ 170 χιλιομέτρων, ἀπὸ Ἀλεξανδρουπόλεως μέχρι τῆς Βουλγαρικῆς κωμοπόλεως Σβίλεγκραντ. Δὲν γνωρίζω ἐπίσης διὰ ποίους λόγους ἡ παροῦσα Κυβέρνησις υἱοθέτησε τὴν ἄποψιν ταύτην τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως. Κύριοι. Τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι κεφαλαιῶδες, διότι ἔχει διττὴν σημασίαν. Ἔχει σημασίαν Ἐθνικήν, ἔχει καὶ σημασίαν οἰκονομικήν. Πρὶν ἢ ἐκθέσω τοὺς λόγους τοὺς Ἐθνικοὺς καὶ τοὺς οἰκονομικοὺς τοῦ ζητήματος τούτου, πρὸς πληρεστέραν κατανόησιν, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐκθέσω ἐν συντόμῳ τὴν ἱστορίαν τῆς Ἑταιρείας ταύτης. Κατὰ τὸ ἔτος 1869 ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία δυνάμει Αὐτοκρατορικοῦ φιρμανίου ἀνέθεσεν εἰς τὸν Βαρῶνον Χὶρς τὴν κατασκευὴν διαφόρων σιδηροδρομικῶν γραμμῶν ἐντὸς τοῦ Ὀθωμανικοῦ Κράτους, ὧν ἡ κατασκευὴ ἐγένετο δαπάναις τῆς Τουρκικῆς Αὐτοκρατορίας. Αἱ γραμμαὶ αὗται ἦσαν: «Κωνσταντινουπόλεως–Ἀδριανουπόλεως... ... (Ἀναγινώσκει).....». Αἱ μετοχαὶ ὅλου τοῦ σιδηροδρομικοῦ αὐτοῦ δικτύου, κατὰ πλειοψηφίαν, εἶχον περιέλθει εἰς ὅμιλον Τραπεζῶν τῆς Βιέννης, δηλ. εἰς μίαν Ἑταιρείαν, ἡ ὁποία εἶχεν Ὀθωμανικὴν Ἐθνικότητα, ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν ἦτο Αὐστριακή. Ἡ γραμμὴ Θεσσαλονίκης–Μοναστηρακίου ἀνῆκεν εἰς ἄλλην Ἑταιρείαν, ἡ ὁποία παρεχωρήθη κατόπιν εἰς τὴν Ἑταιρείαν Ἀνατολικῶν σιδηροδρόμων πρὸς ἐκμετάλλευσιν, τῇ συγκαταθέσει τῆς ἀναδόχου Ἑταιρείας, καὶ τῆς ὁποίας ἡ Ἑταιρεία τῶν Γαλλικῶν σιδηροδρόμων κατώρθωσε νὰ ἀποκτήσῃ βραδύτερον τὰς μετοχάς. Κατὰ τὸ ἔτος 1908 ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις ἐξηγόρασε τὸ ἐντὸς τοῦ ἐδάφους της τμῆμα τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς, μέχρι τοῦ Σβίλεγκραντ. Τὸ 1915 τὸ Βουλγαρικὸν Κράτος, σύμμαχον τότε τῶν Κεντρικῶν Αὐτοκρατοριῶν καὶ κατέχον τὴν Δυτικὴν Θράκην, ἐξηγόρασε τὴν γραμμὴν Δεδεαγὰτς–Σβίλεγκραντ καταβαλὸν εἰς Αὐστριακὴν ἑταιρείαν καὶ τὴν πρώτην δόσιν αὐτῆς. Μετὰ τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον καὶ τὴν ὑπογραφὴν τῶν ὅρων τῆς ἀνακωχῆς, ὁ Ἑλληνικὸς στρατός, συγκεντρωμένος εἰς τὴν Ἀν. Μακεδονίαν, κατὰ διαταγὴν τοῦ Συμμαχικοῦ Στρατηγείου, ἦτο ἕτοιμος νὰ προελάσῃ πρὸς κατάληψιν τῆς Δυτικῆς Θράκης. Δὲν γνωρίζω διὰ ποῖον λόγον τὴν τελευταίαν στιγμὴν παρημποδίσθη, νὰ προελάσῃ καὶ ἀντ’ αὐτοῦ προήλασεν ὁ Γαλλικὸς στρατός, ὁ ὁποῖος καταλαβὼν τὴν Δυτικὴν Θράκην καὶ τὴν γραμμὴν Δεδεαγὰτς–Σβίλεγκραντ, ἐξηνάγκασε τοὺς μετόχους νὰ παραδώσωσι ταύτην τὴν γραμμὴν εἰς τὴν Γαλλικὴν Ἑταιρείαν Ἀνατολ. Σιδηροδρόμων, διότι ὅπως εἶπα καὶ προηγουμένως, εἶχε μὲν ἐξαγορασθῆ ἡ γραμμὴ ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους, ἀλλ’ εἶχεν καταβληθῆ μόνον ἡ πρώτη δόσις, ἐξηνάγκασαν λοιπὸν τότε οἱ Γάλλοι τοὺς Αὐστριακοὺς μετόχους, οἱ ὁποῖοι οὐδεμίαν κυριότητα εἶχον ἐπὶ τῆς γραμμῆς αὐτῆς, διότι τὴν εἶχον πωλήσει εἰς τὸ Βουλγαρικὸν Κράτος, ἐξηνάγκασαν, λέγω, τοὺς Αὐστριακοὺς μετόχους νὰ πωλήσουν εἰς τὴν Γαλλικὴν Ἑταιρείαν ἀντὶ 16 ἑκατ. φράγκων τὴν γραμμὴν αὐτὴν Δεδεαγὰτς–Σβίλεγκραντ, ἤτοι ἀντὶ 8 περίπου ἑκατομμυρίων δραχμῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Τοῦτο ἐγένετο, ὡς εὐνόητον, παρὰ πᾶν δίκαιον καὶ παρὰ τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν ἀπέναντι τῆς Ἑλλάδος εἶχον οἱ Σύμμαχοι, ἡ ὁποία Ἑλλὰς συνέβαλεν, ὡς γνωστόν, κατὰ πολὺ τότε εἰς τὴν συμμαχικὴν νίκην, διὰ τῆς συμμετοχῆς τοῦ στρατοῦ τῆς εἰς τὸν πόλεμον. Μετὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς Θράκης ἐκ μέρους τῶν Γάλλων, περιῆλθεν ἡ Θράκη εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς δὲν ἦτο ἐχθρὰ τῶν συμμάχων, ἦτο σύμμαχος τῶν συμμάχων. Κατὰ συνέπειαν ἡ κατάληψις, ἡ προσωρινή, ἐκ μέρους τοῦ Γαλλικοῦ στρατοῦ τῆς Δυτικῆς Θράκης, δὲν παρεῖχεν, δὲν ἐδημιούργησεν δικαιώματα κατοχῆς ἢ προσαρτήσεως, ὡς τμήματος Γαλλικοῦ τῆς Θράκης εἰς τὴν Γαλλίαν. Κατὰ συνέπειαν, μετὰ τὴν ἐκκένωσιν καὶ τὴν κατάληψιν τῆς Θράκης ἐκ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ἔπρεπε αὐτομάτως καὶ ἡ γραμμὴ αὐτὴ νὰ περιέλθῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ὡς διάδοχον τοῦ Βουλγαρικοῦ Κράτους. Διότι τὸ Βουλγαρικὸν Κράτος, τὸ ὁποῖον ἡττηθέν, ἀπεχώρησεν ἐκεῖθεν καὶ τὸ ὁποῖον, ὡς προεῖπον, εἶχε καταβάλει τὴν πρώτην δόσιν τῆς ἐξαγορᾶς τῆς γραμμῆς αὐτῆς, εἶχε πλήρη κυριότητα ἐπὶ ταύτης. Ἀλλὰ καὶ μετὰ ταῦτα, τὰ ἔξοδα τῆς Ἑταιρείας αὐτῆς ἦσαν τοιαῦτα καὶ τοσαῦτα, ὥστε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καλύψῃ τὰς μεγάλας δαπάνας μὲ τὰς προσόδους, τὰς ὁποίας εἶχεν ἐκ τῶν ὑπερβολικῶν κομίστρων, τὰ ὁποῖα εἰσέπραττεν. Ἀντὶ δέ, ἡ τότε Κυβέρνησις νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὴν δύσκολον θέσιν εἰς ἣν εἶχε περιέλθει ἡ Ἑταιρεία ἐκείνη καὶ νὰ κατορθώσῃ νὰ ἐξαγοράσῃ τὴν γραμμήν, ἀντὶ τιμῆς ἐξαιρετικῶς εὐνοϊκῆς διὰ τὴν Ἑλλάδα, τοὐναντίον, δὲν γνωρίζω διὰ ποῖον λόγον, προῆλθεν εἰς συνεννοήσεις καὶ εἰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς ἑταιρείας ἐκείνης καὶ οὔτε λίγο, οὔτε πολύ, ἀνέλαβε νὰ καλύψῃ τὰ ἐλλείμματα τῆς ἑταιρείας ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ, μὲ μόνον ὄφελος τὸ ὁποῖον ἀπεκόμισεν τὴν μετονομασίαν, τὴν ἄνευ οὐσιαστικοῦ περιεχομένου μετονομασίαν τῆς ἑταιρείας τῆς Γαλλικῆς, λέγω, ἑταιρείας Ἀνατολικῶν Σιδηροδρόμων, εἰς Γαλλο–Ἑλληνικὴν ἑταιρείαν. Ἔτσι κύριοι, εἶχε τὸ πρᾶγμα μέχρι τοῦ 1941, ὅταν ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς καταληφθεῖσα ἀπὸ τρεῖς βαρβάρους κατακτητάς, κατελήφθη καὶ τὸ τμῆμα αὐτὸ τῆς χώρας ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους, περιελθούσης καὶ τῆς ἐν λόγῳ γραμμῆς εἰς αὐτούς. Ὅταν τὸ 1944 ἀπεχώρησαν ἐκεῖθεν τὰ ἐχθρικὰ στρατεύματα, ἡ τότε Κυβέρνησις ὑπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος κ. Παπανδρέου προέβη, δυνάμει τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον, εἶχεν— διότι ἡ Ἑλλὰς ἦτο διάδοχος τοῦ Βουλγαρικοῦ Κράτους— δυνάμει, λέγω, τοῦ δικαιώματος τοῦ ὑφισταμένου ἀπὸ τοῦ ἔτους 1920, προέβη εἰς τὴν κατάληψιν τῆς γραμμῆς αὐτῆς καὶ ἑνοποίησιν ταύτης μετὰ τῆς γραμμῆς τῶν Ἑλληνικῶν Κρατικῶν Σιδηροδρόμων. Καὶ ἐνῷ ὁ πληθυσμὸς τοῦ ἀκροτάτου αὐτοῦ τμήματος, δηλαδὴ ὁ πληθυσμὸς τοῦ Νομοῦ Ἕβρου ἀνέπνευσεν καὶ ᾐσθάνθη βαθεῖαν ἀνακούφισιν, διότι ἀπηλλάγη ἐκ τῆς ἀνιέρου ἐκμεταλλεύσεως μιᾶς λῃστρικῆς ξενικῆς ἑταιρείας, μὲ μεγάλην κατάπληξιν ἐπληροφορεῖτο εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν ὅτι ἡ γραμμὴ αὐτὴ ἀπεδίδετο ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ πάλιν εἰς τὴν ἀνεπιθύμητον καταστάσαν ἑταιρείαν τῶν Γαλλοελληνικῶν Σιδηροδρόμων.

§184Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μήπως ὑπῆρχε σοβαρὸς πρὸς τοῦτο λόγος;

§185Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Εἰς ἡμᾶς ἀπόκειται νὰ κρίνωμεν ἂν ὑπῆρχε σοβαρὸς λόγος πρὸς τοῦτο. Πάντως ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ παρακολουθήσῃ τὸ ζήτημα διότι ἔχομεν τὸ προηγούμενον ὅτι ἡ Ἑταιρία ἐζήτησε 4 ἑκατομμύρια δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι καὶ τῆς κατεβλήθησαν ἀπέναντι τῆς ἀποζημιώσεως τὴν ὁποίαν θὰ ἐλάμβανε μετὰ τὴν μέλλουσαν νὰ ἐπακολουθήσῃ συμφωνίαν τῆς ἐξαγορᾶς.

§186Χ. ΛΑΔΑΣ. Πότε τὰ ἐζήτησε; Μήπως ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Παπανδρέου; Δηλαδὴ διὰ τῆς καταβολῆς τῶν 4 ἑκατομμυρίων ἔγινε κάποια ἀποδοχὴ τῆς ἀξιώσεως τῆς Ἑταιρίας. Νὰ μὴ λέγωμεν, λοιπὸν ποία Κυβέρνησις τὰ ἔκαμε.

§187Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ἐγὼ ἀναφέρω τὰ γεγονότα, ὡς ἔλαβον χώραν.

§188Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Νὰ σᾶς δώσω ἐγὼ τὴν πληροφορίαν. Ἀπὸ τὸν φάκελλον καταδεικνύεται ὅτι ἐζητήθησαν 4 ἑκατομμύρια, ὡς προκαταβολὴ τῆς ἐξαγορᾶς, τῶν συμφωνιῶν αἱ ὁποῖαι θὰ ἐγένοντο διὰ τὴν ἐξαγορὰν καί, ὅτι μεταξὺ Ὑπουργείου Μεταφορῶν καὶ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, ἐγένετο ἀλληλογραφία καὶ μάχη διὰ νὰ δοθῇ διὰ λόγους τυπικούς. Ὅταν δὲ ἐπρόκειτο νὰ δοθοῦν, ἦτο ἀργά διότι, ἡ Ἑταιρία ἐπῆρε τὸν δρόμον τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Συνεπῶς, δὲν ἐδόθησαν. Ἐδόθη ἡ συγκατάθεσις νὰ δοθοῦν, ἀλλὰ δὲν ἐδόθησαν.

§189Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐζητήθησαν.

§190Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τί συνάγετε ἀπὸ τὴν προσφορὰν τῶν 4 ἑκατομμυρίων;

§191Χ. ΛΑΔΑΣ. Συνάγω ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἔδωσε τὸ ποσὸν αὐτό.

§192Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ἐν ἀρχῇ τῆς ἀγορεύσεώς μου εἶπον ὅτι ἡ γραμμὴ αὐτὴ ἔχει σημασίαν οἰκονομικὴν καὶ Ἐθνικήν. Ἡ οἰκονομικὴ αὐτῆς σημασία συνίσταται εἰς τὴν εὐθηνίαν τῶν ἐξόδων μεταφορᾶς καὶ εἰς τὴν ταχύτητα τῆς μεταφορᾶς τῶν ποικίλων καὶ πολλῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα παράγει τὸ εὐφορώτατον τοῦτο τμῆμα τῆς χώρας. Ἡ ἄνευ ταχύτητος, συνεχείας καὶ τάξεως μεταφορὰ τῶν προϊόντων τῆς περιφερείας αὐτῆς, ἀποτρέπει τὴν ἀγορὰν τῶν προϊόντων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὑπόκεινται εἰς φθορὰν ἀφ’ ἑνός, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου ἐμποδίζει καὶ τὴν ἀγορὰν καὶ τῶν ἄλλων προϊόντων διότι ταῦτα, ἐπιβαρυνόμενα μὲ ὑπερβολικὰ κόμιστρα τὰ ὁποῖα ἡ Ἑταιρία ζητεῖ, δὲν εὑρίσκουν ἀγορὰς καταναλώσεως. Ὡς δὲ εἶναι εὐνόητον, ἡ μὴ εὐχερὴς ἐξαγωγὴ τῶν προϊόντων ἐκ τῆς περιφερείας ἐκείνης, δὲν διεγείρει τὴν δραστηριότητα τῶν παραγωγῶν πρὸς μεγάλην παραγωγὴν καὶ πρὸς μεγάλην κατ’ ἔντασιν καλλιέργειαν, δὲν παρέχει τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸ ἐμπόριον νὰ γνωρίζῃ πληρέστερον τὴν προσφορὰν τῶν ἐμπορευμάτων εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ κατανάλωσις τῶν προϊόντων περιοριζομένη κατὰ μέγα μέρος ἐντὸς τῶν τόπων παραγωγῆς ὁδηγεῖ εἰς ἐξευτελισμὸν τῶν τιμῶν, ἐπὶ βλάβῃ τῶν συμφερόντων καὶ τῶν παραγωγῶν καὶ αὐτῆς τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς οἰκονομικῆς αὐτῆς πλευρᾶς τοῦ ζητήματος, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει ἔτι μεγαλειτέραν σημασίαν, εἶναι τὸ ἐθνικὸν ζήτημα. Ὁ σιδηρόδρομος αὐτὸς βαίνει παραλλήλως πρὸς τὰ Τουρκικὰ σύνορα, διέρχεται διὰ Τουρκικοῦ ἐδάφους καὶ ὁδηγεῖ πρὸς τὰ σύνορα τῆς Βουλγαρίας. Δὲν δύναται λοιπὸν καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, ἡ γραμμὴ αὐτή, ἡ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον βαίνουσα παραλλήλως καὶ ἐγγὺς τῶν συνόρων, νὰ ἀνήκῃ εἰς ξένην ἑταιρίαν, ἡ ὁποία μάλιστα χρησιμοποιεῖ, κατὰ τὸ πλεῖστον, προσωπικὸν ἀπὸ ἀλλοεθνεῖς. Εἶναι ἀνάγκη ἐπιβεβλημένη καὶ διὰ λόγους ἐθνικούς, ἡ γραμμὴ αὐτὴ νὰ μὴ ἀποδοθῇ εἰς τὴν ληστρικὴν ἑταιρίαν. Θὰ εἶναι ἔγκλημα ἐθνικόν, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἡ γραμμὴ αὐτὴ περιέλθῃ καὶ πάλιν εἰς τὴν ληστρικὴν αὐτὴν ἑταιρίαν, ἡ ὁποία οὐδὲν δικαίωμα ἐπ’ αὐτῆς ἔχει, διότι, ὡς προεῖπον, ἔχει ἐξαγορασθῆ ἀπὸ τὴν Βουλγαρίαν καὶ ἑπομένως δικαιώματι πολέμων, ἀνήκει εἰς ἡμᾶς. Ἀλλ’ ἂν ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην νὰ ἔλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις πρὸς ἐξαγορὰν τῆς γραμμῆς δὲν θὰ πρέπει νὰ ὀρρωδήσῃ νὰ πράξῃ τοῦτο, διότι, ὅπως ἐτόνισα, ἐθνικοὶ λόγοι σοβαροὶ ἐπιβάλλουν τὴν ἐξαγορὰν τῆς γραμμῆς αὐτῆς. Ἂν ὅμως καὶ τοῦτο δὲν καταστῇ ἐφικτόν, τότε δέον νὰ ληφθοῦν ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ πείσουν τὴν ληστρικὴν αὐτὴν ἑταιρίαν ὅτι δὲν εὑρίσκεται μέσα εἰς τὸ Χαμιτικὸν Κράτος, ἀλλ’ εὑρίσκεται εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὅτι δὲν θὰ δύναται τοῦ λοιποῦ ν’ ἀποτελῇ Κράτος ἐν Κράτει, ἀλλὰ θὰ ὑποστῇ καὶ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους καὶ θὰ ὑπόκειται εἰς τοὺς νόμους αὐτοῦ. Γρηγ. Χρυσοστόμου. Κύριοι Βουλευταί, δὲν πρόκειται ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, εἰμὴ ἐπ’ ὀλίγα μόνον λεπτά, δοθέντος ὅτι οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι ἀνέπτυξαν κατὰ τρόπον ἐμπεριστατωμένον καὶ ἐνδελεχῆ τὸ ὅλον ὑπὸ συζήτησιν θέμα τῶν γαλλικῶν σιδηροδρόμων τοῦ Ἕβρου. Τὸ θέμα τοῦτο ἀληθῶς δὲν εἶναι παντάπασιν ἐπουσιῶδες, διότι δὲν πρόκειται περὶ παρονυχίδος τινός, ὡς ἐθεωρήθη ἐν ἀρχῇ ἀπό τινα συνάδελφον, διακόψαντα τὸν ἀξιότιμον ἐπερωτήσαντα. Πρόκειται περὶ σοβαρωτάτου ζητήματος, διότι, ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, εἰς ποῖον σημεῖον τῆς Ἑλλάδος, εἴπατέ μοι, ὑπάρχει ἔμβολον κινούμενον—ὅπως εἶναι ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ—τὸ ὁποῖον νὰ ἔχῃ τὴν μὲν ἀπαρχήν του εἰς ξένον ἐχθρικὸν ἔδαφος, τὴν δὲ αἰχμὴν αὐτοῦ τὴν ἐπικίνδυνον, μέσα εἰς τὴν καρδίαν τῆς Ἑλλάδος; Συζητοῦμεν, κύριοι συνάδελφοι, περὶ ἀσφαλείας τῶν συνόρων μας καὶ περὶ διαρρυθμίσεώς των ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Βουλγαρίας καὶ ὅμως σᾶς λέγω, ὅτι ἂν τὸ ζήτημα τῆς γαλλικῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς δὲν λυθῇ ἅπαξ διὰ παντός, διὰ τῆς ἐθνικοποιήσεώς της, θὰ ἐξακολουθήσωμεν πάλιν νὰ ἔχωμεν τὴν ἐχθρικὴν αἰχμὴν ἐπικινδύνως δρῶσαν μέσα εἰς τὴν Χώραν μας. Δι’ ὅσους δὲν γνωρίζουν τὴν γραμμὴν αὐτήν, δι’ ὅσους δὲν ἔχουν ταξειδεύσει εἰς τὴν μεθόριον τοῦ Ἕβρου, ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν τοῦτο: Ὄτι ἡ σιδηροδρομικὴ αὕτη γραμμή, ἡ ὁποία ἀρχίζει ἀπὸ τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως, διήκει κατὰ μῆκος τῶν συνόρων, ἤτοι κατὰ μῆκος τοῦ ποταμοῦ Ἕβρου, τοῦ διαχωρίζοντος τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὴν Τουρκίαν καὶ φθάνει, διὰ μέσου Τουρκικοῦ ἐδάφους, εἰς Σβίλινγκραντ, ἐντὸς τῆς Βουλγαρίας. Κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον, ἐσημειώθησαν περιστατικὰ πραγματικῆς κατασκοπείας εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ τῆς γραμμῆς αὐτῆς, καὶ τὰ περιστατικὰ αὐτὰ ἦσαν λίαν σοβαρὰ μέχρι σημείου, ὥστε νὰ ἀσχοληθῇ καὶ τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον τοῦ στρατοῦ μας. Τοῦτο δὲ προέρχεται ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ ἐπάνδρωσις τῆς γραμμῆς αὐτῆς ἐκ μέρους, τῆς Γαλλικῆς Ἑταιρίας, ἡ ὁποία σήμερον ἀποτελεῖ οἱονεὶ κράτος ἐν κράτει, διότι ἔχει ἴδιον καταστατικόν, ἰδίους κανονισμοὺς καὶ εἶναι αὐτοτελὴς Ἑταιρία, μὴ δυναμένου, τοῦ Κράτους νὰ ἐπέμβῃ ὡς πρὸς τὴν πρόσληψιν, τὴν παῦσιν κλπ. τοῦ προσωπικοῦ, λέγω, ὅτι ἡ ἐπάνδρωσις ἐγένετο πάντοτε διὰ προσώπων, τινὰ τῶν ὁποίων—εὐτυχῶς ἐλάχιστα—ἦσαν ἐπικίνδυνα. Καὶ εὑρέθησαν πράγματι τοιοῦτοι ὑπάλληλοι ἀλλοεθνεῖς οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐνεργήσει κατασκοπείαν εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος. Δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον. Αὐτὰ μόνον ἀναφέρω διὰ νὰ ὑπογραμμίσω καὶ ἐπισημάνω τὸν κίνδυνον, τὸν ὁποῖον δημιουργεῖ τὸ ἐχθρικὸν αὐτὸ ἔμβολον, ὅπως τὸ ἐχαρακτήρισα, μέσα εἰς τὰ σύνορά μας, καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι συνδεδυασμένον μὲ τὴν ἀσφάλειαν τῶν συνόρων μας πρὸς τὴν Βουλγαρίαν. Δέον ὅθεν ἡ γραμμὴ αὕτη καὶ διὰ τοῦτον νὰ περιέλθῃ ὁπωσδήποτε εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν μας κυριότητα. Τὸ ἱστορικὸν τῆς ἑταιρείας αὐτῆς τὸ ἀνεσκόπησαν διὰ μακρῶν οἱ προλαλήσαντες ὥστε περιττεύει πᾶσα ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησις. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐγὼ νὰ εἴπω, εἶναι τοῦτο. Ὅτι, ἀληθῶς, τὰς συζητήσεις περὶ ἐπιστροφῆς τῆς γραμμῆς εἰς τὴν Γαλλικὴν ἑταιρείαν τὰς ἤρχισεν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων. Τοῦτο εἶναι ἀληθές. Πῶς τὰς ἤρχισεν ὅμως; Ἴσως νὰ μὴ τὸ γνωρίζῃ ἡ Βουλή. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπεκταθῶμεν περὶ τῶν λαβόντων χώραν κατὰ τὰς συζητήσεις ἐκείνας. Ἀρκεῖ νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων εὑρεθεῖσα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑπαναχωρήσῃ εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, δηλαδὴ τῆς ἀποξενώσεως τελείως τῆς Γαλλικῆς Ἑταιρείας ἀπὸ τῆς γραμμῆς αὐτῆς, ἐπιέσθη κατὰ τρόπον λίαν σοβαρόν, μέχρι σημείου ὥστε ἠπειλήθησαν καὶ ὡρισμένα ζητήματα σπουδαῖα, περὶ τῶν ὁποίων συζητοῦμεν, ἤτοι—ἂς μὴ τὸ ἀποκρύψωμεν—ἠπειλήθησαν αὐτὰ ταῦτα τὰ ἐθνικά μας δίκαια ἀπὸ τοὺς Γάλλους μετόχους. Συνεπείᾳ τούτου ἠναγκάσθη ἡ τότε Κυβέρνησις νὰ συντάξῃ τὸν νόμον περὶ ἐπιστροφῆς τῆς γραμμῆς εἰς τοὺς Γάλλους, ἡ δὲ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι ὑποχρεωμένη, διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους, νὰ ὑποχωρήσῃ καὶ αὕτη. Ἀλλ’ ἓν θέμα ὅμως ἀνακύπτει διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν. Ὅτι, ναὶ μὲν ὑφίσταται τὴν ἣν ὑπέστη καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις πίεσιν καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀσφαλῶς—καί, κατὰ τὴν γνώμην μας, δὲν δυνάμεθα ἄλλως πως νὰ πράξωμεν—πρέπει ὅμως τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ λάβωμεν διὰ τοῦ σχεδίου νόμου, τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλήν, νὰ εἶναι τόσον αὐστηρά, ὥστε ἡ Γαλλικὴ Ἑταιρία μέχρι τοῦ τέλους τῆς ἐκμεταλλεύσεως, τὸ ὁποῖον θέλει λάβει χώραν κατὰ τὸ 1957, νὰ ἐλέγχηται αὐστηρότατα κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ καταστῇ πᾶσα κατασκοπεία καὶ πᾶσα ἐχθρικὴ ἐνέργεια διὰ τῆς γραμμῆς ἐκείνης ἀβλαβὴς καὶ νὰ μὴ εὑρεθῶμεν, εἰς τυχὸν ἀπρόοπτον ἐξέλιξιν τοῦ μέλλοντος, πρὸ μιᾶς καταστάσεως Κράτους ἐν Κράτει, ὅπως εὑρέθημεν κατὰ τὸν προηγούμενον πόλεμον. (Χειροκροτήματα).

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης ἔχει τὸν λόγον.

§194Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, συμμετέχω εἰς τὴν συζήτησιν διὰ νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ τὴν φωνὴν τῆς Θράκης εἰς ὅσα ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων ἐλέχθησαν μέχρι τῆς παρούσης στιγμῆς. Τὰ τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν ὅλοι οἱ συνάδελφοι ἀπὸ τὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Θράκην, ἀποδεικνύουν, ὅτι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἀντικείμενον τῆς παρούσης ἐπερωτήσεως, ἔχει γενικώτερον χαρακτῆρα, χαρακτῆρα καθαρῶς ἐθνικὸν καὶ ὡς τοιοῦτος πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ὀφείλω, μάλιστα, νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν ἀνέμενα ἡ ἐπερώτησις νὰ περιορισθῇ μόνον πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν, ἀλλὰ τὴν ἀνέμενα νὰ ἀπευθυνθῇ, ἐκτὸς αὐτοῦ, καὶ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, κυρίως ὡς Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν,— διότι τὸ ζήτημα πράγματι, αὐτὸν τὸν χαρακτῆρα καὶ αὐτὴν τὴν χροιὰν παρουσιάζει. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν μὲ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν πραγματικῶς τὴν ἐθνικοποίησιν καὶ τοῦ τμήματος αὐτοῦ τοῦ σιδηροδρομικοῦ δικτύου. Ἐκ μέρους τῶν προλαλησάντων συναδέλφων οἱ λόγοι ἀνεπτύχθησαν τόσον σαφῶς, ὥστε περιττεύει καὶ ἡ προσθήκη ἄλλων ἐπιχειρημάτων. Λόγοι ἀσφαλείας, λόγοι οἰκονομικοί, λόγοι—ἂν θέλετε—καὶ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, ἐπιβάλλουν πράγματι νὰ λυθῇ πλέον τὸ ζήτημα αὐτό. Διότι, φρονῶ, ὅτι, ἂν ὄντως παραμείνῃ ἡ κατάστασις ὡς ἔχει, οἱ ἐνδιαφερόμενοι εἴτε ἐμμέσως, εἴτε ἀμέσως, δὲν ὑποβοηθοῦν τὴν οἰκονομικὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Δὲν θέλω ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ ἐπεκταθῶ, διότι, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἓν τμῆμα τοῦ σιδηροδρομικοῦ δικτύου δὲν κανονίζεται παρὰ κατὰ τρόπον αὐθαίρετον ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ κανονίσουν καὶ τὰ δρομολόγια καὶ τὰ τιμολόγιά των, τὸ γεγονὸς τοῦτο δὲν ὑποβοηθεῖ τὰς συναλλαγὰς τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Τουρκίας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον σήμερον ἐφ’ ὅσον χωλαίνει τὸ ζήτημα τῆς ἐπικοινωνίας διὰ θαλάσσης, αὔριον δὲ θὰ δημιουργήσῃ ἐμπόδια καὶ εἰς τὰς συναλλαγὰς μετ’ ἄλλων Βαλκανικῶν κρατῶν, τὰ ὁποῖα θὰ σπεύσουν νὰ ὑπογράψουν ἐμπορικὰς συμβάσεις μὲ τὴν Ἑλλάδα. Ἐκτὸς αὐτοῦ μελλοντικῶς τὸ ζήτημα τοῦ δικτύου αὐτοῦ θὰ εἶναι ἕνα ζήτημα πραγματικῆς ὑποστάσεώς μας ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς διότι εἶναι μία γραμμὴ ἡ ὁποία θὰ μᾶς ἑνώσῃ καὶ μέχρι τοῦ Δουνάβεως—καί, ἴσως, καὶ πέραν αὐτοῦ ἀκόμη—καὶ θὰ εἶναι μία παράλληλος γραμμή, ὑποβοηθοῦσα τὴν ἄλλην, ἡ ὁποία καταλήγει εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἑπομένως ἀπὸ ἀπόψεως καὶ τοπικῆς, ἀλλὰ καὶ γενικωτέρου ἐνδιαφέροντος, ὅπως ἐξαγγέλλουν καὶ οἱ κάτοικοι ὄχι μόνον τοῦ Νομοῦ Ἔβρου, ἀλλὰ ὁλοκλήρου τῆς Θράκης εἰς τὰ τηλεγραφήματά των, πρόκειται περὶ κατ’ ἐξοχὴν ἐθνικοῦ ζητήματος καὶ εἶναι δικαιολογημένη ἡ αἴτησις, ὅπως, ἀρωγὸς τῆς ὑπευθύνου Κυβερνήσεως ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία, ὑποδείξῃ πρὸς αὐτὴν τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὴν διόρθωσιν τῆς καταστάσεως αὐτῆς. Ποέπει, μάλιστα, νὰ ὁμολογήσω ὅτι τὸ ζήτημα μετὰ τὴν τροπήν, τὴν ὁποίαν λαμβάνουν τὰ πράγματα εἰς τὴν φίλην καὶ σύμμαχον χώραν, ὡς ἡ Γαλλία, νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα ἀρκούντως διευκολύνεται, διότι ἡ γραμμή, τὴν ὁποίαν θέλει ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Ἑλλάς, ἡ γραμμὴ τῆς ἐθνικοποιήσεως τῶν σιδηροδρόμων, ἀποτελεῖ πραγματικῶς μίαν γραμμήν, ἢ μᾶλλον, τὴν σπονδυλικὴν στήλην τοῦ σιδηροδρομικοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον αἱ Γαλλικαὶ Κυβερνήσεις θέλουν νὰ ἀκολουθήσουν προκειμένου περὶ τοῦ ἰδίου σιδηροδρομικοῦ δικτύου, διότι, ὄντως, κατανοοῦν πολὺ καλὰ ὅτι τὸ ζήτημα τῶν σιδηροδρόμων δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ ἐκμετάλλευσιν ἰδιωτικήν. Ὁσονδήποτε δὲ καὶ ἐὰν πράγματι τις εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀπολύτου φιλελευθέρας οἰκονομίας δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ εἴπῃ ὅτι κάθε ἐκμετάλλευσις προκειμένου περὶ τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας πρέπει νὰ εἶναι ὠφέλιμος εἰς τὸ Κράτος. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ βεβαιώσῃ τὸν συνάδελφόν του ἐπὶ τῶν Μεταφορῶν ὅτι εἶναι ἁπλοῦν τὸ ζήτημα ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ συνεπῶς νὰ τοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τὸ ρυθμίσῃ. Πρέπει νὰ σᾶς ὁμολογήσω, κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα ἀπὸ ἀπόψεως καὶ τοπικῆς καὶ γενικῆς ἔχει σοβαρὰν σημασίαν ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει πράγματι νὰ προσέξωμεν ἰδιαζόντως εἶναι τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἔθιξαν οἱ ἄλλοι συνάδελφοι τὸ ἔχον καὶ σημασίαν ἀπὸ ἀπόψεως δημοσίας ἀσφαλείας. Οἱ συνάδελφοί μας σᾶς ὡμίλησαν προκειμένου περὶ τῆς ἐπανδρώσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν σιδηροδρόμων. Δυστυχῶς ἀπὸ δεκαετίας ἔχομεν πεῖραν αὐτοῦ τοῦ προσωπικοῦ τὸ ὁποῖον κακῶς ἐξεπλήρωσε τὰ καθήκοντά του καὶ δυστυχῶς, νομίζω, ἐπιζημίως ἐξεπλήρωσε πάντοτε τὰ καθήκοντά του ἀπέναντι τῆς Ἑλλάδος. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἀντὶ τοῦ μάννα μᾶς ἐπότισαν κατ’ ἐπανάληψιν χολὴν καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, νομίζω, ὅτι χρειάζεται νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα, διὰ νὰ εἴμεθα καὶ ἥσυχοι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως δημοσίας τάξεως. Δὲν θέλω τίποτε ἄλλο νὰ προσθέσω εἰς ὅσα ἐλέχθησαν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἴπω ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι καθαρῶς ἐθνικὸν καὶ ὡς τοιοῦτον ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀντιμετωπίζει μὲ τὴν ἀπαιτουμένην προσοχήν, διότι τὸ ζήτημα εἶναι πάρα πολὺ λεπτὸν καὶ δὲν πρέπει νὰ διαφύγῃ τῆς προσοχῆς τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα).

§195Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπιφυλαχθῶ νὰ ἀκούσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν καὶ κατόπιν ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις, νὰ προσθέσω σχετικόν τι, ἐπειδὴ ὡς μέλος τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, εἶχον χειρισθῆ τὸ ζήτημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ ἐπερώτησις.

§196Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Θὰ εἴπω μόνον δύο λέξεις, διότι εἶμαι ὁ συντάκτης τῆς Συντακτικῆς Πράξεως 47, ἡ ὁποία ἐπεκύρωσε τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Ἑνώσεως. Τὸ θέμα, ὅταν ἦλθε τότε εἰς τὴν Κυβέρνησιν Βούλγαρη, ἦλθε μόνον μὲ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ἀγορὰ τοῦ δικτύου. Νομίζω, ὅτι μετὰ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μπακάλμπασης, πρέπει νὰ μὴ ὁμιλήσωμεν πλέον περὶ τῆς ἐθνικοποιήσεως ἁπλῶς, ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῶν προνομίων καὶ τοῦ χρόνου κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Ἑταιρεία ἔχει τὸ δικαίωμα ἀκόμη νὰ ἐκμεταλλεύηται τὴν γραμμήν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ θέσωμεν τὴν μόνην ὀρθὴν βάσιν τῆς ἐθνικοποιήσεως τοῦ τμήματος τῶν σιδηροδρόμων τοῦ εὑρισκομένου ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος. Συμφωνῶ μὲ τοὺς προλαλήσαντας διὰ νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται περαιτέρω συζήτησις διὰ τὴν ἀπόδοσιν τῆς γραμμῆς εἰς τὴν Γαλλικὴν Ἑταιρείαν, ἀλλὰ μόνον διὰ τὴν ἐθνικοποίησίν της. Βεβαίως ἀπὸ ἀπόψεως ἀποζημιώσεως, τὸ ζήτημα πρέπει νὰ συζητηθῇ, ἀλλ’ ἀπὸ ἀπόψεως κυριάρχου Κράτους ἐπιβάλλοντος τὴν ἐθνικοποίησιν, δὲν χωρεῖ συζήτησις.

§197Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω δύο λόγια. Ἐνθυμοῦμαι πολὺ καλὰ τὸ 1918 προκειμένου τὰ τμήματα τοῦ στρατοῦ μας νὰ περάσουν τὸν Στρυμῶνα ἡ Ἑταιρεία μᾶς παρέβαλεν δυσκολίας μεγάλας. Εἶναι ἐθνικὴ ἀνάγκη, ὅπως τὸ τμῆμα αὐτὸ τῆς γραμμῆς περιέλθῃ εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Κράτους, διότι ἐκτὸς τῶν ἄλλων ἐξυπηρετεῖ καὶ τὰς ἐθνικὰς ὁδούς, καὶ τὴν μεταφορὰν τῶν στρατευμάτων.

§198Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν). Ἐὰν ἐπρόκειτο, κύριοι βουλευταί, νὰ ὁμιλήσωμεν εἰς νομικὴν γλῶσσαν θὰ ἐλέγαμεν, ὅτι ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Μανουηλίδη δὲν νομιμοποιεῖται παθητικῶς ἐφόσον στρέφεται ἐναντίον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ἐξετέθη διὰ μακρῶν ἀπὸ μέρους τῶν προλαλησάντων ποία ἡ θέσις τῆς ἑταιρείας τῶν Γαλλοελληνικῶν Σιδηροδρόμων ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους παρέμεινε μόνον ἐκκρεμὲς ἢ δὲν διεσαφηνίσθη ἐπαρκῶς ἓν κυριώτατον σημεῖον διὰ τὴν ὅλην ὑπόθεσιν ὅτι τὰ δικαιώματα τῆς Γαλλοελληνικῆς ἑταιρείας περὶ τῆς ὁποίας γίνεται λόγος περιορίζονται μόνον ἐπὶ τοῦ τροχαίου ὑλικοῦ καθ’ ὅσον ἐπὶ τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς καὶ τῶν λοιπῶν ἐγκαταστάσεων καθὼς καὶ τῶν ἄλλων κτιρίων τὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους ἐπ’ αὐτῶν εἶναι ἀναμφισβήτητα. Ἡ ἑταιρεία ἔχει δικαίωμα ἐκμεταλλεύσεως ἐπὶ τῆς γραμμῆς τὸ ὁποῖον λήγει μετὰ 11 ἢ 12 ἔτη ἀπὸ σήμερον. Ἡ πρώτη Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἐσχηματίσθη μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ της νὰ διασφαλίσῃ τὰ βόρεια σύνορα τῆς Ἐπικρατείας διότι ἐξηκολούθει κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην ἀκόμη ὁ πόλεμος, ἔσπευσε νὰ ἐντάξῃ, λίαν ὀρθῶς, τοὺς Γαλλοελληνικοὺς Σιδηροδρόμους εἰς τὸ δίκτυον τῶν ΣΕΚ καὶ νὰ ἀναθέσῃ τὴν διοίκησιν, τὴν λειτουργίαν καὶ τὸν ἔλεγχον τοῦ δικτύου ἐκείνου ὑπὸ τὴν διοίκησιν καὶ τὸν ἔλεγχον τῶν ΣΕΚ. Οὕτως εἶχον τὰ πράγματα μέχρι πρὸ ὀλίγων μηνῶν ὅτε ἡ Γαλλοελληνικὴ Ἑταιρεία ἠξίωσε νὰ ἀνακτήσῃ πάντα τὰ δικαιώματα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τὰ ὁποῖα εἶχεν ἐκ τῆς συμβάσεως.

§199Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἡ πρώτη Κυβέρνησις τῆς ἀπελευθερώσεως ἔκαμε δήμευσιν καὶ συνεπῶς ἡ Ἑταιρεία δὲν ἐζήτησε νὰ ἀνακτήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἀλλὰ τὴν δήμευσιν ἐζήτησε νὰ ρυθμίσῃ.

§200Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν). Ἂν ἔχετε ὀλίγην ὑπομονήν, κ. συνάδελφε, θὰ ἀκούσετε ὅλα τὰ γεγονότα καὶ τὰς νομικὰς σχέσεις αἱ ὁποῖαι συνέδεσαν τὴν ἑταιρείαν μετὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, καθὼς καὶ τὰ αἰτήματα τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν αὕτη κατὰ διαφόρους ἐποχάς. Καθὼς ἀνέφερα προηγουμένως ἡ πρώτη Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν διὰ μιᾶς Σ. Π. της ἐπεκύρωσε πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπὸ 16–11–44 διὰ τῆς ὁποίας πράξεώς του τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀπεφάσιζε τὴν συγχώνευσιν εἰς τοὺς ΣΕΚ τοῦ δικτύου τῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρείας. «Συγχώνευσιν, ἀνέφερεν ἡ Σ. Π. δι’ αὐτὸ ἀναφέρω αὐτὸν τὸν ὅρον. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ ὅλη διοίκησις καὶ διαχείρισις τοῦ σιδηροδρομικοῦ ἐκείνου δικτύου περιῆλθεν εἰς τὴν διοίκησιν καὶ διαχείρισιν τοῦ Κράτους. Βραδύτερον ἢ μᾶλλον πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἠξιώθη καθὼς ἀνέφερα προηγουμένως, ἀπὸ μέρους τῆς Γαλλοελληνικῆς ἑταιρείας, ἡ κατάργησις τῆς Σ.Π. ἡ ὁποία εἶχεν ἀφαιρέσει τὰ δικαιώματα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τὰ ὁποῖα αὕτη εἶχεν. Ἡ δὲ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἡ ὁποία εἶχε διαπραγματευθῆ, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τὸ ζήτημα τοῦτο μετὰ τῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρείας καὶ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία προέβαλε τὶς ἀξιώσεις ἐκ μέρους τῶν Γάλλων μετόχων, προῆλθεν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ ἀποδώσῃ κατὰ ἕνα ὡρισμένον τρόπον τὴν διαχείρισιν καὶ ἐκμετάλλευσιν τοῦ δικτύου τούτου καὶ πάλιν εἰς τὴν Γαλλοελληνικὴν Ἑταιρείαν. Οὕτω ἐξεδόθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 116 Σ.Π. ἡ ὁποία ἐνῷ ἦτο ἕτοιμη πρὸς ὑπογραφήν, ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, δι’ ἀγνώστους λόγους ἀνεβλήθη ἡ ὑπογραφή της, ὑπεγράφη δὲ αὕτη ἀπὸ τὴν ἀκολουθήσασαν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Πουλίτσα τῆς ὁποίας μετεῖχον καὶ μέλη τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ὡς καὶ οἱ κ. κ. Παπανδρέου, Βενιζέλος καὶ Κανελλόπουλος.

§201Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ τυπική μου εὐθύνη ἐκ τῆς ὑπογραφῆς εἶναι πλήρης, οὐσιαστικῶς, παρέχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι καὶ τότε διεφώνησα συστήσας εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν καὶ σήμερον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξαντληθοῦν ὅλαι αἱ προσπάθειαι διότι πράγματι διεπίστωσα ὅτι ἐπεβάλλετο ἐθνικοποίησις. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὁ ὅρος εἶναι ἀπολύτως κυριολεκτικός: ἐθνικοποίησις.

§202Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν). Δὲν παραγνωρίζω ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ διεφωνήσατε. Ἐγὼ ἀναφέρω ἁπλῶς ὅτι προσυπεγράψατε τὴν πρᾶξιν.

§203Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σᾶς παρέχω τὴν πληροφορίαν διότι συμβαίνει νὰ μὴ μετείχατε τῆς Κυβερνήσεως τότε. Τυπικῶς δὲν ὑπάρχει θέμα. Ἐπὶ τῆς οὐσίας ἐπιλαμβάνομαι τῆς εὐκαιρίας νὰ τονίσω ὅ,τι ἐτόνισα καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ παρεῖχε τὸ κῦρος της διὰ νὰ τὸ ἐπικαλεσθῆτε πρὸς συνέχισιν τῆς προσπαθείας, διότι πράγματι ἐπιβάλλεται ἡ ἐθνικοποίησις.

§204Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν). Μὲ ὅτι ἀνέφερα προηγουμένως κ. Ἀρχηγὲ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, δὲν ἠθέλησα νὰ ἐλέγξω τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία προῆλθεν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ προσυπογράψῃ τὴν πρᾶξιν, διότι καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη εἶχε τὸν πατριωτισμὸν καὶ τὴν διορατικότητα διὰ νὰ ἐπιζητήσῃ νὰ κάμῃ ὅ,τι ἐξυπηρέτει τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν Γαλλοελληνικῶν σιδηροδρόμων. Φαίνεται ὅμως ὅτι λόγοι ἄλλοι ἀνώτεροι τῶν ἐνδεχομένων διαθέσεων τῶν ἐκπροσώπων τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης τὴν ὡδήγησαν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ ἐκδώσῃ τὴν Σ. Π. περὶ ἧς ὡμίλησα. Ἡ σημερινὴ πλέον Κυβέρνησις εὑρέθη πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς καὶ τῆς ἐκτελέσεως τῆς ἐκδοθείσης Σ. Π. 116. Διὰ τῶν διατάξεων αὐτῆς, καθορίζεται διὰ τοῦ ἄρθρου 2 ἰδίως ὅτι «δι’ εἰδικοῦ νόμου δημοσιευομένου ἐντὸς τριμήνου ἀπὸ τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς θέλουσι καθορισθῆ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα παρακολουθήσεως ὁλοκλήρου τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ δικτύου τῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρείας Σιδηροδρόμων καὶ τοῦ προσωπικοῦ αὐτῆς πρὸς προστασίαν τῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους κλπ.».

§205Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἐντὸς τριμήνου ἀπό πότε;

§206Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν). Ἀπὸ τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς. Συνεπῶς ἡ ὑποχρέωσις τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἀπολύτως καθωρισμένη, ὅπως ἐντὸς τριμήνου νὰ παρουσιάσῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως νόμον δι’ οὗ θὰ καθωρίζετο ὁ τρόπος τῆς ἀποδόσεως. Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὰ μέτρα ἀσφαλείας τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν ὥστε νὰ μὴ γίνωνται καταστρατηγήσεις ἐκ μέρους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ διαχειρίζωνται καὶ θὰ διευθύνουν τὸ δίκτυον τῶν σιδηροδρόμων τῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρείας. Εἶμαι εὐτυχὴς ἀναγγέλλων ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατηρτίσθη κατὰ τρόπον ἄρτιον, ὑπεβλήθη δὲ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἵνα καὶ αὐτὸ ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς ἐξετάσῃ τοῦτο ἐπαρκῶς. Ἐλπίζω δὲ ὅτι ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ θὰ τύχῃ τῆς πλήρους ἐγκρίσεως αὐτῆς.

§207Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὑπάρχουν ἀνειλημμέναι διεθνεῖς ὑποχρεώσεις; Αὐτὸ εἶναι τὸ οὐσιαστικόν, διότι τὰς Συντακτικὰς Πράξεις δύναται ἡ Βουλὴ νὰ τὰς τροποποιήσῃ.

§208Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν). Οὔτε ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις οὔτε οἱαδήποτε ἄλλη Κυβέρνησις Ἑλληνικὴ θὰ ἦτο ἀποφασισμένη, κύριοι βουλευταί, νὰ προέλθῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν ν’ ἀποδώσῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν εἰς τὴν ἑταιρείαν, ἡ ὁποία ἔχει δώσει τόσας ἀφορμὰς εἰς τὸ παρελθόν, ἂν δὲν ὑπάρχῃ εὔλογος αἰτία, ἡ ὁποία θὰ ὡδήγει τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἀπόδοσιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκ τῶν παρατηρήσεων τὰς ὁποίας ἔχω κάμει μέχρι σήμερον, νομίζω, ὅτι ἡ ὅλη πλοκὴ ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη τόσον ἀπὸ τὸ πρακτικὸν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τῆς πρώτης Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ ἐκ τῆς τὸ πρῶτον ἐκδοθείσης Συντακτικῆς Πράξεως ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως κ. Παπανδρέου ὅσον καὶ τῆς μεταγενεστέρας Συντακτικῆς Πράξεως, θὰ προκύψῃ ἕν ἀρκετὰ σοβαρὸν ἀγαθόν, διότι αἱ διατάξεις τοῦ νόμου τὰς ὁποίας θὰ ἔχω τὴν τιμὴν ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν νὰ εἰσηγηθῶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, εἶναι τοιαῦται, αἱ ὁποῖαι δὲν προϋπῆρχον ἄνευ τῶν μέτρων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν αἱ συνθῆκαι, τὰς ὁποίας προὐκάλεσαν αἱ δύο Συντακτικαὶ Πράξεις. Ἐκτὸς ὅμως τούτου τοῦ ἀγαθοῦ, τὸ ὁποῖον ἐνωρίτατα θὰ ἐκτιμήσῃ ἡ Βουλή, ὅταν θὰ λάβῃ ἀφορμὴν νὰ συζητήσῃ τὸ ἐνώπιον αὐτῆς ὑποβληθησόμενον νομοσχέδιον, δίδεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν μία ἄλλη ἀκόμη ἀφορμή, ἵνα ἐξετάσῃ βαθύτερον τοὺς στοχασμοὺς καὶ τὰς παρατηρήσεις ὅλων τῶν προλαλησάντων τὴν ἑσπέραν ταύτην, ὥστε νὰ ὁδηγηθῇ εἰς κατευθύνσεις ἱκανάς, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐξυπηρετήσουν τὸ ἐθνικὸν συμφέρον καὶ μόνον, καὶ ἐλπίζω ὅτι ἐκ παραλλήλου πρὸς τὰ νομοθετικὰ μέτρα, αἱ ἐνέργειαι τῆς Κυβερνήσεως θὰ διευκολυνθοῦν σοβαρῶς, ὥστε νὰ ἐπιτευχθῇ ἕνα ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἐλπίζω ὅτι θὰ τύχῃ τῆς γενικῆς ἐπιδοκιμασίας, ὅταν θὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο. Βεβαίως δὲν εἶμαι εἰς θέσιν τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ προβῶ εἰς ἀνακοινώσεις οἱασδήποτε ἄλλης μορφῆς, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀρκεσθῇ εἰς ὅσα ἠδυνήθην καὶ δύναμαι αὐτὴν τὴν ἑσπέραν νὰ ἀνακοινώσω καὶ νὰ κάμω μίαν πρόσθετον διαβεβαίωσιν ὅτι πᾶσα προσπάθεια θὰ καταβληθῇ, ὥστε νὰ μὴ ἀποτελῇ ἐπικίνδυνον διὰ τὴν Ἐθνικὴν ἀσφάλειαν κατάστασιν ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς ἐπιχειρήσεως ἀπὸ μέρους τῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρείας, ὥστε νὰ πληγώνηται ἐκ ταύτης τὸ Ἐθνικὸν αἴσθημα.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ρέντης ἔχει τὸν λόγον.

§210Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ θέμα τὸ ἐχειρίσθησαν περισσότεραι τῆς μιᾶς Κυβερνήσεις, πρὸ τῆς προηγουμένης, θὰ ἐπεθύμουν νὰ προσθέσω ὀλίγα τινά, ὑπὸ τύπον πληροφοριῶν: Καὶ ἄλλοτε ὑπῆρχον ξέναι ἑταιρεῖαι. Οἱ σιδηρόδρομοι τῆς Μακεδονίας ἀνῆκον πρότερον ἐπίσης εἰς ξένην ἑταιρείαν, ἀπηλλοτριώθησαν διὰ τῆς ὁδοῦ τῆς ἐξαγορᾶς καὶ περιῆλθον εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Συνέπεσε τὰς διαπραγματεύσεις νὰ τὰς ἀναλάβω ὁ ἴδιος τὸ 1925, ὄχι ὡς Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ἀλλ’ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, συνέπεσε δὲ νὰ εἴμεθα, νομίζω, συνάδελφοι, μετὰ τοῦ ἐπερωτῶντος κυρίου συναδέλφου. Τότε, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, ἐθεώρει ὅτι ἡ γραμμὴ Σβίλεγκραντ–Δεδεαγὰτς δὲν ἔπρεπε νὰ περιληφθῇ εἰς τὰς προσπαθείας ἐξαγορᾶς, μᾶς ἐλέχθη νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἐξαγορὰν τῶν ἄλλων σιδηροδρόμων. Πράγματι δέ, ἀνέθεσα εἰς τὸν τότε πρεσβευτὴν ἐν Λονδίνῳ κ. Καχλαμᾶνον, νὰ μεταβῇ εἰς Παρισίους καὶ νὰ ἀναλάβῃ τὰς διαπραγματεύσεις καὶ ἐφέραμεν αἴσιον ἀποτέλεσμα, εἰς τιμὴν κατὰ τὰ ⅔ μικροτέραν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐνόμιζον αἱ ἄλλαι Κυβερνήσεις, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ διατεθῇ διὰ τὴν ἐξαγοράν, ὑπὸ ὅρους συνεπῶς, ἄκρως εὐνοϊκούς. Δὲν γνωρίζω διατὶ τότε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἐθεώρει ἄνευ σημασίας τὸ τμῆμα τῆς γραμμῆς Σβίλεγκραντ–Δεδεαγάτς, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἐχρειάζετο νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ἐξαγοράν. Νομίζω, ὅτι ἡ μέθοδος τῆς ἐξαγορᾶς σιδηροδρομικῶν ἑταιρειῶν, τὰς ὁποίας ἐκμεταλλεύονται ξέναι ἑταιρεῖαι, ἴσως θὰ ἦτο ἡ ἐνδεδειγμένη, ἐφ’ ὅσον ἡ Ἑλλὰς εἶναι μικρὰ χώρα καὶ πολλάκις οἱ μέτοχοι ἑταιρειῶν ἀνήκουν εἰς μεγάλην δύναμιν. Πράγματι κατὰ τὴν πρώτην στιγμὴν τῆς ἀπελευθερώσεως ἡ Κυβέρνησις δικαίως ἀπέβλεψεν εἰς τὸ ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ διαχείρισις τῆς σιδηροδρομικῆς ἐκείνης γραμμῆς νὰ περιέλθῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, νομίζω ὅμως ὅτι εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἐφθάναμεν ἐὰν ἐγένετο ἐπίταξις τῆς ἑταιρείας ἢ ἐὰν ἐτίθετο ὑπὸ στρατιωτικὸν ἢ διοικητικὸν ἔλεγχον ἡ ἑταιρεία. Πλεῖστα ὅσα ποὺ ἠκούσαμεν ἀπόψε ὡς παράπονα διὰ τὸν τρόπον τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς γραμμῆς ἀποδεικνύουν ὅτι πρόκειται περὶ ἀνυπαρξίας κρατικοῦ ἐλέγχου, εἴτε διὰ τὰ κόμιστρα, εἴτε διὰ τὰ τιμολόγια, εἴτε διὰ τὸ προσωπικὸν τῆς ἑταιρείας. Φαίνεται ὅτι κρατικὸς ἔλεγχος δὲν ὑπῆρχεν, ὅτι ἀντιθέτως ὑπῆρχε πλήρης ἀσυδοσία εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει, διότι ἔπρεπεν ὁ ἔλεγχος νὰ εἶναι αὐστηρὸς ἐφ’ ὅσον τὰ ἔξοδα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς γραμμῆς ἐκείνης δὲν καλύπτονται ἀπὸ τὰς εἰσπράξεις καὶ ἀναγκάζεται τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ συμπληρώσῃ τὰ ἐλλείμματα. Συνεπῶς εἶχε διττῶς τὸ δικαίωμα τὸ Κράτος νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἑταιρείαν ὑπὸ αὐστηρὸν ἔλεγχον, διὰ τὰ τιμολόγια, διὰ τὰ κόμιστρα καὶ διὰ τὸ προσωπικόν. Ἡ ἀπόφασις τῆς πρώτης Κυβερνήσεως τῆς ἀπελευθερώσεως τοῦ νὰ ἀπαλλοτριώσῃ οὐσιαστικῶς τὴν σιδηροδρομικὴν αὐτὴν γραμμὴν ἀναμφιβόλως προσκρούει καὶ εἰς τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἀπαγορεύει ἀπαλλοτρίωσιν ἄνευ ἀποζημιώσεως. Διὰ τοῦτο συνέταξε Συντακτικὴν Πρᾶξιν, ἀλλὰ προκειμένου περὶ ξένης ἑταιρείας, ἀντιλαμβάνεσθε πόσον εἶναι δυσχερὴς ἡ θέσις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως νὰ ὑποστηρίξῃ παράβασιν συνταγματικῆς διατάξεως πρὸς ἐνσωμάτωσιν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς εἰς τοὺς κρατικοὺς σιδηροδρόμους, δηλαδὴ ἀπαλλοτρίωσιν ἄνευ προηγουμένης ἀποζημιώσεως. Οἱ μέτοχοι ἠρνήθησαν νὰ ἔλθουν εἰς διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν πρὸς καθορισμὸν τῆς ἀποζημιώσεως διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν, Νομίζω, ὅτι τοῦτο θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιδιωχθῇ, ἴσως ὑπὸ καλυτέρους ὅρους, ἐὰν δὲν ἐγένετο ἡ ἀπαλλοτρίωσις, διότι δὲν πρόκειται περὶ ἐπιχειρήσεως, ἡ ὁποία ἀφήνει κέρδη καὶ συνεπῶς μὲ κατάλληλον χειρισμὸν θὰ ἦτο εὔκολος ἡ ἐξαγορὰ καὶ τῆς γραμμῆς αὐτῆς, ὅπως ἐξηγοράσθησαν καὶ αἱ ἄλλαι γραμμαί, αἱ ὁποῖαι εἶχον πολὺ μεγαλυτέραν σημασίαν καὶ οἰκονομικὴν σπουδαιότητα. Δὲν ἀποδίδομεν συνεπῶς ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἰς τὸ ἐὰν ἡ γραμμὴ αὐτὴ ἀνήκῃ εἰς τὴν Ἑταιρείαν τὴν Γαλλικήν. Καὶ θὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ἐξαγοράν της εὐχερέστερον παρὰ ἂν τὴν ἔχωμεν ἀπαλλοτριώσει, χωρὶς νὰ τὸ παραδέχηται ἡ Ἑταιρεία προκαλοῦσα τὴν διαμαρτυρίαν τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ καὶ ἴσως, ὑπὸ καλυτέρους ὅρους, θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ διαπραγμάτευσις τῆς ἐξαγορᾶς τῆς γραμμῆς, ὅταν ἀκριβῶς ἀνήκῃ εἰς τὴν Ἑταιρείαν. Αἱ συζητήσεις περὶ ἄρσεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως, διεξήχθησαν ὄχι μὲ τὴν ἑταιρείαν, ἀλλὰ μὲ τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως. Ὑπεστήριξα ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἀναμφισβητήτως δικαίωμα νὰ ἐθνικοποιήσῃ τὰς σιδηροδρομικὰς γραμμὰς ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος’ τοῦτο εἶναι ὄχι μόνον πρόγραμμα ἑλληνικόν, ἀλλ’ εἶναι παγκόσμιον πρόγραμμα τοῦ νὰ κρατικοποιοῦνται τὰ μέσα καὶ αἱ γραμμαὶ μεταφορῶν. Σεῖς οἱ Γάλλοι, ἐτόνισα, ἐκάματε τὸ ἴδιον, συνεπῶς κατὰ βάσιν ἐπιμένομεν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐθνικοποιήσῃ τὰς σιδηροδρομικὰς γραμμὰς ἐπὶ τῇ βάσει γενικῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι ἐφαρμόζονται καὶ ἐν Ἑλλάδι καὶ εἰς τὰ ἄλλα κράτη. Ἀλλὰ θὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ἐθνικοποίησιν διὰ χωριστῶν διαπραγματεύσεων καὶ ἐν τῷ μεταξύ, ἐπειδὴ δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ εἴμεθα εἰς κάποιαν ὀξύτητα συζητήσεων, μὲ μίαν μεγάλην δύναμιν, μὲ τὴν ὁποίαν συνδεόμεθα ἐξαιρετικῶς καὶ πρὸς τὴν ὁποίαν ἔχομεν λόγους εὐγνωμοσύνης, θὰ εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ἄρωμεν τὴν συντακτικὴν πρᾶξιν, περὶ ἀπαλλοτριώσεως, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως, ὅτι ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ ἢ θὰ μείνῃ ὑπὸ ἐπίταξιν ἑλληνικήν, ἢ θὰ μείνῃ ὑπὸ ἔλεγχον ἑλληνικόν. Ἔμενε δὲ νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα, κατόπιν συνεννοήσεως τῆς ἑταιρείας μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Μεταφορῶν καὶ ἀπέκλινεν ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις νὰ τεθῇ ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἐδέχθη συνεπῶς, ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις, νὰ ὑπαχθῇ ἡ ἑταιρεία ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ οἱ ὅροι, προφανῶς, εἶναι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι διατυποῦνται ἤδη εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ παρουσιάσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν. Αὐτὴν τὴν διευκρίνησιν ἤθελα νὰ κάμω. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους θὰ λειτουργήσῃ εἰς τὸ μέλλον ἡ ἑταιρεία αὐτή, ἡμεῖς ἀσφαλῶς πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὸ νὰ ἐξαγοράσωμεν καὶ ἐθνικοποιήσωμεν καὶ τὴν γραμμὴν αὐτὴν ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τὴν ὁποίαν τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἔχει χαράξει καὶ διὰ τὰς ὑπολοίπους Ἑλληνικὰς σιδηρομικὰς γραμμάς.

§211Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἐν ἀναμονῇ τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη ὅτι θὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν καὶ μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν νὰ ὁμιλήσωμεν, ὅταν θὰ τεθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ νομοθέτημα τοῦτο, θὰ μᾶς ἐπιτραπῇ μία μικρὰ δευτερολογία, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τὴν σημασίαν τῆς ἀνασκευῆς μερικῶν πληροφοριῶν ἢ μᾶλλον τῆς συμπληρώσεως αὐτῶν, δοθεισῶν καὶ ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Μεταφορῶν καὶ ἀπὸ μέρους τοῦ ἄρτι κατελθόντος ἀπὸ τοῦ βήματος ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας. Ἐλέχθη, ὅτι ἡ ἑταιρεία περιορίζεται εἰς τὴν κυριότητα τοῦ τροχαίου ὑλικοῦ καὶ ὅτι δὲν δημιουργεῖ ἄλλας δυσχερείας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν κυριότητα τῶν οἰκοπέδων, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν εἰς ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι προερχόμεθα ἀπὸ τὸν Νομὸν Ἔβρου καὶ τὴν πόλιν τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως, ὅτι ἡ ἑταιρεία, κατὰ καιρούς, ἐδημιούργησε ζήτημα κυριότητος, σχεδὸν τοῦ ½ τῆς πόλεως τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως, ὅτι κατέφυγε καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ὅτι ἐγένοντο ἀγῶνες διὰ νὰ ἀποφύγωμεν αὐτὴν τὴν συγκυριότητα τῆς ἑταιρείας μέσα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος καὶ εἰς τὴν πόλιν τὴν Ἑλληνικήν, τὴν πόλιν τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀκόμη καὶ σήμερον ὑπάρχουν οἰκόπεδα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ ἑταιρεία ἔχει συμβόλαια μετὰ τῶν οἰκιστῶν, ὑπάρχουν δὲ καὶ ἀποθῆκαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι εἰς τὸ κεντρικώτερον μέρος ἐπὶ τοῦ λιμένος, εἰς τὰς ὁποίας μόλις τελευταίως τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος κατώρθωσε βιαίως νὰ ἐγκατασταθῇ, εἶναι δὲ βέβαιον, ὅτι ἡ ἑταιρεία διατηρεῖ ὅλας τὰς ἐπιφυλάξεις καὶ μετὰ τὴν ἐπάνοδόν της, θὰ ἐπανέλθῃ δριμυτέρα καὶ ἐπὶ τῆς κυριαρχίας τῶν οἰκοπέδων αὐτῶν καὶ τῶν ἀποθηκῶν. Ἐπειδὴ ἐλέχθη, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος θὰ φροντίσῃ νὰ ἀποφύγῃ τὸν κίνδυνον......

§212Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Καὶ ἂν ἀκόμη ὑποτεθῇ, ὅτι ἐπιμένομεν εἰς τὸ θέμα τῆς ἀπαλλοτριώσεως, θὰ εἴχομεν νὰ τὴν ἀποζημιώσωμεν. Αὐτὴ θὰ τὸ περάσῃ εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς ἐξαγορᾶς. Οὕτως ἢ ἄλλως, θὰ ζητήσῃ ἀποζημίωσιν.

§213Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἐλέχθη κατὰ τρόπον κατηγορηματικόν, ὅτι ἐκτὸς τοῦ τροχαίου ὑλικοῦ, δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίωσιν, ἀναφέρομαι εἰς τὸ πρόσφατον παρελθὸν διὰ νὰ σᾶς εἴπω πόσας ἀξιώσεις ἔχει ἡ Ἑταιρεία καὶ πῶς ἐτυραννήθημεν ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν αὐτήν, ἡ ὁποία εἶχε κυριαρχικὰ δικαιώματα ἐπὶ οἰκοπέδων, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς τὸ κέντρον καὶ τὴν παραλίαν τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως. Αὐτὰ εἶναι γεγονότα, τὰ ὁποῖα δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητηθοῦν. Ἐπίσης, ὑπὸ τύπον πληροφοριῶν, ἐλέχθη, τί ἐγένετο κατὰ τὸ 1925 μὲ ἄλλα δίκτυα. Ἐνθυμοῦμαι πολὺ καλά, ὅτι ἦτο ἐπιτυχεστάτη ἡ τότε διαχείρισις τοῦ ζητήματος, διότι ἠγοράσθησαν μάλιστα δίκτυα εἰς τιμὰς ἀρκετὰ συμφερούσας, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ἀπὸ τὸ 1925, ἕως τὸ 1946 ἐμεσολάβησαν πολλὰ γεγονότα καὶ κυρίως δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν τὸ βασικὸν γεγονός, ὅτι ἔχομεν τὸ παράδειγμα τῆς γείτονος Τουρκίας, ἡ ὁποία ἀπηλλοτρίωσεν ἢ ἐξηγόρασεν, ἢ ἐνεσωμάτωσεν. Ἕν εἶναι γεγονός, ὅτι ἐξεδίωξε τὴν ἑταιρείαν καὶ ἐγένετο κάτοχος τοῦ δικτύου, τὸ ὁποῖον διέρχεται διὰ τῶν ἰδικῶν της ἐδαφῶν. Συνεπῶς, εἴτε ἦτο ζήτημα χειρισμοῦ, εἴτε ζήτημα λέξεων, τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι ἡ πραγματικότης εἶναι ἐναντίον μας καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εὑρίσκω, ὅτι ἐπέρασε πολὺς καιρός, πολλὰ ἔτη, κατὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἐφροντίσαμεν, ἂν ὄχι νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς τὴν πρωτοβουλίαν, τοὐλάχιστον νὰ κάμωμεν, ὅ,τι ἔκαμαν οἱ ἄλλοι, νὰ τοὺς μιμηθῶμεν καὶ νὰ ἀπαλλαγῶμεν καὶ ἡμεῖς ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν, ὁπότε, οὔτε συζήτησις θὰ ἐγένετο διὰ τὴν ἑταιρείαν καὶ δὲν θὰ ὑπῆρχε καὶ ὁ κίνδυνος νὰ ὑπαχθῶμεν καὶ πάλιν ὑπὸ τὰ Κλαυδιανὰ δίκρανα τῆς περιφήμου αὐτῆς ἑταιρείας. Ἐγένετο πολὺς λόγος καὶ διὰ τὸν ἔλεγχον τὸν ὁποῖον θὰ ἀσκήσωμεν. Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι λεκτικῶς τὸ νομοσχέδιον θὰ εἶναι ἄρτιον καὶ θὰ προσθέσωμεν βέβαια καὶ ἡμεῖς τὴν πεῖράν μας καὶ θὰ κατοχυρώσωμεν τὰ δικαιώματά μας, ἀπὸ ἀπόψεως νομοσχεδίου, μὲ τὸν τελειότερον τρόπον. Ἡ ἐφαρμογὴ ὅμως τοῦ τοιούτου ἐλέγχου ἀπεδείχθη κατὰ τὸ παρελθὸν ὅτι πάντοτε ἦτο πλημμελής. Τὰ ὄργανα τῶν Κυβερνήσεων, αὐτοὶ οἱ λεγόμενοι Κυβερνητικοὶ ἀντιπρόσωποι, διεφθείροντο καὶ αὐτοὶ ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν καὶ κατωρθοῦτο οἱ ἰδικοί μας ἀντιπρόσωποι νὰ εἶναι σύμφωνοι μὲ τὴν ἑταιρείαν καὶ ὄχι μὲ τὸν διαμαρτυρόμενον πληθυσμόν, τὸν ὁποῖον ἐτάχθησαν νὰ προστατεύσουν κατὰ τῶν αὐθαιρεσιῶν τῆς ἑταιρείας. Αὐτὸ εἶναι ἓν γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἐζήσαμε καὶ συνεπῶς δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ μᾶς βεβαιώσῃ, ὅτι σήμερον θὰ εἶναι καλυτέρα ἡ κατάστασις, διότι ἔχομεν παραδείγματα κρατικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο ἐκεῖ πάνω καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι χειρότεροι ἀπὸ τοὺς κυβερνητικοὺς ἀντιπροσώπους, τοὺς ὁποίους θὰ ἐλέγξωμεν. Ἔχω συνεπῶς τὴν γνώμην, ὅτι ἡ ἑταιρεία θὰ ἐξακολουθήσῃ πάντοτε νὰ ἔχῃ μὲ τὸ μέρος της τοὺς κρατικοὺς ὑπαλλήλους ποὺ θὰ στείλωμεν πρὸς ἔλεγχον καὶ ὅτι ἡμεῖς θὰ μείνωμεν μὲ τὰς ὡραίας φράσεις τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν θὰ ἐφαρμόζηται. Ἕνας εἶναι ὁ τρόπος ἀπαλλαγῆς, ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς τὸ βεβαιώσω, ἀπὸ τὰ παθήματα καὶ τὴν πεῖραν τὴν ὁποίαν ἔχω, ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν αὐτήν, ὁ τρόπος τῆς δι’ εὐσχήμου τρόπου ἀποπομπῆς τῆς ἑταιρείας αὐτῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ριζικὴ θεραπεία. Ὁτιδήποτε ἄλλο καὶ ἄν συμβῇ, ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι θὰ ὁμιλήσωμεν καὶ πάλιν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, θὰ ἀρχίσουν καὶ πάλιν αἱ διαμαρτυρίαι. Δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ὅμως τὰς εὐθύνας τὰς ὁποίας ἔχουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπαναδώσουν τὴν γραμμὴν εἰς τὴν Γαλλο–Ἑλληνικὴν Ἑταιρείαν νὰ τὰς ἀποσείσουν. Ἡμεῖς δέ, θὰ ἔχωμεν ὅλον τὸ δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῶμεν ἐκ νέου καὶ νὰ τονίσωμεν ὅτι τοὺς προειδοποιήσαμεν, περὶ τῶν εὐθυνῶν αὐτῶν καὶ περὶ τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία θὰ δημιουργηθῇ κατὰ τὸν ἴδιον καὶ χειρότερον τρόπον εἰς τὸ μέλλον. Τὸ ἀπεύχομαι αὐτό, ἀλλὰ προβλέπω ὅτι αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ ἐξέλιξις τοῦ ζητήματος, διότι μὲ τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν γνωριζόμεθα ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ συνεπῶς δὲν νομίζομεν ὅτι κατόπιν αὐτῆς τῆς διαχειρίσεως τοῦ ζητήματος, κατόπιν δηλαδὴ τῆς ἐγκληματικῆς ἀμελείας, τὴν ὁποίαν ἐπεδείξαμεν ἐπὶ ἓν καὶ ἥμισυ ὁλόκληρον ἔτος, δὲν νομίζομεν ὅτι ἡ ἑταιρεία θὰ ἐπανέλθῃ μὲ καλυτέρας προθέσεις. Ἀπεναντίας, θὰ ἐπανέλθῃ αὐστηροτέρα, χειροτέρα, διὰ τῆς πιέσεως τῆς ἐξωτερικῆς, τὴν ὁποίαν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκήσῃ εἰς περίπτωσιν λήψεως νομοθετικῶν μέτρων ἐναντίον της καὶ θὰ εἶναι πάντοτε κυρία τοῦ οἴκου τοῦ δικοῦ μας καὶ θὰ δύναται νὰ μᾶς δημιουργῇ πάντοτε καὶ εἰς τὸ μέλλον πράγματα.

§214Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν). Κύριοι Βουλευταί, θὰ ἤθελα νὰ ἐπεξηγήσω ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μανουηλίδης. Πρῶτον, τὸ νομικὸν καθεστὼς τῆς Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρείας, εἶναι διατυπωμένον εἰς ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἀπὸ τὰ ὁποῖα, ἐξάγεται ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἔχει δικαίωμα κυριότητος ἐφ’ ὅλου τοῦ δικτύου τῶν ἀκινήτων καὶ τῶν ἐγκαταστάσεων. Πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος; Δεύτερον, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο σημεῖον τῆς ἀνησυχίας, τὴν ὁποίαν ἐκφράζει ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτής, ἐν σχέσει μὲ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἐποπτείαν τὴν ὁποίαν θ’ ἀσκήσωμεν μελλοντικῶς, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφέρω ἀπὸ τοῦδε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι διὰ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ τεθῇ προσεχῶς ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἐποπτείαν θὰ ἀσκῇ ἀνώτατος ἀξιωματικὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, ὁ ὁποῖος θὰ παρακολουθῇ μετὰ κουστωδίας ἄλλης ἀξιωματικῶν καὶ ἄλλων ὀργάνων χρησίμων τὴν ὅλην κίνησιν καὶ λειτουργίαν τῆς ἑταιρείας, μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης, καθ’ ἣν ἡ ἑταιρεία θὰ ἔχῃ πεισθῆ, ὅτι ἡ ἐκμετάλλευσις δὲν τῆς εἶναι ἀποδοτικὴ καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ μία συνεννόησις.

§215Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Μόνον ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν θὰ ἐξαρτηθῇ αὐτό; Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν σκέπτεται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξαγοράν;

§216Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν). Εἶναι μερικὰ πράγματα, κ. συνάδελφε, τὰ ὁποῖα θεωρῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐκτεθοῦν δημοσίᾳ. Εἶναι ζητήματα ποὺ ἀφοροῦν τὰς ἰδιαιτέρας σκέψεις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Μεταφορῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ἔκθεσίς των θὰ παρέβλαπτε τὴν ὅλην ὑπόθεσιν.

§217Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν τὸ νομίζω αὐτό.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐφ’ ὅσον συνέπεσαν αἱ ἀντιλήψεις μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως ἐπὶ τῆς διατυπώσεως τῶν ψηφισμάτων τῶν ἀφορώντων τὴν διαδικασίαν τῆς ψηφίσεως τῶν ψηφισμάτων, ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχηται νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Νομοθετικὴν ἐργασίαν, ἀναβαλλομένων τῶν ὑπολοίπων ἐπερωτήσεων, ἡ ἐπὶ τῶν ὁποίων συζήτησις νὰ συνεχισθῇ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§219Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἐγὼ εἶμαι ὁ ἑπόμενος ἐπερωτῶν καὶ ἐπειδὴ ἐπιθυμῶ καὶ ἐγὼ νὰ διευκολύνω τὴν κατάστασιν, δέχομαι νὰ διακοπῇ ἡ ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων συνέχεια τῆς συζητήσεως, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως, ὅπως τὴν Παρασκευὴν συζητηθῇ πρώτη ἡ ἐπερώτησις τοῦ σηροτροφικοῦ, διότι εἰσήλθομεν ἤδη, μὲ τὴν ἀναβολήν, εἰς τὴν συγκομιδὴν καὶ φοβοῦμαι μήπως θὰ εἶναι ἀργά.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§221Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριοι Βουλευταί, ἐκ τῆς γενομένης ἐνώπιον τῆς Βουλῆς συζητήσεως, προέκυψε σύμφωνος γνώμη, νομίζω, ἐπὶ τῆς διατυπώσεως τῶν δύο σχεδίων κανονιστικῶν ψηφισμάτων, τόσον διὰ τὰ ψηφίσματα, ὅσον καὶ διὰ τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. βουλευταί, νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰ διατυπωθέντα σχέδια πρὸς ψήφισιν. Τὸ πρῶτον ψήφισμα ἔχει ὡς ἑξῆς: «ἄρθρον 1ον: Ἡ Δʹ Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ.................. ..... (ἀναγινώσκει)........».

§222Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. «Ἐκτὸς ἐὰν εἰς τὰ ψηφίσματα προβλέπεται ἄλλος χρόνος ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος». Ἡ ἔναρξις ἰσχύος θὰ εἶναι ἡ ἡμέρα τῆς δημοσιεύσεως. Εἶναι δυνατὸν ὅμως ἡ Βουλὴ νὰ θέλῃ τὸ ψήφισμα νὰ ἰσχύσῃ μετὰ 10 ἡμέρας.

§223Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος, ὅτι ἠμπορεῖ ἑκάστοτε ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιφέρῃ αὐτὴν τὴν μεταβολήν.

§224Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον ψήφισμα.

§225Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὅταν λέγετε «Συντακτικοῦ περιεχομένου» δὲν ἔχετε βεβαίως τὴν ἔννοιαν, ὅτι ὅλαι αἱ διατάξεις τῶν ψηφισμάτων ἔχουν συντακτικὸν περιεχόμενον, ἀλλ’ ἐννοεῖτε περιεχόμενον, τὸ ὁποῖον θίγει Συνταγματικὰς διατάξεις. Τοῦτο διὰ τὰς μελλοντικὰς τροποποιήσεις τῶν ψηφισμάτων. Ἑπομένως, νοεῖται αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία, ὅταν δηλαδὴ λέγωμεν διατάξεις συντακτικοῦ περιεχομένου, ἐννοοῦμεν διατάξεις θιγούσας διατάξεις τοῦ Συντάγματος, χωρὶς νὰ ἔχῃ τοῦτο τὴν ἔννοιαν, ὅτι ὁλόκληρον τὸ ψήφισμα θὰ εἶναι συντακτικοῦ περιεχομένου, ἀλλὰ θὰ δύναται νὰ καταργῆται ἢ τροποποιῆται διὰ νόμου.

§226Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Βεβαίως, ἔτσι εἶναι.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δέχεται τὴν ἑρμηνείαν.

§228Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§229Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Νομίζω, ὅτι συντακτικοῦ περιεχομένου ἐνδέχεται νὰ ἀποβοῦν καὶ ψηφίσματα, εἰς τὰ ὁποῖα θέλομεν νὰ τοὺς δώσωμεν ἐπηυξημένην ἰσχύν, ἀνεξαρτήτως ἐὰν θίγουν Συνταγματικὰς ἢ ὄχι διατάξεις.

§230Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ψηφίσματος ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ὡς ἀκροτελευταία διάταξις ἔχει τεθῆ μία ὀρθωτάτη διάταξις διὰ πᾶν ζήτημα ἀφορῶν τὰς συζητήσεις καὶ ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς «......... ..... (ἀναγινώσκει)........». Αὐτὴ εἶναι διάταξις, ἡ ὁποία ἔχει ληφθῆ ἀπὸ τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς τοῦ 1911. Αὐτὴ ἡ διάταξις δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ ψήφισμα, συνεπῶς ἀφήνει ἕνα κενόν. Θὰ ἐπρόκειτο λοιπὸν τὸ ἑξῆς νὰ γίνῃ διὰ νὰ μὴ ἐπαναλαμβάνωμεν κάθε φορὰν τὴν διάταξιν αὐτήν, νὰ τεθῇ τὸ ἄρθρον 2ον πρὸ τοῦ ψηφίσματος.

§231Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ εἶχε τεθῆ εἰς τὸ ἀρχικὸν ψήφισμα τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§232Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Ὅπως εἶχε γίνει τὸ 1911 νὰ γίνῃ. «Ὁ ἰσχύων ἤδη Κανονισμὸς.............. ..... (ἀναγινώσκει)........».

§233Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Θὰ κρατήσωμεν, ἂς μοὶ ἐπιτραπῆ, τὴν διατύπωσιν, ἡ ὁποία ὑπάρχει κατόπιν τοῦ σχεδίου τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§234Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Δὲν εἶναι πλῆρες αὐτό. Σᾶς κάμνω μίαν παρατήρησιν, διὰ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ καὶ εἰς τὸ δεύτερον ψήφισμα. Ἔχω τὴν ἑξῆς ἐντύπωσιν. Ὅλα τὰ ψηφίσματα, τὰ ἀφορῶντα τὸν Κανονισμόν, θὰ λαμβάνουν μίαν σειρὰν καὶ ἕνα ἀριθμόν. Συνεπῶς πρέπει καὶ εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς νὰ δώσωμεν ἓν κῦρος καὶ νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι αὐτὸς ἰσχύει, πλὴν τῶν τροποποιήσεων, τὰς ὁποίας κάμνομεν σήμερον καὶ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπακολουθήσουν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἠμπορεῖτε νὰ διαγράψητε καὶ τὴν ἀκροτελευταίαν διάταξιν 6 ἀπὸ τὸ 2ον ψήφισμα. Ἀρκεῖ ὡς πρώτη διάταξις τῆς τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ νὰ εἶναι ἡ γενικὴ αὕτη διάταξις, ὅτι ἰσχύει ὁ Κανονισμός, πλὴν τῶν τροποποιήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπιφέρονται διὰ τοῦ παρόντος καὶ ὅλων τῶν ἄλλων τροποποιήσεων. Ἀπ’ ἐκεῖ καὶ πέρα ὅποια τροποποίησις γίνη, νὰ μὴ ἐπαναλαμβάνηται αὐτὴ ἡ διάταξις, ὅτι ἰσχύει ὁ Κανονισμός.

§235Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κάμνω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Ὅσα λέγει ὁ κ. συνάδελφος εἶναι ὀρθά, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν καταργεῖται ὁ Κανονισμός, εἶναι αὐτονόητον ὅτι ἔχουν καθαρῶς συμπληρωματικὸν χαρακτῆρα τὰ ὅσα θεσπίζομεν.

§236Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. συνάδελφος ἐλέχθη καὶ ἀπὸ τὸν κ. Μαλασπίναν, ἀλλ’ ἀπεκρούσθη ἀπὸ ὅλους τοὺς συνταγματολόγους καὶ ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ὑποστηρίζω.

§237Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὸ δεύτερον ψήφισμα ἔχει οὕτω: «....... ....... (ἀναγινώσκει).......».

§238Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ διασαφήσω, ὅτι τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος ψηφίζει τὸ ψήφισμα αὐτό, χωρὶς νὰ εἶναι ἱκανοποιημένον ἐκ τῆς διατυπώσεως. Διότι ἐφ’ ὅσον ἡ διάταξις τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ δὲν ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τῶν νομοθετικοῦ περιεχομένου ψηφισμάτων, δηλαδὴ ἄν, ἀντὶ νὰ ἐφαρμόζηται, ὅπως γίνεται σήμερον, τὸ ἄρθρον 49 ἐδ. 7 τοῦ Συντάγματος, ἐὰν δὲν θέσωμεν γενικὸν κανόνα ὅτι καὶ τὰ ἄλλα νομοθετήματα θὰ ψηφίζωνται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἡ παροῦσα Βουλὴ θὰ χρεωκοπήσῃ. Θεωροῦμεν ἐπίσης ἀπαραίτητον τὴν τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ νὰ τεθοῦν φραγμοὶ εἰς τὴν ἀπεραντολογίαν, ὁριζομένου ὡρισμένου ἀριθμοῦ ρητόρων ἐξ ἑκάστου κόμματος καὶ χρονικῆς διαρκείας ἑκάστης ἀγορεύσεως. Ἀπὸ τὰς ρητὰς αὐτὰς ἐπιφυλάξεις ψηφίζομεν τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ πρῶτον σχέδιον ψηφίσματος ὡς ἀνεγνώσθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§240ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ δεύτερον σχέδιον ψηφίσματος ὡς ἀνεγνώσθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§242ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα δεκτόν.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπορρίπτει καὶ ἄλλας τροπολογίας. Παρακαλῶ ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ ἡ Βουλὴ ἵνα κυρώσω ὑπ’ εὐθύνην μου τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§244ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης παρακαλῶ τοὺς κ.κ. Ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων ὅπως ἐντὸς τῆς πρωΐας τῆς αὔριον εὐαρεστηθῶσι νὰ γνωρίσωσιν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τοὺς κ.κ. συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι θὰ μετάσχουν τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς. Κατὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν θὰ περιληφθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀνασυγκροτήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ.

§246ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 6ην μ. μ. τῆς σήμερον. (Ὥρα 1.40′ π.μ.)