1933.10.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 50η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ 27 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1933

Προεδρία κ. Χ. ΒΟΖΙΚΗ

(Ὥρα 5 καὶ 30 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2ΤΙΜ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Βουλευτά.

§4ΤΙΜ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 24ης Ὀκτωβρίου ἔ. ἔ. ἦλθε τὸ νομοσχέδιον «περὶ συντάξεως τῶν ἐν εἰρήνῃ παθόντων ἀπὸ φυματίωσιν ὁπλιτῶν» διωρθωμένον ὡς ἑξῆς. «Εἰς ὁπλίτας καὶ ὑπαξ)κοὺς καὶ χωροφύλακας» (ἀναγινώσκει) ... Κατόπιν ὅμως ἰδικῆς μου παρατηρήσεως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶπεν ἀκριβῶς ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς. Τὸ ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς, διότι ἐγὼ ὁ ἴδιος τὸ ἔγραψα μὲ τὸ χέρι μου, «πλὴν τῶν χωροφυλάκων». Σήμερον μετὰ καταπλήξεως βλέπω εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 25ης Ὀκτωβρίου ὅτι ὁ κ. Βαζίκης λέγει: (ἀναγινώσκει). Νομίζω ὅτι οἱ παρόντες ἐκ τῶν κ. Βουλευτῶν, ἀντελήφθησαν καλῶς ὅτι τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου καὶ τοῦ νομοσχεδίου ὁλοκλήρου ἦτο ἀκριβῶς νὰ δοθῇ σύνταξις εἰς τοὺς ὁπλίτας καὶ ὑπαξιωματικοὺς οὐχὶ καὶ τοὺς χωροφύλακας, εἰς οὕς ἀπονέμεται σύνταξις ἴση μὲ τὰ 50) 100 τοῦ μισθοῦ των. Οἱ χωροφύλακες λαμβάνουν 2.100 δραχμῶν, ἐνῷ οἱ ὑπαξιωματικοὶ καὶ στρατιῶται 600 μόνον δραχμάς, ἐν πλήρει ἀναπηρίᾳ. Αὐτὴν τὴν διαφορὰν ἤθελε τὸ νομοσχέδιον νὰ διορθώσῃ καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπικυρωθοῦν ἀκόμη τὰ «Πρακτικά, πρὶν ἢ ἔλθῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἀπουσιάζει, διὰ νὰ ἄρῃ αὐτὴν τὴν ἀδικίαν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν ἔγγραφον πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ηὔξησε τὸ ποσὸν εἰς 1.200.000 δραχμῶν.

§6Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Διὰ τοὺς μονίμους, κ. Βουλευταί, εἶναι 400 χωροφύλακες καὶ τὸ ποσὸν ἐξανεμίζεται. Αὐτὸ δὲν εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἀλλὰ σκοπὸς του εἶναι νὰ δοθῇ μία ἐπαρκὴς σύνταξις, διότι τώρα θὰ παίρνουν 50–60 δραχμὰς μόνον.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ μὴ κυρωθοῦν τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρόν.

§8Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἡ ἀπόφασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ὀψιγενής, καὶ δὲν ἐλήφθη κατόπιν ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος, παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπικυρωθοῦν τὰ Πρακτικά, διότι ἐστάλησαν καὶ εἰς τὴν Γερουσίαν καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ Πρακτικὰ δὲν κυροῦνται. Πρόκειται περὶ διορθώσεως τῆς διορθώσεως.

§10Α. ΛΑΓΟΥΡΟΣ. Τὰ Πρακτικά, διὰ τὰ ὁποῖα ὁμιλεῖτε, ἀφοροῦν τὴν συνεδρίασιν τῆς Τρίτης πρὸς τὴν Τετάρτην.

§11Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ἀνέπτυξα προηγουμένως πῶς ἔχει τὸ ζήτημα. Ἐγὼ ζητῶ τὴν διόρθωσιν τῶν Πρακτικῶν τῆς 25ης τρέχοντος μηνός.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε πρόκειται, ἐπαναλαμβάνω, περὶ διορθώσεως τῆς διορθώσεως καὶ δι’ αὐτὸ θὰ μείνουν ἀνεπικύρωτα ταῦτα μέχρις ἐλεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΤΖΙΒΑΣ καταθέτει ὑπόμνημα τῆς διδασκαλίσσης Αἰκ. Παναγιωτοπούλου «περὶ τοῦ διορισμοῦ τῶν ἀδιορίστων διδασκάλων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κατοίκων Δομβρισελλοπίας Θηβῶν, Καπαρελίου, καὶ Νεοχωρίου, ζητούντων τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ παλαιοῦ ἡμερολογίου. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κοινοτήτων Γουμεγίτσης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τοῦ Ταμείου των. —Ὁ βουλευτὴς κ. Π. ΡΑΛΛΗΣ καταθέτει τηλ)μα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Μεσσήνης περὶ τοῦ ἀποταμιευθέντος σταφιδοκάρπου. — Γεωργοὶ καὶ ἀμπελουργοὶ τοῦ Συνεταιρισμοῦ Ν. Κουκλουτζᾶ Θεσσαλονίκης, ζητοῦν νὰ τοὺς παραχωρηθοῦν συμπληρωματικοὶ κλῆροι ἐκ τῶν ἀποξηρανθεισῶν ἐκτάσεων, νὰ ἀνασταλοῦν ἐπὶ μίαν πενταετίαν τὰ πρὸς τὴν Ε.Α.Π. ὀφειλόμενα χρέη των κλπ. — Ὁ Σύνδεσμος φορτοεκφορτωτῶν Ἀλεξανδρουπόλεως διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ἀπαγόρευσιν παραλαβῆς φορτίων κάτω τῶν εἴκοσι τόννων εἰς τὰ ἤδη ἐκτελοῦντα ἀκτοπλοϊκὰ δρομολόγια φορτοεπιβατικὰ καὶ φορτηγὰ ἀτμόπλοια. — Ἡ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ Λήμνου, ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Κερκύρας, ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορ. Ἐπιμελητηρίου Χανίων, ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορ. Συλλόγου Χανίων, ὁ Ἀλ. Κωνσταντινόπουλος ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἐπιμελητηρίου Σύρου, ὁ Πρόεδρος Ζακύνθου, ὁ Δήμαρχος Ἑρμουπόλεως, ὁ Λαϊκὸς Πολιτικὸς Σύλλογος Ἡρακλείου Κρήτης, ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ζακύνθου, τὸ Ἐμπορ. Ἐπιμελητήριον Πατρῶν, τὸ Ἐμπορ. Ἐπιμελητήριον Χίου, ἡ ἐφοπλιστικὴ Ἕνωσις Χίου, ὁ Λαϊκὸς Πολιτικὸς Σύλλογος Χίου, διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως Ἤστεργ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥ-ΛΟΣ, Λ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ καὶ οἱ Γερουσιασταὶ κ. κ. Μ. ΣΑ-ΚΛΑΜΠΑΝΗΣ καὶ ΜΟΥΖΑΚΗΣ διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως Ἤστεργ καὶ ζητοῦν τὴν ἀπόρριψιν τῆς συμβάσεως ταύτης. — Ὁ Δήμαρχος Καβάλλας ζητεῖ τὴν μὴ προαγωγὴν τοῦ Ὑποτελωνείου Πόρτο–Λάγο. — Ὁ Ἰατρικὸς Σύλλογος Κορινθίας ζητεῖ τὴν ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων περὶ ταμείου ὑγειονομικῶν καὶ ἰατρικῶν συλλόγων. — Οἱ κάτοικοι τοῦ Συν)σμοῦ Γερμανικῶν παραπηγμάτων διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ ἐπόπτου Συμεώνογλου καὶ ζητοῦν τὴν ἀπομάκρυνσίν του. — Οἱ κάτοικοι Αἰτωλικοῦ ζητοῦν τὴν ἀπαλλαγήν των ἐκ τῆς δυσβαστάκτου φορολογίας 15% λόγῳ τῆς καταστροφῆς τοῦ ἐλαιοκάρπου των. — Ἡ Ἕνωσις Πρακτορειακῶν Ἀκτοπλοϊκῶν Ὑπαλλήλων Λιμένος Πατρῶν καὶ οἱ ὑπάλληλοι Ἀκτοπλοΐας καὶ Πρακτορείων Ἀλλοδαπῶν Ἑταιρειῶν Πατρῶν, ζητοῦν τὴν ψήφισιν τοῦ Ν. Δ. περὶ ταμείου ἀσφαλίσεως ἀκτοπλοϊκῶν ὑπαλλήλων. — Ὁ Ἀθανάσιος Βαρβιτσιώτης Ἐλεγκτὴς τοῦ ταμείου Κιάτου Κορινθίας ζητεῖ τὴν προαγωγήν του. — Ὁ Πρόεδρος τοῦ Συλλόγου Πολυτέκνων Ἀμαλιάδος ζητεῖ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 5781. — Ὁ βουλευτὴς κ. Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ λαϊκοῦ Συλλόγου τῆς σεισμοπλήκτου περιφερείας Ἀρναίας διαμαρτυρομένου διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ ταμείου Ἀρναίας. — Οἱ κάτοικοι Δραπετσῶνος Πειραιῶς ζητοῦν τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐκδοθείσης διαταγῆς ἐπανιδρύσεως τῶν οἴκων ἀνοχῆς Βούρλων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν γεωργῶν Νέων Μουδανιῶν, διαμαρτυρομένων κατὰ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Γεωργικοῦ Σταθμοῦ ἀρνουμένου νὰ τοὺς χορηγήσῃ σπόρον διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν ἀγρῶν των. Ὁ κ. Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν» ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «Περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὴν παράγραφον 5 τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου 4578 «περὶ ὀργανισμοῦ Χωροφυλακῆς». Οἱ κ. κ. ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν), Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν), Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας) Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου: «Περὶ καταστάσεων πολεμικῶν πλοίων καὶ συγκροτήσεως αὐτῶν εἰς ναυτικὰς δυνάμεις». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ, Α. ΝΤΑ-ΛΙΠΗΣ, Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ, ΒΡ. ΑΛΕΞΑΤΟΣ κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ 3552 νόμου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ Σ. ΟΙΚΟΝΟ-ΜΙΔΗΣ, Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 5344 «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν» Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ καὶ Δ. ΧΑΤΖΗΓΙ-ΑΝΝΗΣ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς νομοθεσίας «περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ, Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑ-ΣΗΣ καὶ Κ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ περὶ ἀπονομῆς συντάξεως ἕνεκα στρατιωτικῆς ἢ ναυτικῆς ὑπηρεσίας νόμου 2769». —Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ καὶ Α. ΛΙΒΙΕΡΑ-ΤΟΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων «περὶ συντάξεως». Ἡ ἐπὶ τῶν ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙ-ΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει ἔκθεσιν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐγκρίσεως πληρωμῆς δαπάνης δραχμῶν 21480 διὰ τὴν ἐκτύπωσιν παραρτημάτων ἐκλογικῶν καταλόγων περιφερείας Χανίων» Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ ὑποβάλλει πρότασιν νόμου: «Περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς».

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Εὐστρατιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ πρώτου Πανελλαδικοῦ Συνεδρίου τῶν λαϊκῶν ἐπιτρόπων τῶν ἱερῶν ἐνοριακῶν ναῶν «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 5439».

§14ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἵνα λάβῃ γνῶσιν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιρώνης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Φιλεκπαιδευτικοῦ Συλλόγου Σεληνοῦντος περὶ ἀποστολῆς καθηγητοῦ τῆς Γαλλικῆς εἰς τὸ ἐκεῖ Γυμνάσιον.

§16Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Συνιστῶ θερμῶς τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλκάνης ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Λευκάδος, αἰτουμένων τὴν συνδρομὴν τοῦ Κράτους διὰ τὴν γενομένην ἐκ τῶν βροχῶν καὶ τῆς χαλάζης καταστροφὴν τοῦ ἐλαιοκάρπου.

§18Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Καὶ προχθές, κ. Ὑπουργέ, ἔλαβον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναπτύξω ὡρισμένας αἰτήσεις παραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι κατεστράφησαν κυριολεκτικῶς ἐκ τῆς χαλάζης καὶ τῶν ἐπακολουθησασῶν βροχῶν. Ὑπάρχει μία ἐξαιρετικὴ περίπτωσις, κ. Ὑπουργέ, ἐντελῶς ἐξαιρετική, προκειμένου περὶ δύο ἐλαιοπαραγωγῶν δήμων Λευκάδος, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν ἀπολύτως ἄλλο προϊὸν ἔχουν, ὡς τοῦτο δύναται νὰ διαβεβαιωθῇ καὶ δι’ ἐπιτοπίου ἐξετάσεως. Τὸ μόνον προϊόν των εἶνε τὸ ἔλαιον. Ἐνῷ ἐπρομηνύετο μία ἐσοδεία ὁπωσδήποτε ἀρκετή, ὅλως ἐξαίφνης, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν χάλαζα πρωτοφανοῦς μεγέθους καὶ βροχαὶ ἐπακολουθήσασαι, κατέστρεψαν τὸ πᾶν, διότι ἡ μὲν χάλαζα κατέστρεψεν ὅλον τὸν ἐλαιόκαρπον, ἡ δὲ ἐπακολουθήσασα βροχὴ παρέσυρεν αὐτόν. Τὸ ὕψος τῆς χαλάζης ἔφθασε τὰ 20 περίπου ἑκατοστά. Ἦτο μία θεομηνία πρωτοφανοῦς ἐκτάσεως, ἡ ὁποία ἔπληξε τὰς περιοχὰς ἐκείνας. Καθίσταται λοιπὸν ἐντελῶς προβληματικὴ ἡ περαιτέρω ὕπαρξις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Ποιοῦνται συνεπῶς ὅλα τὰ κοινοτικὰ συμβούλια, ἀνεξαιρέτως τῶν περιοχῶν ἐκείνων, τὸ Γεωργικὸν Ἐπιμελητήριον Πρεβέζης, οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων, τὰ Ταμεῖα Προνοίας ἐλαιοπαραγωγῶν Λευκάδος καὶ ὅλοι οἱ ἐκεῖ ὀργανισμοί, ποιοῦνται ἔκκλησιν βαθυτάτην πρὸς ἡμᾶς, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ τὴν Βουλὴν ἐν γένει, καὶ παρακαλοῦν ὅπως ληφθοῦν μέτρα ἀφ’ ἑνὸς περὶ ἀποζημιώσεως αὐτῶν, ἵνα ἐγχυθῇ βάλσαμον παρηγορίας εἰς τὰς ψυχὰς αὐτῶν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἀνασταλοῦν κατὰ πᾶσαν αὐτῶν τὴν ἔκτασιν οἱ ὀφειλόμενοι φόροι, διότι θὰ ἦτο σκληρὸν ἀπὸ πάσης ἀπόψεως νὰ ζητῶνται ἀπὸ αὐτοὺς νὰ πληρώσουν φόρους. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι συντρέχουν ἐξαιρετικοὶ λόγοι, διότι δὲν παραγνωρίζω βέβαια ὅτι δὲν εἶναι εὐχερὲς νὰ παρέχωνται ἀποζημιώσεις εἰς πᾶσαν καταστροφὴν ὁπουδήποτε τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ἐνταῦθα πρόκειται περὶ ἐξαιρετικῆς περιπτώσεως. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω νὰ εἶναι ἐξαιρετικὰ τὰ μέτρα εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν διότι, ἐπαναλαμβάνω, ὁ ἐλαιόκαρπος εἶναι τὸ μόνον προϊὸν αὐτῶν, νὰ σταλοῦν δὲ καὶ γεωπόνοι, ἵνα βεβαιώσουν τὰς ζημίας, διὰ νὰ πεισθῇ ἡ ὑπηρεσία.

§19Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Λευκάδος, ὅτι τὰ τηλεγραφήματα τῶν Δήμων ἔλαβεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου. Ἀλλὰ γνωρίζετε κάλλιστα, κ. Βουλευτὰ Λευκάδος, ὅτι μετὰ τὴν σύστασιν τοῦ Ταμείου Ἀσφαλείας, ἐπανειλημμένως ἐγένοντο συστάσεις πρὸς ὅλας τὰς σταφιδοφόρους καὶ ἐλαιοφόρους περιφερείας, διὰ τῶν ὁποίων παρωτρύνοντο οἱ καλλιεργηταὶ νὰ προβῶσιν εἰς τὴν ἀσφάλειαν τῶν προϊόντων των. Ἐὰν οἱ καλλιεργηταὶ τῶν περιφερειῶν Λευκάδος δὲν προέβησαν ἐγκαίρως εἰς τὴν ἀσφάλειαν, διὰ τοῦτο βεβαίως δὲν εὐθύνεται ἡ ὑπηρεσία ἡμῶν. Ὅπως ἀνέπτυξα ἤδη εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Λευκάδος, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ, εἶναι νὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προβῇ εἰς τινας φορολογικὰς διευκολύνσεις.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλικὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Λειβαδίου, διαμαρτυρομένου κατὰ τοῦ Ἀστυνόμου Ζαγκλιβερίου κλπ.

§21Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μία ἄστοχος ἐνέργεια τοῦ συνεργείου ἀνταλλαξίμων ἀπέσπασεν ἀπὸ τὴν κοινότητα ἔκτασιν χιλίων στρεμμάτων καὶ παρέδωκε ταύτην κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐνεργηθεισῶν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Φιλελευθέρων Βουλευτικῶν ἐκλογῶν εἰς τὸν προσφυγικὸν συνοικισμὸν Σαρακίνας, ὅστις ἀποτελεῖται ἀπὸ 30 μόνον οἰκογενείας καὶ ἔχει πλέον ἢ ἐπαρκῆ κλῆρον. Ἀνεπτύξαμεν προχθὲς τὸ ζήτημα εἰς τὸν κ. Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ οὗτος μᾶς ὑπεσχέθη ὅτι θὰ συνεννοηθῇ μὲ τὴν ὑπηρεσίαν. Ἡ ἄστοχος αὐτὴ ἐνέργεια θὰ ἔχῃ δυσάρεστα ἀποτελέσματα διότι ὑπάρχουν φόβοι συγκρούσεως μεταξὺ τῶν κατοίκων τῶν δύο ἀντιμαχομένων μερῶν. Παρακαλῶ θερμῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τῆς τελευταίας διαταγῆς του καὶ νὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ ζήτημα, εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι θὰ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ Λειβαδίου.

§22Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα αὔριον.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ράλλης ἐπὶ ἀναφορᾶς Σωματείου Ὀρνιθοπωλῶν καὶ Αὐγοπωλῶν Ἀθηνῶν περὶ τῆς σφαγῆς τῶν πτηνῶν των.

§24Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἄν καὶ ἀπουσιάζουν οἱ ἁρμόδιοι κ. κ. Ὑπουργοί, οἱ δὲ ἀναφερόμενοι ἐπείγονται νὰ δοθῇ μία λύσις εἰς τὴν αἴτησίν των, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ συστήσω θερμῶς νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν αὕτη καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ἴδιον, ὅπως φροντίσῃ ὑπὲρ τῶν ἀναφερομένων. Ἡ ὑπόθεσις ἔχει ὡς ἑξῆς. Πρὸ τετραετίας τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς ἐπέβαλεν ὅπως ὡς πτηνοσφαγεῖον μισθωθῇ ἓν διαμέρισμα τοῦ κτιρίου ἀδελφῶν Ἀθανάτου–Ἀγγελοπούλου. Διὰ τὸ ὑπόγειον αὐτὸ ὅλοι οἱ πτηνοσφαγεῖς τῆς δημοτικῆς ἀγορᾶς ἐπλήρωναν 5.000 δραχμῶν μηνιαίως, ἤτοι 60 χιλ. δρχ. ἐτησίως. Ἤδη, πρὸ ὀλίγων μηνῶν, ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων ἵδρυσεν εἰδικὸν πτηνοσφαγεῖον ἐπὶ τῆς ταράτσας τῆς δημοτικῆς ἀγορᾶς καὶ ζητεῖ παρ’ αὐτῶν νὰ καταβάλουν ὡς δικαίωμα χρήσεως πτηνοσφαγείου 170 χιλιάδας δραχμῶν ἐτησίως! Οἱ ἀναφερόμενοι, μὴ δυνάμενοι νὰ καταβάλουν τό μεγάλον αὐτὸ ποσόν, διαμαρτύρονται καὶ ζητοῦν παρὰ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, νὰ ἐπιτραπῇ ἢ νὰ κάμωσι χρῆσιν τοῦ ἐσωτερικοῦ μέρους τῶν καταστημάτων των, διαμορφουμένων καταλλήλως, ἢ νὰ ἐπεμβῇ ἡ Κυβέρνησις, ὥστε νὰ μειωθῇ λογικῶς τὸ ζητούμενον τέλος παρὰ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων.

§25Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ καὶ τὸ σχετικὸν μέρος τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ νὰ ἀποσταλῶσιν εἰς τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργόν, μὲ τὴν σύστασιν νὰ τὴν λάβῃ ἰδιαιτέρως ὑπ’ ὄψιν του.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηδάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐμπόρων καὶ πλοιάρχων Τηγανίου Σάμου.

§27ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Εἰς τὸν λιμένα Τηγανίου ὑπηρετεῖ ὡς τελώνης ὁ Καρανάσος, ὅστις διὰ τῆς ἐν γένει συμπεριφορᾶς του ἔχει ἐξεγείρει τὴν ἀγανάκτησιν τῶν πλοιάρχων καὶ ἐμπόρων Τηγανίου, τελευταῖον δὲ διεπληκτίσθη ἐντὸς τοῦ Τελωνείου μὲ τὸν πλοίαρχον Δήμαν. Παρακαλῶ ὅπως διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα διατάξῃ τὸ ταχύτερον ἀνακρίσεις πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν καταγγελλομένων. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἐνέργεια ἀνακρίσεων ὑπὸ ἐπιθεωρητοῦ πιθανῶς θὰ βραδύνῃ, παρακαλῶ ὅπως, πρὸς πρόληψιν παντὸς ἀπευκταίου ἕνεκα τῆς ἐξεγέρσεως τῶν κατοίκων Τηγανίου, διαταχθῇ ἡ προσωρινὴ ἀπομάκρυνσις τοῦ τελώνου Καρανάσου μέχρις ὅτου περατωθοῦν αἱ ἀνακρίσεις καὶ ληφθῇ ὁριστικὴ ἀπόφασις περὶ αὐτοῦ.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλικὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ναούσης περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου «περὶ ρυθμίσεως ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν ἐν ταῖς Ν. Χώραις».

§29Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Τὸ ζήτημα τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν ἀπασχολεῖ, ὡς γνωστόν, σοβαρῶς τοὺς κατοίκους τῶν Νέων Χωρῶν. Ἡ ριζικὴ ἐπίλυσις τούτου θὰ ἀνακουφίσῃ ἀναμφισβητήτως τὸν σκληρῶς ἀδικούμενον Μακεδονικόν, ἰδιαιτέρως κόσμον. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργός, ὅστις μὲ ριζοσπαστικὴν πάντοτε ἀποφασιστικότητα ἀντιμετωπίζει ἅπαντα τὰ ζητήματα τῆς ἁρμοδιότητός του, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι εἶναι ἐνδεδειγμένον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως, ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀναφορᾶς, ἀποδεχθῇ καὶ υἱοθετήσῃ τροπολογίαν καθ’ ἥν δι’ ὑπουργικῆς ἀποφάσεως στηριζομένης εἰς ἐκδοθεῖσαν γνωμοδοτικὴν ἀπόφασιν τῶν τοπικῶν ἐπιτροπῶν, νὰ κυροῦνται αἱ δικαιοπραξίαι ἐπὶ ἀστικῶν ἀκινήτων ὑπαγόμεναι ἢ μὴ εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου 4300.

§30Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὑπάρχει ἐκκρεμὲς νομοσχέδιον, κατὰ τὴν συζήτησιν δὲ αὐτοῦ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ σύστασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ι. Καδαρδίνη καὶ Ἑλένης Μανούκα περὶ ἀπονομῆς συντάξεως.

§32Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Οἱ περὶ ὧν ἡ ἀναφορὰ ἐφονεύθησαν ὁ μὲν εἷς ὑπὸ κομιτατζήδων, ὁ δὲ ἕτερος ὑπὸ λαθρεμπόρου. Ἡ ὑπηρεσία οὐδεμίαν ἔλαβε πρόνοιαν, μολονότι ἄλλοτε ὅτε ἀνώτεροι ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἐδολοφονήθησαν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία ἔλαβε μέτρα καὶ ἔδωκε σύνταξιν εἰς τὰς οἰκογενείας των. Παρακαλῶ νὰ ἐξετασθῇ τὸ πρᾶγμα ἐν πνεύματι εὐμενείας.

§33Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων δὲν δύναται νὰ δοθῇ σύνταξις. Παρίσταται ἀνάγκη ἰδιαιτέρας νομοθετικῆς μερίμνης.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηλίας ἐπὶ ἀναφορᾶς συνεταιρισμοῦ Σουφλίου περὶ ἀναστολῆς πάσης ἀδείας εἰσαγωγῆς κουκουλίων.

§35Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν. Ἐκτενῶς θὰ ὁμιλήσω, ὅταν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ σχετικῶς διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, θὰ λάβω τὴν εὐκαιρίαν νὰ συζητηθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον «περὶ προστασίας τῆς σηροτροφίας».

§36Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἤδη πρόκειται νὰ συζητηθῇ νομοσχέδιον, θὰ ἴδητε δὲ ἐν αὐτῷ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν προστασίαν τῆς σηροτροφίας. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς εἰσαγωγῆς, δὲν δύναται νὰ ἀπαγορευθῇ αὕτη, διότι ἡ παραγωγή μας δὲν καλύπτει τὴν κατανάλωσιν. Δὲν δύναται φυσικὰ ἡ βιομηχανία νὰ σταματήσῃ.

§37Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Δὲν πρόκειται σήμερον νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§38Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὴν Δευτέραν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιόκος ἐπὶ ἀναφορᾶς γεωργῶν Ν. Φιλιατῶν.

§40Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Ἐπανειλημμένως μοῦ ἐδόθη ἡ ἀφορμὴ νὰ ἐξάρω τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργίας καὶ διὰ τὴν βελτίωσιν καὶ ἐν γένει προαγωγὴν αὐτῆς. Ἀλλὰ τὸ μέτρον, τὸ σπουδαιότερον ἐξ ὅλων, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἶναι ἡ ἔγκαιρος παροχὴ σπόρου εἰς τοὺς γεωργοὺς κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτήν. Λαμβάνων δὲ ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς, ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας διὰ νὰ σᾶς παρακαλέσω καὶ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι πρέπει νὰ καταβάλητε κάποιαν ἐνέργειαν παρὰ τῇ Τραπέζῃ διὰ νὰ διευκολύνῃ τοὺς γεωργοὺς τὴν ἐποχὴν αὐτὴν εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ σπόρου. Ὅπως γνωρίζετε, ἡ ἔγκαιρος ἀγορὰ σπόρου εἶναι τὸ εὐεργετικώτερον μέτρον διὰ τοὺς γεωργούς.

§41Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ ἔχουν ληφθῇ καὶ ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος εἰς ὅλα τὰ μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα λείπει σπόρος, φροντίζει ἐγκαίρως νὰ σταλῇ τοιοῦτος.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Παπαθανάσης, Μαυρομμάτης, Νικολίτσας, Στράτος, ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἐπιτροπῆς γονέων Ἀμφιλοχίας ἐμπόρων καὶ ἐπαγγελματιῶν Συλλόγου καὶ ἀναπήρων διαμαρτυρουμένων διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ σχολείου των ἄνευ διδασκάλου.

§43Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θέλω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως λάβῃ μέριμναν διὰ τὸ σχολεῖον. Ἀμφιλοχίας, τὸ μόνον σχολεῖον τὸ ὁποῖον πράγματι ὑφίσταται εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βάλτου. Εἶναι ἑξατάξιον δημοτικὸν σχολεῖον, τὸ ὁποῖον στερεῖται ἐντελῶς διδασκάλων. Εἶναι 650 παιδιά, τὰ ὁποῖα προσπαθοῦν νὰ διδάξουν δύο ἐν ὅλῳ διδάσκαλοι. Νομίζω ὅτι ἡ Πολιτεία πρέπει νὰ λάβῃ μέριμναν διὰ τὴν κατωτάτην ἐκπαίδευσιν. Ἐφόσον δὲν ἔχει τὰ μέσα νὰ δώσῃ μίαν ἀνωτέραν μόρφωσιν εἰς τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν, τουλάχιστον ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις νὰ εἶναι ἀρτία. Θὰ παρακαλέσω, λοιπὸν, πολὺ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ λάβῃ μέριμναν τὸ ταχύτερον.

§44Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Τί θέλετε δηλαδή.

§45Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ συμπληρωθῇ τὸ σχολεῖον, διότι 650 παιδιὰ, μὲ δύο διδασκάλους, οὐδεμίαν δύνανται νὰ λάβωσι μόρφωσιν. Νὰ συμπληρωθῇ τὸ σχολεῖον.

§46Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ πρόγραμμα τὸ τελευταίως ἐφαρμοζόμενον τῶν ἑξαταξίων σχολείων, ὅταν δὲν ἔχομεν οὔτε ἔμψυχον, οὔτε ἄψυχον ὑλικόν. Διὰ νὰ γίνῃ δὲ καταφανὲς τοῦτο, ἀρκεῖ νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι ὅπου ἦσαν 400 μαθηταί, ἔγιναν 600, οἱ διδάσκαλοι ἔμειναν οἱ αὐτοὶ καὶ τὰ σχολικὰ κτίρια, καὶ τὰ θρανία τὰ αὐτά. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ λάβῃ μέριμναν διὰ νὰ διορθωθῇ τὸ κακὸν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον καταντᾷ ἀνυπόφορον, διὰ τὰ παιδιὰ τὰ ὁποῖα ἐκπαιδεύονται εἰς τέτοια σχολεῖα.

§47Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Φαντάζομαι, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ συνιστᾷ τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, διότι εἶναι φανερὰ ἡ ἀνεπάρκεια τῶν διδασκάλων. Ὡς δὲ πληροφοροῦμαι, ἡ ὅλη δαπάνη πρὸς ἀποκατάστασιν ποιᾶς τινος καλῆς καταστάσεως τῶν πραγμάτων δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰ 20.000.000. Νομίζω ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ δώσῃ τὸ ποσὸν αὐτό, προκειμένου ν’ ἀποκατασταθῇ ἡ τάξις.

§48Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν δαπάνην διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν. Δὲν ἔχομεν διδασκάλους.

§49ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ τὰ ξενόφωνα χωρία ἐπίσης κ. Ὑπουργέ. Βουλγαρόφωνα χωρία δὲν ἔχουν οὔτε ἕνα διδάσκαλον, καθ’ ὃν χρόνον δρῶσιν αἱ ξέναι προπαγάνδαι.

§50Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὅσοι ἐκ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν ὡμίλησαν ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀναφορᾶς τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βουλευτὴς Βάλτου, ἀναφορᾶς ἡ ὁποία σχέσιν ἔχει μὲ τὴν κατάστασιν τῆς λειτουργίας τῶν δημοτικῶν σχολείων, ἀλλὰ καὶ ὅλη, λέγω, ἡ Βουλή, ὁμοθύμως ὑπεστήριξεν αὐτὴν τὴν ἀναφοράν, διότι πράγματι ἡ κατάστασις εἶναι τοιαύτη, ὥστε καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, καὶ ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος ν’ ἀναγνωρίζῃ τὴν ἐπιτακτικήν, τὴν ἐπιβαλλομένην ἀνάγκην τῆς καλυτέρας λειτουργίας τῆς λαϊκῆς ἐκπαιδεύσεως. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐφέτος ἐπαρουσιάσθη μεγάλη αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μαθητῶν τῶν σχολείων, αὔξησις ἡ ὁποία πρώτην φορὰν, ἴσως, παρουσιάζεται. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῆς αὐξήσεως αὐτῆς, τὰ ἐκπαιδευτικὰ στελέχη ἦσαν καὶ πρότερον ἀνεπαρκῆ, λόγῳ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μαθητῶν, οἵτινες ἐφοίτων κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εἰς τὰ σχολεῖα. Ἔχομεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, ἀναφορὰς ἐπιθεωρητῶν, οἱ ὁποῖοι παριστοῦν, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, τὴν κατάστασιν εἰς ἄκρον δυσάρεστον. Ὑπάρχουν σχολεῖα, καὶ ἐν αὐταῖς ταῖς Ἀθήναις, τὰ ὁποῖα καίτοι ἔχουν δύναμιν ἑπτακοσίων καὶ ὀκτακοσίων μαθητῶν, ὅμως δὲν ἔχουν παρὰ δύο ἢ τρεῖς διδασκάλους. Ἡ αὐτὴ κατάστασις παρατηρεῖται, καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἔχομεν προτάσεις προαγωγῆς σχολείων, καὶ συστάσεις νέων σχολείων περίπου δύο χιλιάδων. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτου ἔχομεν καὶ ὀργανικὰς θέσεις κενὰς περὶ τὰς χιλίας. Ὁ προϋπολογισμός, ὁ ὁποῖος γνωρίζετε, ὅτι εἶναι εἷς προϋπολογισμὸς στενοχωρίας, ἔχει δώσει ἤδη πιστώσεις διὰ τετρακόσια ἑβδομήκοντα σχολεῖα, καὶ εἶμαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ὅλα τὰ μονοτάξια σχολεῖα, ἤνοιξαν τὰς πύλας των. Δὲν ὑπάρχει οὐδὲ ἓν μονοτάξιον σχολεῖον, ὅπερ εἶναι σήμερον κλειστόν. Καὶ προχωροῦμεν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον εἰς τὰ διτάξια σχολεῖα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶμεν εἰς σύστασιν νέων σχολείων καὶ εἰς προαγωγὴν νέων σχολείων, ὅπερ ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος κ. Στράτος.

§51Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα διορισμὸν ἐλλειπόντων δημοδιδασκάλων.

§52Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσωμεν νέα σχολεῖα, χωρὶς πρῶτον νὰ συμπληρώσωμεν τὰ κενὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν, καὶ τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτής. Πρώτη μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ συμπληρώσωμεν τὰ ὑπάρχοντα κενά, καὶ ἀφοῦ γίνῃ αὐτὸ, νὰ προβῶμεν βραδύτερον εἰς τὴν σύστασιν νέων σχολείων καὶ εἰς τὴν προαγωγὴν τῶν ὑπαρχόντων σχολείων. Ἀλλ’ ὡς πάντες γνωρίζετε, τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις δὲν ἠμπορεῖ νὰ κακισθῇ, διότι εἶναι καὶ αὐτὸς ὑποχρεωμένος νὰ κινηθῇ ἐντὸς τοῦ δυναμικοῦ πλαισίου τοῦ προϋπολογισμοῦ. Διότι ἐὰν δώσῃ ἀθρόας πιστώσεις εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα, θὰ εὑρεθῇ μὲ προϋπολογισμὸν ἀνισοσκελῆ, γεγονὸς ὅπερ θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν τὴν μείωσιν τοῦ ἐθνικοῦ μας νομίσματος, μὲ ὅλα τὰ ἐξ αὐτοῦ δυσάρεστα ἀποτελέσματα. Θὰ ἤθελα, λοιπὸν, νὰ εἴπω, εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρακολουθεῖ μετὰ πραγματικοῦ πόνου τὰ βάσιμα αὐτὰ παράπονα, καὶ θὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως ἐντὸς τῶν δυνάμεων τοῦ προϋπολογισμοῦ, πληρώσῃ ὅλα τὰ κενὰ εἰς τρόπον ὥστε νὰ δώσωμεν εἰς τὸν ἑλληνικὸν λαὸν τὴν στοιχειώδη του παιδείαν.

§53Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας μοῦ ἐδόθη ἡ πληροφορία ὅτι εἰς τὰ μονοτάξια, ὅπου ὑπάρχουν κεναὶ θέσεις, θὰ διορισθοῦν διδάσκαλοι, εἰς ἐκεῖνα ὅμως τὰ μονοτάξια, ὧν οἱ διδάσκαλοι ἐπιστρατεύθησαν, ἢ μετεκπαιδεύονται, δὲν θὰ διορισθοῦν ἀναπληρωταί.

§54Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Πρότερον ὑπῆρχε μία πίστωσις δι’ ἑκατὸν δημοδιδασκάλους ἀναπληρωτὰς τῶν μετεκπαιδευομένων ἢ στρατευμένων. Τώρα ὅμως, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, λόγῳ τῶν οἰκονομικῶν δυσχερειῶν, περιώρισεν αὐτὴν τὴν δαπάνην. Ἕνεκα τούτου διέταξα τοὺς ἐπιθεωρητὰς ν’ ἀποσπῶσιν ἀπὸ ἄλλας περιφερείας διδασκάλους, εἰς ἀναπλήρωσιν αὐτῶν.

§55Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐν συνεχείᾳ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ δοθῇ μία, ἔστω καὶ ἐλαχίστη, πίστωσις δι’ ὡρισμένα σχολεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἑτοιμόρροπα καὶ ἀπειλεῖται ἡ πτῶσις αὐτῶν, καὶ ὁ θάνατος ὅλων τῶν ἐν αὐτοῖς ὑπαρχόντων μαθητῶν. Μέσα εἰς τὴν περιοχὴν τῆς περιφερείας μου, ὑπάρχουν πέντε ἕως ἕξ τοιαῦτα σχολεῖα, ἐξ ὧν ἄλλα εἶνε δημόσια, ἄλλα ἰδιωτικὰ καὶ ἄλλα κοινοτικά. Ἠρώτησα δὲ καὶ τὸν μηχανικὸν, ὅστις εὑρίσκεται ἐδῶ, καὶ μοὶ ἐβεβαίωσεν τὸ πρᾶγμα. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, νὰ δοθῇ μία πίστωσις διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν, αὐτόν.

§56Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δεδικαιολογημένα εἶναι τὰ παράπονα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ τὴν ἔλλειψιν διδασκάλων πρὸς ἐκπαίδευσιν τῶν τέκνων του, τὴν ὁποίαν ἔχει συνταγματικὴν ὑποχρέωσιν ἡ Πολιτεία νὰ τοῦ παρέχῃ. Δυστυχῶς αἱ ἔκτακτοι οἰκονομικαὶ περιστάσεις, τὰς ὁποίας διερχόμεθα, δὲν ἐπέτρεψαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἐκπληρώσῃ πλήρως τὴν ὑποχρέωσίν της αὐτήν. Τοῦτο ὅμως δὲν πρέπει νὰ ἀναχθῇ εἰς γενικὸν παράπονον, ὅτι ὑστερεῖ ἡ ἐκπαίδευσις, διότι ὡς σᾶς ἐβεβαίωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὰ μονοτάξια σχολεῖα οὐδεμία ὑπάρχει καθυστέρησις. Μόνον εἰς τὰ πολυτάξια ὑπάρχουσιν ἐλλείψεις τινές, τὰς ὁποίας καταβάλλομεν κάθε προσπάθειαν νὰ συμπληρώσωμεν, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ πλήρης ὁ ἀριθμὸς τῶν διδασκάλων, εἰς ὅλα τὰ σχολεῖα. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐπὶ τοῦ παρόντος ἄνευ θυσίας τοῦ προϋπολογισμοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ συμπλήρωσις αὐτή, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὀλίγην ὑπομονήν, μέχρις ὅτου ἐκλίπωσι καὶ αἱ ἐλλείψεις αὗται. Ὡς βλέπετε, ἤδη ἀπὸ τὰ πολυτάξια γίνεται μέχρι τοῦδε ἡ συμπλήρωσις τῶν μονοταξίων, ὅπου δὲ ὑπάρχει κενὴ θέσις εἰς τὰ μονοτάξια εἴτε συνεπείᾳ στρατεύσεως τῶν διδασκάλων των, εἴτε συνεπείᾳ μετεκπαιδεύσεως αὐτῶν, θὰ καταβληθῇ πᾶσα προσπάθεια νὰ συμπληρωθῇ. Ἐπίσης προκειμένου περὶ τῶν ἑτοιμορρόπων σχολείων, εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ τάχιστα μέριμνα, διδομένων διαταγῶν πρὸς τοὺς ἁρμοδίους μηχανικούς, ὅπως προληφθοῦν δυστυχήματα. Ἐν ἀνάγκῃ ἂς ἐνοικιασθῶσιν ἄλλα οἰκήματα, διότι ὑπολογίζω ὅτι ἡ δαπάνη δὲν θὰ εἶναι μεγάλη.

§57Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἀπὸ πολλὰ μονοτάξια λείπει ὁ διδάσκαλος, εἴτε διότι ἐστρατεύθη, εἴτε διότι μετεκπαιδεύεται. Τὰ δὲ πολυτάξια σχολεῖα δὲν ἔχουν ἐπαρκὲς διδακτικὸν προσωπικὸν διὰ νὰ γίνῃ ἀπὸ αὐτὰ ἀπόσπασις εἰς τὰ μονοτάξια. Διὰ τοῦτο θὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν πίστωσιν διὰ τοὺς ἀναπληρωτάς. Δὲν θὰ εἶναι ἄλλωστε ὑπερβολικὴ ἡ δαπάνη.

§58Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὑπῆρχε πίστωσις δι’ ἑκατὸν ἀναπληρωτάς, ἀλλὰ δυστυχῶς ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐνέκρινε τὴν πίστωσιν αὐτὴν καὶ μᾶς κατέστησε τὴν θέσιν δυσχερῆ.

§59ΑΝ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πρόκειται περὶ τῆς Πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας, εἶναι τὸ μόνον σχολεῖον, εἰς ὅλην τὴν ἐπαρχίαν. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω νὰ συμπληρωθῇ τοῦτο.

§60Γ. ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ. Ἔχομεν εἴκοσι πέντε κενὰς θέσεις εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας.

§61Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν ὑπάρχει ἑξατάξιον σχολεῖον μὲ χιλίους ἑκατὸν μαθητάς, καὶ ἔχει ἕξ διδασκάλους. Ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ πραγματικὴ ἐκπαίδευσις ὅταν διδάσκουν ἕξ μόνον διδάσκαλοι; Δι’ αὐτὸ λοιπὸν εἶναι ἀνάγκη ὀλίγης ὑπομονῆς, ἵνα ἴδωμεν τί ἀπόδοσιν θὰ ἔχῃ ὁ προϋπολογισμὸς διὰ νὰ αὐξήσωμεν κάπως τὰς πιστώσεις.

§62Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ ποῦ ἐπεκαλέσθητε, φρονῶ ὅτι δύο περιπτώσεις εἰδικαὶ εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἰδιαιτέρως πρέπει νὰ προκαλέσουν τὴν προσοχὴν καὶ τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πρώτη περίπτωσις εἶναι ἡ ἵδρυσις ὅλων τῶν προτεινομένων μονοταξίων, διότι εἶναι αὐτόχρημα ἀντιφατικὸν καὶ ἄδικον νὰ ἐμφανίζωνται οἱ κάτοικοι ἑνὸς χωρίου, κατηγορούμενοι ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου ὡς παραβαίνοντες τὴν σχετικὴν διάταξιν, καὶ οἱ κάτοικοι τοῦ παραπλεύρως χωρίου, αἰτοῦντες τὴν σύστασιν σχολείου, νὰ μὴ ἱκανοποιοῦνται εἰς τὸ δίκαιον αὐτῶν αἴτημα. Ἐλπίζω ὅτι αἱ δύο περιπτώσεις αὐταὶ θὰ προκαλέσουν τὴν εὐμενῆ ἐπέμβασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§63Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν κατορθώνομεν νὰ πληρώσωμεν τὰ ὑπάρχοντα κενά, ἀπὸ ἀπόψεως διδασκάλων, πῶς θὰ προβῶμεν εἰς σύστασιν σχολείων, διὰ νὰ ἔχωμεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κενῶν ὀργανικῶν θέσεων; Ὑπάρχουν κεναὶ θέσεις, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν χιλίων. Δι’ αὐτὸ συνεπληρώσαμεν μέχρι σήμερον ὅλα τὰ μονοτάξια. Θὰ προχωρήσωμεν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον εἰς τὰ διτάξια, καὶ ἂν ὁ προϋπολογισμὸς παράσχῃ δυνατότητά τινα θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν σύστασιν σχολείων διταξίων, διότι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη, ὡρισμένοι συνοικισμοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀριθμὸν μαθητῶν ἑκατὸν καὶ πλέον, νὰ ἔχουν ἕνα δημοτικὸν σχολεῖον. Ἀλλὰ σᾶς εἶπα τὰ ζητήματα αὐτὰ δὲν ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν διάθεσιν κανενός. Ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν δυνατότητα τὴν ὁποίαν παρέχει ὁ προϋπολογισμός. Ὅπως ἠξεύρετε ἤδη, ὅτε παρελάβομεν ἡμεῖς τὴν Κυβέρνησιν, τὸ Κράτος εὑρίσκετο εἰς πλήρη χρεωκοπίαν, ὄχι μόνον οἰκονομικὴν ἀλλὰ καὶ ἠθικήν. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς καὶ δι’ αὐτῶν τὸν λαὸν νὰ ἔχῃ ὀλίγην ὑπομονήν, μέχρις ὅτου τὰ οἰκονομικὰ μᾶς ἐπιτρέψουν νὰ ἐργασθῶμεν καλλίτερον.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσαν αἱ ἀναφοραί. Ὁ κ. Μεταξᾶς ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν Ἐπερωτήσεων.

§65Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐνθυμηθῇ τὴν διαβεβαίωσιν τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωκε ὅταν αἱ ἐκ χαλάζης καταστροφαὶ ἔπληξαν τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς Κεφαλληνίας, Ζακύνθου, Ἠλείας καὶ ἐν μέρει Λευκάδος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ πρόνοιαν πρὸς ἀνακούφισιν δι’ ἀποζημιώσεώς τινος τοῦ πληγέντος σταφιδικοῦ κόσμου. Ὡς πληροφοροῦμαι, ἡ Κυβέρνησις ἐπρονόησεν ἤδη περὶ τούτου καὶ τῇ εἰσηγήσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, συνετάγη πρακτικὸν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὑπογραφὲν μάλιστα παρὰ πάντων τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν πλὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπουσιάζοντος, ὡς γνωστόν, εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, δι’ οὗ ἐχορηγεῖτο ἀποζημίωσίς τις πρὸς ἀνακούφισιν τῶν κοπαστραφέντων σταφιδοπαραγωγῶν. Ἐν τούτοις ἡ ἀπόφασις αὕτη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δὲν ἐφαρμόζεται, ὡς δὲ πληροφοροῦμαι τὸ πρακτικὸν τοῦτο εὑρίσκεται εἰσέτι εἰς χεῖρας τοῦ ἐπανακάμψαντος κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐν ἐκκρεμότητι. Παρακαλῶ ὅθεν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅπως συστήσῃ εἰς τὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ὑπουργόν, νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἀποφάσεως ταύτης τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἥτις εἰς οὐδὲν ἄλλο ἀποβλέπει παρὰ εἰς τὸ νὰ ἀνακουφισθοῦν γεωργικοὶ πληθυσμοί, ἐπὶ τῆς ἐργασίας τῶν ὁποίων στηρίζεται σήμερον ὁλόκληρον τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος.

§66Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ὅλην αὐτὴν τὴν ἐπιβάρυνσιν τὴν ἀνέλαβεν ὁ Α.Σ.Ο. Πάντως παρακαλῶ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Ἐλευθεροφρόνων, νὰ εἶναι βέβαιος ὅτι θὰ γίνουν αἱ δέουσαι συστάσεις πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν καὶ ὅτι ταχέως θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Χατζηγιάννης, ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν μὴ ἀποκάλυψιν παρὰ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν τῶν κατὰ τὰς συνομολογηθείσας κατὰ τὴν τετραετίαν 1928–1932, Κρατικὰς συμβάσεις λαβόντων χώραν.

§68Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, συνεπὴς πρὸς τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διατυπώσω εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, ὑπέβαλον ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία θὰ ἀπολήξῃ εἰς πρότασιν συστάσεως ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς τῶν πραγμάτων. Ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω, ὅτι καὶ ἀπὸ χαρακτῆρος καὶ ἐξ ἐπαγγέλματος δὲν μοῦ ἀρέσει τὸ βῆμα τοῦ κατηγόρου. Μᾶλλον μὲ ἑλκύει τὸ βῆμα τοῦ ὑπερασπιστοῦ. Ἀλλὰ πιστεύω ὅτι ὑπεράνω τῶν προσώπων, ἂν ἡ Βουλὴ χειρισθῇ καλῶς τὸ ζήτημα τοῦτο, θὰ ἀπολήξῃ οὐχὶ εἰς κατηγορίαν ἀλλ’ εἰς ὑπεράσπισιν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, εἰς ὑπεράσπισιν τῶν δημοκρατικῶν μας θεσμῶν. Τὰ δημοκρατικὰ πολιτεύματα, Κύριοι, αἰσθάνονται ἕνα κλονισμὸν εἰς ὅλον τὸν κόσμον, τοὐλάχιστον εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην. Δὲν ἠξεύρω ἂν θὰ χαθῇ ἡ Δημοκρατία ἀπὸ τὸν κόσμον, πιστεύω ὅμως ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ εἶναι ἡ τελευταία ποὺ θὰ τὴν χάσῃ. Διότι μὲ τὴν Ἑλλάδα εἶναι συνυφασμένη ἡ ἰδέα τῆς Δημοκρατίας, δηλ. τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. Διὰ νὰ μὴ χαθῇ ὅμως ἡ Δημοκρατία, πρέπει πρὸ παντὸς νὰ ἐμπνεύσῃ κῦρος ἠθικὸν εἰς τὴν λαϊκὴν συνείδησιν. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης διετύπωσα τὴν πρότασίν μου. Διὰ τὸν κόσμον τῶν πολιτευομένων, Κύριοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω μίαν ἀρχαίαν εἰκόνα τὴν ὁποίαν δίδει ὁ Πλούταρχος, εἰς τὴν ἀρχαίαν Ἑλλάδα. Ὁ πατὴρ τοῦ Θεμιστοκλέους, θέλων νὰ ἀποτρέψῃ τὸν υἱόν του ἀπὸ τοῦ νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὴν πολιτικήν, τὸν ὡδήγησεν εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς καὶ τοῦ ἔδειξε κἄτι παλαιὲς καὶ ἄχρηστες τριήρεις, ποὺ ἦσαν δεμένες εἰς τὴν παραλίαν καὶ τοῦ εἶπεν: Νά, κύτταξε! ὅπως, ἡ τριήρεις αὐτὲς εἶναι τώρα ἄχρηστες καὶ πεταμένες ἔτσι καὶ ὁ λαὸς μεταχειρίζεται καὶ πετάει τοὺς πολιτικούς του, ὅταν γίνουν ἄχρηστοι. Αὐτὴ εἶναι ἡ πικρὰ μοῖρα τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν. Δι’ ἐμένα δὲν ὑπάρχει σκληρότερον ἔργον ἀπὸ τὸ λειτούργημα τοῦ πολιτικοῦ ἀνδρός, διότι μαζὶ μὲ τὴν ἀχρήστευσίν του, πρέπει ἐν Ἑλλάδι ἰδιαιτέρως νὰ ἔχῃ μίαν ἀδιάκοπον πενίαν ὁ πολιτικός. Εἶναι ἀλήθεια, ἐν τούτοις ὅτι ἡ μεταπολεμικὴ ἐποχὴ παρουσίασε πολλοὺς ἠθικοὺς ἐκτροχιασμούς. Ἄν θέλετε μερικὰ παραδείγματα, θὰ εἶναι ἐνδιαφέρον νὰ σᾶς διηγηθῶ ἕνα ἀρχαῖον παράδειγμα. Ὁ Σόλων, προκειμένου νὰ θεσπίσῃ τὴν νομοθεσίαν του εἰς τὴν ἀθηναϊκὴν δημοκρατίαν, ἐξεμυστηρεύθη τὰ σχέδιά του εἰς τρεῖς φίλους του, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλουν τὸ περιβάλλον, ἂς εἴπωμεν τοῦ Σόλωνος, τοῦ ἄρχοντος τότε τῶν Ἀθηναίων. Τοὺς λέγει λοιπόν: Ξέρετε: σκέπτομαι νὰ χαρίσω τὰ χρέη διὰ σεισαχθείας, ἀλλὰ θὰ κρατήσω τὴν ἰδιοκτησίαν τῆς γῆς ἄθικτον. Οἱ φίλοι του, ἐλλείψει τότε μυστικῶν τοῦ Χρηματιστηρίου, συνῆψαν μεγάλα δάνεια ἀπὸ τοὺς πλουσίους καὶ ἠγόρασαν γαίας. Κατόπιν ἦλθεν ὁ νόμος τοῦ Σόλωνος. Τὰ χρέη ἐχαρίσθησαν καὶ οἱ φίλοι αὐτοὶ τοῦ ἄρχοντος, παρέμειναν κύριοι μεγάλων ἐκτάσεων γῆς, ἀγορασθεισῶν μὲ χρήματα τὰ ὁποῖα οὐδέποτε θὰ ἐπέστρεφαν. Τὸ πρᾶγμα ἐγνώσθη καὶ ἀπετέλεσε σκάνδαλον διὰ τὸν Σόλωνα, ὁ ὁποῖος ὅμως, ἀτυχῶς δι’ αὐτὸν, ἦτο δανειστὴς πέντε ταλάντων, τὰ ὁποῖα φυσικὰ, διὰ τοῦ νόμου του ἐχάρισεν. Ἴσως ἡ Βουλὴ νὰ ἠξεύρῃ, ἐπίσης, ὅτι ὁ Ἀριστείδης, κατεδικάσθη, ἐπὶ κλοπῇ. Ναί, ὁ δίκαιος Ἀριστείδης κατεδικάσθη ἐπὶ κλοπῇ, ἀδίκως βέβαια, καὶ ἐκ λόγων συκοφαντικῶν. Πάλιν ὅμως ὅταν ἐξελέγη ἐπιμελητὴς ἢ ὑπουργός, ὅπως θὰ ἐλέγαμεν σήμερον, τῶν οἰκονομικῶν τῶν Ἀθηνῶν τοὺς εἶπεν. Ἀφοῦ μὲ κατεδίκασαν χωρὶς νὰ κλέψω, θὰ ἀφήσω τώρα τοὺς καταχραστὰς νὰ κλέψουν. Καὶ ἔκλεψαν πράγματι. Ὅταν κατόπιν ἐλογοδότησε διὰ τὴν διαχείρισίν του, ὁ λαὸς τὸν ἐπευφήμησε καὶ ἤθελε νὰ τὸν ἐκλέξῃ καὶ πάλιν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, δι’ ἕνα ἔτος ἀκόμη. Τότε τοὺς εἶπε τὸ ἑξῆς ἀμίμητον. Ἀκούσατε: «Ὅταν σᾶς ὑπηρέτησα πιστῶς καὶ ἐντίμως μὲ κατεδικάσατε, τώρα ποὺ ἀφῆκα τοὺς καταχραστὰς νὰ κλέψουν, μὲ ἐπευφημεῖτε. Αἰσχύνομαι περισσότερον διὰ τὸν ἔπαινον, παρὰ διὰ τὴν περυσινὴν καταδίκην». Ἐπίσης ἀναφέρεται ὅτι κατὰ τὸν Καρχηδονιακὸν πόλεμον, ἀνέλαβον Ρωμαῖοι ἐπιχειρηματίαι, μὲ ὡρισμένα πλοῖα τὴν μεταφορὰν τῶν ἐφοδίων, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι, ἐὰν τὰ πλοῖα ναυαγήσουν θὰ ἀποζημιωθοῦν ἀπὸ τὸ κράτος. Τί νομίζετε, λοιπὸν ὅτι ἔγινεν; Ἐγέμισαν τὰ πλοῖα μὲ εἴδη ἄνευ ἀξίας, τὰ ἐβύθισαν εἰς τὸ πέλαγος καὶ ἐζήτησαν ἀποζημίωσιν ἀπὸ τὸ Κράτος. Ἀλλ’ ἂς ἀφήσωμεν, Κύριοι, τὰ ἱστορικὰ καὶ ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχήν. Σᾶς εἶπα καὶ χθὲς ὅτι ἡ Γαλλία ἐδοκίμασε τὰ σκάνδαλα τοῦ Οὐστρὶκ καὶ τοῦ Ἀνώ. Ἐνεπλάκησαν δύο ὑπουργοί τῶν Οἰκονομικῶν, ἕνας ὑφυπουργὸς καὶ ἀρκετοὶ δημοσιογράφοι καὶ πολιτευταί. Συνέστη ἐπιτροπὴ κοινοβουλευτική, ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Μαρέν, ἡ ὁποία εἰργάσθη καὶ ἀπεκάλυψε τὰ σκάνδαλα, παρέπεμψε εἰς εἰδικὸν δικαστήριον καὶ εἰς τὸν εἰσαγγελέα τοὺς ἐνόχους, καὶ ἔτσι ἐπῆλθε κάθαρσις εἰς τὸν δημόσιον βίον τῆς Γαλλίας. Εἰς τὴν Ἑλλάδα, αἱ συμβάσεις αἱ ὁποῖαι φαίνονται, δὲν ἠξεύρω ἂν δικαίως ἢ ἀδίκως, ὡς ὕποπτοι εἰς τὸν κόσμον εἶναι ἡ σύμβασις Κωπαΐδος, Οὖλεν, Φαουντέσιον, Ὁδοποιΐα, ἐπισκευὴ τῶν Ἀνακτόρων.

§69ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καὶ ἡ Πάουερ.

§70Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως καὶ ἡ Πάουερ. Σύμβασις τῆς Κωπαΐδος. Δυνάμει αὐτῆς ἡ Ἑταιρεία εἶχε τὸ δικαίωμα τῆς καρπώσεως ἐπὶ ἔτη 99, ἀπὸ τὸ 1865. Πλησιάζομεν εἰς τὰ 1965. Τὸ Κράτος δυνάμει τῆς συμβάσεως αὐτῆς, θὰ ἐγίνετο κύριον, ἄνευ ἀποζημιώσεως, ὅλων τῶν γαιῶν καὶ ὅλων τῶν ἐγκαταστάσεων καὶ τῶν ὑδάτων. Καὶ εἰς τὰ 1925, δὲν ἠξεύρω διατί, ἐγένετο μία σύμβασις περὶ λύσεως διὰ διαιτησίας τῶν διαφορῶν μεταξὺ Ἑταιρείας Ἀγγλικῆς καὶ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Εἷς Ἄγγλος, διαιτητὴς καὶ εἷς Ἕλλην διαιτητής, ὁ ἤδη ἀντεισαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου κ. Γεωργιάδης.

§71ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄ! ἄ!

§72Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπογράφεται ἡ σύμβασις. Ἄν, λέγει, τὸ Δημόσιον, ἀγοράσῃ 150 χιλ. στρέμματα, ἀπὸ τὰς 210 χιλιάδας, ἂν τὰ ἀγοράσῃ τὸ Δημόσιον, ἀντὶ 1.000.000 λιρῶν Ἀγγλίας, ἔχει τὸ Δημόσιον καὶ μίαν ἀνατρεπτικὴν προθεσμίαν ὡρισμένην. Ἐὰν παρέλθῃ ἡ προθεσμία, ἔχουν τὸ δικαίωμα οἱ χωρικοὶ ἐντὸς μιᾶς ἀνατρεπτικῆς ἐπίσης προθεσμίας νὰ ἀγοράσουν τὰ ἴδια στρέμματα μὲ 1.200.000 λίρ. Ἀγγλίας. Τὴν ἐποχὴν αὐτὴν ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ὁ ὁποῖος διεπραγματεύετο εἰς τὸ Λονδῖνον τὴν ἀγορὰν ὅλων τῶν γαιῶν ἐκ 210.000 στρεμμάτων καὶ τῶν ὑδάτων, ἀντὶ 500 ἢ 600 χιλιάδων λιρῶν, εὑρίσκει ὅτι δὲν συμφέρουν αἱ 600 χιλ. καὶ ὑπογράφεται σύμβασις περὶ διαιτησίας, δυνάμει τῆς ὁποίας ἐκαλοῦντο ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ χωρικοί, νὰ ἀγοράσουν μονάχα 150 χιλιάδας στρέμματα μὲ ποσὸν 1.200.000 λιρῶν Ἀγγλίας! Καὶ τὸ ἀκόμη χειρότερον, τὸ ἐγκληματικόν, εἶναι ὅτι ὥρισεν ἡ διαιτησία: ἂν παρέλθῃ ἄπρακτος ἡ ἀνατρεπτικὴ προθεσμία, τότε ἡ Ἑταιρεία γίνεται κυρία, δωρεάν, ἄνευ ἀποζημιώσεως, ὅλων τῶν ἐγκαταστάσεων, ὅλων τῶν ὑδάτων, ὅλων τῶν γαιῶν. Διατί; Μοῦ εἶναι τὸ πρᾶγμα ἀκατανόητον. Δὲν ἠγοράσθησαν. Ἔστω. Νὰ μείνωμεν ἐκεῖ ποὺ εἴμεθα. Θὰ ἤρχετο μία ἡμέρα, καθ’ ἥν, ἐκπνέοντος τοῦ προνομίου, ὁλόκληρος ἡ Κωπαΐς θὰ περιήρχετο δωρεὰν εἰς τὸ Δημόσιον. Πρὸς τί ἡ ποινὴ κατὰ τῶν χωρικῶν, ἂν δὲν ἀγοράσετε τὰ χωράφια μὲ διπλασίαν τιμήν, θὰ γείνῃ ἡ Ἑταιρεία κυρία ἐσαεί, ἄνευ ἀποζημιώσεως, ὅλων τῶν γαιῶν καὶ ὅλων τῶν ὑδάτων τῆς Κωπαΐδος;

§73Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν προσθήκην; Μὲ τὴν παλαιὰν σύμβασιν ἡ Ἑταιρεία Κωπαΐδος, εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ 30 χιλ. στρέμματα ἀπὸ τὴν ἀνατολικὴν πλευράν, καὶ διὰ τῆς σκανδαλώδους συμβάσεως ἀντήλλαξε αὐτὰ μὲ 30 χιλ. εὐφορώτατα στρέμματα εἰς τὴν δυτικὴν πλευράν.

§74Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δυνάμει τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως, ἀπὸ τὰ 210 χιλ. στρέμματα, ὅση εἶναι ἡ ἔκτασις ἡ ἀποκαλυφθεῖσα, ἡ Ἑταιρεία εἶχε τὴν ἐπικαρπίαν τῶν 180 χιλ. στρεμμάτων, καὶ τὴν κυριότητα 30 χιλ. στρεμμάτων, κειμένων εἰς τὴν μίαν πλευρὰν τῆς Κωπαΐδος. Ἐπειδὴ τὰ χωράφια αὐτὰ ἦσαν ἄγονα, τὰ ἀντήλλαξε διὰ τῆς ἁμαρτωλῆς διαιτησίας, δωρεὰν μὲ ἄλλα τόσα, ἤτοι 30 χιλιάδας, γονιμώτατα στρέμματα εἰς τὴν ἄλλην πλευρὰν τῆς Κωπαΐδος, Κύριοι, ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι μόνη αὐτὴ ἡ σκανδαλώδης σύμβασις τῆς Κωπαΐδος λίμνης, θὰ ἐδικαιολόγει τὴν σύστασιν μιᾶς εἰδικῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Νὰ εὑρεθοῦν ποῖοι εἶναι οἱ ὑπαίτιοι, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον ἀπεμπόλησαν ἕνα ἐθνικὸν πλοῦτον, ἀλλὰ καὶ ἐσκλάβωσαν τόσας χιλιάδας ἀγροτῶν, καὶ τοὺς ἐσκλάβωσαν ἐσαεί.

§75Α. ΤΣΙΟΚΟΣ. Ἐπὶ τίνος ὑπουργίας ἔγινεν ἡ σύμβασις;

§76Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τοῦ κ. Μιχαλακοπούλου.

§77Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐτελείωσεν ἡ σύμβασις αὐτή;

§78Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα. Πρὸ τοῦ ἐκπνεύσῃ ἡ πενταετία τῆς ἰσχύος τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, θὰ ἐσώζετο ἡ κατάστασις, ἂν ἐκηρύσσετο ἀπαλλοτριωτέα κατὰ τὸν ἀγροτικὸν νόμον ἡ ἔκτασις, ἐὰν ἀπεζημιώνετο ἡ Ἑταιρεία σύμφωνα μὲ τὴν σύμβασιν περὶ ἀποζημιώσεως ξένων ὑπηκόων. Δυστυχῶς παρῆλθε καὶ αὐτὴ ἡ προθεσμία, ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, καὶ τώρα μονάχα, ἢ μὲ μίαν Ἐθνοσυνέλευσιν, ἢ μὲ καμμίαν ἐπανάστασιν καὶ ἀναβίωσιν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπανορθωθῇ ἡ συμφορὰ τοῦ Βοιωτικοῦ λαοῦ.

§79Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν. Ὁ βουλευτὴς κ. Σπηλιώτης, ὡς ἐπιτόπιος ἐπιθεωρητὴς τῆς περιφερείας, διὰ νὰ βοηθήσῃ τὴν ἐπιτροπὴν ἰδιοκτησίας, ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸν δημόσιον διὰ πίνακος ἐνώπιον τοῦ Προέδρου Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν ἀμοιβὴν 140.000 δραχμῶν, καὶ, εὐτυχῶς, ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν τὴν ἀπέρριψεν. Ὅλα αὐτὰ ἔγιναν κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν Φιλελευθέρων.

§80Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἦλθεν ἡ ἐπισκευὴ τῶν ἀνακτόρων. Ἔρχεται ἡ ἐκτέλεσις τῆς ὁδοποιΐας 6 ἑκατομμυρίων λιρῶν. Ἐσπαταλήθησαν καὶ ἔγινε μόνον ὁ δρόμος Φαρσάλων–Λαρίσης.

§81Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν συνετελέσθη ἀκόμη.

§82Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δέν ὑπάρχει εὐθύνη μονάχα ἐπὶ καταχρήσει, ἀλλὰ ὑπάρχει ἡ ἠθικὴ εὐθύνη διὰ τὴν σπατάλην. Ὑπάρχει ἡ Φαουντέσιον. Κάποτε ἐδιάβασα μίαν ἔκθεσιν ποὺ λέγει ὅτι ἔργα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ συντελεσθοῦν μὲ δαπάνην 600 χιλιάδων δολλαρίων, συνετελέσθησαν μὲ δαπάνην ἐννέα ἑκατομμυρίων δολλαρίων, δηλαδὴ μὲ τὸ δεκαπενταπλάσιον. Ἔτσι εἶνε. Τὶ ἔγινε καὶ εἰς τὰ ἔργα τῆς Φαουντέσιον; Ἐσπαταλήθη ὁ δημόσιος πλοῦτος. Δὲν ἔχομεν πλέον πίστιν διὰ νέα δάνεια, καὶ θὰ εἶναι καταδικασμέναι ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι νὰ ἀναμένουν, τὶς οἶδε πόσα χρόνια, διὰ νὰ γίνουν ἔργα ἀντιπλημμυρικὰ ἐπὶ ζημίᾳ καὶ τῆς ὑγείας καὶ τοῦ πλούτου τῆς Χώρας. Κύριοι, τὸ δυστύχημα εἶναι τὸ ἑξῆς. Καὶ ἐδῶ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Κατὰ τὸ ἄρθρον 93 τοῦ Συντάγματος ἡ Βουλὴ μόνη, ὡς Εἰσαγγελεύς, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κατηγορήσῃ τοὺς Ὑπουργοὺς κατὰ τὸν περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν νόμον, δι’ ἀδικήματα διαπραχθέντα κατὰ τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν ἐνώπιον τῆς Γερουσίας, συγκροτουμένης εἰς εἰδικὸν δικαστήριον, συμφώνως μὲ ὅσα εἰδικὸς νόμος θέλει ὁρίσῃ». Ὑπῆρχεν εἷς νόμος, περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν τοῦ 1876, καλὸς διὰ τὴν ἐποχήν του, ὁ νόμος ΦΠΣΤʹ. Ἐψηφίσθη κατὰ τὰ 1927 ἄλλος νόμος, ὁ νόμος 3398 «περὶ ἐκδικάσεως τῶν κατὰ τὰ ἄρθρα 64 καὶ 93 τοῦ Συντάγματος ἀδικημάτων». Ἄρθρον 50 τοῦ νόμου λέγει: «Καταργοῦνται α) ὁ νόμος ΦΠΣΤʹ τοῦ 1876 περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, ἐκτὸς τῶν ἄρθρων αὐτοῦ 1–9 καθὼς καὶ τοῦ συμπληρώσαντος αὐτὰ νόμου ΧΕʹ τοῦ 1877, β) ὁ νόμος 871 τοῦ 1917, γ) οἱ νόμοι 1815 καὶ 2182 τοῦ 1920». Τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νόμου ΦΠΣΤ ὁρίζει: «Κατηγορεῖται ὡσαύτως ὁ Ὑπουργὸς ἐνώπιον τοῦ αὐτοῦ εἰδικοῦ δικαστηρίου ἂν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἑαυτοῦ καθηκόντων: α) παρεβίασε ποινικήν τινα τῶν κειμένων νόμων διάταξιν, ἢ β) χωρὶς νὰ παραβιάσῃ ρητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος ἢ τῶν νόμων ἢ τῶν ἐντολῇ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ἐκδιδομένων Β. Διαταγμάτων ἔβλαψεν ἐκ προθέσεως διὰ πράξεως ἢ παραλείψεως αὐτοῦ τὰ συμφέροντα τῆς Ἐπικρατείας». Τὸ ἄρθρον 8 τοῦ νόμου ΦΠΣΤʹ λέγει: «Τὸ ἀξιόποινον τῶν ἐν τῷ παρόντι νόμῳ προβλεπομένων ἀδικημάτων ἐξαλείφεται διὰ τῆς παραγραφῆς μετὰ τὴν λῆξιν τριῶν ἀμέσως ἑπομένων τῇ πράξει βουλευτικῶν συνόδων. Ἐὰν τὸ ἀδίκημα διαπραχθῇ διαρκούσης τῆς συνόδου, ἡ παραγραφὴ αὐτοῦ ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἑπομένης συνόδου». Τώρα δηλαδὴ μένει μία μόνον σύνοδος, ὅλα τὰ ἄλλα τὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα συνετελέσθησαν εἰς τὸ 1930, 29, 28, ὅλα αὐτὰ ἠμνηστεύθησαν ἀπὸ τὸν κόσμον τὸν πολιτικόν, διὰ τῆς συντόμου παραγραφῆς. Κύριοι, θὰ εἶναι ζήτημα τιμῆς διὰ τὸν πολιτικὸν κόσμον, νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰς θύρας ἀνοικτάς. Πρέπει νὰ καταγγελθῇ τὸ ἐδάφιον αὐτό, ἄλλως θὰ φανῇ ὅτι ἐξυγιάνθη διὰ τῆς παραγραφῆς ἀπὸ τὸ παράθυρον ὄχι καὶ ἀπὸ τὰς πύλας.

§83ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἤδη παραγεγραμμένα ὅμως τὰ ἀδικήματα.

§84Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τότε, ἡ πρότασίς μου θὰ μείνῃ μόνον διὰ τὸν ἠθικὸν ἔλεγχον. Ἐάν, λοιπόν, δὲν γίνεται τίποτε ἄλλο, τότε ἂς ἀρκεσθῶμεν εἰς τὸν πολιτικὸν ἔλεγχον, ἀρκεῖ νὰ ἀποκαλυφθῇ ὅτι ὅσοι διεχειρίσθησαν ἑκατομμύρια τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι αὐτοί, ὄχι μόνον τὰ ἐσπατάλησαν, ἀλλὰ καὶ κατεχράσθησαν τῶν ἀξιωμάτων αὐτῶν. Θὰ εἶναι ἀρκετὸν νὰ τοὺς καταδικάσῃ ὁ λαὸς εἰς πολιτικὸν θάνατον. Ἐνθυμοῦμαι διὰ τὸν Κλότς, τὸν Γάλλον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐξέδιδε τσὲκ χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀντίκρυσμα. Ἡ Τράπεζα, ἐπειδὴ ἐπρόκειτο περὶ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπλήρωσε τὸ τσέκ. Ἀπεκαλύφθη, κατηγορήθη, παρητήθη ἀπὸ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἀπὸ Γερουσιαστής, ἰδιώτευσε, τοῦ ἐχάρισαν τὴν ποινὴν ἀπὸ οἶκτον, ἐλησμονήθη καὶ μετὰ 2½ ἔτη, ὅτε ἀπέθανεν ἐδιάβαζα εἰς τὸ «Κοτιντιὲν» τῶν Παρισίων τὰς κάτωθι γραμμάς. Ἀπέθανεν ὁ Κλότς, πρώην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς πτώσεώς του εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ἀναφέρομεν τὸ ὄνομά του διὰ νὰ ἀναγγείλωμεν τὸν θάνατόν του!». Κύριοι, εἰς τὰ σκάνδαλα τοῦ Οὐστρίκ, μία ἀριστερὰ Γαλλικὴ ἐφημερὶς ἐνεπλάκη, διότι ἀπεδείχθη ὅτι ὁ διευθυντής της ἐλάμβανε 300.000 φράγκα ἐτησίως ἀμοιβήν, διὰ νὰ δημοσιεύῃ εἰς τὴν 5ην σελίδα τὰς οἰκονομικὰς εἰδήσεις τοῦ συγκροτήματος Ἀνὼ ὡς εἰδήσεις καὶ κρίσεις τῆς ἐφημερίδος. Ἀνεκαλύφθη καὶ κατηγορήθη, καὶ ἐφυλακίσθη ὁ διευθυντής. Ἐν τούτοις οἱ Γάλλοι διανοούμενοι, οἱ ὁποῖοι ἐπ’ ἀμοιβῇ ἦσαν συνεργάται τῆς ἐφημερίδος, ἀπὸ ἐκείνης τῆς ἡμέρας ἔπαυσαν νὰ εἶναι συνεργάται. Βλέπετε λοιπόν, Κύριοι, ὅτι ἠθικὸς καθαρμὸς δὲν ἀποδίδεται μόνον μὲ τὰς ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων, ἀποδίδεται καὶ μὲ τὸν ἔλεγχον τῆς δημοσίας γνώμης. Ἀρχόμενος τοῦ λόγου, σᾶς εἶπα ὅτι, δὲν ἦλθον νὰ κατηγορήσω ὑπολήψεις. Ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι ἀνταποκρίνομαι εἰς ἕν δημόσιον αἴσθημα, ζητῶν ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὅπως δώσῃ τὴν πρωτοβουλίαν ἑνὸς ἠθικοῦ καθαρμοῦ, τοῦ δημοσίου βίου τῆς χώρας. Εἶναι ἀνάγκη διὰ τὸν κόσμον τὸν πολιτικὸν, εἶναι ἀνάγκη διὰ τὸ ἐλεύθερον πολίτευμά μας. Ὑπάρχουν ἐλλοχεύοντες ἐχθροὶ τῆς Δημοκρατίας, ἐχθροὶ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. Ὑπὲρ αὐτῶν τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν ἀμύνομαι. Κύριοι, σᾶς εἶπον, ὅτι, ἐὰν τὰ πολιτεύματα τὰ δημοκρατικὰ φύγουν ἀπ’ ὅλον τὸν κόσμον, θὰ ἀπομείνῃ τελευταία ἡ Ἑλλὰς, ποῦ θὰ τὸ χάσῃ, διότι ἐδῶ εἶναι ὁ τόπος τῆς ἐλευθερίας. Ὅπως λέγουν ὅλοι ὅσοι ἔχουν ἀσχοληθῆ μὲ τὸ Ἀρχαῖον Δίκαιον, ἐδῶ εἰς τὸ Ἄστυ ὑπῆρξεν ἡ κοιτὶς τῆς ἐλευθερίας τῶν πολιτῶν. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἕνα ὡραῖον ἄρθρον τοῦ Κλότς, ἀδελφοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ, ὅστις λέγει: «Εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Ἄστυ, ἡ ἀτομικὴ ἐλευθερία εἶναι ἀπόλυτος. Ἡ Ἀττικὴ ἔχει καταστῆ ὁ κλασικὸς τόπος τῆς ἐλευθερίας. Μεταξὺ τῶν πολιτῶν δὲν ὑπάρχουν δοῦλοι. Καὶ οἱ ξένοι ἀκόμη ἀναπνέουν ἐδῶ τὸν ζωογόνον τῆς ἐλευθερίας ἀέρα, ὅπως ὁ Δημόκριτος τῶν Λεδῆρω», ὅστις λέγει, ὅτι προτιμᾷ νὰ ἐγκατασταθῇ ἐδῶ καὶ νὰ ζήσῃ πτωχὸς μέσα εἰς μίαν Δημοκρατίαν, παρὰ νὰ ἀπολαμβάνῃ μίαν φαινομενικὴν εὐτυχίαν κάτω ἀπὸ ἕνα δεσποτικὸν ζυγόν». Καὶ ἕνα ἄλλο ἀριστούργημα τοῦ Beer: «Ἀπέναντι τοῦ βαρβάρου, ὅστις ὑποφέρει τὸν δεσποτισμὸν καὶ τὸν θεοποιεῖ, ὁ Ἕλλην εἶναι ἐλεύθερος πολίτης. Γενικῶς ἡ Ἑλλὰς καὶ ἰδιαιτέρως ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν ἔδωκαν εἰς τὸν κόσμον μίαν μορφὴν πολιτικῆς ὀργανώσεως ἀπολύτως πρωτότυπον, καὶ ἐνταὐτῷ μίαν ὅλως ἐξαιρετικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἀτόμου. Ἀπέναντι τῆς αὐτοκρατορίας, ἥτις εἶναι ἓν κολοσσιαῖον δημιούργημα τῆς Ἀνατολῆς, ὁ Ἕλλην διοικεῖ μετὰ μεγαλοφυΐας τὸ μικροσκοπικὸν Κράτος. Τὸ ἑλληνικὸν ἄστυ εἶναι ἐξ ἴσου θαυμαστόν, ὅπως εἶναι θαυμαστὰ καὶ ἡ τέχνη καὶ τὰ ἔργα τοῦ πνεύματος καὶ τῆς σκέψεως τῆς Ἑλλάδος. Ἔδωκε τὸ πείραμα, ὅπερ θὰ εἶναι ἐσαεὶ ἕν πολιτικὸν ὑπόδειγμα!». Ἔ, Κύριοι, δι’ αὐτὸ τὸ ἑλληνικὸν ἄστυ, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξεπέμφθη ἡ ἰδέα τῆς ἐλευθερίας, ἡ σκέψις καὶ ἡ τέχνη τῆς Ἑλλάδος, δι’ αὐτὸ ἀγωνιζόμεθα. Θὰ μένῃ, θὰ ζήσῃ, διότι εἶναι συνυφασμένον μὲ τὸν ἑλληνικὸν χαρακτῆρα. Ἀλλὰ θὰ ζήσῃ ἀκόμη ὅταν ὁ χαρακτὴρ αὐτὸς δείξῃ ὅτι δὲν ἔχει νοθευθῇ, ἀλλὰ παραμένει ὁποῖος ἦτο, ἁγνός, ὑπερήφανος, μαχητὴς τοῦ καλοῦ. (Χειροκροτήματα). Κατόπιν τούτου ὑποβάλλω τὴν πρότασιν: «Διὰ τὸν ἠθικὸν καθαρμὸν τοῦ δημοσίου βίου τῆς Χώρας, διορίζεται, κατὰ τὸ ἄρθρον 55, ἐδ. 2 τοῦ Συντάγματος, Ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ταύτην τῆς Βουλῆς παρέχεται εὐρυτάτη δικαιοδοσία νὰ ἐξετάσῃ διὰ παντὸς ἀποδεικτικοῦ μέσου ἂν κατὰ τὴν συνομολόγησιν ὅλων τῶν ἐθνικῶν δανείων καὶ οἱασδήποτε φύσεως συμβάσεων τοῦ Κράτους καὶ νομικῶν προσώπων δημοσίου δικαίου ἀπὸ τῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1922 μέχρι σήμερον, ὑπῆρξαν, καὶ τίνες, Ὑπουργοὶ ἢ Βουλευταὶ καὶ Γερουσιασταὶ ἢ δημόσιοι λειτουργοί, οἵτινες λόγῳ τῆς δημοσίας αὐτῶν ἰδιότητος ἢ ἐπιρροῆς ἢ μεσολαβήσεως, ἀπεκόμισαν ἰδίας αὐτῶν ἢ συγγενῶν των μέχρι τρίτου βαθμοῦ ὠφελείας, ἀνεξαρτήτως τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, εἰς ἣν ἕκαστος μετέσχε. Τὸ πόρισμα τῆς Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, ἀμελλητί, θὰ ὑποβληθῇ, προκειμένου περὶ Ὑπουργῶν, εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα κινηθῇ ὁ νόμος «περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν», προκειμένου δὲ περὶ ἄλλων προσώπων εἰς τὸν ἁρμόδιον Εἰσαγγελέα, ἵνα κινηθῇ κατ’ αὐτῶν ὁ ποινικὸς νόμος». Συμφώνως μὲ τὸ ἄρθρον 55, ἐδάφιον 2ον τοῦ Συντάγματος, ἡ Βουλὴ ἔχει δικαίωμα νὰ ψηφίσῃ διὰ πλειονοψηφίας τὴν πρότασιν αὐτήν. Ἀλλ’ ἐπίσης, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον αὐτό, ἐὰν ὑπογραφῇ πρότασις ἀπὸ τὸ ⅓ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Βουλευτῶν, εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ σύστασις τῆς Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Ἑπομένως, ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ υἱοθετήσῃ καὶ προσυπογράψῃ τὴν πρότασιν, τότε θὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ σύστασις τῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ὁρίζει τὸ ἄρθρον 55 ἐδ. 2ον τοῦ Συντάγματος. Πιστεύω—καὶ λυποῦμαι ὅτι τὸ λέγω— ὅτι ὅλα τὰ πολιτικὰ κόμματα ἔχουν συμφέρον νὰ δοθῇ φῶς εἰς τὸ παρελθόν, διότι ὅλα ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν ἠθικὴν ἀνωτερότητα τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἐνδιαφέρονται νὰ ἐξυγιανθῇ ἡ δημοσία τῆς Χώρας ζωή.

§85Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καταθέτετε τώρα τὴν πρότασιν;

§86Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα.

§87Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, ἀφοῦ ἐγγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, καὶ θὰ ἀποφασίσῃ ἐπ’ αὐτῆς ἡ Βουλὴ συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 55 τοῦ Συντάγματος.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§89Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ὑπουργέ.

§91Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ νομοσχέδιον «περὶ εἰσαγωγικοῦ ἐμπορίου» ἔχει κατατεθῆ πρὸ πολλοῦ εἰς τὴν Βουλήν. Παρὰ τὰς προσπαθείας ὅμως τοῦ Εἰσηγητοῦ, δὲν κατωρθώθη νὰ συγκεντρωθῇ ἐπαρκὴς ἀριθμὸς βουλευτῶν ἐν τῇ Εἰδικῇ Κοιν. Ἐπιτροπῇ διὰ νὰ συζητηθῇ τοῦτο ἐν αὐτῇ. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, διὰ τοῦτο τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ἂν μέχρι τῆς Τετάρτης δὲν εἶναι ἕτοιμος ἡ ἔκθεσις τῆς Κοινοβ. Ἐπιτροπῆς, νὰ εἰσαχθῇ τὸ νομοσχέδιον πρὸς ψήφισιν ὁπωσδήποτε. Εἶναι ἤδη τρεῖς μῆνες ποὺ μένει ἐκκρεμές.

§92Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδή, ὡς ἐπληροφορήθην ἀπὸ τὸν Εἰσηγητὴν τῆς Κοιν. Ἐπιτροπῆς, δὲν κατορθοῦται νὰ συνέλθῃ ἡ Ἐπιτροπὴ ὅπως λάβῃ ἀπόφασιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ὁρισθῇ ὅτι, ἂν δὲν ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς Κοινοβ. Ἐπιτροπῆς μέχρι τῆς Τρίτης, τὸ νομοσχέδιον θὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Τετάρτης διὰ νὰ ψηφισθῇ.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ παρεκάλεσα δι’ ὅλα τὰ νομοσχέδια νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ θέσω προθεσμίαν.

§94Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐγὼ εἶμαι Πρόεδρος τῆς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ποτὲ δὲν κατωρθώθη νὰ προσέλθουν ὅλα τὰ μέλη τῶν Ἐπιτροπῶν τούτων πρὸς συνεδρίασιν.

§95Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ συστήσῃ εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς νὰ συνέρχωνται καὶ νὰ συντάσσουν τὰς ἐκθέσεις των ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θέλω νὰ εἴπω εἰς τοὺς κ. κ. Βουλευτάς, ὅτι ἕν τῶν σπουδαιοτέρων ἔργων, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦνται εἰς τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, εἶναι τὸ ἔργον τῶν Ἐπιτροπῶν, διότι εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς, λόγῳ τοῦ ὀλιγωτέρου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν καὶ λόγῳ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον συσκέπτονται καὶ ἀποφασίζουν οὗτοι, μετὰ μεγαλειτέρας προσοχῆς ἐξετάζονται τὰ ζητήματα. Γίνεται ἐκεῖ καλυτέρα ἔρευνα καὶ παρέχεται σπουδαιότατον βοήθημα κατὰ τὴν ψήφισιν τῶν νόμων. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ συνεδριάζουν ἄνευ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ συνιστῶ εἰς τοὺς κ. κ. Βουλευτάς, τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν κυβερνητικὴν πτέρυγα, καὶ τοὺς παρακαλῶ ἰδιαιτέρως, νὰ μὴ παραμελῶσι τὰ ἔργα τῶν Ἐπιτροπῶν, ἀλλὰ νὰ συνέρχωνται τακτικῶς, διότι ἄνευ τοῦ ἔργου τῶν Ἐπιτροπῶν, παρακωλύεται καὶ τὸ ἔργον τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας ἐνταῦθα. Ἀφοῦ οἱ ἀντιπολιτευόμενοι δὲν θέλουν νὰ προσέλθουν εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ἕπεται ὅτι καὶ ἡμεῖς δὲν πρέπει νὰ ἐκτελῶμεν τὸ ἔργον μας συμφώνως μὲ τοὺς κοινοβουλευτικοὺς κανόνας. Ἡ ἀπουσία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀποτελεῖ ἕνα ἐπὶ πλέον λόγον, ὅπως οἱ Βουλευταί, οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν Κυβέρνησιν, ἐπιμελέστερον ἀσκῶσι τὰ καθήκοντά των εἴτε εἰς τὰς Κοιν. Ἐπιτροπάς, εἴτε ἐν τῇ Βουλῇ, προσερχόμενοι καὶ ἐπιλαμβανόμενοι ἐκεῖ μὲν τῆς συντάξεως τῶν ἐκθέσεων, ἐδῶ δὲ λαμβάνοντες μέρος εἰς τὰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς τὰς Ἐπιτροπάς. Σχετικῶς πρὸς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἐπειδὴ ἐπανειλημμένως ἐγένετο σύστασις ὅπως συνέλθῃ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ συντάξῃ τὴν ἀναγκαίαν ἔκθεσιν, νὰ τεθῇ παρὰ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς προθεσμία, ὅπως, κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς ὑποβληθῇ μέχρι τῆς Τρίτης ἡ ἔκθεσις. Ἐὰν ἡ ἔκθεσις δὲν ὑποβληθῇ καὶ δὲν κατατεθῇ μέχρι τότε, τὴν Τετάρτην παρακαλῶ τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ τὸ ἀναγράφῃ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ ἄνευ τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς, ὅπως συζητηθῇ. Πρόκειται περὶ νομοσχεδίου σπουδαιοτάτου, ἀφορῶντος τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ ὅπως καὶ διὰ τὰ ἄλλα ἐκκρεμῆ νομοσχέδια, πράξω τὸ ἴδιον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ νομοθετικὸν αὐτῆς ἔργον.

§97Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν. Σεῖς, ὁ ὁποῖος παρακολουθεῖτε τὰς ἐργασίας τῶν Κοινοβ. Ἐπιτροπῶν καὶ ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ προεδρεύετε αὐτῶν, νὰ κάμητε τὰς ἀναγκαίας συστάσεις καὶ λάβητε τὰς καταλλήλους ἀποφάσεις.

§98Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀντικατασταθοῦν καὶ μερικὰ μέλη, διότι εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, τῶν ὁποίων προεδρεύω, κατ’ ἐπανάληψιν δὲν κατωρθώθη νὰ γίνῃ ἀπαρτία.

§99Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι δὲν ἔλαβον καμμίαν πρόσκλησιν. Αἱ προσκλήσεις μᾶς ἔρχονται τὴν ἑπομένην τῆς συζητήσεως.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ζήτημα τοῦτο ἀφορῶν τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς καὶ θὰ λάβω ἐγὼ δι’ αὐτὸ τὰ μέτρα μου.

§101ΓΕΩΡΓ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐν σχέσει πρὸς τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου», ὀφείλω νὰ δώσω τὴν ἑξῆς ἐξήγησιν. Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶναι ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος κ. Χατζῖσκος. Ἀπουσιάζοντος αὐτοῦ, προήδρευσα ἐγὼ ὡς Ἀντιπρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀκριβῶς διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Παρίσταντο ὅμως τρεῖς μόνον βουλευταὶ μετ’ ἐμοῦ. Περὶ τόσον ὅμως σπουδαίου νομοσχεδίου ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ ἀποφάσεις τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον τὴν ἔκθεσιν τοῦ εἰσηγητοῦ δὲν τὴν εἴχομεν λάβει ὥστε νὰ τὴν μελετήσωμεν. Παρεκάλεσα δὲ τὸν κ. Κανελλόπουλον, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν, ὥστε νὰ λάβωμεν ὅλα τὰ ἔγγραφα τὰ σχετικά, διὰ νὰ τὰ μελετήσωμεν. Ἐζήτησα παρὰ τοῦ Γραμματέως νὰ καλέσῃ τὴν Ἐπιτροπήν, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ ἐκδώσωμεν τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν ἐπὶ τῆς εἰσηγήσεως. Ἀναμφισβητήτως αἱ Ἐπιτροπαὶ ἐργάζονται, ἀλλὰ ὡς ἐκ τῶν πολλῶν ἀσχολιῶν τῶν κ. Βουλευτῶν, καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι οἱ περισσότεροι ἐξ ἡμῶν εἴμεθα ἀπησχολημένοι εἰς πολλὰς Ἐπιτροπὰς δὲν εἶνε δυνατὸν εἰς σύντομον χρόνον νὰ μελετῶμεν καὶ νὰ λαμβάνωμεν ἀποφάσεις ἐπὶ τόσον σπουδαίων ζητημάτων. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ θελήσῃ νὰ μᾶς δώσῃ προθεσμίαν μέχρι τῆς Τετάρτης, διότι τὴν Τρίτην θὰ ἐκδοθῇ ἡ ἀπόφασις.

§102Κ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω νὰ δώσω τὴν ἑξῆς διευκρίνισιν. Ὅτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ γίνω εἰσηγητής, μὲ παρεκάλεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἑτοιμάσω τὴν εἰσήγησίν μου, ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Τοῦ εἶπα, ὅτι θὰ εἶναι ἑτοίμη ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος. Καὶ πράγματι τὴν εἶχον. Ἡ εἰσήγησίς μου λοιπόν, εἶναι ἑτοίμη πρὸ δύο μηνῶν. Ἐκλήθη ἡ Ἐπιτροπὴ περισσότερον ἀπὸ δέκα φορὰς διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἀνάπτυξις αὐτῆς, ἀλλά, δυστυχῶς, καμμίαν φορὰν δὲν προσῆλθον περισσότεροι τῶν δύο ἢ τριῶν βουλευτῶν, κατὰ σύστημα δὲ ἀπουσιάζουν ὅταν εἶνε γεγραμμένον πρὸς συζήτησιν αὐτὸ τὸ θέμα. Πολλοὶ δὲ λέγουν ὅτι δὲν θέλουν νὰ συζητηθῇ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον.

§103Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν πρόκειται νὰ κατηγορηθῇ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπῆς, διότι δὲν περατώνει τὸ ἔργον της. Ἀναγνωρίζομεν ὅτι εἶναι βεβαρημένη μὲ πολλὴν ἐργασίαν, διότι τὰ μέλη της ἐργάζονται εἰς πολλὰς Ἐπιτροπὰς. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐπείγει καὶ κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ δὲν ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσῃ ἡ ἐργασία εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως, ἐν ᾗ περιπτώσει μέχρι τῆς Τρίτης δὲν καταστῇ δυνατὴ ἡ νεωτέρα ἐπεξεργασία τοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Εἰσηγητοῦ καὶ νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπέβαλε καὶ ὁ κ. Εἰσηγητὴς τὴν ἔκθεσίν του.

§105Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχομεν τὰ ἀπαραίτητα ἔγγραφα, ἰδίως τῆς συγκριτικῆς μελέτης πρὸς τὰ ἰσχύοντα «περὶ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου» εἰς τὰ ἄλλα Κράτη, καὶ ἀπηυθύνθημεν δι’ ἐγγράφου μας πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον ζητοῦντες, ὅπως μᾶς παρασχεθοῦν ὅλα τὰ ἐφόδια, εἰς τρόπον ὥστε ἡ μελέτη τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ εἶναι πλήρης, ἀλλὰ δὲν τὰ ἐλάβομεν. Ὀφείλω δὲ, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, νὰ ἐξηγήσω καὶ τὸ ἑξῆς. Ἀκριβῶς πολλὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶναι σπουδαιοτάτης σημασίας, παραδίδονται εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς τὴν τελευταίαν στιγμὴν καὶ ἑπομένως εἶναι δύσκολον νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τόσον σπουδαίων ζητημάτων ἡ Ἐπιτροπή. Θὰ παρακαλέσω, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τούτου, ὅπως, ὅταν πρόκειται περὶ τόσον σπουδαίων νομοσχεδίων, νὰ παρέχηται περισσότερος χρόνος εἰς τὰς Ἐπιτροπάς, ὥστε νὰ δύνανται νὰ φθάσουν εἰς τὸν προορισμόν των. Πρὸ ὀλίγου, παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας, ἐπειδὴ γίνεται λόγος περὶ τοῦ νομοσχεδίου τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, νὰ θελήσῃ νὰ μᾶς τὸ στείλῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, ὥστε νὰ ἐπωφεληθῶμεν τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου νομοθετήματος, ἵνα μὴ σπεύσωμεν νὰ ἐκδώσωμεν ἀπόφασιν ἄνευ μελέτης.

§106Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως ἀντελήφθην, ὅτι ὅλοι ἔχομεν τὴν διάθεσιν καὶ κατὰ τὰς ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεις, καὶ κυρίως εἰς τὰς Κοινοβ. Ἐπιτροπάς, νὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ ἔργον αὐτῆς τὸ νομοθετικόν. Περὶ τούτου δὲν ἀμφέβαλον ποτέ. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον παρατηρῶ, εἶναι ὅτι συμβαίνει κάποια ἀνωμαλία. Ἤκουσα νὰ παραπονοῦνται οἱ κ. Βουλευταί, ὅτι δὲν λαμβάνουν τὰς προσκλήσεις ἐγκαίρως. Ἤκουσα ὅτι δὲν παραπέμπονται τὰ νομοσχέδια ἐγκαίρως. Καθόσον ἀφορᾷ τὰς προσκλήσεις, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅπως συστήσῃ εἰς τὸ Γραφεῖόν του, ὅπως ἐπιμελῶς καὶ ταχέως διανέμωνται αὗται. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ διὰ τὴν διανομὴν τῶν νομοσχεδίων, ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἤδη διανεμηθῆ πρὸ δύο μηνῶν καὶ ἔχει γίνει καὶ ἡ ἔκθεσις. Τὰ ἄλλα νομοσχέδια παρακαλῶ, ὅταν ἔρχονται ἐκ τοῦ τυπογραφείου νὰ ἀποστέλλωνται ἀμέσως. Ἀλλ’ οἱ κ. Βουλευταί, οἱ ἀποτελοῦντες τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς, ἐὰν εὑρίσκωνται πρὸ δυσκολίας χρόνου, δὲν ἔχουν παρὰ νὰ ζητήσουν νὰ παραταθῇ ἡ προθεσμία, ἡ ὁποία δὲν ἔχει ὁρισθῆ. Ὄσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον «περὶ Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων» περὶ τοῦ ὁποίου ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀθηνῶν, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι αὐτὸ εἶναι σπουδαιότατον ναμοσχέδιον καὶ ὄχι μόνον δέον νὰ διανεμηθῇ ἐγκαίρως, ἀλλὰ καὶ νὰ παρασχεθῇ καὶ ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος καὶ εἰς τοὺς ἐδῶ βουλευτάς, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ἔξω τῆς Βουλῆς ἐνδιαφερομένους, ἵνα μελετηθῇ. Ἀπόδειξις τῆς σπουδαιότητος τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὅτι τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήχθη παρὰ τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως καὶ ἐψηφίσθη, δὲν ἐφηρμόσθη, διότι ἀκριβῶς δὲν εἶχε μελετηθῆ προσηκόντως. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει πλήρη τὴν ἀπόφασιν νὰ παράσχῃ πᾶσαν εὐκολίαν διότι πρέπει νὰ μελετηθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀλλὰ πρέπει καὶ ὑπὸ τῆς Βουλῆς νὰ ψηφισθῇ ταχέως, διότι ἐδώκαμεν τὴν ὑπόσχεσιν προεκλογικῶς νὰ τὸ ψηφίσωμεν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πταίω ἐγὼ ἕως τώρα. Θὰ φροντίσω, ὥστε νὰ τακτοποιηθοῦν τὰ πράγματα.

§108Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὀφείλω νὰ εἴπω κἄτι τι ἀκόμη. Ὑπάρχει ἕν ἄλλο νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἡμερ. Διάταξιν «περὶ τῶν ἀναστειλασῶν τὰς πληρωμὰς Τραπεζῶν κλπ.». Δυστυχῶς, σήμερον λήγει τὸ τετράμηνον, τὸ προβλεπόμενον ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, καὶ αὐτό, ἐὰν δὲν ψηφισθῇ τοὐλάχιστον ἀπόψε ἀπὸ τὴν Βουλήν, πίπτει ὁλόκληρον τὸ Διάταγμα. Παρακαλῶ λοιπόν νὰ τὸ προτάξωμεν καὶ νὰ τὸ συζητήσωμεν σήμερον, ἐὰν δέχεται ἡ Βουλή. Τὸ θέμα εἶναι γνωστόν, ἐμελέτησα καὶ τὰς τροπολογίας, μερικὰς τῶν ὁποίων θὰ ἀποδεχθῶ, διότι εἶναι χρησιμώταται καὶ συντελοῦν ἀκριβῶς εἰς τὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον τροποποιοῦμεν τὸ Διάταγμα.

§109Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ προταχθῇ, κ. Πρόεδρε.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 25–7–33 Ν. Δ. περὶ διακανονισμοῦ ἐκκαθαρίσεως τῶν ἀναστειλασῶν τὰς πληρωμὰς αὐτῶν Τραπεζῶν 1) Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, 2) Κεντρικῆς Τραπέζης, 3) Τραπέζης Χολέβα– Μαρκατᾶ ἐν Λαρίσῃ 4) Τραπέζης Μουχτάρη ἐν Τρικκάλοις κλπ.» Ὁ κ. Νικολαΐδης.

§111ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὑμᾶς, Κύριοι Συνάδελφοι, τὸ περίφημον αὐτὸ νομοσχέδιον, ἢ μᾶλλον ὁ περίφημος νόμος, ὁ καλούμενος νόμος τοῦ Κοσμαδοπούλου, τὸν ὁποῖον ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ βελτιώσῃ. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, δυστυχῶς, εἶχε κηρυχθῆ ἀλληλέγγυος μὲ τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου, διότι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ Πρόεδρος τῆς τότε Κυβερνήσεως, ὀλίγας ἡμέρας προτοῦ ἡ Τράπεζα σταματήσῃ τὰς πληρωμάς της, καίτοι σαφῶς ἐγνώριζεν ὅτι ἡ Τράπεζα εὑρίσκεται ἐν πτωχεύσει, κατῆλθεν εἰς Βόλον καὶ ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ ἐξώστου τοῦ Νομικοῦ αὐτῆς Συμβούλου, διεκήρυξε καὶ ἐβροντοφώνησεν εἰς τὸν θεσσαλικὸν λαόν, ὅτι ἡ πίστις τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, εἶναι ἰσαξία πρὸς τὴν πίστιν αὐτοῦ τούτου τοῦ μεγάλου ἱδρύματός μας, τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἡ δήλωσις αὕτη, κ. Βουλευταί, συνετέλεσεν, ὥστε, ὄχι μόνον οἱ καταθέται τῆς Τραπέζης νὰ μὴ ἀποσύρουν τὰς καταθέσεις των, ἀλλὰ συνέβη καὶ κἄτι τι ἄλλο, τὸ χείριστον. Τὰς καταθέσεις, τὰς ὁποίας εἶχον εἰς τὰς ἄλλας Τραπέζας, τὰς ἀπέσυραν οἱ δυστυχεῖς κάτοικοι, καὶ τὰς ἐτοποθέτησαν εἰς τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου, ὡς ἔχουσαν πίστιν ἰσαξίαν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Δέκα πέντε δὲ ἡμέρας μετὰ τὰ γεγονότα ταῦτα, καὶ δέκα πέντε ἡμέρας πρὸ τῆς στάσεως τῶν πληρωμῶν τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων δι’ ἐγγράφου του πρὸς τὴν Ἐθν. Τράπεζαν ἐζήτησε παρ’ αὐτῆς νὰ ρευστοποιήσῃ τὸ ἐν Ἀθήναις ἀκίνητον Κοσμαδοπούλου, καθιστῶν ταύτην ὑπεύθυνον διὰ τὴν τυχὸν πτώχευσιν τῆς Τραπέζης καὶ διὰ τὰς ἐκ ταύτης συνεπείας. Ἡ Τράπεζα ἡ Ἐθνική, κατ’ ἀρχὰς ἠρνήθη, ἀλλὰ κατόπιν ἑτέρου ἐγγράφου, διὰ τοῦ ὁποίου τὴν καθίστα ὑπεύθυνον, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοὐτέστι, ἐὰν δὲν ρευστοποιήσῃ τὸ ἀκίνητον, τὸ ἐν Ἀθήναις, ὑπάρχει κίνδυνος οἱ καταθέται νὰ χάσουν τὰ χρήματά των, ἀλλὰ καὶ νὰ παρασυρθοῦν καὶ ἄλλαι Τράπεζαι, λόγῳ τῆς πτωχεύσεως τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Ἐθν. Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, ἠναγκάσθη νὰ ρευστοποιήσῃ τὸ ἀκίνητον ἀντὶ 27 ἑκατομμυρίων, δεκαπέντε ὅλα ἡμέρας πρὸ τῆς στάσεως τῶν πληρωμῶν τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου. Τὸ ποσὸν τοῦτο, δὲν διετέθη διὰ τοὺς καταθέτας, ὡς ἐζήτησε διὰ τοῦ ἐγγράφου της ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἀλλὰ διενεμήθη προνομιακῶς εἰς ὡρισμένας ἄλλας Τραπέζας. Καὶ οὕτω οἱ μικροκαταθέται οὐ μόνον οὐδὲν ἔλαβον ἐκ τῆς ρευστοποιήσεως τοῦ ἀκινήτου τούτου, ἀλλ’ ἔχασαν καὶ τὰ ἐκ τοῦ ἀκινήτου χρήματα καὶ κατεστράφησαν. Ἡ Τράπεζα, ὡς ἦτο ἑπόμενον, ἐσταμάτησε τὰς πληρωμὰς τὴν στιγμὴν μάλιστα, κατὰ τὴν ὁποίαν, συμφώνως μὲ τὰς δηλώσεις τοῦ Προέδρου τῆς τότε Κυβερνήσεως αἱ μετοχαί της ἦσαν ἀρκετὰ πολὺ ὑψωμέναι. Τὶ ἐγένετο τότε; Μετὰ τὴν στάσιν τῶν πληρωμῶν, ἠναγκάσθη ὁ Πρόεδρος τῆς τότε Κυβερνήσεως νὰ ὑποβάλῃ τὸν περίφημον ἐκεῖνον νόμον τοῦ Κοσμαδοπούλου, διὰ τοῦ ὁποίου ὄχι μόνον δὲν ἦλθε νὰ βελτιώσῃ τὸ μέγιστον κακόν, τὸ ὁποῖον διὰ τῶν δηλώσεων τοῦ Βόλου ἔκαμε, ὄχι μόνον δὲν ἦλθε νὰ ἐξαφανίσῃ τὸ τερατούργημα τῆς ρευστοποιήσεως ἀντὶ 27.000.000 τοῦ ἀκινήτου τῆς Τραπέζης, οὐ μόνον δὲν ἦλθε νὰ διορθώσῃ ταῦτα πάντα, ἀλλὰ καὶ ἐπεδείνωσε τὴν κατάστασιν μὲ τὸν νόμον αὐτὸν καὶ ἔδωκε προνομιακῶς τὰς καταθέσεις εἰς τοὺς μεγαλοκαταθέτας, καὶ ἄφησε τοὺς πτωχούς, τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανά, χωρὶς νὰ λάβουν πεντάρα, καὶ νὰ χάσουν τὸ ὑστέρημά των. Ὁ νόμος ἐκεῖνος, Κύριοι Βουλευταί, ἐψηφίσθη, ὡς θὰ ἐνθυμεῖσθε, κατὰ τὴν γενομένην ἐπανασυζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, τῆς πτέρυγος ἐκείνης παρούσης καὶ διαμαρτυρομένης δι’ αὐτὸν τοῦτον τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον αὐτὴ ἐψήφισε. Καὶ ὅτε συνεζητεῖτο ἡ ἐξουσιοδότησις ἀκόμη καὶ αὐτὴ αὕτη ἡ Γερουσία, ἡ ὁποία εἶχε ψηφίσει τὸν νόμον, ἐξηγείρετο κατ’ αὐτοῦ τοῦ νόμου, ἐξηγείρετο ὁλόκληρος καὶ ἐζήτει τὴν ἐντελῆ κατάργησίν του καὶ ἐξαφάνισιν. Ἀλλ’ ὁ νόμος ἐκεῖνος ἐψηφίσθη μίαν ἑσπέραν, καθ’ ἥν εἰς τὸν ἐξώστην ἐκεῖ ἐκάθητο ἡ σύζυγος τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Ἑλλάδος, συνοδευομένη ὑπὸ τῆς συζύγου τοῦ πτωχεύσαντος Κοσμαδοπούλου, ἵνα ἐκεῖθεν ἐπιβάλῃ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ τερατουργήματος αὐτοῦ, ὅστις νόμος Κοσμαδοπούλου καλεῖται. Εὐτυχῶς, Κύριοι, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ἦλθεν ἡ Κυβέρνησίς μας νὰ διορθώσῃ, ὅσον τὸ δυνατόν, τὰ κακῶς ἔχοντα, ἦλθε ν’ ἀπαλείψῃ τὰς καθαρῶς προσωπικὰς διατάξεις, ὥστε νὰ μὴ λάβωσι προνομιακῶς οἱ μεγαλοκαταθέται τὰ χρήματά των, καὶ περιώρισε καὶ τὰς κολοσσιαίας δαπάνας, διὰ νὰ δυνηθοῦν ὁπωσδήποτε νὰ πάρουν ἕν μικρὸν ψιχίον καὶ οἱ μικροκαταθέται. Ὡς πρὸς τὰς γενικὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι. Ἡ μεταξὺ ἡμῶν, τῶν ἐκ Θεσσαλίας Συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐκπροσωποῦμεν τοὺς μικροκαταθέτας, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διαφορά, συνίσταται εἰς τὸν χρόνον τῆς παύσεως τῶν πληρωμῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ, ὁ μὲν κ. Ὑπουργὸς ἐμμένει ἵνα ἡμέρα τῆς στάσεως τῶν πληρωμῶν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐτέθη ὑπ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ νόμου Κοσμαδοπούλου, ἡμεῖς δὲ ὑποστηρίζομεν νὰ ὁρισθῇ αὐτὴ ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου ἢ δι’ αὐτοῦ τούτου τοῦ νομ)δίου ὀλίγον πρὸ τῆς ὁρισθείσης τοιαύτης οὕτως ὥστε νὰ θεωρηθῇ ὡς ὕποπτος καὶ ἡ ἐποχὴ ἐκείνη, καθ’ ἥν ἡ Τράπεζα ἐρευστοποίησε τὸ ἀκίνητον τοῦ Κοσμαδοπούλου. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν ἠδύνατο νὰ κάμῃ ἄλλως παρὰ νὰ ρευστοποιήσῃ τὸ ἀκίνητον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐπιέσθη πρὸς τοῦτο, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης ἀληθές, ὅτι καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἀρνουμένη νὰ συνάψῃ ἐνυπόθηκον δάνειον πρὸς τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου, ἀποδεικνύεται ὅτι ἦτο ἐν γνώσει τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο αὕτη, καὶ ὤφειλε νὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ εἴπῃ, ἀδυνατῶ, διότι ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου δὲν δύναται πλέον νὰ σταθῇ. Ἀλλ’ ἡ δικαιολογία τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς προτείνει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ παροῦσα, δὲν δύναται νὰ ἀλλάξῃ τὸν χρόνον τῆς στάσεως τῶν πληρωμῶν, στηρίζεται εἰς τὸ γεγονὸς, ὅτι, ἐὰν τροποποιηθῇ ἡ ἡμέρα αὐτή, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν θὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν παροχὴν δανείων πρὸς πληρωμὴν τῶν μικροκαταθετῶν καὶ ἐξακολούθησιν τῆς ἐκκαθαρίσεως πρὸς πραγματικὴν ζημίαν αὐτῶν.

§112ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, μίαν πληροφορίαν. Ὑπάρχει ἀπόφασις δικαστηρίου;

§113ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὄχι. Ἡμεῖς ζητοῦμεν, ἵνα τὸ δικαστήριον δύναται νὰ ὁρίζῃ χρόνον παύσεως τῶν πληρωμῶν, ὅποιον νομίζει αὐτό, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ προσβάλωμεν αὐτὴν ταύτην τὴν ἀγορὰν τοῦ ἀκινήτου παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἐνισχυθοῦν οἱ μικροκαταθέται. Ἐπιμένομεν, κ. Βουλευταί, εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, διότι διὰ τῆς ὑπόπτου ταύτης πράξεως ὠφελήθησαν μερικαὶ Τράπεζαι καὶ ἄλλα πρόσωπα συνδεόμενα μετὰ τῆς Τραπέζης ἐπὶ προφανεῖ βλάβῃ τῶν μικροκαταθετῶν. Ἐὰν τώρα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμείνει, τὴν εὐθύνην τὴν ἔχει αὐτὸς καὶ ὄχι ἡμεῖς, οἵτινες διαμαρτυρόμεθα ἐντόνως καὶ καταφερόμεθα κατὰ τοῦ ἀπαισίου νόμου, ἀναμολογοῦντες μόνον τὴν προσπάθειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅπως τὸ κακὸν τὸ καταστήσῃ μικρότερον, ἐνῷ ἂν ἐδέχετο καὶ τὴν τροποποίησιν τοῦ χρόνου τῆς στάσεως τῶν πληρωμῶν, θὰ τὸν ἐχειροκροτοῦμεν. (Χειροκροτήματα).

§114Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 15, ὅπως ἐπροτάθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, αὕτη ἀφορᾷ τὴν λύσιν διὰ συμβιβασμοῦ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω μὲ ὅλην τὴν συμπάθειαν, τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι πρὸς τοὺς συμπολίτας μου, ὅτι ἡ ὁμὰς τῶν καταθετῶν καὶ προφορικῶς, καὶ δι’ ὑπομνημάτων ζητεῖ νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὐτή, ὡς μὴ συμφέρουσα εἰς τὰ συμφέροντα τῶν μετόχων. Νομίζουν ὅτι ἀδικοῦνται....

§115Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἰδοὺ περὶ τίνος πρόκειται. Σεῖς θεωρεῖτε ἄδικον τὰ 3) 4. Ἐγὼ θὰ ἐδεχόμην, διὰ νὰ κατοχυρωθοῦν πλήρως τὰ δίκαιά των, νὰ θέσωμεν τὰ 9) 10. Καὶ μάλιστα ἐσκέφθην νὰ τοὺς κατοχυρώσω ἔτι περισσότερον καὶ νὰ θέσωμεν, ἀντὶ τῶν 9) 10 καὶ τῶν γενικῶν πιστώσεων τὰς μικρὰς τοῦ εἰσηγητοῦ δικαστοῦ.

§116ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, δύο λέξεις. Κύριε Ὑπουργέ, μὲ τὴν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν δέχεσθε, μὲ τὸ 9) 10, εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ τὸ ἀντίθετον τοῦ ἐπιδιωκομένου. Ἡ μόνη Τράπεζα, ἡ ὁποία ἔχει ἀκίνητον περιουσίαν, εἶναι ἡ Τράπεζα Χολέβα, ἡ ὁποία ὄχι μόνον ὁλόκληρον τὴν ἀτομικήν της περιουσίαν προσέφερεν ὑπὲρ τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν καταθετῶν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν παῦσιν τῶν πληρωμῶν. Ἡ μήτηρ αὐτῶν προσέφερεν εἰς τὸ ἐνεργητικόν των καὶ τὸ μόνον σπίτι, τὸ ὁποῖον εἶχε. Προτείνω νὰ μὴ θέσωμεν τὰ 9) 10, διότι θὰ καταστήσωμεν ἀδύνατον τὸν συμβιβασμόν, καθόσον οἱ καταθέται, οἱ ἔχοντες ὑπόλοιπον λαμβάνειν 3 ἢ 4 ἢ 5 χιλιάδας δραχμῶν, εἶναι πιθανὸν νὰ ἀντιδράσουν πρὸς βλάβην ὅλων τῶν ἄλλων καταθετῶν. Ἐπειδὴ φοβοῦμαι ὅτι οὔτε καὶ μὲ τὰ 3) 4 δὲν θὰ ἐπιτευχθῇ συμβιβασμός, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ δεχθῶ τὴν τροποποίησιν τῶν 9) 10, διότι διὰ τοῦ συμβιβασμοῦ ὑπάρχει ἐλπὶς οἱ καταθέται τῆς Λαρίσης νὰ λάβουν 50% ἢ καὶ 60%, ἀφοῦ οἱ πιστωταὶ τῆς Θεσσαλονίκης δέχονται μὲ 20% μόνον πρὸς ὄφελος τῶν Λαρισινῶν καταθετῶν. Ἐάν, κ. Ὑπουργέ, ἀποκρούσωμεν τὸν συμβιβασμὸν καὶ ἐξακολουθήσωμεν τὴν ἐκκαθάρισιν, θὰ ζημιωθοῦν οἱ καταθέται. Καὶ νὰ ρευστοποιήσωμεν ἀκόμη τὰ ἀκίνητα καὶ τὰ μηχανήματα δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ δώσωμεν οὔτε εἴκοσιν ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν εἰς τοὺς καταθέτας. Ἔχω τὴν ἀπόλυτον πεποίθησιν, ὅτι, ἐὰν δὲν γίνῃ ὁ συμβιβασμός, οἱ καταθέται δὲν θὰ λάβωσιν αὐτὸ τὸ ποσόν, ἐνῷ διὰ τοῦ συμβιβασμοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ λάβωσι τοὐλάχιστον 50%.

§117Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νὰ φθάσωμεν εἰς ἕνα μέσον ὅρον. Νὰ τὸ κάμωμεν ὀκτὼ δέκατα. Θέτομεν τὰ 8) 10 ἐπὶ τοῦ ποσοῦ καὶ βάζομεν καὶ τὸν δικαστήν, ὥστε νὰ εἶναι πλήρης ἡ ἐγγύησις, ἐκτὸς τοῦ ἐπιτρόπου.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον. (ἀναγινώσκει).

§120ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1ον)

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2ον.

§122ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2ον)

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3ον.

§124Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, εἰς τὸ ἄρθρον 3ον, εἰς τὸ τέλος, ἀντὶ τῆς φράσεως «ἐν περιπτώσει περιορισμοῦ εἰς δύο», νὰ τεθῇ «διατηρουμένου ὁπωσδήποτε τοῦ ἀντιπροσώπου τῶν καταθετῶν».

§125Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα. Σύμφωνοι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3ον)

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4ον.

§127ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 5, 6,7, 8,9, 19, 11 12 13 καὶ 14 ὡς ἔχουσι)

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15ον. (Ἀναγινώσκει).

§129Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐδῶ προσετέθη, ἀντὶ τῶν 3) 4 τὰ 8) 10 καὶ ἀντὶ «τῇ ἐγκρίσει τοῦ Ἐπιτρόπου» ἐτέθη «τῇ ἐγκρίσει τοῦ εἰσηγητοῦ δικαστοῦ».

§130Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπρότεινε καὶ τὴν ἑξῆς τροπολογίαν....

§131Δ. ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Σεῖς εἰς τὴν αʹ ἀνάγνωσιν εἴχετε διαφωνήσῃ καὶ τώρα μετενοήσατε. Τότε ἐδώκατε καὶ παράσημον εἰς τοὺς Κοσμαδοπουλαίους.

§132Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Παρακάτω εἶναι ἡ διαφωνία μας.

§133Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας προέτεινε τὴν ἑξῆς προσθήκην. Τὴν ἐνέργειαν χρηματιστηριακῶν κλπ.» (ἀναγινώσκει).

§134Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν τὴν θέλει ὁ κ. Πρόεδρος. Θέλετε νὰ σᾶς δώσω ἀμέσως ἐξήγησιν; Κύριοι, ὅπως εἶπα καὶ τὴν ἄλλην φοράν, ἡ τροπολογία σας περιέχει δύο πράγματα, ἐντελῶς ἀνεξάρτητα. Τὸ μὲν πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας εἶναι ἀπολύτως ὀρθόν. Ζητεῖτε ἂν διετέθη ἢ μετεβιβάσθη κακῶς μέρος τιμήματος τῆς περιουσίας τοῦ Κοσμαδοπούλου, νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναζητηθῇ τοῦτο, τὸ κακῶς μεταβιβασθέν. Ἐπ’ αὐτοῦ εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι, Τὸ δὲ ἄλλο δὲν ἀφορᾷ παρὰ ἓν καὶ μόνον πρᾶγμα· ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, δηλαδή, τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔδωκεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ταῦτα νὰ διεκδικήσωμεν. Σᾶς εἶπα, ὅτι, καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐδεχόμην νὰ διεκδικηθοῦν, οὐδεμίαν ἔχω ἀμφιβολίαν, ὅτι τὸ δικαστήριον θὰ δώσῃ πλῆρες δίκαιον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἀλλ’ εἶναι λογικόν, καὶ νὰ συζητήσωμεν κἂν τοιοῦτον πρᾶγμα, δηλ. νὰ προθυμοποιῆται ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ δίδῃ χρήματα, οὐχὶ δι’ ἄλλον λόγον, παρὰ διὰ νὰ διευκολύνῃ τοὺς μικροὺς καταθέτας, καὶ νὰ ἐρχώμεθα ἔπειτα ἡμεῖς νὰ ἀμφισβητήσωμεν, νὰ διεκδικήσωμεν αὐτὰ τὰ χρήματα; Τὸ ὅτι ἡ καλὴ πίστις τῆς Τραπέζης ὑπῆρξεν ἀπόλυτος, τὸ ἀνεπτύξαμεν καὶ τὴν ἄλλην φοράν. Σεῖς λέγετε, καὶ πολὺ ὀρθῶς παρετηρήσατε: μάλιστα τὰ ἔδωκε τὰ χρήματα καλῇ τῇ πίστει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἀλλ’ ἔγινε κακὴ χρῆσις αὐτῶν τῶν χρημάτων, κακὴ χρῆσις, ὄχι ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἀλλ’ ἀπὸ τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου. Ἀλλὰ σεῖς δὲν ἔρχεσθε νὰ προσπαθήσητε νὰ ἀνεύρητε τοὺς ἐνόχους, οἵτινες ἔκαμαν κακὴν χρῆσιν τῶν χρημάτων αὐτῶν καὶ νὰ τὰ πάρετε πίσω, ἀλλὰ ἔρχεσθε διὰ τῆς τροπολογίας, νὰ προσπαθήσητε νὰ ζητήσητε ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τὸ ποσὸν αὐτό. Προσέξατε. Κατὰ συνέπειαν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ προλάβητε, ἀσφαλῶς δὲν θὰ τὸ ἐπιτύχητε. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ἠθικοῦ μέρους εἶναι καὶ κἄτι τι ἄλλο. Ἐὰν ἡ ἐκκαθάρισις αὐτὴ ἐμπλακῇ εἰς μίαν τοιαύτην δίκην, θὰ ἀνασταλῇ ἡ ἐκκαθάρισις, καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ πάθουν εἶναι οἱ μικροὶ καταθέται. Νομικοὶ εἶσθε πολλοὶ ἐδῶ πέρα καὶ θὰ γνωρίζετε ὅτι μία τοιαύτη δίκη θὰ δικαιολογήσῃ τὴν Τράπεζαν ἀπολύτως, κατὰ τὴν γνώμην μου.

§135ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κατηγοροῦμεν, ὅτι ἐγνώριζεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ὅτι δὲν ἐστέκετο καλὰ ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου.

§136Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ δικαστήριον θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ἂν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔδωκε τὰ χρήματα, τὰ ἔδωκε καλῇ τῇ πίστει, διὰ νὰ ὠφελήσῃ τοὺς καταθέτας τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου ἢ τὰ ἔδωκε διὰ νὰ ὠφελήσῃ τοὺς ἄλλους καὶ τὸν ἑαυτόν της. Ἡ Τράπεζα εἶχε δανείσῃ 10 ἢ 12 ἑκατομ., ἐπὶ τοῦ ἀκινήτου τῆς ὁδοῦ Πεσματζόγλου εἰς τοὺς Κοσμαδοπούλους, συγχρόνως δὲ —προσέξατε εἰς αὐτὴν τὴν λεπτομέρειαν— ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶχε δανείσῃ εἰς τοὺς Κοσμαδοπούλους ἀκριβῶς 36 ἑκατομμύρια, ἐκείνην δὲ τὴν στιγμὴν τὰ 36 ἑκατομμύρια παρουσίαζον ἄνοιγμα 17.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἀκούεσθε ἀπὸ τοὺς στενογράφους, παρακαλεῖσθε νὰ ἀνέλθητε ἐπὶ τοῦ βήματος.

§138Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ ἐπαναλάβω, λεπτομερῶς, τὴν ἱστορίαν τοῦ ζητήματος. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ὅτε παρεκλήθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Βενιζέλου νὰ ἐνισχύσῃ τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου, εὑρίσκετο εἰς τὴν ἑξῆς κατάστασιν ἀπέναντι τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου. Θέλω νὰ ἐννοηθῇ καθαρὰ τὸ ζήτημα. Ἡ κατάστασις εἶχε δύο λογαριασμούς. Ἕνα λογαριασμὸν ἐπὶ ὑποθήκῃ τῶν δύο ἀκινήτων διὰ 15 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς χρόνον μὴ ὕποπτον, καὶ ἕνα ἄλλον λογαριασμὸν 30 ἑκατομμυρίων ἐπὶ ἐνεχύρῳ τίτλων. Εἶχε δανείσῃ τὴν πρώτην φορὰν 36 ἑκατομμύρια, καὶ τὴν ἄλλην φορὰν 12 ἑκατομμύρια.

§139Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Δέκα ἕξ ἑκατομμύρια ἦσαν τὰ δάνεια ἐπὶ χρεογράφων.

§140Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). 36 ἑκατομμύρια αὐτὴ ἐδάνεισε. Τὸ ἄνοιγμα εἶναι 16. Πλανᾶσθε.

§141Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Ἢ ἐγὼ ἢ σεῖς πλανᾶσθε.

§142Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶχε δύο λογαριασμούς. Ἕνα λογαριασμὸν Χ, ὁ ὁποῖος παρουσιάζει ἄνοιγμα 17 ἑκατομμυρίων, καὶ ἕνα δεύτερον λογαριασμόν, ἐπὶ ὑποθήκῃ τῶν ἀκινήτων τῆς ὁδοῦ Πεσματζόγλου, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶχε δανείσῃ 12 ἑκατομμύρια. Ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἐστενοχωρήθη ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου καὶ ἐζήτησε ἐκ τῆς Τραπέζης νέα χρήματα. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἠρνήθη νὰ δώσῃ, ἄλλοι ἔλεγον, διότι ἐγνώριζεν ὅτι ἐκλονίζετο ὁ Κοσμαδόπουλος, ἄλλοι δὲ, διότι ἡ Τράπεζα, ἡ ὁποία εἶχε δανείσῃ τόσα, δὲν ἠδύνατο νὰ ἀκινητοποιήσῃ καὶ ἄλλο ποσόν. Τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἐπεμβαίνει ἡ Κυβέρνησις, ἐν τῷ συμφέροντι τῶν καταθετῶν, καὶ λέγει: «Διατὶ δὲν δανείζεις 10 ἑκατομμύρια, κ. Τράπεζα, ἔστω καὶ ἂν τὰ ἀκινητοποιήσῃς, ἀφοῦ ἔχεις πλήρη ἀσφάλειαν; Διὰ τῶν δέκα δὲ ἑκατομμυρίων ἱκανοποιοῦνται οἱ καταθέται, τὸ μέρος τουτέστι τῶν καταθετῶν, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τὴν ἐπιστροφὴν τῶν καταθέσεων. Ἡ ἀποστολή σου, κ. Τράπεζα, εἶναι αὐτή». Καὶ ἐδέχθη ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ἔδωκε τὰ δέκα ἑκατομμύρια. Δύο ζητήματα προκύπτουν τώρα: Κατηγορήθη ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ὅτι τὸ ἀκίνητον, τὸ ὁποῖον ἐπῆρε δὲν ἄξιζε 25 ἑκατομμύρια, ἄξιζε 27, 30, 40 ἑκατομμύρια. Αὐτὴ ἡ κατηγορία καταπίπτει διὰ δύο λόγους· Διότι, ὅταν ἡ ἐκκαθάρισις εὕρῃ ἀγοραστὴν πλέον τῶν 26 ἑκατομμυρίων, αὐτὴ δέχεται νὰ δώσῃ τὸ ἀκίνητον καὶ νὰ ζημιωθῇ καὶ ἕν ἑκατομμύριον. Κατὰ συνέπειαν, ἡ κατηγορία ὅτι τὸ ἐπῆρε εὐθηνὰ καὶ τὸ ἐπῆρε εἰς μικροτέραν τιμὴν καὶ προσεπάθησε νὰ τὸ καρπωθῇ νομίζω, κ. Βουλευταί, ὅτι καταπίπτει τελείως. Ἐπαναλαμβάνω, κ. Καλκάνη, δὲν μὲ ἐπροσέξατε, ὄχι μόνον τώρα, ὄχι μόνον εἰς τὸ παρελθόν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ μέλλον δέχεται νὰ ἔλθῃ ἀγοραστὴς νὰ τοῦ προσφέρῃ τὸ ἀκίνητον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§143Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐφόσον τὸ ἔχει ἡ Τράπεζα, πῶς θὰ τὸ πωλήσῃ ἡ ἐκκαθάρισις;

§144Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τί σᾶς μέλλει, ἀφοῦ δέχεται; Ἔχομεν ρητὴν δήλωσιν, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς τότε Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, καὶ τὴν δήλωσιν αὐτὴν τὴν ἐπαναλαμβάνομεν καὶ σήμερον. Ἡ Τράπεζα δέχεται νὰ πωληθῇ τὸ ἀκίνητον καὶ νὰ χάσῃ καὶ αὐτὴ ἕν ἑκατομμύριον, καὶ νὰ τὸ πωλήσῃ ἡ ἐκκαθάρισις ὁποτεδήποτε θελήσῃ καὶ εἰς οἱανδήποτε τιμὴν θελήσῃ. Μένει ἡ ἄλλη κατηγορία, τὴν ὁποίαν ἤκουσα, ὅτι τὰ χρήματα, ναί, τὰ ἔδωκεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἀλλ’ οἱ Κοσμιαδόπουλοι τὰ ἐπῆραν καὶ τὰ διέθεσαν κακῶς. Ναί, ἢ ὄχι;

§145ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δηλαδὴ τὰ ἐκράτησαν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ νὰ ἐξοφλήσῃ τὸν ἑαυτόν της.

§146ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διετέλει ἐν γνώσει τῆς καταστάσεως...

§147Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πάρετε καὶ τὰς δύο ἐκδοχάς. Θέλετε νὰ προτιμήσητε τὴν ἰδικήν σας, ὅτι διετέλει ἐν γνώσει τῆς στενοχωρίας τῆς Τραπέζης Κοσμιαδοπούλου καὶ ἔδωκε τὰ δέκα ἑκατομμύρια; Σύμφωνοι. Διατί τὰ ἔδωκε; Ποῖον συμφέρον εἶχε; Τὸ μὲν ἀκίνητον τὸ εἶχεν εἰς πρώτην ὑποθήκην...

§148Ι. ΛΙΤΣΟΣ. Πιεσθεῖσα. Διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ ἄνοιγμα.

§149Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὄχι. Δὲν ἦτο διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ ἄνοιγμα, ἀλλὰ διὰ δύο λόγους ἔπρεπε νὰ δώσῃ τὰ 10 ἑκατομμύρια: ἢ ἀπὸ καλὴν πίστιν, ὡς θέλουσα νὰ βοηθήσῃ τοὺς καταθέτας, ἢ διὰ νὰ πάρῃ τὸ ἀκίνητον εἰς εὐθηνὴν τιμήν. Αὐτὸ τὸ δεύτερον πίπτει, διότι ἡ Τράπεζα τὸ προσφέρει σήμερον χάνουσα καὶ ἕν ἑκατομμύριον.

§150Ι. ΛΙΤΣΟΣ. Ἡ Τράπεζα ἐκ τῶν δοθέντων εἰς τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου ἐκράτησεν...

§151Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα, ἔρχομαι εἰς αὐτό. Τώρα εἶναι ἡ ἄλλη κατηγορία, ὅτι ἡ ἐκκαθάρισις τῆς Τραπέζης, ὅτι ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου, οἱ ἀδελφοὶ Κοσμαδόπουλοι, ἐν συνεννοήσει μετὰ τρίτων, ἐπῆραν αὐτὰ τὰ δέκα ἑκατομμύρια καὶ ἀντὶ νὰ τὰ μεταχειρισθοῦν διὰ νὰ ἐξοφλήσουν μικροὺς καταθέτας, τὰ ἐπῆραν διὰ νὰ ἐξοφλήσουν ἀνθρώπους μετὰ τῶν ὁποίων εἶχε συνεννοηθῆ ἡ Τράπεζα. Ἀπ’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, θὰ σᾶς προστατεύσῃ τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας, τὸ ὁποῖον δέχομαι, διότι ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι, ὄχι μόνον αὐτὰ τὰ δέκα ἑκατομμύρια, ἀλλὰ δι’ οἱονδήποτε ἄλλο ποσόν, ὅπερ ἤθελε ὑποτεθῇ ὅτι διέθεσαν οἱ Κοσμαδόπουλοι ἐκ τῆς περιουσίας τῆς Τραπέζης, δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι κακῶς διετέθη καὶ τὸ ἀναζητοῦμεν. Μὲ αὐτὸ θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι διὰ τοῦ ἄλλου μέρους τῆς τροπολογίας, θὰ συμβοῦν δύο πράγματα, ἂν τὸ κάμῃ δεκτὸν ἡ Κυβέρνησις. Πρῶτον, ὅτι θὰ ἀπεδεικνύετο τὸ Κράτος κακόπιστον ἀπολύτως καὶ ὅτι προσπαθεῖ, χωρὶς κἂν νὰ τὸ ἐπιτύχῃ, νὰ ζητήσῃ νὰ λάβῃ χρήματα, τὰ ὁποῖα ὅλοι ἐπείσθημεν ὅτι ἐδόθησαν δι’ ἕνα σκοπόν. Δὲν εἴμεθα ὅλοι πεπεισμένοι ἂν ἐχρησιμοποιήθησαν διὰ τὸν σκοπὸν τοῦτον. Δι’ αὐτὸ τὸ δεύτερον μέρος τῆς τροπολογίας δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς πάντα ἔχοντα ἔννομον συμφέρον νὰ τὸ ἀναζητήσῃ. Προτρέπω διὰ τοῦτο ὑμᾶς, κ. Βουλευταί, νὰ δεχθῆτε νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας, τὸ ὁποῖον ἐξασφαλίζει πλήρως τοὺς καταθέτας τῇ Τραπέζης.

§152Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Δὲν δίδεται τίποτε τὸ θετικόν.

§153Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διότι, ἐπαναλαμβάνω, καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν δὲν τὸ δεχθῶμεν ἡμεῖς, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ τὸ δεχθῇ παρὰ τὴν θέλησίν μας, δὲν θὰ ἐκερδίζομεν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἀργοπορήσωμεν τὴν ἐκκαθάρισιν ἐπὶ δύο ἔτη πρὸς ζημίαν τῶν καταθετῶν. Τοὐναντίον δὲ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐὰν ἐπισπευθῇ ἡ ἐκκαθάρισις, ἀπαλειφομένων τῶν προσωπικῶν διατάξεων, οἱ μικροὶ καταθέται θὰ ἱκανοποιηθοῦν κατὰ τὸν καλλίτερον δυνατὸν τρόπον. Δὲν ἐγκρίνω καθόλου τὸ ληφθὲν μέτρον τῆς ἀνωμάλου πτωχεύσεως τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, ἀλλὰ εὑρισκόμεθα πρὸ γεγονότων, δὲν πρέπει δὲ νὰ λησμονήσωμεν ὅτι ἐπέρασαν δύο ὁλόκληρα χρόνια ἀπὸ τότε. Λοιπὸν ἡ κατάστασις ὅσον μένει ἐκκρεμὴς χειροτερεύει. Πρέπει νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον.

§154ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δέν εἶχον σκοπὸν, οὔτε Ὑμᾶς, οὔτε τὴν Κυβέρνησιν νὰ θίξω μὲ ὅσα εἶπον.

§155Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν θεωρῶ ἐμαυτὸν θιγόμενον.

§156Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὑπάρχει καὶ μία ὑπόνοια, ἔστω καὶ ἀπωτάτη, μεθ’ ὅσα λέγομεν, ὅτι ἠθέλομεν νὰ θίξωμεν Ὑμᾶς; Οὐδὲ πόρρωθεν ἐγένετο τοιαύτη σκέψις καὶ κάμνομεν ἐπισήμως τὴν δήλωσιν ταύτην.

§157Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἀκριβῶς ἐξήρθη ἡ δρᾶσις ὑμῶν, ἡ ὁποία ἔχει ἐξαλείψει τὰς προσωπικὰς διατάξεις, καὶ θὰ μείνῃ ἓν ποσὸν διὰ τοὺς καταθέτας. Ἐμμένομεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς Τραπέζης τῆς Ἐθνικῆς, ὅτι ἦτο ἐν γνώσει τῆς καταστάσεως καὶ ὤφειλε, διὰ τὴν ἠθικὴν πλευράν, ἂν ὄχι διὰ τὴν νομικὴν, νὰ μὴ στέρξῃ νὰ ρευστοποιήσῃ τὰ ἀκίνητα, γνωρίζουσα τὴν κατάστασιν, διότι, ἐὰν δὲν ἐρευστοποιεῖτο τὸ ἀκίνητον, δὲν θὰ ἔπαιρναν προνομιακῶς ἄλλοι τὰ λεπτά. Αὐτὸ εἶνε τὸ παράπονον τὸ ὁποῖον δι’ ἡμῶν ἐκφράζουν οἱ καταθέται. Βεβαίως ἀναγνωρίζομεν τὴν ἀνάγκην καὶ τὴν πίεσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα σήμερον νὰ δεχθῶμεν αὐτά. Ἀφοῦ δὲν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ εὕρωμεν τ’ ἄλλα χρήματα, καὶ νὰ πάρουν οἱ καταθέται τὰ ὀλίγιστα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ πάρουν. Ἀλλ’ ἡμεῖς ἔχομεν ἐξάρει τὴν προθυμίαν καὶ τὴν δρᾶσιν καὶ τὴν ἐνεργητικότητα καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος προσεπάθησε αὐτὸ τὸ ἐξάμβλωμα, τὸ ὀνομαζόμενον νόμος Κοσμαδοπούλου, νὰ τὸ κάμῃ ἐπὶ τέλους νόμον εὐπαρουσίαστον.

§158Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς. Ὅταν ἔρχεται μία Κυβέρνησις καὶ σᾶς λέγει, δὲν δίδεις τὰ δέκα ἑκατομμύρια γιὰ νὰ πέσῃ ἡ Τράπεζα καὶ χάσουν οἱ καταθέται, τὶ θὰ ἐκάμνετε; Ἄλλο ζήτημα, ὅτι ἔγινε κακὴ χρῆσις τῶν χρημάτων αὐτῶν.

§159Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Εἶχεν ὑποχρέωσιν ἡ Τράπεζα, ἡ ὁποία ἔδωκε τὰ 10 ἑκατομμύρια, νὰ παρακολουθήσῃ τὴν διάθεσιν αὐτῶν.

§160Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ ὑποχρέωσις τῆς Τραπέζης ἦτο, ἅμα εἶπεν ὅτι θὰ τὰ δώσῃ, νὰ τὰ καταθέσῃ διὰ λογαριασμὸν τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου.

§161Δ. ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Ἐδέχθητε, κ. Ὑπουργέ, τὴν τροπολογίαν ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας;

§162Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας.

§163Δ. ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Ὥστε θεωρεῖτε ἠθικὸν καὶ δίκαιον νὰ ἀφαιρέσητε ἀπὸ ἕνα ἰδιώτην τὴν περιουσίαν του, ὁ ὁποῖος εἶχε μίαν σύμβασιν μὲ τὴν Τράπεζαν, ἐνῷ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς τὰ ἀφήνετε;

§164Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγὼ δέχομαι τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας, ἐὰν κακῶς διετέθησαν τὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα τῆς Τραπέζης....

§165Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Γνωρίζετε κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἐντολῇ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐπὶ Βενιζέλου, παρέμεινεν ἀνοικτὸν μέχρι τοῦ μεσονυκτίου τὸ Ὑποθηκοφυλακεῖον διὰ νὰ γίνῃ ἐγγραφὴ ἐπὶ τοῦ ἀκινήτου προσημειώσεως τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, οὕτως ὥστε νὰ μὴ δυνηθῇ ὁ δικαιοῦχος νὰ ἐγγράψῃ ὑποθήκην προηγουμένως;

§166Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι μία ποινικὴ πρᾶξις.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δεσύλας.

§168Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, θεωρῶ ὑποχρέωσιν νὰ δικαιολογήσω τὴν ὑπογραφήν μου ὑπὸ τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Ἡ τροπολογία δὲν προέρχεται ἀπὸ τοὺς ὑπογράψαντας βουλευτάς, ἀλλὰ εἶναι ἀπόρροια μιᾶς ἐμπεριστατωμένης μελέτης ὡρισμένων νομομαθῶν μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ κ. Τσουκαλᾶς, καὶ ὁ κ. Καλκάνης. Κατὰ τὰς ἐργασίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ἠγέρθη αὐτὸ τὸ ζήτημα καὶ ἐλέχθη, κατ’ ἐμὲ πολὺ σωστά, ὅτι δὲν δύναται ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις νὰ κατοχυρώσῃ τὰ αἴσχη καὶ τὰς παρανομίας, τοῦ παρελθόντος. Ἔχομεν τὸν εἰδικὸν νόμον τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, ὁ ὁποῖος κατήργησε τὸ πτωχευτικὸν δίκαιον, ὅπως κατήργησε καὶ πᾶν σχετικὸν ἄρθρον περὶ προθεσμιῶν τοῦ Ἐμπορικοῦ νόμου. Ὅταν ἠγέρθη τὸ ζήτημα αὐτὸ ἡ ἐπιτροπὴ ἐξουσιοδοτήσεως ἀπηρτίζετο ἀπὸ πεντήκοντα καὶ ἕν μέλη, τὰ ὁποῖα ἀνῆκον καὶ εἰς τὰς δύο παρατάξεις. Πρῶτος ὁ Γερουσιαστὴς Παπαδημητρίου ἠγέρθη καὶ εἶπεν: Ἐφόσον, Κύριοι, ἐγείρεται τὸ ζήτημα αὐτὸ, ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἐψηφίσαμεν τὸν νόμον μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν τοὺς μικροὺς καταθέτας, ἡμεῖς πρῶτοι ἐρχόμεθα καὶ ζητοῦμεν τὴν ἀκύρωσιν τοῦ σκανδαλώδους νόμου. Συνεπῶς νομίζω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται πλέον εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν νὰ κατοχυρώσῃ ἕν κακὸν, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὴ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις κατέκρινε κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἐπειδὴ ἡ Τράπεζα κακῶς ποιοῦσα ὑπέκυψεν εἰς τὰς ἐπιταγὰς τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐρχώμεθα ἡμεῖς, ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ νὰ ψηφίσωμεν εἰδικὴν προστασίαν καὶ νὰ δημιουργῶμεν εἰδικὸν πτωχευτικὸν δίκαιον, καὶ νὰ καταργῶμεν τὸν τόσον χρήσιμον, ἀλλ’ ὕποπτον χρόνον τῆς πτωχεύσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ δικαιολογήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Νομίζω, ὅτι δὲν ἐξυπηρετεῖ αὐτὴν, ὅταν θέλει νὰ δικαιολογήσωμεν τὰς πράξεις τῆς Τραπέζης, ὡς ἀποτέλεσμα τῆς πιέσεως τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ὤφειλε καὶ μέχρι τοῦδε ἔπραξε τοῦτο, νὰ ἐκτελῇ τὸν προορισμόν της μόνον. Προορισμός της δὲ εἶναι, νὰ δανείζῃ ἐκεῖ ποῦ ἔχει καθῆκον νὰ σταματήσῃ τὸ κακόν, διότι ἀναμφισβητήτως ἐν γνώσει της ἦτο ἡ κατάστασις τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου. Καὶ θεωρῶ τὸ δάνειον, ἐπὶ τῶν χρεογράφων παράτυπον, ὡς γενόμενον κατὰ τὸν ὕποπτον χρόνον. Ἂν σήμερον τὸ δάνειον ἀποφέρει ζημίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προληφθῇ ὅτι τὸ ἐθνικὸν νόμισμα, θὰ ὑφίστατο αὐτὴν τὴν πτώχευσιν. Ἐπίσης καὶ τὸ συμβόλαιον ἐπὶ ἐξωνήσει εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητον, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐρχώμεθα νὰ λέγωμεν ὅτι αἱ ὑποθῆκαι, αἱ ὑπὲρ τῆς αὐτῆς μεγάλης Τραπέζης, ἀπολαμβάνουν προτεραιότητος, πρὸ πάσης ἄλλης ὑποθήκης ἐγγεγραμμένης. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἐξακολουθῶ νὰ ὑποστηρίζω ὅτι, ἔστω καὶ ἂν τὰ ἀποτελέσματα δὲν πρόκειται νὰ εἶναι ἄμεσα, καὶ τὰ προσδοκώμενα ἀγαθὰ δὲν εἶναι τόσον μεγάλα, ὑποστηρίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ μὴ ψηφίσωμεν μίαν διάταξιν, τὴν ὁποίαν καὶ αὐτὴ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις κατεδίκασε.

§169Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριοι, ἐγείρεται καὶ ἓν ἄλλο ζήτημα.

§170Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως ἐπαναλάβῃ τὴν δήλωσιν τῆς ἐνισχύσεως ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς ἐκκαθαρίσεως.

§171Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ τεθῇ μία ἀκροτελεύτιος διάταξις, ἡ ὁποία νὰ λέγῃ «αἱ διατάξεις τοῦ ἀνωτέρω Νομοθετικοῦ Διατάγματος».

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλκάνης.

§173Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐπανειλημμένως, Κύριοι Βουλευταί, ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ διαρρυθμίσεως τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου. Ἀπησχόλησεν οὐ μόνον τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ μακρὰς συνεδριάσεις τὴν ἐξουσιοδοτικὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία τότε κατέληξε καὶ εὗρεν ὡς ἀπολύτως ἐνδεδειγμένον καὶ ἐπιβεβλημένον τὸ νὰ προστεθῇ μία τροπολογία. Ὁμοφώνως δὲ ἀπεδείξατο τοῦτο ἡ ἐπὶ τῆς ἐξουσιοδοτήσεως ἐπιτροπή. Ἡ τροπολογία, συνίστατο κυρίως εἰς τοῦτο, ὅτι «ἡ ἁπλῆ ἐπιτροπὴ ἐκκαθαρίσεως (ἀναγινώσκει:)· Ἐπ’ αὐτῆς λέγει εὑρέθη σύμφωνος ὁλόκληρος ἡ Ἐπιτροπή. Εὑρέθη σύμφωνος καὶ ἡ Βουλή, καὶ αὐτὸς ὑπῆρξεν ὁ λόγος, ἕνεκα τῆς σφοδρᾶς συνεδριάσεως, κατὰ τῆς μὴ προσθήκης εἰς τὸ νομοσχέδιον τῆς διατάξεως ταύτης καὶ ἀπεσύρθη τὸ νομοσχέδιον. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐκλήθησαν ὡρισμένα μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα εἶχον ὁρισθῆ ὡς ὑποεπιτροπὴ καὶ μεταξὺ αὐτῶν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι καὶ ἐγώ, καὶ παρόντος τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀνεπτύχθη ἡ τροπολογία ἐκείνη, καὶ ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργός, εὑρέθη σύμφωνος, νομίζω, εἰς τὴν ἄποψιν ταύτην. Ἐκλήθημεν, διετυπώσαμεν τὰς ἀπόψεις μας ἀπὸ κοινοῦ, ὅλα τὰ μέλη, παρουσίᾳ καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀνεφέρατε ὡρισμένας ἀπόψεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου: Νομίζω ὅτι, μαζὶ μὲ τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας ἀνεφέρατε καὶ μὲ τὰς ἐκδοχὰς τὰς ὁποίας ὑπεστηρίξατε, πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ καὶ νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς καὶ μία ἄλλη ἄποψις ἡ ὁποία εἶναι καὶ ἡ σοβαρωτέρα. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἡ Τράπεζα, ἡ Ἐθνική, εὑρίσκετο ἢ ὄχι ἐν δόλῳ καὶ ἐὰν ἐγνώριζεν ὅτι ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου δὲν ἦτο στερεὰ ἀπὸ ἀπόψεως ἀντοχῆς, καὶ μ’ ὅλον τοῦτο, προέβη εἰς τὴν πώλησιν τοῦ κτήματος ἐκείνου. Δὲν θέλω ἐπίσης νὰ ἐξετάσω ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ εἰκονικῆς ἢ ὄχι μεταβιβάσεως, διότι εἶναι ζητήματα ταῦτα τὰ ὁποῖα θὰ ἐπεθύμουν νὰ τεθῶσιν ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ δικαστηρίου. Καὶ δὲν θὰ ἔλεγον προσέτι τίποτε, διὰ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, ἐὰν δι’ αὐτοῦ δὲν κατηργεῖτο μία βασικὴ ἀρχή, ἥτις κλονίζει ἐκ θεμελίων τὴν δικαιοσύνην, ἡ ἀρχὴ ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δὲν πρέπει τὸ παράπαν νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὰ ἔργα τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας. Ἐναντία ἐκδοχὴ θὰ εἶναι πᾶν ἄλλο ἢ ἐποικοδομητικὴ διὰ τὴν δικαιοσύνην. Κατὰ παρέκβασιν αὐτῆς τῆς ἀρχῆς τίθεται μία διάταξις, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ παράβασιν βασικὴν καὶ ριζικὴν τῆς ἀρχῆς τοῦ δικαίου. Ἀπὸ τὸν ὁρισμὸν τῆς ἡμέρας τῆς παύσεως τῶν πληρωμῶν, ἐξαρτῶνται ὕψιστα συμφέροντα τῶν πιστωτῶν. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἀκριβῶς, τὸν προσδιορισμὸν τοῦ χρόνου παύσεως τῶν πληρωμῶν, τὸν ἔχει ἡ δικαστικὴ ἐξουσία, εἶναι δὲ παρέκβασις ἡ ἀνάθεσις τούτου εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Ὕποπτος δὲ εἶναι ὁ χρόνος ἐκεῖνος κατὰ τὸν ὁποῖον πᾶσα πρᾶξις ἐντὸς αὐτοῦ κηρύσσεται ἄκυρος. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅμως συμβαίνει ἐντελῶς τὸ ἀντίθετον. Ἔρχεται ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία καὶ καταργεῖ τὴν δικαστικὴν, ἀδιαφοροῦσα εἰς τὰ καθιερωμένα, καὶ ὁρίζει χρόνον παύσεως τὴν 1ην Φεβρουαρίου 1932. Δὲν θὰ ἔλεγον τίποτε ἐὰν δὲν συνέπιπτε τὴν ἡμέραν ἐκείνην, τὴν ἰδίαν ἐκείνην νύκτα, νὰ ἔχῃ δοθῇ παρ’ αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐντολὴ νὰ παραμείνῃ τὸ Ὑποθηκοφυλακεῖον ἀνοικτὸν μέχρι τοῦ μεσονυκτίου, διὰ νὰ γίνῃ ἐσπευσμένη ἡ ἐγγραφὴ προσημειώσεως ἐπὶ τοῦ ἀκινήτου.

§174Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Καὶ ἐὰν οἱ ὑπάλληλοι ἐπήγαιναν εἰς τὰς 7½ τὸ πρωΐ, δὲν θὰ ἦτο τὸ ἴδιον ἀποτέλεσμα; Δι’ αὐτὸ μὴ δίδετε τόσην σημασίαν εἰς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§175Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἔχει σημασίαν. Τόσον τραχέως καὶ ἰταμῶς παρέβησαν τὸν νόμον οἱ τότε Ὑπουργοί, διότι ἀκριβῶς εἶχον ὑπ’ ὄψει των ὅτι ἐὰν ὀλίγη ὥρα παρήρχετο δὲν θὰ συνετελεῖτο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ συντελεσθῇ. Ἐφόσον λοιπὸν ἡ παρέκβασις αὐτῶν τῶν γενικῶν τοῦ δικαίου ἀρχῶν ἐγένετο κατὰ χρόνον συμπίπτοντα ἀκριβῶς μὲ μίαν πρᾶξιν ὄχι εἰλικρινῆ, θὰ ἠδύνατό τις νὰ ὀρρωδήσῃ πρὸ τῆς διατάξεως, ἡ ὁποία ὁρίζει τὸν χρόνον τῆς παύσεως τῶν πληρωμῶν. Ἔχω λοιπὸν τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἔχομεν ἐπιτακτικὸν καθῆκον νὰ ἀφήσωμεν μόνοι μας ὡς ἔχει τὸν νόμον, καὶ νὰ μὴ προβῶμεν εἰς καμμίαν κακὴν τοῦ νόμου μεταβολὴν, νὰ ἀφήσωμεν τὸν Ἐμπορικὸν νόμον νὰ ἐνεργήσῃ καθ’ ὃν τρόπον ἐνήργησε διὰ πάντα πολίτην, διὰ πάντα πτωχεύσαντα ἔμπορον, διὰ πᾶσαν πτωχεύσασαν ἑταιρείαν. Δὲν συντρέχει οὐδεὶς λόγος ἐξαιρετικὸς ἐπεμβάσεως. Καὶ ἂν ἀκόμη ἐπρόκειτο ἡ Ἐθν. Τράπεζα νὰ ὑποστῇ μίαν ζημίαν, ἐγὼ θὰ συνεβούλευον, καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀφήσῃ ἀκόμη μέχρι τέλους χάριν τοῦ γοήτρου τῆς δικαιοσύνης, χάριν τοῦ δικαίου, νὰ μὴ ἐπεμβαίνῃ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία εἰς τὰ καθήκοντα τῶν δικαστῶν, χάριν αὐτῆς τῆς ὑψηλοτέρας ἰδέας, θὰ συνεβούλευον καὶ αὐτὴν τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, πρώτη νὰ ἔλθῃ νὰ προτείνῃ νὰ ἀφεθῇ τὸ Κράτος τοῦ νόμου ἐλεύθερον οἷον ἦτο μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν συνετελεῖτο ἡ κατάχρησις ἐκείνη. Διότι μὰ τὴν ἀλήθειαν, ὅσον καὶ ἂν ἤκουσα ὅτι ἦτο ἠσφαλισμένη δι’ ὡρισμένων ποσοστῶν, διότι πάντως θὰ ἔπαιρνέ τι, τὸ ὑπόλοιπον ὅμως τῶν ἑκατομμυρίων δὲν ἦτο οὐδαμόθεν ἐξησφαλισμένον. Ἂν λοιπόν, δι’ ὀλίγα ἑκατομμύρια, πρόκειται νὰ γεννηθῇ εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ, εἰς τὴν ψυχὴν τῶν βουλευτῶν, εἰς τὴν ψυχὴν τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ψυχὴν τῶν ἀναγιγνωσκόντων ἐν τῷ μέλλοντι τὸν νόμον αὐτὸν, ἡ ἰδέα ὅτι κἄτι τι τὸ ἔκρυθμον συνέβη, νομίζω ὅτι, χάριν τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος, ἀξίζει τὸν κόπον νὰ τεθοῦν τὰ πάντα ὑπὸ μίαν γενικὴν κρίσιν τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς. Ταῦτα, κ. Βουλευταί, εἶχον νὰ θέσω ἐνώπιον ὑμῶν, καὶ νομίζω ὅτι σταθμίζοντες τὰ πράγματα, ὅπως ἐμπρέπει εἰς τὴν περιωπήν σας, πρέπει νὰ καταλήξητε εἰς ἓν ἐμπρέπον συμπέρασμα.

§176Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶχον νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λευκάδος Βουλευτής. Ἔχει ἀπόλυτον δίκαιον ὁ κ. Συνάδελφος, ὅταν λέγῃ ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δὲν πρέπει νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὰ ἔργα τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας. Ἔχει ἀπόλυτον δίκαιον ὁ κ. Συνάδελφος, ὅταν ὑπαινίσσεται ὅτι πράγματι εἶναι κακός, κάκιστος ὁ περὶ πτωχεύσεως νόμος. Ὁ τρόπος τῆς ἀνωμάλου πτωχεύσεως, τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα, εἶναι ἔτι χειρότερος, καὶ θὰ ἤθελον νὰ ἤμην εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ δυνηθῶ νὰ λάβω τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ὁ κ. Συνάδελφος μοῦ ὑπέδειξε. Δυστυχῶς σήμερον, δὲν πρόκειται νὰ κάμνωμεν νέον τινὰ νόμον, ἀλλὰ ἀποβλέπομεν νὰ ρυθμίσωμεν μίαν κατάστασιν, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, κακῶς μὲν, ἀλλ’ ὑφισταμένην ἀπὸ δύο ἐτῶν. Κατ’ ἐμὲ ἄλλος τρόπος ρυθμίσεως δὲν ὑπάρχει, καλύτερος, καὶ ἡ ὅλη συζήτησις ἀπέδειξε καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐδέχθη, ὅτι προσεπαθήσαμεν νὰ εὕρωμεν τὰς καλυτέρας δυνατὰς λύσεις. Δι’ αὐτὸ, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὴν Βουλήν, νὰ δεχθῇ νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, καὶ τὴν τελευταίαν παράγραφον τούτου, ἔχουσα τὴν πεποίθησιν ὅτι οὕτω πράττουσα διευκολύνει τὴν ἐκκαθάρισιν καὶ ὠφελεῖ τοὺς μικροὺς καταθέτας, τοὺς ὁποίους ἀκριβῶς ἀπέβλεψεν ὁ νομοθέτης νὰ ἱκανοποιήσῃ.

§177Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς;

§178Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν δι’ αὐτήν. Καὶ ἐγώ, καθὼς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλῶ τοὺς προτείνοντας τὴν τροπολογίαν, νὰ καταθέσουν ἴδιον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐγὼ νὰ υἱοθετήσω, ἐπειδὴ δὲν δυνάμεθα τώρα νὰ θέσωμεν εἰς τὸν νόμον αὐτὸν κἄτι τι ξένον. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ καὶ πάλιν, ὄχι νὰ τὴν ἀποσύρουν, ἀλλὰ νὰ τὴν μετατρέψουν εἰς πρότασιν νόμου.

§179Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, εὑρέθη ὑπὸ μίαν πίεσιν, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ δηλώσω ὅτι δικαιολογῶ ὁπωσδήποτε τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ ἐπιρρίπτω ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην ἐπὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅστις ἐδημιούργησεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν ἔναντι τῶν καταθετῶν, καὶ διὰ τοῦτο οἱ καταθέται τὴν ἀράν των ἐναντίον ἐκείνου ἐκπέμπουν. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν διετύπωσεν.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀποστολίδης.

§181Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐγὼ παραιτοῦμαι τοῦ λόγου, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὰ ἑξῆς. Ἐφόσον ἡ ὑπόθεσις ἀπασχολεῖ ἐπὶ δύο χρόνια ἤδη τὸν κόσμον τοῦ Βόλου, καὶ τοῦ Πηλίου ὁλοκλήρου, θέλω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν οἱ καταθέται Κοσμαδοπούλου, μετὰ τὴν ἐπικοινωνίαν τὴν ὁποίαν εἶχε πρὸς αὐτοὺς ὁ κ. Ὑπουργὸς κατὰ τὴν ἐν Βόλῳ ἐπίσκεψίν του, καὶ εἰς τοὺς ὁποίους ὑπεσχέθη κατ’ ἐπανάληψιν ὅτι θὰ ἱκανοποιηθοῦν, καὶ ὅτι προσωπικῶς ὁ ἴδιος θὰ φροντίσῃ περὶ τούτου παρὰ τῇ ἐπιτροπῇ τῶν καταθετῶν— ἐὰν, λέγω, θὰ ἱκανοποιηθοῦν ἢ ὄχι; Διότι ἐὰν βαρύνῃ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν — σοβαρώτατα τὸ κακὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατέστρεψε τοὺς καταθέτας, δὲν θὰ εἶναι ὀλιγωτέρα ἡ εὐθύνη καὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἥτις οὐδὲν πρὸς πρόληψιν τῆς καταστροφῆς ἔλαβε μέτρον. Καὶ δι’ ἑνὸς συμβιβασμοῦ, ἔστω, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διετίθετο ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἕν ποσοστὸν ὑπὲρ τῶν καταθετῶν. Αὐτὸ τὸ ποσὸν σήμερον, ὅπως, καὶ ἂν ἔχουν τὰ πράγματα, πρέπει νὰ δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δοθῇ ὥστε οἱ καταθέται νὰ πάρουν καὶ αὐτοὶ κάτι. Διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἐτάχθην ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως τῆς τροπολογίας, ἵνα ἡ ἡμέρα τῆς παύσεως τῆς πληρωμῆς ὁρισθῇ εἰς τὸν πρὸ τῆς 1ης Φεβρουαρίου χρόνον, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ἐγὼ ὁ ὁποῖος δὲν εἶμαι νομικός, ὡς εἶπον διὰ μακρῶν κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα, ἐγώ, αὐτὴν τὴν γνώμην τῶν πολλῶν νομικῶν καταθετῶν τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν διὰ προσωπικῶν διατάξεων νὰ ἀναλάβουν τὰς καταθέσεις των, δὲν τὴν ἀσπάζομαι. Ποῦ ἦσαν τότε καὶ ἐσιώπων καὶ δὲν ἔλεγον τὴν ἔγκυρον νομικὴν γνώμην των; Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ ἐνεργήσῃ καὶ θὰ φροντίσῃ ὥστε νὰ ληφθῇ καὶ ὑπὲρ τῶν τόσον ἀδικηθέντων καὶ τόσον σφαγιασθέντων καταθετῶν, νὰ ληφθῇ ἕν μέτρον ἔστω καὶ ἠθικῆς ἱκανοποιήσεως, διότι οἱ Κοσμαδόπουλοι περιφέρονται ἐλεύθεροι εἰς τοὺς δρόμους, ἐνῷ ἄλλοι διὰ χρέη χιλίων δραχμῶν, εἶναι εἰς τὰς φυλακάς. Νὰ δηλώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐὰν πράγματι οἱ καταθέται ἔχουν νὰ πάρουν κἄτι τι ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, ἡ ὁποία ἐστοίχισεν ὁλόκληρα 60 ἑκατομμύρια εἰς ὁλόκληρον τὴν περιφέρειαν Βόλου καὶ Πηλίου.

§182Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν δὲν εἶχον βασίμους ἐλπίδας ὅτι διευκολύνονται τὰ πράγματα, ἀπαλειφομένων τῶν προσωπικῶν διατάξεων, καὶ περαιτουμένης οὕτω αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, καὶ ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὠφεληθοῦν οἱ μικροκαταθέται τοῦ Βόλου, δὲν ὑπῆρχε κανεὶς λόγος νὰ σπάω τὸ κεφάλι μου διὰ νὰ εὕρω τρόπον ἱκανοποιήσεως αὐτῶν. Τοῦτο τὸ πράττω ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ἀκριβῶς ὅτι πρόκειται, ὅπως τὰς ἐξήγησα καὶ κατὰ τὴν ἐν Βόλῳ ἐπίσκεψίν μου, ὅτι πρόκειται οἱ μικροὶ καταθέται εἰς τῶν ὁποίων τὴν προστασίαν ἀρχικῶς, ἀκριβῶς ἀπέβλεπεν ὁ νόμος νὰ ἱκανοποιηθοῦν. Μόνον καὶ μόνον δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑπέβαλα τὸ νομοσχέδιον. Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὸν κ. Συνάδελφον καὶ τοὺς λοιποὺς ἐνδιαφερομένους, ὅτι ἐγὼ προσωπικῶς θὰ κάμω ὅ,τι μοῦ εἶναι δυνατὸν διὰ νὰ ἠμπορέσω νὰ ἱκανοποιήσω κατὰ τὸ δυνατὸν τὴν δυστυχίαν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων.

§183Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω ὅτι αὐτοὶ οἱ εἰδικοὶ νόμοι πρέπει νὰ παύσουν, καὶ νὰ παύσῃ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἐπεμβαίνουσα εἰς τὰ καθήκοντα τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας. Εἶναι ἀρκετὸς ὁ ὑφιστάμενος Ἐμπορικὸς νόμος.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφίζεται ἀναβαλλομένου τοῦ συνόλου. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§185Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, νὰ ψηφίσῃ καὶ τὸ εἰς μόνην ἀνάγνωσιν σχέδιον νόμου· «Περὶ τοῦ διακανονισμοῦ τοῦ ἐπιτοκίου τῶν ἐπὶ ἐνεχύρῳ παλαιῶν καπνῶν». Διὰ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ θὰ διευκολυνθῇ ἡ ἐκποίησις τῶν καπνῶν. Ἐπιθυμῶ νὰ κάμω ἐπ’ αὐτοῦ μίαν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν τὴν ἑξῆς: «ὅτι δὲν περιλαμβάνονται τὰ δάνεια ἐπὶ ἐνεχύρῳ καπνῶν, τὰ ὁποῖα ἐξεποιήθησαν ἤδη νομίμως».

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῦ προστίθεται;

§187Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὴν κάμω ὡς δήλωσιν. Εἶναι δήλωσις· δὲν εἶναι ἄρθρον νόμου.

§188Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι αὐτὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ προστεθῇ ὡς δήλωσις· νὰ γίνῃ προσθήκη εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν μὲ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§190ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ.