1933.11.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 55η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ 3 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1933

Προεδρία Βʹ ἀντιπροέδρου κ. Σ. ΜΠΑΛΑΝΟΥ

(Ὥρα 6 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ἡ ἐπὶ τῶν ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙ-ΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ καταστάσεως πολεμικῶν πλοίων καὶ συγκροτήσεως αὐτῶν εἰς Ν. Δυνάμεις» καὶ 2) «Περὶ διεθνοῦς γραμμῆς φορτώσεως πλοίων» Ὁ κ. Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης δρχ. 1.600.000 διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ Διοικητικοῦ Μεγάρου Κορίνθου». Οἱ κ. κ. Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) καὶ Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου: «Περὶ συμπληρώσεως καὶ κωδικοποιήσεως τῶν νόμων 4580, 4965 καὶ 5639 περὶ ἀπαλλοτριώσεως τῆς Διοικήσεως τῆς Ἀνωνύμου Βιομηχανικῆς Ἑταιρείας κλπ». Οἱ κ. κ. Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) καὶ ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου: «Περὶ προαγωγῆς ὑποστρατήγων, καταλαμβανομένων ὑπὸ τοῦ ὁρίου ἡλικίας, εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Ἀντιστρατήγου». —Ὁ βουλευτὴς κ. ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῆς Κοινότητος Φραντάτου Ἰκαρίας, ζητούσης τὴν συμπλήρωσιν τοῦ σχολείου της. —Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῆς Ἑνώσεως Συν)σμῶν Θηβῶν, ζητούσης ὅπως διαταχθῇ τὸ Αʹ Σῶμα Στρατοῦ νὰ παραλαμβάνῃ σανὸν ἀπὸ αὐτούς. —Ἡ Ἕνωσις Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Λακεδαίμονος ζητεῖ τὴν χορήγησιν εἰς αὐτοὺς ἐπαγγελματικῆς ἀποζημιώσεως τῶν συντάξεών των, τὴν ἀπαλλαγήν των τῶν τελῶν χαρτοσήμου κλπ. —Ὁ Σύλλογος Καθηγητῶν Γυμνασίου Λειβαδίας διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ἀποκλήρωσιν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως τοῦ ὑπαλληλικοῦ ζητήματος. —Ἐπιτροπὴ ἐλαιοπαραγωγῶν τέως Δήμου Ἀβίας παρακαλεῖ ὅπως τὰ λινέλαια καὶ ἰχθυέλαια ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν φορολογίαν τῶν σπορελαίων. —Ἡ Ἕνωσις χοροδιδασκάλων Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἀσκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος τοῦ χοροδιδασκάλου» καὶ ζητεῖ τὴν ἔγκρισιν αὐτῆς. —Ἁλιεῖς Ληξουρίου διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τοῦ γριγρί. —Ὁ Νικόλαος Ἄντακας, κάτοικος Ἀθηνῶν, διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας, ἀπορριψάσης τὸν υἱόν του Βασίλειον Ἄντακαν κατὰ τὰς ἐξετάσεις διὰ τὴν πρόσληψιν ὑποψηφίων εἰς τὴν σχολὴν τῶν Τ.Τ.Τ. —Ἐπιτροπὴ γονέων καὶ κηδεμόνων Καβάλλας ζητοῦν τὴν προαγωγὴν τοῦ σχολείου των ἀπὸ τετραξίου εἰς ἑξατάξιον, τὸν διορισμὸν διδασκάλων κλπ. —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ καταθέτει ἀναφορὰν ἁπάντων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ καὶ τῶν ἐφοπλιστῶν τῆς νήσου Ἄνδρου, ζητούντων τὴν μὴ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου «περὶ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν χορηγουμένων διπλωμάτων ἱκανότητος ἐν τῷ Ἐμπορικῷ Ναυτικῷ». —Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. ΜΠΑΛΑΝΟΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν λειτουργῶν τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως Κύμης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἐπέκτασιν τῶν 3)16 καὶ εἰς αὐτούς. —Ὁ ἐργατικὸς κόσμος Ἡγουμενίτσης καὶ Φιλιατῶν ζητεῖ τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ρυθμίζοντος τὸ ἀκτοπλοϊκὸν ζήτημα. —Ἡ Παμπελοποννησιακὴ Ὁμοσπονδία καὶ Βορειοδυτικὴ Ἑλλὰς, ἡ Ὁμοσπονδία Ἡνιόχων Θεσσαλίας καὶ ἡ Ἕνωσις τέως ἡνιόχων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ζητοῦν τὴν ἀνασύστασιν τοῦ Ταμείου Τροχαίας Κινήσεως καὶ τὴν συμμετοχὴν τεσσάρων ἡνιόχων εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Ταμείου τούτου κλπ. —Κάτοικοι τοῦ Συνοικισμοῦ Λεμπὲτ Θεσσαλονίκης διαμαρτύρονται κατὰ τῶν ἐκδοθέντων ἐνταλμάτων ἐναντίον των πρὸς εἴσπραξιν τῆς ἐτησίας δόσεως ἐκ δρχ. 3.342.85 διὰ τὰ οἰκήματα Λεμπέτ. Ὁ κ. Π. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) καὶ Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου: «Περὶ ἀναγνωρίσεως συνταξίμου χρόνου τροχιοδρομικῶν καὶ ὑπαλλήλων φωταερίου». Ἡ ἐπὶ τῆς ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗ-ΨΕΩΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ δωρεὰν παραχωρήσεως γηπέδων εἰς τὸ ἐν Θεσσαλονίκῃ Ἄσυλον τοῦ Παιδιοῦ» καὶ 2) «Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου 5607». Ἡ ἐπὶ τῆς ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κατανομῆς τῶν ἐν τῷ νομῷ Ἕβρου βοσκῶν ἀναλόγως τῶν πραγματικῶν ἀναλογιῶν τῆς κτηνοτροφίας τῆς περιφερείας ταύτης καὶ ρυθμίσεως μισθώματος βοσκῶν Μαργαριτίου κλπ. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ, Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων τοῦ νόμου περὶ διορισμοῦ συμβολαιογράφων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ συστάσεως ἰατρικῶν συλλόγων, ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ νόμου 5479». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, Λ. ΤΣΙΡΩ-ΝΗΣ ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ συντάξεων». ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΝ ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τοῦ Καταστατικοῦ χάρτου αὐτῶν». —Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπολογισμοῦ τοῦ χρόνου καθ’ ὃν διετέλεσαν ἐκτὸς ὑπηρεσίας μόνιμοι δημόσιοι ὑπάλληλοι ἀπολυθέντες ἢ παραιτηθέντες ἀναγκαστικῶς ἀπὸ τοῦ 1922–24 καὶ οἵτινες ἐπανῆλθον καὶ ὑπηρετοῦν ἤδη εἰς διαφόρους ὑπηρεσίας».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν ἀπάντησιν τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Τουρκίας Ἰσμὲτ Πασᾶ εἰς τὴν ἐπιστολὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἐκφράσαντος τὰς εὐχὰς τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, σχετικῶς μὲ τὸ ἔργον τῶν Βαλκανικῶν Διασκέψεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Νοεμβρίου 1933 Πρὸς τὸν κ. Χαράλαμπον Βοζίκην Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα Κύριε Πρόεδρε, Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς διαβιβάσω συνημμένως τὴν ἀπάντησιν τοῦ Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, Ἰσμὲτ Πασᾶ, εἰς τὴν ἐπιστολήν, ἣν ἡ Ὑμετέρα Ἐξοχότης εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ τοῦ ἀπευθύνῃ, σχετικῶς πρὸς τὰς εὐχὰς τὰς ἐκφρασθείσας ὑπὸ τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, ὡς πρὸς τὸ ἔργον τῶν Βαλκανικῶν Διασκέψεων. Ἐπιλαμβάνομαι τῆς εὐκαιρίας ταύτης, κ. Πρόεδρε, νὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως δεχθῆτε τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἐξαιρέτου πρὸς ὑμᾶς ὑπολήψεως.

Ὑπουργὸς

ΜΕΧΜΕΤ ΕΝΙΣ

Ἐν Ἀγκύρᾳ τῇ 16 Ὀκτωβρίου 1933 Πρὸς τὴν Α. Ε. Τὸν Κύριον Χαράλαμπον Βοζίκην Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Κύριε Πρόεδρε, Μετὰ μεγίστης χαρᾶς ἔλαβον τὴν ἐπιστολήν, δι’ ἧς εὐηρεστήθητε νὰ μοὶ διαβιβάσητε τὰς εὐχὰς τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἔργον τῶν Βαλκανικῶν Διασκέψεων, καὶ εἶμαι εἰλικρινῶς εὐτυχὴς ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ διαβιβάσω πρὸς ὑμᾶς καὶ αὖθις ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας, ἐμφορουμένη ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ ἐνδιαφέροντος ὡς καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, περὶ τῆς εὐημερίας δηλαδὴ τῶν Βαλκανικῶν λαῶν, ἀείποτε ηὐχήθη ὅπως αἱ ἀποφάσεις τῶν Βαλκανικῶν Διασκέψεων πραγματοποιηθῶσι καὶ παρακολουθεῖ πάντοτε μετ’ ἐνδιαφέροντος τὴν δρᾶσιν τῆς ἐθνικῆς Τουρκικῆς ὁμάδος. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Δημοκρατίας εἶναι ἀκραδάντως πεπεισμένη, ὅτι ὁ ἐπιδιωκόμενος σκοπὸς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ καὶ διὰ διμερῶν ἀκόμη συμφωνιῶν, ρυθμιζουσῶν ζητήματα δευτερευούσης σημασίας, τοῦθ’ ὅπερ θὰ ἔχῃ ἀναμφισβητήτως ὡς ἀναγκαίαν συνέπειαν τὴν σύναψιν πολυμερῶν συμφωνιῶν. Ὑπὸ τὸ πνεῦμα τοῦτο ἔσπευσε πάντοτε νὰ θεωρήσῃ μετὰ τῆς μεγαλειτέρας εὐμενείας πᾶσαν πρωτοβουλίαν τείνουσαν εἰς τὴν πραγμάτωσιν τῆς Βαλκανικῆς εὐημερίας. Τὶ ἄλλη ἁπτοτέρα ἀπόδειξις ἀπὸ τὴν ὕπαρξιν τῆς τελευταίας συναφθείσης ταχυδρομικῆς συμφωνίας, θὰ ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ περὶ τῆς εὐνοϊκῆς ὑποδοχῆς, τὴν ὁποίαν τὸ ἔργον καὶ αἱ εὐχαὶ τῶν Βαλκανικῶν Διασκέψεων τυγχάνουσι τόσον παρὰ τῇ Τουρκικῇ Κυβερνήσει, ὅσον καὶ παρὰ τῇ Ἑλληνικῇ καὶ περὶ τῆς ταὐτότητος τῶν ὑφισταμένων μεταξὺ αὐτῶν ἀντιλήψεων; Θεωρῶ ἰδιαιτέρως ἐμαυτὸν ὑπόχρεον νὰ τονίσω ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἐπίσης ταύτῃ, ὅτι εἶναι τὰ μάλα ἐπιθυμητόν, ὅπως συνταχθῶσι καὶ τὰ ἄλλα Βαλκανικὰ Κράτη πρὸς τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἀμφότεραι αἱ ἡμέτεραι Χῶραι ἀντιλαμβάνονται τὸ ἔργον τῶν Βαλκανικῶν Διασκέψεων, τὸ ὁποῖον, ἐστὲ βέβαιος, παρακολουθεῖται μετὰ συμπαθείας καὶ ἐνδιαφέροντος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τῆς Δημοκρατίας. Εὐαρεστηθῆτε, Κύριε Πρόεδρε, νὰ δεχθῆτε τὴν διαβε-

βαίωσιν τῆς βαθυτάτης μου ὑπολήψεως,

ΙΣΜΕΤ ΠΑΣΑΣ

(Ἡ Βουλὴ δέχεται μὲ ζωηρὰ χειροκροτήματα τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐπιστολῆς).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων.

§5Α. ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει ἀναφορά, εἰς τὴν ὁποίαν εἶμαι ἐγγεγραμμένος, διὰ τὴν ἠλεκτροκίνησιν τοῦ σιδηροδρόμου Κηφισίας. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον διαπραγματεύεται ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἐν Λονδίνῳ, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§6Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Προτιμότερον εἶναι νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις μέχρις ὅτου ἔλθουν οἱ κ. κ. Ὑπουργοί, διότι εἶναι πολλαὶ ἀναφοραὶ ποὺ ἀνεβλήθησαν δεκάκις καὶ ἀφοροῦν σπουδαιότατα ζητήματα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζετε, ὅτι οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ εἶναι ἀπησχολημένοι εἰς τὴν Γερουσίαν.

§8ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπεσχέθη ὅτι θὰ φέρῃ σχετικὸν νομοσχέδιον περὶ τοῦ ἀκτοπλοϊκοῦ ζητήματος, παρακαλῶ νὰ διαγραφοῦν αἱ σχετικαὶ ἀναφοραί.

§9ΠΕΡ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι. Νὰ μὴ διαγραφοῦν. Νὰ ἀναβληθοῦν. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ἐγγεγραμμένος.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συνδέσμου Μηχανικῶν καὶ Ὁδηγῶν αὐτοκινήτων Ἀγρινίου.

§11Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ὁ σύνδεσμος αὐτοκινητιστῶν Ἀγρινίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν βαρεῖαν φορολογίαν τῆς βενζίνης καὶ διότι ἡ βενζίνη εἶναι ἀναμεμιγμένη μέ οὐσίας ἀκαταλλήλους διὰ τὰς μηχανὰς αὐτοκινήτων καὶ ἀκόμη διὰ διαφόρους διατάξεις τοῦ νόμου περὶ κυκλοφορίας αὐτοκινήτων. Δι’ ὑπομνήματος, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον, παρακαλοῦν νὰ ληφθῇ μέριμνα περὶ καταργήσεως τῆς φορολογίας τῆς βενζίνης καὶ νὰ διαταχθῶσιν αἱ ἑταιρεῖαι νὰ τοποθετήσωσιν ἀντλίας διὰ νὰ δύνανται νὰ ἀγοράζωσιν ἐλαχίστας ποσότητας οἱ αὐτοκινητισταί.

§12Π. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Σχετικῶς μὲ τὸ παράπονον διὰ τὴν κακὴν ποιότητα τῆς βενζίνης, μοῦ διετυπώθησαν καὶ ἄλλα παράπονα. Ἤδη διέταξα τὴν ἀνάλυσιν τῆς βενζίνης, καὶ κατόπιν συνεννοήσεώς μου μετὰ τοῦ Πολυτεχνείου, προέβην εἰς τὴν σύστασιν μονίμου συμβουλίου ἐλέγχου βενζίνης.

§13ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μεριμνήσητε σοβαρῶς πρὸς ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων τῶν ἐνδιαφερομένων, διότι ἰδίοις ὄμμασιν ἀντελήφθην ὅτι ἔχουν ἀπολύτως δίκαιον καὶ τὰ αἰτήματά των εἶναι πολὺ λογικὰ καὶ δίκαια.

§14Π. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Σᾶς λέγω καὶ πάλιν, ὅτι θὰ ἐνδιαφερθῶ προσωπικῶς.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς Συνδέσμου Πολυτέκνων Εὐρυτανίας.

§16Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Οἱ κάτοικοι Εὐρυτανίας δὲν ἐπλήρωναν λιμενικὸν φόρον, διότι τὰ ἐμπορεύματά των μετεκομίζοντο διὰ ξηρᾶς. Πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας ἐπέβαλε λιμενικὸν φόρον ἐπὶ τῶν ἐμπορευμάτων τῶν εἰσαγομένων εἰς τὴν Εὐρυτανίαν, χάριν τοῦ λιμένος τῆς Στυλίδος. Ὅσον ἄτοπον καὶ ἂν εἶναι τὸ γεγονὸς τοῦτο, δεδομένου ὅτι ὁ φόρος οὗτος ἐξυπηρετεῖ λιμένα ἀνήκοντα εἰς ἄλλον νομόν, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχοντα μὲ τὴν Εὐρυτανίαν, ἡ ἐπιβολὴ τῆς φορολογίας αὐτῆς πιέζει πτωχοτάτους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἄλλον πόρον ζωῆς, καὶ ἡ ἐπιβολὴ καὶ τῆς ἐλαχίστης φορολογίας εἶναι μέγα βάρος.

§17Π. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ θὰ τὴν ἐξετάσω.

§18ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πάντως ὁ φόρος αὐτὸς εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ καταβάλληται, διότι εἶναι ἐντελῶς ἄδικος.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Ἀγγελοκάστρου Μεσολογγίου.

§20Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἰδιοκτητῶν ὀφειλετῶν ἐνυποθήκων δανείων, κατοίκων Νιγρίτης, περὶ ἐξοφλήσεως τῶν ἐνυποθήκων δανείων διὰ 20 ἐτησίων τοκοχρεολυτικῶν δόσεων μὲ ἐπιτόκιον οὐχὶ ἀνώτερον τοῦ 5% κλπ.

§22Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλκάνης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐλαιοπαραγωγῶν τέως Δήμων Οἰτύλου καὶ Λεύκτρους περὶ ὑπαγωγῆς τῶν ἐλαιολάδων, λινελαίων καὶ ἰχθυελαίων εἰς τὴν φορολογίαν τῶν σπορελαίων.

§24Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπανέρχεται καὶ πάλιν τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐπαναφέρουν τὴν φορὰν αὐτὴν τηλεγραφήματα καὶ ἀναφοραὶ τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν μερῶν τῆς Μάνης, Οἰτύλου καὶ ὅλης τῆς περιοχῆς ἐκείνης, ἡ ὁποία, ὅπως γνωρίζετε, εἶναι ἐλαιοφορεύς. Πλειστάκις συνεζητήθη τὸ ζήτημα τοῦτο, πλειστάκις ἠγέρθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου αἱ φωναὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν τῶν ἐλαιοφόρων μερῶν, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν ὅπως προστατευθῇ ἡ ἐλαιοπαραγωγή, ἥτις ἀποτελεῖ, ὡς πλειστάκις ἐτόνισα, ἓν ἐθνικὸν προϊὸν ὑψίστης καὶ σπουδαιοτάτης σημασίας, ἵνα προστατευθῇ τὸ προϊὸν τοῦτο καὶ μὴ ἀφεθῇ ἕρμαιον τῆς τύχης του, προστατευομένων τῶν σπορελαίων καὶ ἰχθυελαίων.

§25ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κατετέθη νομοσχέδιον.

§26Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Αἱ ἀναφοραὶ συνίστανται εἰς τὸ ὅτι, ἐνῷ ἐπανειλημμένως ἐλέχθη ὅτι πρέπει νὰ αὐξηθῇ ὁ δασμὸς τοῦ ἰχθυελαίου, ἡμεῖς μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, παρὰ τὰ ὅσα ἐλέχθησαν τὴν 19ην Ὀκτωβρίου ποὺ ὑπεβάλετε νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐλαττοῦται ἡ φορολογία....

§27Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Διάταγμα ἐξεδόθη.

§28Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχετε ἀκριβεῖς πληροφορίας. Συνεπείᾳ μιᾶς γνωμοδοτήσεως Ἐπιτροπῆς τινος ἐξεδόθη ἓν Διάταγμα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐμειώθη ὁ φόρος τῶν ἰχθυελαίων. Ἀλλὰ μόλις ἔλαβον γνῶσιν ἀπὸ χθὲς ἤδη, ὑπέβαλον νομοσχέδιον κατὰ τὸ ὁποῖον αὐξάνεται ὁ φόρος τῶν ἰχθυελαίων, διότι αὐτὴ ἦτο ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, σύμφωνα δὲ μὲ τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ ἄρχεται ἀπὸ τῆς καταβολῆς τοῦ νομοσχεδίου. Συνεπῶς ἀπὸ σήμερον ἰσχύει ὁ παλαιὸς φόρος.

§29Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐφόσον ἐλέχθη τοῦτο, παρέλκει πᾶσα συζήτησις. Θὰ ἤθελα μόνον μίαν πληροφορίαν, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον προβλέπει περὶ φορολογίας λιναροσπόρου.

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Προβλέπει.

§31Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐπὶ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, κ. Πρόεδρε, εἶχεν ἀφεθῇ ἐντελῶς ἐλεύθερος ὁ λιναρόσπορος, μὲ τὴν ἀντίληψιν ὅτι εἶναι φαρμακευτικὸν προϊόν. Καί ἔχομεν τὸ παράδειγμα, ὅτι 100 τόννοι εἰσήχθησαν ἀπὸ τὸ Τελωνεῖον Πειραιῶς, μὲ τοὺς ὁποίους ὅλα τὰ φαρμακεῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γεμίσουν ἀπὸ λιναρόσπορον.

§32Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφῆστέ τα αὐτά. Θὰ τὰ συζητήσωμεν ὅταν ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιρώνης.

§34Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε, μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§35Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ κάτοικοι τοῦ Νεστορίου διαμαρτύρονται, διότι κατηργήθη ἡ Ἐφορεία καὶ τὸ Ταμεῖον Νεστορίου.

§36Γ. ΤΣΟΝΤΟΣ–ΒΑΡΔΑΣ. Ὑπάρχουν χωριὰ ἀπέχοντα 15 ὥρας, ἐκτὸς δὲ τῶν ἄλλων, εἶναι κέντρον Τουρκοφώνων καὶ Βουλγαροφώνων.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ράλλης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐπαγγελματιῶν καπνοπωλῶν καὶ ἐνοικιαστῶν περιπτέρων περιφερείας Ἀττικῆς.

§38Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Οἱ ἐπαγγελματίαι καπνοπῶλαι καὶ ἐνοικιασταὶ τῶν περιπτέρων ζητοῦν ὅπως μὴ ἔλθῃ εἰς ἰσχὺν ὁ νόμος περὶ μονοπωλήσεως τῶν σιγαρέττων εἰς τὰ περίπτερα ὑπὸ τῶν ἀναπήρων πολέμου. Ἐν ᾗ, περιπτώσει γίνῃ ἡ ἐπαναφορὰ τῆς διατάξεως ταύτης, παρακαλοῦν ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τοὺς ἐνοικιαστάς, οἵτινες ἕλκοντες τοὺς τίτλους των παρ’ αὐτῶν τῶν ἀναπήρων πολέμου, κατέβαλον ἔξοδα ἐγκαταστάσεως, οὕτως ὥστε εἶναι ἄδικον νὰ πεταχθῶσιν εἰς τοὺς δρόμους. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως θελήσῃ νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ λάβῃ πρόνοιαν διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς.

§39Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κρανιωτάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ συνδέσμου ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Δράμας περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 5833.

§41Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πρόκειται περὶ τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται διὰ τὸν νόμον 5833.

§42Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Πρόκειται περὶ τοῦ νόμου περὶ φορολογίας καπνοῦ, κ. Πρόεδρε. Θὰ σᾶς δώσωμεν ἐξηγήσεις περὶ αὐτοῦ. Διὰ τοῦ ἀνωτέρω νόμου 5833 περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ, ἐθεσπίσθη ἡ κατάργησις τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ ὑπὸ τῶν θυμάτων πολέμου, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε διὰ τὰς πόλεις τὰς κάτω τῶν 10.000 κατοίκων. Τὸ μέτρον ἐνεπνεύσθη ἐκ λόγων δημοσίου συμφέροντος, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ αἰτήσεις ὑποβληθείσας ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων. Μετὰ τὴν ψήφισιν ὅμως τοῦ νόμου, μᾶς ὑπεβλήθησαν σωρεία τηλεγραφημάτων καὶ διαμαρτυριῶν, καὶ φυσικὰ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἁρμοδιότητα ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ἀλλὰ καὶ ἐγώ, ὁ ὁποῖος εἶχον ἁρμοδιότητα, προκειμένου περὶ θυμάτων πολέμου, ἐσκέφθημεν ὅτι ἔδει νὰ ληφθῇ μέριμνα περὶ τούτων. Κατηρτίσθη κατόπιν τούτου ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νέον σχέδιον νόμου καὶ πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ αὔριον.

§43ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μάλιστα θὰ ὑποβληθῇ. Εἴπομεν ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀξιώσεως, τῆς διατυπωθείσης ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους ὅλων τῶν ἀναπήρων καὶ τῶν θυμάτων, ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε πρὸ τοῦ νόμου τοῦ τελευταίου, δηλαδὴ ὅτι ἀποκαθίσταται τὸ μονοπώλιον. Οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἰσχυρίζονται ὅτι τοὺς παίρνομεν ἕν μονοπώλιον, χωρὶς νὰ ἔχωμεν τὴν συγκατάθεσιν αὐτῶν. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν διατέλει ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ ἐπιθυμία ὅλων τῶν ἀναπήρων καὶ τῶν θυμάτων πολέμου ἦτο ν’ ἀποζημιωθῶσιν, ὥστε νὰ ἐπαρκέσουν, ὅσοι ἤθελον νὰ ἀσκήσουν κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν τὴν πώλησιν τοῦ καπνοῦ καὶ τῶν εὐθηνῶν σιγαρέττων. Ὅταν ὅμως ἐδημοσιεύθη ὁ νόμος, ἐξεδηλώθη, δύναμαι νὰ εἴπω, γενικῶς ἡ ἐπιθυμία αὐτῶν, ὅπως ἀντικατασταθῇ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ νόμου τούτου θὰ ἐφηρμόζετο. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι, προκειμένου περὶ τῶν ἀναπήρων, τοὺς ὁποίους δυστυχῶς δὲν δυνάμεθα νὰ ἱκανοποιήσωμεν διὰ νὰ ἔχουν τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως, ὑπάρχουν δὲ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐντελῶς ἀνάπηροι, ἀπὸ αὐτοὺς λοιπὸν τοὺς ὁποίους ἡ Πολιτεία κατώρθωσε κατά τινα τρόπον νὰ ἀποκαταστήσῃ, δὲν εἶναι οὔτε νόμιμον, οὔτε δίκαιον νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς πωλήσεως τῶν σιγαρέττων καὶ ὄχι νὰ τοὺς δώσωμεν 20 καὶ 30.000 δραχμῶν, διότι οὕτω θὰ μείνουν πάλιν καὶ αὐτοὶ ἀναποκατάστατοι. Ἑπομένως νομίζω ὅτι εἶναι λογικόν, ὀρθόν, δίκαιον, νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν παλαιὰν ἄποψιν, κατὰ τὴν ὁποίαν διὰ τὰς πόλεις καὶ τὰς κωμοπόλεις κάτω τῶν 10.000 κατοίκων ἀσκεῖται τὸ μονοπώλιον ὑπὸ τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου. Ἐπανειλημμένως συνεζήτησα μετ’ αὐτῶν καὶ τοὺς εἶπα, ὅτι τὸ Κράτος κάμνει αὐτὴν τὴν ἀποκατάστασιν, ἀλλὰ προσδοκᾷ παρ’ αὐτῶν μεγαλειτέραν προσοχὴν διὰ νὰ καταπολεμηθῇ τὸ λαθρεμπόριον τοῦ καπνοῦ, τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον εἰς ἀρκετὰ μεγάλην κλίμακα, καὶ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, ἐὰν κατασταλῇ τὸ λαθρεμπόριον, ἔχει νὰ ἀποκομίσῃ εἰσπράξεις, αἱ ὁποῖαι ὑπερβαίνουν τὰ 700 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἐπεκαλέσθην τὴν συνδρομήν των. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ὁμολογῶ ὅτι καὶ δραστήριοι εἶναι καὶ ἱκανοὶ καὶ τολμηροί. Ἐπεκαλέσθην λοιπὸν, μετὰ μακρὰς συνεδριάσεις, τὰς ὁποίας εἶχον, τὴν συνδρομήν των, διὰ νὰ κατορθώσῃ τὸ Κράτος νὰ καταστείλῃ τὴν λαθραίαν κατανάλωσιν τοῦ καπνοῦ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἀπὸ τὰς μετ’ αὐτῶν συνεννοήσεις, εἶναι ὅτι εἶναι πρόθυμοι νὰ βοηθήσουν τὸ Κράτος εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, διότι τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα ὑφίστανται τὴν ἐπίδρασιν τῶν σχέσεων, συγγενειῶν καὶ πάσης ἄλλης ἐπιδράσεως τοῦ τόπου. Θὰ ἦτο λοιπὸν ἐνδεδειγμένον νὰ ἔχωμεν μερικοὺς ἀναπήρους καὶ μερικὰ ἄλλα ὄργανα κυκλοφοροῦντα καὶ ὄχι μένοντα, τὰ ὁποῖα νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς καταγγελίας τοῦ ἀνακαλυπτομένου λαθραίου καπνοῦ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἐξαιρετικῶς σοβαρὸν καὶ εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ζωηρᾶς κινήσεως τοῦ Ὑπουργείου, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρόκειται περὶ σημαντικοῦ ἐσόδου τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ.

§44Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἰς τὰ θύματα πολέμου δίδεται τὸ δικαίωμα, κ. Ὑπουργέ;

§45ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ναί. Θὰ ἰσχύῃ ὁ παλαιὸς νόμος, ὅπως ὑπῆρχεν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Γεωργιάδης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας 1) διατὶ δὲν προέβη εἰς τὴν συμπλήρωσιν τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γυμνασίου Τσαριτσκίνης καὶ 2) διατὶ δὲν ἔλαβεν οὐδὲν μέτρον κατὰ τοῦ ἀναπληρωτοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Βόλου, ὅστις παρανόμως καὶ παρὰ τὰς ρητὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας ἀπέσπασε καὶ ἐξακολουθεῖ κρατῶν ἐν Βόλῳ τὸν καθηγητὴν Σαρόπουλον, ἄρτι προαχθέντα καὶ ὑποχρεούμενον κατὰ νόμον νὰ μεταβῇ εἰς τὴν νέαν αὐτοῦ θέσιν ἐν Τσαριτσαίνῃ ἔνθα μετετέθη.

§47Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, θὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ τὸ ζήτημα τῆς συμπληρώσεως τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γυμνασίου Τσαριτσάνης. Οὐδεὶς ὑπάρχει φιλόλογος ἀπολύτως, οὐδεὶς ἐπὶ ἑκατὸν πεντήκοντα μαθητῶν. Εἶναι λοιπὸν ἀπαραίτητος ἀνάγκη νὰ διορισθοῦν φιλόλογοι. Ἐξ ἄλλου πρέπει νὰ διαταχθῇ ὁ ἀναπληρωτὴς Ἐπιθεωρητὴς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Βόλου, ὁ ὁποῖος παρανόμως καὶ παρὰ τὰς ρητὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, ἐκράτησε δι’ ἀποσπάσεως ἐν Βόλῳ τὸν καθηγητὴν Σαρόπουλον, ἄρτι προαχθέντα καὶ ὑπόχρεον ἐκ τοῦ νόμου νὰ μεταβῇ εἰς τὴν θέσιν του. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ διατάξητε τὴν ἄμεσον μετάβασιν τοῦ Σαροπούλου εἰς Τσαρίτσαιναν, καὶ νὰ ζητήσητε εὐθύνας ἀπὸ τὸν ἀναπληρωτὴν τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ.

§48Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Δὲν εἶναι μόνον τὸ Γυμνάσιον τὸ ἰδικόν σας. Ὑπάρχουν πολλὰ Γυμνάσια, τὰ ὁποῖα στεροῦνται ἀρκετῶν καθηγητῶν. Δυστυχῶς, ὁ προϋπολογισμὸς ἔχει δώσει ποσοστὸν δι’ ἑβδομήκοντα καθηγητὰς καὶ ἐὰν δὲν ἐγκριθῇ ἡ σχετικὴ πίστωσις οὐδεμία εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ μετάθεσις, αὐτὴν τὴν στιγμήν. Συνεζήτησα μὲ τὸν συνάδελφόν μου κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μοῦ ὑπεσχέθη ὅτι ἀπόψε θὰ ἐγκρίνῃ τὴν σχετικὴν πίστωσιν. Μὴ νομίζητε ὅτι καὶ ἐγὼ εἶμαι κατενθουσιασμένος ἀπὸ αὐτὴν τὴν κατάστασιν, διότι καθημερινῶς λαμβάνω τηλεγραφήματα ὅτι δὲν ὑπάρχουν καθηγηταὶ καὶ μοῦ ζητοῦν νὰ ἀποσπάσω καθηγητάς. Ἀντιλαμβάνομαι ὅτι ἡ ἀνάγκη εἶναι πλέον ἢ ἐπιτακτική, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ζήτημα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§49Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Εἶναι αἶσχος, Κύριε Ὑπουργέ, νὰ μὴ ὑπάρχει εἰς τὸ Γυμνάσιον Τσαριτσάνης οὔτε εἷς φιλόλογος.

§50Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Αὐτὰ νὰ τὰ εἴπητε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον σᾶς βεβαιῶ ὅτι εἶμαι ὁ πλέον δυσάρεστος Ὑπουργός, διότι διαρκῶς τοῦ ζητῶ πιστώσεις.

§51ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐφόσον, κ. Ὑπουργέ, ὑπάρχει ἀνάγκη, διατί δὲν ζητεῖτε τὴν αὔξησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου σας;

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Α. Νταλίπης, Δ. Χατζηγιάννης, Τ. Γεωργιάδης, Α. Μπασιάκος, παρακαλοῦσι τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν ὑπὸ ποίας συνθήκας καὶ ἔναντι τίνων ἐγγυήσεων τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον προσέφερε τὴν ἐγγύησίν του διὰ τὴν παραχώρησιν δανείου ἐκ λιρῶν Ἀγγλίας τεσσαράκοντα χιλιάδων πρὸς τοὺς ἐν Γερμανίᾳ καπνοβιομηχάνους Ἀδελφοὺς Καλούδη ἐκ μέρους τῶν Τραπεζῶν Ἐκδοτικῆς καὶ Ἐθνικῆς, καθὼς καὶ τίνας ἐπέφερε διὰ τὸ δημόσιον θησαυρὸν συνεπείας ἡ ἐγγύησις αὕτη. Νὰ καταθέσωσι δὲ συγχρόνως καὶ ὁλόκληρον τὸν σχετικὸν φάκελλον.

§53Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ. Εἰς τὸν ὑποβληθέντα προϋπολογισμὸν τῆς χρήσεως 1933–34 ὑπάρχουν δάνεια, χορηγηθέντα ἀπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ὑπάρχει δάνειον χορηγηθὲν κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰς τὸν καπνεμπορικὸν οἶκον Καλούδη, ἑδρεύοντα ἐν Γερμανίᾳ. Τὸ δάνειον αὐτὸ ἐδόθη τῇ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἐκ τεσσαράκοντα χιλιάδων λιρῶν, τὸ δάνειον δὲ αὐτὸ ὑποχρεοῦται ὁ οἶκος αὐτὸς νὰ πληρώσῃ εἰς ἑξαμηνιαίας δόσεις. Καίτοι παρῆλθεν ἡ προθεσμία, ὁ οἶκος εὑρεθεὶς πρὸ ἀδυναμίας δὲν ἐπλήρωσε καὶ τὸ Δημόσιον οὕτω ἐζημιώθη τὸ ποσὸν αὐτό. Ἤθελα νὰ μάθω βάσει τίνος ἐγγυήσεως κατεβλήθη τὸ δάνειον αὐτὸ καὶ δυνάμει τίνος δικαιώματος ἐδόθη ὑπὸ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἁρμόδιος νὰ μᾶς πληροφορήσῃ.

§54Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ πρακτικοῦ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τῆς 4 Αὐγούστου 1931, εἰσηγουμένου τοῦ τότε ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ, κ. Παπαδάτου, ἀδελφοῦ ἰδιοκτήτου καπνεμπορικοῦ οἴκου, ἐνεκρίθη ἡ χορήγησις δανείου εἰς τὸν ἐν Γερμανίᾳ, ὅπως λέγεται, βιομηχανικὸν οἶκον ἀδελφῶν Καλούδη, ἐκ λιρῶν τεσσαράκοντα χιλιάδων μὲ ἐγγύησιν κατὰ τὸ ἥμισυ τοῦ Κράτους. Τὸ δάνειον ἐγένετο μὲ γραμμάτια τριμηνιαῖα τὰ ὁποῖα ἀνενεώθησαν ἕξ φορὰς, διότι οὐδεμία δόσις εἶχε καταβληθῇ. Καὶ ἡ τελευταία παράτασις ἐμπίπτει εἰς τὴν ἰδικήν μας Κυβέρνησιν τὴν 24 Μαρτίου τοῦ 1933. Ὁ οἶκος δὲν ἐπλήρωσε τίποτε καὶ ἤδη τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον θὰ πληρώσῃ δραχ. 8.381.325. Κύριοι, ἐφόσον προκύπτει ὅτι ὁ οἶκος Καλούδη δὲν κατώρθωσε νὰ πληρώσῃ οὔτε μίαν τριμηνίαν ἐκ τοῦ κεφαλαίου τῶν 40 χιλιάδων λιρῶν καὶ τὸ κεφάλαιον ηὐξήθη καὶ μὲ τόκους 4½ χιλιάδων λιρῶν καὶ μὲ ἔξοδα, καὶ μὲ τὰ χαρτόσημα ἀκόμη, τὰ ὁποῖα οὔτε αὐτὰ ἐπλήρωσεν, οὐδεμία μένει ἀμφιβολία ὅτι δι’ ὅλα αὐτὰ εὐθύνεται ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, τῇ εἰσηγήσει τοῦ ὁποίου ἐχορηγήθη τὸ δάνειον, διότι ὤφειλεν οὗτος νὰ γνωρίζῃ τὴν κατάστασιν τοῦ οἴκου αὐτοῦ πρὶν ἢ κάμῃ τὴν εἰσήγησίν του. Δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἐνισχύσεως, ἀλλὰ περὶ νέου τρόπου ἀφαιμάξεως τοῦ χρήματος τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§55Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖος εἶναι αὐτὸς ὁ οἶκος Καλούδη;

§56Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι καπνεμπορικὸς οἶκος.

§57Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διατὶ τοῦ ἔδωκαν τὸ ποσὸν αὐτό;

§58Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ νὰ μὴ πτωχεύσῃ ἡ καπνοβιομηχανία μας ἐν Γερμανίᾳ, ἕνεκα τῆς ἐκεῖ οἰκονομικῆς κρίσεως. Δι’ αὐτὸ σᾶς εἶπα νὰ συζητήσωμεν τὴν Τετάρτην τὴν πρότασιν περὶ Ἐξ. Ἐπιτροπῆς. Θὰ βγάλωμε πολλὲς λέρες ἀπὸ μέσα. Ἐφόσον λοιπὸν ἡ φάμπρικα τῶν συμβάσεων καὶ τῶν δανείων ἔληξεν, ἦλθεν ἡ φάμπρικα αὐτὴ ἡ νέα διὰ τῆς ἐνισχύσεως τῆς καπνοβιομηχανίας ἐν Γερμανίᾳ. Ὅταν ἐκέρδιζεν ὁ οἶκος αὐτὸς δὲν ἔδιδεν οὔτε πεντάραν εἰς τὸν ἑλληνικὸν Προϋπολογισμὸν καὶ τοῦ ἐδόθη δάνειον τῇ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους ἀπὸ 40.000 λίρας. Ποία εἶναι ἡ ἐγγύησις; Τίποτε. Αἱ Τράπεζαι Ἑλλάδος καὶ Ἐθνικὴ δὲν εἶχον καμμίαν ἀσφάλειαν διὰ τὸ ἥμισυ τὸ μὴ ἠγγυημένον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Πῶς ἔδωκαν τὰ χρήματα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ;

§59Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅλον τὸ ποσὸν ἔχει ἐγγυηθῆ ἀπὸ τὸ Δημόσιον;

§60Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ἥμισυ. Διὰ τὸ ἄλλο ἥμισυ ἔχουν ἐγγυηθῆ αἱ Τράπεζαι Ἐθνικὴ καὶ Ἑλλάδος. Λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, παρακαλῶ νὰ καταθέσητε τὸν σχετικὸν φάκελλον, ἵνα ἴδωμεν τὶ συμβαίνει.

§61Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἔγινε σύμβασις διὰ τὸ δάνειον αὐτό; Καὶ διὰ ποῖον λόγον ἐδόθη;

§62Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ διαφύγῃ ὁ οἶκος αὐτὸς ἀπὸ τὴν παγκόσμιον κρίσιν.

§63ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη Ἑταιρεία, ἡ ὁποία ἀγοράζει καπνά;

§64Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Οὔτε χαρτόσημα ἐπλήρωσεν, οὔτε ἔξοδα κατέβαλε.

§65Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ ἐρώτησίς μου εἶναι ἀνεξάρτητος ἀπὸ τὴν τοῦ κ. Συναδέλφου. Ἐγὼ ἐρωτῶ τοῦτο. Ποία δικαιολογία φέρεται διὰ τὴν χορήγησιν τῆς ἐγγυήσεως αὐτῆς;

§66Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καμμία. Διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὁ οἶκος τὴν οἰκον. κρίσιν. Ἐγὼ λέγω τοῦτο. Ὅτι ἦτο εἷς τρόπος διὰ νὰ φύγουν ἀπὸ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον 7½ ἑκατομμύρια δραχμῶν, δηλαδὴ 20 χιλιάδες λιρῶν, διὰ νὰ δοθοῦν δωρεὰν εἰς τὸν οἶκον αὐτόν. Ἐὰν, κ. Ὑπουργέ, διαπιστωθῇ ἀπὸ τὴν ἐξέτασιν τοῦ φακέλλου αὐτοῦ, τὸν ὁποῖον ζητοῦμεν νὰ προσκομίσητε, ὅτι ἐγνώριζεν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ καπνέμπορος, τὰ χάλια τὰ οἰκονομικὰ τοῦ οἴκου αὐτοῦ ἢ τὴν κακοπιστίαν τοῦ οἴκου αὐτοῦ, ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἀρκέσῃ μόνον ὁ ἔλεγχος αὐτός. Πρέπει τοὐλάχιστον νὰ καταλογισθῇ μία βαρεῖα ἀμέλεια, ὥστε τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον νὰ ἠμπορέσῃ νὰ λάβῃ ἀσφαλιστικὰ μέτρα, νὰ κατάσχῃ τὴν περιουσίαν τῶν τότε μελῶν τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου.

§67Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὡς ἐπερώτησιν τὴν ὑποβάλλετε;

§68Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα.

§69Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί, ἡ ἐπερώτησις ἡ ὁποία ὑποβάλλεται, ὑποβάλλεται κατὰ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως καὶ ὄχι κατὰ τῆς παρούσης.

§70Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα.

§71Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δίδει αὕτη μίαν ἀφορμὴν εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἴδῃ πόσον ἦτο δικαιολογημένη ἡ θυσία αὐτὴ ἡ τόσον μεγάλη ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐξετάσῃ μετὰ πάσης προσοχῆς καὶ θὰ ἴδωμεν τὶ συμβαίνει εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν.

§72Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ νὰ λάβῃ ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα ἀσφαλείας κατὰ τῆς προσωπικῆς περιουσίας ἐνίων Ὑπουργῶν τῆς τότε Κυβερνήσεως.

§73Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐπερώτησις δὲν γίνεται κατὰ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Σᾶς εὐχαριστεῖ ἡ Κυβέρνησις διότι τῆς δίδεται ἀφορμὴ νὰ ἐξετάσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον περικλείει ἕνα κίνδυνον ζημίας τῆς περιουσίας τοῦ Δημοσίου καὶ νὰ λάβῃ οἷα μέτρα δύναται.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§75Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μόλις ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις μετὰ τὰς ἐκλογάς, τὸ πρῶτον πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ὑπέπεσεν εἰς τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ προσωπικῶς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἦτο ἡ χαλαρὰ λειτουργία τῆς διοικητικῆς μηχανῆς. Ἡ ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν ἀπεκόμισα ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν μέχρι σήμερον, ὁπότε δὲν ἔπαυσα συνεργαζόμενος μὲ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, περιερχόμενος τὰ δημόσια γραφεῖα καὶ ἀκούων τὰ παράπονα καὶ τὰς ἀφορμὰς δυσαρεσκειῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἡ ἐντύπωσίς μου αὕτη εἶναι ὅτι ἡ κρατικὴ μηχανή, ἡ διοικητικὴ ὑπηρεσία μὲ τὴν σύνθεσιν καὶ μὲ τὸν τρόπον τῆς κινήσεως τὸν σημερινόν, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ προχωρήσῃ. Τὸ κακὸν εἶναι ριζικόν, εἶναι δὲ ἀρκετὰ προχωρημένον τοῦτο, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ τύχῃ οὐδεμιᾶς ἀναβολῆς ἡ θεραπεία αὐτοῦ, διότι θετικῶς καὶ ἀσφαλῶς θὰ ὁδηγήσῃ τοῦτο εἰς πλήρη ἀποσύνθεσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Τὸ κακὸν τοῦτο εἶναι ριζικὸν, καὶ προέρχεται ἐκ τῆς ριζικῆς ἀφορμῆς, ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ οἱ ὁποῖοι ἀπασχολοῦνται εἰς ὅλας τὰς ἐργασίας, αὐτῆς εἶναι φύσεως ὄχι διοικητικῆς ἀλλὰ πολιτικῆς εὐρυτέρας, οἱ Ὑπουργοὶ μὲ τὰς ἀκροάσεις, μὲ τὰ παράπονα, μὲ τὴν συγκέντρωσιν τὴν ὁποίαν ἔχουν, διότι τὸ ριζικὸν κακὸν τῆς χώρας εἶναι βεβαίως ἡ συγκεντρωτικὴ διοίκησις, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ παρακολουθήσουν ὡς προϊστάμενοι, τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Καὶ ἐγὼ ἀκόμη, ὁ ὁποῖος καὶ συνάδελφον ἔχω συνεργαζόμενον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, κατὰ μεγάλην ἀναλογίαν μὲ τὴν τρέχουσαν ὑπηρεσίαν, καὶ εἰσῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἀκριβῶς διὰ νὰ παράσχω ὅσον δυνηθῶ, μίαν ἀποτελεσματικὴν συνεργασίαν εἰς τὰ μεγάλα ζητήματα, καὶ ἐγὼ αὐτὸς δὲν εὑρίσκω ὅλον τὸν χρειαζόμενον καὶ τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον διὰ νὰ ἀφιερωθῶ εἰς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν ὑπηρεσίαν, τὴν γενικωτέραν. Τὸ κακὸν λοιπὸν, ἀπὸ ἐκεῖ ἀρχίζει, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ δημοσία ὑπηρεσία, ὅταν ἡ δημοσία ὑπηρεσία δὲν ἔχει κεφαλήν. Δὲν ἠμπορεῖ λοιπὸν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀφοσιωθῇ καὶ νὰ παρακολουθήσῃ τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας, ὅταν κατατρίβεται ἀπὸ πρωΐας μέχρι νυκτὸς εἰς ὅλα τὰ ἄλλα ζητήματα, τὰ ὁποῖα τακτικὰ τὸν ἀποσποῦν ἀπὸ τὸ καθῆκον καὶ ἀπὸ τὴν ὑποχρέωσιν τῆς παρακολουθήσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Δὲν ὑπάρχει Ὑπουργός. Μὴ ὑπάρχει Διευθυντής; Δὲν ὑπάρχει οὔτε Διευθυντής. Δὲν ὑπάρχει Διευθυντὴς εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, ἀνώτατοι δηλαδὴ ὑπάλληλοι, διότι καὶ οἱ Διευθυνταὶ καὶ οἱ Τμηματάρχαι καὶ ὅλοι οἱ ἐντεταλμένοι νὰ παρακολουθήσουν τὴν διοικητικὴν ὑπηρεσίαν, ἀκριβῶς ἕνεκα τοῦ γλίσχρου μισθοῦ, τὸν ὁποῖον λαμβάνουν, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ δημιουργήσουν, καὶ κατώρθωσαν νὰ δημιουργήσουν αὐτὸ τὸ τεράστιον κύκλωμα τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν, ἐπιτροπάς, συμμετοχὴν εἰς διάφορα Συμβούλια, διὰ νὰ δύνανται νὰ ἀποκομίσουν ὠφέλη καὶ ἀμοιβὰς μὲ τὰς ὁποίας νὰ συμπληρώσουν τὸν μισθὸν καὶ νὰ ἐπαρκέσουν εἰς τὰς δαπάνας των. Μήπως ὑπάρχουν Ἐπιθεωρηταί; Δὲν ὑπάρχουν οὔτε Ἐπιθεωρηταί. Διότι ἐκ μιᾶς κακῆς παραδόσεως, ἐπικρατούσης εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἠμποροῦν νὰ οἰκονομηθοῦν εἰς κανὲν γραφεῖον μὲ συγκεκριμένην δικαιοδοσίαν, εἴτε ἕνεκα χαρακτῆρος ἀλλοπροσάλλου, εἴτε ἕνεκα ἀνικανότητος, ἔλαβον τὴν ὁδὸν τὴν ἄγουσαν εἰς τὸν τίτλον τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ὅταν εἶναι ἀνώτεροι ὑπάλληλοι. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν οὔτε ἐπιθεωρητής. Ὅταν λέγω αὐτά, φυσικά, καταλαμβάνετε ὅλοι, ὅτι δὲν κάμνω ἀφορισμόν, δὲν ὁμιλῶ γενικῶς περὶ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ μόνον περὶ τοῦ κανόνος, ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ ἐξαιρέσεις, δηλαδὴ περὶ τῆς μελλούσης μᾶλλον ἀναλογίας. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ διοικητικὴ ὑπηρεσία ἄνευ Ὑπουργοῦ, ἄνευ Διευθυντοῦ, ἄνευ ἐπιθεωρητοῦ; Εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον. Ἐγὼ δὲ ἐπιθεωρήσας τὰς Ἐφορείας καὶ τὰ Τελωνεῖα σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐξεπλάγην πῶς ἀκόμη μένει αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία τηρουμένη, κατὰ τὸ πλεῖστον, μόνον μὲ διοικητικὰς ἐγκυκλίους διαταγάς. Ἐξεπλάγην πῶς κατορθοῦται καὶ αὐτὴ ἡ παροχὴ αὐτῆς τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας καὶ πῶς καὶ τὸ Ταμεῖον εἰσπράττει καὶ αὐτὰ τὰ χρήματα ποὺ εἰσπράττει, ὅταν εὑρίσκεται ἡ δημοσία ὑπηρεσία ἐγκαταλελειμμένη εἰς ἑαυτήν, ὅταν δὲν ὑπάρχει εἷς ἀνώτατος ρυθμιστὴς τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας. Εἶναι χαρακτηριστικὸν τοῦ Ἕλληνος ὑπαλλήλου νὰ δύναται νὰ ἐπαρκῇ, νὰ ἔχῃ πρωτοβουλίας, νὰ ἐνεργῇ ἐκ τῶν ἰδίων καὶ ἑπομένως ἡ πρωτοβουλία τοῦ ἑνὸς καὶ ἡ φιλοπονία τῶν ὀλίγων, ἡ ἐθελοθυσία ἀριθμοῦ τινος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἱκανῶν καὶ ἀφωσιωμένων εἰς τὸ καθῆκον, ἀναπληροῦν ὅλο αὐτὸ τὸ κενόν, τὸ ριζικόν, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Ἀλλ’ ἡ κατάστασις αὐτὴ τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, μετὰ τὴν χαλάρωσιν τὴν ἠθικήν, τὴν ἐπελθοῦσαν ἐκ τοῦ πολέμου, μετὰ τὴν μείωσιν τῶν ἀπολαυῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, αὐτομάτως ἐπελθοῦσαν ἐκ τῆς πτώσεως τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος, τὸ ἀντιλαμβάνεσθε πάντες, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ συνεχισθῇ, χωρὶς ἀσφαλῶς νὰ κινδυνεύσῃ ὁλόκληρος ὁ διοικητικὸς ὀργανισμὸς νὰ περιέλθῃ εἰς πλήρη ἀποσύνθεσιν. Τοῦτο τὸ ἀντελήφθην ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ ἐπεζήτησα μόνον νὰ ἐρευνήσω ἐγγύτερον νὰ παρακολουθήσω πλησιέστερον καὶ νὰ ἴδω ποῖον καὶ ποῦ εὑρίσκεται τὸ κακόν, καὶ ποῖος εἶναι ὁ τρόπος τῆς θεραπείας τοῦ κακοῦ. Τὴν ἐντύπωσιν τὴν ὁποίαν ἔλαβον ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν, τὴν μετέφερα καὶ εἰς τὸ Λονδῖνον, ὅταν δὲ συνεζητοῦμεν μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ὁμολογιούχων καὶ μοῦ ἐπεκαλοῦντο οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὁμολογιούχων τὰ ἀποτελέσματα τὰ ἱκανοποιητικὰ τῶν ἀποδόσεων τῶν δημοσίων ἐσόδων, δὲν ἔπαυσα, καὶ προφορικῶς, καὶ ἐγγράφως δι’ ἐπιστολῶν, νὰ ἐκθέσω εἰς αὐτοὺς τὸν κίνδυνον τὸν ὁποῖον ἔχει τὸ ἰσοζύγιον τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐκ τῶν ἐσωτερικῶν πληγῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐκ τῆς ἀνάγκης εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εὑρίσκεται ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, νὰ τὸ λύσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως. Ἀλλ’ ὅταν λέγωμεν τὸ ζήτημα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἐννοοῦμεν ὄχι μόνον τὸ ζήτημα τῆς ἀμοιβῆς αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀποδόσεως ἔργου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ τὸ πρῶτον ἄνευ τοῦ δευτέρου. Εἴχομεν καθῆκον νὰ προειδοποιήσωμεν τοὺς δανειστάς μας ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον θὰ ἐκδηλωθῇ καὶ δὲν δύναται νὰ ἀποτραπῇ, διότι εἶναι ζήτημα ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἡ ὁμαλὴ λειτουργία τῆς διοικήσεως. Εἶναι ἀπολύτως βέβαιον ὅτι ἡ ἀμοιβὴ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἶναι γλίσχρος. Εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκὴς εἰς τοὺς κατωτάτους δημοσίους ὑπαλλήλους κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος νομίζω ὅτι δὲν δύναται πλέον νὰ παραταθῇ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως καθαρῶς ἀνθρωπιστικῆς. Ἡ ἱκανοποίησις τῶν ὑπαλλήλων θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξακολουθήσῃ συνδυαζομένη μὲ ὀργανικὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον καὶ ἡ ἀπόδοσις τοῦ ἔργου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων θὰ ἐπηκολούθει, διότι μὲ τὸν προϋπολογισμὸν τὸν ὁποῖον ἔχομεν σήμερον, τῶν 7 δισεκατομμυρίων καὶ ὀλίγων ἑκατοντάδων χιλιάδων δραχμῶν, μὲ τὸ ἔλλειμμα μὲ τὸ ὁποῖον ἐνεφανίσθη καὶ κατετέθη ὁ προϋπολογισμός, ἐρωτᾶται, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἱκανοποίησις τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων; Εἶναι βέβαιον, ὅτι εἰς ἡμᾶς ἡ ἀναλογία τοῦ μισθολογίου δύο δισεκατομμύρια 302 ἑκατομμύρια, ἀναλογία τοῦ 30% εἶναι ὑπερβολική, ἀπολύτως ὑπερβολική. Ἀνεγνωρίσθη ὅμως καὶ ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Κ.Τ.Ε., ὅτι, ἐνῷ ὑπάρχει δυσαναλογία μεταξὺ τοῦ ποσοῦ τοῦ κατανεμομένου εἰς μισθοὺς, ὑπάρχει γλισχρότης εἰς τὸ ποσὸν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Πῶς λοιπόν, ἤθελεν ἐρωτήσει ἡ Βουλή, πῶς λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα, ἔχουσα προϋπολογισμὸν ἀνισοσκελῆ καὶ ἀνεπαρκῆ νὰ ἀντιμετωπίσῃ βελτίωσιν τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ὅταν τὸ ποσὸν τὸ κατανεμόμενον εἶναι τόσον ὑπέρογκον καὶ ὅταν πᾶσα αὔξησις τοῦ ποσοῦ δὲν δύναται εἰμὴ νὰ ἔχῃ μορφὴν σημαντικοῦ ποσοστοῦ εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ; Ἡ ἀπορία εἶναι βεβαίως δικαία. Ἀλλὰ γεννᾶται τὸ ζήτημα, ἡ καταβολὴ τοῦ ποσοῦ τῶν 2.300.000.000 δραχμῶν, γινομένη κατὰ τρόπον καθ’ ὃν γίνεται σήμερον, εἶναι ἐξυπηρετικὴ τῶν δημοσίων συμφερόντων; Εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ κατανομὴ αὕτη τῶν μισθῶν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐν τόσῃ δυσαναλογίᾳ πρὸς τὰς ἀπαραιτήτους ἰδιωτικὰς ἀνάγκας τῶν ὑπαλλήλων, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ὁ κίνδυνος ὄχι μόνον τῆς χαλαρώσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀπιστίας ἐκ μέρους τῶν ἐντεταλμένων δημοσίων ὑπαλλήλων; Ἀφ’ ἑτέρου ἠμποροῦμεν νὰ αὐξήσωμεν τὸ ποσὸν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, χωρὶς νὰ περιέλθωμεν εἰς τὸν κίνδυνον, ὅτι εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους ἢ τοῦ μηνὸς νὰ μὴ δυνηθῶμεν νὰ καταβάλωμεν τὸν μισθόν, ὡς συνέβη μὲ τὰ ἄλλα Βαλκανικὰ Κράτη, ἢ νὰ καταβάλωμεν τυχὸν ἀνωτέρους μισθοὺς, οἱ ὁποῖοι νὰ περιέχουν δραχμὰς κατωτέρας ἀγοραστικῆς ἀξίας ἐκείνης τὴν ὁποίαν εἰσπράττουν σήμερον οἱ ὑπάλληλοι; Εἶναι βέβαιον, ὅτι ὑπάρχει αὐτὸς ὁ κίνδυνος. Ἀλλ’ ἐν τῇ εὐθύνῃ τῆς διαχειρίσεως τῶν δημοσίων ἐσόδων, ἐν τῇ εὐθύνῃ τὴν ὁποίαν ἔχω διὰ τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ, δὲν δυσκολεύομαι διόλου, ἐμφανιζόμενος ἐνώπιον ὑμῶν, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ ἀνάγκη τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἶναι ἀπολύτως ἐπιτακτική. Κριτήριον ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις, διότι ὁ νόμος τὸν ὁποῖον θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω σήμερον, δίδει ποιάν τινα ἐλευθερίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐντὸς τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα θέτει ὁ νόμος διὰ νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα, τὸ κριτήριον τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι θὰ ἀποτελέσῃ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, εἶναι ἓν ἀνώτατον ὅριον καὶ ἓν κατώτατον ὅριον, ἐντὸς τοῦ ὁποίου θὰ περιορισθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ποῖον εἶναι τὸ ἀνώτατον ὅριον; τὸ ἀνώτατον ὅριον εἶναι βεβαίως εἷς ἐπιβαλλόμενος περιορισμὸς ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἱκανοτήτων τοῦ ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλὰ συγχρόνως καὶ ἕν ἄλλο ὅριον, ὅτι ἡ ἐπαύξησις ἡ γενομένη σήμερον τοῦ μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων δὲν δύναται νὰ γίνῃ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι σήμερον, κατὰ γενικὴν ὁμολογίαν, εὑρίσκονται εἰς ἥσσονα μοῖραν ἐν ἀναλογίᾳ μὲ τοὺς μισθοὺς πρὸς πρὸς τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων, δὲν δύναται, λέγω, ἡ αὔξησις τῶν μισθῶν αὐτῶν νὰ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ προκαλέσῃ μίαν γενικὴν καὶ καθολικὴν ἀνακίνησιν αὐξήσεως καὶ τῶν ἰδιωτικῶν μισθῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἠμποροῦσε νὰ εἶχε δυσμενῆ ἀντίκτυπον καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ τιμαρίθμου. Ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἰδιαίτατα ὁ Ὑπ. τῶν Οἰκονομικῶν, κύριον ἔργον ἐν τῇ ἀσκήσει τῆς ὑπουργίας των πρέπει νὰ ἔχωσι τὴν διατήρησιν τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος τόσον ὡς πρὸς τὴν ἐσωτερικὴν ἀξίαν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ καταλαγή, ὅσον καὶ πρὸς τὴν ἐξωτερικὴν ἀξίαν, τὸ ὁποῖον εἶναι ὁ τιμάριθμος. Ἑπομένως πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἕν ἀνώτατον ὅριον, αὐτὸ τὸ ὁποῖον πάντες ἐν τῇ συνειδήσει μας ἔχομεν. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον θὰ δοθῇ δὲν δύναται νὰ φθάσῃ μέχρι τοῦ ποσοῦ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἡ ἐλευθέρα συνείδησίς μας ἤθελεν ἀποδεχθῇ. Ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου φθάνομεν τώρα εἰς τὸ ἄλλο κατώτατον ὅριον κατὰ τὴν ἀντιδιαστολὴν τοῦ ἀνωτάτου, δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν καὶ μίαν τοιαύτην αὔξησιν, ὥστε καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σήμερον ἐνεθαρρύνθησαν ἐκ τῆς προσδοκωμένης βελτιώσεως τῆς θέσεώς των νὰ τὴν ἴδωσι πραγματοποιουμένην κατωτέραν τῆς προσδοκωμένης. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐπιφέρωμεν μίαν βελτίωσιν τῶν πόρων των, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐλπίζουν. Ἑπομένως εἶναι φρόνιμον νὰ περιορισθῶμεν ἐντὸς τοῦ ὁρίου, τὸ ὁποῖον καὶ ὁ προϋπολογισμὸς θὰ ἐπαρκέσῃ διὰ νὰ τὸ καταβάλῃ, καὶ ἡ δραχμὴ δὲν θὰ ὑποστῇ οὐδενὸς εἴδους ἔκπτωσιν, οὕτως ὥστε νὰ ἀποβῇ ἄγονον τὸ δῶρον τῆς βελτιώσεως τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν αὔξησιν μισθοδοσίας, ἡ ὁποία νὰ μὴ θεωρηθῇ σοβαρά. Εἰς τὸ κατατεθὲν νομοσχέδιον ὁρίζομεν ἀνώτατον ὅριον 13% τοῦ χορηγουμένου σήμερον ἐν συνόλῳ ποσοῦ τοῦ μισθολογίου, ἀλλὰ πλέον αὐτοῦ, ἐπὶ πλέον ὑπάρχει καὶ ἄλλο ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθῃ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν βελτίωσιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.

§76Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Εἴπετε 13% ἐπὶ τοῦ ὀργανικοῦ μισθοῦ;

§77ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τοῦ συνόλου.

§78Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐφόσον ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν λαμβάνουν τὰ 3) 16.

§79ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὴ ἀναμιγνύετε τὰ 3) 16, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄσχετον.

§80Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐγὼ σᾶς ὁμιλῶ συγκεκριμένως διὰ τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς διὰ τοὺς ὁποίους ἐνδιαφέρομαι. Αὐτοὶ δὲν λαμβάνουν τὰ 3) 16.

§81ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μά, δὲν πρόκειται νὰ τὸ λάβουν. Δυνάμεθα ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ νὰ τοὺς δώσωμεν τὰ 3) 16.

§82Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐγὼ τὸ ἠξεύρω, ἀλλὰ θέλω νὰ λεχθῇ δι’ αὐτοὺς καὶ ἐκ μέρους ἡμῶν.

§83ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὸ λέγω αὐτό. Λέγω ὅτι, ἐὰν ἀποφασίσῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, θὰ δοθῇ, διότι ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον αὐτὴν τὴν στιγμήν. Λοιπόν, τὸ ἀνώτατον ὅριον εἶναι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ὁρίζομεν ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς μισθοδοσίας. Ἀλλ’ αὐξάνεται καὶ κατὰ ἕν ἄλλο ποσόν, αὐξάνεται καὶ κατὰ τὸ ποσὸν δηλ. τῶν οἰκονομιῶν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπέλθῃ ἐκ τοῦ ὅτι πᾶσαι οἱ ἄλλαι καταβολαὶ αἱ γενόμεναι εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους ὑπὸ οἱονδήποτε τύπον καὶ οἱανδήποτε μορφήν, θὰ περιέρχεται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ θὰ ἀποτελοῦν ἀπὸ ἐκεῖ δεξαμενὴν διανομῆς καὶ ἐνισχύσεως τῶν ἀντιμισθιῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων (χειροκροτήματα). Θεωρῶ ὅτι διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς διαδικασίας αὐτῆς εἶναι σπουδαιότερον καὶ ἀπὸ τὴν βελτίωσιν τοῦ μισθοῦ των. Οἱ ἀνώτατοι δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ καταφύγουν, καὶ ἐγὼ δὲν εἶμαι ἀπὸ τῆς ἕδρας ἐπικριτὴς τῶν ἀνωτάτων δημοσίων ὑπαλλήλων, διότι ἂν εἶμαι ἐπικριτὴς θὰ εἶμαι ἄδικος, ἀλλ’ ἡ ἀνάγκη καὶ ἡ ἀμέλεια τὴν ὁποίαν αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις ἐπέδειξαν εἰς ἕν τόσον ζωτικὸν ζήτημα, συνέτεινεν, ὥστε αὐτοὶ μόνοι νὰ ἀναζητήσουν τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἐπαρκέσουν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ζωῆς καὶ συγχρόνως θὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν βαρέων ἀληθῶς καθηκόντων μὲ τὰ ὁποῖα οἱ προϊστάμενοι τῶν ὑπηρεσιῶν εἶναι ἐπιβεβαρημένοι. Ἡ κατάργησις ἡ ὁποία ἐπέρχεται τῶν ἐξαιρετικῶν αὐτῶν ἀποδοχῶν, δικαιωμάτων παραστάσεως κλπ., μὲ τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς μὴν ποὺ ἀσχολοῦμαι, διότι εἶναι λαβύρινθος, λοιπόν, αὐτὰ ὅλα θὰ ἀποτελέσουν δικαιοσύνην ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἐνίσχυσιν καὶ τῶν ἀνωτάτων ὑπαλλήλων, διότι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ φροντίσῃ, ὥστε οἱ ὑπάλληλοι νὰ δύνανται νὰ ἀφοσιώνωνται εἰς τὰ καθήκοντά των, χωρὶς ἡ ἀνάγκη τῆς βιωτικῆς ἐπαρκείας νὰ προβάλῃ εἰς αὐτούς. Ὑπάρχουν πολλαπλαῖ ἀδικίαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀμοιβῆς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Νομίζω δὲ ὅτι, χωρὶς νὰ δύναμαι νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι εἶναι εὐχερὲς διὰ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ ἀναλάβῃ νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ κατὰ τὸν τρόπον τῆς ἀπολύτου καὶ ἐντελῶς ἀδιαβλήτου δικαιοσύνης, νομίζω ὅτι θὰ ἀποβῇ ἀπολύτως δυνατὸν νὰ κάμωμεν τὸ μέγα αὐτὸ βῆμα τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἐνισχύσεως τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας. Ἑπομένως, τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον μεριμνᾷ πρῶτον ὑπὲρ τῆς ἐνισχύσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Δεύτερον περὶ ἀποκαταστάσεως δικαιοσύνης τῆς λογικῆς καὶ δικαίας διανομῆς τῶν ἀποδοχῶν εἰς ἕκαστον ὑπάλληλον ἀναλόγως τῶν παρεχομένων ὑπηρεσιῶν καὶ τρίτον, εἰς τὸ ὁποῖον μάλιστα ἀποδίδω μεγίστην σημασίαν, εἶναι ἡ λύσις τοῦ ζητήματος τοῦ Καταστατικοῦ χάρτου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Σήμερον, Κύριοι οἱ ὑπάλληλοι ἔχουν τοιαύτην ποικιλίαν τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον γίνονται αἱ εἰσαγωγαὶ αὐτῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, αἱ προαγωγαὶ αὐτῶν, τοῦ τρόπου καθ’ ὃν χορηγοῦνται αἱ ἄδειαι καὶ γίνονται αἱ μεταθέσεις καὶ χορηγοῦνται ὁδοιπορικὰ καὶ ὅλη αὐτὴ ἡ ἱστορία τῆς τύχης τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἀπόλυτος ἡ ἀνάγκη ὅλη αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις, ἡ ἀφορῶσα τὰς γενικὰς γραμμάς, νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον τοῦ καταστατικοῦ χάρτου καὶ ὄχι ἡ πληθὺς τῶν διατάξεων καὶ περιπτώσεων ἡ ἀφορῶσα τοὺς ἐσωτερικοὺς κανονισμοὺς τῶν Ὑπουργείων. Εἰς τὸ σφάλμα τοῦτο ὑπέπεσε προηγουμένως ἡ προσπάθεια, ἡ ὁποία ἐγένετο πρὸ καιροῦ ὑπὸ μιᾶς μεγάλης ἐπιτροπείας τῆς ὁποίας τὴν ψυχὴν ἀπετέλεσεν ὁ κ. Β. Δεληγιάννης, καὶ ἥτις δὲν ἀπέληξεν εἰς πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, διότι εἰς τὴν ἐργασίαν ἡ ὁποία ἐγένετο τότε περιελήφθησαν ὅλαι αἱ λεπτομέρειαι καὶ ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου νὰ κανονίζουν καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν κλητήρων τῶν διαφόρων Ὑπουργείων. Τὸ ἔργον ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη καὶ ἀρκετὰ ἐκτενὲς τεῦχος, ἀπετέλει μεταξὺ καταστατικοῦ χάρτου, ὀργανισμοῦ Ὑπουργείων καὶ κανονισμοῦ ἐσωτερικοῦ ὑπηρεσίας αὐτῶν. Αὐτὰ ἀποτελοῦν διάφορα καὶ κεχωρισμένα θέματα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσουν ὅλα ταῦτα ἀντικείμενον τοῦ καταστατικοῦ χάρτου. Ἑπομένως μόνον αἱ γενικαὶ γραμμαὶ τῆς τύχης τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῆς ἐξασφαλίσεως τοῦ μέλλοντος αὐτῶν, μόνον αἱ γενικαὶ αὗται γραμμαὶ λέγω πρέπει νὰ περιληφθοῦν εἰς τὸν καταστατικὸν χάρτην. Διὰ τὸν καταστατικὸν χάρτην λέγει τὸ νομοσχέδιον θὰ ἀποτελεσθῇ μία ἐπιτροπὴ καταλλήλως συγκεκροτημένη. Ὁμολογῶ καὶ ἐγώ, Κύριοι, ὅτι εἶμαι ἐναντίον τῶν ἐπιτροπῶν. Καὶ τὴν ἐργασίαν αὐτὴν τὴν ἔκαμα μόνος μου. Βεβαίως αὐτὸ εἶναι τρόπος τοῦ λέγειν, διότι δὲν φαντάζεται κανεὶς ἐξ ἡμῶν ὅτι ἐγὼ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀναπληρώσω ὅλους τοὺς εἰδικοὺς διὰ τὰ διάφορα θέματα, τὰ ὁποῖα θίγονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Εἶναι πολὺ φυσικὸν καὶ ἐπιβεβλημένον μάλιστα νὰ ἔχω συνεργάτας μου καὶ εἶναι πολὺ διαφορετικὸν ὅταν ὁ ἔχων τὴν εὐθύνην ἔχει τὴν συναίσθησιν αὐτῆς μεγαλειτέραν καὶ ἔχει ἑπομένως τὴν συναίσθησιν ὅτι αὐτὸν βαρύνει ὁλόκληρος ἡ εὐθύνη, διότι τότε καὶ πνεῦμα δικαιοσύνης πρυτανεύει καὶ προσπαθείας μεγαλειτέρας καταβάλλει καὶ τοὺς συνεργάτας του θὰ τοὺς εὕρῃ. Ὅταν δὲ ἡ συνεργασία αὕτη μετὰ τῶν ἀτόμων τῶν εἰδικῶν δὲν ἐπεκτείνεται πέραν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν τριῶν, τότε, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἡ συνεργασία αὕτη εἶναι ἀποτελεσματικὴ καὶ ἀποδοτική. Περὶ τούτου ἔχω ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου πεῖραν τὸ δεδομένον νὰ πιστεύω ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα τρεῖς ἄνθρωποι, ἔχοντες τὰς εἰδικὰς γνώσεις ἐπὶ τῶν γενικῶν θεμάτων, δύνανται συνεργαζόμενοι νὰ ἀποδώσουν ἀποτελέσματα. Λοιπόν, ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ, συνειργάσθην μὲ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μέχρι τοῦδε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἔχουν ἀσχοληθῆ. Μοῦ μένει ἀνεξάντλητος ἀκόμη καὶ κατάλογος ἄλλων ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι ἠσχολήθησαν μὲ τὸ ζήτημα αὐτό. Τὸ κατατιθέμενον σήμερον νομοσχέδιον, ἀντιμετωπίζει γενικῶς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἀπὸ σήμερον ἄρχεται ἡ ἐργασία, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ περισσοτέρας καὶ ἐμπεριστατωμένας προσπαθείας διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ἐντὸς τοῦ Νοεμβρίου καὶ νὰ λυθοῦν τὰ δύο πρῶτα ζητήματα, τὸ ζήτημα δηλαδὴ τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν καὶ τῆς ἀποκαταστάσεως δεύτερον τῆς δικαιοσύνης μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων. Τὸ τρίτον Διάταγμα, τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου, εἶναι πρόδηλον ὅτι ἀπαιτεῖ μεγαλείτερον χρονικὸν διάστημα. Ὑποθέτω ὅτι τὸ διάστημα τοῦτο θὰ εἶναι ἑξάμηνον, ἀλλὰ δυνάμει τοῦ νόμου, θὰ ἐκδοθῇ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον θὰ περιλαμβάνῃ τὸν Καταστατικὸν Χάρτην τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Διὰ νὰ δυνάμεθα ὅμως νὰ ὑπηρετήσωμεν ἀποτελεσματικώτερον τὴν ἰδέαν τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς δικαιοσύνης, πρέπει νὰ προσέξωμεν καὶ εἰς ἄλλο ζήτημα. Σήμερον ὑπάρχουν ὑπεράριθμοι ὑπάλληλοι ἢ δὲν ὑπάρχουν; Ὑπάρχουν ἐλλείψεις ὑπαλλήλων; Περὶ αὐτοῦ παρέχω ἀπὸ τοῦ βήματος τὴν βεβαίωσιν ὅτι ὑπάρχουν ἐλλείψεις ὑπαλλήλων εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ ὑπάρχουν ἐλλείψεις ὑπαλλήλων εἰς τοὺς κατωτέρους βαθμούς. Μοῦ λείπουν σήμερον εἰσπράκτορες. Τὸ νὰ λείπουν δὲ οἱ εἰσπράκτορες ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν αἱ χεῖρες δηλαδὴ διὰ τῶν ὁποίων θὰ εἰσαγάγω εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον τὰ δημόσια ἔσοδα, εἶναι γεγονὸς σημαντικὸν διὰ τὸ Δημόσιον! Εἶναι δυνατὸν νὰ μένῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἄνευ εἰσπρακτόρων; Ἰδού, λοιπόν, ὅτι ἀνεξαρτήτως πάσης ἰδέας καὶ ἀνεξαρτήτως παντὸς γεγονότος, δυναμένου νὰ ἀφορᾷ πλησμονὴν ἢ πληθώραν ὑπαλλήλων, ὑπάρχουν κλάδοι ὑπαλλήλων εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ κατωτέρων ὑπαλλήλων εἰς τὸ κέντρον, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην συμπληρώσεως. Καὶ ὁ Συνάδελφός μου Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀναγκάζεται καὶ αὐτὸς νὰ μὲ παρακολουθῇ νυκτὸς καὶ ἡμέρας διὰ τὴν συμπλήρωσιν θέσεων.

§84Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Βεβαίως νυκτὸς καὶ ἡμέρας, κ. Ὑπουργέ. Ἐγὼ γνωρίζω τί ὑφίσταμαι ἀπὸ ὅλον τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐνδιαφερομένων διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν κενῶν, τῶν ἐκπαιδευτικῶν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἱκανοποιεῖ ἀπόψε, κ. Ὑπουργέ, ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν σας, εἶναι ὅτι θὰ ἐξασφαλίσητε διὰ τῶν Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐκδώσητε, μισθολογικὴν δικαιοσύνην. Οἱ ἐκπαιδευτικοὶ αὐτὸ θέλουν. Δὲν θέλουν αὐξήσεις, ἀλλὰ νὰ ἀμείβωνται δικαίως, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι. Νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ ἀδικία, ἡ ὁποία, ἰδιαιτέρως κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν, ἐβάρυνε τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς λειτουργούς.

§85ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἔρευνα, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἀποβῇ καὶ αὐτὴ πολὺ σύντομος πρέπει νὰ περιστραφῇ εἰς τὸ κατὰ πόσον ὑπάρχουν ὑπεράριθμοι, ὄχι διὰ νὰ διανοηθῶμεν τοὺς ὑπεραρίθμους αὐτοὺς νὰ τοὺς πετάξωμεν εἰς τὰ πεζοδρόμια, διότι καὶ ἡ ἐποχὴ σήμερον δὲν τὸ ἐπιτρέπει, ἀλλὰ καὶ αἱ ἀντιλήψεις, αἱ ἀνθρωπιστικαί, δὲν ἐπιτρέπουν σήμερον νὰ πάρετε ἕνα ὑπάλληλον, τὸν ὁποῖον εἴχετε εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, καὶ νὰ τὸν ἀποπέμψητε εἰς τὸν δρόμον ἄνεργον εἰς ἐποχὴν ἀνεργίας. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἡ λεγομένη φυσικὴ διαρροὴ ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἐκλείπουσι κατ’ ἔτος, παραιτούμενοι, ἀποθνήσκοντες κλπ. Οἱαδήποτε τοιαύτη δημογραφικὴ μεταβολὴ γενομένη ἐλαττώνει τὸν ἀριθμὸν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἑπομένως, ὑπάρχει ἔδαφος, οὕτως ὥστε ὁ προϋπολογισμὸς νὰ ἀποκομίσῃ καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ ἕν περίσσευμα. Δηλαδή, εἶναι ἀνάγκη ὅλαι αἱ κενούμεναι θέσεις νὰ ἀναπληροῦνται ἢ δύναται νὰ ἀπομένῃ εἷς ἀριθμὸς κενῶν θέσεων καὶ τὸ ποσὸν ἐκ τοῦ κονδυλίου αὐτοῦ νὰ δύναται νὰ διατίθηται ἑκάστοτε εἰς αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Διότι καὶ ἡ αὔξησις τῆς ἀμοιβῆς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων δὲν δύναται νὰ γίνεται ἀπολύτως καὶ διὰ μιᾶς. Θὰ γίνεται κατὰ κλιμάκια. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἠσχολήθην. Εὑρίσκω ὅτι ὑπάρχουν ἀσφαλῶς δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι καὶ λόγῳ ἐλλείψεως ἄνωθεν παρακολουθήσεως ἠκολούθουν τὸν δρόμον τῆς ὀκνηρίας. Εἶναι βέβαιον ὅτι, ἂν ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν —κυρίως τῶν κεντρικῶν, χωρὶς νὰ ἀποκλείεται καὶ τῶν ἄλλων— ἐὰν ἀπέδιδε πλῆρες ἔργον, τὸ φυσιολογικὸν ἔργον, τὸ κανονικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ ἀποδώσῃ ὁ δημόσιος ὑπάλληλος, εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ ἦτο ἐφικτὸν εἰς ἱκανὸς ἀριθμὸς δημοσίων ὑπαλλήλων, μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου, νὰ περιορισθῇ.

§86ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀσφαλῶς.

§87Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὴ λησμονῶμεν ὅμως, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ὄχι μόνον δὲν ἐλαττώνεται, ἀλλὰ τοὐναντίον αὐξάνεται. Διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ἐὰν ἀποθάνῃ εἷς δημοδιδάσκαλος, ὅτι δὲν θὰ πληρώσω τὴν θέσιν του, ἐφόσον αἱ ἀνάγκαι τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως εἶναι ἀνάγκαι ἐπιτακτικαὶ διὰ τὸ Κράτος.

§88Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι καὶ συνταγματικὴ ὑποχρέωσις.

§89Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν δύναται λοιπὸν εἰς τοὺς διδασκάλους νὰ γίνῃ οἰκονομία. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ σωρεία δημοσίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ παυθοῦν λόγῳ οἰκονομιῶν. Ὁ κλητήρ, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀπολυθῇ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀναπληρωθῇ ἄλλως, παρὰ διὰ τοῦ διορισμοῦ νέου. Δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν λοιπόν, ὅτι εἶναι ἐφικτὸν νὰ ἀποκομίσωμεν τὴν φυσιολογικὴν διαρροήν, τὴν φυσιολογικὴν σύμπτυξιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων νὰ τὴν ἀποκομίσωμεν, ὅσον καὶ ἂν θελήσωμεν πρὸς ὄφελος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Προσθέτω περιπλέον δὲν θὰ ἦτο καὶ δυνατὸν εἰς μίαν ἐποχὴν ἀνεργίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Μέση Ἐκπαίδευσις βγάζει ἀπὸ τοὺς φούρνους της τόσον τεράστιον ἀριθμὸν νέων πνευματικῶν ἀνέργων, ὅτι ἠμπορεῖ καὶ ὁ μεγαλείτερος ἐργοδότης, ὁ ὁποῖος εἶναι τὸ Κράτος, νὰ κλείσῃ ἑρμητικῶς τὴν θύραν εἰς ὅλον αὐτὸν τὸν πληθυσμόν, ὁ ὁποῖος ἐξέρχεται, χωρὶς τοῦτο νὰ προκαλέσῃ κινδύνους φύσεως κοινωνικῆς. Ἑπομένως εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο διατηροῦμεν βάσιμον ἐλπίδα ὅτι αὐστηροτέρα παρακολούθησις τῆς πληρώσεως τῶν κενῶν, κυρίως ὅμως αὐστηρότερος ἔλεγχος τῆς ἀποδόσεως τοῦ ἔργου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων θὰ καταστήσῃ δυνατὸν νὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πρὸς ὄφελος τῶν ὑπηρετούντων. Φρονῶ δὲ ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατορθωθῇ ὑπὸ κοινοβουλευτικοῦ Ὑπουργοῦ. Εἶναι ἀδύνατον ὁ Ὑπουργὸς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ ὑποστῇ τὴν πίεσιν τὴν ὁποίαν καὶ οἱ βουλευταὶ ὑφίστανται ἐκ μέρους τῶν ψηφοφόρων. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ εὑρεθῇ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο μία ἄλλη δικλεὶς ἀσφαλείας. Διὰ μιᾶς ἄλλης διατάξεως εἴπομεν ὅτι πλήρωσις κενῆς θέσεως διὰ προαγωγῆς, διὰ προσλήψεως, γίνεται, κατόπιν συμφώνου γνώμης ἐπιτροπῆς, ἀποτελουμένης ἀπὸ ἕνα ἀντιπρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου, τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Αὐτοὶ οἱ τρεῖς θὰ ἔχουν νὰ ἀποφανθοῦν ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη πληρώσεως κενῆς ἕδρας. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰς περιορισμὸς εἰς τὴν πλήρωσιν τῆς κενῆς ἕδρας, ἐὰν εἶναι δυνατή, ἐὰν εἶναι ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη τῆς πληρώσεως (Διαμαρτυρίαι Βουλευτῶν τινων). Δὲν συζητοῦμεν σήμερον τὸ νομοσχέδιον. Ἀναπτύσσω καὶ εἰσηγοῦμαι αὐτό. Ἡ δὲ κατ’ ἄρθρον συζήτησις θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ περὶ τοῦ καλυτέρου τρόπου τῆς συνθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς. Συνεπῶς, ὑπάρχει ἀνάγκη ἐπιτακτική, ἵνα οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι ἀσκήσουν τὰ καθήκοντά των μετὰ πολὺ μεγαλειτέρας προσοχῆς, μετὰ πολὺ μεγαλειτέρας ἐντάσεως καὶ ἀποδόσεως. Διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἐξετάζων τὸ ζήτημα, ἀποφαίνομαι ἀνενδοιάστως ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τούτου, παρέχω τὴν διαβεβαίωσιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, κατὰ τὸ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο, ἀντεπεκρίθησαν πλήρως εἰς τὰς ἰδικάς μου προσδοκίας καὶ ἀπέδειξαν καὶ προθυμίαν καὶ ζῆλον διὰ τὸν ὁποῖον δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι μοῦ ἐπιτρέπεται νὰ παραπονεθῶ καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον ἐναντίον των. Εἶμαι λοιπὸν πεπεισμένος, ὅτι ἡ αὔξησις τῆς ἀποδόσεως εἰς ἔργον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἀσφαλῶς καὶ θετικῶς, θὰ ἔχῃ ἀπόδοσιν ἐπὶ τῶν δημοσίων ἐσόδων. Νομίζω δὲ ὅτι, ὅταν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὅταν ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποδώσῃ εἰς αὐτὰς τὰς πολὺ δυσχερεῖς περιστάσεις, τὰς ὁποίας διανύομεν σήμερον, ὅταν κάμῃ αὐτὸ τὸ κίνημα, αὐτὴν τὴν γενναιοφροσύνην, νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἀμέσως θὰ γεννηθῇ εἰς αὐτοὺς τὸ αἴσθημα τῆς ἀποδόσεως καὶ τῆς ἀναπτύξεως τοῦ ζήλου. Ἀλλὰ καὶ οἱ προϊστάμενοι τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν θὰ αἰσθανθοῦν καὶ αὐτοὶ τὴν ἀνάγκην νὰ ὑπακούσουν, ἀλλὰ καὶ νὰ παρακολουθήσουν καὶ νὰ ἐλέγξουν ἐκείνους τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἤθελον ἀνταποκριθῆ εἰς τὰς προσδοκίας αὐτὰς τῆς Κυβερνήσεως. Ἄνευ αὐτοῦ καὶ ἡ θυσία, τὴν ὁποίαν κάμνομεν σήμερον, θὰ εἶναι ἄνευ ἀποτελέσματος. Ἀλλὰ καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, λαμβάνοντες αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας των, δὲν θὰ λάβουν καὶ μεταβολὴν ποιοτικήν, διότι δὲν δύναται νὰ ἀποκομίσουν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμοῦμεν νὰ τοὺς δώσωμεν, ἐὰν δὲν ὑπάρχει καὶ ἐκ μέρους αὐτῶν συναίσθησις καὶ ἀνταπόκρισις. (Χειροκροτήματα).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἀστικῆς ἀποκαταστάσεως προσφύγων». Ὁ κ. Κρανιωτάκης.

§91Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Ἤθελα μίαν διασαφηστικὴν δήλωσιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Εἰς τὸ 33ον ἄρθρον, παράγραφος 4η, ἀναφέρονται οἱ μικτοὶ οἰκονομικοὶ συνεταιρισμοί. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς ἑρμηνεύσῃ τὸν ὅρον «μικτοί».

§92Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, ποιοῦμαι τὴν δήλωσιν, ὅτι ὁ μονολεκτικὸς οὗτος ὅρος ἔχει σαφῆ, κατ’ ἐμέ, τὴν ἔννοιαν. Συνοικισμοί, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦνται ἀπὸ οἰκογενείας προσφυγικάς, περιεχούσας καὶ οἰκογενείας γηγενῶν. Πολλαχοῦ εἶναι συνοικισμοί, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦνται καὶ ἀπὸ γηγενεῖς καὶ ἀπὸ προσφυγικὰς οἰκογενείας. Νὰ ἐγγραφῇ αὐτὸ εἰς τὰ πρακτικά, ἐφόσον ἐγεννήθη ἀμφιβολία.

§93Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Διὰ τοὺς κατοίκους Ὀρεστιάδος ἀναφέρεται «πρὸς τρίτους μεταβιβάσεως». Κατ’ ἐπανάληψιν ἐλέχθη ὅτι οἱ τρίτοι ἠμπορεῖ νὰ εἶναι πρόσφυγες καὶ γηγενεῖς. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ κάμητε μίαν δήλωσιν.

§94Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Ἐπίσης ἐξηγήθη σαφῶς ἐν τῷ χθεσινῷ λόγῳ μου. Πάντως, ὑπάρχουν καί τινες παραδρομαὶ καὶ σφάλματα, τὰ ὁποῖα παρακαλῶ νὰ διορθωθῶσιν.

§95ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Μίαν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν, κ. Ὑπουργέ. Χθὲς κατῆλθον τὴν ἕδραν, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ ζήτημα τῆς διετίας. Μολονότι εἴχετε τὴν καλωσύνην νὰ προκαλέσητε σεῖς τὸ ζήτημα, δὲν ἠδυνήθην νὰ σᾶς εἴπω τὴν γνώμην μου. Σᾶς παρακαλῶ, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀναπτύξω τώρα τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, καθὼς ἐπίσης καὶ τοῦ κόσμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος προσέρχεται καθημερινῶς καὶ εἶναι εἰς στενωτάτην ἐπαφὴν μαζί μας, τὰς γνώμας. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἡ διετία εἶναι δίκαιον νὰ περιορισθῇ εἰς ἕν ἔτος. Ἀρχικῶς, ὅτε ἤρχισεν ἡ διάθεσις ἀκινήτων, καθιερώθη ἡ ἀπαγόρευσις τῆς ἐκποιήσεως διὰ μίαν ὁλόκληρον δεκαετίαν. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς κατόπιν, ἡ δεκαετία μετετράπη εἰς πενταετίαν. Τελευταίως, ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Ἀποστόλου, τῷ 1931, ὑπεβιβάσθη εἰς διετίαν. Δηλαδή, ἐφόσον ἀπομακρυνόμεθα ἀπὸ τὴν ἱστορικὴν ἐποχὴν τῆς καταστάσεως αὐτῆς, τῆς ἀνωμάλου, εἶναι δίκαιον νὰ περιορίζηται καὶ ὁ χρόνος τοῦ ἀναπαλλοτριώτου, διὰ νὰ καθίστανται τὰ ἀντικείμενα τὰ ὁποῖα περιέρχονται εἰς τὸν προσφυγικὸν κόσμον, ἀντικείμενα συναλλαγῆς καὶ οἰκονομικῆς διευκολύνσεως. Φρονῶ ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ἔχει ὡριμάσει πλέον ἡ ἀνάγκη τοῦ περιορισμοῦ τοῦ ἀναπαλλοτριώτου εἰς ἓν ἔτος. Θὰ σᾶς παρεκάλουν ὅπως πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τῆς τάξεώς μας, δεχθῆτε τὸν περιορισμὸν εἰς ἕν ἔτος.

§96Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Τὸ κρατῶ ὑπὸ σημείωσιν, κ. Βουλευταί. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ σήμερον ἡ μεταβολή. Προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι ἡ διετία εἶναι τὸ χρονικὸν ὅριον τὸ ὀλιγώτερον δυνάμενον νὰ τεθῇ. Ἤδη δηλῶ ὅτι, ἐπειδὴ πιστεύω ὅτι εἷς νόμος πρέπει νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν, κρατῶ ὑπὸ σημείωσιν τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, καὶ ἐὰν πραγματικῶς ἴδω ὅτι ἡ γνώμη τῆς μεγάλης μερίδος τῶν προσφύγων εἶναι ὑπὲρ τοῦ ἔτους, ὑπάρχει ἀκόμη στάδιον νὰ τὸ μετατρέψω εἰς τὸ Βʹ Νομοθετικὸν Σῶμα.

§97Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Μία δευτέρα ὑπόμνησις εἶναι αὐτή. Οὐδεὶς ἐκ τῶν ρητόρων, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν, δὲν ὡμίλησαν περὶ ἄλλου μέτρου ἐξαιρετικῶς ἐξυπηρετικοῦ, διὰ τὸ ζήτημα τῆς κυρώσεως τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως διέθεσαν τὸ τεράστιον αὐτὸ ποσὸν τῶν 2½ δισεκατομμυρίων δραχμῶν, τὸ διέθεσαν συμφώνως πρὸς ὡρισμένον κανονισμόν, ὑπὲρ τῶν ὀγδοήκοντα χιλιάδων περίπου οἰκογενειῶν ἀστῶν προσφύγων. Αὐτοὶ λοιπὸν οἱ ἀστοὶ εἰς αὐτὸ τὸ διάστημα τῆς διαρρευσάσης ἑνδεκαετίας ἐναντίον τῶν κειμένων διατάξεων, ἐρύθμισαν τὰ κατ’ αὐτοὺς κατ’ ἄλλον τρόπον. Καὶ ἔχομεν περιπτώσεις εἰς 4–5 χιλιάδας ἀριθμουμένας, κατὰ τὰς ὁποίας ἐναντίον τῶν κειμένων νομοθετικῶν διατάξεων αὐτοὶ οἱ ἀστοὶ ἔδωκαν μὲ ἕνα χαρτάκι τὰ οἰκήματα τὰ ὁποῖα εἶχον εἰς ἄλλους. Τὶ γίνεται τώρα; Τὸ Ὑπουργεῖον ζητοῦν νὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τοὺς ἀρχικοὺς ἰδιοκτήτας, ὑπὲρ ὧν ἐγένετο ἡ παραχώρησις ἐὰν τοὺς εὑρίσκει, διότι αὐτοὶ μετεβίβασαν τὰ δικαιώματά των. Ζητεῖ ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Ἀλλ’ οἱ ἄλλοι δὲν σπεύδουν νὰ καταβάλουν τὸ ὑπόλοιπον τοῦ τιμήματος, διότι δὲν νομιμοποιεῖται ἡ κατάστασις ὑπὲρ αὐτῶν. Δημιουργεῖται οὕτω μία κατάστασις, ἡ ὁποία μᾶς ἐπιβάλλει νὰ κάμωμεν ὅ,τι ἔγινεν εἰς τὴν Μακεδονίαν μὲ τὰς λεγομένας ἀνωμάλους δικαιοπραξίας. Ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ κανονίσωμεν αὐτὰς τὰς ἀνωμάλους δικαιοπραξίας. Χθὲς ὅμως, ὅτε ἐγένετο ἡ σχετικὴ συζήτησις, δὲν εἴχομεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε προφθάσει νὰ ἐκτυπωθῇ. Σήμερον παρατηρῶ ὅτι ἕν ἐκ τῶν κριτηρίων διὰ τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν εἶναι ἡ βεβαία χρονολογία. Σᾶς βεβαιῶ λοιπὸν ὅτι κανεὶς δὲν ἔχει βεβαίαν χρονολογίαν.

§98Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Τὰ προσύμφωνα.

§99Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Εἶναι ὅλα ἰδιωτικά.

§100Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ δεκτόν, κ. Συνάδελφε. Θὰ ἦτο μία ἀμφίστομος μάχαιρα, θὰ καταλήξωμεν εἰς καταστρατηγήσεις.

§101Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Καὶ μία τρίτη καὶ τελευταία παρατήρησις. Ἐδῶ ἀνατρέπετε αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς τὸ παρελθὸν καὶ δίδετε ἀδείας εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ οἰκοδομήσουν, ἤρχισαν δὲ ἀθρόοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ σπεύδουν νὰ ζητοῦν ἀδείας διὰ νὰ οἰκοδομήσουν. Ἀλλ’ ἐνῷ αἱ ἄδειαι αὐταὶ ἐχορηγοῦντο ἕως τώρα ἀτελῶς, σήμερον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ζητοῦν καταβολὴν τελῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ μίαν ἑρμηνευτικήν σας δήλωσιν, ὅτι ἡ χορήγησις τῶν ἀδειῶν αὐτῶν γίνεται ἀτελῶς.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§103Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Ὑπάρχει νόμος ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ.

§104Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ εἶναι ἐν τοῖς νόμοις, ὅτι αὐταὶ αἱ ἄδειαι οἰκοδομῆς ἐν γένει προσφυγικῆς, δίδονται ἀπηλλαγμέναι παντὸς τέλους οἱουδήποτε.

§105ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἡ Βουλὴ ἐδέχθη ὅπως τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ ἡ θαυμασία πράγματι ἀγόρευσίς σας, ὡς καὶ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις καὶ αἱ ἀγορεύσεις τῶν λοιπῶν ρητόρων, ὅπως λάβουν γνῶσιν οἱ πρόσφυγες. Νομίζω, ὅτι ἡ ἰδική σας ἀγόρευσις δὲν πρέπει νὰ ἐκτυπωθῇ ἰδιαιτέρως, ἀλλὰ μαζὶ μὲ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Κύρκου. Ἔτσι ὁ κόσμος θὰ ἔχῃ μίαν σαφῆ εἰκόνα τοῦ ζητήματος.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ σύνολον. (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ὑπαγωγῆς τῆς ὀργανώσεως τῆς κατὰ θάλασσαν Ὑγειονομικῆς Ὑπηρεσίας» (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ διαδικασίας ἐπὶ ἀγωγῶν περὶ ἐξώσεως ἕνεκα καθυστερήσεως μισθωμάτων» (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ προσθήκης διατάξεως ἐν τῇ παραγράφῳ 5 τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου 4578 «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6)6)33 Ν. Δ. περὶ φορολογικῶν διευκολύνσεων καὶ μειώσεων εἰς τοὺς ὀφειλέτας ἐκ φόρου τοῦ Δημοσίου» Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§111ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἀπεστάλη εἰς τὴν Γερουσίαν διὰ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παρηκολούθησεν ἐγγύτερον ὁ συνάδελφός μου κ. Εὐλάμπιος, διότι κατὰ τὴν περίοδον τῶν ἐργασιῶν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἀπουσίαζον εἰς τὸ Λονδῖνον. Ὅτε ἀνεγράφη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Γερουσίας, διὰ νὰ συζητηθῇ, ἀπουσίαζον, ἀνεβάλλετο δὲ ἡ συζήτησίς του ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν. Τὴν τελευταίαν ἡμέραν, τὴν 30 Σεπτεμβρίου 1933, δεδομένου ὅτι ἐντὸς τεσσαράκοντα ἡμερῶν, συμφώνως πρὸς τὴν συνταγματικὴν διάταξιν, ὤφειλεν ἡ Γερουσία νὰ ἔχῃ ἀποφανθῇ, ἐκλήθην διὰ τηλεγραφήματος, ἵνα παραστῶ καὶ τὰ τὴν συζήτησιν, διότι ἡ Γερουσία ἐπέμενε νὰ ἀποφανθῇ. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἤμην ἐνήμερος τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀρκετὰ πολύπλοκον, διότι κάθε τροπολογία ἀφεώρα καὶ μίαν περίπτωσιν. Εἶδον συγχρόνως ὅτι ὑπῆρχον περὶ τὰς τεσσαράκοντα τροπολογίαι, εἰσηγμέναι εἰς τὸ νομοσχέδιον. Τὸ ζήτημα τῶν τροπολογιῶν ἐπὶ τῶν φορολογικῶν διευκολύνσεων, ἀντιλαμβάνεσθε πάντες, ὅτι δὲν εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον λύεται προχείρως μὲ μίαν ἀνάγνωσιν τοῦ κειμένου τῆς τροπολογίας, διότι χρειάζεται ἐξαιρετικὴ προσοχὴ καὶ διότι αἱ τροπολογίαι κάποτε εἶναι διατετυπωμέναι κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε δὲν περιλαμβάνουν ὁλόκληρον τὸ περιεχόμενον τῆς σκέψεως. Χρειάζεται λοιπὸν διὰ τοιαῦτα ζητήματα προσοχὴ εἰς τὴν διερεύνησιν τοῦ περιεχομένου. Ἡ ἐξέτασις πάσης τροπολογίας, ἀφορώσης φορολογικὴν διευκόλυνσιν, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατος, ἐφόσον δὲν εἶναι γνωστὸν τὸ κείμενον τὸ ψηφισθὲν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Οὕτω μόνον θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀποφανθῶμεν ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπηνέχθησαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ἐπρότεινεν ἡ Γερουσία, ὡς καὶ ἐπὶ τοῦ περιεχομένου αὐτῶν. Εἶπα λοιπὸν ὅτι, δι’ ἐμέ, ἀποβαίνει ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ συζητηθῇ τὸ περιεχόμενον τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι μοῦ ὑποβάλλονται. Ἐπειδὴ δὲ διετυπώθη καὶ ἐκ μέρους Γερουσιαστῶν τινων δυσφορία, ὅτι δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν αἱ ἰδικαί των τροπολογίαι ἀπέμεινεν ἡ μόνη λύσις, δεδομένου ὅτι τὸ νομοσχέδιον ὡς εἶχε διατυπωθῇ ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἴσχυεν—ἀπέμεινεν ἡ μόνη λύσις νὰ προτείνω πρὸς λύσιν τῆς διαφορᾶς αὐτῆς, νὰ ψηφισθῇ μὲν τὸ νομοσχέδιον ὅπως διετυπώθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Βουλῆς, ἀποτελέσουν δὲ αἱ τροπολογίαι τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Γερουσίας ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας ἐρεύνης τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου. Αἱ τροπολογίαι αὐταὶ θὰ ἐνσωματωθοῦν εἰς νέον νομοθέτημα, ἀφοῦ ἐρευνηθοῦν αἱ συνέπειαι καὶ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς καὶ τῆς παραδοχῆς τῶν τροπολογιῶν τούτων ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἐπὶ τῆς φορολογικῆς συνειδήσεως τῶν πολιτῶν, διότι πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅτι αἱ φορολογικαὶ διευκολύνσεις εἶναι μὲν κατάστασις ἀνάγκης, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις νὰ εἰσηγοῦνται καὶ νὰ ζητοῦν τὴν ἐπιψήφισιν, ὀφείλονται ὅμως εἰς τὸ γεγονὸς τῆς καθυστερήσεως τῆς φοροτεχνικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, ἕνεκα τῆς ὁποίας, παρερχομένου ἑνὸς χρονικοῦ διαστήματος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναζητηθοῦν αἱ ἀπαιτήσεις ὁλόκληροι. Ἀλλὰ συγχρόνως ὑπὲρ πᾶν ἄλλο συντελοῦσιν αἱ φορολογικαὶ διευκολύνσεις εἰς τὸ νὰ χαλαροῦται ἡ φορολογικὴ συνείδησις τῶν πολιτῶν καὶ νὰ παραδίδῃ ὁ εἷς προϋπολογισμὸς εἰς τὸν ἄλλον ἕν δισεκατομμύριον ὁλόκληρον βεβαιωθέντων καὶ μὴ εἰσπραχθεισομένων ἐσόδων τοῦ Κράτους. Ἐννοεῖτε, ὅτι ὑπὸ τὸ πνεῦμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔχουν αἱ φορολογικαὶ διευκολύνσεις, ὁδηγοῦν, ὄχι μόνον εἰς τὴν πλήρη χαλάρωσιν τῆς φορολογικῆς συνειδήσεως τῶν πολιτῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἀποσύνθεσιν τὴν κρατικήν. Ἑπομένως ἐπιβάλλεται πᾶσα φορολογικὴ διευκόλυνσις, ἡ ὁποία παρέχεται ὑπὸ τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων, νὰ προέρχηται μόνον ἐκ τῆς ἀδυναμίας τοῦ Κράτους διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν δημοσίων ἐσόδων. Ἐλπίζω ὅτι εἰς τὸ μέλλον δὲν θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ καθυστέρησις τῆς εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων. Δὲν εἶναι τοῦτο ἐπιτετραμμένον. Ἐλπίζω θὰ ἔλεγον ὅτι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ συναίσθησις τοῦ ἐπιγενομένου κακοῦ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸ μέλλον τὴν χορήγησιν διευκολύνσεων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ αἱ μέχρι σήμερον γενόμεναι καὶ ἐκεῖναι τὰς ὁποίας δύνανται τὰ Νομοθετικὰ Σώματα νὰ ἀποδεχθοῦν, πρέπει νὰ εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ μὴ ὁδηγοῦν εἰς τὴν χαλάρωσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐκ τοῦ λόγου τούτου παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ μὴ ἐπέλθῃ ἀνωμαλία, ὅπως δὲ ὑπεσχέθην καὶ εἰς τὴν Γερουσίαν, σᾶς λέγω καὶ ἐδῶ, ὅτι αἱ τροπολογίαι θὰ μελετηθοῦν καὶ ἐὰν ὑπάρξῃ ἀνάγκη, θὰ ἀποτελέσωσιν ἀντικείμενον νέου νομοσχεδίου. Τροπολογίαι ἐπὶ τοιούτων νομοσχεδίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσάγωνται μεταγενεστέρως εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν, ὁπότε ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, καὶ ἂν εἶχεν ὅλον τὸ συνεργεῖόν του, θὰ ἦτο δύσκολον νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν πρέπῃ νὰ γίνωσι δεκταί.

§112Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Αἱ τροπολογίαι, κ. Ὑπουργέ, ὑποβάλλονται εἰς τὴν Βουλήν, ὄχι εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§113Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὅταν ἔχωμεν τὸν χρόνον νὰ τὰς μελετήσωμεν, ἠμποροῦμεν νὰ ἀποφανθῶμεν, ὄχι ὅμως ὅταν εἰσάγωνται τὴν τελευταίαν στιγμήν.

§114Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἰς τὸ νέον νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον θὰ καταρτίσετε, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ περιληφθῇ καὶ ἡ διάταξις περὶ καταργήσεως τῆς προσωπικῆς κρατήσεως διὰ χρέη κάτω τῶν 300 δραχμῶν;

§115Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν σχέσει πρὸς αὐτὸ τὸ ζήτημα, θὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔκαμε τὸ Γενικὸν Λογιστήριον. «Διὰ τοῦ ἀπὸ 30)8)33 Διατάγματος κλπ.» (ἀναγινώσκει). Ὅταν λοιπὸν προὐτάθη ἡ ἰδέα τῆς καταργήσεως τῆς προσωπικῆς κρατήσεως, πρέπει νὰ ὁμολογήσω, διὰ νὰ εἶμαι εἰλικρινής, ὅτι ἤμην ὁ πρῶτος ὑπέρμαχος καὶ πρῶτος συντελέσας, καὶ πρῶτος συγκατετέθην. Ὅταν μὲ ἠρώτησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔλεγον ὅτι θεωρῶ ἀπολύτως ἐπιβεβλημένον νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον τοῦτο. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐγκρίσεως τῆς ἰδικῆς μου, διατελοῦντος ἐν ἀγνοίᾳ τῶν λεπτομερειῶν καὶ τῶν συνεπειῶν τῆς πράξεως εἰς ἥν προέβην, τὴν ὁποίαν δημοσίᾳ ὁμολογῶ, ἀλλὰ κινηθεὶς μόνον ἀπὸ τὸ αἴσθημα ὅτι εἶναι μέτρον δίκαιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ καταργήσωμεν, ἐζητήθη ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιβληθῇ τὸ μέτρον καὶ οὕτω, συμφωνοῦντος καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐπεβλήθη ἡ ἄρσις τῆς προσωπικῆς κρατήσεως. Δυστυχῶς, ἐγὼ ὁ ἴδιος, ὁ ὁποῖος ἐνόμιζα τὸ μέτρον τοῦτο καλόν, ἐγὼ ὁ ἴδιος εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσω προσωρινῶς νὰ ἀνασταλῇ, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ προχωρήσω μὲ ἕνα προϋπολογισμόν, ὁ ὁποῖος δὲν μοῦ ἐπιτρέπει νὰ ἐκτελέσω τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας τοῦ Κράτους. Ἔχουν συνηθίσει διὰ κακῆς ἕξεως οἱ ὀφειλέται νὰ μὴ λαμβάνουν οὐδεμίαν ἄλλην πρόσκλησιν ὑπ’ ὄψιν, παρὰ τὴν πρόσκλησιν ἡ ὁποία προσκομίζεται ὑπὸ τοῦ χωροφύλακος, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἐκτελέσῃ τὴν προσωπικὴν κράτησιν. Εἶναι δὲ οὗτος εἰθισμένος ἐκ μακρᾶς ἐξοικειώσεως εἰς τὸν τρόπον αὐτὸν τῆς εἰσπράξεως, δὲν ἦτο δὲ δυνατὸν ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην νὰ ἀρθῇ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἔκαμε ἐχθρὸν πρὸς τὸν τρόπον τοῦτον τῆς εἰσπράξεως, εἶναι ὅτι, ὅταν παρεπέμποντο εἰς τὸν ἀστυνόμον τὰ ἐντάλματα, κάθε ἀστυνόμος, ἔχων ὄγκον εἰσπράξεων καὶ φυλακίσεων, ἔπαιρνεν ὅποιον ἤθελε καὶ ὅποιον ἔκρινεν αὐτὸς διωκτέον. Ἑπομένως ἐγίνοντο ὅλα αὐτὰ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο οὔτε ὁ κατάλληλος, οὔτε ὁ ἀνθρωπιστικός. Ἐπειδὴ ἡ τοιαύτη κατάστασις περιήγαγε τὸ Κράτος εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ ἀσκήσῃ τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ βάρβαρον, προσεπαθήσαμεν ὅπως τὸ ἐκτελέσωμεν ἐν περιωρισμένῳ μέτρῳ. Ἡ προσπάθειά μας εἶναι, τὸ μέτρον νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς πολὺ μικρότερον κύκλον καὶ ἀποτελεσματικώτερον. Διότι, ἐνῷ αἱ Τράπεζαι μεταχειρίζονται τὸ μέτρον αὐτὸ ἐκφοβιστικῶς καὶ ὄχι εἰσπρακτικῶς, τὸ Κράτος τὸ μετεχειρίσθη ὡς μέτρον εἰσπράξεως, ὄχι ὡς μέσον πιέσεως καὶ ἐκφοβισμοῦ, ἠθελήσαμεν δὲ νὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν εὐχέρειαν νὰ γίνῃ χρῆσις τοῦ μέτρου τούτου ὑπὸ τοῦ Κράτους δι’ ἓν χρονικὸν διάστημα ὡς ἐκφοβιστικὸν μέσον. Νομίζω ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι θὰ εἶναι καλὴ ἀρχή, ἀφοῦ ἐμπράκτως ἀπεδείχθη. Λυποῦμαι διότι εὑρέθην ἐν μειονεκτικῇ θέσει ἀπὸ ἀπόψεως γνώσεως τῆς ὑπηρεσίας μου, διότι ἐγὼ ὁ ἴδιος τὸ ἐζήτησα καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος τὸ ἠρνήθην. Δὲν νομίζω ὅτι εἶνε εὐχάριστον δι’ ἕνα Ὑπουργὸν νὰ δίδῃ ἔγκρισιν καὶ νὰ τὴν ἀνακαλῇ ἐκ τῶν ὑστέρων, λυποῦμαι, λέγω, διότι εὑρέθην εἰς τὴν θέσιν νὰ τὴν ἐγκρίνω καὶ θὰ εἶμαι εὐτυχὴς, ἢ μᾶλλον ὁ διάδοχός μου, κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ εἰσαγάγῃ ἓν μέτρον τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των.

§116Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Νὰ γίνεται εἷς συγκερασμός. Νομίζω ὅτι ἡ τοιαύτη ἐλάττωσις τοῦ ποσοῦ ἀφ’ ἑνός, καὶ ἕν πιστοποιητικὸν ἀπορίας ἀφ’ ἑτέρου, καὶ ἀφοῦ γίνουν αἱ ἐξαιρέσεις τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, νὰ μείνῃ μόνον τὸ Δημόσιον καὶ μὲ μικρότερον ποσὸν καὶ μὲ πραγματικὸν πιστοποιητικὸν ἀπορίας.

§117Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ πιστοποιητικὸν ἀπορίας ἐκ τῆς πείρας ὅλων μας, εἶναι γνωστὸν πόσον εὔκολον δύναται νὰ βιομηχανοποιηθῇ καὶ νὰ παρεκκλίνῃ. Ἀλλὰ τὸ οὐσιῶδες εἶναι ὅτι δὲν εἶναι αὐτό. Τὸ οὐσιῶδες εἶναι ὅτι ὁ ταμίας, ὅταν ἔχει νὰ κάμῃ εἰσπράξεις, θὰ κυττάξῃ ὄχι ποῖος καθυστερεῖ, ἀλλ’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς κατάστασιν δυστροπίας, ἐκείνους τῶν ὁποίων ἡ δυστροπία εἶναι καταφανής. Ὅταν κρατῇ ἕνα ὀφειλέτην καταφανοῦς δυστροπίας, ἐγὼ νομίζω ὅτι δύναται νὰ κρίνῃ.

§118Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Δυστυχῶς, οἱ Ταμίαι δὲν τὸ ἐφαρμόζουν.

§119Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ θὰ εἶναι ἡ προσπάθειά μας.

§120Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐξήγησεν ἤδη εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τίνα λόγον ἡ κατάργησις τῆς προσωπικῆς κρατήσεως, διὰ τὰ ποσὰ τὰ κάτω τῶν 500 δραχμῶν, ἤρθη κατόπιν, καὶ δὴ ἐντὸς ὀλίγου χρόνου. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἦτο εὐτυχὴς τὴν ἡμέραν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν ὥρισεν ὅτι ἡ προσωπικὴ κράτησις θὰ καταργηθῇ διὰ τὰς μικρὰς ὀφειλάς. Οὐδεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ ἐλάχιστοι πολὺ θὰ εἶναι οἱ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ υἱοθετήσωσι τὸ μέτρον τῆς προσωπικῆς κρατήσεως ὡς μέτρον εἰσπράξεως, διότι οὐσιαστικῶς τὸ μέτρον τοῦτο κατ’ οὐδὲν χρησιμεύει πρὸς εἴσπραξιν, ἀφοῦ, ἐνῷ αὐτὸς ὁ ὁποῖος προσωποκρατεῖται δὲν ἔχει νὰ πληρώσῃ, βεβαίως κρατούμενος ἐν τῇ φυλακῇ δὲν θὰ ἀποκτήσῃ περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχει. Τοὐναντίον θὰ χάσῃ καὶ ἂν ἔχει κἄτι τι, καὶ θὰ χάσῃ, πρὸ παντός, τὴν ἐργασίαν του, ἐκ τῆς ὁποίας θὰ ἠδύνατο νὰ πορισθῇ ἴσως τὰ ὀφειλόμενα. Καὶ ὁ δανειστής, τὸ Δημόσιον, καὶ τὰ νομικὰ πρόσωπα, ἀσφαλῶς, ἔχουν νὰ χάσουν, καὶ αὐτά. Διότι εἶναι ὑποχρεωμένα νὰ πληρώσουν καὶ τὴν δαπάνην ἡ ὁποία γίνεται διὰ τὴν διατροφὴν τοῦ κρατουμένου. Ὥστε, ὡς μέσον εἰσπράξεως, αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἡ προσωπικὴ κράτησις ἀναντιρρήτως δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ καὶ εἶναι ὡς μέτρον ἀπολύτως ἀκατάλληλον καὶ ἀπολύτως βάρβαρον. Διὰ τοῦτο ἴσως θὰ παρεξενεύθησαν ὅλοι, ὅταν ἤκουσαν ὅτι ἐπαναφέρομεν τὸ μέτρον τῆς προσωπικῆς κρατήσεως. Ἀλλά, δυστυχῶς, συνέβη, κατόπιν τῆς καταργήσεως ταύτης, οἱ δυνάμενοι νὰ πληρώσωσι, νὰ μὴ πληρώνουν. Διότι, γνωρίζετε, πόσον εἶναι δύσκολον δι’ ἕν μικρὸν ποσὸν, ὡς ἐκ τῶν δαπανῶν τὰς ὁποίας προκαλεῖ ἡ κατ’ ἄλλον τρόπον εἴσπραξις, ἢ ἐπιβολὴ ἄλλων μέτρων ὀλιγώτερον πιεστικῶν. Διὰ τοῦτο τὸ μέτρον τοῦτο χρησιμεύει, οὐχὶ κυρίως ὡς μέτρον ἀναγκαστικῆς προσωπικῆς κρατήσεως, ἀλλὰ ὅπως ἡ ἀπειλὴ διευκολύνει τὴν ἑκουσίαν εἴσπραξιν παρὰ τοῦ ὀφειλέτου. Εἴμεθα εἰς τὴν δυσάρεστον ἑπομένως θέσιν νὰ ἐπαναφέρωμεν τὸ μέτρον τοῦτο, διότι παρετηρήθη, ὡς σᾶς ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ οἱαδήποτε εἴσπραξις, ἀφοῦ εἰς 90% ἀνῆλθον αἱ καθυστερήσεις. Διατὶ αἱ καθυστερήσεις αὐταὶ δὲν ὑπῆρχον, ὅταν ἴσχυεν ἡ προσωπικὴ κράτησις, καὶ διὰ τὰ μικρὰ χρέη; Ὄχι, βεβαίως, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ὅλοι οἱ ὀφειλέται κατέστησαν ἀναξιόχρεοι, ἀλλὰ διότι ἡ δυσχέρεια τῆς εἰσπράξεως τοὺς ἔκαμε νὰ ἀδιαφοροῦσι διὰ τὴν πληρωμήν. Δι’ αὐτὸ ἠναγκάσθημεν νὰ ἐπαναφέρωμεν τὸ μέτρον αὐτό, ἀλλὰ, ὡς σᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ ἐπαναλαμβάνω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ συστήσω εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, ὅπως ἐπιβάλῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του νὰ μεταχειρίζηται φειδωλῶς τὸ μέτρον τοῦτο, καὶ εἰς τὰς περιστάσεις μόνον, ὅπου πραγματικῶς ὑπάρχει δυστροπία καὶ ὄχι πραγματικὴ ἀδυναμία. Καὶ ὑποθέτω ὅτι, διὰ τοῦ μέσου τούτου, θὰ ἐθισθοῦν ἔτι μᾶλλον οἱ πολῖται νὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔχουν εἴτε πρὸς τὸ Δημόσιον, εἴτε πρὸς ἄλλα νομικὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα καθὼς καὶ τὸ Δημόσιον δὲν ἐνεργοῦσιν εἰσπράξεις, παρὰ μόνον διὰ τὴν ἱκανοποίησιν ἀναγκῶν αὐτῶν τῶν ἰδίων πολιτῶν. Διὰ τοῦτο ἡ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν ὀργανισμῶν δημοσίου δικαίου ἀναγκαστικὴ εἴσπραξις εἶναι τρόπον τινὰ μᾶλλον δικαιολογημένη, διότι τὰ πρόσωπα ταῦτα εἰσπράττουσι διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτῶν τῶν ἰδίων πολιτῶν. Ἄλλως ἔχει τὸ μέτρον ὅταν πρόκειται περὶ ἰδιωτικῶν συναλλαγῶν, ὅπου ἕκαστος ζητεῖ τὴν προστασίαν τῶν ἰδίων συμφερόντων, ἐνῷ τὸ Δημόσιον καὶ τὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ζητοῦν τὴν εἴσπραξιν διὰ νὰ ἱκανοποιήσουν τὸ συμφέρον αὐτῶν τούτων τῶν πολιτῶν τῶν ἐξαναγκαζομένων. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ Δημόσιον, καθὼς καὶ τὰ ἄλλα νομικὰ πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, θὰ ἐνασκήσουν τὸ μέτρον τοῦτο μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀνάγκης καὶ ἐφόσον παρατηρεῖται δυστροπία καὶ θὰ χρησιμεύσῃ καὶ ὡς ἕν, τέλος πάντων, μέτρον διὰ νὰ ἐθισθοῦν οἱ πολῖται νὰ αἰσθάνωνται πόσον ἀναγκαῖον εἶναι νὰ ἐκπληρώνουν αὐτὰς τὰς ὑποχρεώσεις των. Θὰ εἴμεθα δὲ εὐτυχεῖς, ὅταν ἴδωμεν ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο κατέστη περιττόν, πράγματι, ἂν ὄχι καθ’ ὁλοκληρίαν, τοὐλάχιστον, νὰ δύναται νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ἐλάχιστον, ὥστε νὰ φθάσωμεν νὰ τὸ καταργήσωμεν ἀσφαλῶς ἐκ νέου καὶ νὰ τὸ καταργήσωμεν πραγματικῶς. Δὲν ἀποκλείεται δέ, ὅταν λέγω νὰ τὸ καταργήσωμεν, καὶ ὁ περιορισμὸς εἰς μικρότερα ποσὰ ἢ εἰς ἄλλας ὡρισμένας περιπτώσεις, ἐφόσον εἶναι εὔκολον νὰ πράξωμεν τοῦτο. Τὸ πιστοποιητικὸν τῆς ἀπορίας περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Καλκάνης, δὲν χρησιμεύει δυστυχῶς, διότι αὐτὸ θεωρεῖται ὡς ἕν πιστοποιητικὸν ἄνευ ἀξίας. Πολλοὶ κοινοτάρχαι τὸ δίδουν μετὰ τόσης εὐκολίας.

§121Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὸ δίδουν οἱ εἰρηνοδίκαι.

§122Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ δίδουν μετὰ τόσης εὐκολίας ὡς δίδουν ταὐτοχρόνως καὶ τὸ ἀντίθετον. Μοῦ συνέβη κάποτε νὰ μοῦ παρουσιασθῇ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ προσώπου ἓν πιστοποιητικὸν ἀπορίας, διότι ἤθελε νὰ μὴ προσωποκρατηθῇ καὶ ἓν ἄλλο πιστοποιητικὸν εὐπορίας, διότι τὸ ἤθελε διὰ κάποιαν ἄλλην δουλειάν. Ἂς εὐχηθῶμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε οἱ ὑπηρεσίαι, νὰ προαχθῶσι καὶ νὰ δύνανται νὰ χρησιμεύσωσι καὶ αὐτὰ τὰ πιστοποιητικά. Ἀλλὰ νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι τὸ μέτρον θὰ ἐφαρμοσθῇ μεθ’ ὅσης δυνατὸν μείζονος ἐπιεικείας, διότι τοῦτο πράττομεν, ὄχι διότι ἐνδίδομεν εἰς μίαν σύστασιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ διότι ἐνδίδομεν εἰς μίαν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν οἱ ἴδιοι αἰσθανόμεθα βαθυτάτην, ὅπως αἰσθανόμεθα καὶ λύπην, διότι ἐπαναφέρομεν αὐτὸ τὸ μέτρον. Νὰ φροντίσωμεν νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ ἐπὶ μακρὸν τὸ μέτρον τοῦτο, διότι δὲν μᾶς χρησιμεύει ὡς ἀναγκαστικὸν μέτρον.

§123ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Πρέπει ὅμως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἔχῃ ποσοστὸν ἐπὶ τῶν ὀφειλομένων.

§124Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅταν εἰς τὴν πρώτην Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐσχηματίσθη ἀπὸ τὸ Λαϊκὸν κόμμα ἐχρημάτισα τὰς πρώτας ἡμέρας Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπέστειλα ἐγκυκλίους εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας, ἐν σχέσει μὲ τὸ ζήτημα τοῦτο—τὴν αὐτὴν δὲ παράκλησιν κάμνω σήμερον πρὸς τὸν Συνάδελφόν μου, νὰ κάμῃ νέαν ἐγκύκλιον, διὰ τῆς ὁποίας αἱ ὑπηρεσίαι νὰ διαταχθῶσι νὰ δέχωνται καὶ μέρος ἀπὸ τὰ ὀφειλόμενα, τοῦτο δὲ θὰ εἶναι εὐκολία καὶ διὰ τοὺς ὀφειλέτας, καὶ διὰ τὸ Δημόσιον. Βεβαίως θὰ δέχωνται καὶ κατὰ μέρος τὰς ὀφειλάς, ἀρκεῖ μόνον νὰ ἔχουν διάθεσιν νὰ καταβάλουν. Θὰ συστήσω μάλιστα εἰς τὸν Συνάδελφόν μου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ταχύτερον, κατὰ τὸ δυνατόν, νὰ φέρῃ τὰ ἄλλα μέτρα περὶ τῶν φορολογικῶν διευκολύνσεων. Διότι μοῦ ὑπεδείχθη τώρα ἐκ μέρους ἑνὸς Συναδέλφου ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔχει κανονίσει σχέσεις τοῦ Α.Σ.Ο., τὸ ὁποῖον δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὸ παλαιόν, καὶ σήμερον μοῦ ὑπεδείχθη. Ὅσα μέτρα ἔχετε νὰ λάβητε, νὰ τὰ φέρητε ὅσον τὸ δυνατὸν τὸ ταχύτερον. Φέρετε τὰ σπουδαιότερα, μελετήσατε τὰς διαφόρους προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν εἴτε παρὰ τῆς Βουλῆς, εἴτε παρὰ τῆς Γερουσίας, καὶ ὅσας κρίνετε ὡς ἀναμφισβητήτως ἀναγκαίας, καταρτίσατε εἰς νομοσχέδιον καὶ ὑποβάλετε εἰς τὴν Βουλήν. (Χειροκροτήματα).

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηδάκης.

§126ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Εἶχα νὰ σᾶς ὑποβάλω μίαν παράκλησιν, ὅπως τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον, τὸ ὑποβάλητε, ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Εὔχομαι αὐτὴ ἡ ἐλπίς, τὴν ὁποίαν ἐξεφράσατε, ὅτι εἰς τὸ μέλλον δὲν θὰ λάβητε ἀνάγκην φορολογικῶν διευκολύνσεων, νὰ πραγματοποιηθῇ. Ἀλλὰ τώρα, ὅτε πρόκειται νὰ ἐκκαθαρίσωμεν τὸ παρελθόν, ὑπάρχει ἡ ἀνάγκη τῆς λήψεως τοῦ νομοθετικοῦ τούτου μέτρου. Μεταξὺ δὲ τῶν τροποποιήσεων, τὰς ὁποίας ἀπέρριψεν ἡ Γερουσία, ὑπάρχουν πολλαί, αἱ ὁποῖαι εἶναι φορολογικαί, καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ νὰ φέρετε τὸ νομοσχέδιον ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕν χαρακτηριστικὸν παράδειγμα. Ὅλοι οἱ ἔμποροι τῆς Σάμου καταδιώκονται νὰ πληρώσουν ἐπὶ τῇ βάσει ἀποφάσεων δικαστικῶν τὴν φύραν τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ νόμου κατεδικάσθησαν πλεῖστοι ἔμποροι καὶ πρόκειται νὰ ἀχθοῦν εἰς τὰς φυλακάς. Ὁ παλαιὸς νόμος, καθώριζε τὴν φύραν τοῦ οἰνοπνεύματος εἰς 2%, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ ποσοστὸν τῆς φύρας κατεδείχθη πολὺ μικρόν, ηὐξήθη διὰ τοῦ νέου νόμου εἰς 8%. Τώρα εἶναι δίκαιον αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ νόμου νὰ καταδικασθοῦν καὶ νὰ σύρωνται εἰς τὰς φυλακάς; Πρέπει λοιπὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ μία τροπολογία καὶ ὄχι νὰ χαρισθῇ ἡ διαφορὰ, ἀλλὰ νὰ καταργηθοῦν οἱ ἀνελεύθεροι αὐταὶ διατάξεις. Τὸ νομοσχέδιον, ὅπως τὸ ἔχει καταρτίσει ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν περιλαμβάνει τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Τώρα πρόκειται, διὰ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω, νὰ ἀνασταλῇ ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν, αἵτινες εἶναι ἑκατοντάδες, διότι δὲν ἐψηφίσθη ὁ νέος νόμος, ὥστε νὰ ἀσκήσωμεν τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἀναθεωρήσεως καὶ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι κινδυνεύουν νὰ πᾶνε εἰς τὴν φυλακήν. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ἢ νὰ φέρετε ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερον ἓν νέον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ τὸ ψηφίσωμεν, ἀφορμὴν λαμβάνοντες ἀπὸ τὸ περιστατικὸν αὐτό.

§127Π. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω ἰδίως τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ σεβασθῇ τὴν κοινοβουλευτικήν μου ἀπειρίαν, διότι τὸ γινόμενον σήμερον εἶναι καὶ ζήτημα ἀρχῆς. Ἐπειδὴ εἶσθε ἀπὼν κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, θὰ σᾶς πληροφορήσω τοῦτο. Ὅτι ἐκ τῶν 23 περίπου τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐτέθησαν εἰς τὸ ἀρχικὸν σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον, ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ εἴπῃ, χωρὶς νὰ ὑπεισέλθῃ εἰς λεπτομερείας, ὅτι αὐτὸ ἦτο ἁμαρτωλόν, ὡς ἐνεφανίσθη εἰς τὴν Βουλήν, μὲ τοὺς συνήθεις συμβιβασμούς, οἱ ὁποῖοι γίνονται εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς, παρεισέφρησαν καὶ μερικαὶ διατάξεις χαριστικαὶ διά τινα πρόσωπα. Αἱ 25 τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν εἰσήχθησαν εἰς τὸ σχέδιον, ὑπεβλήθησαν εἰς τὸν κ. Εὐλάμπιον. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὄχι μόνον ἦτο παροῦσα, ἀλλ’ ἐξήλεγξεν ἑκάστην τῶν τροπολογιῶν τούτων, καὶ ἐπειδὴ ἐχρειάζετο μεγαλειτέρα μελέτη, ἀνεβλήθη ἡ συζήτησις τῶν τροπολογιῶν. Τὸ νομοσχέδιον τροπολογημένον, ἐτέθη ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ. Ἐὰν δὲ αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀσφαλεῖς, ἐπ’ αὐτοῦ κάμνω ἰδιαιτέραν ἐπιφύλαξιν, ὅτι ἔλαβε γνῶσιν καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς διὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ἕως ἐδῶ βλέπει κανεὶς ἐκ τοῦ σχεδίου, ὅτι πρόκειται περὶ τροπολογιῶν σοβαρωτάτων. Θὰ σᾶς ἀναφέρω μίαν, ἡ ὁποία ὑπῆρξε καὶ ἡ ἀφορμὴ νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ σχεδίου αὐτοῦ. Εἶναι ἡ τροπολογία, ἡ ἀφορῶσα τὸν Α.Σ.Ο. Προσετέθη διάταξις μὴ ὑπάρχουσα εἰς τὸ ἀρχικὸν σχέδιον, ὅτι ὁ φόρος τῶν 50 ἑκατομμυρίων τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους 1932–33, ἐὰν κατεβάλετο ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας δηλ. μέχρι τοῦ τέλους τοῦ Νοεμβρίου 1932, ἐμειοῦτο κατὰ ἕν ποσοστὸν 20%. Ἐπίσης, ἐπειδὴ εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ Αὐτόνομος Ὀργανισμὸς καθυστερεῖ τὸν φόρον τριῶν ἐτῶν, ἐδόθη καὶ ὡς πρὸς τὸν φόρον αὐτὸν τῶν τριῶν ἐτῶν τῶν καθυστερουμένων μία εὐχέρεια, ἀλλὰ διὰ μιᾶς ἄλλης ἐπίσης τροπολογίας, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐὰν ὁ φόρος αὐτὸς καταβληθῇ ἐντὸς 45 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου, νὰ μειωθῇ κατὰ ἕν ποσοστὸν 45%. Νομίζω ὅτι ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ἡ ἰδία Κυβέρνησις, διὰ τοῦ τότε ἀντιπροσώπου της Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰσηγήθη, τῆς ὁποίας εἶχε γνῶσιν καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργός, καὶ ἡ ὁποία ἀσφαλῶς ἀποτελεῖ ἀνακούφισιν διὰ τὸν Α.Σ.Ο., ὁ ὁποῖος ἐγονάτισε ὀλίγον τι ἀπὸ δίκαια μέτρα ληφθέντα τώρα πρὸς προστασίαν τοῦ πληθυσμοῦ. Θὰ παρεκάλουν— δὲν ἠμπορῶ νὰ ἔχω γνῶσιν τῶν λοιπῶν τροπολογιῶν, τονίζω ὅμως ὅτι αἱ τροπολογίαι αὐταὶ ἐτέθησαν, μετὰ προηγουμένην ἔγκρισιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν — νὰ εἶχα τὴν δήλωσίν σας, ὅτι εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβληθῇ ὁπωσδήποτε νὰ περιληφθῇ ἡ τροπολογία, ἡ ἀφορῶσα τὴν μείωσιν τοῦ φόρου τῆς σταφίδος.

§128Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Οὐσιαστικῶς ἔχει κανονισθῇ αὐτό. Θὰ γίνῃ καὶ τυπικῶς.

§129Π. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχει κανονισθῆ τὸ ζήτημα τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου τοῦ 1932–33. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τῶν καθυστερουμένων δόσεων, ἰδίως τῶν τριῶν ἐτῶν, διὰ τὰ ὁποῖα παρέχει τὸ νομοσχέδιον τὴν εὐχέρειαν, ἵνα καταβαλλομένου τοῦ φόρου ἐντὸς 45 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος, γίνεται ἡ ἔκπτωσις, τὴν ὁποίαν ἀναγράφει ὁ νόμος.

§130Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἴδιον θὰ γίνῃ καὶ τώρα. Αὐτὰ ἔχουν κανονισθῆ, μετὰ συνεννόησιν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν.

§131Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν γνωρίζω τίνες ἦσαν αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Γερουσίαν καὶ τὶ περιεχόμενον ἔχουν καὶ τίνας συνεπείας διαταραχῆς τοῦ προϋπολογισοῦ ἐπιφέρουν, ἵνα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ὀρθῶς παρετήρησε, μὴ γίνουν ἀποδεκταί. Ἀλλ’ ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἐγένοντο δεκταί αὐταί, νομίζω ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ὁ προσήκων. Διότι δὲν ἦτο οὔτε ὀρθόν, οὔτε προσῆκον, νὰ θεσπισθῶσιν ὅλαι αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ὑπὸ τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν συζήτησιν, ἄνευ οὐδεμιᾶς συζητήσεως, ὄχι διότι ἀπεδείχθησαν μὴ ὀρθαί, ἀλλ’ ὡς ἀντάλλαγμα ἀντίρροπον τῆς μὴ ἀποδοχῆς τῶν τροπολογιῶν τῶν ὑποβληθεισῶν ὑπὸ τῆς Γερουσίας. Τοῦτο νομίζω, ὅτι οὔτε ὀρθόν, οὔτε ἐπιτετραμμένον ἦτο, διότι δὲν νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀφεθῇ ἔκθετον τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς, τοῦ πρώτου Νομοθετικοῦ Σώματος, εἰς μίαν ἀξίωσιν τοῦ Βʹ Νομοθετικοῦ Σώματος, ἵνα καὶ αὐτὸ εἰσαγάγῃ ὡρισμένας τροπολογίας. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῆς μὴ ὀρθῆς, τῆς κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἀπορρίψεως τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐνομοθετήθησαν ὑπὸ τοῦ Αʹ Νομοθετικοῦ Σώματος, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀπορρίψεως εἶναι ἂν τὸ νομοσχέδιον ἔρχεται καὶ ἀποτελεῖ νόμον οὐχὶ ὡς ἀρχικῶς εἰσηγήθη τοῦτο ἡ Κυβέρνησις, ἀλλ’ ὡς ἐτροποποίησε τοῦτο ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη κατὰ πλειονοψηφίαν ἀπὸ τὴν ἀντίθετον πολιτικὴν μερίδα, ἡ ὁποία ἔχουσα τὴν πλειονοψηφίαν κατώρθωσε νὰ παραμορφώσῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὸ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰσαχθὲν πρὸς κύρωσιν Νομοθετικὸν Διάταγμα, ὥστε τοῦτο νὰ παρουσιάζῃ πλείστας διατάξεις, τὰς ὁποίας, δύναμαι νὰ χαρακτηρίσω, κατὰ τὸν μετριώτερον χαρακτηρισμόν, ὡς μὴ προσηκούσας. Διότι ὑπῆρξαν διατάξεις ἀρχικαί, αἱ ὁποῖαι διὰ τῶν τροπολογιῶν αἱ ὁποῖαι ἐνεφιλοχώρησαν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, κατέστησαν αὐτὸ αὐτόχρημα ἄξιον πάσης ἐπικρίσεως. Αὐταὶ αἱ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ὑπέστησαν ἕνα ἔλεγχον καὶ μίαν τροποποίησιν ἐν τῇ Βουλῇ, ἤδη καθίστανται νόμος τοῦ Κράτους ἰσχύων καὶ ἐφαρμόζονται. Τοῦτο νομίζω ἀποτελεῖ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον φρονῶ ὅτι δὲν εἶνε ὀρθὸν νὰ τὸ παραδεχθῶμεν. Διότι θὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ἕν νομοθέτημα ἀπηλλαγμένον ὅλων ἐκείνων τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν τὸ καθίστων χεῖρον, ἀλλὰ τὸ καθίστων ὀρθότερον καὶ δικαιότερον ἴσως περισσότερον ἀνύποπτον. Ὥστε ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ μὴ γίνωσιν ἀποδεκταὶ αἱ τροπολογίαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι προσθέτουν νέας φορολογικὰς διευκολύνσεις, τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο ἀνεκτόν, ἀλλὰ ἂν ἀπορριφθοῦν καὶ αἱ τροπολογίαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι περιορίζουν τὴν ἔκτασιν τῶν διευκολύνσεων, τὴν ὑπὸ τύπον διευκολύνσεων ἀπαλλαγὴν ὡρισμένων προσώπων ἀπὸ τοῦ φορολογικοῦ βάρους, αἱ ὁποῖαι ἐτέθησαν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον φρονῶ ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει ὑποχρέωσιν, ἔχει καθῆκον, νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὰς τροπολογίας ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἐψήφισε, διότι μὲ ὅλας ἐκείνας τὰς τροπολογίας τὸ νομοσχέδιον εἶνε ὀρθότατον. Ἀλλ’ ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ καμμία τροπολογία, ἡ ὁποία νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤ τις τῶν Συναδέλφων, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἐκτὸς τοῦ νομοσχεδίου, εἶμαι σύμφωνος, ἀλλὰ νὰ ἀπαλειφθῶσιν ὅλαι αἱ τροπολογίαι, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Χατζηγιάννης.

§133Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπάρχει διάταξις ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 παράγρ. 9, ἀφορῶσα τὰ τακτικὰ χρεολύσια τῶν χωρικῶν, ἡ ὁποία λέγει ὅτι, ἐφόσον θὰ ἐπλήρωνον τὰ παλαιὰ χρέη μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1933, θὰ ἀπαλλάσσονται τῶν προστίμων. Ἡμεῖς παρακαλοῦμεν, ἐὰν θέλετε νὰ γίνῃ δεκτόν, νὰ ἀνασταλῇ καὶ ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἐνταλμάτων μέχρι τῆς ἡμέρας ταύτης, ἐφόσον παρέχεται τὸ εὐεργέτημα νὰ πληρωθοῦν ἄνευ προστίμων. Ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ἐψηφίσθη ἄλλος νόμος ἀπὸ τὴν Βουλήν, νόμος εἰδικός, ὁ ὁποῖος κανονίζει ἄλλως τὰ τῶν χρεῶν. Δηλαδή, ἀντὶ τῶν εἴκοσι δόσεων, κανονίζει εἴκοσι πέντε δόσεις, ἀρχομένας ἀπὸ σήμερον, ἅμα δὲ τῇ ἀποπληρωμῇ τῶν εἰκοσιπέντε δόσεων ὁ χωρικὸς λαμβάνει κατὰ πλήρη κυριότητα τὸν κλῆρον καὶ ἀπαλλάσσεται τῆς ἀλληλεγγυότητος. Σήμερον ὅμως δὲν μᾶς χρειάζεται ἡ διάταξις αὐτή.

§134Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὄχι. Τοὐναντίον εἶναι ἐπιζημία.

§135Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν μάλιστα δημοσιευθῇ αὐτὸ τὸ Διάταγμα μεταγενεστέρως, ἴσως μᾶς εἴπουν ὅτι αὐτὸ ἀκυρώνει τὸν εἰδικὸν νόμον. Διὰ τοῦτο, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, νὰ τὸ ψηφίσωμεν μὲ τὴν ἔννοιαν ὅτι αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ καταργήσῃ τὸν εἰδικὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν προχθές.

§136Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα. Κάμνω καὶ ἐγὼ αὐτὴν τὴν δήλωσιν.

§137Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ δεύτερον σημεῖον εἶναι, Κύριε Ὑπουργέ, ὅτι, ἐφόσον ἐγένετο νόμος εἰδικός, ποὺ ρυθμίζει τὰ τῶν χρεολυσίων αὐτῶν, ἐν τῷ μεταξὺ οἱ εἰσπράκτορες καὶ οἱ Ταμίαι, μὴ λαμβάνοντες ἀκόμη γνῶσιν τοῦ νέου νόμου, ὁ ὁποῖος ἴσως νὰ μὴ ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Γερουσίαν καὶ νὰ ἐκκρεμῇ ἐκεῖ, καταδιώκουν τοὺς χωρικοὺς καὶ οὕτω, ἐνῷ ἡμεῖς νομοθετοῦμεν μέτρα εὐεργετικὰ ὑπὲρ τῶν χωρικῶν, ἔρχεται ἡ ὑπηρεσία καὶ τὰ Ταμεῖα καὶ δὲν τὰ ἐφαρμόζουν καὶ ἔχομεν μόνον τὸ ἀνάθεμα καὶ ὄχι τὴν εὐγνωμοσύνην αὐτῶν τῶν χωρικῶν. Θέλομεν νὰ τηλεγραφήσητε εἰς τοὺς ταμίας ὅτι μέχρις ὅτου κοινοποιηθῇ ὁ νόμος νὰ παύσουν νὰ ἐκδίδωνται τὰ ἐντάλματα.

§138ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σύμφωνοι.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἐμμένῃ εἰς τὴν προτέραν της ἀπόφασιν;

§140Δ. ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Ἐμμένομεν εἰς τὴν προτέραν ἀπόφασιν.

§141ΒΡ. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§142ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μά, τότε θὰ μείνωμεν ἕν χρονικὸν διάστημα ποὺ θὰ εἴμεθα χωρὶς νομοθετικὴν κύρωσιν καὶ τοῦτο θὰ φέρῃ ἀναστάτωσιν εἰς τὰς σχέσεις τοῦ Δημοσίου.

§143ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ Διάταγμα αὐτὸ ἔπρεπε, σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος, ἐφόσον ἐγένετο δεκτὸν ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖ αὐτὸ τὸ ἄρθρον, νὰ εἰσαχθῇ πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλὴν ἐντὸς τεσσάρων μηνῶν, θεωρεῖται δὲ ὡς ἐκπλήρωσις τῆς ἐπιταγῆς τοῦ Συντάγματος ἡ ἁπλῆ εἰσαγωγή. Ἐφόσον ἑπομένως εἰσήχθη πρὸς κύρωσιν τὸ Διάταγμα αὐτὸ ἐντὸς τεσσάρων μηνῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν συμπληρωθῆ διότι τὰ δικαστήρια ἡρμήνευσαν παγίως, ὅτι οἱ τέσσαρες αὐτοὶ μῆνες, εἶναι τέσσαρες μῆνες ἐργασίμων ἡμερῶν, δηλαδὴ 120 συνεδριάσεων, τὰς ὁποίας δὲν ἔχομεν, δύναται νὰ ὑπάρξῃ οἱαδήποτε ἄλλη ἀντίρρησις, ἀλλ’ ὄχι καὶ ἀντίρρησις ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν προτέραν της ἀπόφασιν.

§144ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐδήλωσα προηγουμένως ὅτι θὰ φέρω νέον νομοσχέδιον διὰ τὰς ἄλλας περιπτώσεις.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι αἱ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψηφισθεῖσαι τροπολογίαι θὰ ἀποτελέσουν τὸ κείμενον νέου ὑποβληθησομένου νομοσχεδίου, ἡ Βουλὴ δέχεται τὸ νομοσχέδιον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐφάπαξ συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τῆς Γερουσίας).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν καὶ ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 9 καὶ 30 μ.μ.)