1933.11.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 69η

ΔΕΥΤΕΡΑΣ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1933

Προεδρία Αʹ Ἀντιπροέδρου κ. Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗ

(Ὥρα 6 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως)

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ὁ βουλευτὴς Βόλου κ. Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ καταθέτει ἀναφορὰν συνταξιούχου δημοδιδασκάλου Παπαγαλιᾶ, ζητοῦντος τακτοποίησιν καὶ βελτίωσιν τῆς συντάξεώς του. —Ὁ βουλευτὴς Βόλου κ. Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα Γενικῆς Συνελεύσεως γονέων μαθητῶν Πρακτικοῦ Λυκείου Βόλου, διαμαρτυρομένων ὅτι ἡ σχολὴ στερεῖται καθηγητῶν μαθηματικῶν, φιλολογίας, Γαλλικῆς. —Ὁ βουλευτὴς Βόλου κ. Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ καταθέτει ἀναφορὰν πρόσφυγος Ἰωάννου Ἀποστολίδου, αἰτοῦντος δάνειον παρὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ καταθέτει ἀναφορὰν Λαζάρου Σαλαμούρη, κατοίκου Κοιλάδος, διαμαρτυρομένου κατὰ τῆς ἑλληνικῆς ἀρχῆς, ἥτις συνέλαβεν ἁλιεῖς ἐξ Ἑρμιονίδος, ἁλιεύοντας διὰ δικτύων καὶ κάποτε διὰ γαλατζίδας, ἥτις ἔχει ἐξαιρεθῆ τοῦ νόμου. —Οἱ Οἰκονομικοὶ Ὑπάλληλοι Σάμου, Πατρῶν, Λαμίας, Βόλου, Λαρίσης, Δράμας, Κερκύρας, Σύρου καὶ Ναυπλίου ζητοῦν τὴν κατάθεσιν νομοσχεδίου διαβαθμίσεώς των. —Οἱ ἐκπαιδευτικοὶ λειτουργοὶ μέσης καὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως Πατρῶν, Κιλκίς, Κυπαρισσίας, Παγίαννης, Ἁγ. Νικολάου Κρήτης, Κερκύρας, Σπάρτης κλπ., ζητοῦν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἐξισώσεως τῶν ὑπαλληλικῶν μισθῶν. —Δημόσιοι ὑπάλληλοι Θράκης ζητοῦν ἀπόλυτον δικαιοσύνην καὶ ἰσότητα εἰς τὸν καταμερισμὸν τοῦ διατεθησομένου ποσοῦ διὰ τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν ἀποδοκιμάζοντες οἱανδήποτε διάκρισιν στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν. —Ὁ βουλευτὴς Μεγαλουπόλεως κ. Ι. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν ἐκπαιδευτικῶν, ζητούντων τὴν ἐξίσωσιν τῶν ὑπαλληλικῶν μισθῶν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. ΡΑΛΛΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν λειτουργῶν Μέσης καὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδέσεως, ζητούντων τὴν διαβάθμισίν των. — Οἱ κτηματίαι τῆς Ἑλλάδος ὑποβάλλουν ψήφισμα, ζητοῦντες τὴν διὰ νόμου σύστασιν ταμείου ἀσφαλείας καὶ ἀλληλοβοηθείας τῶν κτηματιῶν τῆς Ἑλλάδος, τὴν λῆξιν τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν, μετατροπὴν τοῦ φορολογικοῦ συστήματος οἰκοδομῶν κλπ. — Τὸ περιφερειακὸν Ἐπιμελητήριον Πύργου ζητεῖ τὴν μὴ κατάθεσιν καὶ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ μονοπωλήσεως τῶν σιγαρέττων εἰς πόλεις, ἐχούσας πληθυσμὸν κάτω τῶν δέκα χιλιάδων κατοίκων. — Ἐπιτροπὴ ἐργατῶν βιομηχανίας καπνοῦ καὶ σιγαροποιῶν ζητεῖ τὴν ἵδρυσιν ταμείου συντάξεων κλπ. — Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ συλλαλητηρίου τῶν Βορειοηπειρωτῶν τῆς 20ης Νοεμβρίου διὰ ψηφίσματός της παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως προβῇ εἰς τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν δικαίων τῆς πατρίδος των. Ἐπίσης, ἀνακοινῶ τηλεγραφήματα τῶν κ. κ. Βουλευτοῦ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ καὶ Γερουσιαστοῦ ΠΑΠΑΔΑΚΗ ἔχοντα οὕτω: Πρόεδρον Βουλῆς Ἀμνηστείαν Ἀρχηγοῦ Φιλελευθέρων ἐπιδοκιμάζω ὡς κυβερνητικὴν χειρονομίαν περὶ γαληνεύσεως τόπου. Ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις συνεχίσῃ τὰς ἐμπρηστικάς της μεθόδους, θὰ καταπέσῃ εἰς τὴν συνείδησιν ἐργαζομένου λαοῦ, ἀξιοῦντος πολιτικὴν δημιουργικὴν πρὸς ἐπούλωσιν μεγάλων οἰκονομικῶν πληγῶν. Δ. Χατζηγιάννης βουλευτής Πρόεδρον Βουλῆς Νομοσχέδιον ἀποκαταστάσεως ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς, ἀποκαθιστῶν ὑπὸ ἐπαναστάσεως στραγγαλισθὲν δίκαιον, ἀποσυρθὲν προκαλεῖ ἀδικίαν καὶ δικαίαν ἀγανάκτησιν. Παρακαλῶ ψηφισθῇ ἀμέσως. Διαμαρτύρομαι διὰ τὴν μὴ ψήφισιν. Πᾶνος Παπαδάκης Γερουσιαστής Οἱ κ.κ. ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν) καὶ ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως ἐπὶ τὸ οἰκονομικώτερον τῆς συνθέσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν Φάρων, Φανῶν καὶ Σημαιοφόρων τοῦ Κράτους καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων εἰς τοὺς περὶ φάρων νόμους». Ἡ ἐπὶ τῶν ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ Διευθύνσεως Ὑγειονομικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τῆς διαρκείας τῆς θητείας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ, Κ. ΚΑΝΕΛΛΟ-

ΠΟΥΛΟΣ, Α. ΚΡΙΕΖΗΣ, Δ. ΒΟΥΛΤΖΟΣ, Κ. ΒΕΡΡΟΙ-

ΟΠΟΥΛΟΣ, Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ, Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ συμπληρώσεως κενῶν θέσεων ἀγρονόμων ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων εἰς τὸν διαγωνισμὸν τῆς 27ης Ἀπριλίου 1931». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ, Ι. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ καὶ Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν εἰς τὸ Νομ. Διάταγμα «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων 4448 καὶ 4685 περὶ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ, Δ. ΜΠΟΥΚΟΥ-ΡΑΣ καὶ ΣΤ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν νόμων 4448 καὶ 4685 «περὶ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ, Γ. ΤΟΥΡΚΟΒΑ-ΣΙΛΗΣ. Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ καὶ Κ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν εἰς τὸ Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων 4448 καὶ 4685 «περὶ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν». Οἱ κ. κ. Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) Δ. ΜΑΞΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Π. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου: «Περὶ ἐγγραφῆς πιστώσεως μέχρι δρχ. 5.750.000 πρὸς ἀποπεράτωσιν τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν». Ὁ κ. Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 5170 «περὶ ἀποζημιώσεως ἑλλήνων μὴ ἀνταλλαξίμων κατοίκων Κωνσταντινουπόλεως». Ἡ ἐπὶ τῆς ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 5626 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως ὁδῶν κειμένων διατάξεων». Ἡ αὐτὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 22ας Ἰουλίου 1933 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ αὐτοκινήτων ἐν γένει καὶ τοῦ Τ.Π.Ι.Α.Λ. κειμένης νομοθεσίας». Ἡ ἐπὶ τῶν ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ 3552 νόμου». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. ΠΕΠΠΑΣ καταθέτει πρότασιν νόμου: «Περὶ κανονισμοῦ τοῦ ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Ἀρωγῆς κλπ. ἀξιωματικῶν τῆς Χωρ)κῆς κρατήσεων τῶν συνταξιούχων τοιούτων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. ΣΤΡΑΤΟΣ, Γ. ΚΑΛΛΑΝΤΖΟ-

ΠΟΥΛΟΣ, Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ, ΒΡ. ΑΛΕΞΑΤΟΣ, Ξ. ΜΑΥ-

ΡΟΜΜΑΤΗΣ, ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ, Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ,

Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ καὶ Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ καταργήσεως τῶν 2 καὶ 3 παραγρ. τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ διὰ Π. Δ. τῆς 24–4–30 κωδικοποιηθέντος νόμου 4564 «περὶ σειρᾶς ἀρχαιότητος Ἀξιωματικῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ Διευθύνσεως Ὑγειονομικῆς Ὑπηρεσίας Ὑπουργείου Ναυτικῶν». Ἐπίσης ἀνακοινῶ ἐπιστολὴν τῆς κ. Λουκίας Α. Ζυγομαλᾶ ἔχουσαν οὕτω: Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1933 Κύριε Πρόεδρε, Ἐκπληροῦσα ὡς κληρονόμος τοῦ ἀειμνήστου συζύγου μου Ἀντωνίου Α. Ζυγομαλᾶ προφορικῶς δηλωθεῖσάν μοι ἐπιθυμίαν, δηλῶ διὰ τοῦ παρόντος, ὅτι δωροῦμαι τὴν ἐξ 7445 ἐν ὅλῳ τόμων βιβλιοθήκην του εἰς τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς καὶ ἔχω τὴν τιμήν, δηλοῦσα ὑμῖν τοῦτο, νὰ συναποστείλω τὸν κατάλογον τῶν βιβλίων καὶ νὰ γνωρίσω πρὸς ὑμᾶς καὶ τὴν ἰδιαιτέραν ἐπιθυμίαν τοῦ ἀειμνήστου συζύγου μου, ἵνα ἡ δωρουμένη βιβλιοθήκη του, ἀποτελέσῃ ἴδιον αὐτοτελὲς τμῆμα τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς φέρον ἐπὶ τῆς μετώπης τὸ ὄνομα τοῦ δωρητοῦ.

Μετὰ τιμῆς

ΛΟΥΚΙΑ Α. ΖΥΖΟΜΑΛΑ

Υ. Γ. Παρέλειψα νὰ Σᾶς γνωρίσω ὅτι ἐκτὸς τῶν βιβλίων ὑπάρχουσιν ἐπίσης εἰς τὴν βιβλιοθήκην τοῦ ἀειμνήστου συζύγου μου μέγας ἀριθμὸς φύλλων παλαιῶν ἐφημερίδων (14 –15 μεγάλοι σάκκοι) τὰ ὁποῖα ἐπίσης θέτω εἰς τὴν διάθεσίν Σας.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ νὰ εὐχαριστήσω δι’ ἐγγράφου ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς τὴν κ. Ζυγομαλᾶ.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ νὰ ἐνεργήσω ὅ,τι χρειάζεται περαιτέρω.

§6ΠΕΡ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ ἔπρεπε νὰ διαταχθῇ ἡ μεταφορὰ τῆς βιβλιοθήκης ἀπὸ τοῦδε καὶ νὰ γίνῃ ἀπολογισμὸς διότι δὲν ὑπάρχῃ πίστωσις ἀναγεγραμμένη ὡς ἐπληροφορήθην.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Κώνστας ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἑνώσεως Ἐκπροθέσμων Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Ἀθηνῶν.

§8Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἶναι σύμφωνος μὲ τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας εἶχε κάμει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ὅτι, πράγματι, θὰ φέρῃ νομοσχέδιον παρατεῖνον τὴν προθεσμίαν πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων. Δυστυχῶς ὅμως, μέχρι σήμερον δὲν κατετέθη αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον καὶ διαμαρτύρονται οἱ ἐνδιαφερόμενοι, διότι ἐπίκεινται καὶ αἱ ἑορταὶ καὶ εἶναι καιρὸς νὰ ὑποβάλουν τὰς αἰτήσεις των, εἶναι σύμφωνοι ἀπολύτως εἰς τὸ νὰ ὑποβάλουν τὰς αἰτήσεις των βάσει δημοσίων ἐγγράφων, ἀποδεικνυόντων τὰ τραύματα ἢ τὴν νόσον των. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ δηλώσῃ ἐὰν ὄντως θὰ ὑποβληθῇ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον.

§9Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Προβαίνω καθημερινῶς εἰς δηλώσεις ὅτι θὰ φέρω τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐντὸς δέκα ἡμερῶν. Ἔχομεν νὰ συγκεντρώσωμεν πλεῖστα στοιχεῖα. Ἐπειδὴ δὲ ἀνεφέρατε ὅτι ἐπίκεινται ἑορταί, πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς ἕνα μῆνα νὰ ἐκδικασθῶσι τόσαι αἰτήσεις καὶ νὰ δοθῇ σύνταξις.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ἀλφειούσης περὶ τοποθετήσεως διδασκάλου.

§11Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἀλφειούσης, παραπονουμένων ὅτι εἰς τὸ ἐκεῖ Δημοτικὸν Σχολεῖον δὲν ὑπάρχουσι παρὰ μόνον τρεῖς διδάσκαλοι. Σᾶς παρακαλοῦν νὰ συμπληρώσητε τὰ κενά, διότι δὲν εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθὸν νὰ παραμένουν οἱ μαθηταὶ ἄνευ διδασκάλων, ἐνῷ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώνουν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ νόμος ἐπιβάλλει διὰ τὴν διαπαιδαγώγησιν τῶν μαθητῶν. Ἐλπίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀναφοράν, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, προκειμένου περὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις διὰ νὰ λειτουργοῦν τὰ σχολεῖα τῆς κατωτάτης ἐκπαιδεύσεως.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιρώνης ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Σκυλλοῦντος, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν καταδίωξίν των ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης.

§13Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ τρίτον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ρυθμίσεως τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν τῆς παρελθούσης ἐσοδείας πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὡρισμέναι ἀγροτικαὶ καὶ κτηματικαὶ περιφέρειαι περιφέρειαι εὐφορώταται καθ’ ὅλην τὴν Μεσσηνίαν, ἰδιαίτατα ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ὀλυμπίας, ἐπλήγησαν ὑπὸ ἀλλεπαλλήλων θεομηνιῶν καὶ οἱ πληγέντες ἦσαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, συναλλαγέντες κατὰ τὸ παρελθὸν μετὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἐξεπλήρωσαν ὁλοσχερῶς τὰς ὑποχρεώσεις των. Ἦτο λοιπὸν ἐνδεδειγμένον, Κύριοι Βουλευταί, ἐφόσον εὑρίσκοντο πρὸ ἀπολύτου ἀδυναμίας διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν, νὰ ληφθῶσιν μέτρα τοιαῦτα, ὥστε καὶ τὸ συμφέρον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης νὰ ἐξυπηρετηθῇ, ἀλλὰ νὰ μὴ ληφθῶσι τοιαῦτα μέτρα καταπιεστικὰ τῶν ἀγροτῶν. Ἐν τούτοις καὶ ἡ τοπικὴ ἐφημερὶς «Νέος Ὁρίζων» τῆς Ὀλυμπίας, ἀλλὰ καὶ ἀλλεπάλληλα τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν λάβει ἀπὸ εἰκοσαημέρου καὶ πλέον, παριστῶσι τὴν κατάστασιν κάπως τραγικήν. Ὀρθῶς ἐλήφθησαν νόμιμα μέσα βεβαίως πρὸς εἴσπραξιν τῶν ὀφειλῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει καταδιώκονται καὶ οἱ ὀφειλέται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, ἐπαναλαμβάνω, εὑρίσκονται ἐν ἀπολύτῳ ἀδυναμίᾳ πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν. Δὲν θέλει κανείς, βέβαια, νὰ ὑποστηρίξῃ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης τὴν σεισάχθειαν, οὔτε θέλει νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι πρέπει νὰ χαρισθῶσι τὰ χρέη αὐτά πρὸς τοὺς ἀγρότας, διότι τὸ χρῆμα αὐτὸ εἶναι χρῆμα, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμοποιηθῇ καὶ εἰς τὸ μέλλον διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν ἀγροτῶν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξυπηρετήσῃ αὐτοὺς τούτους τοὺς ἀγρότας, διότι, ὅπως ὑπεστήριξα καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ λυτρωθῶσιν οἱ ἀγρόται ὀφειλέται ἀπὸ τοὺς ὄνυχας τῶν τοκογλύφων. Ἀλλά ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἐπιζητῇ ἡ Τράπεζα, δι’ οἱωνδήποτε ἐκβιαστικῶν μέτρων, νομίμων, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἐκβιαστικῶν, ἐφόσον ὁ ὀφειλέτης εὑρίσκεται πρὸ ἀδυναμίας νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του, ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου μέχρι τοῦ σημείου τῆς ἐκβιάσεως τῶν ἀγροτῶν, ὑπάρχει μία ἀπόστασις τεραστία, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἐκπληροῦται ὁ σκοπὸς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ὁ σκοπός, τὸν ὁποῖον ἔταξεν ὁ νομοθέτης.

§14Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὶ ἐννοεῖτε ἐκβιασμόν;

§15Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Δηλαδή, κ. Πρόεδρε, ἐλήφθησαν ὅλα τὰ μέτρα, κατεμηνύθησαν οἱ ἀγρόται, ἐξεδόθησαν ἐντάλματα ἐναντίον αὐτῶν, καὶ ὅπως πληροφοροῦμαι, καὶ εἰς κατασχέσεις ἀκόμη ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἶναι διατεθειμένη νὰ προβῇ, καὶ σᾶς δηλῶ, ὅτι ἐπανειλημμένως ἐζήτησα παρὰ τῆς Διοικήσεως τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης νὰ δηλωθῇ ἐπὶ τέλους τὶ θὰ γίνῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ποίαν ρύθμισιν ὁριστικήν, ποίαν μορφὴν θὰ λάβῃ τὸ ζήτημα, διότι, ἐπαναλαμβάνω, οἱ ἀγρόται εὑρίσκονται πρὸ ἀδυναμίας, ἐφόσον ἐπλήγησαν ὑπὸ χαλάζης, ὑπὸ περονοσπόρου καὶ ὑπὸ βροχῶν μέχρις, ὄχι ἀποδεκατισμοῦ τῶν προϊόντων αὐτῶν, ἀλλὰ μέχρις ὁλοκληρωτικῆς καταστροφῆς, ἐν τούτοις οὐδεμία δήλωσίς της ἐφάνη που. Εἶναι ἄδικον δι’ ὡρισμένους ὀφειλέτας, οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὸ παρελθόν, συναλλαγέντες μετὰ τῆς Τραπέζης, ἀπεδείχθησαν τίμιοι ὀφειλέται, ἐξεπλήρωσαν τὰς ὑποχρεώσεις των, ὅπως, ἐπαναλαμβάνω καὶ ὀφείλω νὰ τονίσω, ὅπως ὅλοι οἱ κτηματίαι, οἱ συναλλαγέντες κατὰ τὸ παρελθὸν μετὰ τῆς Ἐθν. Τραπέζης, ὅτε ἦλθεν ἡ στιγμὴ τῆς εὐπορίας των, ἐξεπλήρωσαν ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις των καὶ τὸ ὑπ)στημα τῆς Κυπαρισσίας, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάγεται ἡ Ὀλυμπία, βεβαιωθῆτε, ὅτι ὕψωσε λευκὴν σημαίαν, εἶναι ἄδικον, ἐπαναλαμβάνω, νὰ δεικνύῃ τόσην ἀστοργίαν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ μετὰ τόσης αὐστηρότητος νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Εἶναι δίκαιον νὰ δείξῃ μίαν ἐλαστικότητα, νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον, ὥστε ἀναλόγως τῆς δυναμικότητος ἑκάστου ὀφειλέτου νὰ γίνεται ἡ εἴσπραξις.

§16Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι πολλὰ τὰ ὀφειλόμενα;

§17Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Δὲν ἠξεύρω, κ. Πρόεδρε. Ἠξεύρω μόνον τὸ ἑξῆς. Τὸ ζήτημα παρελκύεται ἀπὸ μηνὸς καὶ πλέον. Ὑπάρχει ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, διὰ τῆς ὁποίας μᾶς γνωρίζει, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ ρυθμίζεται κατὰ τρόπον εὐμενῆ διὰ τοὺς ἀγρότας, ὅτι λαμβάνεται μία εὐμενὴς λύσις, ἀλλὰ δὲν βλέπω τὴν εὐμενῆ αὐτὴν λύσιν μέχρι τῆς στιγμῆς. Εἶπον, ὅτι παρηγγέλθησαν οἱ Διευθυνταὶ τῶν κατὰ τόπους Τραπεζῶν, ἀναλόγως τῆς δυναμικότητος......

§18Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται περὶ καλλιεργητικῶν δανείων;

§19Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Μάλιστα, κ. Πρόεδρε, ὄχι περὶ δανείων μακροπροθέσμων ἢ μεσοπροθέσμων.

§20Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὶ σᾶς ἀπήντησε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας;

§21Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Εἶπεν ὅτι, κατόπιν συνεννοήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν προῆλθε μετὰ τῆς Διοικήσεως τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, τὸ ζήτημα λύεται κατὰ τρόπον εὐμενῆ διὰ τοὺς ἀγρότας, ἀλλὰ δὲν βλέπω αὐτὴν τὴν εὐμενῆ λύσιν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον· ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἡ Τράπεζα προβαίνει εἰς ἀπηνῆ δίωξιν τῶν ἀγροτῶν, ἐξ ἄλλου, καίτοι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς καλλιεργείας, δὲν χορηγεῖ δάνεια πρὸς ἀγορὰν σπόρου. Μοῦ φαίνεται, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ μία μέριμνα, καὶ νὰ κανονισθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, ἀναλόγως δὲ τῆς δυναμικότητος ἑκάστου ὀφειλέτου νὰ γίνεται καὶ ἡ εἴσπραξις, διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἐρχόμεθα νὰ κλονίσωμεν τὴν ὑπόστασιν τοῦ ἱδρύματος, τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ καὶ θὰ ἐξυπηρετῇ τοὺς ἀγρότας, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἐφαρμοσθοῦν σκληρὰ μέτρα ἐναντίον ὀφειλετῶν, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ παρελθόν, συναλλαγέντες μετὰ τῆς Τραπέζης, ἀπεδείχθησαν καλῆς πίστεως ὀφειλέται.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Τσιρώνη, ἐπέρασαν τὰ πέντε λεπτά.

§23Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Λοιπόν, κ. Πρόεδρε, εἶναι δύο ζητήματα, ἀφ’ ἑνὸς νὰ ληφθοῦν μέτρα ὅπως ἀναλόγως τῆς δυναμικότητος ἑκάστου ὀφειλέτου ἐνεργῇ ἡ Τράπεζα...

§24Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχει ἰδικόν της ὑποκατάστημα ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα;

§25Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Ἐκπροσωπεῖται ἀπὸ τοὺς Διευθυντὰς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, κ. Πρόεδρε, διότι πρόκειται περὶ ζητήματος γενικῆς φύσεως.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§27Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Συνάδελφος, ἀνέπτυξε τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀντελήφθη ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ἀδικίας, γινομένης ἐκ μέρους τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἀλλ’ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἶναι ὀργανισμὸς κρατικὸς ἢ εἶναι ὀργανισμὸς ἰδιόρρυθμος; Ἐφόσον πρόκειται περὶ ὀργανισμοῦ κρατικοῦ, καὶ οὐχὶ ὀργανισμοῦ αὐτονόμου, νομίζω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἔχει τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑποχρέωσιν ταὐτοχρόνως, προκειμένου περὶ ὀφειλετῶν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, οἱ ὁποῖοι μέχρι σήμερον ἐξεπλήρωσαν πάντοτε τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῶν ἀπέναντι αὐτῆς—νομίζω, λέγω, ἡ Ἀγρ. Τράπεζα δὲν δικαιοῦται, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄδικον, ἔναντι ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν καταστροφὰς ἐκ τοῦ περονοσπόρου, τῆς χαλάζης καὶ τῶν βροχῶν, αἵτινες τοὺς συνέτριψαν οἰκονομικῶς, νὰ προβαίνῃ εἰς κατασχέσεις καὶ φυλακίσεις. Διὰ τοῦτο ἤθελα νὰ παρακαλέσω νὰ διαρρυθμισθοῦν ἅπαξ διὰ παντὸς αἱ σχέσεις μεταξὺ Κράτους καὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης, διότι δὲν ἀγνοεῖτε, ὅτι οἱ διευθύνοντες σήμερον τὴν Ἀγρ. Τράπεζαν ἀνήκουν εἰς ἕν πολιτικὸν καθεστώς, τὸ ὁποῖον ἐκ τῆς πολιτείας του μέχρι σήμερον ἔχει δείξῃ ὅτι δὲν ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ γενικῶς, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τῶν φίλων του.

§28Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ. Καὶ ἡ τάξις τῶν συκοπαραγωγῶν, κ. Πρόεδρε, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, ὑπέστη ζημίας ἀνεπανορθώτους καὶ δὲν κατώρθωσεν οὔτε τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας ν’ ἀποκομίσῃ. Ἐν τούτοις, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καταδιώκει καὶ φυλακίζει καὶ αὐτοὺς διὰ χρέη πεντακοσίων καὶ χιλίων δραχμῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ συστήσῃ νὰ ληφθῇ ὁμοία πρόνοια καὶ διὰ τοὺς συκοπαραγωγοὺς τῆς περιφερείας Καλαμῶν.

§29Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰς αἰτιάσεις κατὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἤκουσα μὲ ὅλην τὴν ὀφειλομένην προσοχήν, καθόσον ἀποτελοῦν αὗται παράπονα ἐκ τῆς πραγματικότητος εἰλημμένα παρὰ τῶν κ. Βουλευτῶν. Πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Τράπεζα δὲν εἶναι κρατικὸν ἵδρυμα, ἀλλ’ εἶναι κοινωφελὲς ἵδρυμα, διὰ τοῦ ὁποίου τὸ Κράτος ἀσκεῖ τὴν ἀγροτικήν του πολιτικήν. Καὶ ἡ ἀγροτικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν πιστώσεων, συνίσταται εἰς τὸ νὰ βοηθῶνται οἱ ἀγρόται ἀπὸ τὴν Τράπεζαν διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτῶν καὶ νὰ παύσουν νὰ καταφεύγωσιν εἰς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι τόσον κακῶς ἐχρησιμοποίουν τὴν δύναμίν των πρὸς δανεισμὸν τῶν ἀγροτῶν. Ἡ ἀγροτικὴ Τράπεζα εἶναι προωρισμένη νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς ἀγρότας ἀπὸ τοὺς κακοὺς ὄνυχας εἰς τοὺς ὁποίους εἶχον περιέλθει κατὰ τὸ παρελθόν. Ἀλλὰ διὰ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκπληροῖ ἡ Τράπεζα πρεπόντως τὸν προορισμὸν αὐτὸν πρέπει οἱ ἀγρόται νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει ὅτι λαμβάνοντες τὰ χρήματα παρὰ τῆς Τραπέζης, πρέπει καὶ νὰ ἐπιστρέφουν εἰς αὐτὴν ἐν καιρῷ, ἵνα δύναται πάλιν ἡ Τράπεζα νὰ τὰ διοχετεύσῃ ἐκ νέου εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην. Καὶ θὰ συστήσω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης καὶ θὰ παρακαλέσω καὶ ἰδιαιτέρως τοὺς κυρίους ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ νὰ εἰσηγηθοῦν ὅσον δύνανται ἐντονώτερον εἰς τοὺς ἀγρότας ὅτι τὸ ἴδιον συμφέρον ἐξυπηρετοῦσιν, ὅταν ἐκπληροῦν τὰς ὑποχρεώσεις των πρὸς τὴν Τράπεζαν, διότι ἡ ἐκπλήρωσις τῶν ὑποχρεώσεών των χρησιμεύει εἰς τὸ νὰ καταστήσῃ ἱκανὴν ταύτην ν’ ἀνταποκρίνηται πρὸς τὰς ἑκάστοτε ἐμφανιζομένας ἀνάγκας. Αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ σχέσις μεταξὺ τῶν ἀγροτῶν καὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἀλλ’ ἐνῷ τοιαύτη πρέπει νὰ εἶναι ἡ ὑποχρέωσις τῶν ἀγροτῶν, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἐπίσης ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν καὶ τὸ καθῆκον ἀνὰ μὴ μεταχειρίζηται τακτικὴν ὁμοίαν πρὸς ἐκείνην τὴν ὁποίαν δι’ αὐτῆς ἐπιδιώκομεν νὰ ἀποτρέψωμεν, νὰ μὴ προβαίνῃ εἰς καταδιώξεις ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει ἀνικανότης πρὸς πληρωμήν. Εἰς τὴν Τράπεζαν παρεσχέθησαν πολλὰ μέσα διὰ τὴν ἐπιδίωξιν τῶν ἀπαιτήσεών της, παρεσχέθησαν δὲ τὰ μέσα ταῦτα, διότι ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι τὴν Τράπεζαν καὶ τὰς ἐνεργείας αὐτῆς τὰς παρακολουθεῖ τὸ Κράτος καὶ ὅτι αὐτὴ θὰ συμμορφοῦται πρὸς τὴν πολιτικὴν τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦτο, ἐφόσον τὰ καταγγελλόμενα εἶναι πραγματικά, καὶ τὰ πιστεύω, ἀφοῦ καταγγέλλονται παρὰ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ, νὰ εἶναι βέβαιοι οἱ κύριοι ἀντιπρόσωποι καὶ ὁ λαὸς τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, θὰ λάβῃ ὅλα τὰ προσήκοντα μέτρα, διὰ νὰ μὴ ἐνασκῆται ἡ ἐπιδίωξις τῶν ἀπαιτήσεων κατὰ τρόπον μὴ προσήκοντα, τοὺς ὑπόσχομαι δὲ ὅτι τοῦτο θὰ πράξω, ὄχι μόνον ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μου ὡς προσωρινοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ καὶ ὡς Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ παρακαλέσω δὲ τοὺς κ. Βουλευτὰς νὰ μοῦ παράσχουν καὶ εἰδικὰ σημειώματα ἐπὶ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἔδωκα εἰδικὴν ἐντολὴν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν νὰ μεταχειρίζηται αὐστηρὰ μέτρα ἐν τῇ ἐπιδιώξει τῶν ἀπαιτήσεών της μόνον ἀπέναντι τῶν δυστροπούντων, διότι οἱ δυστροποῦντες δὲν ζημιώνουν τὴν Τράπεζαν, ἀλλὰ τοὺς ἄλλους ἀγρότας. Γενικὴ ἐντολή, ὅπως ἐμνημόνευσεν ὁ Βουλευτὴς κ. Μοσχούλας, ἔχει δοθῆ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ὅπως ἡ Τράπεζα ἡ Ἀγροτικὴ συμπεριφέρηται πατρικῶς πρὸς τοὺς ἀγρότας, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀποστολή της.

§30Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀσχέτως πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, ἔχω καταθέσει ἀναφορὰς καὶ τηλεγραφήματα ἐκ Βόλου παρὰ τῶν ἐμπόρων τοῦ τόπου, ὅτι ἡ Τράπεζα ἔχει κάμει προκήρυξιν διὰ μίαν μεγάλην ποσότητα βουτύρου, διαμαρτύρονται δὲ ὅλοι ἐναντίον τῆς τακτικῆς αὐτῆς τῆς Τραπέζης διὰ τοῦτο. Ἐπίσης ἡ Τράπεζα αὐτὴ ἔφερε διακοσίας χιλιάδας ὀκ. σίτου ἐκ Βουλγαρίας διὰ τὸ ὁποῖον παραπονεῖται ὅλος ὁ ἐμπορικὸς κόσμος, δεδομένου ὅτι οὕτω ἐργαζομένη τοὺς παίρνει τὶς δουλειές. Θὰ ἦτο εὐκταῖον, λοιπόν, παραλλήλως πρὸς τὰς ἄλλας συστάσεις νὰ γίνῃ καὶ μία εἰδικὴ σύστασις διὰ νὰ παύσουν αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ ἀναμίξεις τῆς Τραπέζης εἰς τὸ ἐμπόριον τοῦ τόπου.

§31Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠξεύρω εἰδικῶς τι ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅμως νὰ περάσητε ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἢ ἀπὸ τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον νὰ μοῦ δώσητε σημείωσιν, ἵνα καλέσω τὸν ἁρμόδιον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ὥστε νὰ διευθετηθῇ τὸ ζήτημα αὐτό.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ξ. Μαυρομμάτης, Ι. Νικολίτσας, Α. Στράτος Α. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Ἀστακοῦ περὶ βελτιώσεως τῆς ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας Ἀκαρνανίας.

§33Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Ὑπουργέ, νὰ λάβητε σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην, διότι εἰς τὸν Ἀστακὸν καὶ ἐν γένει εἰς τὴν Ἀκαρνανίαν μόνον δύο ἀτμόπλοια προσεγγίζουν καὶ τὰ χειρότερα.

§34ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ποῖα προσεγγίζουν;

§35Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ὁ «Πέτρος» καὶ ἡ «Ἐλβίρα» νομίζω. Μέσα εἰς οὐτὰ ταξειδεύουν, ἄνθρωποι, χοῖροι, πρόβατα ὅλα μαζί. Καὶ τὸ σπουδαιότερον ὅτι, ἐπειδὴ εἶναι παλαιά, συμβαίνει συχνὰ νὰ παθαίνουν βλάβας καὶ νὰ σταματοῦν ἐν μέσῳ πελάγει. Τελευταίως συνέβη νὰ σταματήσῃ ὅταν ἐταξείδευα καὶ ἐγὼ καὶ ὅλοι ἀπετείνοντο πρὸς ἐμέ, ὡς πρὸς τὸν ἐκπρόσωπον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ μοῦ ἐζήτουν συμβουλάς. Ἐγώ, βεβαίως, δὲν εἶμαι κατὰ τῆς Ἑνώσεως, ἀλλὰ καὶ ἡ Ἕνωσις πρέπει νὰ προσέχῃ νὰ μὴ φθάνῃ εἰς τὰ ἄκρα καὶ ἐξαντλῇ τὴν ὑπομονὴν τοῦ κόσμου.

§36ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ξ. Μαυρομμάτης, Ι. Νικολίτσας Α. Στράτος, Α. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἑλένης Λιάγκου περὶ παρατάσεως προθεσμίας ὑποβολῆς αἰτήσεων θυμάτων πολέμου.

§38Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ὅλα τὰ ἔγγραφά της εἶναι ἐν τάξει, ἀλλὰ δὲν ἐπρόφθασε νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν, λόγῳ ἐξαντλήσεως τῆς προθεσμίας. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ δοθῇ νέα τοιαύτη.

§39Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Τὸ ζήτημα εἶναι γενικὸν καὶ ἐγένετο καὶ ἄλλοτε λόγος ἐπ’ αὐτοῦ. Θὰ κανονισθῇ.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μεταξᾶς, ἵνα καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ τηλεγράφημα Ἐπιτροπῆς γεωργοκτηματιῶν ἐπαρχίας Πάλλης.

§41Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ἔλαβα τηλ)μα ἀπὸ ἐπιτροπὴν γεωργοκτηματιῶν ἐπαρχίας Πάλλης. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἀποτελεῖται ἀπὸ τὰ καλλίτερα πρόσωπα τῆς ἐπαρχίας καὶ πρέπει νὰ δοθῇ μεγάλη προσοχὴ εἰς τὸ τηλεγράφημά των. Εἰς τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἀναφέρει τὰ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει). Φαίνεται ἐκ τούτων, ὅτι ἡ ἐπαρχία αὐτὴ ὑπέστη ἀρκετὰς καταστροφὰς ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου. Κατεστράφη ἡ ἐπαρχία αὕτη ἀπὸ τοὺς σεισμούς, κατεστράφη ἀπὸ τὴν χάλαζαν, κατεστράφη δὲ καὶ ἀπὸ τὸν περονόσπορον καὶ κατόπιν ἀπὸ τὰς βροχάς. Δὲν ἔμεινεν ἀπολύτως τίποτε. Καὶ ὅμως ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα τοὺς ζητεῖ τὰ ὀφειλόμενα πρὸς αὐτήν. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἐξηντλημένοι οἰκονομικῶς. Δὲν πρέπει, δὲν εἶναι σκόπιμον, ἡ Τράπεζα νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν ὀφειλομένων. Ἐπῆγα εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, διὰ τὸ πρακτικώτερον, καὶ εἶπα εἰς τὸν Διευθυντήν της κ. Τρακάκην, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν, ὅτι ἡ Τράπεζα εὑρίσκεται εἰς τὴν διάγνωσιν ταύτην. Ἐγὼ ἐπέμεινα καὶ παρεκάλεσα νὰ μὴ τοὺς βάλωμε εἰς τὴν φυλακὴν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Διατὶ νὰ τοὺς βάλωμεν εἰς τὴν φυλακήν; Τὶ θὰ κατορθώσητε νὰ κερδήσητε μὲ αὐτό; Ἀσφαλῶς, δὲν θὰ εἰσπράξητε τίποτε. Δὲν πιστεύω νὰ εἶναι πρακτικὸν μέσον αὐτό, τὸ τῆς φυλακίσεως διὰ χρέη. Διὰ τοῦτο, θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε, νὰ λάβητε μέριμναν καὶ νὰ δοθῇ ἐντολὴ νὰ ἀνασταλοῦν αἱ διώξεις ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, διότι ἀσφαλῶς αὗται δὲν ὠφελοῦν εἰς τίποτε. Τὸ Κράτος τοὺς ὑπεσχέθη διαφόρους ἀποζημιώσεις διὰ τὰς ζημίας ποὺ ὑπέστησαν. Ἀλλ’ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, εὑρίσκεται, ἀσφαλῶς, ἐν πλάνῃ, ἐὰν πιστεύῃ ὅτι εἰσεπράχθησαν παρ’ αὐτῶν αἱ ἀποζημιώσεις καὶ βασίζει εἰς τὴν σκέψιν αὐτὴν τὰς πιέσεις της. Αἱ ἀποζημιώσεις διὰ τὰς ἐκ τοῦ περονοσπόρου ζημίας δὲν τοὺς ἐδόθησαν ἀκόμη, οὔτε διὰ τὰς λοιπὰς ζημίας. Ἀκόμη δὲν ἐπραγματοποιήθησαν τὰ εὐεργετήματα, τὰ μέλλοντα νὰ παρασχεθοῦν διὰ τὰς λοιπὰς θεομηνίας, ὥστε εὑρίσκεται, ἐπαναλαμβάνω, ἐν πλάνῃ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, νομίζουσα ὅτι τὰ χρήματα ταῦτα εἰσεπράχθησαν παρὰ τῶν πληγέντων. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπόν, κ. Πρόεδρε, νὰ ληφθῇ μέριμνα περὶ ἀναστολῆς τῶν διώξεων. Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι προκειμένου περὶ εἰσπράξεως τοιούτων ὀφειλῶν, αἱ πιέσεις καὶ αἱ διώξεις εἶναι τὸ χειρότερον καὶ τὸ ἀντιοικονομικώτερον μέτρον.

§42Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Ἐλευθεροφρόνων δὲν ἔχω νὰ ἀπαντήσω τι εἰδικῶς ὡς πρὸς τὴν πολιτικὴν τοῦ Κράτους διὰ τὰς σχέσεις τῆς Τραπέζης καὶ τῶν Ἀγροτῶν, παρὰ ὅσα εἶπα προηγουμένως. Βεβαίως θὰ καλέσω τὸν ἁρμόδιον ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης νὰ ἔλθῃ νὰ συνεννοηθῶμεν καὶ γενικῶς, καὶ εἰδικῶς, δι’ ὅσα ἀνέφερεν ὁ κ. Μεταξᾶς. Γνωρίζει δὲ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Ἐλευθεροφρόνων τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοὺς παθόντας. Περὶ τῶν θεομηνιῶν αὐτῶν ὡμιλήσαμεν καὶ κατ’ ἰδίαν, διέταξα δέ, κατόπιν τῶν εἰσηγήσεών του, καὶ ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ὅσα μέτρα ἔπρεπε καὶ ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ. Θὰ συστήσω ἐκ νέου τὸ ζήτημα καὶ θὰ διευθετηθῇ.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν Δημοτικῶν Ὑπαλλήλων Καλαμῶν, Ζακύνθου καὶ Κερκύρας, ζητούντων τὴν ἄρσιν τοῦ 6%.

§44Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Οἱ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι, ὡς γνωστόν, λαμβάνουν πολὺ ὀλίγον μισθὸν ἐν συγκρίσει πρὸς τοὺς λοιποὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἔκαμαν μίαν αἴτησιν πρὸς τὴν Βουλήν, δι’ ἧς παρακαλοῦν νὰ προνοήσωμεν νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς τὸ 6%. Ἤθελα νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, χάριν τοῦ δικαίου, τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ λάβητε διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, νὰ λάβητε καὶ διὰ τοὺς δημοτικοὺς ὑπαλλήλους, τόσῳ μᾶλλον, καθόσον οἱ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι δὲν λαμβάνουν τοὺς μισθοὺς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἀλλὰ πολὺ ὀλιγωτέρους. Φρονῶ ὅτι χάριν τοῦ δικαίου πρέπει νὰ φροντίσητε καὶ δι’ αὐτοὺς ὅπως ἀποκατασταθῇ μία ἰσότης.

§45Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§47ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, ὑπάρχει διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ὑπάλληλοι ἱδρυμάτων δημοσίου δικαίου θὰ περιληφθοῦν εἰς τὸν καταστατικὸν χάρτην. Βλέπετε ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε καὶ ἰδιὰ τοὺς δημοτικοὺς ὑπαλλήλους μέτρα ἀνάλογα μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔλαβε διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, διότι καὶ οἱ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι δὲν ἀμείβονται καλλίτερον ἀπὸ ὅ,τι οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Ἀλλά πέρα τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τοὺς Δήμους νὰ αὐξήσουν τὰς ἀποδοχὰς εἰς τοὺς ὑπαλλήλους των. Ὑπάρχει ἠθικὴ ὑποχρέωσις καὶ θὰ γίνῃ σύστασις κυβερνητική.

§48ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Περὶ τοῦ 6%;

§49ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἠξεύρω διὰ τὸ 6% τί θὰ γίνῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμέν τι πλέον ἐκείνων, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπα.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης ἡμισείας ὥρας, διακόπτεται ἡ συζήτησις τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§51Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι, ἐφόσον εἶναι ἡμέρα ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ μόνον ὅταν λήξουν αἱ ἐρωτήσεις, νὰ εἰσέλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας....

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ νομοθετικῆς ἐργασίας.

§53Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Βεβαίως, ὑμεῖς εἶσθε σύμφωνος πρὸς τὸν Κανονισμόν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αἱ ἐρωτήσεις δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ἡ ἐπικοινωνία τοῦ λαοῦ πρὸς τὴν Βουλήν, τῶν μελῶν τῆς ὁποίας ἡ φωνὴ πρέπει νὰ ἀκούηται ἐνώπιον αὐτῆς, διὰ νὰ ἀντιλαμβάνεται ὁ λαός, ὅτι τὰ δίκαια αὐτοῦ αἰτήματα ἢ τὰ ἀδικήματα τὰ γενόμενα ἀπὸ δημοσίους ὑπαλλήλους εὑρίσκουν ἠχὼ πλησίον τῶν κυβερνώντων. Διὰ τοῦτο ἤθελα νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, ἐὰν ἦτο δυνατόν, οὐχὶ νὰ παραμείνῃ ὡς ἔχει, ἀλλὰ νὰ αὐξηθῇ ἡ ὥρα τῶν ἐρωτήσεων. Νὰ γίνῃ τροποποίησις τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ὥστε ἡ φωνὴ τῶν ἀναφερομένων πρὸς τὴν Βουλήν, νὰ εὑρίσκῃ ἠχὼ πλησίον τῆς Κυβερνήσεως. Διότι, ἂν τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα θεωρεῖται τὸ ἄριστον τῶν πολιτευμάτων μὲ ὅλην τὴν κατάπτωσιν τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ ἐν Εὐρώπῃ, εἶναι διότι ἐν αὐτῷ ἀκούεται ἡ φωνὴ τοῦ λαοῦ καὶ διότι ἐν αὐτῷ ὑπάρχει τὸ ἀντιπολιτευτικὸν δέος. Διὰ τοῦτο ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἢ μᾶλλον τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ἀποδεχθῇ νὰ αὐξηθοῦν αἱ ὧραι τῶν ἐρωτήσεων, διότι τοῦτο συμφέρει καὶ εἰς τὸν κοινοβουλευτισμόν, τοῦτο ἐπιβάλλουν καὶ αἱ ἀνάγκαι τοῦ λαοῦ. Ἀπὸ πολυνομίαν, ἢ μᾶλλον ἀπὸ πληθώραν νόμων πάσχομεν, δὲν ἔχομεν ἀνάγκην πολυνομίας. Αὐτὸ εἶναι γεγονός. Διὰ τοῦτο ἤθελα νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ αὐξηθοῦν, διὰ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, αἱ ὧραι τῶν ἐρωτήσεων διὰ νὰ δύναται ὁ λαὸς νὰ ἀντιλαμβάνεται ὅτι τὰ δίκαια αὐτοῦ παράπονα, ὅτι τὰ δίκαια αὐτοῦ αἰτήματα, εὑρίσκουν ἠχὼ ἐντὸς τῆς Βουλῆς.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κ. Συνάδελφε, ἡ πρότασίς σας θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν.

§55Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλέσω καὶ ἐγὼ νὰ στείλετε εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπὴν τὴν αἴτησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Βουλευτής. Ἀλλὰ θὰ σημειώσω ἐν αὐτῇ ὅτι, ἡ Βουλή, τηροῦσα τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, οὐδαμῶς περιορίζει τὸν χρόνον τῶν ἐρωτήσεων. Ἐὰν δὲ δὲν ἀπατῶμαι, σήμερον γίνονται κατ’ ἐξαίρεσιν ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις, διότι κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων δὲν συζητοῦνται ἀναφοραί. Ἀλλὰ τέλος πάντων ὑποβάλλετε καὶ τὴν αἴτησιν τοῦ κ. Συναδέλφου εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὑπάρχει πρότασις εἴκοσι βουλευτῶν περὶ προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Μπούμπουλη. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρόταξιν;

§57ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§59Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἀπεφάνθη ἂν θὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνωνται ἀποφάσεις ἐξ ὑφαρπαγῆς.

§60Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἀπόφασις ὑπάρχει.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἠρωτήθη ἂν δέχεται νὰ προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ καὶ ἡ Βουλὴ εἶπεν ὅτι δέχεται.

§62Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ συμβουλευθῆτε τὰ προηγούμενα πρακτικά, νὰ ἴδωμεν μήπως ὑπάρχει προηγουμένη ἀπόφασις.

§63Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ὑπάρχει.

§64Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ζητῶ τὸν λόγον. Τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ ρητῶς ἀναφέρει, καὶ ἀπορῶ πῶς γίνεται συζήτησις, διότι ἐκ λεπτότητος καὶ μόνον ὑπεβλήθη ἡ πρότασις τῆς προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἐκ μέρους εἴκοσι Συναδέλφων. Τὸ ἄρθρον 51, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ Κανονισμοῦ ἐν παραγράφῳ 2α, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ρητῶς ἀναφέρει: «Ἐπερώτησις Βουλευτοῦ κλπ.» (ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπερώτησίς μου ἀνεγράφη πρὸ ὀκτὼ μηνῶν. Πρὸ ὀκτὼ μηνῶν ἐζήτησα νὰ ὁμιλήσω. Εἶχα τὸ δικαίωμα νὰ ἐπικαλεσθῶ τὸ ἄρθρον 51, ἀλλὰ δὲν τὸ ἔκαμα, καὶ ἡ ἐπερώτησίς μου διαρκῶς ἀνεβάλλετο. Σήμερον, ἐκτὸς τῆς προτάσεως τῶν εἴκοσι βουλευτῶν, ἐπικαλοῦμαι τὸ ἄρθρον 51 παράγραφος 2, τὸ ὁποῖον ρητῶς καθορίζει ὅτι ὑποχρεωτικῶς ὀφείλει νὰ συζητηθῇ πρώτη ἡ ἐπερώτησίς μου. Παρακαλῶ νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§65Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀντὶ νὰ συζητηθῇ ποία θὰ γίνῃ πρώτη καὶ ποία δευτέρα, νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως, διότι ἀπόψε, σᾶς βεβαιῶ, θὰ συζητηθοῦν καὶ αἱ δύο.

§66Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ὑπάρχει προηγουμένη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, κ. Πρόεδρε.

§67Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς ἡ μεταβολὴ τοῦ Κανονισμοῦ.

§68Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Θὰ παρέλθῃ ἡ τετραετία καὶ δὲν θὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησίς μου, διότι μετ’ ὀλίγον ἠμπορεῖ νὰ ὑποβληθῇ ἄλλη πρότασις.

§69Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν στηρίζει τὴν πρόταξιν εἰς τὴν πρότασιν τῶν εἴκοσι βουλευτῶν ὁ κ. Πρόεδρος, ἀλλὰ εἰς τὸν Κανονισμόν, ἡ ἀπόφασις δὲ τῆς Βουλῆς δὲν δύναται νὰ μεταβάλῃ τὸν Κανονισμόν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπούμπουλης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα Οἰκονομικῶν καὶ Παιδείας σχετικῶς μὲ τὴν κληροδοσίαν Ἀναργύρου καὶ Κοργιαλλένιου.

§71ΠΕΡ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Σεπτεμβρίου ὁπότε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, ὑπέβαλον τὴν ἐπερώτησίν μου ἐναντίον τῶν Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Παιδείας διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων. Τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ἦσαν τὰ δικαιολογητικὰ τὰ ὁποῖα, κατὰ νόμον, ὤφειλε νὰ ὑποβάλλῃ πᾶσα ἐπιτροπὴ διαχειριζομένη κληροδοτήματα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Ὁ νόμος, τόσον ὁ παλαιὸς περὶ κληροδοτημάτων, ὅσον καὶ ὁ νέος ρητῶς ὁρίζει ὅτι καθ’ ἕκαστον οἰκονομικὸν ἔτος αἱ διαχειριστικαὶ ἐπιτροπαὶ κληροδοτημάτων ὀφείλουν νὰ λογοδοτοῦν κατὰ μὲν τὸν παλαιὸν νόμον εἰς τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα, κατὰ δὲ τὸν τελευταῖον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἢ ἀναλόγως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ἤτοι διὰ μὲν τὴν διαχείρισιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ δὲ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ σκοποῦ καὶ τὴν ἐν γένει πρόοδον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Ἀπὸ τοῦ 1919, ὁπότε ἱδρύθησαν αἱ Ἀναργύρειοι καὶ Κοργιαλλένειοι Σχολαί, μέχρι καὶ τοῦ 1932 ὁπότε ἠξίωσα τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου, οὐδέποτε ὑπεβλήθη ἀπολογισμὸς ἐκ μέρους τῶν διαχειριστῶν τῶν Σχολῶν αὐτῶν εἴτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, εἴτε εἰς τὸ τῆς Παιδείας. Ἀνεξελέγκτως διεχειρίσθησαν τὰ κληροδοτήματα ταῦτα καὶ σήμερον ἀκόμη δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποφανθῶμεν, ἂν ὑπάρχει νοικοκυρευμένη διαχείρισις. Θὰ ἀπασχολήσω ὀλίγον τὴν Βουλὴν μὲ τὸ ἱστορικὸν τῆς ἱδρύσεως τῶν Ἀναργυρείων καὶ Κοργιαλλενείων Σχολῶν. Ὁ ἀείμνηστος ἐθνικὸς εὐεργέτης Κοργιαλλένιος, πλὴν τῶν ἄλλων κολοσσιαίων ποσῶν, τὰ ὁποῖα ἀφῆκε διὰ διαφόρους φιλανθρωπικὰς πράξεις, ἀφῆκε καὶ τὸ ποσὸν τῶν 40.000 λιρῶν, ἢ μᾶλλον τῶν 100.000 λιρῶν, διότι τοῦτο ἀκριβῶς ἀναγράφεται ἐν τῇ διαθήκῃ, ἀλλ’ οἱ ἐκτελεσταὶ ἰσχυρίζονται ὅτι προέκυψαν ἐκ τῆς καλυφθείσης περιουσίας 40.000 λίραι μόνον ἀδιάφορον, τὸ ποσὸν λοιπὸν αὐτὸ ὁ ἀείμνηστος Κοργιαλλένιος διέθεσε διὰ τὴν ἵδρυσιν Κολλεγίου μορφώσεως τῶν νέων εἰς τὰς Ἀθήνας ἢ τὰ περίχωρα τῶν Ἀθηνῶν, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ δώσῃ τὸ Κράτος τὸ γήπεδον. Ἀφῆκε δὲ γενικὸν ἀντιλήπτορα καὶ ἐκτελεστὴν τὸν τότε ἀείμνηστον Βασιλέα Γεώργιον καὶ τοὺς μετέπειτα διαδόχους του, μὲ τὸ δικαίωμα νὰ ὁρίζουν αὐτοὶ ἄλλους ἐκτελεστάς, ἢ νὰ συνενοῶνται ἀπευθείας μὲ τοὺς ἐκκαθαριστὰς τῆς περιουσίας. Κατὰ τὸ ἔτος 1918 ὁ Σωτήριος Ἀνάργυρος ποιεῖται μίαν δήλωσιν πρὸς τοὺς ἐκτελεστάς, ὅτι, ἂν ἀποφασίσουν τὴν ἵδρυσιν τοῦ Σχολείου ἐν Σπέτσαις, παραχωρεῖ αὐτὸς τὸ γήπεδον καὶ δέκα ἑκατομμύρια δραχμῶν διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ σκοποῦ. Οἱ ἐκτελεσταὶ τῆς διαθήκης Ζαΐμης, Καλλιγᾶς, Βαλαωρίτης, συνέρχονται καὶ ἀποφασίζουν ὅτι ἀποδέχονται τὴν δήλωσιν τοῦ Σ. Ἀναργύρου καὶ ἐπειδὴ ἡ Σχολὴ αὐτὴ θὰ εἶχεν ἀνάγκην μεμορφωμένου διδακτικοῦ προσωπικοῦ, ἀποφασίζουν, παρὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ Κοργιαλλενίου, τὴν ἀποστολὴν ὑποτρόφων διδασκάλων ἐκ τοῦ κληροδοτήματος Κοργιαλλενίου καὶ τοῦ Α. Σταθάτου καὶ τοῦ κληροδοτήματος Ἀναργύρου πρὸς ἐκπαίδευσιν εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, διὰ νὰ διδάξουν μετὰ εἰς τὰς Σχολάς.

§72Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πότε τὸ ἀπεφάσισαν;

§73Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τῷ 1919. Ἀπεστάλησαν λοιπὸν εἰς τὴν Εὐρώπην ὑπότροφοι καὶ ἐξεπαιδεύθησαν, οὐδεὶς ὅμως ἐδίδαξεν εἰς τὰς Σπέτσας. Μετὰ τὸ 1920— δυστυχῶς ὁμιλῶ ἄνευ ἐπισήμου ἐγγράφου, διότι δὲν ὑπάρχει λογοδοσία τόσον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, ὅσον καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ὄχι βεβαίως ἐκ κακῆς προθέσεως τῶν νῦν κ. κ. Ὑπουργῶν, ἀλλὰ ἐκ τοῦ ὅτι οἱ προγενέστεροι Ὑπουργοὶ οὐδέποτε ἐζήτησαν λογοδοσίαν, αἱ δὲ Σχολαὶ ἀρνοῦνται νὰ ἀναγνωρίσουν τὸ δικαίωμα τῆς ἐπεμβάσεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο.

§74Γ. ΤΣΟΧΑΣ. Λογοδοσία ὑπάρχει.

§75Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ὑπάρχει. Ἄν ὑπάρχει εἰς ἔντυπα φυλλάδια λογοδοσία, τοιαύτην λογοδοσίαν ὁπωσδήποτε δύναται νὰ τυπωθῇ, ἀλλ’ ἐπίσημος δὲν ὑπάρχει οὔτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, οὔτε τῆς Παιδείας.

§76Γ. ΤΣΟΧΑΣ. Ἐγὼ σᾶς πληροφορῶ ὅτι ὑπάρχει.

§77Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Σοῦ ἐδήλωσα ὅτι συζητῶ ἄνευ ἐπισήμων ἐγγράφων. Μὲ παρακαλέσατε, κ. Τσόχα, νὰ μὴ θίξω τὸν κ. Αἰγινήτην...

§78Γ. ΤΣΟΧΑΣ. Ἐγὼ πληροφορίαν σᾶς δίδω.

§79Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐφόσον ἡ πληροφορία αὕτη δὲν βασίζεται ἐπὶ στοιχείων, δὲν τὴν ἀποδέχομαι.

§80Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀφήσητε τὸν ἐπερωτῶντα νὰ ὁμιλήσῃ. Ἐὰν ἔχητε νὰ ὁμιλήσητε καὶ εἶσθε ἐγγεγραμμένος....

§81Γ. ΤΣΟΧΑΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε. Δὲν γνωρίζω, ἀλλὰ δίδω μίαν πληροφορίαν εἰς τὸν κ. Μπούμπουλην, ὅτι ὑπάρχει λογοδοσία.

§82Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐφόσον δὲν ἐδέχθη.

§83Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κατὰ τὸ 1919 ἐπῆλθε, τοῦτο εἶναι ἰδική μου πληροφορία—καὶ δηλώνω τοῦτο πρὸς τὴν Βουλὴν — χωρὶς καὶ νὰ δύναμαι ν’ ἀναλάβω τὴν εὐθύνην, ἐπῆλθε μία μικρὰ ρῆξις μεταξὺ Ἀναργύρου καὶ Κοργιαλλενίου ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν Σχολῶν, δηλ. οἱ ἐκτελεσταὶ ἰσχυρίζοντο ὅτι δὲν ἐπαρκοῦν τὰ χρήματα, ἐνῷ ὁ κ. Ἀναργύρου ἰσχυρίζετο τὸ ἀντίθετον καὶ ἐπεχείρησε νὰ κάμῃ ὁ ἴδιος νὰ λειτουργήσουν αἱ Σχολαί. Ἐνήργησε τῷ 1919 νὰ ἐκδοθῇ ἕν Διάταγμα, μὲ τὸ ὁποῖον ἔθεσεν εἰς λειτουργίαν τὰς Ἀναργυρείους, ὅπως λέγονται, Σχολάς ἐν Σπέτσαις, διευθύνων αὐτὰς αὐτὸς ὁ ἴδιος. Δὲν θὰ θελήσω νὰ ἀναφέρω μίαν παρατυπίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας ἐπὶ ζημίᾳ ὡρισμένων ἀτόμων, τὸ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας ἀπηλλοτρίωσεν ἐκτάσεις ἐν Σπέτσαις κολοσσιαίας ἀντὶ τοῦ γλίσχρου τιμήματος τῶν 23.000 δραχμῶν καὶ 19.000 δραχμῶν διὰ μίαν οἰκίαν, τοῦ ἱδρύματος θεωρηθέντος ὡς φιλανθρωπικοῦ. Ἀρκεῖ δὲ νὰ σᾶς ἀναφέρω, διὰ νὰ κρίνητε τὸ γλίσχρον τῆς ἀποζημιώσεως, ὅτι ἡ ἔκτασις αὐτή, τοῦ Ρουσάκη, εἶχε περὶ τὰς 4.000–4.500 ἐλαιόδενδρα, ἐλαιοτριβεῖον, οἰκίαν, περὶ τὰ 1.600–2.000 στρέμματα γῆς, πεῦκα κλπ. Ὅλην αὐτὴν τὴν ἔκτασιν τὴν ἀπηλλοτρίωσαν, χαρακτηρίσαντες τὸ ἵδρυμα ὡς φιλανθρωπικόν, ἀντὶ τοῦ γλισχροτάτου αὐτοῦ ποσοῦ, ἐνῷ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἐπρόκειτο παρὰ περὶ μιᾶς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως, διότι τὸ ἐκδοθὲν Διάταγμα ἐστηρίζετο εἰς ἕν καταστατικὸν ἰδιωτικῆς Σχολῆς. Ἀλλ’ ἐφόσον ὁ μέγας αὐτὸς ἐθνικὸς εὐεργέτης ἀφῆκεν ὅλην τὴν περιουσίαν εἰς τὰς Σχολὰς αὐτάς, δὲν θὰ θελήσω, ὡς εἶπα, νὰ ἐλέγξω τὴν τότε πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐχαρακτήρισεν ὡς φιλανθρωπικὰς τὰς Σχολὰς αὐτάς. Κατὰ τὸ 1926 ὁ Ἀνάργυρος, βλέπων ὅτι πραγματικῶς τὰ χρήματα αὐτὰ δὲν ἐπήρκουν διὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν Σχολῶν, καταθέτει εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος δύο ἑκατομμύρια δραχμῶν καὶ δώδεκα χιλιάδας λιρῶν, ἵνα συνενούμεναι μὲ τὰς 40 χιλιάδας λίρας τοῦ Κοργιαλλενίου ἀποτελέσουν ἕν κεφάλαιον ἱκανὸν διὰ τὴν πρόοδον καὶ τελειοποίησιν τῶν Σχολῶν αὐτῶν. Μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν ποσῶν αὐτῶν, γίνεται μία κοινὴ συνεδρίασις καὶ μονομερεῖς ἄλλαι συνεδριάσεις τῶν ἐκτελεστῶν τῆς διαθήκης Κοργιαλλένιου, οἱ ὁποῖοι ἀποφασίζουν νὰ τεθοῦν ἐν λειτουργίᾳ αἱ Σχολαὶ καὶ νὰ σχηματισθῇ— ἐδῶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ προσέξῃ — μία μικτὴ ἐπιτροπὴ διαχειρίσεως τοῦ κληροδοτήματος καὶ γενικῶς τῆς λειτουργίας τῶν Σχολῶν, ἀποτελουμένη ἐκ δύο διαχειριστῶν ἐκ τῶν τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς Κοργιαλλένιου, ἐκ δύο διαχειριστῶν ὁριζομένων ὑπὸ τοῦ Σ. Ἀναργύρου καὶ ὡς πέμπτον μέλος νὰ προσλαμβάνεται εἷς τῶν Ἐκπαιδευτικῶν Συμβούλων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ὁ κ. Γληνὸς ἢ ὁ κ. Δελμοῦζος. Ὑπογράφεται κατόπιν τούτου τὴν 16 Ἰουλίου 1920, τὸ σχετικὸν συμφωνητικόν, ἡ ἐπιτροπὴ ἐν κοινῇ συνεδριάσει, καὶ ἡ μικτὴ αὐτὴ ἐπιτροπὴ Ἀναργύρου καὶ Κοργιαλλένιου ἀποδέχονται τὴν δωρεὰν τὴν νέαν ἐκ δύο ἑκατομμυρίων καὶ ἀποφασίζουν ὅπως εἰς τὸ ἑξῆς ἡ Σχολὴ διοικῆται ἀνεξαρτήτως ὑπὸ τῆς Μικτῆς αὐτῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις ἀπετελέσθη ἐκ τῶν κ. κ. Δημ. Αἰγινήτου, Ἰωάν. Ἀθανασάκη, ἐκ μέρους τῶν ἐκτελεστῶν τῆς διαθήκης Κοργιαλλένιου καὶ ἔτι τῶν κ. κ. Διομήδη καὶ Ἀναργύρου ἐκ μέρους τῶν ἐκτελεστῶν τῆς διαθήκης Ἀναργύρου, προσλαμβάνεται δὲ ὁ κ. Δελμοῦζος Ἐκπαιδευτικὸς τότε Σύμβουλος καὶ ἀρχίζει ἡ λειτουργία τῆς Σχολῆς. Παραδόξως ὅμως τῷ 1928 τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ἐκδίδει ἕν Διάταγμα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι οὐδὲν ἵδρυμα ἐκπαιδευτικὸν δύναται νὰ λειτουργῇ ἄνευ ἐγκρίσεως τοῦ Καταστατικοῦ του ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου. Εἰς τὸ Καταστατικὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸν νόμον ὀφείλει νὰ ἀναφέρῃ μόνον τὸν σκοπὸν τῆς Σχολῆς, τὸν τρόπον τῆς ἐκπαιδεύσεως, τὶ πρέπει νὰ εἶναι τέλος πάντων αὐτὴ ἡ Σχολή, καὶ ἐν ἄρθρῳ 4 αὐτοῦ ὑπεισέρχεται κἄτι τι τὸ πολὺ περίεργον. Ἐνῷ ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ Κοργιαλλενείου καὶ Ἀναργυρείου ἱδρύματος εἶχεν ἀποτελεσθῆ κατὰ πρῶτον ἐκ τῶν ἐκτελεστῶν τῆς διαθήκης Κοργιαλλένιου καὶ τοῦ Ἀναργύρου ὡς διαχειριστοῦ τῆς δωρεᾶς Ἀναργύρου πρώτη ἐπιτροπὴ διὰ τοῦ ἐπισήμου πρακτικοῦ ἀπετελέσθη καὶ ἐκ τῶν τεσσάρων προσώπων τῶν ὁρισθέντων διὰ πρακτικοῦ, ἅτινα ἀνέφερα ἤτοι τῶν κ. κ. Ἀθανασάκη, Αἰγινήτου, Ἀναργύρου καὶ Διομήδη, προστίθενται δύο νέα μέλη, ὁ κ. Μιχαλόπουλος, Διευθυντὴς τῆς Οὔλεν καὶ ὁ κ. Βουρλούμης ὁ Ὑπουργός. Ἐπὶ πλέον προστίθεται μία παράγραφος κατωτέρω, καθ’ ἥν, πᾶν μέλος τῆς διαχειριστικῆς ἐπιτροπῆς, κωλυόμενον, ἐκλέγεται, ὄχι σύμφωνα πρὸς τὰς ἐντολὰς τῶν διαθετῶν, ὄχι σύμφωνα πρὸς τὸν νόμον περὶ κληροδοτημάτων, ἀλλ’ ἐκ τῶν ὑπολοίπων ἀπομενόντων μελῶν τοῦ Συμβουλίου αὐτοῦ. Δηλαδή, αὐτοὶ οἱ ἴδιοι θὰ διορίζουν τοὺς ἀντικαταστάτας των. Διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς, Κύριοι, πλῆθος διαφόρων προσώπων παρήλασε διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς. Καὶ ἐὰν μὲν τὰ περισσότερα μέλη εἶναι ἄνθρωποι μὴ ἐπιθυμοῦντες νὰ συνυπογράψωσι πράξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι τῆς ἐγκρίσεώς των...

§84Δ. ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Ὁ κ. Βουρλούμης ἔφυγε διὰ νὰ προλάβῃ....τὴν πτώχευσιν.

§85Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀλλὰ μετὰ τὸν θάνατον τοῦ κ. Σ. Ἀναργύρου, εἰσέρχεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὁ κ. Ἀδοσίδης...

§86Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπὸ ποίαν ἰδιότητα;

§87Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Παρῃτήθη κάποιος καὶ εἰσῆλθεν ὁ κ. Ἀδοσίδης, ὁ ὁποῖος εἶχε διαθέσιμον χρόνον, διότι τότε εἶχε τελειώσει τὸ ἔργον του εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἀποκαταστάσεως τῶν Προσφύγων καὶ εἶχε διαθέσιμον χρόνον διὰ νὰ ἐπιμεληθῇ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς περιουσίας τῶν Ἀναργύρου καὶ Κοργιαλλένιου.

§88ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὶ ἐργασίαν κάμνει τώρα;

§89Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχει ἄλλην εἰδικότητα, φροντίζει διὰ τὰς ἀποζημιώσεις τῶν οἰκοπέδων ἐπὶ τῶν ὁποίων γίνονται ἀρχαιολογικαὶ ἀνασκαφαί. Ἐπὶ τῆς διοικήσεως αὐτοῦ, Κύριοι, εἰς διάστημα πέντε μηνῶν ἀπὸ τοῦ θανάτου τοῦ Ἀναργύρου, ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς νέας διαχειριστικῆς ἐπιτροπῆς κατεσπαταλήθησαν περὶ τὰ τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια δραχμῶν. Αὐτὸν τὸν ὄγκον τῆς σπατάλης, ἐγώ, εἰλικρινῶς, δὲν ἐννοῶ, διότι ἐὰν ἤθελα νὰ μετρήσω αὐτὰ τὰ τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια, δὲν θὰ ἐπρολάμβανα. Καὶ πρῶτον, ἡ ἐπιτροπή, καθὼς βλέπω ἀπὸ μίαν λογοδοσίαν κατὰ τὸ 1932, μὲ τὰ μέλη τῆς ὁποίας ἰδιωτικῶς ὡμίλησα καὶ μοῦ εἶπον ὅτι δὲν ἔχομεν στοιχεῖα νὰ λογοδοτήσωμεν καὶ ὡμολόγησαν ὅτι ἡ διαχείρισίς των δὲν ὑπῆρξε παραδειγματική, ὅπως ἔπρεπε νὰ εἶναι....

§90Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποία εἶναι ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ 1932;

§91Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι οἱ κ. κ. Μαζαράκης, Λέφας τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, ὁ Δεσπότης τῆς Τραπεζοῦντος, ὁ ὁποῖος παρῃτήθη, ὁ κ. Σωτηρίου, καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου, ὁ ὁποῖος παρῃτήθη, καὶ ὁ ὁποῖος ἀναφέρει, ὅτι δὲν εἶναι ἐποικοδομητικὸν διὰ τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ὑπογράφῃ τοιαῦτα ἔγγραφα, ὁ κ. Βουρλούμης, ὁ κ. Μιχαλόπουλος καὶ ὁ κ. Ἀδοσίδης. Μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, καὶ ἐπὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, παρῃτήθησαν τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ διώρισαν ὡς ἀντικαταστάτας των τὸν κ. Λαμπαδάριον, τὸν κ. Βουρλούμην, τὸν κ. Διομήδην, ὁ ὁποῖος δὲν ἀναμιγνύεται εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἀλλ’ εἶναι ὑψηλῷ ὀνόματι μέλος, τὸν κ. Λέφαν, τὸν κ. Μαζαράκην καὶ τὸν κ. Δ. Λοβέρδον. Αὐτοὶ ἀποτελοῦν σήμερον τὴν διαχειριστικὴν ἐπιτροπήν. Ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή, ἀμέσως μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Ἀναργύρου, ἐπελήφθη τῆς ἐκτελέσεως τῆς διαθήκης του. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω τὴν διαθήκην τοῦ Ἀναργύρου. Ὁ ἀείμνηστος αὐτὸς εὐεργέτης καὶ μετὰ θάνατον ἀκόμη, ἐκτὸς τῶν 12 χιλιάδων λιρῶν καὶ δύο ἑκατομμυρίων δραχμῶν ποὺ εἶχε δωρήσει καθ’ ὃν χρόνον ἔζη, ἀφῆκε καὶ ὅλην τὴν ἄλλην περιουσίαν του ἀνερχομένην εἰς 85 ἑκατομμύρια δραχμῶν, εἰς τὰς Σχολάς, καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν αἱ Σχολαὶ δὲν ἔχουν δεκάραν! Ἐξητμίσθησαν διακόσια ἑκατομμύρια! Ὁ Σωτήριος Ἀνάργυρος εἰς τὴν διαθήκην του, ἀφοῦ ἀφῆκε μερικὰ κληροδοτήματα εἰς τοὺς στενοὺς συγγενεῖς του, ἔλεγε ρητῶς καὶ ἐτόνιζε τὴν φράσιν αὐτὴν (ἀναγινώσκει). «Ὅτι νὰ δοθοῦν 120 χιλ. δραχμῶν εἰς τὴν σύζυγόν μου καὶ ἐπικαρπία πέντε χιλ. δραχμῶν μηνιαίως, μὲ τὴν ρητὴν ἐντολήν, ἐὰν αὕτη ἤθελε προσβάλει τὴν διαθήκην, νὰ μὴ λάβῃ τίποτε». Ἀλλ’ αὐτὴ προσέβαλε τὴν διαθήκην. Διὰ νὰ γίνῃ ὅμως ἀγωγὴ προσβολῆς διαθήκης, ἔπρεπε νὰ πληρωθῇ ἓν παράβολον ἀνερχόμενον εἰς τετρακοσίας χιλιάδας δραχμῶν. Ἡ δίκη ἔφθασεν εἰς τὸ ἐν Ναυπλίῳ δικαστήριον, ἀλλὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν ἡ σύζυγος δὲν εἶχε καταθέσει τὸ παράβολον. Ἡ διαχειριστικὴ ἐπιτροπὴ τηλεγραφεῖ τότε ἐντεῦθεν εἰς τὸν πληρεξούσιόν της κ. Πολυχρονιάδην καὶ ἀπαιτεῖ νὰ ἀποσύρῃ οὗτος τὴν ὑπόθεσιν. Ὁ κ. Πολυχρονιάδης, ἔχων τὴν γνώμην ὅτι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διότι δὲν εἶχε καταβληθῇ τὸ παράβολον τῶν τετρακοσίων χιλιάδων δραχμῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διότι κατόπιν τῶν ὅσων αὐτὴ εἶχε διαπράξῃ κατὰ τοῦ συζύγου της, ὅπως ἀνέφερε μίαν ἡμέραν εἰς μάρτυς τοῦ συζύγου της, δὲν θὰ ἐδικαιοῦτο τῆς νομίμου μοίρας καὶ ἡ ὑπόθεσις οὕτω θὰ ἐχάνετο ἐὰν ἡ διαχειριστικὴ ἐπιτροπὴ ἐτηλεγράφει ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ δίκη, ἀποσύρει τὴν δίκην καὶ ἡ χήρα Ἀναργύρου ἔρχεται εἰς συμβιβασμὸν μὲ τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία πληρώνει εἰς αὐτὴν ὀκτὼ ἑκατομμύρια τοῖς μετρητοῖς, τρία ἑκατομμύρια ἐπικαρπίαν, 2½ ἑκατομ. φόρους κληρονομίας, καὶ ἐκτὸς αὐτῶν τὰ δικαστικὰ καὶ δικηγορικὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα, ὡς λέγεται, ἀνῆλθον εἰς 2½ ἑκατομμύρια. Νομίζω ὅτι, ὅπως ἔγινεν ὁ συμβιβασμὸς οὗτος, δὲν εἶναι νομικῶς ἰσχυρός, διότι, ἀφοῦ ὁ Ἀνάργυρος ἀνέφερεν ἐν τῇ διαθήκῃ του ὅτι οὐδὲν ἐπιθυμεῖ νὰ λάβῃ ἡ σύζυγός του, δὲν εἶχε δικαίωμα ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἔλθῃ εἰς συμβιβασμόν, ἀλλὰ νὰ προχωρήσῃ εἰς δίκην. Μόνη της, ἄνευ ρητῆς διατάξεως τοῦ διαθέτου, δὲν ἔπρεπε νὰ κάμῃ συμβιβασμόν. Μετὰ τὸν συμβιβασμόν, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ἀπὸ τὰς πρώτας πράξεις τῆς νέας διαχειριστικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ διαχειριστικὴ αὐτὴ ἐπιτροπή, ἐπειδὴ ἡ διαθήκη τοῦ Ἀναργύρου ὥριζε νὰ γίνωσιν ἐξωραϊστικά τινα ἔργα εἰς τὰς Σπέτσας, προέβη, εἰς τὸ μόνον ἐξωραϊστικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ἐν Σπέτσαις καὶ τὸ ὁποῖον ἀναφέρει καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν ὡς κάτι μέγα καὶ φοβερόν, εἰς τὴν κατεδάφισιν ἑνὸς ἐρειπωμένου οἰκήματος, τὰ ὁποῖον ὁ Σ. Ἀναργύρου εἶχεν ἀγοράσει μὲ τὸν σκοπὸν νὰ τὸ καταδαφίσῃ διὰ νὰ κάμῃ μίαν πλατεῖαν. Αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαῖον ἐξωραϊστικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ἡ ἐπιτροπὴ ἐν Σπέτσαις. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν κτιρίων καὶ ἄλλων ἐξωραϊστικῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ὥριζεν ὁ Σ. Ἀνάργυρος νὰ γίνουν, ἡ ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται ὅτι αὐτὰ δὲν ἔπρεπε νὰ γίνουν, διότι ἐκτὸς τῶν δυσχερειῶν εἰς τὰς ὁποίας θὰ εὑρίσκετο ἡ ἐπιτροπή, λόγῳ τῶν δαπανῶν, αἵτινες ἀπῃτοῦντο ἵνα γίνωσι ταῦτα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σχεδίων καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τὸν ὁποῖον εἶχε κάμει ὁ Ἀνάργυρος θὰ ἦσαν ταῦτα καὶ κακότεχνα! Ἀλλ’ αὐτὰ ὅλα ἐγένοντο διὰ νὰ δικαιολογήσουν μίαν πρᾶξιν ἀδικαιολόγητον εἰς ἣν προέβη ἡ Ἐπιτροπή. Αἱ Σπέτσαι εἶναι γειμαδιό, δηλ. εἶναι τόπος εἰς τὸν ὁποῖον δὲν κάμνει πολὺ ψῦχος τὸν χειμῶνα, τὰ κτίρια δὲ τὰ ὁποῖα ἔκτισε καὶ εἶχε σκοπὸν νὰ κτίσῃ ὁ Σ. Ἀνάργυρος, διότι εἶναι καὶ δύο ἡμιτελῆ οἰκήματα, ἠδύναντο νὰ περιλάβουν δὲν γνωρίζω ἀκριβῶς πόσον ἀριθμὸν μαθητῶν, πάντως ὅμως ἠδύναντο νὰ περιλάβουν ἄνω τῶν ἑπτακοσίων ἕως ὀκτακοσίων μαθητῶν. Εἶναι πέντε κολοσσιαῖα κτίρια ἐν ἐνεργείᾳ καὶ ἄλλα δύο ἡμιτελῆ. Ἕκαστον κτίριον ἀπὸ τὰ μικρά, ἔχει πρόσοψιν 28 μέτρων, τὰ δὲ μεγάλα 40 μέτρα καὶ βάθος 16. Καταλαμβάνετε λοιπὸν τί κτίρια εἶναι καὶ πόσους μαθητὰς ἠμποροῦν νὰ στεγάσουν. Δι’ αὐτὸ ὁ Σ. Ἀνάργυρος, ὀρθότατα σκεπτόμενος, ἀνελογίσθη ὅτι ἕως ὅτου αἱ Σχολαὶ ἀποκτήσουν τοὺς ὀκτακοσίους μαθητάς, θὰ χρειασθοῦν πολλὰ ἔτη, καὶ ὅτι τὸ πρῶτον ἔτος θὰ εἶναι ἐλάχιστοι μαθηταί. Καί, πράγματι, τὸ πρῶτον ἔτος ἦσαν τέσσαρες μαθηταί, τὸ δεύτερον ἦσαν δώδεκα, τὸ τρίτον τεσσαράκοντα καὶ ἐφέτος ἑκατὸν εἴκοσι πέντε.

§92Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι οἰκοτροφεῖον;

§93Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα. Ἐλάχιστοι εἶναι οἱ ἐξωτερικοὶ μαθηταί, ἀλλὰ κατ’ ἔτος αὐξάνουν, διότι αἱ Σχολαὶ αὐταὶ ἀπὸ ἀπόψεως κτιρίων, ἀπὸ ἀπόψεως ἐνδιαιτήματος, ἀπὸ ἀπόψεως μορφώσεως ἀποτελοῦν τὸ τελειότερον κολλέγιον, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἐν Ἑλλάδι, καὶ ἴσως καθ’ ὅλην τὴν Ἀνατολήν. Ὁ Σ. Ἀνάργυρος λοιπὸν δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προϋπελόγισε καὶ ἔκαμεν ἴδιον καλοριφὲρ δι’ ἕκαστον κτίριον, οὕτως ὥστε μόνον εἰς αὐτὸ καὶ ὅταν χρειάζεται νὰ ἀνάβηται τὸ καλοριφὲρ καὶ οὐχὶ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα κτίρια, ἐφόσον ταῦτα θὰ ἦσαν κλειστά. Καὶ ἐδαπάνησεν ὁ Σ. Ἀνάργυρος διὰ τὰ καλοριφὲρ ὅλων τῶν κτιρίων 1½ ἑκατομμύριον. Ἡ ἐπιτροπὴ μόλις παρέλαβε τὴν διαχείρισιν ἕν τῶν πρώτων μελημάτων της, ἦτο νὰ ἀποφανθῇ ὅτι εἶναι κακότεχνος ἡ ἐγκατάστασις τῶν καλοριφέρ, ἐνῷ αὕτη εἶναι ἀρίστη, καὶ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ κεντρικὴ θέρμανσις δι’ ὅλα τὰ κτίρια, ἡ ὁποία νὰ διοχετεύῃ τὸν ἀτμὸν καὶ πρὸς ὅλα τὰ ἄλλα κτίρια, ἀδιάφορον ἂν ταῦτα εἶναι κλειστὰ ἢ ὄχι. Καὶ ἅμ’ ἔπος ἅμ’ ἔργον, προέβη εἰς νέαν ἐγκατάστασιν καλοριφέρ, διὰ τὴν ὁποίαν οἱ πίνακες οἱ ὑποβληθέντες ἐδῶ μὲ βεβαιοῦν μὲ μεγάλας λέξεις, ὅτι ἐδαπανήθησαν 6½ ἑκατομμύρια, πλὴν ἄλλων ἐξόδων δαπανηθέντων εἰς συμπλήρωσιν κτιρίων κλπ. Ἐν συνόλῳ δηλ. αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ὅτι αἱ νέαι αὐταὶ ἐγκαταστάσεις ἐστοίχισαν 9–10 ἑκατομμύρια. Ἀλλὰ πάντως καὶ ἀπὸ τοὺς πίνακας αὐτοὺς ἐξάγεται τοῦτο. Ἐπίσης ἡ Ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται ὅτι τὸ μαγειρεῖον δὲν ἦτο κατάλληλον. Ὅτι ἡ μηχανὴ τοῦ μαγειρεύματος ἔπρεπε νὰ ἀλλάξῃ καὶ ἐγκαθιστᾷ νέαν μηχανὴν μαγειρεύματος, ἡ ὁποία σᾶς δηλῶ ὅτι οὔτε κἄν χρησιμοποιεῖται. Ἡ μηχανὴ αὐτὴ ἐκόστισεν 653.000 δραχμῶν.

§94Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Αἱ δαπάναι αὐταὶ διὰ τὴν νέαν ἐγκατάστασιν τοῦ καλοριφὲρ καὶ διὰ τὴν διαρρύθμισιν τῶν κτιρίων ἐγένοντο ἐπὶ τῇ βάσει ἐπισήμου βεβαιώσεως νομομηχανικῶν;

§95Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§96Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐζητήθη παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, τοῦ ἁρμοδίου, ἡ ἄδεια;

§97Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Οὔτε ἄδεια ἐζητήθη, οὔτε δημοπρασία ἐγένετο, οὔτε τίποτε. Ἀνέφεραν ὅτι συνεβλήθησαν μὲ ἕνα μηχανικόν, ὅστις ἀνέλαβε τὴν ἐπίβλεψιν αὐτῶν τῶν ἐκτελέσεων, οὐχὶ τὴν ἐκτέλεσιν, διότι τὴν κατασκευὴν τὴν ἀνέλαβαν μόνοι των οἱ διαχειρισταί, καὶ ὁ μηχανικὸς ἔλαβεν ἕν ποσοστὸν 7% ἐπὶ τῆς ἐκτελέσεως.

§98Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἄνευ δημοπρασίας;

§99Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Βεβαίως. Ἄνευ δημοπρασίας. Διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς, Κύριοι, ἐδαπανήθησαν δεκαεπτὰ ἑκατομμύρια ἐν ὅλῃ διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις καὶ ἄλλα 13–14 ποὺ ἔφαγεν ἡ χήρα, γίνονται τὸ ὅλον τριάκοντα ἑκατομμύρια. Ἐπὶ πλέον κατεσκεύασαν καὶ μίαν δεξαμενὴν ὕδατος, ἡ ὁποία ἀπὸ τὸν πρῶτον χρόνον διέρρεε καὶ οὐδέποτε ἐχρησιμοποιήθη. Καὶ σήμερον ὑδρεύονται αἱ Σχολαὶ ἀπὸ μίαν πηγὴν ἰδιωτικὴν διὰ σωληνώσεως καὶ γίνεται συζήτησις μὲ τὴν Κοινότητα νὰ βοηθήσουν αἱ Σχολαὶ διὰ νὰ γίνῃ μία νέα δεξαμενή, διὰ νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸ μέλλον μεγαλειτέρα ποσότης ὕδατος. Ἐπίσης, εἰς τοὺς ἀπολογισμοὺς αὐτοὺς τοὺς ὁποίους μᾶς δίδουν, ὑπάρχει ἡ προμήθεια ἑνὸς μηχανήματος ἐκσκαφῆς, τὸ ὁποῖον ἐκόστισεν 208,574 δρχ. Δι’ αὐτὸν τὸν ἐκσκαπτῆρα ἐπανειλημμένως ἐζήτησα πληροφορίας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπὸ τὸ Τμῆμα Κληροδοτημάτων, τί ἔγινε, διότι ὁ ἐκσκαπτὴρ αὐτός, ἐνῷ γνωρίζομεν ὅτι ἀνῆκεν εἰς τὰς Σχολάς, μίαν καλὴν ἡμέραν ἐφορτώθη εἰς ἕν ἱστιοφόρον καὶ ἐξηφανίσθη. Ὅταν δὲ ἠρώτησα, ἐγὼ ὁ ἴδιος τὸν ἐντεταλμένον ἐπόπτην ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως, τὸν κ. Φραγκόπουλον, ποῦ τὸν πᾶτε αὐτόν; Μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι ἔχει ἐντολὴν ἀπὸ τὰς Ἀθήνας νὰ τὸν στείλῃ. Ἐρωτῶ· μὰ δὲν εἶναι τῶν Σχολῶν; Ὄχι. Εἶνε τῶν μηχανικῶν. Ἐπείσθην, ἀλλ’ εἰς εἰς τὴν ψυχήν μου ἐγεννήθη μία ἀμφιβολία καὶ ἠρώτησα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ἐκσκαπτὴρ αὐτὸς τίνος ἦτο καὶ τί ἔγινε; Τότε μᾶς ὡμολόγησαν ὅτι ἄνευ δημοπρασίας τὸν ἐπώλησαν ἀντὶ ἑκατὸν χιλ. δραχμῶν, ἀλλὰ τὸν ἐπώλησαν μετὰ πάροδον ἑνὸς ἔτους, καὶ εἰς ἰδιαιτέραν συζήτησιν μοῦ εἶπον ὅτι φυλάσσεται εἰς ἕν γκαρὰζ εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἐγὼ ἔχω πληροφορίαν ὅτι ἐχρησιμοποιήθη εἰς τὰ ἔργα Λεωνιδίου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἠγοράσθη ἀντὶ διακοσίων ὀκτὼ χιλιάδων δραχμῶν καὶ ἐπωλήθη ἄνευ δημοπρασίας ἀντὶ ἑκατὸν χιλιάδων. Ἐκτός, Κύριοι, τῶν κληροδοτηθέντων τοῦ Ἀναργύρου, ἦτο καὶ τὸ Ξενοδοχεῖον «Ποσειδώνειον». Πολλοὶ ἐξ ὑμῶν μᾶς ἐκάματε τὴν τιμὴν νὰ ἐπισκεφθῆτε τὴν ἰδιαιτέραν πατρίδα μας, καὶ γνωρίζετε ὅτι τὸ Ξενοδοχεῖον αὐτὸ εἶναι ἀπὸ τὰ καλλίτερα ἑλληνικὰ Ξενοδοχεῖα, εἰς τὴν ἐποχήν του δὲ ἦτο τὸ καλλίτερον. Σήμερον βεβαίως δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὅτι εἶναι ἀνώτερον ἀπὸ τὰ συγχρονισμένα Ξενοδοχεῖα. Εἶναι πάντως ἓν καλὸν Ξενοδοχεῖον, καθαρὸν καὶ συγκεντρῶνον ὅλας τὰς ἀνέσεις. Τὸ Ξενοδοχεῖον αὐτὸ τὸ ἐμίσθωσεν ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὸν κ. Λιακόπουλον, ὁ ὁποῖος ὅμως, διότι καθυστέρει μισθώματά των ἐξώσθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, κατόπιν δικαστικοῦ ἀγῶνος. Ὁ ξενοδόχος οὗτος ἔχει καὶ ἓν ἄλλο ξενοδοχεῖον....

§100ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ «Ξενίας Μέλαθρον».

§101Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα. Τὸ γεγονὸς δὲ εἶνε τὸ ἑξῆς, Κύριοι· ὅτι, ἐφόσον ὁ Λιακόπουλος διηύθυνε τὸ «Ποσειδώνειον», οἱ ἔνοικοι τοῦ Ποσειδωνείου» ἔτρωγον σὲ λινὰ τραπεζομάνδηλα, ἐκοιμῶντο σὲ λινὰ σινδόνια. Ὅλα τὰ σερβίτσια εἶναι ἀσημένια. Ὅλα τὰ ποτήρια κρυστάλλινα, καὶ ὅλαι αἱ πορσελάναι φίναι, ἐπὶ πλέον ὑπῆρχε καὶ μία ἀποθήκη πλήρης ἀπὸ λινὰ ἀχρησιμοποίητα, τὰ ὁποῖα εἶχε φέρει ὁ Ἀνάργυρος, ὥστε, ὅταν θὰ ἐφθείροντο τὰ σινδόνια καὶ τὰ τραπεζομάνδηλα, νὰ εἶναι ἄμεσος ἡ ἀντικατάστασίς των. Μυστηριωδῶς ὅμως, μὲ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ Λιακοπούλου, ἐξηφανίσθησαν τὰ πάντα. Ἡ διαχειριστικὴ ἐπιτροπή, χωρὶς οὔτε νὰ ὑποβάλῃ μήνυσιν, οὔτε νὰ ἀναφέρῃ τι εἰς κανέν της ἔγγραφον δι’ οὗ νὰ καταγγείλῃ τὴν ὑπόθεσιν, ἐπιρρίπτει τὰς εὐθύνας εἰς τὸν Λιακόπουλον, ἰσχυριζομένη ὅτι ὁ Λιακόπουλος ἔκλεψεν ὅλα αὐτά. Ὅταν δὲ ἡ ἀστυνομία εἰς μίαν ἔρευναν ποὺ ἔκαμεν εἰς μίαν οἰκίαν εἰς τὰς Σπέτσας καὶ ἐπέτυχε δύο κλινοσκεπάσματα ὁ κάτοχος τῶν κλινοσκεπασμάτων αὐτῶν ἐρωτηθεὶς ποῦ εὗρε τὰ κλινοσκεπάσματα αὐτά, εἶπε: Μοῦ τὰ ἔδωκαν ὅταν ἔκαμαν ἀπογραφὴ τοῦ ὑλικοῦ. Διατί; Διότι ἐπῆραν καὶ αὐτοὶ ποὺ ἔκαμαν τὴν ἀπογραφήν! Τώρα, ἂς ἔλθῃ τὸ δικαστήριον νὰ ἐξετάσῃ αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἐγὼ δὲν εἶμαι οὔτε ἀνακριτής, οὔτε δικαστής. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι δὲν ὑπάρχουν πλέον εἰς τὸ «Ποσειδώνειον», οὔτε λινὰ σινδόνια, οὔτε λινὰ τραπεζομάνδηλα, οὔτε κρυστάλλινα ποτήρια. Ὅλα ἀντικατεστάθησαν μὲ κοινὰ πράγματα.

§102Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔγινε καμμία μήνυσις;

§103Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Καὶ μηνύσεις ἔγιναν, ἀλλὰ καὶ δωροδοκίαι ἔγιναν.

§104Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Πότε ἐλύθη ἡ μίσθωσις;

§105Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τῷ 1930 μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Ἀναργύρου. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς νέας ἐνοικιάσεως τοῦ «Ποσειδωνείου». Μετὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἐνοικιαστοῦ αὐτοῦ, παρουσιάσθησαν διάφοροι Κύριοι, ἐπιθυμοῦντες νὰ ἐνοικιάσωσι τὸ «Ποσειδώνειον». Μάλιστα μία ὁμὰς ἐξ αὐτῶν — λησμονῶ τὰ ὀνόματά των — ταξειδεύουσα ἀπὸ Σπετσῶν εἰς Ἀθήνας, μὲ συνήντησε καὶ μοῦ εἶπε καὶ τὰς προτάσεις της. Ἀλλ’ ὅμως τόσον οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ὁμάδα αὐτήν, ὅσον καὶ ὁ κ. Κωστῆς, ὁ ὁποῖος ἔχει τὰ ξενοδοχεῖα τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς Πεντέλης, ἐζήτησαν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ὅπως ἡ ἐνοικίασις τοῦ «Ποσειδωνείου» εἶνε πολυετὴς, ἢ τοὐλάχιστον πενταετής, ἢ ἑξαετής, διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς ἀναγκαίας μεταρρυθμίσεις κλπ., διότι μὲ μίσθωσιν ἑνὸς ἢ δύο ἐτῶν δὲν δύναται οἱοσδήποτε ξενοδόχος νὰ λανσάρῃ τὸ ξενοδοχεῖον. Οἱ κύριοι μάλιστα μὲ τοὺς ὁποίους ἐταξείδευον ἐκ Σπετσῶν εἶχον ξενοδοχεῖον εἰς τὰς Βρυξέλλας, τώρα δὲ ἔχουν τὸ ξενοδοχεῖον τοῦ Πηλίου, καὶ μοῦ εἶπον, ὅτι εἰς τὰς προσφοράς των εἶχον ζητήσει νὰ γίνῃ φανερὰ δημοπρασία καὶ ὅτι ἐκτὸς τῆς τιμῆς τοῦ συναγωνισμοῦ, αὐτοὶ προσέφεραν καὶ δύο καὶ ἥμισυ ἑκατομμύρια δι’ ἐξωραϊστικὰ ἔργα. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἀπήντησεν ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐνοικιάσῃ τὸ ξενοδοχεῖον πλέον τῶν δύο ἐτῶν, διότι ἤθελε νὰ ἴδῃ τὰς εἰσπράξεις του διὰ νὰ κανονίσῃ ἡ ἰδία ὕστερα διὰ νὰ κάμῃ αὐτὴ τὴν ἐπιχείρησιν. Καὶ προσέρχεται τότε εἷς, φίλος μου μάλιστα, καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ὁμιλῶ, διότι πρόκειται περὶ πολιτικοῦ μου φίλου, ὁ ὁποῖος λαμβάνει μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν καὶ προσφέρει 5% ἐπὶ πλέον παντὸς πλειοδότου. Μὴ παρουσιασθέντος ἄλλου πλειοδότου ἐκτὸς τοῦ συνεταίρου του κατακυροῦται ἐπ’ ὀνόματί του ἡ μίσθωσις, ἀντὶ τοῦ ποσοῦ τῶν 150.000 δραχμῶν ἐτησίως καὶ μὲ ὅλα τὰ ἔπιπλα, σκεύη καὶ τὰς ἐγκαταστάσεις. Μετὰ τὴν πάροδον ὅμως τριῶν μηνῶν ἡ ἐπιτροπὴ— καὶ τονίζω τὴν πρᾶξιν αὐτὴν καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προσέξῃ — ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία δὲν ἐδέχετο πρότερον τὴν πενταετῆ ἢ ἑξαετῆ ἐκμίσθωσιν —διὰ λόγους τοὺς ὁποίους δὲν ἠξεύρω, ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ συνάπτει σύμβασιν, δι’ ἧς παρατείνει τὴν μίσθωσιν μὲ τὸν ψηφοφόρον φίλον μου καὶ ἐκμισθώνει εἰς αὐτὸν διὰ μίαν τριετίαν ἀκόμη! Τὸ ἔκαμε δὲ αὐτὸ ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτό, διὰ μίαν 5ετίαν μὲ τὴν δικαιολογίαν νὰ κάμῃ οὗτος ὀλίγας ἐπισκευὰς 30 χιλιάδων δραχμῶν ἀξίας εἰς τὸ κτίριον. Καὶ ἐρωτῶ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Παιδείας, εἶναι νόμιμος ἡ πρᾶξις αὐτὴ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὶ ἔκαμεν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ἔλεγχος τῶν κληροδοτημάτων, καὶ πῶς δὲν ἅρπαξε τοὺς κυρίους αὐτοὺς νὰ τοὺς στείλῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας;

§106Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ. Ἔπρεπε νὰ ὑποβάλητε σεῖς μήνυσιν.

§107Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Περιμένετε. Θὰ ἀκούσητε. Δὲν ἐσταμάτησεν ἐδῶ ἡ ὑπόθεσις. Προκειμένου νὰ γίνῃ ἡ τροφοδοσία τῶν μαθητῶν τῆς Σχολῆς, ἐστείλαμε τόσον ἐγώ, ὅσον καὶ ὁ κ. Κ. Τσαλδάρης τοὺς ἰδιαιτέρους μας εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἵνα πληροφορηθῶμεν πότε θὰ γίνῃ ἡ δημοπρασία τῆς τροφοδοσίας τῶν μαθητῶν καὶ τῶν καθηγητῶν τῆς Σχολῆς, ἵνα λάβωσι μέρος οἱ ἐνδιαφερόμενοι φίλοι μας. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπήντησεν ὅτι θὰ γίνῃ δημοπρασία, ἀλλ’ ἀκόμη δὲν ἀπεφασίσθη πότε. Μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἔστειλεν ὁ κ. Κ. Τσαλδάρης τὸν ἰδιαίτερόν του καὶ πάλιν διὰ νὰ μάθῃ πότε θὰ γίνῃ ἡ δημοπρασία. Ἡ ἀπάντησις, ἦτο, ὅτι χθὲς ἐγένετο αὕτη καὶ κατεκυρώθη μάλιστα. Πῶς κατεκυρώθη; Ἔγινε δημοπρασία; Ὄχι, ἀπαντᾶ ἡ Ἐπιτροπή, ἀλλ’ ἐδώσαμεν αὐτὴν πάλιν διὰ συμβάσεως!. Καὶ ἐδόθη ἡ τροφοδοσία, Κύριοι, 56 δραχμὰς διὰ τροφὴν ἑκάστου καθηγητοῦ καὶ 50 δραχμὰς δι’ ἕκαστον μαθητήν. Πρέπει νὰ σημειώσητε, ὅτι, ἐὰν ἐγίνετο δημοπρασία, οὐδέποτε ἡ τροφοδοσία θὰ ὑπερέβαινε τὰς 40 δραχμὰς καὶ θὰ ὑπῆρχε μία οἰκονομία περίπου 700.000 δραχμῶν τὸν χρόνον. Σᾶς ἐρωτῶ, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶχεν ὑποχρέωσιν ἡ Ἐπιτροπή, νὰ κάμῃ δημοπρασίαν, καὶ ἀφοῦ δὲν εἶχε τοιοῦτον δικαίωμα, διατὶ δὲν παραπέμπετε τὰ μέλη αὐτῆς εἰς τὸν Εἰσαγγελέα;

§108ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἔχετε ἐπίσημον βεβαίωσιν περὶ τούτου;

§109Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἔχω ἐπίσημον βεβαίωσιν τῆς Σχολῆς. Νὰ σημειώσητε δὲ ὅτι διὰ τοὺς μόνους ποὺ ἔκαμαν μίαν ἐλάττωσιν, ἦσα αἱ πλύντριαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἡμερομίσθιοι καὶ αἱ ὁποῖαι τρώγουν μόνον τὴν μεσημβρίαν. Δι’ αὐτά, ὡρίσθη ποσὸν 18½ ἢ 16½ δρχ. τὴν ἡμέραν. Αὐτὴ ὑπῆρξε, μὲ δύο λέξεις, ἡ γενικὴ διαχείρισις τῶν Σχολῶν, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Παιδείας, εἰς τὰ ὁποῖα πολλὰς κατηνάλωσα ἀλληλοδιαδόχως ὥρας μεταβάσεώς μου, ἐκλιπαρῶν ἵνα δοθῇ ἕν τέρμα εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ νὰ προστατευθῇ ἡ περιουσία τῶν Σχολῶν καὶ ὄχι μόνον ἐγώ, ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ζαβιτσιᾶνος καὶ ὁ κ. Λεωνίδας, οἵτινες μάλιστα ἐνεγράψαμεν καὶ ἐπερώτησιν διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, ἐφθάσαμεν δὲ μέχρι τοῦ τότε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Βενιζέλου, ὁ ὁποῖος εἰς ἀπάντησιν τῶν καταγγελιῶν μας, μᾶς εἶπεν ὅτι ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς φίλους του, καὶ μόλα ταῦτα τίποτε δὲν κατωρθώσαμεν. Καὶ ὄχι μόνον ἡμεῖς, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρος ἡ Κοινότης Σπετσῶν διεμαρτυρήθη δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν, Κύριοι, καὶ δι’ ὅσα ἐγίνοντο καὶ διότι ἐνόμιζε, κατόπιν μιᾶς φράσεως ἀναγραφομένης ἐν τῇ διαθήκῃ περὶ ἐξωραϊστικῶν ἔργων, ὅτι εἶχε δικαίωμα ἐπὶ τῆς περιουσίας αὐτῆς. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐδέχετο τοῦτο καὶ κατέφυγε τότε αὕτη εἰς τὸν νομομαθῆ Παν. Ἀραβαντινόν, ὁ ὁποῖος ἔδωκε μίαν γνωμοδότησιν ἐν ᾗ ἀποφαίνεται ὅτι, ὄχι μόνον δικαιώματα ἔχει ἡ Κοινότης ἐπὶ τῆς περιουσίας Ἀναργύρου, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Κοινότητα ἀνήκουν ὅλα τὰ κληροδοτηθέντα καὶ ὀφείλει αὕτη νὰ ἐλέγχῃ τὴν διαχείρισιν τῶν Σχολῶν, ἡ δὲ Ἐπιτροπὴ ὑποχρεοῦται νὰ δίδῃ λογαριασμὸν πρὸς τὴν Κοινότητα. Προσθέτει δὲ ἐν τέλει τῆς γνωμοδοτήσεώς του ὁ Ἀραβαντινός, ὁ ὁποῖος, μὴ λησμονῆτε ὅτι δὲν ἀνῆκεν εἰς τὴν λαϊκὴν παράταξιν, ὅτι, ἐπειδὴ τὰ πρόσωπα τὰ διαχειριζόμενα τὴν περιουσίαν τοῦ Ἀναργύρου εἶναι ἀνωτέρου κύρους καὶ ἀνωτέρας ὑποστάσεως, θὰ ἦτο καλὸν νὰ μὴ δημιουργηθῇ δικαστικὸς ἀγών, ἀλλὰ νὰ ἔλθουν ταῦτα εἰς ἕνα συμβιβασμὸν μετὰ τῆς Κοινότητος καὶ εἰς μίαν συνεννόησιν, ὥστε νὰ δύνανται νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὴν διαχειριστικὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἀντιπρόσωποι τῆς Κοινότητος, ὥστε ἡ ἐπιτροπὴ νὰ λογοδοτῇ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Κοινότητος. Ἀλλ’ οὔτε τὴν γνωμοδότησιν αὐτὴν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ἡ Κοινότης κατέφυγε τότε εἰς τὰ δικαστήρια καὶ ἤγειρεν ἀγωγὴν κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς. Κατὰ τὴν ἡμέραν ὅμως τῆς συζητήσεως τῆς δίκης ὁ δικηγόρος τῆς Κοινότητος...

§110Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ στραφῶμεν τότε εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Χατζηγιάννη.

§111Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαιότατα. Καὶ ἰδοὺ εἷς λόγος, διὰ νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου.

§112Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ Κοινότης, ἐπαναλαμβάνω, ἤγειρεν ἀγωγὴν κατὰ τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἦτο πτωχή, ὡς γνωρίζετε, εὑρέθη εἷς δικηγόρος, ὅστις ἐγνώριζε τὴν κατάστασιν αὐτήν, διότι ὑπῆρξε πρὶν δικηγόρος τῶν Σχολῶν, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβεν ἐργολαβικῶς, οὕτως εἰπεῖν, τὴν διεκπεραίωσιν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Ἀλλ’ ὅταν ἔφθασεν ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως τῆς δίκης, ὁ δικηγόρος αὐτὸς ἀπέσυρε τὴν ἀγωγὴν τῆς Κοινότητος παρὰ τὴν ἐντολήν της. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος, δυστυχῶς, δὲν εἶναι ἐδῶ, πῶς ὀνομάζεται αὐτὴ ἡ πρᾶξις; Κατὰ τὰς πληροφορίας μου, καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησα, Κύριοι, νὰ μοῦ δώσουν λογοδοσίαν, πόσα ποσὰ ἐπληρώθησαν καὶ ποῦ. Ὁ δικηγόρος αὐτὸς εἶχε μίαν δοσοληψίαν μὲ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐζήτησε παρ’ αὐτῆς 40 χιλ. δραχ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἔδιδε δέκα χιλ., ἀλλὰ τὴν παραμονὴν τῆς δίκης τοῦ ἔδωκεν ὅσα ἐζήτει διὰ νὰ ἀποσύρῃ τὴν ἀγωγὴν καὶ τὴν ἀπέσυρεν. Κατόπιν τούτου ἐπανέρχεται ἐκ νέου ἡ ὑπόθεσις εἰς τὴν Κοινότητα καὶ μερικοὶ Σύμβουλοι ἀλλάζουν αἴφνης γνώμην. Ἐνῷ πρότερον ἦσαν ὑπὲρ τῆς παραπομπῆς εἰς τὰ δικαστήρια τῆς ὑποθέσεως, ἀρχίζουν νὰ συζητοῦν ὅτι δὲν θὰ ἦτο τοῦτο ὀρθὸν· ἀποφεύγουν νὰ μεταβαίνουν εἰς τὰς συνεδριάσεις εἰς ἃς ἐκαλοῦντο καὶ γενικῶς νὰ μετέρχωνται μίαν τακτικήν, ἡ ὁποία εἰς οὐδὲν ἄλλο ἀπέβλεπε, παρὰ εἰς τὸν χρονισμὸν τῆς καταστάσεως αὐτῆς. Βλέπω δὲ ἐδῶ εἰς ἕνα ἀπολογισμὸν ἀναγεγραμμένον ἓν κονδύλιον 20 χιλ. δραχμῶν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξακριβωθῇ εἰς ποῖον ἐπληρώθη. Ἐπίσης, εἰς ἕνα ἄλλον ἀπολογισμὸν τοῦ 1932, βλέπω ἔξοδα συνολικῶς 20.000 δραχμῶν διὰ συναυλίας, ἀλλὰ διὰ τὰς συναυλίας ὑπάρχουν εἰδικοὶ διδάσκαλοι, οἱ ὁποῖοι ἐμισθοδοτοῦντο, ὁ κ. Χωραφᾶς καὶ μία δεσποινὶς ἐμισθοδοτοῦντο μὲ 5.000 δραχμῶν τὸν μῆνα. Ἐκτὸς αὐτῶν φέρονται ἀναγεγραμμένα καὶ ἄλλα τινὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα δὲν δικαιολογοῦνται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ ἤθελα νὰ μάθω, ποῦ ἐπληρώθησαν αἱ πρῶται εἴκοσιν αὗται χιλιάδες δραχμῶν, διότι αὐτὸ εἶναι ἀρκετὰ σοβαρόν. Ἐν τέλει, Κύριοι, εἰς ἕν ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὑπὸ ἡμερομηνίαν 16 Δεκεμβρίου 1932 παρατηρεῖται ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον καταφέρεται ἐναντίον τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ λέγει, ὅτι εἶναι ὑπερβολικὸν τὸ ποσὸν διὰ τὸ ἔτος 1932–33 τῶν 450.000 δραχμῶν δι’ ἀμοιβὴν δικηγόρων.

§113ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖοι ἦσαν οἱ δικηγόροι αὐτοί;

§114Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω. Ἐγὼ βλέπω τὶ περιέχει τὸ ἔγγραφον.

§115Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ποσὸν τῶν 450 χιλιάδων δραχμῶν ἐπληρώθη ἄνευ πίνακος Προέδρου;

§116Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω. Εἶναι ὅμως ἐδῶ ὁ προϋπολογισμὸς 1932–33 ἐν τῷ ὁποίῳ φέρεται ἀναγεγραμμένον τὸ ποσὸν αὐτό.

§117Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Λέγει ἀπρόβλεπτα δικαστικὰ ἔξοδα. Ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἐπληρώθησαν.

§118Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Αὐτὸ φρονῶ καὶ ἐγώ.

§119Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ σᾶς παρουσιάσω ἀποδείξεις. Μὴ ἀνησυχῆτε. Ἐπληρώθησαν διὰ δικαστικὰ ἔξοδα 650 χιλιάδες δραχμῶν.

§120Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἀπολογισμὸν ἔχετε;

§121Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δικαστικὰ καὶ δικηγορικὰ ἔξοδα καὶ συμβολαιογραφικὰ κατὰ τὸ 1930 33.662.738 δραχμαί. Ὕστερα ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν κατάστασιν, Κύριοι, ἐρχόμεθα καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε τοῦτο, νὰ ἐξετάσωμεν ὀλίγον καὶ τὸ γενικὸν ζήτημα τῆς Παιδείας εἰς τὰς Σχολάς. Ὀφείλω νὰ δηλώσω καὶ νὰ ὁμολογήσω ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι ἡ μόρφωσις τῆς νεολαίας γίνεται ἀρκετὰ καλά, χάρις εἰς ὡρισμένους καθηγητάς. Ἔχομεν ἐκθέσεις ἐπιθεωρητῶν, οἱ ὁποῖοι λέγουν δι’ ἕνα κ. Μακρῆν, δι’ ἕνα κ. Κουραβέλον, ὅτι εἶναι ἄριστοι καθηγηταί. Διὰ τοὺς ἄλλους δὲ λέγουν, ὅτι εἶναι λυπηρόν, διότι δὲν καταλαμβάνουν τὶ διδάσκουν εἰς τοὺς μαθητάς. Αὐτὰ εἶναι διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας.

§122Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἔχω μίαν ἔκθεσιν, ἡ ὁποία δὲν λέγει αὐτὰ τὰ πράγματα.

§123Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἔχω ὅμως καὶ ἐγὼ μίαν ἐπίσημον τοιαύτην, ἡ ὁποία λέγει ὅσα λέγω ἐγώ. Ἀλλά, Κύριοι, ὑπῆρξαν καὶ Διευθυνταὶ τῆς Σχολῆς, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον δίπλωμα. Ὅτε ἐζήτησα νὰ κατατεθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ διπλώματα τῶν καθηγητῶν τῶν Σχολῶν, τότε ἀπελύθη ὁ Διευθυντὴς τῶν Σχολῶν, ὁ ὁποῖος ἐμισθοδοτεῖτο μὲ 350 λίρας τὸν χρόνον, δηλαδὴ μὲ 35 χιλιάδας δραχμῶν τὸν μῆνα. Ὁ Διευθυντὴς αὐτὸς εἶναι ὁ κ. Ἐμμανουήλ, ὁ ὁποῖος ἀπελύθη διότι δὲν εἶχε δίπλωμα. Ἀλλ’ ἔχω καὶ ἕν ἄλλο δίπλωμα εἰς τὰς χεῖράς μου, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἀναγνώσω διὰ νὰ καταλάβητε, ὅτι μερικοὶ καθηγηταὶ ἐστρατολογήθησαν μόνον καὶ μόνον ἀπὸ ρουσφετολογικὰς ἀντιλήψεις τῆς Ἐπιτροπῆς. Ὡς δίπλωμα τοῦ κ. Μάθιους κατατίθεται τὸ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει).

§124ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος τὸ ἐχορήγησεν αὐτό;

§125Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὁ καθηγητὴς κ. Χέλμπορ. Ἄλλο δίπλωμα δὲν ὑπάρχει πουθενά. Δι’ ἄλλον ἕνα κύριον, λέγουν ὅτι παίζει πολὺ καλὰ βόλεϋ καὶ χόκεϋ καὶ δι’ αὐτὸ τὸν συνιστοῦν ἰδιαιτέρως, καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ καθηγητὴς τῶν μαθηματικῶν.

§126ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πόσον μισθὸν παίρνει;

§127Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὁ κ. Μάθιους ἔπαιρνεν 7.500 δραχμῶν τὸν μῆνα, τροφήν, κατοικίαν καὶ τὰ ἔξοδα πρὸς μετάβασιν εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ ἐπιστροφήν, τρεῖς μῆνας τὸ καλοκαῖρι. Ἀπὸ ἕνα πρόχειρον κατάλογον, Κύριοι, τῶν μισθοδοσιῶν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι ὁ κ. Σλόμαν, Διευθυντὴς τῶν Σχολῶν, ἔπαιρνεν 700 λίρας Ἀγγλίας τὸν χρόνον καὶ τὰ ἔξοδά του τριῶν μηνῶν διὰ μετάβασιν εἰς Ἀγγλίαν καὶ ἐπάνοδον, ὁ κ. Ἐμμανουὴλ 280 χιλιάδας δραχμῶν τὸν χρόνον, ἢ μᾶλλον τοὺς ὀκτὼ μῆνας, τροφήν, κατοικίαν, πλυστικά, ὑπηρετικὸν προσωπικὸν κλπ. καὶ ἔξοδά του μεταβάσεως εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ ἐπιστροφῆς.

§128ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πόσα εἶναι τὰ ἔξοδα ταξειδίου;

§129Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω. Δι’ αὐτὰ δίδουν ἀπολογισμόν. Ὁ κ. Ἐμμανουὴλ ἦτο καθηγητὴς τῆς φιλολογίας, τῶν μαθηματικῶν, τῆς φιλοσοφίας. Ὅ,τι θέλετε. Τὸν πρῶτον χρόνον, μέχρι τῆς στιγμῆς ποὺ ἐζήτησα τὰ διπλώματα τῶν καθηγητῶν, ἐλογίζετο ὡς καθηγητὴς καὶ ὁ κ. Πλακοτάρης, εἷς νέος, ὁ ὁποῖος εἶναι ἕν εἶδος διαχειριστοῦ μέσα ἐκεῖ. Τὸν ἐδικαιολόγουν ὡς καθηγητήν, τὴν δὲ κ. Πλακοτάρη τὴν ἐδικαιολόγουν ὡς καθηγήτριαν χωρὶς νὰ ἔχῃ κανὲν δίπλωμα. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς τὰ διαβάσω ὅλα. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ ἔτος κατὰ τὸ ὁποῖον αἱ Σχολαὶ εἶχον 42 μαθητάς, ὑπῆρχον 84 ἄτομα προσωπικόν. Τώρα θέλετε νὰ μάθετε καὶ ἕν ἄλλο πρᾶγμα, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ εἴπητε: Μὰ καλὰ φίλε μου. Αὐταὶ αἱ ὑποθέσεις εἶναι μικροϋποθέσεις καὶ δὲν πρέπει νὰ μᾶς τὰς φέρητε ἐδῶ. Ἀλλ’ ἐγὼ θὰ σᾶς τὰς φέρω, διότι νομίζω, ὅτι ἐξ ὅλων τῶν ἀπόψεων ἔχομεν δίκαιον καταγγέλλοντες ὅσα καταγγέλλομεν. Ὑπάρχουν ἐντὸς τῶν Σχολῶν ὑπηρέται, ἐπιστάται. Ὑπάρχουν κάτι ἄνθρωποι, ποὺ κτυποῦν τὶς καμπάνες, διότι διὰ κάθε καμπάνα ὑπάρχει ἰδιαίτερος ἄνθρωπος καὶ καθεὶς ἀπὸ αὐτοὺς παίρνει 2.500 δραχμῶν, τροφήν, κατοικίαν κλπ. Πατριῶτες εἶναι θὰ μοῦ εἴπητε, Κύριοι! Ὄχι, λέγω, ἐγώ, διότι ἐὰν ἦσαν πατριῶτες πάλι καλά. Θὰ ἐξυπηρετεῖτο κάπως καὶ ὁ σκοπός, καὶ ὁ ὅρος τῆς διαθήκης. Ἀλλ’ ὅλοι αὐτοὶ ἐστρατολογοῦντο ἀναλόγως τῶν διαφόρων διευθυνόντων τὰς ἐπιτροπὰς καὶ ἄλλοτε μὲν ἦσαν ἀπὸ τὴν Ρωσσίαν πρόσφυγες. Τοὺς εἶχε φέρει ὁ κ. Ἀδοσίδης. Μετὰ ταῦτα ἀντικατεστάθησαν καὶ ἦλθον πρόσφυγες ἀπὸ τὴν Σμύρνην. Τώρα ἀντικατεστάθησαν αὐτοὶ καὶ ἦλθον ἄλλοι ἀπὸ τὴν Τζιᾶ, ἀπὸ τὴν πατρίδα τοῦ κ. Μαζαράκη, ὁ ὁποῖος εἶναι Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς. Καὶ ἔχομεν δεκαοκτὼ Τζιῶτες σήμερον εἰς τὴν Σχολήν.

§130ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δηλαδὴ τζιώτικο ραβαΐσι.

§131Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Πράγματι, φαίνεται ὅτι τοὺς ἔφερε καὶ αὐτοὺς ὁ κ. Μαζαράκης, διὰ νὰ ἔχωμεν τὸ τζιώτικο ραβαΐσι εἰς βάρος τῆς περιουσίας τοῦ Ἀναργύρου. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ πολυλογῶ, Κύριοι, θὰ σᾶς εἴπω καὶ ἕν ἄλλο. Δὲν εἶμαι λογιστής, ἀλλ’ ἐκ τοῦ ἰσολογισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔχω ἐδῶ, βλέπω τὰ ἑξῆς. Οἱ κύριοι αὐτοὶ μᾶς δίδουν ἔξοδα δάσους εἰς τὴν ἀνάλυσιν μερίδος κερδῶν καὶ γενικῶν ἐξόδων 197.215 δραχμάς. Ἔπειτα ἀναφέρονται διὰ μισθοὺς ὑπηρεσίας ἡμερομίσθια, ὁδοιπορικά, μετακινήσεις ὑπηρεσίας, φόρους, (ἀναγινώσκει) καὶ ἔσοδα ἐν συνόλῳ 120 χιλιάδας. Ἀλλὰ τὸ περίεργον, τὸ ὁποῖον εἶναι χαρακτηριστικὸν τῆς ὅλης διαχειρίσεως, εἶναι τὸ ἑξῆς. Ἐδῶ λέγει (ἀναγινώσκει) μισθοὶ δάσους 197.215, ἀλλ’ εἰς ἕν προηγούμενον σημείωμα μᾶς δίδουν ὀνομαστικῶς τὸ προσωπικὸν τοῦ δάσους καὶ τὴν μισθοδοσίαν του, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς 98.840 δραχ.

§132ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς δικαιολογεῖται αὐτό;

§133Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μυστήριον. Θέτουν ἕνα ἑκατοστάρι χιλιάδες ἐμπρός, διὰ νὰ βγῇ ὁ ἰσολογισμός.

§134Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχει περιουσίαν τώρα ἡ Σχολή;

§135Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, Κύριοι, ὅτι σήμερον ἡ περιουσία τῶν 64 ἑκατομμυρίων μετρητῶν καὶ τῶν 52 χιλιάδων λιρῶν...

§136Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Πότε ὑπῆρχον αὐτά;

§137Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τῷ 1920 —...ἐφέτος, ἐπαναλαμβάνω, ἡ περιουσία αὐτή, κατὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ κ. Λέφα, ἐνώπιον τοῦ κ. Τουρκοβασίλη πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, δὲν ὑπερβαίνει τὰ δώδεκα ἑκατομμύρια ἐν συνόλῳ. Δεδομένου δὲ ὅτι χρεωστοῦνται 10.500.000 εἰς φόρους εἰς τὸ Δημόσιον— δὲν ὑπάρχει περιουσία. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§138Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦσαν εἰς χρεόγραφα αὐτά;

§139Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα, τὰ ὁποῖα ἐπωλήθησαν πρὸ τῆς πτωχεύσεως.

§140Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ εἰς καλὰς τιμάς.

§141Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι. Πάντοτε μὲ ζημίας. Εἶναι ἀπὸ κἄτι ἐγγλέζικα ποὺ ἔχουν μίαν διαφορὰν κέρδους 60.000. Τὸ σύνολον τῆς ζημίας τῶν χρεογράφων, ἂν βγάλετε ἐκεῖνα ποὺ κερδίζουν ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ χάνουν, εἶναι 300.000 ζημία. Καὶ τοιουτοτρόπως, Κύριοι Βουλευταί, δι’ ὅλων αὐτῶν τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπα, ἡ περιουσία σήμερον τῶν Σχολῶν ἐξεμηδενίσθη ἢ σχεδὸν ἐξεμηδενίσθη. Ἐρχόμεθα λοιπόν, νὰ κρίνωμεν, τὴν ὅλην κατάστασιν καὶ ἐρωτῶμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν πῶς, ἀφοῦ ὁ διαθέτης Κοργιαλλένιος ἀφῆκεν ἐκτελεστὰς διὰ νὰ διορίζουν τοὺς ἐκπροσώπους καὶ διαχειριστὰς τῆς περιουσίας του, πῶς, καὶ ἐπὶ τίνι δικαιώματι αὐτοὶ οἱ ἐκτελεσταὶ ἀντικατεστάθησαν ἀπὸ ἄλλα πρόσωπα μηδεμίαν σχέσιν ἔχοντα πρὸς τὴν ἐντολὴν τοῦ διαθέτου; Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, πῶς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ἐδημοσίευσε Διάταγμα Κανονισμοῦ τῆς Σχολῆς καὶ εἰς τὸ Διάταγμα αὐτὸ ἀναφέρει τρόπον ἀντικαταστάσεως τῶν ἐκτελεστῶν τῆς διαθήκης· παρὰ τὴν ἐντολὴν τῶν διαθετῶν; Εἶναι νόμιμοι αὐταὶ αἱ πράξεις; Εἶχον δικαίωμα οἱ κύριοι αὐτοὶ νὰ διαχειρισθοῦν ὅλην αὐτὴν τὴν περιουσίαν καὶ νὰ τὴν καταντήσουν ἐκεῖ ποὺ τὴν κατήντησαν; Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν πῶς ἡ Διεύθυνσις τῶν Κληροδοτημάτων, ἡ ἐντεταλμένη τὸν ἔλεγχον τῶν διαφόρων κληροδοσιῶν, ἐνῷ ἔλαβεν ἐπανειλημμένας ἀφορμὰς, ἐρωτῶ ἐκ τῶν ὑποβληθεισῶν παρ’ ἐμοῦ ἐπερωτήσεων, δεύτερον ἐξ ὑποβληθείσης ἀναφορᾶς ἑνὸς Εὐσταθίου, παραπονουμένου, διότι, ἐνῷ ἐζήτει νὰ λάβῃ μέρος εἰς μίαν δημοπρασίαν, τοῦ ἠρνήθησαν καὶ δὲν ἔλαβε μέρος καὶ ἐγένοντο ὅσα ἐγένοντο ἄνευ δημοπρασίας, πῶς, λέγω, δὲν ἅρπαξεν ἀπὸ τὸ αὐτὶ αὐτοὺς τοὺς κυρίους διαχειριστὰς νὰ τοὺς ζητήσῃ λογοδοσίαν; Τοὺς ἐζήτησεν, εἶναι ἀληθές, δι’ ἑνὸς ἐγγράφου, λογοδοσίαν, ἀλλ’ εἰς τοῦτο οὐδεμίαν ἔλαβεν ἀπάντησιν, ὅταν δὲ ἠρώτησα τὸν κ. Μαζαράκην: διατὶ δὲν ἀπαντᾶτε εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας;—μοῦ εἶπε: Μὰ σκεπτώμεθα νὰ ἀπαντήσωμεν καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι: ἔχομεν δικαίωμα νὰ κάμωμεν ὅ,τι θέλουμε ἐκεῖ μέσα καὶ δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ἐπεμβαίνετε εἰς ἰδιαίτερά μας. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ ἀντίληψις τοῦ Προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς. Τὶ ἔκαμε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν; Πῶς δὲν ἅρπαξε τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως εἶχε τὸ δικαίωμα, ὅταν ἀντικαθιστᾷ τὰ μέλη, νὰ τῆς εἴπῃ: Δὲν ἔχεις τὸ δικαίωμα νὰ ἀντικαθιστᾷς τὰ μέλη. Τοῦτο θὰ τὸ κάμῃ κατὰ τὸν νόμον 5110 περὶ κληροδοτημάτων, τὸ Πρωτοδικεῖον τῆς περιφερείας— ἀντὶ τοῦ «ὁ Βασιλεὺς καὶ οἱ ἀπόγονοί του», ποὺ ἔλεγεν ὁ Κοργιαλλένιος: Πῶς δὲν ἅρπαξε τὴν ἐπιτροπὴν νὰ τῆς εἴπῃ: —Ἔλα ἐδῶ. Πῶς, χωρὶς δημοπρασίας ἔκαμες ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἔκαμες; Δὲν εἶχες δικαίωμα νὰ τὰ κάμῃς καὶ πήγαινε εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Πῶς δὲν ἅρπαξε τὴν διαχειριστικὴν ἐπιτροπὴν νὰ τῆς εἴπῃ: Πῶς σὺ ἀλλάζεις τὴν περιουσίαν τῶν χρεογράφων καὶ τὰ πωλεῖς καὶ ποῦ τὰ ἔχεις αὐτὰ τὰ χρεόγραφα, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος τῶν κληροδοτημάτων ὁρίζει ὅτι πρέπει νὰ τὰ ἔχῃς εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν; Τίποτε ἀπὸ ὅλα αὐτὰ δὲν ἔγιναν. Ἀλλὰ μήπως τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἰδικῆς του πλευρᾶς, ἔκαμε ποτὲ ἔλεγχον διὰ νὰ εἴπῃ εἰς τοὺς κυρίους αὐτοὺς τῆς διαχειριστικῆς ἐπιτροπῆς: —Ἔλα ἐδῶ, Κύριε, Πῶς διώρισες τὸν κ. Α χωρὶς δίπλωμα; Πῶς διώρισες τὸν κ. Πλακοτάρην, χωρὶς δίπλωμα; Πῶς διώρισες τὴν κ. Πλακοτάρη χωρὶς δίπλωμα; Σήμερον ἀκόμη, Κύριοι, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι ὁ κ. Ἀρώνης, τέως Νομάρχης Σύρου, διωρίσθη εἰς τὴν Σχολὴν πρὸς 7½ χιλ. δρχ. τὸν μῆνα, μὲ δίπλωμα φιλολογίας διὰ νὰ διδάξῃ τὸ Ἐμπορικὸν Δίκαιον! Καὶ ἐρωτῶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας: Ἐπιτρέπεται τὸ τοιοῦτον; Αὐτὴ εἶναι, Κύριοι, ἡ κατάστασις. Καὶ ἔρχομαι πλέον νὰ εἴπω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀρκετά. Ὅ,τι ἔγινεν, ἔγινεν. Εἶναι καιρὸς νὰ παύσῃ πλέον ἡ κατάστασις αὐτή. Δὲν ἠμποροῦμε νὰ τὴν ἀνεχώμεθα πλέον, ἔστω καὶ τὴν δωδεκάτην ὥραν τὴν κατάστασιν αὐτήν, ὅταν ὁλόκληρος ἡ περιουσία ἐξητμίσθη. Ἀξιοῦμεν νὰ ὁρισθοῦν διαχειρισταὶ ἄνθρωποι, σεβόμενοι ἑαυτούς, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀγαποῦν τὸν τόπον, ἄνθρωποι, ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν κληρονομίαν, ἄνθρωποι διοριζόμενοι ἀπὸ τὸ δικαστήριον τῶν Ἐφετῶν Ναυπλίου, ὡς ὁρίζει ρητῶς ὁ νόμος. Ἀπαιτοῦμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, ἀπαιτοῦμεν νὰ λογοδοτήσουν ὅλοι οἱ μέχρι σήμερον ἀναμιχθέντες εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιχείρησιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀξίωσίς μας. Δὲν δυνάμεθα νὰ παραγνωρίσωμεν ὅτι μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ὁ κ. Λέφας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, πράγματι, κατὰ πολὺ συνετέλεσεν εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῆς καταστάσεως τῆς παιδείας, καὶ εἰς τὴν περισυλλογὴν αὐτῆς. Τὸν κ. Μαζαράκην ἐπίσης δὲν δυνάμεθα νὰ κατηγορήσωμεν, πᾶν ἄλλο, ὅτι δὲν διεχειρίσθη ἐντίμως τὴν περιουσίαν τῆς Σχολῆς, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ τοῦ κατηγορήσωμεν, ὅτι ἐπετέλεσεν ἀρκετὰ μεγάλας σπατάλας εἰς βάρος τῆς περιουσίας χάριν προσωπικῶν καὶ μόνον ζητημάτων συμπατριωτῶν του καὶ φίλων του, σπατάλας κολοσσιαίας. Ἐν τέλει, πρὸ ὀλίγου καιροῦ προσελήφθη ὁ κ. Διον. Λοβέρδος. Εἶναι τὸ ἀληθές, ὅτι δὲν εὐθύνεται οὗτος διὰ τίποτε εἰς ὅλην τὴν ὑπόθεσιν, ὅπως καὶ ὁ κ. Τσιμπιδάρος, διότι προσελήφθησαν τώρα τελευταίως, κατόπιν φαίνεται τῶν δριμειῶν ἐπερωτήσεών μου. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ζητήσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου καὶ νὰ δηλώσουν οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Παιδείας τὰς ἀντιλήψεις των, ἂν εἶναι παράνομος ἢ ὄχι ἐπιτροπὴ αὐτή, νὰ δημοσιευθῇ δὲ ἀμέσως Διάταγμα ἀνακλητικὸν ὡς εἶναι τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐδημοσίευσεν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὁ προκάτοχος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐν τῷ ὁποίῳ νὰ ἀναγράφηται, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας εἶναι ὁ ἐκδοχεὺς τῶν δικαιωμάτων τοῦ Βασιλέως καὶ ὅτι αὐτὸς ἐκχωρεῖ τὰ δικαιώματά του εἰς τὸν νόμον 5110, δηλ. εἰς τὸ δικαστήριον τῶν Ἐφετῶν Ναυπλίου, ὅτι καταργεῖται αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ὅτι τὸ Ἐφετεῖον Ναυπλίου θὰ διορίσῃ τὴν νέαν ἐπιτροπήν. Ὁπωσδήποτε πάντως, νὰ δώσητε, κ. Ὑπουργέ, μίαν λύσιν εἰς τὴν κατάστασιν αὐτήν, ὥστε νοικοκυρευμένα πλέον νὰ βαδίζῃ ἡ Σχολή, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ σταθῇ. Πρῶτον, διατὶ νὰ διευθύνονται αἱ Σχολαὶ αὐταὶ ἀπὸ τὰς Ἀθήνας; Διὰ νὰ ἔχῃ ἡ ἐπιτροπὴ Γραφεῖον μὲ ἔξοδα 500 χιλιάδων δραχμῶν ἐτησίως; Ἢ μήπως δὲν ἔχομεν εἰς τὰς Σπέτσας ἀνθρώπους μορφωμένους καταλλήλους νὰ εἶναι μέλη τῆς ἐπιτροπῆς; Ὁ κ. Γκίκας, ὁ κ. Παυλίδης, ὁ κ. Θεοχάρης, ὁ ναύαρχος, εἶναι πεντήκοντα πρόσωπα τέως λειτουργοὶ ἀνωτάτων θέσεων τῆς Πολιτείας, τοὺς ὁποίους θὰ ἠδυνάμεθα νὰ διορίσωμεν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχωμεν τὸν κ. Μαζαράκην, ὁ ὁποῖος ἔχει σχέσιν μὲ τὰς Σπέτσας, οἵαν ἔχω ἐγὼ μὲ τὴν Τζιᾶ; Θὰ ἤθελεν ὁ κ. Μαζαράκης νὰ διευθύνω ἐγὼ τὴν Τζιᾶ; Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς νὰ ἀπαντήσουν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου καὶ νὰ λάβουν τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα διὰ νὰ σώσουν καὶ ψιχία ἔστω, τῆς κολοσσιαίας περιουσίας αὐτῆς. (Χειροκροτήματα).

§142Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Δὲν ὑποθέτω, κ. Συνάδελφε, ὅτι τὴν ἐπερώτησιν ἀπευθύνετε κατὰ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Ἐρώτησιν κάμνετε καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσουν οἱ κ. κ. Ὑπουργοί.

§143Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Βεβαιότατα.

§144ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἐθνικῶν Κληροδοτημάτων οὐδεμίαν εἶχον ἀνακίνησιν ζητήματος ἀφορῶντος εἰς τὴν ὑπόθεσιν περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας. Ἡ ἐπερώτησις μόνον μὲ ἤγαγεν εἰς τὸ νὰ ζητήσω τὸν σχετικὸν φάκελλον, τὸν ὁποῖον, καὶ διεξῆλθον, καὶ παρετήρησα ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς Σπετσῶν, ἤθελε νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ἐζήτει διάφορα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ παρεχώρησεν, ἐφόσον ἐλάμβανεν ἀπαντήσεις ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Κληροδοτημάτων. Δὲν νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ὁ κ. Βουλευτὴς ἔχει παράπονον, δηλαδὴ ὅτι ἠμέλησεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία ἐπὶ τῶν Ἐθνικῶν Κληροδοτημάτων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἢ ἐφάνη ὀλιγωροῦσα εἰς τὰ αἰτήματα τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Σπετσῶν. Ἐὰν τοιοῦτό τι παράπονον ἔχῃ, θὰ ἀποτελέσῃ τοῦτο ἀντικείμενον ἰδικῆς μου ἐρεύνης, θὰ ἐπακολουθήσουν δὲ ἐνέργειαι ἱκανοποιοῦσαι τὸν κ. Βουλευτὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§145Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ κατὰ τῆς ὑπηρεσίας παράπονόν μου ἔγκειται εἰς τοῦτο: Καίτοι πρὸ ὀκτὼ μηνῶν ἐζήτησα τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, καὶ ἡ ὑπηρεσία τῶν Κληροδοτημάτων, ἀπηύθυνεν ἔγγραφον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν κατεδέχθη νὰ ἀπαντήσῃ, ὁ δὲ κ. Μαζαράκης μοῦ εἶπε: Μὰ τὶ εἶναι αὐτὰ ποὺ μᾶς ζητοῦν; Ποῖοι εἶναι αὐτοὶ ποὺ μᾶς ζητοῦν λογοδοσίαν; Ἐνῷ ὅλα αὐτὰ συνέβησαν, ἡ ὑπηρεσία τῶν Κληροδοτημάτων δὲν τοὺς ἅρπαξε ἀπὸ τὸ αὐτὶ καὶ νὰ τοὺς στείλῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Ὅλα αὐτὰ ὀφείλονται εἰς μίαν ἐλαστικότητα τῆς ὑπηρεσίας.

§146ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ δὲν εἶναι τῆς ὑπηρεσίας ἔργον. Σήμερον λοιπὸν ὁ κ. Βουλευτὴς Σπετσῶν, ἀπήγγειλεν ἓν κατηγορητήριον κατὰ μιᾶς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία διαχειρίζεται ἐθνικὰ κληροδοτήματα. Δὲν γνωρίζω τὶ νομικῶς δύναται νὰ ἐπικαλεσθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὸν ἰσχυρισμόν της ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀναμιχθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἢ ἡ ὑπηρεσία τοῦ οἰκείου ὑπουργείου καὶ πᾶσαι αἱ προϊστάμεναι ὑπηρεσίαι εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας αὐτῆς. Πάντως ὅμως δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ ὑπάρχῃ νόμος ὁ ὁποῖος νὰ ἐμποδίζῃ τὸν ἔλεγχον, ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τόσον μεγάλων ποσῶν, διατεθειμένων δι’ ἐθνικὰ κληροδοτήματα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θεωρῶ ἐπάναγκες καὶ διὰ τὸ ὁποῖον δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἐμφανισθῇ κανὲν νομικὸν κώλυμα, εἶναι μία λεπτομερὴς ἔρευνα ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν καταγγελθέντων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καὶ τὴν ὁποίαν, ἐγὼ τοὐλάχιστον, διατίθεμαι ν’ ἀναθέσω εἰς ἁρμόδιον Σύμβουλον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, δηλαδὴ πρώην νομικὸν, ὥστε νὰ ἔχῃ περισσοτέραν σχέσιν μὲ τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ὁ ὁποῖος νὰ ἐξετάσῃ καὶ ἀπὸ νομικῆς ἀπόψεως τὴν ὑπόθεσιν. Ἐν ἀνάγκῃ θὰ ἐνισχύσω τὸν Σύμβουλον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, καὶ μὲ ὑπαλλήλους τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἁρμοδίους, τῆς ἀπολύτου μου ἐμπιστοσύνης, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐρευνήσουν ἐν ὅλαις της ταῖς λεπτομερείαις τὴν ὑπόθεσιν, καὶ θὰ φέρουν ἐνώπιον ἡμῶν ἀποτέλεσμα λεπτομεροῦς ἐρεύνης, περὶ τοῦ κατὰ ποῖον τρόπον ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, ἀφ’ ἧς ἤρχισε νὰ διαχειρίζεται τὴν ὑπόθεσιν ἡ Ἐπιτροπή, μέχρι σήμερον, διετέθη καὶ ὁ τελευταῖος ὀβολὸς τοῦ ἐθνικοῦ κληροδοτήματος. Ἑπομένως θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, μέχρις ὅτου καταρτισθῇ τὸ πόρισμα, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ συστήσω εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, νὰ ἐπιταχύνῃ τὰς ἐνεργείας της, νὰ ἀναβληθῇ μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἡ περαιτέρω συζήτησις, διότι δίκαιον εἶναι ν’ ἀκουσθῇ καὶ ἡ φωνὴ τοῦ ἑτέρου μέρους. Ἐνδεδειγμένον ὅθεν εἶναι νὰ μὴ ἐπεκταθῶμεν ἀκόμη εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ἀπαγγελθείσης κατηγορίας, καὶ νὰ ἀναμείνωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐρεύνης.

§147Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δύναται νὰ γίνῃ ἐξεταστικὴ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς.

§148Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Ἀσχέτως πρὸς τὸ ἀξιόπιστον τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε, δὲν θὰ ἦτο καλόν, κ. Ὑπουργέ, ἡ Βουλὴ νὰ ὁρίσῃ μεταξὺ αὐτῶν, ποὺ θὰ ἐξετάσουν τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἕνα ἐξ ἡμῶν; Διότι καὶ μεταξὺ ἡμῶν ὑπάρχουν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν ἀπὸ ἀριθμούς. Νὰ ἐνισχύσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς.

§149ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Πῶς θὰ γίνῃ ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή; Ἐγὼ εὑρίσκω ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν αὐτὸν τὸν τρόπον ἁρμόζοντα.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§151Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐξ ὅσων ἤκουσα, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι θὰ συστήσῃ καὶ ἐπιτροπὴν ἐξεταστικήν, πρὸς ἔρευναν τῶν καταγγελθέντων. Συνέστησε δὲ ν’ ἀναβληθῇ ἡ περαιτέρω συζήτησις, ἕως ὅτου ἀκουσθοῦν καὶ τὰ ἕτερα μέλη τὰ ἀποτελοῦντα τὴν ἐπιτροπήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιτροπήν, ἐφόσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, πρόκειται διὰ τῆς ὑπηρεσίας του νὰ καταρτίσῃ ἐπιτροπήν, δὲν προσήκει, νομίζω, ὅπως περιληφθῶσιν ἐν αὐτῇ καὶ μέλη τοῦ Νομοθετικοῦ Σώματος. Θὰ γίνῃ εἰδικὴ ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη ἀπὸ ὑπαλλήλους τοῦ ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, ἢ ἄλλους εἰδικοὺς πρὸς ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος, διότι πρόκειται περὶ ζητήματος ἐσωτερικῆς διοικήσεως. Ἐὰν ἐκ τῆς ἐρεύνης αὐτῆς προκύψῃ ὅτι χρειάζεται νὰ συσταθῇ ἄλλη ἐπιτροπὴ ἐκ μελῶν τῆς Βουλῆς, τότε θὰ καταρτισθῇ μία ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων ἐπιτροπή. Ὑπάρχει δὲ ἐκκρεμὴς περὶ τούτου πρότασις, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ θὰ παραμείνῃ ἐκκρεμής, ἐφόσον ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα δι’ ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου του.

§152Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἡ ἐπερώτησις ἡ ὁποία ἀσφαλῶς, ὡς πρὸς ἡμᾶς εἶναι ἐρώτησις, ἂν καὶ περιέχῃ στοιχεῖα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ἀφορᾷ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Καθ’ ὃ μέρος θίγει ἐνεργείας ἢ παραλείψεις τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, ὀφείλω νὰ δώσω εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπερωτήσαντα συνάδελφον τὴν ἑξῆς πληροφορίαν: ὅτι ὁ προκάτοχός μου Ὑπουργὸς ἐζήτησεν ἤδη πρὸ πολλοῦ τὴν γνώμην τοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας Νομικοῦ Συμβούλου, ἐπὶ τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ νομικὸν μέρος τῆς ὑποθέσεως. Δηλαδὴ δύναται διὰ Διατάγματος ἐκδοθέντος τὸ ἔτος 1928 νὰ μεταβληθῇ ὁ τρόπος τοῦ διορισμοῦ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ νὰ ὁρισθῇ τρόπος ἐκλογῆς νέων μελῶν, διάφορος ἐκείνου τὸν ὁποῖον ὁρίζει ἡ διαθήκη; Ἦτο δυνατὸν ἡ ὑπάρχουσα ἐκτελεστική, ἐπιτροπὴ νὰ ἐκλέξῃ τοὺς ἀντικαταστάτας της ἡ ἰδία, ὥστε νὰ ἀποτελεσθῇ μία ἄλυτος συνοχὴ τῶν μελῶν κατὰ παράβασιν, ἴσως, τῆς διαθήκης; Καὶ τώραν, Εἶναι δυνατὸν τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ ρυθμισθῇ καθ’ ὃν τρόπον προτείνει ὁ κ. Συνάδελφος; Τὰ ζητήματα ταῦτα, κύριε Πρόεδρε, ἀποτελοῦν, ἰδία ἀπό τινος χρόνου ἀντικείμενον μελέτης τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπὸ μακροῦ ἀνέθεσε ταύτην ὁ προκάτοχός μου, ἐπιφυλάσσομαι δὲ μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς γνώμης τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου, νὰ ἀνακοινώσω αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν. Διότι ὁμολογῶ, ὅτι ἀπό τινων ἡμερῶν μόνον ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, καὶ μολονότι εἶμαι μέτριος νομικὸς καὶ θὰ ἠδυνάμην ἢ μᾶλλον θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχω γνώμην ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ὅμως, ἐφόσον τοῦτο παρεπέμφθη εἰς τὸν Νομ. Σύμβουλον, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀναμείνωμεν πρῶτον, τὴν γνώμην τοῦ Ν. Συμβούλου καὶ εἶτα νὰ εἴπωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν ἰδικήν μας. Πιστεύω προσωπικῶς, ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς διαθήκης, ὁ τρόπος τῆς συμπληρώσεως τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Παρὰ ταῦτα, ἐπιφυλάσσομαι, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου, ἡ ὁποία θὰ ἀποτελῇ καὶ τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργείου ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§153Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Διὰ τὸν Ἀρώνην, τί λέγετε κ. Ὑπουργέ;

§154Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Διὰ τὸν Ἀρώνην ἔχω ἐδῶ ἔγγραφον σημείωμα τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον βεβαιοῖ ὅτι εἶναι διδάκτωρ τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς, ὡς ἐπίσης καὶ διδάκτωρ τῶν οἰκονομικῶν καὶ κοινωνικῶν ἐπιστημῶν τῶν Παρισίων.

§155Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ ζητήσετε νὰ κατατεθῇ τὸ δίπλωμα τοῦ κ. Ἀρώνη καὶ τότε θὰ ἴδητε ὅτι δὲν ἐσπούδασεν οἰκονομ. καὶ κοινων. ἐπιστήμας παρὰ μόνον τρεῖς μῆνας. Ἐὰν ἐπιμένετε, λυποῦμαι πολύ, ἀλλὰ θὰ κάμω τότε ἰδιαιτέραν ἐπερώτησιν, καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ κατατεθῇ τὸ δίπλωμα τοῦ κ. Ἀρώνη.

§156Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Τὸ σημείωμα τοῦτο εἶναι ἐπίσημον. Βλέπω ὅτι ἔχει καὶ σφραγῖδα λέγει δὲ τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ἀνεγνωρίσθη ἄλλωστε τοῦτο καὶ ἀπὸ τὸν κ. Λέφαν, ὁ ὁποῖος εἶναι μᾶλλον ἐναντίον τῆς μεθόδου ποὺ διοικεῖται τὸ κληροδότημα.

§157Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ δευτερολογήσω. Κύριοι, διότι δὲν μὲ ἱκανοποίησε καθόλου ἡ ἀπάντησις τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν. Λυποῦμαι πολύ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἶπεν ὅτι παρέπεμψε τὸ ζήτημα εἰς τὸν Νομικὸν Σύμβουλον τοῦ Ὑπουργείου, καὶ ὅτι θὰ φέρῃ τὴν γνώμην τοῦ Συμβούλου νὰ τὴν ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ οὔτε παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἔλαβον ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων ἐρωτημάτων ποὺ τοῦ ἔθεσα. Εἶπον τὰ ἑξῆς κ. Ὑπουργέ: Ἐφόσον δὲν σᾶς ὑπεβλήθη, ὄχι βέβαια εἰς σᾶς, ἀλλὰ εἰς τὸν προκάτοχόν σας Ὑπουργὸν, κατὰ τὸ διάστημα τῶν τόσων ἐτῶν ποὺ ἐπέρασαν ἀπὸ τοῦ 1920 μέχρι τοῦ 1933, οὔτε ἀπολογισμός, οὔτε ἰσολογισμὸς οὔτε καμμία ἐν γένει λογοδοσία διαχειρίσεως, οἱ διαχειρισταὶ προέβησαν εἰς παράβασιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 5110 καὶ ἑπομένως ὀφείλετε ἀμέσως, διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργείου, νὰ παραπέμψετε τὴν ἐπιτροπὴν εἰς τὰ δικαστήρια, καὶ νὰ τὴν καθαιρέσητε, ἀντικαθιστῶντες αὐτὴν δι’ ἄλλων. Ἐφόσον περιέπεσαν εἰς τὰ σφάλματα αὐτά, δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐξακολουθοῦν νὰ εἶναι διαχειρισταί. Τὸ ὅτι θὰ γίνῃ ἔλεγχος, αὐτὸ βεβαίως μᾶς ἱκανοποιεῖ, ἀλλὰ μᾶλλον ἀπὸ ἀπόψεως περιεργείας.

§158Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὄχι μόνον ἐκ περιεργείας. Θὰ ἐπακολουθήσουν κυρώσεις. Δὲν θὰ μείνουν ἄνευ συνεπειῶν αὐτά.

§159Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δυστυχῶς θὰ μείνουν ἄνευ συνεπειῶν, διότι ἐκτὸς τῶν ἄλλων, σήμερον ἔχουν παραγραφῇ αἱ περισσότεραι τῶν ἀξιοποίνων πράξεων. Ἄς ἐλπίσωμεν ὅτι κάτι θὰ γίνῃ αὐτὴν τὴν φοράν. Πάντως ἡ πεῖρα λέγει ὅτι οὐδέποτε ὑπεχρεώθη νὰ πληρώσῃ κανεὶς ἀποζημίωσιν εἰς τὸ δύσμοιρον αὐτὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Ἄν παρουσιασθῇ αὐτὸ τὸ ἐξαιρετικὸν γεγονός, νὰ λειτουργήσουν οἱ νόμοι διὰ τὰ Σπέτσας, τότε θὰ δοξάσωμεν τὸν Θεὸν καὶ θὰ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι ὑπάρχει δικαιοσύνη εἰς αὐτὸ τὸ Κράτος.

§160Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἠκούσαμεν ὅσα εἴπετε, κ. Συνάδελφε, μὲ πολλὴν συμπάθειαν ἢ μᾶλλον μὲ πολλὴν ἀγανάκτησιν. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἀποροῦμεν εἶναι τὸ ἑξῆς: Πῶς δὲν ἐλήφθη μέριμνα νὰ ἐπιδοθῇ μία μήνυσις εἰς τὸν Εἰσαγγελέα καὶ νὰ βάλετε καὶ ἕνα δικηγόρον ὡς πολιτικὸν ἐνάγοντα, ὁπότε θὰ ἠμποροῦσε ἄριστα ν’ ἀσκηθῇ ποινικὴ ἀγωγή. Διότι ἂν ἀποδειχθῇ ὅτι ἐσπαταλήθησαν 50.000.000 δραχμῶν, ἡ εὐθύνη τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι βέβαια μεγίστη.

§161Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῇ καμμία μέριμνα τοιαύτη, διότι ἐλάχιστα σημεῖα τῆς δράσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἦσαν γνωστά. Οὐδέποτε μᾶς ἐπετράπη νὰ μάθωμεν τίποτε. Ἀφοῦ σᾶς διαβεβαιῶ, ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς μου, ὅτι οὔτε σήμερον ποὺ παρῆλθεν κἄπως τὸ ζήτημα εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου, οὔτε σήμερον δὲν κατωρθώθη νὰ ἐξακριβωθῇ τί περιουσίαν ἀφῆκεν ἀκριβῶς ὁ ἀποθανὼν μέγας εὐεργέτης. Τὸ νὰ γίνῃ ὁ ἔλεγχος, αὐτὸ εἶναι καλόν. Ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ σᾶς εἶπον κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ εἶναι παράνομος, κατ’ ἐμέ. Ὑποχρεοῦσθε, κατὰ τὸν νόμον 5110, νὰ ἐλέγξητε ἂν εἶναι παράνομος ἢ ὄχι, ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή. Δεύτερον σᾶς εἶπον ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ παρέβη τὸν νόμον 5110. Εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ κηρύξητε ἔκπτωτον τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν. Σᾶς εἶπα ὅτι δὲν ἐλογοδότησεν. Εἶσθε ὑποχρεωμένος ἕνεκα τούτου νὰ προβῆτε εἰς πᾶσαν νόμιμον ἐνέργειαν, πρὸς ἀνεύρεσιν τῶν κακῶς κειμένων. Ἐπ’ αὐτῶν δὲν ἤκουσα τίποτε. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, κυρίως, νὰ προβῇ, ἐπαναλαμβάνω εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῶν ἤδη κακῶς κειμένων. Νὰ γίνῃ μία ἐπιτροπὴ διαχειριστικὴ ὅπως ἀπαιτεῖ καὶ ἡ Διαθήκη καὶ συμφώνως πρὸς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους. Αὐτὴ ἡ διαχειριστικὴ ἐπιτροπὴ νὰ ἀποτελῆται ἀπὸ πρόσωπα ἅτινα νὰ ἐνδιαφέρωνται διὰ τὸν τόπον μας καὶ νὰ πονοῦν τὸ νησί μας. Αὐτὸ ζητῶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ζητῶ ἀπάντησιν.

§162ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὑπόσχομαι ὅπως τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, ἐν οἷς ὑπάρχει ὁ λόγος τοῦ κ. Π. Μπούμπουλη παραπέμψω εἰς τὸν ἁρμόδιον, ὁ ὁποῖος θὰ ὁρισθῇ ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον. Καὶ ἂν ἐκ τοῦ κειμένου κατηγορητηρίου, τὸ ὁποῖον ἀπήγγειλεν ὁ κ. Συνάδελφος βουλευτὴς ἐκ Σπετσῶν, προκύπτουν γεγονότα ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ ἀποφανθῇ ὁ ἁρμόδιος Σύμβουλος, καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτῶν — καὶ πρὸ τοῦ τέλους τῆς ἐρεύνης καὶ τοῦ ἐλέγχου, ὅστις θὰ ἀσκηθῇ καὶ προτοῦ ἔλθῃ τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ προτοῦ φθάσῃ εἰς ἀποτελέσματα ὁ ἔλεγχος, θὰ ἐνεργήσω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον οἱ νόμοι ἐπιβάλλουν. Ἑπομένως δύναται ὁ κ. Βουλευτής, νὰ εἶναι ἥσυχος ὅτι πάντως ἂν ἀποδειχθῇ μέρος τῶν καταγγελιῶν, δὲν θὰ μείνῃ τοῦτο ἄνευ συνεπειῶν. (Χειροκροτήματα).

§163Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Μίαν προθεσμίαν δίμηνον νὰ θέσητε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν κ. Ὑπουργέ.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργός.

§165Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριοι Βουλευταί, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω τὸ νέον σχέδιον νόμου «περὶ Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων». (Χειροκροτήματα). Ἡ ἐπ’ αὐτοῦ εἰσηγητική μου ἔκθεσις ὡς καὶ αἱ συνοδεύουσαι ἕτεραι τρεῖς εἰδικαὶ ἐκθέσεις τὸ νομοσχέδιον: Ἀναλογιστική, ἐπὶ τῆς Ὑγειονομικῆς Ὀργανώσεως τῆς ἀσφαλίσεως ἀσθενῶν καὶ ἡ τῆς τῶν δαπανῶν τῆς Διοικήσεως, θὰ ἐπιτρέψουν εἰς ὑμᾶς τε ὡς καὶ εἰς τοὺς ἐκπροσώπους τῶν ἐργατικῶν καὶ ἐργοδοτικῶν τάξεων, νὰ ἐξετάσουν ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ καὶ ἀνέσει τὸ νομοσχέδιον ἀπὸ πάσης αὐτοῦ πλευρᾶς, ὥστε νὰ περιττεύῃ οἱαδήποτε μακρὰ ἐπ’ αὐτοῦ ἀνάπτυξις σήμερον. Διὰ τοῦτο θὰ περιορισθῶ μόνον ν’ ἀναφέρω ἐν ὀλίγοις τὰς οὐσιωδεστέρας διαφορὰς, αἵτινες ὑπάρχουν μεταξὺ τοῦ ἀνασταλέντος νόμου 5733, καὶ τοῦ ὑποβαλλομένου σήμερον ὑμῖν τοιούτου. Τὸ κυριώτερον μειονέκτημα τοῦ ἀνασταλέντος νόμου ἦτο τὸ οἰκονομικὸν αὐτοῦ σύστημα. Σύστημα τελείως ἀσυγχρόνιστον πρὸς τὴν σημερινὴν οἰκονομικήν μας κατάστασιν. Ἀρκεῖ νὰ παρατηρήσῃ τις ὅτι αἱ προβλεπόμεναι εἰσφοραὶ ἐργοδοτῶν καὶ ἠσφαλισμένων, θ’ ἀνήρχοντο ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους εἰς 800 περίπου ἑκατομμύρια δραχμῶν, τὰ ὁποῖα βεβαίως θ’ ἀπετέλουν δυσβάστακτον βάρος διὰ τὸ ἐργαζόμενον κεφάλαιον καὶ τὸ σημερινὸν πενιχρὸν ἡμερομίσθιον. Παρετηρήθη, Κύριοι Συνάδελφοι, ὅτι, παρ’ ὅλην τὴν σημερινήν μας οἰκονομικὴν ἀνάρρωσιν, ἡ κρίσις δὲν παρῆλθεν εἰσέτι, οὐδ’ ἰσορρόπησεν ἡ διεθνὴς οἰκονομικὴ κατάστασις, ἐκ τῆς ὁποίας ἐξαρτᾶται τόσον πολὺ καὶ ἡ ἠθική μας οἰκονομία καὶ ὅτι, κατὰ συνέπειαν, θὰ ἔπρεπε ν’ ἀναβληθῇ ἐπί τινα ἀκόμη χρόνον ἡ ἐφαρμογὴ τῶν Κοινων. Ἀσφαλίσεων. Εἰς τὴν παρατήρησιν ταύτην δὲν δυνάμεθα νὰ συμφωνήσωμεν, διότι ἀκραδάντως πιστεύομεν ὅτι ὁ θεσμὸς τῶν Κοινων. Ἀσφαλίσεων ἀποτελεῖ παραγωγικὴν ἐπιβάρυνσιν, συγχρονιζόμενος δὲ μὲ τὰς δυνατότητας, τὰς ὁποίας παρέχει ἡ σημερινή μας οἰκονομικὴ κατάστασις, ὄχι μόνον δὲν θὰ παραβλάψῃ αὐτὴν, ἀλλὰ θὰ τονώσῃ τὰς ἑλληνικὰς ἐπιχειρήσεις δι’ ἐργατῶν, τοὺς ὁποίους θὰ καταστήσῃ ἀποδοτικωτέρους ἡ ἐξασφάλισις ἑαυτῶν τε καὶ τῶν οἰκείων των ἀπὸ τοῦ σημερινοῦ ἀβεβαίου μέλλοντος. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἀφήσωμεν κατὰ μέρος τὴν κοινωνικὴν ἄποψιν τοῦ ζητήματος καὶ θελήσωμεν νὰ ἐξετάσωμεν μόνον τὴν οἰκονομικὴν αὐτοῦ θέσιν — μολονότι ἀμφότεραι αἱ ἀπόψεις εἶναι ἀρρήκτως συνδεδεμέναι — πάλιν ἔχομεν νὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι ἐκ τῆς ἐπιβολῆς τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων οὐδὲν ἔχει νὰ ὑποστῇ ἡ ἐθνική μας οἰκονομία, ἐὰν καὶ ἐφόσον αἱ εἰσφοραὶ τῶν ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν δὲν πρόκειται, κατὰ τὸ μέγιστον αὐτῶν μέρος, ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὴν συνεχῆ κυκλοφορίαν τοῦ χρήματος, καὶ πρόκειται μάλιστα νὰ διατεθῶσιν, ἀπὸ πάσης ἀπόψεως, ἐπωφελέστερον. Καὶ τὸ σημεῖον τοῦτο ἀφορᾷ μίαν ἀπὸ τὰς οὐσιαστικωτέρας μεταβολὰς, τὰς ὁποίας παρουσιάζει τὸ κατατιθέμενον σχέδιον νόμου. Διὰ τοῦ καταργηθέντος νόμου καὶ τοῦ συστήματος τοῦ μέσου ἀσφαλίστρου προεβλέπετο, ὡς ἐλέγομεν, 800 ἑκατομ. εἰσφορῶν, ἐξ ὧν τὰ 450 ἑκατομ. περίπου ἀφῃροῦντο ἐτησίως ἐκ τῆς καθημερινῆς κυκλοφορίας τοῦ χρήματος, παρακρατούμενα διὰ τὸν σχηματισμὸν ἀποθεματικοῦ, ἐνῷ σήμερον, διὰ τοῦ ἐφαρμοζομένου μικτοῦ συστήματος, αἱ εἰσφοραὶ ἀνέρχονται εἰς 410 ἑκατομ. ἐξ ὧν μόνον τὰ 160 ἑκ. θ’ ἀποτελέσουν περίπου τὸ ἐτήσιον ἀπόθεμα διὰ τὰς συντάξεις. Εἶναι ἀληθές, Κύριοι Συνάδελφοι, ὅτι, ὡς καὶ ὁ καθηγητὴς κ. Σεμπάουμ παρετήρησε, τὸ μέσον ἀσφάλιστρον ἐθεωρεῖτο ἐπιστημονικῶς τὸ ἀρτιώτερον ἀσφαλιστικὸν σύστημα, διότι βαρύνει ὁμοιομόρφως τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου διὰ τῆς αἰωνίας ἐπιβολῆς τῆς αὐτῆς εἰσφορᾶς, ἐνῷ τὸ ἀπολογιστικὸν σύστημα ἔχει τὸ ἐλάττωμα ν’ ἀπαιτῇ τὴν καθ’ ἕκαστον ἔτος αὔξησιν τοῦ ποσοστοῦ. Μὲ τὸ οἰκονομικὸν σύστημα τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων ἠσχολήθην πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους. Ἐπεχείρησα καὶ τότε ν’ ἀποδείξω τοὺς κινδύνους καὶ τὰ μειονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀμφότερα τὰ συστήματα ταῦτα, ἐπίσης δ’ ὅτι τὸ μικτὸν σύστημα εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μεταξὺ τῆς ἀπολύτου θεωρίας καὶ τῆς πράξεως μᾶς παρεῖχε τὴν λύσιν; τὴν ὁποίαν ἡ σημερινὴ παγκόσμιος ἐξελικτικὴ κατάστασις ἐπιβάλλει. Ἐὰν ἠκολουθοῦμεν τὸ σύστημα τοῦ μέσου ἀσφαλίστρου, τὸ ἵδρυμα τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, ἐντὸς τῆς πρώτης δεκαετίας θὰ εἶχε συσσωρεύσει, ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, 4 δισεκατομ. δραχ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἡ ἀφαίρεσις τοιούτου ποσοῦ ἀπὸ τὴν κυκλοφορίαν τῶν κεφαλαίων δὲν εἶναι λογικὸν ν’ ἀντιμετωπισθῇ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, τὰ οὕτω συσσωρευόμενα κεφάλαια τοῦ ἀσφαλιστικοῦ Ἱδρύματος θὰ διέτρεχον τοὺς γνωστοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους διατρέχουν τὰ μονίμως τοποθετούμενα κεφάλαια, ὅταν μάλιστα ταῦτα δὲν ἔχουν τὴν εὐχέρειαν νὰ κοινοῦνται ὡς τὰ ἰδιωτικὰ τοιαῦτα, ὡς π. χ. ἡ νομισματικὴ ἀστάθεια, κολοσσιαία ἔκπτωσις τῶν χρεογράφων, τὰ χρεοστάσια κλπ. Τὸ αὐτὸ συνέβη μὲ τὰ κεφάλαια τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων ὅλων τῶν Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἠκολούθουν τὸ τοιοῦτον σύστημα· ἐξεμηδενίσθησαν καὶ οἱ κρατικοὶ προϋπολογισμοὶ ἐκλονίσθησαν, ἀναγκασθέντες νὰ ἔλθωσιν εἰς ἀρωγὴν τῶν κενωθέντων ἀσφαλιστικῶν ταμείων. Τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο ἠνάγκασε τὴν Γερμανίαν καὶ τὴν Αὐστρίαν νὰ μεταβάλωσι σύστημα. Οἱ ὀπαδοὶ τῆς θεωρητικῆς ἀσφαλιστικῆς ἐπιστήμης, προσωρινῶς κατισχύσαντες ἐν Γαλλίᾳ, μὲ τὴν δικαιολογίαν ὅτι, ἐπειδὴ ἡ κρίσις εὑρίσκετο εἰς τὸ ἀπώτατον αὐτῆς σημεῖον, οἱ τοιοῦτοι κίνδυνοι ἦσαν ἐλάχιστοι, ἔκαμαν τὸν τόπον των νὰ πληρώσῃ ἀκριβὰ τὸ τοιοῦτον πείραμα. Καὶ πληροφορούμεθα ἤδη, ὅτι πρόκειται νὰ μεταβληθῇ καὶ ἐν Γαλλίᾳ τὸ σύστημα, συμφώνως μὲ τὰ ὑφ’ ἡμῶν ὑποστηριζόμενα, παρὰ τὰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας παρεμβάλλει ἡ τοιαύτη μεταβολὴ ἐν πλήρει λειτουργίᾳ τοῦ θεσμοῦ. Διὰ τοῦ προτεινομένου παρ’ ἡμῶν μικτοῦ συστήματος ἡ εἰσφορὰ ἀπὸ 11.60% ὑποβιβάζεται εἰς 7%, γίνεται κατὰ συνέπειαν εὐκόλως ἀνεκτὴ διὰ τὸ σημερινὸν χαμηλὸν ἡμερομίσθιον καὶ διὰ τὴν κρίσιν, τὴν ὁποίαν διέρχονται πολλοὶ τῶν ἐργοδοτῶν. Ἡ εἰσφορὰ θὰ ὑπερβῇ τὴν ὑπὸ τοῦ παλαιοτέρου νόμου προβλεπομένην μόνον μετὰ 24 ἔτη, ὁπότε πρέπει ἀσφαλῶς νὰ ἔχῃ παρέλθῃ ἡ σημερινὴ οἰκονομικὴ ἀρυθμία. Μετὰ δὲ 30 ἔτη τὸ ποσοστὸν θ’ ἀνέλθῃ εἰς τὸ ἀνώτατον αὐτοῦ ὅριον τῶν 13%. Ὑποστηρίζω ὅμως μετὰ πεποιθήσεως, Κύριοι Συνάδελφοι, ὅτι οἱ τοιοῦτοι ὑπολογισμοὶ εἶναι ἀπολύτως θεωρητικοί, μηδεμίαν πρακτικὴν ἀξίαν ἔχοντες, ὡς οὐδεὶς οἰκονομικὸς ὑπολογισμὸς ὅστις ἀφορᾷ χρονικὸν διάστημα μακρότερον τῆς μιᾶς γενεᾶς. Ὁλόκληρος ἡ ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητος τὸ ἀπέδειξεν, ἐὰν ἐξαιρέσῃ τις τὰ διαρρεύσαντα πρὸ τῆς ἀνακαλύψεως τῆς Ἀμερικῆς 85 ἔτη. Ἄλλη οὐσιώδης μεταβολὴ τοῦ νέου σχεδίου νόμου εἶναι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ αὔξησις τῶν παροχῶν τοῦ ἀτυχήματος ἀπὸ 40% εἰς τὰ 60% τοῦ ἡμερομισθίου, καὶ ἡ κατάργησις τοῦ χρηματικοῦ ἐπιδόματος τῆς ἀσθενείας. Ἡ αὔξησις τῆς παροχῆς ἐν περιπτώσει ἀτυχήματος, εἶναι ἀφ’ ἑνὸς μὲν δικαία, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀκίνδυνος, διότι δύναται εὐκόλως νὰ ἐλεγχθῇ. Ἡ κατάργησις τοῦ χρηματικοῦ ἐπιδόματος ἐν περιπτώσει ἀσθενείας, ἀποτελεῖ ἀναγκαίαν ἀτέλειαν τοῦ νόμου ἀφ’ ἑνὸς, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως τὴν μόνην πραγματικὴν ἐξασφάλισιν τῶν ἠσφαλισμένων ὅτι ὁ θεσμὸς τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, θὰ παραμείνῃ ἀκλόνητος καὶ ὅτι αἱ εἰσφοραὶ των δὲν θὰ σκορπισθοῦν εἰς τοὺς ἑκάστοτε ἐπιτηδείους, ἀφοῦ μάλιστα ὁ προϋπολογισμὸς δὲν πρόκειται ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει νὰ καλύψῃ τὸ δημιουργηθησόμενον χάσμα ἐκ τῶν ἀναποφεύκτων καταργήσεων. Ἡ καθιέρωσις τοῦ ἐπιδόματος τῆς ἀσθενείας, ἀποτελεῖ οὐ μόνον βεβαιότητα ὑλικῶν καταχρήσεων, ἀλλὰ καὶ τὴν τεραστίαν ἠθικὴν φθορὰν τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων. Ἀπετέλεσε παντοῦ τὸν σάρακα τοῦ κοινωνικοῦ τούτου θεσμοῦ, καὶ ἤνοιξεν ἀθεραπεύτους πληγὰς εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν διαφόρων Κρατῶν. Ἡ καθιέρωσις τοῦ ἐπιδόματος τῆς ἀσθενείας, μοιραίως θὰ ἔθετεν ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν θεσμὸν τῶν Κοιν. Ἀσφαλίσεων πρὸ τοῦ διλήμματος: Ἢ νὰ λάβῃ τοιαῦτα μέτρα πολυσχιδοῦς ἐλέγχου, ὥστε νὰ καθιστᾷ τὸ ἐπίδομα πρακτικῶς ἀνεφάρμοστον. Ἢ ν’ ἀποβλέψῃ εἰς τὸν προϋπολογισμόν, διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν, τὰ ὁποῖα θὰ δημιουργήσουν ἀνυπολόγιστοι καταχρήσεις. Τὸ πρῶτον θ’ ἀπετέλει διαβουκόλησιν τῶν ἐργατικῶν μαζῶν, τὸ δεύτερον ἐγχείρημα ὑπερβαίνει τὴν σημερινὴν δημοσιονομικὴν ἀντοχὴν τοῦ τόπου μας. Ἄν εἰς τὸ μέλλον ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ ἀντοχὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ μας ὑπερβαίνει τὰς σημερινάς μας προβλέψεις, εἶναι εὔκολον νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ τῶν σημερινῶν μας ἀποφάσεων. Τρίτη οὐσιώδης μεταβολὴ εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὰ ἤδη λειτουργοῦντα ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα. Διὰ τοῦ νέου σχεδίου νόμου ὁ ὀργανισμὸς δὲν ὑπεισέρχεται εἰς τὰ τῆς διοικήσεώς των. Ἐπιβάλλει μόνον εἰς ταῦτα ν’ ἀσφαλίζωσι παρ’ αὐτῷ τὰ μέλη των. Τὴν λύσιν ἄλλως τε ταύτην δικαίως συνέστησεν ὡς ὀρθοτέραν καὶ ὁ καθηγητὴς κ. Σεμπάουμ. Δι’ αὐτῆς δὲν θίγεται ἡ ἰδιωτικὴ ἀσφαλιστικὴ πρωτοβουλία — πολύτιμος εἰς τὴν δημιουργίαν ἀσφαλιστικῆς συνειδήσεως — ἐξυπηρετεῖται δὲ πλήρως ἡ κοινωνικὴ ἀρχή, ἥτις ἐγέννησε τὰς κοινωνικὰς ἀσφαλίσεις, καθ’ ἥν: «Τὸ Κράτος ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην ὅπως ἐξασφαλίσῃ εἰς τὸν ἄνευ κεφαλαίου ἐργαζόμενον πληθυσμὸν τὸ αὐτὸ κατώτατον ὅριον προστασίας, ἐναντίον τῶν κινδύνων τοὺς ὁποίους ἀντιμετωπίζει οὗτος κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ζωῆς του. Ἡ τοιαύτη πρόνοια, (ἧς τὰ ὅρια καθορίζονται ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν δυναμικότητα ἑκάστης κοινωνίας), συντελεῖ εἰς τὴν ὁμοιόμορφον ἀνύψωσιν τῶν συνθηκῶν τοῦ βίου, ὁλοκλήρου τοῦ πληθυσμοῦ καὶ εἰς τὴν ὁμοιογενῆ κοινωνικήν του ἐξέλιξιν». Τέλος τὸ νέον σχέδιον νόμου, διακρίνεται τοῦ παλαιοῦ ὡς ἐκ τῆς μεγαλυτέρας ἀποσυγκεντρώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν του. Διὰ ταύτης ἐξασφαλίζεται ἡ ταχυτέρα ἀπονομὴ τῶν ἀσφαλιστικῶν παροχῶν. Τῆς πλήρους του αὐτοδιοικήσεως ἐκ μέρους τῶν ἠσφαλισμένων καὶ ἐργοδοτῶν, τοῦ Κράτους περιοριζομένου εἰς τὸν ρόλον τοῦ ἐπόπτου τῆς πιστῆς τηρήσεως τοῦ νόμου. Τοῦ καθορισμοῦ τέλος τῶν ἀπαιτηθησομένων δαπανῶν. Ἡ Κυβέρνησις θὰ θεωρήσῃ συμπεπληρωμένην τὴν κοινωνικὴν ἀσφαλιστικὴν πρόνοιαν, τὴν ὁποίαν πιστεύει ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ διὰ τὰς ἄνευ κεφαλαίου ἐργαζομένας τάξεις, ὅταν ἐπεκτείνῃ ταύτην καὶ ἐπὶ τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν. Ἡ ἀσφάλισις τῶν ἀγροτῶν, λόγῳ τῶν ἰδιαζουσῶν συνθηκῶν τοῦ βίου των, ἐπιβάλλει τὴν λῆψιν τελείως διαφορετικῶν μέτρων, τόσον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν ἀπαιτουμένων πόρων, ὅσον καὶ τὸν τρόπον τῆς καθόλου ὀργανώσεως αὐτῆς. Τὸ σχετικὸν σχέδιον νόμου, τοῦ ὁποίου ἡ ἐκπόνησις ἀνετέθη εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑφυπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, θέλει μετ’ οὐ πολὺ τεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν σας. Κύριοι Συνάδελφοι, τὸ σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω σήμερον εἰς τὴν Βουλήν, συμπληρούμενον μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ καταθέσῃ ὁ Συνάδελφός μου διὰ τοὺς ἀγρότας, ἀφορᾷ τὴν βάσιν μέτρου κοινωνικοῦ, τοῦ ὁποίου τὴν ὑψίστην σημασίαν διετράνωσε πρῶτος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ ἀείμνηστος ἱδρυτὴς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ διεπίστωσαν μετὰ ταῦτα ἅπαντα τὰ πολιτικὰ κόμματα τῆς χώρας. Ἀποτελεῖ πραγματικὸν σταθμὸν εἰς τὴν κοινωνικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ, κατὰ συνέπειαν, νὰ γίνῃ εὐρεῖα καὶ λεπτομερὴς ἐξέτασις ἑκάστης παραγράφου τοῦ νομοσχεδίου, ὄχι μόνον ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους ὅλων τῶν κομμάτων, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοὺς ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης δυναμένους νὰ ἔχωσι γνώμην ἐπὶ τοῦ θέματος. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, ἐφόσον συναινεῖ καὶ ἡ Βουλή, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον αὐτῆς, νὰ συστήσῃ ἰδίαν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, ἵνα μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιον, δεχομένην καὶ τὰς ἐπ’ αὐτοῦ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας θὰ τῇ ἀπευθύνωσιν αἱ ἐργατικαὶ καὶ ἐργοδοτικαὶ ὀργανώσεις πρὸς τὰς ὁποίας θὰ ἀποσταλῶσι τὰ ὑποβαλλόμενα ὑμῖν κείμενα. Οὕτως ἡ Κυβέρνησις ἐλπίζει, ὅτι ἐντὸς ταχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος, τὸ νομοσχέδιον θὰ καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους, ἐξασφαλίζων εἰς τὸν Ἕλληνα ἐργάτην τὸ μέλλον.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ σχηματισθῇ εἰδικὴ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέτασιν τοῦ νομοσχεδίου;

§167ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§168Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Προκειμένου νὰ γίνῃ εἰδικὴ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ἐφόσον εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ κοινωνικαὶ ἀσφαλίσεις στηρίζονται ἐπὶ τοῦ ὑγειονομικοῦ ὑλικοῦ, παρακαλῶ ὅπως λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς.

§169Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐφόσον λέγομεν εἰδικὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, ἐννοοῦμεν ὅτι θὰ λάβωσι μέρος εἰς αὐτὴν ὅλοι οἱ εἰδικοὶ καὶ ἐνδιαφερόμενοι. Δύνασθε δὲ οἱ νομίζοντες ὅτι δύνανται νὰ προσφέρουν εἰδικώτερον τὰς ὑπηρεσίας των, νὰ δηλώσητε αὐτὸ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος θὰ συνεννοηθῇ καὶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν ἵνα ἡ ἐπιτροπὴ καταρτισθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ἀρτιωτέρα. Τὸ νομοθέτημα εἶνε ἄκρως ἐνδιαφέρον, καὶ προεκλογικῶς ὑπεσχέθημεν εἰς τὸν λαὸν καὶ ἤδη ἐπαναλαμβάνομεν ὅτι θέλομεν ὅπως ὁ νόμος γίνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν τελειότερος, ὥστε νὰ ἐξυπηρετῆται ὁ σκοπὸς δι’ ὃν γίνεται. Τὸ ἐνδιαφέρον σας λοιπὸν δύνασθε νὰ τὸ ἀναφέρετε εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Πλὴν ὅμως, συνιστῶ καὶ παρακαλῶ ὅσους λάβουν μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν, νὰ θελήσουν νὰ ἐργασθοῦν πραγματικῶς καὶ ἂν ἀποφασίσουν νὰ ἠξεύρουν ὅτι κάμνουν ὄχι τυπικὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλ’ οὐσιαστικήν. Θὰ ἴδητε ὅτι πρόκειται περὶ ἀρκετὰ σπουδαίας καὶ πολιτίμου ὑπηρεσίας.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς θὰ καταρτίσῃ τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν καὶ θὰ τὴν ἀνακοινώσῃ ἐν καιρῷ.

§171ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι σπουδαιότατον καὶ ἀποτελεῖ ἕν σημεῖον τοῦ προγράμματος τοῦ ἱδρυτοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Παρακαλῶ νὰ ταχθῇ μία προθεσμία καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ εἰς τὰς ὀργανώσεις εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἀπευθυνθῶμεν ἵνα ὑποβάλουν τὰς γνώμας των.

§172Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ συγχρονισθῇ καὶ τὸ νομοσχέδιον τῶν ἐργατῶν.

§173Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ γίνῃ καταμερισμὸς τῆς ἐργασίας καὶ τὸ εἰδικὸν νομοσχέδιον θὰ ἀντικαθιστᾷ τὸν ὑπάρχοντα νόμον. Ὅπως θὰ γνωρίζητε, βεβαίως, παρὰ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως εἶχε ψηφισθῆ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν περιελάμβανέ τι σχετικὸν πρὸς τοὺς ἐργάτας. Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον πρόκειται νὰ ἀντικαταστήσωμεν. Αὐτὸς ὁ νόμος πρόκειται νὰ ἀντικατασταθῇ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ὑπεβάλαμεν. Τώρα τὰ περαιτέρω, κατ’ ἐπέκτασιν τῶν ἀσφαλίσεων...

§174Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ συγχρονισθοῦν.

§175Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὴν τὴν στιγμὴν μοῦ δίδει τὴν πληροφορίαν ὁ ἐργαζόμενος ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας ὅτι δὲν εἶναι ἁπλοῦν τὸ πρᾶγμα αὐτό. Δὲν σκέπτεται δὲ ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ ἓν νομοσχέδιον εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε, νομοσχέδιον μόνον διὰ τὸν τύπον ἀνεπίδεκτον ἐφαρμογῆς. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ κάμῃ κανὲν νομοσχέδιον τοιοῦτον. Δι’ αὐτὸ λέγω ὅτι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὁποῖον εἰσάγει ὁ κ. Ὑπουργός, εἰργάσθη πολύ, ἀλλὰ δὲν θέλει νὰ ἐμπιστευθῇ μόνον εἰς τὴν ἰδικήν του ἐργασίαν. Θέλομεν νὰ κάμωμεν ἕν νομοσχέδιον ἐξυπηρετικὸν τῶν ἐργαζομένων τάξεων καὶ δι’ αὐτὸ δέον νὰ ἀκουσθῇ ἡ γνώμη καὶ ἄλλων. (Χειροκροτήματα).

§176Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἶναι ἀπησχολημένος εἰς τὴν Γερουσίαν εἰς ἐπείγουσαν ἐργασίαν καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησίς μου.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§178Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Καὶ ἡ ἰδική μου ἐπερώτησις ἀναβάλλεται. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ. Ἡ ἐπερώτησίς μου διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἔχει ἀναγραφῆ ἀπὸ εἰκοσαημέρου. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας δὲν ἐμφανίζεται ἐν τῇ Βουλῇ νὰ ἀκούσῃ τὸν ἔλεγχον, εἶναι δὲ γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι δὲν ἐμφανίζεται ὅταν πρόκειται νὰ συζητηθοῦν αἱ ἐπερωτήσεις αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν αὐτόν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κ. Πρόεδρε, νὰ διαμαρτυρηθῶ.

§179Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖος δὲν ἐμφανίζεται;

§180Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τοῦ συστήσητε....

§181Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Βουλευτά, νομίζω....

§182Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Εἶναι αἱ ἐπερωτήσεις ἀναθεβλημέναι ἀπὸ εἰκοσαημέρου.

§183Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Βουλευτά, δὲν ἔχετε δίκαιον καθόλου, κατηγοροῦντες τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι δὲν ἐμφανίζεται. Δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι εἶναι ἐκ τῶν μᾶλλον τακτικῶν καὶ τῶν μᾶλλον ἐργαζομένων. Δὲν γνωρίζω, ἀλλ’ ἔχω πεποίθησιν ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ εἶναι εἰς τὴν Γερουσίαν. Γνωρίζετε, κ. Βουλευτά, καὶ πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σᾶς ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ εἶναι ἠναγκασμένοι τὴν αὐτὴν ὥραν νὰ εὑρίσκωνται καὶ ἐδῶ καὶ ἐν τῇ Γερουσίᾳ. Πρέπει δὲ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὴν μεσημβρίαν συνηντήθην μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὁ ὁποῖος καταγίνεται εἰς σπουδαιοτάτην ἐργασίαν. Δύνασθε νὰ ἔχητε δίκαιον, παραπονούμενοι ὅτι δὲν συζητοῦνται ταχέως αἱ ἐπερωτήσεις, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι σεῖς μάλιστα, ὅστις εἶσθε νέος, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπικρίνετε τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ νὰ λέγετε ὅτι ἐπίτηδες δὲν ἔρχεται ἐδῶ. Διέπραξε κανὲν τόσο μεγάλο κακόν, ὥστε νὰ φοβῆται νὰ ἔρχηται ἐδῶ. Εἶνε ὄχι μόνον ὑπερβολὴ αὐτὸ ποὺ λέγετε, ἀλλὰ εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ λέγηται παρὰ φίλων τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐκ τῶν Ὑπουργῶν ἐκείνων, τοὺς ὁποίους δύνασθε νὰ κατηγορήσητε ὅτι δὲν ἐκτελοῦν τὸ καθῆκόν των.

§184Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἂν ἀγωνιζόμεθα ἀπὸ εἰκοσαημέρου διὰ νὰ ἔλθῃ ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν βλέπω τὸν λόγον πότε θὰ γίνεται ἡ συζήτησις.

§185Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἐπαναλαμβάνω, νὰ λέγετε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὅτι δὲν ἔρχεται ὁ Ὑπουργὸς ἐπίτηδες, διότι δὲν θέλει νὰ ἀκούσῃ τὸν ἔλεγχον.

§186Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ὅταν θὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησίς μου πρέπει νὰ εἶναι παρών.

§187Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας εἶναι εἰς τὴν Γερουσίαν.

§188Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Δὲν τὸ ἀμφισβητῶ, ἀλλὰ νὰ παρίσταται ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν καὶ ἐδῶ.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται διὰ τὴν Παρασκευήν.

§190Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ καὶ ἡ ἰδική μου ἐπερώτησις, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ ὀργανώσεως τῆς οἰνοπαραγωγῆς Σάμου». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τῆς ὑπὸ τῆς Γερουσίας μετὰ τὴν ψήφισίν της ὑπὸ τῆς Βουλῆς τροποποιηθείσης προτάσεως νόμου: «Περὶ προσθήκης παραγράφων 4 καὶ 5 εἰς τὸ ἄρθρον 19 τοῦ νόμου 4411 περὶ συγκροτήσεως, προελεύσεως, προαγωγῆς, στασιμότητος κλπ. Πολ. Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τρόπου ἐξοφλήσεως ὀφειλῆς Δήμου Ἀθηναίων πρὸς Δημόσιον ἐκ ρυμοτομίας οἰκοπέδου τοῦ Δημοσίου, κειμένου ἐν Ἀθήναις καὶ ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Μητροπόλεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 5853 «περὶ διαρρυθμίσεως τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 5345 «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 5517 «περὶ τακτοποιήσεως προσωρινῶν ἐργατῶν Ο.Λ.Π.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ὑδρεύσεως διὰ δεξαμενῶν ἀσκεπῶν καὶ κεκαλυμμένων τοῦ δάσους Μάνινας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου. «Περὶ ὑδρεύσεως τοῦ δάσους τοῦ ὄρους Πεταλᾶ (Στάμου τοῦ Ἀγραικᾶ) διὰ ἀσκεπῶν καὶ κεκαλυμμένων δεξαμενῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ συστάσεως Συνδέσμου Κοινοτήτων Ἀμφιλοχίας, Στάνου καὶ Σπάρτου τῆς Ἐπαρχίας Βάλτου καὶ Κατούνης τῆς Ἐπαρχίας Ξηρομέρου πρὸς ὕδρευσιν τοῦ ὄρους Πλατοῦ δι’ ἀσκεπῶν καὶ κεκαλυμμένων δεξαμενῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ ἐκτελέσεως ἔργων ὑδρεύσεως ἀγροτικῶν περιφερειῶν διὰ δεξαμενῶν ἀσκεπῶν καὶ κεκαλυμμένων τῶν Κοινοτήτων Ἀκαρνανίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ ἱδρύσεως τῶν Κοινοτήτων Ἀκαρνανίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ κατοχυρώσεως τοῦ ἐπαγγέλματος τῶν ἐφημεριδοπωλῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 22 Ἰουλίου 1933 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν κειμένων νόμων περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπαθῶν τῆς ἐπαρχίας Κορίνθου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν.

§205Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ κάμῃ δεκτὰς τὰς τροπολογίας τῆς Ἐπιτροπῆς.

§206Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὰς κάμνω δεκτάς.

§207ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ πρόκειται αὔριον νὰ τελεσθῇ τὸ μνημόσυνον τῶν δολοφονηθέντων Ἀρχηγῶν μας, παρακαλῶ τιμῆς ἕνεκεν, νὰ μὴ ἔχωμεν συνεδρίασιν.

§208Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἡ ἡμέρα αὐτὴ πρέπει νὰ καθιερωθῇ ὡς ἡμέρα ἀργίας διὰ τὴν Βουλήν.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 8 μ. μ.)