1933.10.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 44η

ΔΕΥΤΕΡΑΣ 2 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1933

Προεδρία κ. Χ. ΒΟΖΙΚΗ

(Ὥρα 6 καὶ 30 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Μενιδίου Ἀττικῆς, ζητούντων τὴν παραχώρησιν τοῦ κτήματος Μπάρι εἰς αὐτούς. —Οἱ Καπνοπαραγωγοὶ Μαχαλᾶ Ξηρομέρου, Στάνου, Ἀγρινίου, Καινουρίου, Παναιτωλίου, ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Ἀγρινίου, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα Κατούνης καὶ ὁ Γεωργικὸς Πιστωτικὸς Συνεταιρισμὸς Κατούνης, διαμαρτύρονται, διὰ τὴν μελετωμένην ἀποζημίωσιν τῶν καπνοδιομηχάνων καὶ ζητοῦν τὴν ἀπόρριψιν τῆς ἀποφάσεως ταύτης. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν συκοπαραγωγῶν Μεσσηνίας, ζητούντων τὴν ἀναστολὴν τῶν ὀφειλομένων φόρων. —Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ὑποβάλλει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης, ζητοῦντος τὴν ἄδειαν τοῦ Σώματος διὰ τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ Βουλευτοῦ κ. Ἀναστασίου Τσιάρα, κατηγορουμένου ἐπὶ ἐξυβρίσει. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γεν. Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικῶν ἐνταλμάτων ἐκ δρχ. 3.007, 542.50)00 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. —Οἱ Ἐκκλησιαστικοὶ Ἐπίτροποι Θεσσαλονίκης ζητοῦν τὴν τροποποίησιν τοῦ Νόμου 5439. —Οἱ κιτροπαραγωγοὶ Μονοφατσίου ζητοῦν τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου «περὶ ἑνώσεως κιτροπαραγωγῶν Κρήτης». —Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Ἄνω Κλεινῶν διαμαρτύρονται κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῆς ἀναθεωρητικῆς Ἐπιτροπῆς καθορισμοῦ ὁρίων Κοινοτήτων καὶ ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν τῶν ἀποφάσεών της. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῆς Κοινότητος Σολακίου, διαμαρτυρομένης κατὰ τῆς ζητουμένης ὁλικῆς εἰσπράξεως ὑπερόγκων ὑδραυλικῶν φόρων. — Ὁ Σταφιδικὸς κόσμος Μεσσηνίας ζητεῖ τὴν ἀπαγόρευσιν πάσης περαιτέρω δελτιοποιήσεως τῆς σταφίδος, τὴν ἀγορὰν παρὰ τοῦ Α.Σ.Ο. ὁλοκλήρου ἢ μεγάλου μέρους τῆς βρεγμένης σταφίδος κλπ. — Ἡ Κοινότης Μακρυνίτσης ζητεῖ τὴν μὴ ψήφισιν τῆς συμβάσεως περὶ παραχωρήσεως εἰς τὸν Δῆμον Παγασῶν τοῦ προνομίου ἐκμεταλλεύσεως τῶν ὑδάτων τοῦ συγκροτήματος τῶν πηγῶν Καλιακούδας πρὸς παραγωγὴν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. — Ἡ Δωδεκανησιακὴ Νεολαία Ἀθηνῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως ἀπόφασιν περὶ ὁλοσχεροῦς ἀφομοιώσεως τῆς πολιτικῆς καταστάσεως τῶν δωδεκανησίων πρὸς τοὺς κατοίκους τοῦ Ἰταλικοῦ Κράτους. — Ὁ Χρῆστος Γ. Ἀντωνίου, Γεν. Γραμματεὺς τῆς Ἑνώσεως Παλαιῶν Πολεμιστῶν Τρικκάλων, ζητεῖ ὅπως τῷ χορηγηθῇ ἔκτασις γῆς ἴση πρὸς ἕνα πλήρη γεωργικὸν κλῆρον ἐν τῇ γεωργικῇ περιφερείᾳ Τρικκάλων. — Οἱ κατώτεροι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι Καλαμῶν, Μεσολογγίου, Λαμίας, Τρικκάλων καὶ Σερρῶν ζητοῦν τὴν χορήγησιν ἐπιδόματος εἰς ἅπαντας τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους. — Οἱ Φαρμακευτικοὶ Σύλλογοι Λεβαδείας, Σάμου, Δράμας καὶ Χανίων διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ 13ου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀρτεργατῶν». — Οἱ Πρακτοριακοὶ ὑπάλληλοι Ζακύνθου, Ἀλεξανδρουπόλεως, Κερκύρας καὶ Πάρου, ζητοῦν ὅπως τὸ Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως Ἀτμοπλοϊκῶν ὑπαλλήλων Ἀκτοπλοΐας, ἐπεκταθῇ ἐφ’ ὅλων τῶν λιμένων τῆς Ἑλλάδος. — Οἱ πρόσφυγες Βουλγαρίας ζητοῦν τὴν ἄμεσον καταβολὴν τῶν ἰδιωτικῶν καὶ Κοινοτικῶν ἀποζημιώσεων, χωρὶς νὰ τηρηθῇ ὁ ὅρος τοῦ ἐκπροθέσμου. — Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ὑποβάλλει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θράκης, ζητοῦντος τὴν ἄδειαν τοῦ Σώματος διὰ τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Λεβαντῆ. — Κάτοικοι Θεσσαλονίκης, Καπαρελίου, Θηβῶν, Λαρίσης καὶ Μπλατσίων ζητοῦν τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ παλαιοῦ ἡμερολογίου. — Οἱ συκοπαραγωγοὶ Μεσσηνίας ζητοῦν τὴν ἄμεσον ἀναστολὴν τῶν ὀφειλομένων φόρων, λόγῳ τῶν καταστροφῶν, ἃς ὑπέστησαν ἐκ τῶν βροχῶν καὶ χαλάζης. — Ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου Γυθείου ζητεῖ τὴν κατάργησιν τῆς κοινοτικῆς φορολογίας. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν παραγωγῶν Βονίτσης, διαμαρτυρομένων κατὰ τοῦ συνεργείου συγκεντρώσεως Αἰτωλοακαρνανίας. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ καταθέτει τηλεγραφήματα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ἀγρινίου τοῦ Προέδρου τῆς Λαϊκῆς Τραπέζης Παναιτωλίου καὶ τοῦ Προέδρου τοῦ Συν)σμοῦ Παραβόλας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην ἀπόφασιν ἀποζημιώσεως καπνοβιομηχάνων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν συνεταιρισμῶν Κονωτίνης, Παναιτωλίου, Παραβόλας, Καινουρίου, Στάνου, Ἀγρινίου, Σπολαΐτας, Τρύφου Προέδρου Λαϊκῆς Τραπέζης Παναιτωλίου καὶ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ἀγρινίου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην ἀποζημίωσιν τῶν καπνοβιομηχάνων. —Οἱ κ. κ. Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), Γ. ΠΕΣΜΑΤ-ΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) καὶ Ι. ΘΕΟ-ΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου: «Περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Τυράννοις τῇ 27 Ἰουλίου 1933 συναφθείσης συμφωνίας δι’ ἀνταλλαγῆς ἐπιστολῶν πρὸς συμπλήρωσιν τῶν διατάξεων τοῦ προσθέτου τῇ Ἑλληνο– Ἀλβανικῇ συνθήκῃ ἐμπορίου καὶ ναυτιλίας τῆς 13 Ὀκτωβρίου 1926 πρωτοκόλλου τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὴν διέλευσιν τῶν Ἑλληνο–Ἀλβανικῶν συνόρων». —Ὁ κ. Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῶν νόμων 5485 καὶ 5486 περὶ αὐξομειώσεως τοῦ ἐνοικίου ρητίνης ἔτους 1932» —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ, Κ. ΤΣΟΥΚΑ-ΛΑΣ, Ν. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ καὶ Δ. ΠΕΠΠΑΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων περὶ συντάξεως». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ, Α. ΠΑΠΑΘΑ-

ΝΑΣΗΣ, Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙ-

ΝΟΥ, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων περὶ συντάξεων». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ, Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ, Π. ΡΑΛΛΗΣ, Α. ΣΤΡΑΤΟΣ, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων «περὶ συντάξεως». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. ΛΙΑΠΠΙΔΗΣ καὶ Ι. ΑΝΔΡΙΟ-ΠΟΥΛΟΣ, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων «περὶ συντάξεων». —Ὁ κ. Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 5686 περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 5 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 4817, 4932 κλπ., ἀφορώντων τὴν προστασίαν τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς». —Ἡ ἐπὶ τῆς ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙ-ΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 5686 περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 8 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 4817, 4932 κλπ., ἀφορώντων τὴν προστασίαν τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. ΛΟΝΤΟΣ, Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥ-

ΛΟΣ, Α. ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ, Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ, Γ. ΣΤΡΑ-

ΤΟΣ καὶ Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 8) 14 Αὐγούστου 1925 Ν. Δ. «περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Συντάξεως καὶ Ἀσφαλείας τῶν ἰατρῶν ἐν Ἑλλάδι, ὡς καὶ τοῦ νόμου 5090» —Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς ἀπολυθέντων Δημοσίων Ὑπαλλήλων». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ, Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Α. ΒΟΥΛΤΣΟΣ, Δ. ΛΟΝΤΟΣ, Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ καὶ Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εὐκολιῶν ὡς πρὸς τὴν ἐξόφλησιν χρεῶν κλπ. τῶν δυνάμει τοῦ νόμου ἀποκατασταθέντων». —Ὁ βουλευτὴς Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων «περὶ συντάξεως». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ, Γ. ΜΠΑΚΟ-ΠΟΥΛΟΣ, Δ. ΛΟΝΤΟΣ καὶ Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων «περὶ συντάξεως». —Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων «περὶ συντάξεων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων «περὶ συντάξεως». —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων «περὶ συντάξεως». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. ΣΧΙΝΑΣ καὶ Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων «περὶ συντάξεων».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ ληφθὲν ἐξ Ἀγκύρας τηλεγράφημα: (ἀναγινώσκει). «Α. Ε. Κον Βοζίκην, Πρόεδρον τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς. Ἀναφερόμενος εἰς τὸ τηλεγράφημά μου τῆς 17ης Σεπτεμβρίου 1933, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ φέρω εἰς γνῶσιν ὑμῶν ὅτι ἀνεκοίνωσα σήμερον, κατὰ τὴν ἐναρκτήριον συνεδρίασιν τῆς Μεγάλης Ἐθνικῆς Τουρκικῆς Συνελεύσεως τὸ τηλεγράφημα, δι’ οὗ εἴχετε εὐαρεστηθῆ νὰ μοὶ γνωστοποιήσητε τὰ ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ἐκδηλωθέντα αἰσθήματα ἀγάπης, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ Συμφώνου ἐγκαρδίου συνεννοήσεως μεταξὺ τῶν δύο Χωρῶν. Κατόπιν τῆς ἀνακοινώσεως ταύτης, γενομένης δεκτῆς διὰ θερμῶν χειροκροτημάτων ἁπάντων τῶν μελῶν της, ἡ Μεγάλη Ἐθνικὴ Συνέλευσις, ἥτις συμμερίζεται ἐξ ὁλοκλήρου τὰ ἐκφρασθέντα εὐγενῆ αἰσθήματα ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς καὶ ἥτις ἐμφορεῖται ἀπὸ τὴν αὐτὴν εἰλικρινῆ φιλίαν ἔναντι αὐτῆς, ἀπεφάσισε νὰ ἀπευθύνῃ εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ φίλου Ἔθνους τοὺς πλέον ἐγκαρδίους χαιρετισμούς. Σπεύδω νὰ ἐκτελέσω τὴν εὐχάριστον ἐντολήν, ἥτις μοὶ ἀνετέθη, προσθέτων ἐν ταὐτῷ δι’ ὑμᾶς τὴν διαβεβαίωσιν τῶν προσωπικῶν μου αἰσθημάτων σεβασμοῦ καὶ φιλίας.

Α. ΚΙΑΖΙΜ

Πρόεδρος τῆς Μεγάλης Ἐθνικῆς Συνελεύσεως τῆς Τουρκίας Ἡ Βουλὴ ὑποδέχεται μὲ ζωηρὰ χειροκροτήματα τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ τηλεγραφήματος.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει, ὡς γνωρίζει ἡ Βουλή, Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως Βουλευτῶν καὶ Γερουσιαστῶν, διοικούμενον ὑπὸ διοικητικοῦ συμβουλίου, ἀποτελουμένου ἐκ τεσσάρων Βουλευτῶν καὶ τριῶν Γερουσιαστῶν, ἐκλεγομένων κατὰ τριετίαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἐπεκράτησεν ἡ ἀρχὴ νὰ ἐκλέγῃ ὁ Πρόεδρος τὰ πρόσωπα καὶ ἀνακοινώνῃ αὐτὰ εἰς τὴν Βουλὴν. Ἐνόμισα οὐχ’ ἧττον, ὅτι ἔπρεπε νὰ ζητήσω τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ἐφόσον ὁ νόμος λέγει «βουλευτῶν ἐκλεγομένων ὑπὸ τῆς Βουλῆς». Καὶ ἐγὼ πιστεύω ὅτι αὐτὸ εἶναι δικαίωμα τῆς Βουλῆς νὰ ἐκλέξῃ, ἴσως δὲ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ προβῶμεν καὶ διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας εἰς τὴν ἐκλογήν.

§5Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει καὶ ἄλλη ὁμοία διάταξις εἰς τὸν Κανονισμὸν ἐν ᾗ λέγεται ὅτι ἐκλέγονται. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ ἐκλογῆς. Αὐτὴν τὴν κάμνει ὁ Πρόεδρος.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰς τὰς ἰδέας ἔχω καὶ ἐγώ, ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ τὴν κάμω μόνος μου, πρὶν ἢ γνωστοποιήσω τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν. Ἐξῆλθον τινὰ μέλη, εἴτε διότι δὲν ἐπανεξελέγησαν βουλευταί, εἴτε διότι ἔληξεν ἡ θητεία των. Μοῦ δίδει τὴν ἐξουσιοδότησιν ἡ Βουλὴ νὰ τὰ ἀναπληρώσω;

§7ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§8Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τακτικώτερον, κ. Πρόεδρε, θὰ ἦτο νὰ ἐλέγετε, ἐγκρίνω τὰ τάδε πρόσωπα. Τὰ ἐγκρίνετε;

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθ’ εἷς ἔχει ἴδιον τρόπον τοῦ σκέπτεσθαι καὶ τοῦ διευθετεῖν τὰ πράγματα. Δύναται εἷς τῶν κ. Βουλευτῶν νὰ μοῦ εἴπῃ,—Κύριε, ποῖος σοῦ ἔδωκε τὸ δικαίωμα αὐτό, νὰ καλέσῃς τὴν Βουλὴν νὰ ἐκλέξῃ; Ἐὰν εἶπον εἰς τὴν Βουλὴν κἄτι πάρα πάνω κἄτι πάρα κάτω, τὸ ἔκαμα διὰ νὰ ἐγκρίνῃ τὴν πρότασίν μου. Τὸ συμπέρασμα ὅλων εἶναι ὅτι ἤθελα τὴν συναίνεσιν τῆς Βουλῆς. Τὴν ἔλαβα ἤδη καὶ τερματίζω τὴν συζήτησιν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καί ἐρωτήσεων. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς Ἀθ. Μανοπούλου, ἐνοικιαστοῦ φόρου ἐγχωρίων προϊόντων Νομοῦ Πρεβέζης, ὁ κ. Τσιόκος, ἔχει τὸν λόγον.

§11Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Δυνάμει τοῦ νόμου 5686, ἡ Ἐπιτροπὴ συγκεντρώσεως σίτου ἐπιβάλλει τὴν καταβολὴν δημοτικοῦ φόρου διὰ τὸν σῖτον, τὸν ὁποῖον συγκεντρώνει εἰς τοὺς τόπους τῆς συγκεντρώσεως καὶ τῆς ἀλέσεως. Διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ, Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, δημιουργοῦνται δικαιώματα προνομιούχων καὶ μὴ δήμων, διότι ὅσοι ἔχουν ἀλευρομύλους καὶ ἀλέθουν σῖτον, εἰσπράττουν τεράστια ποσὰ ἀπὸ ὅλον τὸν συγκεντρούμενον καὶ καταναλισκόμενον σῖτον, ὅσοι δὲν ἔχουν μύλους, καὶ εἶναι οἱ περισσότεροι, στεροῦνται τῆς προσόδου αὐτῆς. Εὑρίσκω λοιπόν, ὅτι ἡ αἴτησις τῶν ἐνοικιαστῶν αὐτῶν εἶναι δικαία, καὶ πρέπει νὰ λάβητε ὡρισμένα μέτρα, ὥστε νὰ μὴ ὠφελῶνται μόνον ὡρισμένοι ἰδιοκτῆται ἀπὸ τὸν φόρον αὐτόν, ἀλλὰ νὰ κατανέμωνται τὰ εἰσπραττόμενα εἰς ὅλους τοὺς δήμους τοῦ Κράτους.

§12Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ σταλῇ παρακαλῶ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιρώνης ἐπὶ ἀναφορᾶς σταφιδοπαραγωγικοῦ κόσμου Μεσσηνίας περὶ λήψεως μέτρων ὑπὲρ τῆς βεβρεγμένης σταφίδος.

§14Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, καὶ ἄλλοτε ἀπησχολήθη ἡ Βουλὴ μὲ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἐπανειλημμένως καὶ κατὰ κόρον μέχρι σήμερον. Διὰ τὴν βεβρεγμένην σταφίδα εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας προέκυψαν διάφορα ζητήματα ἐν σχέσει μὲ τὴν παραλαβήν της. Ὀφείλει κανεὶς νὰ ὁμολογήσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ὁ Α.Σ.Ο. ἔλαβε τὰ προσήκοντα μέτρα, ἐν σχέσει μὲ τὴν παραλαβὴν τῆς σταφίδος αὐτῆς καὶ ἐν σχέσει μὲ τὸν μὴ καταλογισμὸν τῆς φύρας μέχρις ὡρισμένου ποσοστοῦ.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναφεῖς εἶναι καὶ αἱ ἐρωτήσεις 8 καὶ 9 ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§16Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι σημαντικώτατον καὶ σπουδαιότατον εἶναι, ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καταδιώκει, ὅπως ἐξάγεται ἐκ τηλεγραφημάτων ἐκ Μεσσηνίας καὶ ἐξ Ὀλυμπίας, καταδιώκει, λέγω, ἀπηνῶς τοὺς σταφιδοκτηματίας. Καὶ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον, ἀλλὰ παρὰ πάντα νόμον παρακρατεῖ τὰ δελτία βεβρεγμένης σταφίδος. Δὲν γνωρίζω, Κύριοι, πόθεν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἀντλεῖ τὸ δικαίωμα αὐτό, διότι διὰ τὰ δάνεια τὰ χορηγούμενα εἰς γεωργοκτηματίας, ἡ Τράπεζα περιεβλήθη ὑπὸ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας μὲ διάφορα προνόμια καὶ δὴ μὲ τὸ δικαίωμα νὰ εἰσπράττῃ τὰ εἰς αὐτὴν ὀφειλόμενα κατὰ τὸν νόμον «περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων», ἔχουσα ἀκόμη καὶ τὸ δικαίωμα τῆς προσωπικῆς κρατήσεως.

§17Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Κατηργήθη τὸ δικαίωμα τῆς προσωπικῆς κρατήσεως.

§18Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν αὐτό. Ἔχει ἄλλα προνόμια.

§19Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Μέχρι τέλους τοῦ Μαρτίου τοῦ 1931 κατηργήθη ἡ προσωπικὴ κράτησις.

§20Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν, ἐπαναλαμβάνω, αὐτό. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι μέτρον ληφθὲν ὑπὲρ τῶν γεωργοκτηματιῶν τῶν δανειζομένων, οὔτε ἔρχομαι νὰ ὑποστηρίξω ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος τῆς Βουλῆς τὴν σεισάχθειαν ἢ τὴν κατάργησιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, διότι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἶναι ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον συντελεῖ εἰς τὴν προαγωγὴν τῶν σταφιδοκτηματιῶν καὶ ἐν γένει τῶν γεωργικῶν τάξεων, διότι παραχωρεῖ εἰς αὐτοὺς δάνεια ἐπὶ τόκῳ ὄχι ὑπερβολικῷ. Δὲν θέλω νὰ ὑποστηρίξω τοῦτο. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν στηρίζεται εἰς οὐδεμίαν νομικὴν διάταξιν ἡ παρακράτησις τῶν δελτίων τῆς βεβρεγμένης σταφίδος, διότι ἡ Τράπεζα ἔχει κατὰ νόμον δικαίωμα ἐνεχύρου ἐπὶ τῶν παραγομένων καρπῶν. Ἀλλ’ ἐφόσον χωρήσῃ δελτιοποίησις διὰ παραδόσεως τῆς σταφίδος εἰς τὰς ἀποθήκας, μοῦ φαίνεται, ὅτι χάνει τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ διεκδικήσῃ τὸ γεωργικὸν ἐνέχυρον, καὶ ἔχει τὸ δικαίωμα, ποὺ διαγράφει ὁ νόμος «περὶ εἰσπράξεως τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν». Προέβην εἰς ἀνάλογα διαβήματα παρὰ τῇ Ἀγροτικῇ Τραπέζῃ, ἰδίᾳ δὲ παρὰ τῷ κ. Ὑπουργῷ τῆς Γεωργίας, ἀλλ’ ἐπιμένουν εἰς μίαν ἄποψιν μὴ δικαίαν, κατὰ τὴν γνώμην μου. Καὶ δὲν εἶναι δικαία, διότι δὲν στηρίζεται εἰς οὐδεμίαν νομικὴν διάταξιν. Εἶπον ὅτι ἔκαμαν ἐγκύκλιον εἰς τὰ διάφορα ὑποκαταστήματα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία, ὡς γνωρίζετε, ἐκπροσωπεῖ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, νὰ ἐξετασθῇ ἡ δυναμικότης ἑκάστου τῶν ὀφειλετῶν. Ἀλλὰ μέχρις οὗ ἐξετασθῇ ἡ δυναμικότης ἑνὸς ἑκάστου τῶν ὀφειλετῶν, εἶναι πασιφανὲς ὅτι θὰ παρέλθῃ χρονικὸν διάστημα τοσοῦτον, ὥστε οἱ κτηματίαι νὰ εὑρεθῶσι πρὸ καταστροφῶν, διότι, ὅπως γνωρίζετε, ἡ τιμὴ τῶν δελτίων ὑφίσταται διακυμάνσεις. Ἑπομένως, πρέπει νὰ παραδώσῃ τὰ δελτία καὶ νὰ ἐξετασθῇ ἡ δυναμικότης τῶν ὀφειλετῶν, ἐφόσον θὰ προβῇ εἰς ἀναστολὴν τῆς πληρωμῆς τῶν χρεῶν διὰ τὸ τρέχον σταφιδικὸν ἔτος. Διότι ἐπανειλημμένως ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καὶ διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν, ὅτι προέβησαν εἰς ἀνάλογα διαβήματα παρὰ τῇ Ἀγροτικῇ Τραπέζῃ, ὅπως ἀναβληθῇ ὁλοσχερῶς ἡ πληρωμὴ τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Πρέπει νὰ παραδώσῃ τὰ δελτία καὶ νὰ ἀναστείλῃ τὴν πληρωμὴν τῶν χρεῶν, ὅπως ἔγινε καὶ διὰ τὴν Ἠλείαν. Ἑπομένως, εἶναι δίκαιον νὰ ἐφαρμοσθῇ ἕν ἀνάλογον μέτρον καὶ διὰ τὰς περιφερείας τῆς Μεσσηνίας καὶ τῆς Ὀλυμπίας. Τὸ νὰ παρακρατῶνται τὰ δελτία αὐθαιρέτως καὶ παρανόμως, τοῦτο δὲν στηρίζεται εἰς οὐδεμίαν δικαιολογίαν καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία διάταξις, εἴτε γραπτή, εἴτε ἄγραφος, νόμου, ἐπιτρέπουσα τοῦτο. Εἶναι μέτρον αὐθαίρετον μέτρον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς μία αὐτοδικία καὶ ἀντιλαμβάνεσθε πόσον πιέζονται ἐξ αὐτοῦ οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὰ πλήγματα μιᾶς μεγάλης συμφορᾶς. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν ὅπως ληφθῶσιν καὶ ἀνάλογα μέτρα, διότι καὶ τηλεγραφήματα ἔχω ὅτι συνεκροτήθησαν πάνδημα συλλαλητήρια διαμαρτυρίας κατὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ δὲν εἶναι σωστὸν καὶ ἐπιτετραμμένον διὰ τὸ συμφέρον αὐτῆς ταύτης τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης νὰ ρίπτεται ὁ σπόρος τῆς ἀναρχίας ἕνεκεν τῶν αὐθαιρεσιῶν αὐτῶν κατὰ τῆς τάξεως τῶν γεωργοκτηματιῶν, ἐνῷ, τοὐναντίον, πρέπει νὰ ὑφίσταται μεταξὺ τούτων καὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης μία ἀλληλεγγύη εἰς στιγμὰς μάλιστα τοιούτων συμφορῶν. Πρέπει δὲ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἑξῆς, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ κακοπίστων ὀφειλετῶν. Διότι εἰς τὸ παρελθὸν οὐδεμία ἔχει σημειωθῆ οὐδὲ κἂν καθυστέρησις εἰς τὰς περιφερείας αὐτάς. Πῶς, λοιπόν, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα αὐτὴν τὴν στιγμὴν θέλει, ὄχι βεβαίως νὰ χαρίσῃ τὰ χρέη, διότι οὐδεὶς ἐζήτησε τοιοῦτόν τι, ἀλλὰ νὰ λάβῃ ἕν μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνακουφίσῃ τοὺς γεωργοκτηματίας καὶ θ’ ἀποσοβήσῃ συμφοράς, αἱ ὁποῖαι δυνατὸν νὰ προκύψουν ἐκ τῆς παρακρατήσεως τῶν δελτίων ὡς ἐκ τῆς διακυμάνσεως τῶν τιμῶν αὐτῶν;

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καλκάνης.

§22Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἔλαβον, Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀλλεπάλληλα τηλεγραφήματα, ὅσον ἀφορᾷ μίαν κατάργησιν, ἡ ὁποία προφανῶς γίνεται εἰς βάρος τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος. Καὶ εἶναι ὅλα ὑπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα γεγραμμένα διότι ὁλόκληρος κόσμος, πληγείς, ὅπως εἶναι γνωστόν, καιριώτατα ἐκ τῆς θεομηνίας, ἡ ὁποία ὑπεβίβασεν εἰς 30% τὴν παραγωγὴν ἀπὸ 100% ποὺ ὑπελογίζετο, κινδυνεύει νὰ ὑποστῇ καὶ μίαν ἐκμετάλλευσιν δεινὴν τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος, διότι, ἐνῷ αἱ βεβρεγμέναι σταφίδες πωλοῦνται περὶ τὰς 5.500 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον, ἡ βεβρεγμένη ἔφθασεν εἰς τὰς 3.500 δρχ.

§23Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κατόπιν τῶν τελευταίων μέτρων τοῦ Α.Σ.Ο., ἀποκλείεται ὁ κίνδυνος νὰ κατέλθουν αἱ τιμαὶ κάτω τῆς τιμῆς τὴν ὁποίαν καθώρισεν.

§24Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐφόσον ἔχω τοιαύτην δήλωσιν, ὅτι θὰ προβῆτε εἰς πᾶν ἐνδεδειγμένον μέτρον, ἔχω νὰ συστήσω, ὅπως λάβητε μέριμναν, ἵνα μὴ χωρήσῃ ἐκμετάλλευσις, διότι εἶναι ὄντως τὸ πρᾶγμα σκληρὸν καὶ τραγικὸν ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀποβλέπουν εἰς τὸ προϊὸν αὐτὸ διὰ νὰ ζήσουν τὴν οἰκογένειάν των, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι κατεστράφησαν ἐκ τῶν καιρικῶν μεταβολῶν, βλέπουν τὰς τιμὰς τοῦ προϊόντος των νὰ εἶναι μικραὶ μὲ τάσεις πτώσεως εἰς ἀκόμη χαμηλότερα ἐπίπεδα. Δι’ αὐτὸ θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως εὐαρεστούμενος μετὰ πάσης εὐνοίας προσβλέψητε εἰς τὰ τηλεγραφήματα αὐτά, διότι ἀποδεικνύουσιν ἕνα πραγματικὸν πόνον, ὁ ὁποῖος προέρχεται ἀπὸ πληγὰς πραγματικὰς καὶ εἰς τὰ καίρια τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μοσχούλας.

§26Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Τσιρώνης, τῆς κατακρατήσεως τουτέστιν τῶν δελτίων ἐκ μέρους τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, εἶναι ὄντως σοβαρόν, ἤθελα, ἀπόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν ἀναφορὰν ταύτην πρὸς συζήτησιν, διότι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ ἐξετασθῇ πολὺ σοβαρῶς. Ὅταν μία Τράπεζα, ἡ ὁποία, κατὰ τὸ πλεῖστον, δὲν ἔπρεπε βέβαια κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς συστάσεώς της νὰ λάβῃ τὴν μορφήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε, κυβερνητικοῦ τυραννικοῦ τουτέστιν ὀργανισμοῦ, διὰ νὰ μὴ εἴπω βενιζελικοῦ ὀργανισμοῦ, ὅταν, λέγω, μία Τράπεζα ὑπὸ τοιαύτας οἰκονομικὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας τελεῖ ὁ σταφιδικὸς πληθυσμὸς τῆς Πελοποννήσου, προβαίνει εἰς αὐθαίρετα μέτρα, εἶναι βεβαίως ἐπιβεβλημένον εἰς ἡμᾶς, ἐπιβεβλημένον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἐπιβεβλημένον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα ἐναντίον αὐτῆς τῆς πράξεως τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ἐπαναφέρῃ καὶ πάλιν τὴν αἴτησιν ταύτην τῶν παραγωγῶν, διὰ νὰ παρίσταται καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅστις μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑφυπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, πρὸς τὸν ὁποῖον ὀφείλω νὰ ἐκφράσω καὶ δημοσίᾳ τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν συμπατριωτῶν μου, δι’ ὅσα μέτρα οὗτος ἔλαβε μέχρι σήμερον ὑπὲρ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, νὰ προβῇ ἐν κοινῇ συνεργασίᾳ καὶ ἀποφάσει, αἱ ὁποῖαι νὰ θέσουν τέρμα εἰς μίαν αὐθαιρεσίαν ἑνὸς ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸ πλεῖστον, ὅπως γνωρίζετε, συγκροτεῖται ἀπὸ ὄργανα τοῦ ἐκπεσόντος πολιτικοῦ καθεστῶτος.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κριμπᾶς.

§28Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Ὀφείλω νὰ ἐξάρω τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ληφθῇ. Ἀτυχῶς, μία καταστροφή, συνεπείᾳ μιᾶς βροχῆς, ἠνάγκασε τοὺς συμπολίτας μου νὰ προβοῦν εἰς τηλεγραφικὰς διαμαρτυρίας καὶ εἰς συλλαλητήρια καὶ νὰ παρακαλέσουν εὐλαβῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν. Τὸ πρῶτον τούτων εἶναι τὸ ζήτημα τῆς βεβρεγμένης σταφίδος. Ἄν εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιωθῇ καὶ αὐτό, διὰ νὰ μὴ ἐπέλθῃ πληθώρα δελτίων καὶ συνεπῶς ἔκπτωσις αὐτῶν. Τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον, ἐπίσης, χρήζει τῆς προσοχῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἶναι τὸ ζήτημα, μὴ τυχὸν καὶ γίνῃ καμμία ἀνάμιξις τῆς βεβρεγμένης σταφίδος, τὸ ὁποῖον ἄλλωστε προβλέπουν καὶ οἱ νόμοι. Ἐπίσης, καὶ διὰ τὸ ζήτημα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία καλὸν θὰ ἦτο νὰ λαμβάνῃ μέτρα τοιαῦτα εἰσπράξεως τῶν χρεῶν, ἀνάλογα τῆς δυναμικότητος τῶν παραγωγῶν. Δὲν ἐπιθυμῶ βέβαια τὴν ἀναστολήν, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ μία τοιαύτη ἀναστολή, ἀλλὰ νὰ ληφθῇ μέριμνα, ὥστε αἱ εἰσπράξεις τῶν χρεῶν νὰ λαμβάνωνται ἀναλόγως τῆς δυναμικότητος τῶν παραγωγῶν αὐτῶν.

§29Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι γνωστὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ὁ Α.Σ. Ο. διὰ τοὺς κατόχους τῶν βεβρεγμένων σταφίδων. Ἔλαβεν ἤδη τὴν ἀπόφασιν νὰ ἀγοράσῃ ταύτας ἀπὸ τοῦδε μὲ τὴν κατὰ περιφερείας ὁρισθεῖσαν τιμὴν πλεονασμάτων, ἄνευ ἐκπτώσεως τῆς φύρας. Ἡ φύρα αὕτη, συμφώνως πρὸς τὰς ἐνεργηθείσας ἀναλύσεις, ἀνέρχεται εἰς 15%, τοῦθ’ ὅπερ ἀντιστοιχεῖ πρὸς 550 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον. Χαρίζων λοιπὸν τὴν φύραν ὁ Ὀργανισμὸς παρέχει πραγματικὸν δῶρον 550 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον εἰς τὸν βεβρεγμένον σταφιδόκαρπον. Ἀντιθέτως διὰ τὴν δελτιοποίησιν ἐπέτρεψε ταύτην ὁ Α.Σ.Ο. μετὰ ἐκπτώσεως τῆς φύρας, ἵνα ἀποφευχθῇ ὁ πληθωρισμὸς τῶν δελτίων, διότι οἱ παραγωγοί, κάτοχοι τοιούτων, ἔλαβον ταῦτα ὑπολογισθέντα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀρχῶν τῆς περιεκτικότητος τοῦ παραδοθέντος προϊόντος. Κατὰ συνέπειαν οὗτοι, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀρχῶν τῆς ἰσότητος, ἔχουν δικαίωμα προστασίας διὰ τῆς ἀποτροπῆς τῆς πληθωρικότητος ἡ ὁποία θὰ συνεπήγετο κατρακύλισμα τῆς τιμῆς. Ἐλάβομεν ὅμως ἀκόμη πρόνοιαν, ἵνα ἀποτραπῇ εἰς τὸ μέλλον ὁ κίνδυνος τῆς ἐκ τῆς βροχῆς ζημίας διὰ τῆς προμηθείας σταφιδοπάνων. Παραγωγὸς σήμερον, στερούμενος τῶν ἀναγκαίων μέσων, ἀναμένει ἐκ τῆς τύχης τὴν σωτηρίαν τοῦ προϊόντος του, τοῦ ἱδρῶτος τῆς ἐργασίας αὐτοῦ. Κατόπιν αὐτοῦ ἐπεβάλλετο ἡ λῆψις εἰδικῆς μερίμνης, δεδομένου ὅτι ὁ παραγωγὸς δὲν εὑρίσκεται σήμερον εἰς ἀνθηρὰν κατάστασιν. Ἔπρεπε νὰ ἐπεμβῇ ὁ Ὀργανισμὸς εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ προμήθεια τῶν ἀναγκαίων σταφιδοπάνων. Ἦλθεν ἤδη ὁ Α. Σ.Ο. εἰς ἐπαφὴν μὲ Ἄγγλους τῆς Κοπερατίβ, οἱ ὁποῖοι ἐδέχθησαν νὰ μᾶς παράσχουν τὰ σταφιδόπανα ὑπὸ ὡρισμένους ὅρους. Τὸ ἀντίτιμον τούτων θὰ καταβληθῇ κατὰ ἕν ποσοστὸν μὲν εἰς χρῆμα, κατὰ ἕτερα δὲ εἰς σταφίδα. Ἐὰν τὰ πράγματα, ὅπως ἐλπίζω, εὐοδωθοῦν, θὰ ἔχωμεν ἐντὸς ὀλίγου σταφιδόπανα ἀξίας 200.000 λιρῶν, τὰ ὁποῖα θὰ διανείμωμεν εἰς τοὺς παραγωγούς, ὥστε νὰ ἐκλείψῃ τοῦ λοιποῦ καὶ ὁ ἐκ τῶν βροχῶν ἐπερχόμενος κίνδυνος. Τὰ σταφιδόπανα ταῦτα θὰ πληρώσωμεν διὰ μικρᾶς φορολογίας 35 δραχμῶν ἐφ’ ὅλου τοῦ ποσοῦ τῆς παραγωγῆς. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι ἀπὸ τὸ Αἴγιον εἶχον ὡρισμένας διαμαρτυρίας, ἃς ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ μνημονεύσω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Ὡρισμένοι συνεταιρισμοὶ δι’ ἐγγράφων των, συντεταγμένων εἰς ὕφος θρασύτατον, ἐπιτίθενται κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ Ὑφυπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι ἐτόλμησε νὰ σκεφθῇ τὴν προμήθειαν σταφιδοπάνων ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν. Οἱ κύριοι οὗτοι τῶν συνεταιρισμῶν μᾶς διῄρεσαν εἰς πληβείους καὶ εἰς πατρικίους. Προσπαθοῦν νὰ ἐνσπείρουν τὰ ζιζάνια τῆς διχονοίας ἐντὸς τῶν κόλπων τῆς σταφιδοπαραγωγικῆς οἰκογενείας, ἡ τοιαύτη ὅμως προσπάθεια εἶνε ἐγκληματικὴ καὶ πρέπει νὰ στιγματισθῇ καὶ ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος. Ἀλλ’ εὐτυχῶς ἡ πλειονότης τῶν σταφιδοπαραγωγῶν Αἰγιαλείας, τῶν ἐχόντων ἀνεπτυγμένην συνείδησιν, μοῦ ἐζήτησεν ἵνα προμηθεύσωμεν καὶ εἰς αὐτοὺς τὰ χρήσιμα μέσα διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τοῦ προϊόντος των. Δὲν μᾶς ἐζήτησαν μὲν σταφιδόπανα, ἀλλὰ ξυλείαν καὶ συρματοπλέγματα. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς πλήρη ἱκανοποίησιν, οἱοσδήποτε δὲ ἄλλος συνεταιρισμὸς θὰ ζητήσῃ τοιαύτην ἐξαίρεσιν θὰ εὕρῃ πρόθυμον τὸν Ὀργανισμὸν ἵνα παράσχῃ εἰς αὐτὸν τὰ ζητούμενα μέσα.

§30Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Ὡς πρὸς τὴν ἀνάμιξιν;

§31Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐδόθη αὐστηροτάτη ἐντολὴ εἰς τὰς Γενικὰς Ἀποθήκας καὶ εἰς τοὺς ἐπόπτας τῆς ἐξαγωγῆς τῆς σταφίδος, ἵνα μὴ ἐπιτραπῇ ἡ ἀνάμιξις ἐκείνη, ἥτις θὰ ἐδυσφήμει τὴν σταφίδα μας εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, διὰ τὸ ὁποῖον ἁρμόδιος εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, γνωρίζετε ὅτι ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς ὡρισμένα διαβήματα πλησίον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἀνάλογα τηλεγραφήματα εἶχον καὶ ἐγώ, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον καὶ τὴν φορὰν αὐτήν, νὰ ἐπεμβῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Ἄν τὸ διὰ τὴν Ἠλείαν ληφθὲν μέτρον ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, νομίζω ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα δὲν θὰ παραλείψῃ νὰ πράξῃ τοῦτο, διότι τὸ ὡς ἄνω μέτρον δὲν ὀφείλεται εἰς οὐδεμίαν προτίμησιν ἢ ἰδιαίτερόν τινα λόγον. Ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι τὸ μέρος ἐκεῖνο ἔπαθε πρῶτον ἀπὸ περονόσπορον. Κατόπιν, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐμφανίζεται καὶ ἡ βροχή, νομίζω ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Τράπεζα νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ μέτρον αὐτὸ καὶ εἰς τὰς λοιπὰς περιφερείας.

§32Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐβλάβησαν ἀπὸ τὸν περονόσπορον, εἶχον προβῆ εἰς ὅλας τὰς ἀναγκαίας προφυλάξεις διὰ ραντίσεως μὲ θειϊκὸν χαλκόν. Ὥστε δὲν πταίουν αὐτοί, ἀλλὰ αἱ δυσμενεῖς συνθῆκαι.

§33Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ δικαιολογητικὴ βάσις τῆς ἀποζημιώσεως τῶν περονοσποροπλήκτων εἶναι ἄλλη, δὲν ὑφίσταται δὲ διὰ τοὺς παθόντας ἀπὸ τὴν βροχήν, οἵτινες δὲν δικαιοῦνται νὰ ζητήσουν ἀποζημίωσιν διὰ τὸν περονόσπορον. Ἐδόθη ἡ μικρὰ ἀποζημίωσις, διότι ἀπὸ τὸν περονόσπορον ἐξηφανίσθησαν τεσσαράκοντα ἕως πεντήκοντα ἑκατομμύρια καὶ συνεπῶς ὁ ὀργανισμὸς δὲν θὰ ἔχῃ νὰ ἀγοράσῃ τὰ πλεονάσματα αὐτά. Ἀφοῦ λοιπὸν θὰ ἤρχετο ἡ σταφιδοπαραγωγὴ εἰς βάρος ἐκείνων νὰ προσπορισθῇ τοιαῦτα ὀφέλη, νομίζω ὅτι ἦτο δικαιολογημένον ἕν τμῆμα ἀπὸ αὐτὰ νὰ δώσῃ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠτύχησαν, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ὑπεστηρίζετο ἡ ἄποψις ἀδικαιολογήτου πλουτισμοῦ τοῦ Ὀργανισμοῦ. Ἐνῷ, λοιπόν, ὠφελήθη ὁ ὀργανισμός, χάρις εἰς τὸν περονόσπορον, ἀντιθέτως ἡ σταφὶς ὑφίσταται νέα βάρη κατὰ 650 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα θὰ καταβάλλουν εἰς τὴν βιομηχανοποίησιν. Κατὰ συνέπειαν, ἐνῷ ἡ βροχὴ ἐζημίωσε τὸν Ὀργανισμόν, ἀντιθέτως ὁ περονόσπορος τὸν ὠφέλησεν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ λύσῃ καὶ τοῦτο εὐνοϊκῶς διὰ τοὺς παραγωγούς. (Χειροκροτήματα).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Λ. Τσιριγώτης καὶ Ι. Σκανδαλάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς Σταυρούλας Πέτρου Μουτζουρίδου περὶ παροχῆς συντάξεως.

§35Λ. ΤΣΙΡΙΓΩΤΗΣ ΚΑΙ Ι. ΣΚΑΝΔΑΛΑΚΗΣ. Συνιστοῦμεν τὴν ἀναφοράν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κριμπᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Πεταλιδίου, ζητοῦντος νὰ ἀνασταλοῦν αἱ κατ’ αὐτοῦ πιέσεις περὶ εἰσπράξεως ὀφειλομένων φόρων.

§37Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τῶν μέτρων ἐναντίον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§38Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων.

§40ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησίς μου, ἡ ἀφορῶσα τὸν Μητροπολίτην Καρυστίας, διότι δὲν κατετέθη ἀκόμη, ζητηθὲν ὑπ’ ἐμοῦ ἔγγραφον.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ὁ κ. Φ. Μοσχούλας. Ἐπερωτᾷ τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν, διατὶ ἐπὶ τῶν ἀποκαλυφθέντων σκανδάλων καὶ δι’ ἐκθέσεως τῶν ἀποσταλέντων Ἀνωτέρων Ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς ἐπισημοποιηθέντων, ἅτινα βαρύνουσι τοὺς διευθύνοντας τὰς φυλακὰς Ὠρωποῦ, δὲν διέταξε καὶ δικαστικὴν ἀνάκρισιν, οὐχὶ μόνον διὰ τὰς καταχρήσεις καὶ τὴν ἀπιστίαν ἐν τῇ ἀσκήσει τῶν καθηκόντων τῶν διευθυνόντων τὰς φυλακὰς αὐτάς, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ καταγγελθέντα κατ’ αὐτῶν ὡς πρὸς τὸν ὑπόδικον Φρουτζαλᾶν.

§42Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δέν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, ἀπόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλὰ διὰ τοὺς ἀγνοοῦντας αἱ ἐπερωτήσεις, αἱ ὑποβαλλόμεναι, ἀποστέλλονται τὴν ἰδίαν ἀκριβῶς ἡμέραν εἰς τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα. Λαμβάνουν γνῶσιν οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ καὶ λαμβάνουν γνῶσιν ταὐτοχρόνως καὶ αἱ ὑπηρεσίαι. Δὲν ἔχω τίποτε νὰ εἴπω, παρὰ νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι, ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔλαβε γνῶσιν, ὅτι σήμερον θὰ ἀνεπτύσσετο ἡ ἐπερώτησις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, ἀπουσιάζει. Καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ δεχθῇ νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν ἡ συζήτησις καθ’ ἣν θὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησίν μου.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων Λιμενικῶν Ταμείων». Ἀναβάλλεται προσωρινῶς.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἀναγνωρίσεως ὑπηρεσίας περὶ ἧς τὸ ἄρθρον 41 τοῦ νόμου 3714 περὶ ἀναγνωρίσεως ὡς συνταξίμου τῆς ὑπηρεσίας ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως».

§47Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἀποσύρω, κ. Πρόεδρε.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποσύρεται.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως ἀναγκαστικοῦ νόμου περὶ ὑποχρεωτικῆς παρασκευῆς καὶ καταναλώσεως σταφιδοψώμου». Γίνεται δεκτὸν, συναινούσης τῆς Βουλῆς, καὶ τὸ σύνολον.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ Ἀστικῶν σχολείων» Δεκτόν, συναινούσης τῆς Βουλῆς, καὶ τὸ σύνολον.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ συντάξεως νέων πινάκων προαγωγῶν τοῦ προσωπικοῦ Τ.Τ.Τ. κλπ.» Δεκτόν, συναινούσης τῆς Βουλῆς, καὶ τὸ σύνολον.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῶν νόμων «περὶ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Ἀρτεργατῶν» Ἀναβάλλεται.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐκχωρήσεως καὶ κατασχέσεως τοῦ ¼ τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐν πολεμικῇ διαθεσιμότητι καὶ πολεμικῇ ἀποστρατείᾳ ἀξιωματικῶν» Γίνεται δεκτὸν, συναινούσης τῆς Βουλῆς, εἰς μόνην συζήτησιν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4838 περὶ ἐκπαιδεύσεως στελεχῶν» Ἀναβάλλεται.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Π. Διατάγματος τῆς 11 Νοεμβρίου 1932, κωδικοποιηθέντος νόμου 3616 περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ στρατιωτικῶν προβιβασμῶν». Γίνεται δεκτόν, συναινούσης τῆς Βουλῆς, εἰς αʹ συζήτησιν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ καταργήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἑρμηνείας διατάξεων τῶν νόμων 4711, 4907, 4383 καὶ 3250». Γίνεται δεκτόν, συναινούσης τῆς Βουλῆς.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ λειτουργίας μηχανικῆς καλλιεργείας» Γίνεται δεκτόν, συναινούσης τῆς Βουλῆς.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 5686 περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 5 Ἰουλίου 1932 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ 4817, 4932 κλπ. νόμων, ἀφορώντων τὴν προστασίαν τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς». Ἀναβάλλεται.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ διαρρυθμίσεως τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ».

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Στράτος.

§61ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, ἔρχεται σήμερον πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον ἡμῶν τὸ νομοσχέδιον «περὶ διαρρυθμίσεως τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ» μετὰ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Γερουσία. Κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἐνώπιον ἡμῶν, συζήτησιν μακροσκελεστάτην, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο διερρυθμίσθη ὁπωσδήποτε καλῶς, διότι δὲν ἀφεώρα τὴν ἁπλῆν διαρρύθμισιν τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ, ἀλλὰ περιελάμβανε καὶ διατάξεις ἀσχέτους μὲν πρὸς τὴν φορολογίαν τοῦ καπνοῦ, σχετικὰς ὅμως μὲ τὸ ὅλον καπνικὸν ζήτημα, ζήτημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἓν τῶν σπουδαιοτέρων τῆς Ἑλλάδος. Δυστυχῶς, ὑπὸ τοῦ ἑτέρου Νομοθετικοῦ Σώματος ἐτροποποιήθησαν ὡρισμένα ἄρθρα αὐτοῦ, κατὰ τοιοῦτον τρόπον μάλιστα, ὥστε πλειστάκις νὰ μὴ ὑφίσταται πλέον ὁ σκοπός, διὰ τὸν ὁποῖον εἶχον τεθῇ τὰ ἄρθρα ἀρχικῶς. Καὶ εἰδικῶς, κ. Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 2, ἐδάφ. 3, ἀφῃρέθη ἡ τροποποίησις, τὴν ὁποίαν ὑμεῖς ἐκάματε, κατόπιν προτάσεώς μου, ὅτι εἰς τὰ κυτία δὲν θὰ ἐπιτρέπηται νὰ τίθεται χάρτης ἐξ ἀλουμινίου, ἐφόσον θὰ πωλῶνται πρὸς 600 δραχ. τὸ κιλόν. Ἡ Γερουσία τὸ ἐτροποποίησε καὶ τὸ ἔκαμε 560 δραχ. Ἀλλὰ 560 δρχ. ἰσοδυναμοῦν μὲ τὰ κυτία, τὰ πωλούμενα μὲ 13 δρχ. δραχ. Εἰς τὰ κυτία, τὰ κάτω τῶν 13 δρχ., δὲν ὑπάρχει χάρτης ἐξ ἀλουμινίου. Πρός τὶ λοιπὸν νὰ ὑφίσταται αὐτὸ τὸ ἄρθρον;

§62ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν βλάπτει εἰς τίποτε.

§63ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βλάπτει, διότι, ἐνῷ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἠθελήσαμεν νὰ περιορίσωμεν τὴν πολυτέλειαν διὰ τὰ τῶν 13 δρχ. κυτία, διὰ τῆς ἀπαλείψεως τῆς διατάξεως, δὲν ἐπέρχεται κανὲν κέρδος εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ἐπίσης, κ. Ὑπουργέ, ὑπὸ τῆς Γερουσίας, σημειωτέον, προσετέθη ἕν νέον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον, κατόπιν ἐπιμονῆς τῆς Βουλῆς, εἴχετε, σεῖς, κ. Ὑπουργέ, τὴν καλωσύνην ν’ ἀφαιρέσητε, τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν καπνοβιομηχάνων. Βεβαίως δὲν δύναταί τις ν’ ἀποκρύψῃ ὅτι ἡ ἀποζημίωσις ὡρισμένων καπνοβιομηχάνων ἔχει ὀλίγην ἠθικὴν ὑπόστασιν, διότι διὰ τοῦ νόμου 5352 καὶ διὰ τοῦ ἐκτελεστικοῦ Διατάγματος τοῦ νόμου τούτου, ἐπετράπη ἡ ἔξοδος τῶν καπνοβιομηχάνων καὶ ἡ ἀποζημίωσις αὐτῶν. Ὡρισμένοι τινὲς βιομήχανοι ἔσπευσαν ὄχι μόνον νὰ κλείσουν τὰ καταστήματα αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ νὰ δηλώσουν τοῦτο εἰς τὸ Κράτος. Εἰς αὐτοὺς τοὺς καπνοβιομηχάνους βεβαίως δὲν θὰ ἠδύνατό τις ν’ ἀρνηθῇ ὅτι ὀφείλεται πραγματικὴ ἀποζημίωσις καὶ ὅτι θὰ ἦτο ἀνήθικον ἴσως αὐτὸ τὸ Κράτος....

§64Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὄχι ὅμως, ἀλλὰ ἀσφαλῶς, διότι αὐτοὶ συνεμορφώθησαν μὲ τὸν νόμον.

§65ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ διάταξις τοῦ νόμου ἦτο ἀνήθικος, δι’ αὐτὸ λέγω ἴσως. Ἀλλ’ ἐδῶ, κ. Ὑπουργὲ καὶ Κύριοι Συνάδελφοι, δὲν ἐτέθη ζήτημα δι’ αὐτοὺς, τοὺς ἤδη ἀποχωρήσαντας τῶν ἐργασιῶν των, ἀλλὰ δι’ ὅλους τοὺς καπνοβιομηχάνους τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι θέλουν ν’ ἀποχωρήσουν τῶν ἐργασιῶν. Καὶ δὲν φθάνει μόνον ὅτι ἐδόθη τοιοῦτον δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ τὸ ποσοστὸν τῶν χιλιογράμμων, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἕκαστος τῶν καπνοβιομηχάνων διὰ νὰ ἀποχωρήσῃ, εἶνε ὑπέρογκον, διότι 2.000 χιλιόγραμμα μηνιαίως ἰσοδυναμοῦν μὲ 80.000 κιλὰ ἐτησίως, ἤτοι 960.000 κυτία σιγαρέττων ἐτησίως, ποσοστὸν ὑπέρογκον. Ἐπίσης δ’ ἴσως ἐκ παραδρομῆς καὶ ἴσως νὰ μὴ τὸ ἔχετε παρατηρήσει, κ. Ὑπουργέ, ἐτέθη καὶ ἡ ἑξῆς διάταξις (ἀναγινώσκει) «Προκειμένου ὅμως περὶ ὁμορρύθμου ἑταιρείας κλπ.». Δηλαδή, ἐὰν πρόκειται περὶ ἑταιρείας ἐχούσης ὁμόρρυθμα μέλη πέντε, εἶναι 10.000 χιλιόγραμμα μηνιαίως, τὰ ὁποῖα ἰσοδυναμοῦν μὲ 400.000 κυτία τῶν 25 γραμμαρίων μηνιαίως. Δὲν νομίζω ὅτι μία καπνοδιομηχανία, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τοιαύτην καταγάλωσιν, θὰ ἔχῃ ἀνάγκην ἀποζημιώσεως. Ἀρκετὰ θὰ ἐκέρδησεν ἐκ τῆς καταναλώσεως, ὥστε νὰ μὴ ἀναγκάζεται τὸ Κράτος νὰ ἔρχεται σήμερον νὰ τοὺς ἀποζημιώσῃ. Ἐπειδὴ ἐτέθη ἄλλη διάταξις, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὸ μονοπώλιον ἐπὶ ὡρισμένων βιομηχανιῶν, μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθῇ ὄχι μόνον ἡ Βουλή, ἀλλ’ ὁλόκληρος ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος. Εἶναι διάταξις, δι’ ἧς ἀπαγορεύεται ἡ σύστασις νέας καπνοδιομηχανίας. Εἶμαι βέβαιος ὅτι τὴν διάταξιν αὐτήν, σεῖς βεβαίως δὲν θὰ τὴν ἠθέλατε. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ διάταξις ἐτέθη σκοπίμως ὑπὸ ὡρισμένων ἀτόμων, ἐχόντων συμφέρον πρὸς τοῦτο, καὶ θὰ ὁδηγήσῃ, ἐπαναλαμβάνω, πρὸς τὸ μονοπώλιον, πρὸς τὸ χειρότερον εἶδος μονοπωλίου, πρὸς τὸ μονοπώλιον ὡρισμένων καπνοδιομηχανιών. Θὰ ἤθελα λοιπόν, νὰ μοῦ δηλώσητε ἐπισήμως, ἐὰν νομίζετε ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑφίσταται, τῆς Λαϊκῆς Κυβερνήσεως διευθυνούσης σήμερον τὰ πράγματα, ἐὰν εἶναι δυνατὸν τὸ λαϊκὸν κόμμα νὰ ἀνεχθῇ διάταξιν, δυνάμει τῆς ὁποίας, θὰ ὁδηγηθῇ ἡ Χώρα πρὸς ἓν μονοπώλιον τοῦ χειροτέρου εἴδους. Αὐτὰ εἶχον νὰ παρατηρήσω, κ. Ὑπουργέ.

§66Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργ. Οἰκονομικῶν). Ἡ διάταξις τοῦ περιορισμοῦ δὲν ἐμποδίζει τοὺς καπνοπαραγωγικοὺς συνεταιρισμούς.

§67ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εὐχαριστῶ ἐξαιρετικῶς τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι εἶμαι βέβαιος, ὡς ὑπεσχέθη, ὅτι οἱ συνεταιρισμοὶ θὰ ἤθελον τυχὸν νὰ κάμουν τοιαύτην καπνοβιομηχανίαν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς τὸ ἀπαγορεύσῃ τὸ Κράτος.

§68Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἐμποδίζει τὸ μονοπώλιον.

§69ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι, διότι θὰ εἶναι εὔκολον νὰ εὑρίσκουν κεφάλαια. Μόνον τοκογλυφικὰ κεφάλαια, ἀλλ’ ὄχι παραγωγικά. Θὰ ἤθελον νὰ εἶχον τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν παρατηρήσεών μου τούτων. Ἐπίσης, θέλω νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι ἐὰν αὐτὰς τὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἐξασφαλίζουσιν ὁπωσδήποτε τὸ μονοπώλιον ὡρισμένων καπνοδιομηχανιῶν, τὰς ἔκαμεν, ἔστω καὶ πιεζόμενος, δὲν θὰ ἠμπορῇ ἴσως νὰ ἔχῃ μέσα εἰς τὴν ψυχήν του τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι αἱ διατάξεις αὐταὶ εἶναι καθολοκληρίαν ἠθικαί, τοὐναντίον τὰς παρ’ ἡμῶν τῶν ἀντιπροσώπων τῶν καπνοπαραγωγῶν ὑποβληθείσας τροπολογίας, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἀγορᾶς τῶν πατοφύλλων καὶ τοῦ σήματος, οὐδόλως ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, καίτοι τοῦτο εἶχεν ὑποσχεθῇ ρητῶς.

§70Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν μικρῶν καπνοδιομηχανιῶν ἔλαβε διαφόρους φάσεις καὶ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐν τῇ Γερουσίᾳ. Εἶναι βέβαιον ὅτι προσωπικῶς δὲν διάκειμαι διόλου συμπαθῶς μὲ τὸ περιεχόμενον τοῦ ἄρθρου 8, τοῦ περιλαμβανομένου ἐν τῷ ψηφισθέντι Διατάγματι ἐν τῇ Βουλῇ. Ἀναγνωρίζω ὅμως, ὅτι τὸ ἄρθρον 8 ἔχει μίαν βάσιν, τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπεβαρύνθη, ἐπεβλήθη δηλ. φόρος ἄνευ δικαιώματος αὐξήσεως ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ καπνοῦ, ἐπεβαρύνθη ἡ μικρὰ καπνοδιομηχανία. Συνέπεια δὲ τῆς ἐπιβαρύνσεως τῆς καπνοδιομηχανίας ἐν γένει ἦτο καὶ ἡ ἔκδοσις τοῦ νόμου, τοῦ περιέχοντος τὴν ἀποζημίωσιν καὶ ἑνὸς Διατάγματος, κατόπιν ἐκδοθέντος καὶ κανονίζοντος κατὰ τρόπον τινά, σχετικῶς γενναῖον, τὸ μέτρον τῆς ἀποζημιώσεως. Ὑπάρχει λοιπὸν μία βάσις ἠθικὴ ἀποζημιώσεως, ἀφοῦ ἀδύνατοι τινὲς καπνοβιομηχανίαι εὑρέθησαν ἐνώπιον μέτρου κυβερνητικοῦ, τὸ ὁποῖον περιήγαγεν αὐτὰς εἰς ἀληθῶς δυσχερῆ θέσιν. Αὐτὸς εἶναι ὁ δικαιολογητικὸς λόγος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἐγένετο ὁ νόμος καὶ τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐκανόνιζε τὰς ἀποζημιώσεις. Περιπλέον αἱ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι συνεκεντρώθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι ὅτι ἕν μέρος ἐκ τῆς λαθραίας καταναλώσεως τοῦ καπνοῦ ὀφείλεται εἰς τὸν μέγαν ἀριθμὸν τῶν μικρῶν καπνοβιομηχανιῶν. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου ὑπηρεσιακῶς διάκειται τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν συμπαθῶς εἰς τὴν ἰδέαν τοῦ νὰ ἀπομακρύνῃ τοὺς μικροὺς καπνοβιομηχάνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἠθικὴν βάσιν διὰ νὰ λάβουν τὰς ἀποζημιώσεις. Ἀφ’ ἑτέρου καὶ γενικώτεροι λόγοι, περὶ τῶν ὁποίων συχνὰ ἐγένετο λόγος ἐνταῦθα, καὶ ἀποβλέπων εἰς τὸ κύριον περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἐνόμισα ὅτι ἠμποροῦσα νὰ θέσω ζήτημα, εἴτε ἐδῶ, εἴτε ἐν τῇ Γερουσίᾳ, ζήτημα ἀποδοχῆς ἢ μὴ τῆς διατάξεως, τῆς ἀφορώσης τὴν ἀποζημίωσιν.

§71ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν εὑρίσκετε ὅτι εἶναι ὑπέρογκον τὸ ποσόν;

§72Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι τὸ περιεχόμενον τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἀποτελεῖ ἕν κύριον θέμα τοῦ ὅλου νομοθετήματος. Ἡ ἀντίδρασις, τὴν ὁποίαν εὑρίσκει τὸ νομοσχέδιον, τόσον ἐδῶ, ὅσον καὶ εἰς τὴν Γερουσίαν ἀντιθέτως, δὲν εἶναι αἱ ἀποζημιώσεις, διὰ τὰς ὁποίας νομίζω ὅτι βασικῶς δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, εἰμή, ἐφόσον αὗται ἐξέρχονται ὡρισμένου ὁρίου. Τὸ ὅριον αὐτὸ δὲν ὑπάρχει φόβος νὰ τὸ ὑπερβῶμεν, διὰ τὸν λόγον ὅτι τὸ μέτρον, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ ἡ ἀποζημίωσις τοῦ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου αὐτοῦ, τὸ περιωρίσαμεν, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου ὑπάρχει καὶ ἄλλος περιορισμός, διότι ὁ περιορισμὸς τοῦ Διατάγματος εἶναι ἀνώτατον ὅριον, ὁ δ’ ἕτερος περιορισμὸς εἶναι περιορισμὸς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πραγματοποιηθησομένου δανείου, τὸ ὁποῖον θὰ κανονίσῃ ἀνώτατον ὅριον, ἐντὸς τοῦ τριμήνου κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ κάμουν τὰς δηλώσεις ὅτι συμμορφοῦνται μὲ τὸν νόμον οἱ καπνοβιομήχανοι γενικῶς. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ὑπάρχει ριζική τις διαφωνία. Ἔργον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὅπως, ἐντὸς τῶν λογικωτέρων καὶ αὐστηροτέρων ὁρίων, περιορίσῃ τὴν ἀποζημίωσιν. Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον περισσότερον, ὅπως ἀντελήφθην ἀπὸ τὸν προλαλήσαντα, εὑρίσκει ἀντίρρησιν ἐντὸς τῆς Βουλῆς, εἶναι ὅτι αἱ νέαι βιομηχανίαι, αἱ ὁποῖαι τυχὸν ἤθελον ἐπιζητήσει νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν παραγωγήν, αἱ νέαι βιομηχανίαι προσκόπτουν εἰς τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία ἐτέθη ὑπὸ τῆς Γερουσίας, ἡ ὁποία ὁρίζει, ὅτι 50.000 κιλὰ πρέπει νὰ εἶναι τὸ ὀλιγώτερον, τὸ μικρότερον ποσὸν τῆς ἐτησίας καταναλώσεως πάσης νέας βιομηχανίας. Τοῦτο ἀναγκάζει νὰ χαρακτηρισθῇ τὸ ὅλον νομοσχέδιον ὅτι ἀποβλέπει εἰς ἕν εἶδος μονοπωλίου, καὶ δὴ ἐπ’ ὠφελίᾳ ὡρισμένων προσώπων. Δηλῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅ,τι καὶ ἄλλοτε ἐδήλωσα, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐν τῇ συνειδήσει τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, οὐδεμία διάθεσις νὰ δημιουργήσῃ ὑπὲρ οὐδενὸς μονοπώλιον. Ἡ διάταξις αὐτή, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ βιομηχανίαι διὰ νὰ εἰσέλθουν πρέπει νὰ ἔχουν ὑπόστασίν τινα, εἶχεν ἄλλην βάσιν ὄχι νὰ περιορίσῃ κατὰ τρόπον εὐνοίας τὰς ὑπαρχούσας μεγάλας βιομηχανίας, ἀλλὰ νὰ ἀποκλείσῃ τὸ κακόν, ἕνεκα τοῦ ὁποίου κυρίως ὡρμήθην νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν ἐκείνην, καθ’ ἥν ἀποζημιοῦνται οἱ καπνοβιομήχανοι διὰ νὰ φύγουν καὶ νὰ κλείσῃ μία πόρτα τῆς καταναλώσεως τοῦ λαθραίου καπνοῦ. Ἐπειδὴ ὅμως ἀναγνωρίζω, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ μὲ τὴν ὁρισθεῖσαν ποσότητα τῶν 50 χιλιάδων κιλῶν εἶναι καθ’ ἑαυτὴν ἐπαχθής, καὶ ἀληθῶς, μολονότι ἔχομεν περαιτέρω διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ συνεταιρισμοί, οἱ γεωργικοί, δύνανται ἀνεξαρτήτως καὶ ἀπεριορίστως νὰ ἱδρύσουν νέας βιομηχανίας, λέγω, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ περιλαμβάνει ποσόν, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶναι ἀληθῶς μέγα καὶ ἑπομένως πράγματι περιορίζεται ἡ ἐγκατάστασις νέων βιομηχανιῶν, ἐφόσον αἱ νέαι βιομηχανίαι διὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς συστάσεώς των, ἀμέσως ἀπὸ τῆς συστάσεώς των, ὡς ἐλάχιστον ποσὸν θὰ ἔχουν 50 χιλ. κιλῶν, τὸ ὁποῖον κάμνει περὶ τὰ δύο ἑκατομμύρια πακέτα, νὰ πωλήσουν τὸν χρόνον. Μία νέα βιομηχανία, διὰ νὰ ἱδρυθῇ, πρέπει ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους νὰ ἔχει ἐξασφαλίσει τὰ δύο ἑκατομμύρια αὐτά, διότι ἐὰν δὲν τὰ ἔχει ἐξασφαλίσει, κινδυνεύει νὰ χάσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἐξακολουθήσεως τῶν ἐργασιῶν της. Ὁμολογῶ, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ δύναται νὰ δώσῃ βάσιν τινὰ εἰς τὰς ἐπικρίσεις, ὅτι ἀποκλείομεν τὴν εὐχερῆ εἰσαγωγὴν τῶν μικρῶν κεφαλαίων καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ τις πολὺ μεγάλα κεφάλαια διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν βιομηχανίαν. Καὶ ἐπειδὴ οἱ ὑπάρχοντες βιομήχανοι σήμερον εἰς τὸν καπνὸν εἶναι ἰσχυροί, θὰ ἠδύναντο νὰ ἐγείρουν τεῖχος ἀδιάσειστον, ἐντὸς τοῦ ὁποίου νὰ ἀποκλεισθῇ ἡ εἰσπήδησις καὶ ἡ ἐγκατάστασις πάσης νέας βιομηχανίας. Μὴ ἀποβλέπων εἰς τοῦτο, οὐδεμίαν ἔχω δυσχέρειαν νὰ ἀποδείξω καὶ ἐμπράκτως, ὅτι δὲν ὑπῆρχε διόλου εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργοῦ οὔτε τῆς Κυβερνήσεως ἡ εὔνοια διὰ τὰς ὑπαρχούσας βιομηχανίας, οὐδὲ πόρρωθεν ἡ ἐξασφάλισις προνομίου τινὸς ὑπὲρ αὐτῶν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον, ὑπάρχοντος καὶ νομοθετήματος καπνοῦ, ὑποβεβλημένου εἰς τὴν Βουλήν, ἢ καὶ ἄνευ αὐτοῦ, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος νὰ φέρω διάταξιν συμπληρωματικὴν εἴτε καὶ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ μελετήσωμεν καὶ κατὰ τὸ ὁποῖον νὰ περιορίζεται εἰς τὸ ἐλάχιστον ποσὸν ἡ ἀξίωσις τοῦ Κράτους, ὅπως αἱ νέαι βιομηχανίαι ἔχουν ὑπόστασιν τινά, ὄχι τόσον μεγάλην, ὥστε ἀληθῶς νὰ καθίσταται δυσχερὴς ἡ ἐμφάνισις νέων τοιούτων, ἀλλὰ νὰ γίνεται δυνατὸν ὥστε πᾶσα νέα βιομηχανία, ἡ ὁποία νὰ ἐγκατασταθῇ καὶ νὰ ἀναπτυχθῇ νὰ μὴ ἔχῃ κανένα κώλυμα νομοθετικὸν τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἀποτρέπεται. Ἑπομένως, δηλῶ, ὅτι εἶμαι διατεθειμένος νὰ υἱοθετήσω, εἴτε εἰς τὸ ὑπάρχον νομοσχέδιον, ἐπαναλαμβάνω, εἴτε εἰς νέον τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἡ ἀξίωσις αὐτὴ νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ἥμισυ, ἤτοι εἰς 25 χιλιάδας κιλῶν. Θεωρῶ, ὅτι αἱ 25 χιλιάδες κιλῶν εἶναι ἓν κατώτατον ὅριον, τὸ ὁποῖον δὲν ἀποκλείει διόλου κάθε συναγωνισμόν.

§73ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐτησίως, ὄχι ἐντὸς τοῦ πρώτου ἔτους. Νὰ ἀφήσητε καὶ ἓν χρονικὸν διάστημα.

§74Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ πᾶσαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία νὰ ἀποκλείῃ ἀπὸ πάντας ὑμᾶς τὴν ἰδέαν ὅτι θέλομεν, εἴτε ἐγώ, εἴτε ἡ Κυβέρνησις, νὰ κάμωμεν μονοπώλιον καπνοῦ ὑπὲρ οὐδενός. (Χειροκροτήματα).

§75ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο ἔχω τὸ παράπονον ὅτι, ἐνῷ τὰς καπνοβιομηχανικὰς ἀξιώσεις, ἂν ὄχι υἱοθετήσατε, τοὐλάχιστον, πιεζόμενος ἐκάματε δεκτάς, τὰς ἀξιώσεις τῶν καπνοπαραγωγῶν, μολονότι ὑπεσχέθητε ὅτι θὰ τὰς ἀποδεχθῆτε, καὶ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν πατοφύλλων, καὶ ὡς πρὸς τὴν προστασίαν τοῦ σήματος, δὲν τὰς ἀπεδέχθητε.

§76Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ νέον νομοσχέδιον θὰ συμπεριληφθοῦν καὶ αὐτά.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§78Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν γνωρίζω τίνες ἦσαν αἱ σκέψεις καὶ ἀντιλήψεις, αἱ ὁποῖαι ἐκράτησαν παρὰ τῷ δευτέρῳ Νομοθετικῷ Σώματι διὰ νὰ προβῇ εἰς τὴν ψήφισιν τῆς διατάξεως περὶ ἀποζημιώσεως τῶν καπνοβιομηχάνων, διατάξεως περὶ τῆς ὁποίας τοσοῦτος ἐγένετο θόρυβος καὶ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐκτὸς αὐτῆς διὰ τοῦ τύπου, διατάξεως, ἡ ὁποία ἀπεδείχθη ὅτι ἐστερεῖτο πάσης δικαίας καὶ πάσης, δύναμαι νὰ εἴπω, θεμιτῆς βάσεως, δὲν γνωρίζω, ἐπαναλαμβάνω, τίνες ἦσαν αἱ σκέψεις, αἱ ὁποῖαι ἤγαγον τὴν Γερουσίαν νὰ ψηφίσῃ μίαν τοιαύτην διάταξιν. Νομίζω ὅμως ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τῆς Γερουσίας ὑπῆρξεν ἀπόφασις, ἡ ὁποία οὔτε τὸ κῦρος αὐτῆς προάγει, ἀλλὰ καὶ ἐν ἀντιθέσει εὑρίσκεται πρὸς τὰς στοιχειώδεις καὶ βασικὰς κοινοβουλευτικὰς καὶ συνταγματικὰς ἀρχὰς αἵτινες διέπουσιν ἡμᾶς.

§79Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Καὶ δὲν εἶναι ἡ μόνη. Εἴχομεν καὶ προχθὲς μίαν τοιαύτην ἀκόμη, ἡ ὁποία δεικνύει, ὅτι εἴχομεν δίκαιον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐθεωροῦμεν ὅτι ἔπρεπεν ἡ Γερουσία νὰ καταργηθῇ καὶ θὰ καταργηθῇ.

§80Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, διότι μοῦ δίδετε πληροφορίαν, ἡ ὁποία θὰ μοῦ χρησιμεύσῃ εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τῶν συμπερασμάτων, τὰ ὁποῖα θέλω νὰ ἐξαγάγω. Ἡ ἐνέργεια, λέγω, αὐτὴ στήνει, προκειμένου περὶ φορολογικοῦ νομοσχεδίου, μίαν ἐκβιαστικὴν παγίδα εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ κύψῃ ἡ Βουλή. Ἀλλὰ φρονῶ, Κύριοι, καὶ πιστεύω ὅτι ἡ Βουλή, ἡ ὁποία καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἤχθη εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς αὐτῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποκύψῃ καὶ νὰ διασύρῃ τὸ κῦρος αὐτῆς, ἀντιφάσκουσα καὶ ἀναιροῦσα, αὐτὴ αὕτη, τὴν ἰδίαν της γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξήνεγκε πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν. Κύριοι, παρ’ ὅλας τὰς προσπαθείας, τὰς ὁποίας κατέβαλον διὰ νὰ ἐννοήσω ποῦ στηρίζεται, τέλος πάντων, αὐτὴ ἡ ἀρχή, ὅτι ἡ ὕπαρξις ἑνὸς ἐπαγγελματικοῦ ἀτυχήματος δύναται νὰ γεννήσῃ εἰς τὸν ἐπαγγελματίαν τὴν ἀξίωσιν τῆς χορηγήσεως ἀποζημιώσεως ἀπὸ τὸ χρῆμα τοῦ πενομένου λαοῦ, δὲν ἠδυνήθην νὰ τὸ ἐννοήσω. Ἀλλὰ καὶ δὲν πρόκειται κἂν περὶ ἀτυχημάτων ἢ ἀτυχησάντων ἐπαγγελματιῶν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἐπαγγελματιῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἐπαγγελματικὴ πρόοδος δὲν εἶναι ἁπλῶς ἱκανοποιητική, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι τύχη προκοπῆς, διότι, ἐὰν εἶχον ἀτυχήσῃ, δὲν θὰ διετέλουν ἐν τῇ ἀσκήσει τοῦ ἐπαγγέλματός των. Ἀλλά, Κύριοι, μήπως αὐτοί, ἔστω, προβάλλουσι τὴν ἀξίωσιν ταύτην; Μήπως οἱ βιομήχανοι εἶναι οἱ σχόντες τὴν πρωτοβουλίαν τῆς ἀποζημιώσεως; Ὄχι. Αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος ἔλαβε τὴν πρωτοβουλίαν τῆς ἀποζημιώσεως αὐτῶν ὑπὸ τὴν ἠχηρὰν λέξιν, ὑπὸ τὴν εὐπρεπῆ λέξιν τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς βιομηχανίας διὰ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀτυχησάντων. Ἀλλά, Κύριοι, ποῖοι εἶναι οἱ ἀτυχήσαντες; Μήπως αὐτό, ποὺ ἔκαμε τὸ Κράτος, τὸ ἔκαμε ἐξ οἴκτου καὶ φιλανθρωπίας, διὰ νὰ ἐνισχύσῃ αὐτούς; Ὄχι. Τὸ ἔκαμε διὰ νὰ ἐνισχύσῃ ἐκείνους, τῶν ὁποίων αὐτοὶ εἶναι ἐνοχλητικοὶ συναγωνισταί, μὲ τὰ μικρὰ αὐτῶν κεφάλαια καὶ μὲ τὴν μικρὰν αὐτῶν κατανάλωσιν. Τὸ ἔκαμε αὐτό, διὰ νὰ ἀπαλλάξῃ ὅλους τοὺς μεγάλους τῆς ὀχληρᾶς ἐπιδράσεως τῆς ἐλευθέρας ἐξασκήσεως ὑπ’ αὐτῶν τοῦ ἐπαγγέλματος. Αὐτὴ εἶναι, Κύριοι, ἡ ἠθικὴ ἀρχή, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ἡ ἐνέργεια αὕτη, ἡ νομοθετική, τὴν ὁποίαν διὰ δευτέραν φορὰν συζητοῦμεν καὶ καλούμεθα ἡμεῖς νὰ κυρώσωμεν διὰ τῆς ψήφου μας. Ἄ!, Κύριοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι μία τοιαύτη διάταξις, δὲν εἶναι μόνον ἀθέμιτος διάταξις, δὲν εἶναι μόνον χαριστικὴ διάταξις, ἀλλὰ μὴ ἀνεκτὴ ἀπὸ οὐδένα εὐσυνείδητον καὶ ἔντιμον ἄνθρωπον. Εἶναι διάταξις, ἡ ὁποία γεννᾷ καὶ πρέπει νὰ γεννήσῃ τὴν ἀγανάκτησιν παντὸς τιμίου ἀνθρώπου. Δὲν εἶναι δέ, κ. Βουλευταί, ἡ διάταξις αὐτὴ ἐστερημένη μόνον ἠθικῆς βάσεως, ἀλλὰ δημιουργεῖ καὶ μίαν ἀρχὴν ἀντίθετον πρὸς κάθε ἔννοιαν δικαίου, μίαν ἀρχὴν ἀντίθετον πρὸς κάθε δημοσιονομικὴν θεωρίαν, ἀρχὴν ὀλεθρίαν, παρέχουσαν τὸ δικαίωμα νὰ ἐμφανισθῶσιν αὔριον, καὶ διατὶ νὰ μὴ ἐμφανισθῶσι, πάντες οἱ ἀτυχήσαντες ἐπαγγελματίαι καὶ νὰ ζητήσωσι καὶ αὐτοὶ ἀποζημίωσιν! Ἀλλὰ, δὲν εἶναι, Κύριοι, ἡ ἀρχὴ αὐτὴ καὶ ἡ διάταξις αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἐγκληματικὴ καὶ ἀθέμιτος. Εἶναι περισσότερον ἐγκληματική, διὰ τὰς βλέψεις, διὰ τοὺς σκοπούς, τοὺς ὁποίους πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ, διότι καλεῖται, Κύριοι, διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς, τὸ Κράτος, τὸ ἴδιον, νὰ περιορίσῃ τὴν κίνησιν τοῦ ἐμπορίου, ἑνὸς προϊόντος, τοῦ σοβαρωτέρου τῆς Χώρας, τοῦ προϊόντος ἐκείνου, ἐκ τοῦ ὁποίου ἀποζῇ μία ὁλόκληρος γεωργικὴ τάξις καὶ νὰ τὴν ἐντοπίσῃ εἰς χεῖρας ὀλίγων, καὶ τίνων ὀλίγων, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε δράσεώς των καὶ τῆς μέχρι τοῦδε ἐνεργείας των, ἀπεδείχθησαν ὅτι ἤσκησαν κατὰ τὸν ἀπαισιώτερον τρόπον πᾶν μέσον θεμιτὸν καὶ ἀθέμιτον, πᾶσαν προσπάθειαν, διὰ νὰ ἐκμεταλλευθῶσι τὸν παραγωγὸν κατὰ τὸν ὀδυνηρότερον τρόπον. Αὐτοὶ εἶναι, Κύριοι, οἱ προστατευόμενοι, αὐτοὺς καλούμεθα νὰ προστατεύσωμεν, εἰς χεῖρας αὐτῶν τῶν ὀλίγων καλούμεθα νὰ παραδώσωμεν μίαν ὁλόκληρον παραγωγικὴν τάξιν, τὴν καπνοπαραγωγικήν, τίνες; ἡμεῖς, οἱ προερχόμενοι ἐξ αὐτῶν τῶν παραγωγικῶν τάξεων, οἱ ὁποῖοι ἀπεστάλημεν ἐδῶ, διὰ νὰ προστατεύσωμεν καὶ προαγάγωμεν τὰ συμφέροντα αὐτῶν. Ἀλλὰ καὶ ποῖοι εἶναι αὐτοί, Κύριοι, οἱ ἔχοντες τὴν ἀξίωσιν νὰ τύχωσι προστασίας παρ’ ἡμῶν; Εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν, κλέψαντες τὸ δημόσιον χρῆμα κατὰ τὸν ἀναιδέστερον, κατὰ τὸν κακοηθέστερον τρόπον, ὅτε ἀπεδείχθησαν καὶ ἤχθησαν ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης, ἐπεδίωξαν καὶ ἐπέτυχον— δυστυχῶς, συνεπικουροῦντος εἰς τὸ ἔγκλημα, αὐτοῦ τούτου τοῦ δευτέρου Νομοθετικοῦ Σώματος, διότι εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, διὰ πλειονοψηφίας μιᾶς μόνον ψήφου, μιᾶς ψήφου ὀφειλομένης εἰς ἕνα γερουσιαστήν, ἐπετεύχθη νὰ θεσπισθῇ διάταξις διὰ τῆς ὁποίας οἱ κλέψαντες τὸ δημόσιον χρῆμα ἀπηλλάσσοντο, ὄχι μόνον πάσης εὐθύνης, ἀλλὰ καὶ πάσης ἄλλης διώξεως.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοῦ φαίνεται ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ γίνεται τοιαύτη συζήτησις περὶ τοῦ δευτέρου Νομοθετικοῦ Σώματος.

§82Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ διαφωτίσωμεν τὴν ἑλληνικὴν κοινωνίαν περὶ τοῦ ἔργου ἡμῶν. Οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες, κ. Πρόεδρε, θὰ κριθῶσιν ἐκ τῶν λόγων καὶ ἐκ τῶν ἔργων αὐτῶν. Σᾶς παραπέμπω εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ πληροφορηθῆτε, ὅτι εἰσήχθη διάταξις, ἡ ὁποία περιελήφθη εἰς τὸ Ν. Δ. περὶ φορολογικῶν διευκολύνσεων, διὰ τῆς ὁποίας οἱ παραβάται τοῦ νόμου περὶ καπνοῦ, καταβάλλοντες τὸ ἁπλοῦν τέλος, τὸ τέλος δηλ., τὸ ὁποῖον ἔκλεψαν, ἀπηλλάσσοντο πάσης ποινῆς, καταργουμένων καὶ αὐτῶν τῶν ποινικῶν δικῶν.

§83Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Αἶσχος!

§84Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὑπὲρ αὐτῶν, Κύριοι, καλούμεθα νὰ μεριμνήσωμεν καὶ εἰς τὴν εὐσυνειδησίαν αὐτῶν νὰ παραδώσωμεν τὰς παραγωγικὰς τάξεις, τὰς ὁποίας ἐκπροσωποῦμεν. Κύριοι Βουλευταί, τοὺς κυρίους αὐτοὺς, συναγωνιστὰς τοῦ μεγάλου κεφαλαίου, συναγωνιστὰς τῆς κεφαλαιοκρατικῆς βιομηχανίας, ἔχομεν βεβαίως ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς τονώσωμεν, νὰ τοὺς ἐνισχύσωμεν, ἀλλὰ διὰ θεμιτῶν μέσων, διὰ τῶν ὑγιῶν μεθόδων καὶ ὄχι διὰ τοιούτων ἀποζημιώσεων. Αὐτοί, Κύριοι, ὑπέστησαν καὶ ὑφίστανται, ἀναμφισβητήτως, τὸ γνωρίζω καὶ ἐγὼ κάλλιον παντὸς ἄλλου, τὸν συναγωνισμὸν τῶν μεγάλων βιομηχάνων. Ὅταν αὐτοὶ ἐπιχειροῦσι νὰ κάμουν ἀγοράς, σπεύδουν νὰ τοὺς παρακολουθήσουν καὶ νὰ τοὺς συναγωνισθοῦν, διὰ νὰ τοὺς συντρίψουν. Ὅταν δὲ ἐξαντλήσουν τὸ περιθώριον τῆς οἰκονομικῆς των δυναμικότητος, τότε τοὺς ἐγκαταλείπουν καὶ ἐγκαταλείπουν καὶ τοὺς παραγωγούς. Προσέρχονται δὲ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἢ καὶ βραδύτερον καὶ προσφέρουν εἰς αὐτοὺς τιμὰς κατὰ 15–20 δραχμὰς μικροτέρας ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας προσφέρουν οἱ ἴδιοι, ὅταν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν συνηγωνίζοντο τοὺς μικρούς. Καί, ὅταν ὁ δυστυχὴς παραγωγὸς τοὺς ἀρνηθῇ τὴν πώλησιν εἰς τὴν προσφορὰν τῆς μικροτέρας τιμῆς ....

§85Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε βέβαιος, ὅτι οἱ μικροὶ καπνοβιομήχανοι πηγαίνουν κατευθείαν εἰς τὸν παραγωγόν, διὰ νὰ ἀγοράσουν καπνά; Ἐγὼ πληροφοροῦμαι ὅτι κανεὶς δὲν πηγαίνει.

§86Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Θέλετε νὰ σᾶς τοὺς κατονομάσω; Εἶμαι πρόθυμος, δύναμαι μάλιστα νὰ σᾶς κατονομάσω καὶ τοὺς ἀντιπροσώπους αὐτῶν, τοὺς εὑρισκομένους εἰς τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς. Λοιπόν, ὅταν ὁ δυστυχὴς παραγωγὸς βλέπει ὅτι εἰς τὸν καπνὸν αὐτοῦ προσφέρονται 50 δρχ., ἐνῷ τῶν ἄλλων γειτόνων του ἐπληρώθησαν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν 70 δρχ. δὲν θὰ τοὺς δώσῃ εἰς τὴν τιμὴν τῶν 50 δρχ., ἀλλὰ θὰ καταφύγῃ εἰς τὸν ἄλλον τὸν μεγάλον, τὸν ὁποῖον θὰ εὕρῃ συνεννοημένον μετὰ τοῦ πρώτου καὶ θὰ λάβῃ μίαν τιμὴν ἤδη ὄχι μείζονα τῶν 45 δραχμῶν, καὶ ὅταν μετανοῶν διατὶ δὲν τὸν ἔδωκεν εἰς τὸν πρῶτον, ἐπανέλθῃ εἰς αὐτὸν τὸν μεγάλον, οὗτος τότε τοῦ προσφέρει τιμὴν 40 δρχ. Ἔ! Κύριοι, νομίζω, ὅτι καὶ οἱ ἄγριοι τῆς Κεντρώας Ἀφρικῆς, οἱ ὁποῖοι ἐκθέτουσιν εἰς κινδύνους καὶ τὴν ζωὴν αὐτῶν διὰ τὴν θήραν τῶν πολυτίμων ὀστέων, μετὰ μεγαλειτέρας καλοψυχίας γίνονται ἀντικείμενον μεταχειρίσεως ἐκ μέρος τῶν ἐκμεταλλευτῶν των. Ναί, Κύριοι αὐτὰ ποὺ συμβαίνουν εἰς τὴν Κεντρ. Ἀφρικήν, ὡς διαβάζομεν, καὶ μᾶς κινοῦσι τὸν οἶκτον, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, συμβαίνοντα ἐν Ἑλλάδι, νὰ τὰ ἀγνοῶμεν, νομοθετοῦντες ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Δὲν ὁμιλῶ, στηριζόμενος εἰς θεωρίας, οὔτε σᾶς ἀναπτύσσω οἰκονομολογικὰ ζητήματα. Σᾶς μεταφέρω τὴν ζωηρὰν εἰκόνα, μίαν σκληρὰν πραγματικότητα, ἡ ὁποία μαστίζει τὴν περιφέρειάν μου καὶ τὰς περιφερείας τῶν πλείστων ἐξ ὑμῶν. Ἀντί, λοιπόν, αὐτοὺς τοὺς πτωχοὺς συναγωνιστάς, τοὺς μικρούς, οἱ ὁποῖοι ἐν τούτοις εἶναι μεγάλοι συναγωνισταὶ εἰς τὸ ἐμπόριον τοῦ καπνοῦ ὅπως καὶ εἰς ὅλα τὰ ἐμπόρια τοῦ σίτου, τοῦ ἐλαίου, ἀντὶ νὰ τοὺς τονώσωμεν, ἐρχόμεθα ἡμεῖς, τὸ ἐπίσημον Κράτος καὶ τοὺς ἐμβάλλομεν τὸν πειρασμὸν τῆς ἀποζημιώσεως καὶ τοὺς λέγομεν: Κύριοι, τὶ κάθεσθε καὶ σκοτώνεσθε καὶ τὰ βάζετε μὲ τοὺς μεγάλους; Δὲν παίρνετε μίαν ἀποζημίωσιν καὶ νὰ φύγητε; Ἀξίζει ἡ κίνησίς σας, ἡ ἐμπορική, 100 χιλιάδας δραχμῶν, πάρτε 200.000 καὶ ζήσατε ἥσυχοι καὶ ἀφήσατε τοὺς μεγάλους νὰ ἐκμεταλλεύωνται τοὺς παραγωγοὺς καὶ τὴν κατανάλωσιν. Εἶναι, Κύριοι ἠθικὸν ἔργον αὐτό; Ὅταν ἦλθε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἡ Βουλὴ ἐν ἐπιγνώσει τῶν πραγματικῶν συνθηκῶν, ἐν ἐπιγνώσει τῆς πραγματικότητος, ἡ ὁποία διέπει ὅλην αὐτὴν τὴν ζωήν, ἤρθη εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς της, ἀπορρίψασα τὴν διάταξιν αὐτήν. Ἡ Γερουσία, ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς ὑπομνήματος, τὸ ὁποῖον κατὰ καλὴν σύμπτωσιν ἐδόθη καὶ εἰς ἐμὲ πρὸ ὀλίγου, ὅταν περιεφέρετο εἰς τοὺς διαδρόμους τῆς Βουλῆς, διανεμόμενον, τὶ ἔπραξεν; Ἀντὶ νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς, ὡς Σῶμα ἀναθεωρητικὸν τῶν ἀποφάσεων τῶν ἰδικῶν μας, ὡς Σῶμα προωρισμένον νὰ μὴ ὑφίσταται τὰς πιέσεις τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ τῶν συμφερόντων, τὰ ὁποῖα φθάνουσι μέχρις ἡμῶν, ἀντί, λέγω, νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς καὶ νὰ τοὺς εἴπῃ: εἶσθε ἀδύνατοι. Κύριοι, εἶσθε οἰκονομικῶς ἀνίσχυροι. Ἑνωθῆτε, ἀποτελέσατε ἑταιρείαν, συνεννοηθῆτε καὶ θὰ σᾶς τονώσωμεν καὶ ἡμεῖς, θὰ σᾶς ἐνισχύσωμεν διὰ τῶν διατάξεων, τὰς ὁποίας θὰ λάβωμεν μετὰ τῆς Βουλῆς, θὰ μελετήσωμεν τὰ ζητήματά σας, δὲν θὰ σᾶς ἐγκαταλείψωμεν, πρέπει νὰ σᾶς συγκρατήσωμεν ἐκ τοῦ συναγωνισμοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον ἐξωθεῖσθε πραγματικῶς, ἵνα οὕτω ἐμπνεύσωμεν εἰς αὐτοὺς θάρρος καὶ πεποίθησιν πρὸς τὴν κρατικὴν μέριμναν, ὅτι μὲ τὰ μηχανήματα, τὰ ὁποῖα διαθέτουν καὶ τὰ ὁποῖα ζητοῦνται εἰς ἀγορὰν διὰ νὰ γεμίσουν, δὲν γνωρίζω ποίας ἀποθήκας, μὲ τὴν πεῖραν τὴν ἐπαγγελματικὴν καὶ τὰς ἱκανότητάς των θὰ ἀγωνισθοῦν εἰς τὸ πεδίον τῆς ἁμίλλης, τῆς εὐγενοῦς, τῆς ἐμπορικῆς, χάριν τοῦ γενικοῦ συμφέροντος. Ἀντὶ νὰ τοὺς εἴπουν τοιαῦτα πράγματα καὶ τοὺς ἐνισχύσουν, ἀντιτιθέμενοι πρὸς τὴν ἐκδηλωθεῖσαν θέλησιν τοῦ ἐπικρατοῦντος Νομοθετικοῦ Σώματος τῆς Βουλῆς, τοὺς ἐνισχύουν εἰς τὴν ἀντίληψιν τῆς ἀποζημιώσεως καὶ τῆς διαρπαγῆς τοῦ δημοσίου χρήματος. Τοιαῦται ἀρχαί, τοιαῦται κατευθύνσεις, δὲν εἶναι ὑγιεῖς, δὲν εἶναι ἐπιδοκιμαστέαι. Τὰς προηγουμένας ἀρχὰς καὶ ἀντιλήψεις εἶχον τὴν ἀξίωσιν νὰ ὑποστηρίξῃ τὸ δεύτερον Νομοθετικὸν Σῶμα, καὶ ὄχι τὴν διασπάθισιν τοῦ χρήματος καὶ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἐπαγγελματιῶν ἀναλώμασι τοῦ ἱδρῶτος καὶ τῶν κόπων τοῦ λαοῦ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν εἶμαι ἐν ἀγνοίᾳ τῶν κινήσεων, πιέσεων καὶ ἐπιδράσεων, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν εἰς τὸ πρῶτον Νομοθετικὸν Σῶμα, παρεμφερῶν πρὸς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν καὶ εἰς τὸ δεύτερον τοιοῦτον. Ἀλλὰ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀντελήφθησαν τὰς τοιαύτας κινήσεις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σημειώσω καὶ τοῦτο. Ὅτι τὰ ὑπομνήματα αὐτά, τὰ ἐκθέτοντα τὰς ἀπόψεις των, τὰς ὁποίας ἀπόψεις των εἶμαι ὑποχρεωμένος, χάριν τοῦ κύρους τοῦ Σώματος τοῦ Νομοθετικοῦ καὶ τοῦ πρώτου καὶ τοῦ δευτέρου, νὰ σχολιάσω δι’ ὀλίγων, τὰ ὑπομνήματα ταῦτα διένειμον ὄχι οἱ μικροί, ὄχι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται, ἀποζημιούμενοι, ν’ ἀπομακρυνθῶσιν ἀπὸ τὰ ἔργά των, ἀλλ’ αὐτὰ τὰ διένειμον οἱ μεγάλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠξίουν ἀποζημίωσιν, ἀλλὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν μικρῶν. Τί λέγει τὸ ὑπόμνημα, Κύριοι; «Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν κλπ.». (ἀναγινώσκει). Λέγει δηλαδή, ὅτι ἐξεβιάσαμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἡμεῖς τὸ πρῶτον Νομοθετικὸν Σῶμα, ἐκάμαμεν μίαν ἔκθεσιν καὶ, παρὰ τὴν θέλησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπεβάλαμεν τὰς ἀπόψεις μας, ὡς ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εἶναι ἐχθρὸς τοῦ Σώματος αὐτοῦ, καὶ διάκειται τοῦτο ἐχθρικῶς πρὸς αὐτὸν καὶ ὡς ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἀπολαμβάνῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡμῶν. Λοιπόν, αὐτὰ λέγουν καὶ ἄλλα τινά, ἀλλ’ ἐπειδὴ αὐτὰ ἀφορῶσι κυρίως ἐμέ, (ἀναγινώσκει) «εὑρεθέντες πρὸ ἀδικαιολογήτου κλπ.», θὰ τὰ παραλείψω αὐτά, διότι δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ σᾶς ἐνοχλήσω. Λέγουν ὅμως καὶ κἄτι τι ἄλλο διὰ νὰ στηρίξουν, νὰ δώσουν ἠθικὴν βάσιν εἰς τοὺς ἰσχυρισμούς των, ὅτι ἡ ἀξίωσίς των εἶναι συνέπεια τῆς ἐπιβαρύνσεως, τὴν ὁποίαν ἐπέβαλεν τὸ Κράτος, αὐξῆσαν κατὰ 8 δρχ. κατὰ κιλὸν τὸν φόρον καταναλώσεως καπνοῦ τῷ 1931, χωρὶς νὰ ἐπιτρέψῃ καὶ τὴν αὔξησιν τῶν κυτίων, ὡσὰν ἡμεῖς νὰ παροικῶμεν εἰς Ἱερουσαλὴμ, καὶ νὰ μὴ γνωρίζωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, ὅτι ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ ὀκτάδραχμον, διπλασιασμένον μάλιστα, μετετοπίσθη εἰς βάρος τῆς παραγωγῆς σήμερον. Καὶ τί λέγουν; Ἐπειδὴ ἐκ τῆς φορολογίας αὐτῆς θὰ ἐκάμπτετο οἰκονομικῶς ἡ ἀντοχὴ τῶν μικροτέρων, ἑπομένως, ὑπάρχει ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους. Τὶ νὰ κάμῃ τὸ Κράτος; Ἐπειδὴ αὐτοὶ ἐκάμπτοντο οἰκονομικῶς, ὄχι νὰ τοὺς τονώσῃ καὶ νὰ δώσῃ εὐκολίας, ἀλλὰ νὰ τοὺς ἀποζημιώσῃ νὰ πᾶνε νὰ καθήσουν εἰς τὰ σπίτια των! Αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν ἀντιλαμβάνονται οἱ κύριοι αὐτοί ὅτι εἶχεν τὸ Κράτος ἀπέναντι αὐτῶν. Καὶ τὸ λέγουν αὐτὸ, ἀναφέροντες καὶ κἄτι τι ἄλλο: ὅτι αὐτὸ θὰ ἐγίνετο, διότι οἱ μεγάλοι βιομήχανοι εἶχον ἀποφασίσῃ μὲ ἰδίας δαπάνας νὰ μᾶς ἀποζημιώσουν καὶ νὰ μᾶς διώξουν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἦλθεν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ἐπέτυχον οἱ μεγάλοι νὰ τὸ κάμουν δαπάναις τοῦ Κράτους. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, Κύριοι Βουλευταί, ἔχετε τὴν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν σεῖς νὰ μᾶς ἀποζημιώσητε. Καὶ τὴν ἔχετε τὴν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν κατὰ μείζονα λόγον! Διατί; Ἀκούσατε. Διὰ νὰ ἀποφύγητε ἐπὶ πλέον τὸ λαθρεμπόριον, τὸ ὁποῖον κάμνομεν ἡμεῖς. Διότι ἡμεῖς, καπνίζοντες οἱ ἴδιοι ἀφορολόγητον καπνόν, ὡς καὶ οἱ ὑπάλληλοί μας, κάμνομεν μίαν παράβασιν νόμου καὶ ζημιώνομεν τὸ Δημόσιον. Καὶ ἑπομένως, ἐπειδή, Κύριοι, ἡμεῖς, οἱ οὕτω πως ἐγκληματοῦντες, σᾶς ζημιώνομεν, καλὸν θὰ εἶναι νὰ μᾶς ἀποζημιώσητε, διὰ νὰ μὴ ἐγκληματοῦμεν!! Εἶναι ἡ ἀνωτέρα ἠθικὴ ἀντίληψις αὐτή, χάριν τῆς ὁποίας ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς ἀποζημιώσωμεν. Στηρίζουν μάλιστα καὶ νομικῶς τὴν ἀποζημίωσιν αὐτὴν εἰς τὸν νόμον περὶ τῆς ἱστορίας τοῦ ὁποίου εὐρύτατα σᾶς ἔκαμα λόγον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, εἰς τὸν ὁποῖον λέγεται, ὅτι δύναται διὰ Διατάγματος νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις...

§87Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὑπόμνημα τὸ λέγει αὐτό, διὰ τὸ λαθραῖον;

§88Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι ἕν τυπογραφημένον καὶ ἕν δακτυλογραφημένον, τὸ δακτυλογραφημένον τὸ λέγει.

§89ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Δέν μᾶς εἴπετε ποῖος εἶναι ὁ Γερουσιαστής;

§90ΑΛ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Διὰ νὰ μὴ θεωρηθῶ ὑπερβολικός, ἴσως καὶ ἄδικος ἀπέναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀποζημιοῦνται, διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ, θὰ ἔλεγον καλά, ὅ,τι ἔγινεν, ἔγινεν. Ἀφῆστε αὐτούς, διὰ τοὺς ὁποίους ἐγένετο ὁ νόμος, ὁ οὕτω ἐκδοθείς. Ἀλλὰ τὶ γίνεται; Ἐπεκτείνεται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἡ διάταξις εἰς ὅλους. Ἀπὸ τοὺς 158 δηλαδή, διώχνομεν ὅσους θέλομεν, δηλαδὴ τὰ 14) 15. Καὶ ἔχομεν μὲν τὸν περιορισμὸν τῶν 2000 κιλῶν τῆς καταναλώσεως, ἀλλ’, ὅπως σᾶς ἀνέπτυξεν ὁ προλαλήσας κ. Συνάδελφος, πρόκειται περὶ ἑταιρειῶν τινων, αἱ ὁποῖαι φεύγουν διὰ τῆς αὐτῆς μεθόδου καὶ μένουν πάλιν οἱ 8 ἢ 10. Ἀλλὰ μήπως θὰ εἴπητε, ὅτι, ἐπειδὴ ἐκεῖνος ὁ νόμος εἶχε πραγματικῶς ἀτέλειάν τινα, ἦτο ἀνεφάρμοστος καὶ συμπληροῦται; Ὄχι. Ὁ νόμος καθίσταται ἤδη μᾶλλον ἀνεφάρμοστος, διότι ὡς βάσις τῆς ἀποζημιώσεως λαμβάνεται τὸ χρονικὸν διάστημα, ἀπὸ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1933. Ἀλλ’ εἰς τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1933 αἱ βιομηχανίαι αὐταὶ δὲν ἐλειτούργησαν κἄν. Ἑπομένως, ἔρχεται καὶ καταβάλλεται μεγαλειτέρα φροντὶς διὰ τοὺς μετέπειτα καὶ ἐγκαταλείπονται ἐκεῖνοι, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται ὅλη ἡ ἐπιχειρηματολογία καὶ ἡ ἠθικὴ βάσις καὶ ἡ ἠθικὴ ὑποχρέωσις. Δηλαδή, τὸ νομοσχέδιον, ὅπως εἶναι, τοὺς ἀφήνει ἔξω ἐκείνους....

§91Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Δὲν τὸ κατάλαβα.

§92Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Βιομήχανοι, ἀποζημιωθέντες τότε, ἦσαν οἱ ἀποχωρήσαντες τότε, ἀλλὰ ἀφοῦ ἀπεχώρησαν τότε, εἰς τὰ 1932, ὅτε ἐξεδόθη ὁ νόμος, κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1933 δὲν εἰργάσθησαν. Ἑπομένως, ἐλλείπει ἡ βάσις ἐκ τῆς ὁποίας θὰ κριθῇ ἂν πρέπῃ νὰ φύγουν ἢ ὄχι.

§93Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ὑπάρχουν τὰ ἐργοστάσια, ἀλλὰ δὲν εἰργάζοντο.

§94Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν ὁμιλεῖ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποχωρησάντων. Πῶς θὰ κριθῇ ἡ δυναμικότης. Ἐπὶ πλέον, τὸ νομοσχέδιον, ἐνῷ ὁμιλεῖ καὶ θέτει καὶ κορωνίδα τὴν ἐξυγίανσιν τῆς βιομηχανίας, ἀποδεικνύεται ὅτι στερεῖται τοιαύτης κατευθυντηρίου σταθερᾶς πολιτικῆς γραμμῆς, διότι ἡ ἔξοδος τῶν μικροβιομηχάνων ἀφήνεται εἰς τὴν θέλησιν τῶν μελλόντων νὰ ἐξέλθουν. Ἐνῷ κάμνομεν ὁλόκληρον οἰκοδόμημα, τὸ ἐξαρτῶμεν ἐκ τῆς θελήσεώς των! Προκειμένου δὲ περὶ ἑταιρειῶν, δὲν τὰς καταργεῖ ὁ νόμος. Ἀποζημιοῖ τὸν ἕνα τῶν ἑταίρων, ἀφήνει ὅμως τὸν ἄλλον, ἂν θέλῃ, νὰ ἐξακολουθήσῃ μὲ τὰ αὐτὰ προσόντα τὴν βιομηχανίαν. Ποία ἡ γραμμή, ἡ διέπουσα τὸ νομοσχέδιον; Δι’ ἐμέ, τοὐλάχιστον, εἶναι ἄγνωστος. Ἀλλά, κ. Βουλευταί, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ διατάξεως, ψηφισθείσης ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὑπὸ τὸ Κράτος πιέσεως καὶ ἐπιρροῆς, τὸ πρᾶγμα, κατ’ ἐμέ, δὲν θὰ ἦτο ἀνεξήγητον, διότι ἡ Βουλή, λόγῳ τῆς προελεύσεως αὑτῆς, ὡς λαοπρόβλητον Σῶμα, εἶναι ἐκτεθειμένον ἐξ ἀνάγκης εἰς τὰς ἐπιδράσεις καὶ τὰς ἐπιρροὰς τῶν ἐκλογέων της. Ἡ Γερουσία ὅμως!; Τὸ Βʹ αὐτὸ Νομοθετικὸν Σῶμα, ἐὰν ἔχῃ μίαν μόνην βάσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ἡ ὑπόστασίς της, εἶναι ὅτι αὕτη θὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἀνασχετικὸς φραγμὸς κατὰ τῶν ἀτασθαλιῶν καὶ τῶν ἐκτροπῶν τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς. Καὶ ἐνῷ αὐτῶν τῶν ὑπερβασιῶν ἀπέδειξεν ὅτι ἀποτελεῖ ἀνασχετικὸν φραγμὸν ἡ Βουλή! ἡ Γερουσία ἀπέδειξεν, ὅτι ἀποτελεῖ ἄθυρμα! Ἐκτὸς ἐὰν διὰ τῆς ψηφίσεως τῆς διατάξεως αὐτῆς ἤθελε ν’ ἀποκρούσῃ ἄλλο ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἀντιτάσσεται ἐναντίον της, τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἀποτελεῖ πολὺ συντηρητικὸν Σῶμα, Σῶμα δεσμευτικὸν τῆς προόδου καὶ τῆς ἐξελίξεως καὶ ἤθελε νὰ ἀποδείξῃ δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως, ὅτι ἀποτελεῖ Σῶμα συγχρονισμένον εἰς τὸ πνεῦμα τῆς σπατάλης καὶ τῆς διασπαθίσεως τοῦ χρήματος τοῦ Δημοσίου. Ἀλλά, τότε φρονῶ, ὅτι καὶ ἡ ἰδία θὰ πιστεύῃ ὅτι δὲν ἐξέλεξεν οὔτε τὸν καλύτερον τρόπον, οὔτε τὸ καλλίτερον ἐπιχείρημα. Διὰ τοιούτων πράξεων, Κύριοι, διὰ τοιούτων διατάξεων, ὅπως εἶναι καὶ ἡ ἄλλη, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέφερα καὶ ἡ ἄλλη, τὴν ὁποίαν μοῦ ὑπέμνησεν ἀξιότιμος Συνάδελφος, διακόψας με πρὸ ὀλίγου περὶ ἀπαλλαγῆς μιᾶς ξενοδοχειακῆς ἐπιχειρήσεως ἐκ τοῦ φόρου καθαρῶν προσόδων, διὰ τοιούτων διατάξεων δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ φροντίζῃ νὰ ἐπικυρώσῃ, νὰ διαπιστώσῃ μίαν ἀπαισιόδοξον πρόρρησιν ἑνὸς διαπρεπεστάτου νομομαθοῦς καὶ Συναδέλφου, τοῦ μακαρίτου Τσιτσεκλῆ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὶ εἶπεν, ὅτε συνεζητεῖτο ἡ χρησιμότης τοῦ θεσμοῦ τῆς Γερουσίας ἐνώπιον τῆς Βουλῆς· (ἀναγινώσκει) «ἡ ἵδρυσις τῆς Γερουσίας θὰ δημιουργήσῃ καὶ ἓν ἄλλο μέσον καταπιέσεως τῆς Βουλῆς κλπ.». Αὐτὰ εἶπεν ὁ μακαρίτης, ὁ ἀείμνηστος ἐκεῖνος καὶ διαπρεπὴς νομομαθὴς Παντελῆς Τσιτσεκλῆς. Ἀλλά, Κύριοι Συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ τοιαύτη ἐνέργεια τῆς Γερουσίας, δὲν γνωρίζω ἐκ τίνων σκέψεων καὶ τίνων ἀντιλήψεων προελθοῦσα, θέτει αὐτὴν ἀντιμέτωπον ὄχι μόνον πρὸς τὰς κοινοβουλευτικὰς ἀρχάς, ὄχι μόνον πρὸς τὴν θέλησιν τὴν ἄρτι ἐκδηλωθεῖσαν τοῦ πρώτου Νομοθετικοῦ Σώματος, τοῦ ἔχοντος τὴν κρατοῦσαν γνώμην, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἰσοδυναμία μεταξὺ Βουλῆς καὶ Γερουσίας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι κυρίως Νομοθετικὸν Σῶμα εἶναι ἡ Βουλή. Δύναμαι μάλιστα νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι κἂν Νομοθετικὸν Σῶμα ἡ Γερουσία. Ἔχει ἁπλῶς ἀνασταλτικὴν ἐνέργειαν ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τῆς Βουλῆς καὶ συμβουλευτικήν. Αἱ ἐπίσημοι δηλώσεις ὅλων τῶν πολιτικῶν Ἀρχηγῶν, οἱ ὁποῖοι μετέσχον εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ θεσμοῦ τῆς Γερουσίας, συμπίπτουν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Τιθεμένη ἡ Γερουσία ἀντιμέτωπος πρὸς τὴν λαϊκὴν θέλησιν, πρὸς τὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς, τοῦ Νομοθετικοῦ Σώματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄμεσος ἐκπρόσωπος τῆς λαϊκῆς θελήσεως, νομίζω ὅτι δὲν εὑρίσκεται ἐν ἁρμονίᾳ οὐ μόνον πρὸς τὰς κοινοβουλευτικὰς ἀρχάς, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰς Συνταγματικὰς διατάξεις.

§95ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ὁλόκληρον τὸ Λαϊκὸν κόμμα καὶ τὸ κόμμα τῶν Ἐλευθεροφρόνων, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ Σύνταγμα, κατεψήφισαν τὸν θεσμὸν τῆς Γερουσίας καὶ ἀπεδείχθη ἐκ τῶν πραγμάτων ὅτι εἶχον δίκαιον.

§96Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐγὼ κρίνω μίαν ἐνέργειαν καὶ ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ τὴν κρίνω, διότι δὲν εἶναι ἄνευ ἐννόμων συνεπειῶν, ἄνευ συνταγματικῶν συνεπειῶν.

§97Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ τροποποιῇ τὰ νομοσχέδια ἡ Γερουσία;

§98Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Μὴ σπεύδετε. Σῶμα συζητητικὸν εἴμεθα καὶ σκοπὸν ἔχουν αἱ συζητήσεις μας τὴν διαφώτισιν τοῦ Σώματος. Οὔτε ἀξιῶ ὅτι τὰ ὑπ’ ἐμοῦ ὑποστηριζόμενα ἀποτελοῦν συνταγματικὰς ἀληθείας, ἀνεπιδέκτους ἀντιθέτων ἑρμηνειῶν. Ἰδέας ἀτομικὰς ἀποτελοῦν. Λέγω λοιπόν, ὅτι ἡ Γερουσία ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς τροποποιήσεως μόνον ἐπὶ τῶν προτάσεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ὑποβάλλονται τὸ πρῶτον ἐνώπιον αὐτῆς. Καὶ τοῦτο γίνεται, κατ’ ἐξαίρεσιν. Ἔχει δικαίωμα νὰ ψηφίσῃ θετικῶς. Καὶ εἶναι τοῦτο διατυπωμένον καὶ εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος καὶ εἰς τὰς δηλώσεις τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ. Ἐπὶ τῶν ἄλλων περιπτώσεων, τῶν ὁποίων ἡ ὑποβολὴ ἐγένετο τὸ πρῶτον εἰς τὴν Βουλήν, τότε μόνον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ συζητήσῃ, ὅταν ἐψηφίσθησαν ἀπὸ τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα, ὄχι καὶ ὅταν ἀπερρίφθησαν. Εἶναι ἀρχὴ τοῦτο ἀναγεγραμμένη εἰς ὅλα τὰ Συνταγματικὰ Δίκαια πάσης ἐποχῆς. Εἶναι ἀρχή, ἡ ὁποία ἐπεκράτησεν ἀπὸ τὰ πρῶτα Συντάγματα τῆς Ἐπαναστάσεως, τὴν διάταξιν δὲ ταύτην, τὴν περιλαμβάνει καὶ τὸ ἰδικόν μας Σύνταγμα, τὸ ἰσχῦον, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ Γερουσίας καὶ περὶ τῶν προτάσεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι γίνονται ἀποδεκταὶ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὄχι ἐπὶ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἀπερρίφθησαν. Δι’ αὐτὸ καὶ λέγει «πρὸ πάσης ψηφίσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς, εἰσάγονται εἰς τὴν Γερουσίαν». Εἶναι τοῦτο τόσον ἀκριβές, ὥστε πρὶν ἢ ἀρχίσῃ ἡ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς, ἠρεύνησα δύο ἐκ τῶν ἐγκυρωτέρων συγγραφέων τοῦ συνταγματικοῦ δικαίου, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἰδίαν γνώμην ἄνευ ἐπιφυλάξεως.

§99Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Περὶ συνόλου νόμου, ὄχι περὶ διατάξεως.

§100Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ τροποποιήσεως; Τροπολογίας; Ὄχι. Πρόκειται περὶ διατάξεως, ἡ ὁποία, καὶ ἀνεξαρτήτως τοῦ λόγου αὐτοῦ, εἰσάγεται ἀντισυνταγματικῶς εἰς τὸ πρῶτον Νομοθετικὸν Σῶμα, εἰς νομοσχέδιον τελείως ἄσχετον πρὸς αὐτήν. Εἶναι δὲ τὸ νομοσχέδιον τελείως ἄσχετον πρὸς αὐτήν, διότι τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ φορολογίας καὶ εἶναι σχετικαὶ αἱ ἄλλαι διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ρυθμίζουν τὸ προϊὸν τῆς φορολογίας. Δὲν εἶναι ὅμως σχετικὴ ἡ διάταξις αὐτή, ὡς εἶναι διατυπωμένη μὲ τὸ νομοσχέδιον, διότι δὲν ρυθμίζει τὴν φορολογίαν τὴν ἐπιβαλλομένην, ἀλλὰ τροπολογεῖ ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη ρυθμισθῆ δι’ ἄλλου νόμου. Πρόκειται περὶ διατάξεως μὴ ἐχούσης ἄμεσον σχέσιν μὲ τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου. Αἱ ἄλλαι διατάξεις αὐτοῦ, ἐφόσον ρυθμίζουσι τὸ ἔσοδον, τὸ ἐκ τῆς φορολογίας, βεβαίως εἶναι σχετικαί. Καὶ αὐτὸ θὰ ἦτο σχετικὸν μὲ τὴν πρώτην διατύπωσιν ὅταν ἔπαιρνε μέρος τοῦ ἐσόδου. Ἀλλ’ ἐδῶ δὲν παίρνει ἐκ τοῦ ἐσόδου αὐτοῦ, ἀλλὰ παίρνει ἐκ τοῦ νόμου 5472 καὶ ρυθμίζει τελείως ἄσχετον σχέσιν μὲ τὸ νομοσχέδιον. Καμμίαν συνάφειαν δὲν ἔχει καὶ ἀποκοπταμένη δὲν ἐπηρεάζει τὸ νομοσχέδιον.

§101Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν διατηρεῖ τὴν φορολογίαν ἐκείνην;

§102Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι ἄσχετος ἐκείνη μὲ τὴν φορολογίαν τὴν ἐπιβαλλομένην τώρα.

§103Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἀφοῦ διατηρεῖται, δὲν περιλαμβάνεται τότε μέσα;

§104Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὶ σχέσιν ἔχει μὲ τὴν φορολογίαν αὐτήν;

§105Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Διατηρεῖται καὶ ἐκείνη.

§106Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Μόνον εἰς ἐκείνην ἀναφέρεται ἡ διάταξις αὐτή. Δὲν ἀναφέρεται εἰς τὴν νέαν φορολογίαν.

§107Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν συσσωματοῦται μὲ τὸν νόμον;

§108Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Βεβαίως δὲν συσσωματοῦται. Μήπως μένει κανὲν κενὸν ἐκ τῆς ἤδη ἐπιβαλλομένης φορολογίας; Μήπως μένει κονδύλιόν τι ἀδιάθετον, τὸ ὁποῖον μένει ἐν ἐκκρεμότητι; Ὄχι. Καὶ ἂν τεθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ ἔχει ὡς σκοπὸν νὰ ρυθμισθῇ καὶ ἐκεῖνο; Ὄχι, Κύριοι. Αἱ διατάξεις τοῦ Συντάγματος δὲν ἐτέθησαν εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν. Εἶναι προϊὸν πείρας, φρονήσεως, παρατηρήσεως, μελέτης μακρᾶς, καὶ αἱ διατυπώσεις αὐτοῦ, ὁσονδήποτε καὶ ἂν φαίνονται σύντομοι καὶ περιεκτικαί, δὲν ἀφήνουν οὐδὲν ζήτημα ἄλυτον. Ἔχει λοιπὸν αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἡ ἀπασχόλησις, τὴν ὁποίαν σᾶς ἔκαμα καὶ ἡ παρέκβασις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἐπὶ τῆς σχέσεως τῆς νομοθετικῆς, μεταξὺ τῶν δύο Σωμάτων, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν ἀποτελεῖ παγίδα δεσμεύουσαν ἡμᾶς, ὑποχρεοῦσαν τὴν Βουλὴν νὰ κύψῃ τὸν αὐχένα πρὸ τῆς ἐκβιαστικῆς αὐτῆς διατάξεως, διότι δύναται νὰ ἀπαλειφθῇ, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ὑποχρέωσις νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ Βον Νομοθετικὸν Σῶμα, εἴτε νὰ ἀναμείνωμεν τὸ δίμηνον, διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ. Πρόκειται περὶ μιᾶς διατάξεως ξένης, ἀντισυνταγματικῆς, ψηφισθείσης, ἀλλὰ καὶ ἀντισυνταγματικῶς, εἰσαγομένης ὡς τροπολογίας. Ἐὰν ὑπῆρχεν εἰς τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον, κάλλιστα. Ἀλλὰ καὶ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐστάλη εἰς τὴν Γερουσίαν, δὲν περιεῖχε τὴν διάταξιν αὐτήν. Αὐτὴ εἶναι τροπολογία, ἡ ὁποία ἐτέθη ἀνεξαρτήτως, ἡ ὁποία ἐτέθη εἰς τὴν Γερουσίαν, ἀσχέτως πρὸς τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου, μὴ ἔχουσα ἄμεσον σχέσιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ τροπολογία διὰ νὰ δύναται νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον. Φρονῶ λοιπόν, καὶ ὑποστηρίζω, καὶ τὸ ὑποστηρίζω μετὰ πάσης βασιμότητος, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ, καὶ πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ χωρὶς νὰ δύναται νὰ θιχθῇ τὸ ὅλον νομοσχέδιον. Φρονῶ δὲ, κ. Βουλευταί, καὶ πιστεύω ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει ἀπορρίψει τὴν διάταξιν αὐτὴν βεβαίως καὶ θέλει πράξει τοῦτο χάριν τοῦ ἰδίου αὐτῆς κύρους καὶ χάριν τοῦ ἰδίου αὐτῆς γοήτρου, διότι ἡ διάταξις, Κύριοι, περὶ μὴ ἐπανόδου τῶν προτάσεων νόμου εἰς συζήτησιν, πρὸ τῆς παρελεύσεως ὁλοκλήρου Συνόδου, αὐτὸν τὸν λόγον ἔχει, τὸν λόγον νὰ μὴ ἐκτίθεται τὸ κῦρος τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων, νὰ μὴ παρουσιάζωνται τὰ Νομοθετικὰ Σώματα ψηφίζοντα ἢ ἀπορρίπτοντα μίαν πρότασιν σήμερον καὶ μετὰ δέκα ἡμέρας ψηφίζοντα αὐτήν. Εἶναι διάταξις συντελεστικὴ καὶ ἐξυπηρετικὴ τοῦ κύρους, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχουν τὰ Νομοθετικὰ Σώματα ἀπέναντι τοῦ ἔθνους. Πιστεύω λοιπὸν ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι δυνατόν, ἀντιφάσκουσα πρὸς ἑαυτήν, ἀναιροῦσα τὴν ἰδίαν αὐτῆς γνώμην, νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ψήφισιν τῆς διατάξεως αὐτῆς, τῆς πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀπορριφθείσης. Ἐὰν δὲ, κ. Βουλευταί, οἱ μεγάλοι καπνοβιομήχανοι αἰσθάνονται τοιοῦτον συμφεροντολογικὸν ὀργασμόν, ὥστε νὰ κινοῦνται πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν, τότε καλύτερον θὰ εἶναι νὰ ἐκλέξουν ἄλλα πεδία, εὐρύτερα καὶ ὑγιέστερα, καὶ νὰ ἀφήσουν ὑμᾶς τοὺς πτωχοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ ἐργαζομένου κόσμου μὲ ὅλην μας τὴν ἠρεμίαν νὰ σκεπτώμεθα τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ πράξωμεν δι’ αὐτόν, τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ πράξωμεν ὑπὲρ τοῦ καλοῦ τοῦ τόπου καὶ ὑπὲρ τῶν πενομένων τάξεων. Μὴ πράττοντες τοῦτο, ἀλλὰ φροντίζοντες διὰ τοιούτων διατάξεων νὰ ἐπιτυγχάνωσιν ρύθμισιν τῶν συμφερόντων των, ὑπονομεύουσι τὸ κῦρος ἡμῶν, ὑπονομεύουσι τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου, μεταβάλλουσι τὰ Νομοθετικὰ Σώματα εἰς στίβον ἐπικρατήσεως καὶ ἐξυπηρετήσεως προσωπικῶν καὶ ὑπόπτων βλέψεων, κλονίζουσι τὸ κῦρος αὐτοῦ τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ ἐκ τοῦ κλονισμοῦ αὐτοῦ, Κύριοι, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι περισσότερον νὰ ζημιωθοῦν, νὰ εἶναι βέβαιοι ὅτι δὲν θὰ εἴμεθα ἡμεῖς. Θὰ εἶναι μᾶλλον αὐτοί. (Χειροκροτήματα).

§109ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι θὰ τροποποιήσῃ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 8, μολονότι κατ’ ἀρχὴν διαφωνῶ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς γενικῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἐξερχομένων βιομηχάνων, συμφωνῶ ἁπλῶς, ὅτι ἠθικὴν βάσιν θὰ εἶχεν ἡ ἀποζημίωσις τῶν ἤδη ἀποχωρησάντων. Λαμβανομένου δὲ ὑπ’ ὄψιν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ἀνάγκην αὐτῶν τῶν ἐσόδων, διὰ νὰ καλύψῃ ἐλλείμματα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν ἀγωνίαν ὁλοκλήρου ἀγροτικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος πεινᾷ καὶ ὡς ἐλπίδα, ὡς σανίδα σωτηρίας, ἔχει αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, θὰ πιέσω τὴν συνείδησίν μου καὶ θὰ ψηφίσω ὑπὲρ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολαΐδης.

§111ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δηλῶ, ὅτι θὰ καταψηφίσω τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 8, τὴν τεθεῖσαν ὑπὸ τῆς Γερουσίας, διότι ἀκριβῶς κατασυντρίβει τὸν παραγωγικὸν κόσμον.

§112Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἕνεκεν ἀκριβῶς τοῦ κυρίου περιεχομένου παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἔχει τροποποιηθῇ ἀπὸ τὴν Γερουσίαν.

§113ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐδηλώσατε ὅτι θὰ φέρετε ἕν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ καταργηθῇ ἡ διάταξις περὶ ἀποζημιώσεως ἢ περὶ ἱδρύσεως νέων βιομηχανιῶν;

§114Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Περὶ διευκολύνσεως μόνον τῶν νέων βιομηχανιῶν.

§115ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Συνεπῶς τὸ ἄρθρον 8 θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἡ δήλωσίς σας ὅτι θὰ φέρετε προσεχῶς καὶ εὐθὺς ἀμέσως νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν εἶναι ὀρθή;

§116Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἄρθρον 8 ἔχει δύο διατάξεις, μίαν περὶ ἀποζημιώσεως καὶ μίαν περὶ διευκολύνσεως νέων βιομηχανιῶν. Τὴν περὶ διευκολύνσεως νέων βιομηχανιῶν, εἶμαι διατεθειμένος νὰ περιορίσω εἰς τὸ μηδέν, ἐὰν συμφωνῇ καὶ ἡ Βουλή, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει σχέσις καὶ δὲν γεννᾶται οὐδὲν δεδομένον, οὐδὲν νομοθετημένον, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἀποζημιώσεων προσέθεσα, ὅτι, καὶ αὐτὸ θὰ τὸ περιορίσω εἰς τὸ ἐλάχιστον, διότι ἐξαρτᾶται καὶ ἀπὸ τὸ ποσὸν τῆς συνομολογήσεως τοῦ δανείου, τὸ ὁποῖον θὰ κανονίσῃ τὴν ἀποζημίωσιν. Καὶ εἶπα ὅτι τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀνάγκην αὐτῶν τῶν νομοσχεδίων καὶ αὐτὴ ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶχεν ὑποσχεθῇ ὅτι δὲν θὰ ἀντιδράσῃ κατ’ αὐτῶν, παρακαλῶ τὴν Βουλήν, νὰ μὴ φέρῃ ἐμπόδια εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Καί, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὅ,τιδήποτε πρόκειται νὰ γίνῃ, θὰ γίνῃ ὑπὸ τὸ πνεῦμα νὰ περιορίσωμεν τὸ ἄρθρον 8, τὸ ὁποῖον ἐδέχθην ἄνευ πιέσεως, ὑπακούων μόνον εἰς τὸ τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, καὶ εἶπα ὅτι θὰ τὸ περιορίσω εἰς τὸ ἐλάχιστον δυνατὸν ὅριον. Παρακαλῶ λοιπὸν μετὰ τὴν δήλωσίν μου αὐτὴν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§117ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Γνωρίζω ὅτι εἶσθε ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ἀλλὰ δὲν θέλομεν νὰ ἰσχύσῃ ἡ γνώμη τῆς Γερουσίας.

§118Δ. ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Ἕνας κόσμος ὁλόκληρος εἰς τὸ Χρηματιστήριον κατεστράφη ἀπὸ τὸ κλείσιμον, καὶ ἡ ἀποζημίωσις δίδεται παρ’ ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ δώσῃ στρατσόχαρτα, καὶ ἔρχεσθε εἰς τὰς βιομηχανίας νὰ δώσητε 140 ἑκατομμύρια.

§119Σ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔρχομαι νὰ τὰ δώσω ἐγώ, διότι ὑπάρχει παλαιότερος νόμος. Ἐφόσον θὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῶν περισσότερον ἀναμεμιγμένων εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ ἐγὼ εἶμαι διατεθειμένος, ὅσον εἶναι δυνατόν, νὰ ἀποφύγωμεν πᾶσαν ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου 8 καὶ νὰ ξαναπάῃ εἰς τὴν Γερουσίαν καὶ νὰ ψηφισθῇ. Εἶμαι ἀπολύτως διατεθειμένος, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἐδέχθημεν εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ν’ ἀφαιρεθῇ τὸ ἄρθρον 8, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχον καμμίαν διάθεσιν νὰ ἀναγνωρίσω ὅτι στέκει καὶ ἠναγκάσθην νὰ τὸ δεχθῶ εἰς τὴν Γερουσίαν, διότι εἶχον ἄλλους λόγους, διότι ὑπῆρχον ὑπὲρ αὐτοῦ τὰ ὅσα ἀνέφερα. Ἐν τούτοις εἰς τὸ βάθος τῆς συνειδήσεώς μου, προσωπικῶς ἐγώ, δὲν τὸ ἀναγνωρίζω. Σᾶς δίδω τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι εἶμαι διατεθειμένος νὰ νομοθετήσω αὔριον, διὰ νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα αὐτό.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ Βουλὴ δέχεται τὸ ἄρθρον;

§121ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται ἑπομένως δεκτὸν εἰς ἐφάπαξ συζήτησιν καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Ταμείου Ἀσφαλίσεως ἀρτεργατῶν».

§124ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§125Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νὰ ἀναβληθῇ καὶ εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν, παρακαλῶ νὰ εἶναι τὸ πρῶτον.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Παρασκευήν. Διὰ τὰ πρακτικὰ μοῦ ἐδόθη ἡ ἄδεια νὰ τὰ ἐπικυρώσω. (Ὥρα 9 καὶ 15′ μ.μ.)