1934.01.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 102

ΣΑΒΒΑΤΟΝ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1934

Προεδρία Ἀντιπροέδρου κ. Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗ

(Ὥρα 2.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινοῖ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Τὸ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΝ ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 4560 ἐν περιπτώσει ἀποδημίας τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τινων αὐτοῦ». Ὁ κ. Π. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τῶν κειμένων διατάξεων περὶ συστάσεως Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου». Ἡ ἐπὶ τῆς ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τοῦ ἐν Ἄνω Σουδενοῖς κληροδοτήματος Αἰκατερίνης Δημητρίου». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ ὑποβάλλει πρότασιν νόμου: «Περὶ προστασίας τοῦ δυνάμει τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1929 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ὑποχρεωτικῆς προσλήψεως ἐφέδρων κλπ.» κυρωθέντος ὑπὸ τοῦ νόμου 4180, διορισθέντων ἐφέδρων Παλαιῶν Πολεμιστῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ καταθέτει ἀναφορὰν τῶν γεωργοκτηματιῶν Καλαμῶν, ζητούντων ἀπαλλαγὴν φορολογίας τοῦ οἴνου τοῦ καταναλισκομένου ὑπὸ τῶν κτηματιῶν, τῶν στερουμένων ἰδίων ἀμπέλων. Ὁ γ. ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου 5330 περὶ διατάξεων σχετικῶν πρὸς τὴν ἔκδοσιν καὶ κυκλοφορίαν τῶν ἐφημερίδων» καὶ 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 145 τοῦ νόμου 5493 περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ αὐξήσεως τῆς ἀποζημιώσεως βουλευτῶν καὶ γερουσιαστῶν ὡς καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἀναγνωρίσεως ὑπηρεσίας περὶ ἧς τὸ ἄρθ. 41 τοῦ νόμου 3714 περὶ ἀναγνωρίσεως ὡς συνταξίμου τῆς ὑπηρεσίας ὑπαλλήλων Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐξετάσεων ὀδοντοϊατρῶν, κεκτημένων διπλώματα ἀνεγνωρισμένων σχολῶν». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ ὀργανώσεως τῆς περιφερειακῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Κρατικῆς Ὑγιεινῆς καὶ Ἀντιλήψεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ ἵνα κυρώσω ὑπ’ εὐθύνην μου τὰ πρακτικὰ μέχρι τοῦ σημείου τούτου.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὰς 6 καὶ 30′ τῆς σήμερον.

(Ὥρα 3.30′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 6.30′ μ. μ.)

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. ΣΤΡΑΤΟΣ καὶ Ι. ΝΙΚΟΛΙ-ΤΣΑΣ καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου 1922 μέχρι τέλους τοῦ ἔτους 1924 ἀπολυθέντων δημοσίων ὑπαλλήλων». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. ΜΑΡΗΣ ὑποβάλλει πρότασιν νόμου: «Περὶ ἀτελείας εἰδῶν εἰσαγομένων ὑπὸ τῶν συνεταιρισμῶν ἢ ἑνώσεων συνεταιρισμῶν Κρήτης πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς».

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωροῦμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἀπαλλαγῆς ἐκ τῆς φορολογίας αὐτοκινήτων ἀνηκόντων εἰς ἐπαγγελματίας δημοσιογράφους». Ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης.

§10Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι εἶνε ἀντισυνταγματικὸν νὰ χορηγηθῇ ἀτέλεια εἰς μίαν ὡρισμένην τάξιν πολιτῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὡρισμένοι Ἕλληνες πολῖται νὰ ἀπαλλάσσωνται τῆς φορολογίας καὶ ἄλλοι, ἐπίσης Ἕλληνες πολῖται, νὰ μὴ ἀπαλλάσσωνται. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§11Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν πρόκειται οὔτε περὶ ἐξαιρέσεως, οὔτε περὶ ἄλλης τινὸς φορολογικῆς ἀνωμαλίας. Πρόκειται μόνον περὶ δημοσιογράφων, οἱ ὁποῖοι, λόγῳ τῶν ὑποχρεώσεών των, ταξειδεύουν πλειστάκις εἰς ἀπομεμακρισμένα μέρη. Εἶναι ἐπαγγελματίαι καὶ ἐξυπηρετοῦσιν οἱ ἄνθρωποι τὸ κοινὸν καὶ εἶναι ὀρθὸν καὶ συνταγματικὸν νὰ δοθῇ ἡ ἀτέλεια αὐτή.

§12Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ παροραθοῦν τότε ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐπαγγελματίαι, μηχανικοί, δικηγόροι, ἰατροὶ κλπ.

§13Γ. ΚΑΓΙΑΣ. Νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ πρόκλησιν ἐναντίον τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος τῆς σήμερον τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνέχεται τοιαύτας διακρίσεις. Δημοσιογράφοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἴδιον αὐτοκίνητον, σημαίνει ὅτι εἶναι πλούσιοι. Νομίζω ὅτι, ἄν πρόκειται νὰ ὑποστηριχθοῦν οἱ δημοσιογράφοι, πρέπει νὰ ὑποστηριχθοῦν οἱ πτωχοὶ δημοσιογράφοι καὶ ὄχι ἐκεῖνοι ποὺ ἔχουν αὐτοκίνητον. Μὲ τὴν ἐξέλιξιν ὅμως τῆς δημοσιογραφίας, ποὺ πολλαὶ ἐφημερίδες ἔχουν γίνει ὀργανισμοὶ πλουσιώτατοι, θὰ ἦτο πρόκλησις, ἐναντίον τοῦ Δημοκρατικοῦ καθεστῶτος νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ φορολογικὴ ἐξαίρεσις.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προεβλήθη ἡ ἀντίρρησις ὅτι ὑπάρχει συνταγματικὸν ἀπαράδεκτον. Ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω τοῦτο: ὅτι συνταγματικὸν ἀπαράδεκτον δὲν ὑπάρχει, καὶ ἄν ἡ Βουλὴ εὑρίσκει ὀρθὸν τὸ μέτρον, ἄς τὸ ψηφίσῃ, ἂν ὄχι, ἄς τὸ ἀπορρίψῃ δι’ ἄλλους λόγους.

§15Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι δύναται ἡ Βουλὴ.....

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ καθώρισα τὴν θέσιν μου ὡς πρὸς τὸ ἂν ὑπάρχει συνταγματικὸν ἀπαράδεκτον ἢ ὄχι, καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σταματήσω ἕως ἐδῶ. Εἶπον ὅτι δὲν ὑπάρχει συνταγματικὸν ἀπαράδεκτον. Τώρα, τί θέλει ἡ Βουλὴ νὰ κάμῃ, εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§17Α. ΜΕΛΑΣ. Νομίζω, κ. Βουλευταί, ὅτι τὸ μέτρον εἶναι ἀπολύτως δεδικαιολογημένον. Ἴσως νὰ μὴ γνωρίζουν οἱ κ. Συνάδελφοι ὅτι καὶ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη, ὄχι μόνον οἱ δημοσιογράφοι, ἀλλὰ καὶ οἱ ἰατροὶ ἔχουν τοιαύτην ἀτέλειαν. Φρονῶ δέ, ὅτι καὶ ἐδῶ θὰ ἔπρεπε νὰ προστεθοῦν ἐπὶ πλέον καὶ οἱ ἰατροὶ εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν.

§18Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί, παρακαλῶ νὰ γνωσθῇ τοῦτο, διὰ νὰ μὴ γίνεται θόρυβος δι’ ἕν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον οὐσιαστικῶς δὲν ἔχει μεγάλην σημασίαν. Ἦλθον δύο τρεῖς ἐκ τῶν δημοσιογράφων, ὑποθέτω μάλιστα ὅτι κάθηνται καὶ εἰς τὸ Ἀμαρούσιον οὗτοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἕν μικρὸν αὐτοκίνητον διὰ τὴν ἐργασίαν των, τὸ ὁποῖον μάλιστα ὁδηγοῦν μόνοι των, καὶ μὲ παρεκάλεσαν νὰ ἐξαιρεθοῦν τῆς φορολογίας. Εἶναι ἄνθρωποι οἵτινες ἐργάζονται καὶ μὲ τὸν κόπον των κερδίζουν τὸ ψωμί των. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ θελήσῃ νὰ ἀπορρίψῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§19Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι κεφαλαιοῦχοι, κ. Πρόεδρε. Πρόκειται περὶ πτωχῶν ἐπαγγελματιῶν.

§20Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τὴν ἐξαίρεσιν αὐτήν.

§21Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις τότε κανονικὴ καὶ νὰ ἀνέλθουν εἰς τὸ βῆμα οἱ ἀντιλέγοντες νὰ ἐκθέσουν τὰς ἀπόψεις των.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω ἀντιληφθῆ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει σαφῆ γνῶσιν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω.

§23Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφήσατε, κ. Πρό(Ὁμιλεῖ πρὸς τοὺς βουλευτὰς, χωρὶς νὰ ἀκούεται).

§24Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ δεχθῶμεν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω νὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Πρωτοπαπαδάκη, νὰ ἔρχεσθε εἰς τὸ βῆμα ὅταν θέλετε νὰ ὁμιλήσητε διὰ νὰ ἀκούεσθε.

§26Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἶναι ἄδικος ἀπέναντι τῶν ἄλλων ἐπαγγελματιῶν, ἰατρῶν, δικηγόρων, μηχανικῶν κλπ. τοιαύτη ἀτέλεια. Εἶναι μία ἐξαίρεσις, ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ γίνῃ.

§27Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον εἶχε ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν πρὸ ὀλίγων μηνῶν καὶ ἀπερρίφθη ἀπὸ τὴν Γερουσίαν. Δι’ αὐτὸ ἐπαναφέρεται τώρα.

§28ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν. Δεκτὸν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου. «Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 4560 περὶ ἀναπληρώσεως τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας ἐν περιπτώσει ἀποδημίας καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ νόμου τούτου».

§31Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρέπει νὰ μὴ ψηφισθῇ εἰς μίαν μόνην ἀνάγνωσιν. Νὰ γίνῃ εἰς δύο ἀναγνώσεις.

§32Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Πρόκειται περὶ νόμου ἑρμηνευτικοῦ. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὅτε ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας, μοὶ ἔφεραν ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας μίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία ἔλεγεν ὅτι ἕν Διάταγμα, ὑπογεγραμμένον ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἀνεπλήρου τότε τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας, ἦτο ἄκυρον, ἐπειδὴ δὲν ἔφερε τὰς ὑπογραφὰς ὅλων τῶν Ὑπουργῶν. Συνεννοήθην τότε μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐζήτησα νὰ ὑποβληθῇ εἷς ἑρμηνευτικὸς νόμος, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ εὑρισκόμεθα πρὸ κυκεῶνος.

§33Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὐδεμίαν σημασίαν εἶχεν αὐτό, διότι ταύτην τὴν ἑσπέραν πρόκειται νὰ λήξουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, καὶ ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν προφθάνει νὰ γίνῃ νόμος.

§34Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Προφθάνει.

§35Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἄλλωστε τώρα, αὐτὴν τὴν στιγμήν, πληροφοροῦμαι, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀναδρομικὴ ἑρμηνεία ἀφορᾷ ὑπαλλήλους, διότι διὰ τῶν πράξεων αὐτῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τῶν ἀκυρωθεισῶν ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον προέβη εἰς τὴν ἀπόλυσιν ὡρισμένων ὑπαλλήλων δυνάμει τοῦ νόμου. Θίγονται κατ’ ἀκολουθίαν τὰ συμφέροντα ὅλων τῶν ἀπολυομένων ὑπαλλήλων.

§36Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς, κ. Καφαντάρη,...

§37Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν εἶναι ὑπόθεσις μιᾶς μόνον ἀναγνώσεως. Εἶναι ὑπόθεσις θίγουσα συμφέροντα, ἀφοῦ εἶναι νομοσχέδιον μὲ ἀναδρομικὴν ἰσχύν. Προσβάλλει συμφέροντα ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν κατὰ τὴν γνώμην τῶν ἀδίκως, καὶ οἱ ὁποῖοι ἔτυχον δικαιώσεως ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Δὲν ἠμπορεῖ λοιπὸν νὰ ψηφισθῇ εἰς μίαν ἀνάγνωσιν.

§38Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφήσατέ με νὰ ὁμιλήσω, κ. Καφαντάρη, καὶ κατόπιν ἀνέρχεσθε ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ ὁμιλεῖτε. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ἐπαναλαμβάνω, ἐθεώρησεν ὅτι δὲν ἔχει κῦρος Διάταγμα ἢ νόμος, ὁ ὁποῖος φέρει, ἀντὶ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας, τὰς ὑπογραφὰς τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅπερ τὸν ἀναπληροῖ, ἐφόσον δὲν ὑπάρχουν ἐν αὐτῷ αἱ ὑπογραφαὶ ὅλων τῶν Ὑπουργῶν. Κατ’ ἐμὲ, ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου εἶναι ἐντελῶς, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως γενικωτέρων πολιτικῶν συμφερόντων, εἶνε, λέγω, ἐντελῶς ἐσφαλμένη, διότι ὁ νόμος καθορίζει πῶς ὑπογράφει τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἀλλ’ οἱ κ. Σύμβουλοι ἔκαμαν θεωρίαν ἰδικήν των καὶ ἐνόμισαν, δὲν γνωρίζω διὰ τίνας λόγους, ὅτι ἔπρεπε νὰ θέσουν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν τοὺς νόμους καὶ τὰ Διατάγματα ὅλων τῶν Κυβερνήσεων, αἵτινες ἀνεπλήρωσαν ἑκάστοτε τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας. Τὰ Διατάγματα τῆς παρούσης Κυβερνήσεως εἶναι τὰ ὀλιγώτερα ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ, διότι εἰς μίαν καὶ μόνην περίστασιν, μικρᾶς διαρκείας, ἔτυχε νὰ ἀναπληρώσωμεν τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας. Ἐθεώρησα λοιπὸν συμφέρον νὰ κάμω ἕνα νόμον ἑρμηνευτικόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα νὰ μὴ ἀμφισβητῆται τὸ κῦρος τῶν νόμων καὶ τῶν Διαταγμάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν κατὰ διαφόρους ἐποχάς, ὑπὸ πᾶν διαφόρων Κυβερνήσεων, καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ἐδημιούργουν ἀναμφισβητήτως μίαν ἀνωμαλίαν ἐν περιπτώσει καθ’ ἥν ἤθελε κατισχύσει ἡ γνώμη τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Καὶ τώρα ἔρχονται καὶ μοῦ λέγουν: Ἄ! Αὐτὸ δὲν δύναται νὰ γίνῃ! Εἶναι λοιπὸν προτιμότερον, Κύριοι, νὰ διατηρηθῇ μία κατάστασις τόσον ἀμφίβολος, καὶ καθεὶς νὰ μᾶς λέγῃ αὔριον, ψάξατε τὴν ἐφημερίδα, διὰ νὰ ἴδητε ποῖοι εἶναι οἱ Ὑπουργοὶ ποὺ ὑπέγραψαν καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ κώλυμα ἢ ὄχι; Εἶναι δυνατὸν ποτὲ πολιτικὸς ἀνὴρ νὰ ὑποστηρίξῃ μίαν τοιαύτην γνώμην, ἐνῷ θὰ ὤφειλε νὰ ἔλεγεν ὅτι πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ ἀμφιβολία; Δύναται ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ φθάσῃ εἰς οἱονδήποτε ὀξὺ σημεῖον, ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ κάθε συμφέρον ἵνα ὑποστηρίξῃ ἐνδεχομένας μεταβολὰς πέντε ἢ ἕξ ἢ δέκα ὑπαλλήλων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπέλθουν κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἀναπληρώσεως, ὥστε νὰ εἴπῃ ὅτι διὰ νὰ ὑπερασπίσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, ἐρχόμεθα ἐδῶ διὰ νὰ ἀντιταχθῶμεν κατὰ ἑνὸς γενικοῦ συμφέροντος; Καὶ τί νομίζουν οἱ Κύριοι ὅτι θὰ κάμουν διὰ τοῦ πράγματος αὐτοῦ; Ἐὰν τυχὸν ἤθελε θεωρηθῇ ὅτι μία ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας πταίει, θὰ ἐκδώσωμεν ἕν Διάταγμα, θὰ ὑποβάλωμεν δὲ καὶ ἕν νομοσχέδιον καὶ θὰ εἴπωμεν ὅτι «ἀπὸ τότε θεωροῦνται καλῶς ἔχουσαι αἱ πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Δὲν ἔχουν λοιπὸν νὰ ὠφεληθοῦν τίποτε οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι, θὰ ἐπέλθῃ δὲ μόνον μία ἀνωμαλία καὶ εἰς τὸν στρατόν, καὶ θὰ ἐγεννῶντο διάφορα ζητήματα, ἐὰν τὰ ἐπαναφέρωμεν, διότι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δὲν ἐσκέφθη ποῖον ἀποτέλεσμα θὰ εἶχεν ἡ ἀπόφασίς του, ἡ ὁποία ἄλλωστε οὐδαμοῦ στηρίζεται. Δύναμαι δὲ νὰ εἴπω ὅτι εἶνε μία ἀπόφασις ἡ ὁποία κλονίζει τὸ κῦρος τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, διότι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δὲν ἔχει φαίνεται ὑπ’ ὄψει του τὴν ἄποψιν, ὅτι σκοπός του εἶναι νὰ προστατεύσῃ ὄχι τὸ στενὸν γράμμα τοῦ νόμου, ἀλλὰ νὰ προστατεύσῃ καὶ τὸ πολιτικὸν συμφέρον. Κύριοι Βουλευταί, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἀκούσητε καμμίαν ἀντίρρησιν καὶ νὰ ἐγκρίνητε τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον διασφαλίζει πλήρως τὰ συμφέροντα πάντων καὶ αἴρει κάθε ἀνωμαλίαν, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ γεννηθῇ εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ λαοῦ περὶ τοῦ κύρους τῶν Διαταγμάτων αὐτῶν. Σᾶς προσθέτω δὲ ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ἐπωφεληθῇ ἐκ τῆς ἀντιθέτου ἐκδοχῆς, διότι ἡ Κυβέρνησις, ὅσα νομοθετήματα ἤ Διατάγματα ἐξέδωκεν, ἀναπληροῦσα τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας, θὰ τὰ ἐκδώσῃ αὔριον διὰ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας, καὶ θὰ φθάσῃ ἀκόμη εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε δι’ εἰδικοῦ νόμου νὰ καταργήσῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ἀνοήτους ἀποφάσεις.

§39ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμβαίνει τὸ ἑξῆς: Ὅταν ἓν νομοσχέδιον πρόκειται νὰ ψηφισθῇ εἰς μόνην συζήτησιν καὶ εἴκοσι βουλευταὶ προβάλουν ἀντίρρησιν δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ τοῦτο εἰς μόνην συζήτησιν. Μοῦ ὑπέβαλον δὲ τοιαύτην πρότασιν εἴκοσι βουλευταί.

§41ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ κάμω, κ. Πρόεδρε, ἐγὼ τὴν εἰσήγησιν, καὶ ὑποθέτω ὅτι θὰ συμφωνήσωμεν ὅλοι.

§42Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ποῖος σᾶς ἐμποδίζει;

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Υἱοθετεῖτε καὶ σεῖς, κ. Καφαντάρη, τὴν πρότασιν;

§44Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἔχει κανένα λόγον ἡ ἰδική μου υἱοθέτησις. Ἀρκεῖ ὅτι τὸ ζητοῦν εἴκοσι βουλευταί.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δι’ ἐμὲ ἔχει σημασίαν, διότι τὴν πρότασιν τὴν ὑπογράφουν καὶ βουλευταὶ οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἐδῶ.

§46Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Καὶ ἀπόντες ἐὰν εἶναι, δὲν ἀκυροῦται ἡ πρότασις.

§47ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ Σύνταγμα, κ. Βουλευταί, λέγει τὰ ἑξῆς ἐν ἄρθρῳ 68ῳ. «Τὰ τῆς ἀποδημίας τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας καὶ ἀναπληρώσεως αὐτοῦ κανονίζονται διὰ νόμου». Τῷ 1930 ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, εἰσηγουμένη τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου, 4560, πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος, λέγει τὰ ἑξῆς. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὲ ἀκούσῃ ἀναγιγνώσκοντα τὸ ἄρθρον 3, διὰ νὰ συζητήσωμεν, ἂν γνωρίζωμεν τὴν ἑλληνικὴν γλῶσσαν ἢ ὄχι. (ἀναγιγνώσκει). «Ἄρθρον 3ον. Αἱ πράξεις τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας κλπ.». Ἐρωτῶ, καὶ σᾶς, καὶ πάντα μὴ εἰδότα τὴν νομικὴν ἐπιστήμην, ὅταν συνέρχεται τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διὰ νὰ ἀσκήσῃ τὰ καθήκοντα τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας, διὰ νὰ προσυπογράψῃ ἓν Προεδρικὸν Διάταγμα, καὶ ὅταν ὁ νόμος λέγει ὅτι τὴν ἀπαρτίαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀποτελεῖ ὁ Πρόεδρος, ἢ κωλυομένου τοῦ Προέδρου, ὁ Ἀντιπρόεδρος καὶ ἡ σύμπραξις ἑπτὰ τοὐλάχιστον Ὑπουργῶν, ἢ Ὑφυπουργῶν, τί θὰ εἴπῃ αὐτό; Ὅταν ἔχομεν ἑπτὰ Ὑπουργοὺς ἢ Ὑφυπουργοὺς καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ Συμβουλίου, ἢ αὐτοῦ κωλυομένου, τὸν Ἀντιπρόεδρον, ὑπάρχει ἀπαρτία τοῦ Συμβουλίου διὰ νὰ ἀποφασίσῃ ἂν θὰ θέσῃ ὑπογραφὴν εἰς Προεδρικὸν Διάταγμα, ἐν ὀνόματι τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας ἤ ὄχι; Ὑπάρχει τι τὸ σαφέστερον τούτου; Ἐκάλεσα καὶ δύο ἐκ τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, τὰ ὁποῖα δὲν διεφώνησαν καὶ μοῦ εἶπον ὅτι «ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον». Ἐκάλεσα καὶ τὸν Νομικὸν Σύμβουλον τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξε τὴν ἀπόφασιν, καὶ τοῦ λέγω: Κύριε Σύμβουλε, δώσατέ μοι τὰς προτάσεις, διὰ γὰ ἴδω πῶς ὑπεστηρίξατε τὴν ἀπόφασιν. Καὶ μοῦ λέγει: Δὲν εἶχε διαβασθῆ τὸ ἥμισυ ἄρθρον ὅτε ἐγίνετο ἡ εἰσήγησις, ὅταν δὲ ἀνέγνωσα καὶ τὸ ἄλλο ἥμισυ, τὸ παρακάτω, ἡ εἰσήγησις εἶχε γίνει καὶ δὲν ἠδυνάμην νὰ ὑπαναχωρήσω.

§48Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μεταξὺ εἰσηγήσεως καὶ ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως μεσολαβεῖ ἡ διάσκεψις. Συνεπῶς δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό, ὅτι εἶχε γίνει ἡ εἰσήγησις καὶ δὲν ἠδύνατο τὸ Συμβούλιον μετὰ ταῦτα νὰ ὑπαναχωρήσῃ, διότι ἡ ἀπόφασις ἐκδίδεται μετὰ δέκα ἡμέρας.

§49ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅταν ὁ νόμος λέγει ὅτι τὴν ἀπαρτίαν τοῦ Συμβουλίου ἀποτελοῦν ὁ Πρόεδρος ἢ ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἑπτὰ τοὐλάχιστον Ὑπουργοὶ ἢ Ὑφυπουργοί, σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν διὰ νὰ θέσωμεν ὑπογραφὴν ἀντὶ τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας, νὰ προσκαλέσωμεν νὰ ἔλθουν ἐδῶ ὁ Γενικὸς Διοικητὴς Κρήτης, ὁ Γενικὸς Διοικητὴς Θράκης, ὁ Γενικὸς Διοικητὴς Μακεδονίας καὶ ὁ Γενικὸς Διοικητὴς Ἠπείρου; Διότι ὅλοι ἔχουν βαθμὸν Ὑπουργοῦ. Τὸ λέγει που αὐτὸ ὁ νόμος;

§50Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κωλύονται νομίμως αὐτοί.

§51ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν τὸ λέγει αὐτὸ τὸ Σύνταγμα.

§52Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ λέγει ὁ νόμος, καὶ ἐδῶ εἶναι ἡ διαφορά.

§53ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅταν ὁ εἷς Ὑπουργὸς εἶναι ἀσθενής, ὁ ἄλλος εὑρίσκεται ἐν Θεσ)νίκῃ νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ σταματᾷ ἡ κρατικὴ μηχανή, διότι δὲν συνέρχονται οἱ Ὑπουργοὶ νὰ θέσουν τὴν ὑπογραφήν των εἰς ἓν Διάταγμα; Ἀναγιγνώσκων τὸ ἄρθρον 3ον, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ κάμω τὸν ἑρμηνευτικὸν νόμον, ἀντελήφθην μίαν οὐσιώδη παράλειψιν τοῦ διατυπωτοῦ τοῦ νόμου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος μάλιστα φέρει τὰς ὑπογραφὰς ὁλοκλήρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τοῦ κ. Βενιζέλου. (ἀναγινώσκει). Τὴν ἔκδοσιν καὶ δημοσίευσιν τοῦ νόμου τὴν ἐλησμόνησαν, καὶ σήμερον ὅλοι οἱ νόμοι τοὺς ὁποίους ἐξέδωκεν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας, εἶναι ἄκυροι, διότι δὲν ὑπάρχει κανεὶς νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ κανονίζῃ τὸν τρόπον τῆς ἐκδόσεως καὶ δημοσιεύσεως τῶν νόμων ἐν ὀνόματι τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας. Διότι, τὸ ἄρθρον 3ον, ὁμιλεῖ διὰ τὰς πράξεις δι’ ἃς ἀπαιτεῖται Προεδρικὸν Διάταγμα, ὅλαι δὲ αἱ ἄλλαι πράξεις τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων, δηλαδὴ οἱ νόμοι, δὲν ἀναφέρονται ποσῶς. Δὲν ἔχομεν λοιπὸν ἀπὸ τότε ποὺ ἐψηφίσθη τὸ Σύνταγμα τοῦ 1927, δὲν ἔχομεν νόμον, ὅστις κατ’ ἐπιταγὴν τοῦ ἄρθρου 68, νὰ μᾶς λέγῃ κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἐκδίδωνται οἱ νόμοι οἱ ψηφιζόμενοι ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας. Καὶ ὅλοι οἱ νόμοι οἱ ἐκδοθέντες οὕτω μέχρι σήμερον, θὰ εὑρεθοῦν ὅτι εἶναι ἄκυροι. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ἀπουσιάσῃ, τί θὰ γίνῃ; Ἔχομεν νόμους ἔχομεν Διατάγματα, θὰ τὰ ἀφήσωμεν ἐκκρεμῆ; Διὰ τοῦτο διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλομεν, καθορίζομεν τὸ ζήτημα δι’ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας. Τὸ ἄρθρον 2 λέγει τὰ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει). Διότι ἄλλως διατρέχομεν τὸν κίνδυνον, κ. Βουλευταί, νὰ ἀναιρεθοῦν ὁλόκληρα καθεστῶτα ἐπὶ τῇ βάσει νόμων ἐκδεδομένων ὑπὸ τῆς προκατόχου ἡμῶν Κυβερνήσεως καὶ παρ’ ἡμῶν, ὅτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ἀπουσίαζεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δὶς δ’ ὡς γνωστὸν τοῦ ἔτους μεταβαίνει εἰς τὴν Βιέννην πρὸς θεραπείαν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: ἐπιτρέπεται νὰ παραμείνῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, νὰ ἔχωμεν νόμους καὶ Διατάγματα καὶ νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ τὰ ὑπογράψωμεν; Αὐτὴν λοιπὸν τὴν κατάστασιν διορθώνομεν καὶ ὑποθέτω ὅτι καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ εἶναι σύμφωνος ἀπολύτως, διότι καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τῆς οἰκείας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ὑπέγραψε καὶ συγκατετέθη νὰ γίνῃ τὸ νομοσχέδιον δεκτὸν ὡς ὑπηρεσιακόν, ἐφόσον δὲν θὰ ἔχωμεν ἄλλας συνεδριάσεις. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς οὐσίας, οὐδὲν δίκαιον πρόκειται νὰ παραβιασθῇ, τὰ Διατάγματα δὲ τὰ ὁποῖα θεωρεῖ ἄκυρα τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας θὰ τὰ ὑπογράψῃ ἄλλως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας, ὁπότε θὰ εἶναι τὸ ἴδιον. Δὲν πρόκειται περὶ ζημίας ἰδιωτικῶν δικαίων, ἀλλὰ περὶ ζημίας τοῦ Κράτους καὶ τῆς ἐννόμου τάξεως.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν.

§55Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, νομίζω ὅτι ἀδίκως κατηνάλωσε τὸν χρόνον τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν τελευταίαν της μάλιστα συνεδρίασιν, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, διὰ νὰ ἀναπτύξουν ζήτημα τὸ ὁποῖον οὐδὲ κἂν μέχρις ὥρας ἠγέρθη ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Διότι αἱ ἀγορεύσεις καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης περιεστράφησαν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ἀποφάσεως τὴν ὁποίαν καθιέρωσε διὰ τῆς ἀποφάσεώς του τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, καὶ προσέβαλον αὐτὴν ὡς μὴ συνάδουσαν πρὸς τὴν ὀρθὴν τοῦ νόμου ἑρμηνείαν, καὶ πρὸς τὰ γενικώτερα συμφέροντα τοῦ τόπου. Εἶναι πιθανὸν ἡ ἑρμηνεία τοῦ νόμου νὰ μὴ ἀφίσταται τῆς ὀρθῆς ἀντιλήψεως. Εἶναι πιθανὸν νὰ ἀφίσταται τῆς ὀρθῆς ἀντιλήψεως. Αὐτὸ εἶναι ἐξεταστέον, διότι πράγματι, καθὼς βλέπω αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ὁ νόμος ἐκεῖνος τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἑρμηνεία, ἐθέσπισε ρητῶς ὅτι, διὰ νὰ ἔχουν κῦρος αἱ ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀναπληροῦντος τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας, ἀπαιτεῖται νὰ εἶναι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐν πλήρει ἀπαρτίᾳ. Πρόκειται περὶ ἀσκήσεως ἐξαιρετικῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ νόμος αὐτὸς ἐθέσπισεν ἐγγυήσεις τινὰς διὰ τὴν ἄσκησιν τῆς ἐξαιρετικῆς αὐτῆς ἐξουσίας τῆς Κυβερνήσεως, ἀναπληρούσης τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Κράτους. Καὶ εἶπεν ὅτι διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτήν, θεσπίζω ἰδιαιτέρας τινὰς ἐγγυήσεις, διότι δὲν δύνανται νὰ ὑπογράφωνται αἱ πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχε. Δὲν δύνανται νὰ ὑπογράφωνται αἱ πράξεις αὐταὶ μὲ ὅσους εἶναι καὶ ὅσους δὲν εἶναι Ὑπουργούς, ἀλλ’ ἀπαιτεῖται νὰ εἶναι παρόντες ὅλοι οἱ Ὑπουργοί, ἐκτὸς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐν κωλύματι, νὰ μετάσχουν τῆς συνεδριάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Καὶ αὐτό, τὸ ἂν εὑρίσκωνται ἐν κωλύματι ἢ ὄχι, πρέπει νὰ προκύπτῃ, πρέπει νὰ διαπιστοῦται εἰς αὐτὴν τὴν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Αὐτὸ πρέπει νὰ προκύπτῃ, δηλαδὴ ἂν δὲν παρέστησαν ὅλοι ἢ ἔλλειψαν ἕνεκα κωλύματος ἢ δι’ ἄλλην αἰτίαν.

§56Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Πῶς θὰ ἐρευνηθῇ;

§57Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θὰ διατυπωθῇ ἐν τῇ πράξει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διότι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν ὑπάρχουν κωλύματα διὰ τὴν παράστασιν τῶν Ὑπουργῶν, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐν ὀλομελείᾳ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον κατὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτήν, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἐπιτρέπεται ὁ ἀριθμὸς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι μετέχουν νὰ εἶναι κατώτερος τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἑπτά, τὸ ὀλιγώτερον. Ὁσαδήποτε κωλύματα καὶ ἂν ὑπάρχουν τῶν Ὑπουργῶν, ὁ μικρότερος ἀριθμὸς ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἀπαρτίαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἑπτὰ Ὑπουργῶν. Ἐκ τούτου συνάγεται ὅτι διὰ τοὺς ἄλλους Ὑπουργούς, τοὺς ἀπόντας πέρα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἑπτὰ Ὑπουργῶν, ἀπαιτεῖται μία διαπίστωσις, ὅτι αὐτοὶ δὲν παρέστησαν, διότι εὑρίσκοντο ἐν κωλύματι.

§58ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Ἐγὼ δὲν ἀδικῶ τόσον πολὺ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ὅσον τὸν νόμον.

§59Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐὰν θέλετε, καὶ ἐγὼ ἀδικῶ τὸν νόμον.

§60ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀτυχῶς, ὁ νόμος δὲν λέγει ὅτι ἂν εἷς οἱοσδήποτε Ὑπουργὸς κωλύεται δι’ οἱανδήποτε αἰτίαν καὶ δὲν παρίσταται, πρέπει νὰ γίνεται ἡ διαπίστωσις τοῦ κωλύματος. Ἐν τούτοις ἡ διατύπωσις τοῦ νόμου παραμένει ὡς ἔχει. Περιέργως δὲ τὸ ἑπόμενον ἄρθρον τοῦ νόμου 4560 λέγει τὸ ἑξῆς: «τὸν Ὑπουργὸν κωλυόμενον, ἀναπληροῖ ὁ Ὑφυπουργός, καὶ ἐν ἐλλείψει, ἀπουσίας ἢ κωλύματος τούτου κλπ.» (ἀναγινώσκει). Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Γενικοὺς Διοικητάς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπόντες, κατὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἔπρεπε νὰ θεωρηθοῦν παρόντες. Τόσον τὸ χειρότερον, διότι δὲν ἀρκεῖ ἡ διαπίστωσις, ἡ ἁπλῆ, ἐκ τοῦ πρακτικοῦ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἀπαιτεῖται ἔκδοσις Διατάγματος, διὰ τὴν ἀναπλήρωσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ἄρθρον τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσατε, ἀποδεικνύει ὅτι ὁ νόμος ὁ ἀρχικός, ἐξ ἐσφαλμένης, ἂν θέλετε, ἀναχωρήσας ἀρχῆς, ἢ ἐξ ὀρθῆς ἀρχῆς, ἠξίωσε πολὺ μεγαλειτέρας ἐγγυήσεις ἐκείνων τὰς ὁποίας ἐγὼ ὑπέθετον, ὅτι ἠξίωσε διὰ τὸ κῦρος τῆς ὑπουργικῆς πράξεως. Ἠξίωσε δηλαδὴ τὸ κώλυμα νὰ μὴ διαπιστοῦται ἁπλῶς διὰ τοῦ πρακτικοῦ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀλλὰ νὰ διαπιστοῦται διὰ τῆς ἐκδόσεως εἰδικοῦ Διατάγματος. Οὕτω λοιπὸν ἔχοντος τοῦ νόμου, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ὡς Εἰδικὸν Δικαστήριον, καλούμενον νὰ ἑρμηνεύσῃ τὸν νόμον, δὲν ἠδύνατο νὰ ἑρμηνεύσῃ κατ’ ἄλλον τρόπον τοῦτον, καὶ καλῶς τὸν ἡρμήνευσεν.

§61Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶναι νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ τακτικὴ διαδικασία τῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων, καὶ ἡ τακτικὴ διαδικασία τῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων, κατὰ τὸ Σύνταγμα ἡμῶν, εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ψηφίζωνται εἰς δύο ἀναγνώσεις. Θίγονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου γενικώτερα ἢ μερικώτερα συμφέροντα. Ποῖα εἶναι; Ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας; Πρέπει ὅλα αὐτὰ νὰ τὰ ἐξετάσωμεν. Ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὅλον τὸν χρόνον νὰ συζητήσῃ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, καὶ κατόπιν νὰ μᾶς τὸ φέρῃ καὶ ὅμως τὸ ἔφερε τὴν τελευταίαν ἑσπέραν. Ὑπάρχουν ἐξαιρετικαὶ περιπτώσεις, τυπικῆς φύσεως ἀναμφισβητήτου, κατὰ τὰς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ παραβίασις τοῦ συνταγματικοῦ κανόνος, τῆς εἰς δύο ἀναγνώσεις ψηφίσεως τῶν νομ)δίων. Εἰς τὰς περιπτώσεις ὅμως αὐτάς, κατὰ τὴν γνώμην τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ὑπάγεται τὸ προκείμενον ζήτημα καὶ ἔχει δικαίωμα ὄχι μόνον ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἀλλὰ εἴκοσι βουλευταὶ νὰ εἴπουν ὅτι εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ συνταγματικὴ διαδικασία, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς δύο ἀναγνώσεις. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι ἀναγεγραμμένον ἀπὸ τεσσάρων ἡμερῶν ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει καὶ δὲν τὸ ἐφέρατε πρὸς συζήτησιν. Ἀπόδειξις ὅτι δὲν τὸ ἐθεωρεῖτε κατεπεῖγον. Ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ζητεῖ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐξετάσῃ τίνες εἶνε αὗται αἱ περιπτώσεις, αἵτινες θίγονται διὰ τῶν πράξεων αὐτῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Θίγονται συμφέροντα, δὲν θίγονται, ποῖα εἶναι; Κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν θὰ εἶναι ἕτοιμος ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην της. Ἡ ἐπιβράδυνσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι καθαρῶς σφάλμα τῆς Κυβερνήσεως.

§62Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ ἐπωφεληθῆτε! Ἡ Ἀντιπολίτευσις, κ. Βουλευταί, δι’ ἑνὸς τῶν Ἀρχηγῶν τῶν συμπραττόντων ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει Κομμάτων, εὗρε τὴν εὐκαιρίαν νὰ μεμφθῇ τῆς Κυβερνήσεως ὅτι οὐχὶ ἐγκαίρως ἔφερε πρὸς συζήτησιν νομοσχέδιον καθαρῶς τυπικόν, τὸ ὁποῖον ὑπὸ πᾶσαν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν θὰ ἠδύνατό τις νὰ δώσῃ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ περὶ ἐπείγοντος, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ περιελαμβάνετο. Τί πρόκειται νὰ ἐξετάσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις διὰ νὰ χρειάζεται τὸν χρόνον αὐτὸν τὸν ὁποῖον ζητεῖ ἵνα τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ εἰς δύο συζητήσεις; Τίποτε δὲν ἔχει νὰ ἐξετάσῃ. Διότι νομίζω ὅτι, ἐὰν ὑπάρχουν Διατάγματά τινα, τὰ ὁποῖα ἴσως ἠδύναντο νὰ ἐξευρεθῶσι. Θὰ ἠδύνατο ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν δέχεται αὐτὸ καὶ ἂς εἶναι καὶ χίλια ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἐξυπηρετοῦν τὰ γενικὰ συμφέροντα, καὶ ὅτι ἐγὼ θὰ τὰ ἀκυρώσω. Δὲν ἔχει τίποτε νὰ ἐξετάσῃ. Ἔχει νὰ ἐξετάσῃ μόνον τοῦτο: ἐὰν πρέπῃ ἡ δημιουργηθεῖσα τάξις, εἴτε ἐπὶ τῇ βάσει Διαταγμάτων, εἴτε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νόμων, εἶναι τάξις κανονική. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἀναλαμβάνει ὑπευθύνως νὰ εἴπῃ ὅτι ἐγὼ θὰ ἀφήσω ἐκκρεμῆ αὐτὰ τὰ ζητήματα, ὁσάκις ἀπουσιάζει ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας; Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε γνῶσιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας τελευταίως, καὶ μόλις ἔλαβε γνῶσιν, ἔσπευσε νὰ εἴπῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ κάμῃ αὐτὸ τὸ τυπικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὡς τυπικόν, θὰ ἠδύνατο νὰ συζητηθῇ εἰς μίαν μόνον συζήτησιν. Οὔτε καὶ αὐτὴ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἡ παρισταμένη καὶ ἐκπροσωπουμένη ἐν τῇ Κοινοβουλ. Ἐπιτροπῇ, ἔφερε καμμίαν ἀντίρρησιν, διότι εἰς οὐδένα ἠδύνατο νὰ γεννηθῇ κἂν ἡ ἰδέα, ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὸν κόσμον ἐν ἐκκρεμότητι διὰ μία καλὴν ἢ κακὴν ἑρμηνείαν—ἐγὼ τὴν εὑρίσκω κακίστην—ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν ἔκαμε τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον καὶ θὰ παρημέλησεν, ἴσως, νὰ διαβάσῃ ὁλόκληρον τὸν νόμον. Ἀλλ’ εἶναι τοῦτο λόγος διὰ τὰ Νομοθετικὰ Σώματα νὰ μὴ λαμβάνουν πρόνοιαν, ὥστε νὰ τίθενται ἐκποδὼν τοιαῦται τινὲς κρίσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας; Καὶ δύναται ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν νὰ ἔρχηται καὶ νὰ λέγῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἡμεῖς θέλομεν νὰ ψηφίσητε εἰς δύο ἀναγνώσεις τὸ τυπικὸν αὐτὸ νομοσχέδιον; Ποίαν δικαιολογίαν προβάλλει; Καμμίαν, διότι εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι οὔτε ἔχει, οὔτε δύναται νὰ προβάλῃ καμμίαν, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐπωφελεῖται τῆς εὐκαιρίας, ἐπειδὴ εἴμεθα παρὶ τὸ τέλος τῆς Συνόδου καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς δύο ἀναγνώσεις, νὰ προβάλῃ ἀντιρρήσεις, ἐπωφελεῖται, λέγω, τῆς περιστάσεως αὐτῆς, διὰ νὰ φέρῃ ἀντίδρασιν, καὶ εἰς τί πρᾶγμα; Εἰς ἓν πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εὔχεται καὶ θέλει ὅλος ὁ κόσμος, καὶ διὰ τὸ ὁποῖον, ἐὰν ἔξω τοῦ πολιτικοῦ συμφέροντος ὡμίλει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, δὲν θὰ ἔλεγεν αὐτά. Αἴ, Κύριοι, ἔχετε ὑπ’ ὄψει ὅτι κατὰ τοιοῦτον τρόπον δὲν ἐνασκεῖται πολιτική, ἀλλ’ ἐνασκεῖται μία ἀντίδρασις κατὰ τοῦ νομίμου συμφέροντος τοῦ τόπου. Ἔχετε τὸ δικαίωμα καὶ δύνασθε νὰ ζητήσητε τὴν εἰς δύο ἀναγνώσεις συζήτησιν. (χειροκροτήματα)

§63Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπιμένει νὰ καταναλίσκῃ τὸν χρόνον τῆς Βουλῆς, μάτην. Εἶναι δικαίωμά του. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δικαίωμά του, εἶναι νὰ ἀποδίδῃ ὅσα ἀπέδωκεν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι δηλαδὴ ἐπωφελεῖται τῆς λήξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνόδου τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἀσκήσῃ ἀντίδρασιν εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα. Τόσον εἶναι αὐτὸ θεμελιῶδες διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε τὸ νὰ ζητῇ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ εἰς δύο ἀναγνώσεις ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ χαρακτηρίζηται ὡς ἀντίδρασις. Δὲν ὑπῆρξε καμμία ἀντίδρασις ἐκ μέρους τῆς σημερινῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἴχομεν καὶ ἔχομεν ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ ὑποβοηθήσωμεν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀντίδρασις κατὰ τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἡ ἰδέα τοῦ κόσμου ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπαρουσίασε δυστυχῶς κανὲν ἔργον. Ἀλλὰ διατὶ ζητεῖται ἡ εἰς δύο ἀναγνώσεις ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου; Ποῖα εἶναι ἐκεῖνα τὰ συμφέροντα τὰ ὁποῖα θίγονται; Ἀκριβῶς αὐτὸ διερωτώμεθα καὶ ἡμεῖς. Θίγονται καὶ ποῖα συμφέροντα εἶναι δυνατὸν νὰ θίγωνται ἐκ τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ τοῦ νόμου ἐπειγόντως; Ὁ νόμος αὐτὸς ἔχει ἀναδρομικὴν ἰσχύν. Ποία εἶναι ἡ ἔκτασις τῆς ἀναδρομικῆς ἰσχύος ἐὰν δὲ δὲν δοθῇ ἀναδρομικὴ ἰσχύς, ποῖα γενικώτερα συμφέροντα εἶναι δυνατὸν νὰ παραβλαφθοῦν; Ἐὰν δοθῇ ἀναδρομικὴ ἰσχύς, ποῖα ἰδιωτικὰ συμφέροντα, νόμιμα, εἶναι δυνατὸν νὰ παραβλαφθοῦν; Αὐτὰ ἔχει καθῆκον νὰ ἐξετάσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις, καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησε τὴν εἰς δύο ἀναγνώσεις ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λέγει, ὅτι δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ κάμητε χρῆσιν μιᾶς συνταγματικῆς διατάξεως, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει μίαν τακτικὴν συνταγματικῆς δικαιοδοσίας ἐπὶ τοιούτου νομοσχεδίου, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν μὲ μίαν ἑρμηνείαν νόμιμον, νομιμωτάτην, ἔγκυρον, ἐγκυρωτάτην, δοθεῖσαν ἀπὸ μέρους τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα τοῦτο. Ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς μίαν ἀνάγνωσιν, ἂς ψηφισθῇ εἰς μίαν ἀνάγνωσιν, διὰ νὰ μὴ ἔχῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις τὴν μομφήν, ὅτι ἀσκεῖ ἀντίδρασιν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως Ἡ Κυβέρνησις, ἐφόσον ἐξεδόθη ἀπὸ καιροῦ ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ὤφειλε νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν εἰσήγησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐνώπιον τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων, διὰ νὰ ἔχουν ὅλον τὸν καιρὸν ταῦτα νὰ ἀσκήσουν τὸν προσήκοντα ἔλεγχον, διὰ νὰ γνωρίζωμεν σήμερον, ποῖαι αἱ πραγματικαὶ συνέπειαι ἐκ τῆς ἐκκρεμότητος τοῦ νόμου αὐτοῦ, διότι, ἐφόσον πρόκειται περὶ ἀναδρομικῆς ἰσχύος τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ δὲν γνωρίζομεν ἐὰν πράγματι θίγωνται γενικώτερα συμφέροντα διὰ νὰ τὸ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει, ὀφείλομεν νὰ εἴμεθα ἐν πλήρει ἐπιφυλάξει διὰ νὰ δώσωμεν τὴν ψῆφον ἡμῶν. Καὶ τί ζητοῦμεν; Ζητοῦμεν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ τακτικὴ διαδικασία τῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων. Δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπασχολῆται δι’ αὐτὸ ἡ Βουλή. Ὑπάρχει ἕν δικαίωμα ἔγκυρον, ἐγκυρώτατον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ δὲ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας εἶναι κατὰ τύπους ἐγκυρωτάτη, καὶ δι’ αὐτὸ ἐρχόμεθα καὶ ἡμεῖς καὶ ζητοῦμεν τὴν τακτικὴν διαδικασίαν, διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὥστε νὰ εἴμεθα ἐν πλήρει γνώσει τῶν συνεπειῶν τῆς ἀναδρομικότητος καὶ ἡμεῖς, καὶ ὁ τόπος.

§64Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται περὶ καθαρᾶς ἀντιδράσεως.

§65Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Σεῖς, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως...

§66Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Οὐδεμία ὀνομαστικὴ ψηφοφορία ἔγινε μέχρι τοῦδε, καὶ ὁμιλεῖτε περὶ ἀντιδράσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως;

§67Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Σεῖς, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, φαντάζεσθε ὅτι εἶναι ὀρθὸν τὴν ἄμυναν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ τὴν διαστρέφητε διὰ μιᾶς φράσεως ἑκάστοτε, ὡς τῆς φράσεως τῆς ὁποίας συχνότατα κάμνετε χρῆσιν, ὅτι «αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγει ἡ Ἀντιπολίτευσις, εἶναι ἀσύστατα», καὶ νὰ φωνάζετε ὅτι «ἀποδεικνύεται πλήρως ὅτι ἡ κατηγορία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι ἀβάσιμος»; Τὸ νὰ λέγῃ τις αὐτὴν τὴν φράσιν, εἶναι τὸ εὐκολώτερον τῶν πραγμάτων, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, κανεὶς ὅμως δὲν ἐσκέφθη ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ Πρωθυπουργὸς νὰ πείσῃ τὴν ἑλληνικὴν κοινωνίαν διὰ μιᾶς λέξεως ὅτι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐμπεριστατωμένως κατηγοροῦνται ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶναι πράγματα «ἀσύστατα» καὶ ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀσκεῖ ἀντίδρασιν. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀσκεῖ ἕν δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχει ἐκ τοῦ Συντάγματος, διὰ τὴν περιφρούρησιν τῶν γενικῶν καὶ ἰδιαιτέρων συμφερόντων τῶν πολιτῶν.

§68Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι τὸ δικαίωμα αὐτό, ἀλλ’ ἀρνοῦμαι ὅτι κάμνει καλὴν χρῆσιν τοῦ δικαιώματος ἡ Ἀντιπολίτευσις. Καὶ τὸ ἀρνοῦμαι, διότι τὸ ἔχει ἀποδείξει διὰ τῆς στάσεώς της εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον.

§69Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ὑπῆρξε καλυτέρα χρῆσις τοῦ δικαιώματος εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, καὶ δὲν ὑπῆρξε χειροτέρα χρῆσις τῆς προσπαθείας τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς νὰ πλήξῃ...

§70ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ κάμωμεν ἄλλην συνεδρίασιν.

§71Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἐθεώρησεν ἐπιβεβλημένον νὰ θέσῃ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς οὔτε κἄν τὸ κείμενον τῆς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ἐπίσης εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἐλπίσῃ τοὐλάχιστον ὅτι εἰς τὸ Βʹ Νομοθετικὸν Σῶμα θὰ παρασχεθῇ ὁ ἀναγκαῖος χρόνος διὰ τὴν στοιχειώδη μελέτην καὶ αὐτοῦ τοῦ κειμένου, διότι κατὰ τὴν βεβαίωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐντὸς τῆς νυκτὸς θὰ ψηφισθῇ καὶ ὑπὸ τῆς Γερουσίας.

§72Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶπον τοιοῦτό τι. Ἔχομεν προθεσμίαν διὰ τὴν Γερουσίαν καὶ τὴν Τρίτην ἀκόμη.

§73Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ζητήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐξουσιοδότησιν; Ἡμεῖς δὲν θὰ εἴχομεν τότε ἀντίρρησιν νὰ περιληφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς αὐτήν.

§74Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι. Δὲν θέλω νὰ λάβω ἐξουσιοδότησιν.

§75Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ συμπεράνωμεν ὅτι ἡ ὑπαιτιότης βαρύνει τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐβράδυνε....

§76Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἡ ἀναβολὴ βαρύνει σᾶς.

§77Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νὰ εἴμεθα δίκαιοι εἰς τὸν καταλογισμὸν τῶν εὐθυνῶν. Ἐβραδύνατε καὶ πταίετε.

§78Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι, διατὶ νὰ συζητῶμεν; Ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσητε ὅπως τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ εἰς δύο συζητήσεις. Τώρα, ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς κάμνετε χρῆσιν τοῦ δικαιώματός σας, αὐτό...

§79Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν περιμένει εὔσημον ἀπὸ σᾶς. Ἡμεῖς ἀσκοῦμεν τὰ δικαιώματά μας.

§80Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κάμνετε χρῆσιν τοῦ δικαιώματός σας κακήν.

§81Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἀπόδειξις ὅτι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη ἐπειγόντως χθὲς ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν.

§82Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν ἀξίωσιν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, δὲν εὑρέθη καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐναντία. Τώρα ἐν ὁλομελείᾳ δὲν σᾶς ἀπαγορεύετε νὰ ζητήσητε τὸ.... ἐναντίον. Ζητήσατέ το. Ἡ Βουλὴ θὰ φροντίσῃ νὰ προφυλάξῃ τὸν τόπον ἀπὸ τὰς κακὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ ἡ κακὴ αὐτὴ χρῆσις τοῦ δικαιώματος....

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης.

§84Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ θεσμὸς τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἱδρύθη διὰ νὰ προστατεύσῃ τὰ δικαιώματα τῶν πολιτῶν ἀπὸ τυχὸν παρανόμους πράξεις τῆς διοικήσεως τοῦ Κράτους. Πολὺ ὅμως φοβοῦμαι μὴ μὲ τὸν δρόμον τὸν ὁποῖον ἔλαβε τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ τὰς ἀντιλήψεις τὰς ὁποίας ἔχει περὶ τῆς ἀποστολῆς του, χρειασθῇ νὰ λάβῃ μέτρα ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἵνα προστατεύσῃ τὸ δικαίωμα τοῦ Κράτους καὶ τῆς κοινωνίας ἀπὸ τὰς παρανόμους ἐνεργείας τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. (χειροκροτήματα τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως). Δὲν ἐγνώριζον, Κύριοι ὅτι θὰ ἐλάμβανε τοιαύτην τροπὴν ἡ συζήτησις, διὰ νὰ φέρω ἐδῶ πλείστας περιέργους ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἐπάνω εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου. Κατὰ τὸν ἀγροτικὸν νόμον αἱ ἀποφάσεις τῶν ἀγροτικῶν ἀπαλλοτριώσεων εἶνε ὁριστικαὶ καὶ τελεσίδικοι καὶ ἀμετάκλητοι. Δὲν ὑπόκεινται οὔτε εἰς τακτικά, οὔτε εἰς ἄλλα ἔκτακτα ἔνδικα μέσα. Καὶ ὅμως δὲν ἔμεινε προσφυγὴ κατ’ ἀποφάσεως ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεως, ἡ ὁποία νὰ μὴ γίνῃ δεκτὴ ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ὑπευθύνως καὶ ἐν γνώσει τῶν συνεπειῶν τοῦ νόμου, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἐκδίδει δυστυχῶς ἀποφάσεις ἐπὶ τῇ βάσει οὐχὶ τῆς νομιμότητος, ἀλλὰ τῆς ἑκάστοτε σκοπιμότητος, καὶ ἐκτρέπεται εἰς αὐθαιρεσίας, αἵτινες καθιστῶσι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῆς ἀκόμη, ἄν θέλετε, τὸν θεσμὸν αὐτὸν ἀντιδραστικόν. (Θόρυβος καὶ φωναί). Αὐτὴ ἡ σκοπιμότης ἐπρυτάνευσεν, ὅτε, κατὰ παρέκκλισιν ἀπὸ τὴν παγίαν νομολογίαν, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἐδέχθη ἄλλην ἀπόφασιν, προκειμένου περὶ τῆς ἡλικίας τοῦ Προέδρου τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Καὶ αἱ ἀδικίαι αὐταὶ ἀποτελοῦν ἕν δίκαιον, τὸ ὁποῖον θεωρεῖται ἔγκυρον ἀπὸ τὰς νομίμους ἐξουσίας τοῦ Κράτους, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τοῦτο, διότι ἐδέχθησαν τὰς ἀδίκους ταύτας ἀποφάσεις, δημιουργήσασαι οὕτω ἕν δίκαιον. Καὶ ἐπὶ τῆς ἀνοχῆς ταύτης ἐρειδόμενος ὁ θεσμὸς οὗτος, ὁ τόσον μέγας, ἐκδίδει μίαν ἀπόφασιν ποὺ λέγει ὅτι ὅλα τὰ Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐκδοθῆ ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, εἶναι ἄκυρα! Ἀσκεῖ δηλαδὴ ἔλεγχον εἰδικὸν τῆς Πολιτείας. Δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὸν ἔλεγχον τοῦτον, καὶ θὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς κάθε ἕνα νὰ ἐλέγχῃ ἄν ἐτέθη ἢ δὲν ἐτέθη μία ὑπογραφὴ ἑνὸς Ὑπουργοῦ εἰς τὰς πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου;

§85Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Αὐτὸ ἀπαιτεῖ ὁ νόμος.

§86Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, θεωρῶ τόσον κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον, ὥστε, καὶ ἂν ἀκόμη δὲν ὑπῆρχε Βουλή, θὰ ἔπρεπεν αὐθημερὸν ἡ Κυβέρνησις διὰ νόμου ἀναγκαστικοῦ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν εἰς τὰ πράγματα, τὴν ὁποίαν τάξιν ἀνατρέπει τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. (χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§87ΠΑΝ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ καλέσω τὰ Νομοθετικὰ Σώματα, εὐθὺς ὡς ἀρχίσει ἡ νέα Σύνοδος, δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τοιούτων πράξεων νὰ κωλυσιεργῆτε,— Θὰ καλέσω τὰ Νομοθετικὰ Σώματα, καὶ θὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ ἀντίδρασίς σας.

§88Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Νὰ ἐρωτήσητε τοὺς εἴκοσι πολίτας, ἄν ἐπιμένουν εἰς τὴν ἀπόφασίν των.

§89ΑΣΤΕΡ. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Ὡμίλησε περὶ συναδέλφων ὁ κ. Συνάδελφος καὶ τοὺς ὠνόμασε πολίτας, εἶναι δὲ γνωστὸς ὁ χαρακτηρισμὸς τῶν πολιτῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν Κύριον Πρόεδρον νὰ τὸν ἀνακαλέσῃ εἰς τὴν τάξιν.

§90Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἴμεθα ἐδῶ εἴκοσι βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ζητοῦμεν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασίς μας, καὶ ὄχι πολῖται.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε δύο ἀναγνώσεις. Νὰ θεωρηθῇ ὡς αʹ ἀνάγνωσις ἡ παροῦσα;

§92ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§93Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ μὴ ψηφισθῇ καθόλου. Ἀναβάλλομεν τὸ νομοσχέδιον διὰ τὴν νέαν Σύνοδον.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§95Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Εἰς τὰ πρακτικὰ ἐδημοσιεύθη τὸ κείμενον τοῦ νόμου «περὶ Ἀναθεωρητικοῦ Διοικητικοῦ Δικαστηρίου Φορολογικῶν Παραβάσεων», χωρὶς νὰ συμπεριλαμβάνωνται αἱ τροπολογίαι τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὰς ὁποίας ἀπεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ φραστικῆς παραλείψεως, παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι θὰ διορθωθῇ τὸ κείμενον τοῦ νόμου, σύμφωνα μὲ τὰς τροποποιήσεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὴν Γερουσίαν τροποποιημένον.

§96Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σύμφωνοι.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ χορηγηθῇ ἡ ἄδεια νὰ ἐπικυρώσω ὑπευθύνως τὰ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης Πρακτικά;

§98ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ Πρακτικὰ κυροῦνται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἀπονομῆς ἀνωτέρου βαθμοῦ εἰς ἀξιωματικοὺς ἀποστρατευθέντας λόγῳ ὁρίου ἡλικίας καὶ ὧν ἡ ἡλικία διωρθώθη». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἱδρύσεως Γιουγκοσλαυϊκοῦ Σχολείου στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ».

§101Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἀποτέλεσμα συνεννοήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γιουγκοσλαυΐας. Αἱ συνεννοήσεις αὐταὶ ἐγένοντο ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν καὶ κατέληξαν, ὥστε κατὰ τὴν παροῦσαν Κ)σιν, νὰ συνταχθῇ ὁ νόμος οὗτος. Ἐζήτησεν ἡ Γιουγκοσλαυΐα ἵνα ἔχῃ ἕν σχολεῖον εἰς τὴν Μακεδονίαν. Γνωρίζομεν τὰς ἀντιρρήσεις αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ὑπάρξουν σχετικῶς πρὸς τὴν αἴτησιν ταύτην τῆς Γιουγκοσλαυΐας, ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν καὶ πόσον ψυχικῶς συνδέεται ἡ Ἑλλὰς μετὰ τῆς γείτονος Ἐπικρατείας. Εἰς τὴν παρατήρησιν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἡ ἵδρυσις τοιούτου Σχολείου δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς συζητήσεις, μᾶς ἀντετάχθη ὅτι ἡ Γιουγκοσλαυΐα εἶχε λάβει τὴν ὑπόσχεσιν τῆς ἱδρύσεως παρὰ τῆς προηγουμένης Κ)σεως. Κατόπιν τούτου ἐθεωρήσαμεν ἀναγκαῖον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς τοιαύτης ὑποσχέσεως καὶ νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν ἵδρυσιν Γιουγκοσλαυϊκοῦ Σχολείου ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἀφοῦ ἄλλωστε ἡ Γιουγκοσλαυΐα ἐπέμενεν εἰς τοῦτο. Γνωρίζετε δὲ πόσον φιλικῶς συνδεόμεθα μετὰ τῆς γείτονος ταύτης Δυνάμεως, ὥστε δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐγείρωμεν ἀμφισβητήσεις ὡς πρὸς τὴν ἵδρυσιν τοῦ σχολείου τούτου, καὶ μάλιστα μετὰ τὴν κατηγορηματικὴν καὶ ἔγγραφον ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωσε περὶ τῶν λόγων, οἵτινες καθιστῶσιν ἐπιβεβλημένην τὴν σύστασιν τοῦ Σχολείου αὐτοῦ, καὶ μετὰ τὴν ὑπόσχεσιν ἡ ὁποία εἶχε δοθῆ εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν ὑπὸ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ ἔκρινεν ἀναγκαίαν τὴν ἵδρυσιν τοῦ Σχολείου τούτου, κατόπιν τῆς ἐλευθέρας ζώνης, ἡ ὁποία, ὡς γνωρίζετε, ἔχει παραχωρηθῆ εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν ἐν Θεσσαλονίκῃ. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἔκαμε μόνον τοῦτο, ὅτι τὴν γενικῶς δοθεῖσαν ὑπόσχεσιν τὴν περιώρισεν εἰς τὴν ἵδρυσιν σχολείου μόνον ἐν τῇ Ἐλευθέρᾳ Ζώνῃ, ὅπου ἀληθῶς ὑπάρχει πραγματικὴ ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ ἕν σχολεῖον τὸ ὁποῖον νὰ χρησιμεύῃ διὰ τὰ τέκνα τῶν Γιουγκοσλαύων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν ἐντὸς τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης. Τώρα, ἐπειδὴ ἡ ὑπόσχεσις εἶχε δοθῆ ἀορίστως, καὶ γενική, δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ δεχθῶμεν ὅπως εἰς τὸ σχολεῖον αὐτὸ δύνανται, ἐὰν ὑπάρχουν καὶ ἄλλα Σερβικαὶ οἰκογένειαι ἐν Θεσσαλονίκῃ, νὰ στέλλωσι καὶ αὐταὶ τὰ τέκνα των εἰς τὴν Σχολὴν αὐτήν. Σημειώσατε δὲ ὅτι ἐλάβομεν εἰς ἀντάλλαγμα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Γιουγκοσλαυΐας τὸ δικαίωμα νὰ ἱδρύσωμεν καὶ ἡμεῖς σχολεῖον ἑλληνικὸν εἰς οἱανδήποτε περιφέρειαν τῆς Γιουγκοσλαυΐας, ἥν θέλομεν προκρίνει.

§102ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὡρίσθη ἡ πόλις;

§103Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὡρίσθη νὰ ἱδρυθῇ ἑλληνικὸν σχολεῖον, ὅπου θέλει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. Ἡ συζήτησις ἡ ὁποία ἐγένετο, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα αὐτό, διὰ τὸ ὁποῖον ἐπανειλημμένως εἴχομεν ἐκ μέρους τῆς Γιουγκοσλαυικῆς Κυβερνήσεως παρακλήσεις, νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετή καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ, διότι δυνατὸν νὰ λεχθῶσι πράγματα τὰ ὁποῖα νὰ εἶναι δυσάρεστα εἰς φίλον Κράτος. Τονίζω, Κύριοι Βουλευταί, τοῦτο ὅλως ἰδιαιτέρως διὰ τὴν σημερινὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν πᾶσα συνεννόησις πρέπει νὰ γεννᾷ στενωτέρους δεσμοὺς μεταξὺ τῶν δύο Κρατῶν. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω καὶ τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία ἔχει ὑπ’ ὄψει της τὸ νομοσχέδιον, νὰ ψηφίσῃ τοῦτο, λαμβάνουσα πρὸ ὀφθαλμῶν ὅτι ἡ ἄδεια δίδεται μὲ τὸν ὅρον τῆς ἀμοιβαιότητος, ἥτις θὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ ἑλληνικὰ συμφέροντα τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς ἔχουν Ἕλληνες ἐν Σερβίᾳ εὑρισκόμενοι. Σᾶς τονίζω δὲ ὅτι ἡ ἵδρυσις τοῦ Γιουγκοσλαυϊκοῦ σχολείου περιορίζεται διὰ τοὺς ὑπαλλήλους Γιουγκοσλαύους τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης, ἐπειδὴ ὅμως ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι Σερβικαὶ οἰκογένειαι ἐν Θεσσαλονίκῃ, αἱ ὁποῖαι κατοικοῦν μακρὰν τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης, ἐκρίναμεν ὅτι τὸ εἰρημένον Σχολεῖον δύναται νὰ ἱδρυθῇ ὅπουδήποτε ἐν Θεσσαλονίκῃ.

§104ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Νὰ περιορισθῇ μόνον διὰ τὰ τέκνα τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης.

§105Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ δοθεῖσα ὑπόσχεσις ἦτο γενική. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ κάμῃ δεκτὸν ὡς ὑποβάλλεται τὸ νομοσχέδιον.

§106ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν περὶ διαφημίσεων διατάξεων τοῦ κώδικος τῆς περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων νομοθεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου καὶ Σφραγιστηρίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 5170 «περὶ ἀποζημιώσεως Ἑλλήνων μὴ ἀνταλλαξίμων, κατοίκων Κωνσταντινουπόλεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῆς Διεθνοῦς Ἐκθέσεως Θεσσαλονίκης πρὸς μόνιμον αὐτῆς ἐγκατάστασιν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν «περὶ Ταμείου Τροχαίας Κινήσεως διατάξεων».

§113Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὅπως εἰσάγονται τὰ νομοσχέδια μετὰ τὴν ψήφισίν των ὑπὸ τῆς Γερουσίας, μᾶς εἶναι ἀδύνατον νὰ ἴδωμεν τίνας τροποποιήσεις ἐπέφερεν ἐπ’ αὐτῶν αὕτη.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο γίνεται ὄχι ὡς ἀρχή, ἀλλὰ διότι δὲν προφθάνομεν νὰ τὸ ψηφίσωμεν. Ἑπομένως ὡς ἐξαίρεσις ἰσχύει μόνον δι’ αὐτὰς τὰς ἡμέρας.

§115ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ κάμνω τὴν ἑξῆς δήλωσιν. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὑπάρχουν διατάξεις τινές, ἀφορῶσαι τὴν προαγωγὴν ὡρισμένων ὑπαλλήλων τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐπὶ πλέον δὲ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ρυθμίζεται ἡ θέσις τῶν ὑπαλλήλων Τροχαίας Κινήσεως. Ἐκ μέρους τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἔχει ἐγκριθῆ καὶ ἡ σχετικὴ πίστωσις διὰ τὰς προαγωγὰς αὐτάς. Αἱ ἐν λόγῳ διατάξεις δὲν εἶναι ἄσχετοι πρὸς τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Οὐχ ἧττον ὅμως, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ προαγωγῆς ὑπαλλήλων καὶ εἰς ἀνάλογον κατάστασιν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν εὑρίσκονται καὶ ἄλλαι τάξεις ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, οἱ ὁποῖοι τίθενται εἰς ἥσσονα μοῖραν, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὰς διατάξεις αὐτὰς, σύμφωνα μὲ τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ Ὑπουργός, δυνάμει τοῦ νόμου, δὲν θὰ τὰς ἐφαρμόσω. Δηλῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ παραμείνουν ἀνεφάρμοστοι μέχρις ὅτου διὰ νέου νομοθετήματος ρυθμίσωμεν ὅλα αὐτὰ τὰ σχετικὰ ζητήματα τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§116Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Διαφωνῶ ἀπολύτως πρὸς τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν κάμνει ὁ κ. Ὑπουργός.

§117Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι δυνητικὴ ἡ διάταξις αὐτή.

§118Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Εἶναι δυνητική, διὰ τῆς δηλώσεως ὅμως τὴν ὁποίαν κάμνετε εἰς τὴν Βουλήν, δεσμεύεσθε διὰ τὰς προαγωγάς.

§119Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δικαίωμά του εἶναι.

§120Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ διάταξις εἶναι δυνητικὴ καὶ ἑπομένως δηλῶ ὅτι, μέχρις ὅτου ρυθμισθοῦν ὡρισμένα ζητήματα, ἀφορῶντα τὰς προαγωγὰς τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δὲν θὰ ἐφαρμόσω τὴν διάταξιν.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τοῦ ἐν Ἄνω Σουδενοῖς κληροδοτήματος Παναγιώτου Λαζαρᾶ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ νὰ κυρώσω ὑπ’ εὐθύνην μου καὶ τὰ ὑπόλοιπα Πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 5½ μ. μ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 8 καὶ 50′ μ. μ.