1933.09.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 36η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ 8 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1933

Προεδρία κ. Χ. ΒΟΖΙΚΗ

(Ὥρα 6 καὶ 30 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Τὸ σωματεῖον Οἰνοπωλῶν Ἀθηνῶν ὑποβάλλει ὑπόμνημα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως ἀναγκαστικῶν οἰνοποιητικῶν συνεταιρισμῶν Ἀττικοβοιωτίας καὶ ὀργανισμοῦ προστασίας οἰνοπαραγωγῶν Ἀττικοβοιωτίας». —Ὁ βουλευτὴς κ. Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 4747 περὶ διαρρυθμίσεως τοῦ κτιρίου παλαιῶν ἀνακτόρων εἰς μέγαρον Βουλῆς καὶ Γερουσίας». —Ὁ σύνδεσμος τῶν ἐν Ἑλλάδι ἀνωνύμων ἑταιρειῶν ποβάλλει αἴτησιν τῆς ἀνωνύμου ἑταιρείας «Ἐκδοτικὸς Οἶκος Δημητράκου» ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τοῦ κύκλου ἐργασιῶν». —Οἱ ἐργάται καπνοβιομηχανίας Τρικκάλων, ζητοῦν τὴν ἵδρυσιν ταμείου συντάξεως καὶ ἀνεργίας. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 630.000 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. —Τὸ συνδικάτον ἐργατῶν φρεατορυκτῶν, σκαφέων οἰκοδομῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων, μὴ ἀναγνωρίζοντος τὸν νόμον 5471 περὶ παροχῆς βοηθήματος εἰς τοὺς ἀχρηστευθέντας φρεατορύκτας ἀπὸ τὴν ἡλικίαν τῶν 50 ἐτῶν καὶ ἄνω. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. ΡΑΛΛΗΣ καὶ Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ καταθέτουσι τηλεγράφημα τοῦ Ἑλληνοαμερικανικοῦ συλλόγου καὶ τῶν καταθετῶν Μεσσηνίας καὶ Λακωνίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἐπίλυσιν τοῦ ζητήματος τῶν εἰς χρυσὸν καταθέσεων. —Οἱ κάτοικοι Σιδηρονέρου διαμαρτύρονται διὰ τὴν γενομένην διανομὴν γαιῶν καὶ παρακαλοῦν ὅπως ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ σχετικαὶ διαταγαὶ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Μακεδονίας. —Ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος Κατερίνης διαμαρτύρεται διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου περὶ τογκοποιήσεως καπνῶν διὰ ὑποχρεωτικῆς προσλήψεως καὶ ἀρρένων καπνεργατῶν. —Οἱ κάτοικοι Καροπλεσίου Εὐρυτανίας ζητοῦν τὴν στέγασιν 200 οἰκογενειῶν ἀπόρων, καταστραφεισῶν τῶν οἰκιῶν των ἐκ τῆς καθιζήσεως τοῦ ἐδάφους κατὰ τὸν χειμῶνα τοῦ 1931. —Οἱ ἰατρικοὶ σύλλογοι Κερκύρας, Μεσολογγίου, Λαμίας κλπ. ζητοῦν τὴν ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων «περὶ ταμείου ὑγειονομικῶν» καὶ «ἰατρικῶν συλλόγων». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. ΡΑΛΛΗΣ καὶ Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ καταθέτουσι τηλεγράφημα τοῦ ἰατρικοῦ συλλόγου Καλαμῶν, ζητοῦντος τὴν ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων «περὶ ταμείου ὑγιειονομικῶν» καὶ ἰατρικῶν συλλόγων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ καταθέτει αἴτησιν τῶν ἀγροτῶν Ἀρκαδίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ συγκέντρωσιν τοῦ σίτου εἰς τὸν νομόν των. —Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι Καλαμῶν ζητοῦν τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ 6%, τὴν χορήγησιν ἐπιδομάτων εἰς τοὺς οἰκογενειάρχας καὶ τὴν κατάργησιν τῶν ἀνελευθέρων νόμων. —Ἡ Φωτεινὴ χήρα Ἰωάννου Μαργαρίτου ἰατροῦ ζητεῖ τὴν ὑπαγωγήν της εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου 5333 περὶ ταμείου συντάξεως καὶ αὐτασφαλίσεως ἰατρῶν. —Ὁ ἐμπορικὸς καὶ βιομηχανικὸς σύλλογος, ὁ σύλλογος σταφιδεμπόρων καὶ ὁ σύλλογος σταφιδομεσιτῶν Πύργου διαμαρτύρονται διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τῶν πλακὲ κυτίων σιγαρέττων 12½ γραμμαρίων». Ὁ κ. Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου 4838 περὶ ἐκπαιδεύσεως στελεχῶν». Οἱ κ. κ. Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου: «Περὶ χαρακτηρισμοῦ καὶ συνθέσεως πιστώσεων ἐξ ἐσόδων τῆς Διοικήσεως Δημοσίων κτημάτων». Ὁ κ. Π. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ διαθέσεως τῶν εἰσπράξεων ἐκ τοῦ προσθέτου ἑξηκονταλέπτου ἐπὶ τῆς τιμῆς τοῦ καταναλισκομένου ὕδατος Θεσσαλονίκης». Ὁ κ. Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 5221 καὶ 5465 τροποποιητικῶν τοῦ Ν. 4399, περὶ ρυθμίσεως ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν ἐν ταῖς Ν. Χώραις». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ εὐκολιῶν ὡς πρὸς τὴν ἐξόφλησιν τῶν χρεῶν κτλ. τῶν δυνάμει τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου ἀποκατασταθέντων». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ, Α. ΛΙ-

ΒΙΕΡΑΤΟΣ, Κ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ, Δ. ΧΕΛΜΗΣ, Θ. ΔΕ-

ΣΥΛΛΑΣ, Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ, Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ, Ξ. ΜΑΥΡΟΜ-

ΜΑΤΗΣ κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸν νόμον 4642 «περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Ἀσφαλίσεως Βουλευτῶν καὶ Γερουσιαστῶν». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ καὶ Ι. ΝΙΚΟ-ΛΙΤΣΑΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεων ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἐπιμελητηρίων» ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ Ν. Δ. τῆς 2–11–1923». —Ὁ βουλευτῆς κ. Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων «περὶ Μετοχικοῦ Ταμείου Στρατοῦ». Ἡ ἐπὶ τῆς ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ διαθέσεως τῶν εἰσπράξεων ἐκ τοῦ προσθέτου ἑξηκονταλέπτου ἐπὶ τῆς τιμῆς τοῦ καταναλισκομένου ὕδατος ἐν Θεσσαλονίκῃ». Ἡ ἐπὶ τῶν ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙ-ΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν ἑξῆς σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 4992 «περὶ συμβουλίου κατατάξεων, προαγωγῆς κλπ. τῶν δικαστικῶν Συμβούλων τοῦ Π. Ναυτικοῦ» καὶ 2) «περὶ καθορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τεχνιτῶν τοῦ συνεργείου τῆς Δ.Ρ.Υ.Ν.» Ἡ ἐπὶ τῆς ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥ-ΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ συστάσεως Ταμείου Ἀσφαλίσεως τῶν μελῶν τῆς Ἑνώσεως Συντακτῶν Ἀθηναϊκῶν Ἐφημερίδων». —Ὁ βουλευτῆς κ. Σ. ΣΧΙΝΑΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως ἀναγκαστικῶν οἰνοποιητικῶν συνεταιρισμῶν Ἀττικοβοιωτίας καὶ ὀργανισμοῦ προστασίας οἰνοπαραγωγῶν Ἀττικοβοιωτίας». (Τῇ προσκλήσει τοῦ κ. Προέδρου προσέρχεται καὶ δίδει τὸν νενομισμένον ὅρκον ὁ νεοεκλεγεὶς βουλευτὴς Παρνασσίδος κ. Α. Τζίβας).

§2Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Μεταξᾶ.

§4Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅτε πρὸ ἡμερῶν συνέβησαν αἱ καταστροφαὶ ἐκ τῶν βροχῶν εἰς τὴν Δυτικὴν Ἑλλάδα, παρεκάλεσα τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ μέτρα ὑπὲρ τῶν πληθυσμῶν, οἱ ὁποῖοι ἔπαθον ἐκ τῆς θεομηνίας αὐτῆς. Ἡ Κυβέρνησις διὰ στόματος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὑπεσχέθη ὅτι θὰ λάβῃ τὰ τοιαῦτα μέτρα. Ἕν ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων τῶν μέτρων αὐτῶν, ἦτο νὰ ἀνασταλῇ ἡ πληρωμὴ τῶν χρεῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, διότι πῶς εἶναι δυνατόν, πληθυσμοὶ καταστραφέντες ὑπὸ περονοσπόρου, χαλάζης, βροχῶν νὰ πληρώσουν χρέη εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν; Πληροφοροῦμαι δὲ ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἰς τὰς περιφερείας τῆς Κεφαλληνίας καὶ Ζακύνθου, αἱ ὁποῖαι ἔπαθαν ἰδιαιτέρως ἐκ τῆς καταστροφῆς αὐτῆς, ἀρνεῖται νὰ χορηγήσῃ τὴν ἀναστολὴν αὐτὴν τῶν χρεῶν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μεταβιβάσητε εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος ἀπουσιάζει αὐτὴν τὴν στιγμὴν, τὰς παρατηρήσεις μου ταύτας, μὲ τὴν παράκλησιν ὅπως συνεννοηθῇ μετὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον αὐτὸ τῆς ἀναστολῆς τῶν χρεῶν, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη ἤδη δι’ ἄλλας περιφερείας, παθούσας ἐκ τῆς αὐτῆς αἰτίας, καὶ εἰς τὰς περιφερείας Κεφαλληνίας καὶ Ζακύνθου, αἱ ὁποῖαι ἔπαθαν τοιαύτας ζημίας, ὥστε οἱ κάτοικοι νὰ εὑρίσκωνται ἐν ἀπογνώσει.

§5Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Ἀλεξᾶτε.

§7Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Τοσοῦτο μᾶλλον, Κύριε Πρόεδρε, δέον νὰ γίνωσι ὅσα παρεκάλεσεν ὁ κ. Μεταξᾶς, καθόσον ἡ περιφέρεια τῆς Κεφαλληνίας, πρὸ ὀλίγου χρόνου ὑπέστη τὸ πλῆγμα καὶ μιᾶς ἄλλης θεομηνίας, τῶν σεισμῶν. Ὁλόκληροι περιφέρειαι κατεστράφησαν κυριολεκτικῶς, ὡς ἀνέφερον καὶ τὰ τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα ἦλθον ἀπὸ τὴν Κεφαλληνίαν, καὶ ἀνεγνώσθησαν ἀπὸ τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. Καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ ἡ κοινωνία ἔλαβον ἤδη γνῶσιν διὰ τῶν ἐφημερίδων καὶ τηλεγραφημάτων, τὰ ὁποῖα περιέγραφον τὰς καταστροφὰς, ἃς ἐξαπέλυσαν αἱ τελευταῖαι βροχαί. Εἶναι λοιπὸν τρόπον τινὰ παράδοξον, πῶς εἰς ἄλλας περιφερείας, αἱ ὁποῖαι βεβαίως καὶ ἐκεῖναι ἔπαθον ἀλλ’ οὐχὶ εἰς ἴσην μοῖραν μὲ τὰς περιφερείας τῆς Κεφαλληνίας καὶ Ζακύνθου, εἶναι παράδοξον, λέγω πῶς αὐτὸ τὸ εὐεργέτημα ἐχορηγήθη, καὶ δὲν ἐχορηγήθη καὶ εἰς τὴν Κεφαλληνίαν καὶ Ζάκυνθον. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν Ἀξιότιμον κ. ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, ὅπως λάβῃ φροντίδα δι’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξε καὶ ὁ προλαλήσας ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Ἐλευθεροφρόνων.

§8ΑΘ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ, Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ πάρα πολὺ ὅπως τὸ μέτρον τῆς ἀναστολῆς τῶν νόσων, ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς ἐπαρχίας Πατρῶν, διότι καὶ αἱ Πάτραι ὑπέστησαν ἀρκετὰς σημαντικὰς ζημίας. Παρακαλῶ λοιπὸν, ἐφόσον τὸ μέτρον τοῦτο, ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας, νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν Πατρῶν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάλλωσης.

§10Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἀπὸ τῆς 1ης Σεπτεμβρίου, ὡς γνωρίζετε, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου περὶ ἀναβολῆς τῶν δημαιρεσιῶν, ἀλλὰ καὶ ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸν Κώδικα περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, διέταξεν ὅπως οἱ πλειονοψηφοῦντες σύμβουλοι, ἀναλάβουν τὴν προεδρείαν τῶν Κοινοτήτων. Ἡ πρᾶξις αὕτη τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι βεβαίως, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ τις, ἄνευ γενικωτέρας σημασίας καὶ ἀφορᾷ μόνον μίαν ἐνέργειαν ὑπηρεσιακὴν, οἱ Πρόεδροι δὲ αὐτοὶ, οἱ ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας ἀναλαβόντες τὴν προεδρίαν τῶν Κοινοτήτων, δύνανται νὰ χαρακτηρισθῶσιν οὐσιαστικῶς ὑπηρεσιακοὶ Πρόεδροι, προκειμένου μετ’ ὀλίγον χρόνον νὰ γίνουν αἱ κοινοτικαὶ ἐκλογαί. Ἀλλὰ, πανταχόθεν, ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος, ἀπὸ ὅλας τὰς ἐπαρχίας, ἔρχονται σωρηδὸν τηλεγραφήματα, ὅτι αὐτοὶ οἱ κύριοι, οἱ ὑπηρεσιακοὶ Πρόεδροι, μόλις ἀνέλαβον τὴν διοίκησιν τῶν Κοινοτήτων, ἤρχισαν νὰ προβαίνουν εἰς μεταβολὰς καὶ ἀπολύσεις κλητήρων, καὶ γραμματέων καὶ ἀνεστάτωσαν πλήρως τὰς δημοσίας καὶ κοινοτικὰς ὑπηρεσίας. Κύριοι Βουλευταί, πολλάκις ἔχει γίνει λόγος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ περὶ μονιμοποιήσεως ὅλων αὐτῶν τῶν κοινοτικῶν ὑπαλλήλων, ἰδίως τῶν γραμματέων, καὶ ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις, αἱ προηγούμεναι, πάντοτε εὐμενῶς ἀπέβλεψαν, πρὸς τὴν τάξιν ἰδίως τῶν γραμματέων τῶν Κοινοτήτων, οἱ περισσότεροι τῶν ὁποίων ἔχουν ἀποκτήσει μίαν μονιμότητα εἰς τοὺς Δήμους εἰς τοὺς ὁποίους μένουν. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι, ὁπωσδήποτε ἀπέκτησαν ἓν ἐπάγγελμα, τὸ ἐπάγγελμα τοῦ γραμματέως — καὶ εἶναι ἐπάγγελμα ἐντελῶς τεχνικὸν αὐτὴ ἡ θέσις, — δὲν εἶναι ὀρθὸν μετὰ μίαν μεταβολὴν, ἡ ὁποία ἐπέρχεται, νὰ ὑφίστανται τὴν δοκιμασίαν αὐτὴν, τὴν ὁποίαν ὑφίστανται πολὺ δὲ περισσότερον ἀπὸ Προέδρους ὑπηρεσιακούς, ὅπως εἶναι αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον ἤδη τὴν διεύθυνσιν τῶν Κοινοτήτων, καὶ τῶν ὁποίων κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι ἡ θέσις ἀπέναντι τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος, πρὸ τετραετίας τοὺς ἐξέλεξεν, εἶναι αὐτή, ἡ ὁποία θὰ εἶναι τῶν μελλόντων νὰ ἐκλεγοῦν. Κατὰ συνέπειαν, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον καὶ τὴν Βουλὴν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν δικαίαν αὐτὴν παράκλησιν τῶν εἰρημένων ὑπαλλήλων, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω καὶ νὰ συστήσῃ νὰ μὴ γίνωνται ἀδικίαι εἰς βάρος πτωχῶν ὑπαλλήλων.

§11Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ, τὴν αἴτησιν ταύτην, διότι καὶ εἰς ἐμὲ ἐγένοντο γνωσταὶ τοιούτου εἴδους ἀδικίαι. Οἱ Πρόεδροι αὐτοὶ τῶν Κοινοτήτων, οἱ ὁποῖοι εἶναι καθαρῶς ὑπηρεσιακοί, ἤρχισαν καὶ λαμβάνουν καθήκοντα μονίμων προέδρων τῶν Κοινοτήτων, καὶ προβαίνουν εἰς μεταβολὰς προσωπικοῦ, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἄτοποι.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Παπαθανάσης, ἐπὶ ἀναφορᾶς καπνεμπόρων καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, κατοίκων Ἀγρινίου.

§13ΑΛ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐνδιαφέρει μίαν τάξιν μικροκαπνεμπόρων, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τριετίας καὶ τετραετίας ἔχουν ἀγοράσει μικρὰς ποσότητας καπνοῦ, παρὰ διαφόρων παραγωγῶν, ἀλλ’ ἕνεκα ἀντιθέσεως ἐπαγγελματικῆς τῆς καπνοβιομηχανίας, κρατοῦνται αὐτόθι ἀπώλητα τὰ καπνὰ ταῦτα, τῶν καπνοβιομηχάνων ἀρνουμένων νὰ τὰ ἀγοράσουν. Ἐπειδή, Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει μέτρα, παρακαλῶ ὅπως ἡ αἴτησις αὕτη διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ὡς δικαίαν.

§14Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην νὰ τὴν ἀποστείλητε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν παρακαλῶ δὲ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἐφόσον πρόκειται περὶ 30 χιλ. ὀκάδων ἐν συνόλῳ.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τανούλας, ἐπὶ ἀποφοίτων φοιτητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, περὶ ἐλαττώσεως τῆς στρατιωτικῆς θητείας των.

§16Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του, τὴν ἀναφορὰν τῶν φοιτητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθηνογένης, ἐπὶ ἀναφορᾶς Λ. Πετρίτῃ, περὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ταπητουργικοῦ Ὀργανισμοῦ.

§18Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Τὸ Κράτος, διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν ταπητουργίαν, ἔκαμεν ἕνα ταπητουργικὸν ὀργανισμόν, τὸν ὁποῖον ἐφωδίασεν μὲ ἓν κεφάλαιον ἐξ (1300) λιρῶν. Τὰ κεφάλαια αὐτὰ πληροφορούμεθα ὅτι ἐξηνεμίσθησαν, ἐπὶ πλέον δὲ τὸ ζήτημα τῆς ἐργασίας ἐμειώθη κατὰ 90%, ἐπὶ τῆς παραγωγῆς. Ἠθέλομεν λοιπόν, νὰ ὁρισθῇ ἐπιτροπή, διὰ νὰ ἐξακριβώσωμεν τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν αὐτὰ τὰ γεγονότα, διὰ νὰ ἴδωμεν τί δυνάμεθα νὰ κάμωμεν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὁρισθῇ μία εἰδικὴ ἡμέρα, πρὸς συζήτησιν.

§20Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Μάλιστα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλικός, ἐπὶ ἀναφορᾶς Κ. Γεωργοπούλου, τέως τελώνου, περὶ τοῦ ἐπαναδιορισμοῦ του.

§22Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν. Πρόκειται περὶ ἀνθρώπου, ὅστις συνελήφθη κατὰ τὴν εἰσβολὴν τῶν Γερμανοβουλγάρων εἰς Μακεδονίαν, μετεφέρθη εἰς Βουλγαρίαν, ὅπου εἶχε καὶ τὸ ἀτύχημα νὰ χάσῃ καὶ τὰ δύο τέκνα του.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ράλλης (ἀναγινώσκει) «Ἐρωτᾶται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἐὰν ὑπεβλήθησαν πρὸς αὐτὸν ὑπὸ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, ὑπὸ τὴν ἄμεσον ἐποπτείαν τοῦ ὁποίου ὑπάγονται, ἐκθέσεις ἐπιθεωρήσεως ὅλων τῶν Διδασκαλείων ἐν γένει τοῦ Κράτους, καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ Μαρασλείου Διδασκαλείου, ὅπερ λόγῳ τῶν ἀπὸ ἐτῶν ἐκδηλουμένων ἐν αὐτῷ ἀνωμαλιῶν, χαρακτηρίζεται ὑπὸ τῆς κοινῆς γνώμης ὡς κέντρον μαλλιαρισμοῦ, κομμουνισμοῦ καὶ ἀθεϊσμοῦ. Πόσαι ἀπὸ τετραετίας τοιαῦται ἐπιθεωρήσεις ἐγένοντο, δι’ ἕκαστον διδασκαλεῖον ὑπὸ ἐκπαιδευτικῶν συμβούλων, ὑπὸ τίνων εἰδικῶς, καὶ πόσαι ἐκθέσεις δι’ ἕκαστον διδασκαλεῖον ὑπεβλήθησαν παρ’ αὐτῶν; Τὰς ἐκθέσεις ταύτας παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλήν».

§24Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, πρὸ ἡμερῶν εἰσηγούμενος τῶν νομοσχεδίων περὶ Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν καὶ περὶ ἀστικῶν σχολείων, ἐξέθηκε δι’ ὀλίγων τὴν θλιβερὰν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν ἐν γένει, ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἐκπαιδευτικῆς μεταρρυθμίσεως. Ἀληθῶς, ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἶναι κατώτερα τῆς πραγματικότητος, καὶ ἐπιεικέστερα τῶν ὅσα συμβαίνουν. Νομίζω δὲ ὅτι πάντες οἱ βουλευταὶ καὶ ἰδιαιτέρως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μετέχουν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Παιδείας, ἔχουν ὑποχρέωσιν ἐπιτακτικὴν νὰ συντρέξουν τὸν κ. Ὑπουργὸν, εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀποτελεσματικῆς καταπολεμήσεως τοῦ ἐθνοκτόνου μικροβίου, ὅπερ οἱ χυδαΐζοντες καὶ κομμουνίζοντες ἐνέβαλον βαθέως ἐντὸς τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς ἐκπαιδεύσεως. Τὸν σκοπὸν τοῦτον ἔχει ἀκριβῶς καὶ ἡ ἐρώτησίς μου. Κατὰ τὸν νόμον 4653 ἄρθρον 8 § 1, τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον, διὰ τῶν μελῶν του, ἐπιθεωρεῖ τὰ διδασκαλεῖα τοῦ Κράτους. Ἠρωτήσαμεν λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν, πόσαι τοιαῦται ἐπιθεωρήσεις ἐγένοντο καθ’ ὅλα τὰ Διδασκαλεῖα τοῦ Κράτους, ἀπὸ τετραετίας καὶ εἰδικῶς εἰς τὸ Μαράσλειον Διδασκαλεῖον. Ἡ ἐρώτησίς μου αὕτη δὲν ἔτυχεν ἀπαντήσεως, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μοῦ δοθῇ τοιαύτη. Καὶ τοῦτο καθόσον γνωρίζω θετικῶς ὅτι ἀπὸ τετραετίας καὶ πέραν, ἴσως δὲ ἀπὸ δεκαετίας, οὐδεμία τοιαύτη ἐπιθεώρησις ἐγένετο παρὰ μελῶν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, θὰ ἐννοήσητε πῶς λειτουργοῦν τὰ παιδαγωγικὰ ἐκπαιδευτήρια καὶ τί δύναται νὰ προσδοκᾶται παρ’ αὐτῶν καὶ εἰδικώτερον διὰ τὸ Μαράσλειον, τὸ ὁποῖον ἀτυχῶς ἀπὸ ἐτῶν ἔχει χαρακτηρισθῇ ἀπὸ τὴν κοινὴν γνώμην, λόγῳ διαφόρων σκανδάλων, ἅτινα ἔλαβον ἐν αὐτῷ χώραν, ὡς ἑστία κομμουνισμοῦ, ἀθεϊσμοῦ καὶ μαλλιαρισμοῦ. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ κατάστασίς του ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἀξιοθρήνητος. Καὶ δὲν ἔχω παρὰ νὰ σᾶς ἐκθέσω ἐλάχιστον μέρος τῶν συμβαινόντων, διὰ νὰ σᾶς πείσω ὅτι δὲν ὑπάρχει διεύθυνσις ἐν τῷ διδασκαλείῳ τούτῳ, ὅτι οἱ μαθηταὶ κυριαρχοῦν τῶν διδασκάλων, δυνάμενοι ἄνευ ἐλέγχου ἢ ποινῆς, νὰ προβαίνουν εἰς τὰ πλέον ἔκτροπα πράγματα. Πολλάκις κατηγγέλθη παρὰ τῆς Ἀστυνομίας, ὅτι μαθηταὶ τοῦ Μαρασλείου, ἐξύβρισαν ἀστυνομικὰ ὄργανα. Οὐδεμία πειθαρχικὴ ποινὴ ἐπεβλήθη. Καθηγηταὶ προσερχόμενοι εἰς τὰς αἰθούσας τῆς διδασκαλίας, εὑρίσκονται πρὸ τοῦ θεάματος μαθητριῶν, καθημένων εἰς τὰ γόνατα μαθητῶν. Πρὸ τοῦ Διδασκαλείου μαθηταὶ δέρονται μετὰ διαβατῶν. Ἐρωτικὰ σκάνδαλα μεταξὺ μαθητῶν καὶ μαθητριῶν συμβαίνουν συχνά. Εἰς τὴν αἴθουσαν τῶν ἑορτῶν, μαθηταὶ κρατοῦντες ὑπτίους συμμαθητάς των, ἐγύμνωσαν ἡμέραν τινὰ τὰ μέλη αὐτῶν, ἵνα διασκεδάσωσι μὲ τὴν ἐντύπωσιν ἣν θὰ παρήγαγον εἰς τὰς παρισταμένας μαθητρίας. Τὸ γεγονὸς, ὅπερ κατηγγέλθη, ἔμεινε μετὰ τόσων ἄλλων ἀτιμώρητον. Καὶ τὸ χείριστον ὅλων, δυνάμει Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐδημοσίευσεν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, εἰσήχθη εἰς τὰ σχολεῖά μας ὁ θεσμὸς τῶν Κοινοτήτων. Τὰ Γυμνάσια δηλ. γενικῶς καὶ ἰδιαιτέρως τὰ διδασκαλεῖα, σχηματίζουν ἐξ ὅλων τῶν μαθητῶν τὴν κοινότητα. Ἡ κοινότης αὕτη ἐκλέγει ἐκ τῶν μαθητῶν μόνη της τὸν πρόεδρον, ἀντιπρόεδρον, ταμίαν καὶ γραμματέα των, συνέρχεται δὲ καθ’ ἑβδομάδα ἢ κατὰ δεκαπενθήμερον εἰς συνεδρίασιν ἐν τῷ ἐκπαιδευτηρίῳ πρὸς συζήτησιν ἐπὶ διαφόρων θεμάτων. Τὰ συζητούμενα θέματα εἶναι ποικίλα καὶ ἐξικνοῦνται μέχρι τοῦ σημείου τοῦ ἐλέγχου ἢ τῆς ἀποδοκιμασίας καθηγητῶν, ὧν πολλοὶ ἀπεμακρύνθησαν, τῆς θέσεώς των, κατόπιν ἀποφάσεως τῆς κοινότητος τῶν μαθητῶν.

§25ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πότε ἐδημοσιεύθη τὸ Διάταγμα;

§26Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων.

§27ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐξακολουθοῦν νὰ ὑπάρχουν αἱ κοινότητες;

§28Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα. Ἐξακολουθοῦν ὑπάρχουσαι καὶ δρῶσαι μὲ τὴν πρόφασιν τῆς ἀναπτύξεως τοῦ πνεύματος καὶ τῆς κρίσεως τῶν μαθητῶν, ἐπὶ κοινωνικῶν ζητημάτων ἐν ᾧ πράγματι δὲν ἀποτελοῦν ἄλλο τι ἢ σοβιετικὸν καθεστὼς ὅπερ καταστρεπτικῶς ἐπιδρᾷ εἰς τὰ σχολεῖά μας καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὰ Διδασκαλεῖά μας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ θελήσῃ ἐσπευσμένως νὰ λάβῃ πάντα τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα πρὸς κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ τῶν κοινοτήτων καὶ ἰδιαιτέρως διὰ τὴν ἀποκατάστασιν σοβαροτέρας, θετικωτέρας καὶ δημιουργικοτέρας ἐμφανίσεως καὶ κατευθύνσεως τοῦ Μαρασλείου, ὅπερ ὡς ἑδρεῦον ἐν τῇ Πρωτευούσῃ εἶναι τὸ πρῶτον Διδασκαλεῖον τοῦ Κράτους καὶ ὡς τοιοῦτον ἔδει ν’ ἀπετέλει πρότυπον ἐργοστάσιον δημιουργίας ἀληθῶς διδασκάλων μὲ τὰ παλαιὰ ἐθνικὰ καὶ ἠθικὰ ἰδεώδη τῆς φυλῆς μας, οὐχὶ δὲ ὡς συμβαίνει σήμερον προπαγανδιστῶν καὶ σημαιοφόρων τοῦ κομμουνισμοῦ, τοῦ μαλλιαρισμοῦ καὶ τοῦ ἀθεϊσμοῦ. Ἔχει ἀνάγκην τὸ Μαράσλειον Διδασκαλεῖον πνοῆς, γνώσεως καὶ μορφώσεως, ἀπολύτου ἠθικότητος, πίστεως πρὸς τὴν θρησκείαν καὶ τὴν γλῶσσαν τῶν προγόνων μας, πρὸς δὲ σιδηρᾶς πειθαρχίας, προσόντων, ὧν ἀτυχῶς στερεῖται παντελῶς ἡ σημερινὴ κεφαλή του.

§29Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὰ καταγγελλόμενα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Βουλευτοῦ εἶναι ἄξια πολλῆς προσοχῆς, ἀλλὰ θὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Ὑπουργεῖον νὰ στραφῇ πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις ἐντὸς τόσον μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος καὶ νὰ διορθώσῃ τὰ ἐλαττώματα ταῦτα. Εἶναι ἄπειρα τὰ ἐλαττώματα, ποὺ μᾶς ἄφησεν ἡ περίφημος ἐκείνη ἐκπαιδευτικὴ μεταρρύθμισις, ὥστε νὰ μὴ ἦτο δυνατὸν νὰ κτυπήσωμεν ὅλα ταῦτα καὶ νὰ ἐκκαθαρίσωμεν ὅλην τὴν σαπρίαν. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐν πάσῃ περιπτώσει, διότι ὑπέδειξε μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ Ὑπουργεῖον. Σχετικῶς μὲ τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἔκαμε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσω ἀπάντησιν, διότι τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, ὅπως γνωρίζει ὁ κ. Βουλευτής, εὑρίσκεται ἐν διακοπαῖς καθ’ ὅλον τὸν μῆνα Αὔγουστον. Ἤδη, μόλις ἤρχισε πάλιν τὰς ἐργασίας του. Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὸ ἐρώτημά του καὶ εἰς προσεχῆ ἡμέραν ἐλέγχου ἢ ἐρωτήσεων θὰ καταθέσω ὅλας αὐτὰς τὰς πληροφορίας καὶ τὸν σχετικὸν φάκελλον, διότι, πράγματι, πρέπει ν’ ἀπασχοληθῇ μίαν ἡμέραν τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα μὲ ὅλην αὐτὴν τὴν κατάστασιν, διότι, ὁμολογῶ, ὅτι αὐτὸς ὁ περίφημος θεσμὸς τῶν κοινοτήτων εἶναι ἀρκετὰ περίεργος καὶ τὰ δελτία, τὰ ὁποῖα ἐκδίδονται, εἶναι εἰς μίαν γλῶσσαν, ἡ ὁποία εἶναι ἀκόμη περιεργοτέρα. Ἀκούσατε: «ἡ κοινότητα, ποὺ ἔκαμε ἐπίσκεψη στὸ Διδασκαλεῖο Πειραιᾶ!». Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μοῦ παράσχῃ ὀλίγην πίστωσιν χρόνου καὶ ὅλα θὰ τὰ διορθώσωμεν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλικός. (Ἀναγινώσκει). «Ἐρωτᾶται ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑφυπουργός, διατὶ δὲν πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ ἐφέτος εἰς Θεσσαλονίκην ἡ προπαρασκευαστικὴ σχολὴ Τ.Τ.Τ. καὶ περιορίζεται ἡ λειτουργία της μόνον εἰς τὰς Ἀθήνας, παρὰ τὰς ἀρχικὰς διαβεβαιώσεις τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ περὶ λειτουργίας αὐτῆς εἰς Θεσσαλονίκην».

§31Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Ἐξ ἀφορμῆς τῆς γνωσθείσης παρὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας πληροφορίας, καθ’ ἐὰν ἡ Προπαρασκευαστικὴ Σχολὴ Τ.Τ.Τ. θὰ λειτουργήσῃ μόνον εἰς τὰς Ἀθήνας κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑφυπουργόν, ἐὰν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία αὕτη. Διότι ἐν καταφατικῇ ἀπαντήσει, εἶμαι ὑποχρεωμένος, ὡς ἀντιπρόσωπος τῶν Νέων Χωρῶν, νὰ ἐκφράσω, τοὐλάχιστον, τὸ πικρὸν παράπονον διὰ τὴν προτίμησιν αὐτὴν, ἡ ὁποία ἀφήνει νὰ ἐνισχύεται ἡ ἐπικρατοῦσα ἀντίληψις— καλῶς ἢ κακῶς — ὅτι Ἑλλὰς εἶναι μόνον ἡ πρωτεύουσα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, καὶ σεῖς ἀναγνωρίζετε, κ. Ὑφυπουργέ τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι ἡ λειτουργία τῆς ἐν λόγῳ σχολῆς εἰς τὴν Θεσσαλονίκην εἶναι ἐπιβεβλημένη δι’ ὅλους ἐκείνους τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους καὶ προφορικῶς, ἐγκαίρως, ἐξέθηκα εἰς τὸ γραφεῖον σας. Ἐκτὸς τῶν ἄλλων, θὰ δοθῇ ἐργασία εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐτελείωσαν τὰ Γυμνάσια καὶ τὰ Πανεπιστήμια, καὶ μένουν σήμερον ἄνεργοι.

§32Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν αὐτὴν παράκλησιν ἔχω νὰ ὑποβάλω καὶ ἐγὼ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἡ Μακεδονία θεωρεῖται διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τόπος ἐξορίας. Μετατίθενται ἐκεῖ καὶ δὲν πηγαίνουν.

§33Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην τῆς λειτουργίας τῆς σχολῆς αὐτῆς καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ θὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως λειτουργήσῃ.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλικός. (Ἀναγιγνώσκει). «Ἐρωτᾶται ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐὰν διετάχθη καὶ ἐγένετο ἔλεγχος τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Καπνεργατῶν Θεσσαλονίκης καὶ ἐὰν ὑπεβλήθη τὸ πόρισμα τούτου. Ἐν καταφατικῇ δὲ ἀπαντήσει, παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑφυπουργὸς, νὰ δηλώσῃ ἂν διεπιστώθησαν ἀνωμαλίαι καὶ ποία ἡ ἔκτασις αὐτῶν».

§35Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Καὶ πρὸ τινων ἡμερῶν, λαβὼν ἀφορμὴν ἐκ σχετικῆς ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεως, παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως φροντίσῃ διὰ τὴν ταχεῖαν ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἐνεργήσαντος τὸν ἔλεγχον τοῦ Τ.Α.Κ. Θεσσαλονίκης ἐπιθεωρητοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ καὶ πάλιν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς νὰ ἐπαναλάβω τὴν παράκλησίν μου αὐτὴν καὶ νὰ τονίσω ὅτι ἡ περαιτέρω βραδύτης περὶ τὴν ὑποβολὴν τοῦ πορίσματος τοῦ ἐλέγχου, ὄχι μόνον ἐπιτείνει τὴν νευρικότητα τῆς ἐν δικαιολογημένῃ ἐξεγέρσει διατελούσης κοινῆς γνώμης τῶν καπνεργατῶν, ἀλλὰ κλονίζει συγχρόνως καὶ τὸ κῦρος τοῦ ὀργανισμοῦ Τ.Α.Κ., καθὼς καὶ τῶν διοικούντων αὐτόν, ἐμφανιζομένων ἐκ τῶν δημοσιευμάτων τοῦ τύπου ὡς ὑπευθύνων μὲ τὴν δεινὴν κατηγορίαν τῆς σπατάλης καὶ διασπαθίσεως τῆς περιουσίας τῶν καπνεργατῶν. Εἰς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχω νὰ εἴπω καὶ τοῦτο ἀκόμη, ὅτι ἡ καθυστέρησις, ἡ ἀδικαιολόγητος, περὶ τὴν ὑποβολὴν τοῦ πορίσματος τοῦ ἐλέγχου, ἔρχεται νὰ ἐνισχύσῃ τὰς κυκλοφορούσας φήμας, καθ’ ἃς οἱ διὰ τὰς σπατάλας κατηγορούμενοι, προστατευόμενοι, δῆθεν, ὑπὸ ἰσχυρῶν παραγόντων, δὲν πρόκειται νὰ ὑποστοῦν τὰς ἀναγκαίας κυρώσεις.

§36ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Συνέστησα νὰ ὑποβληθῇ τὸ ταχύτερον τὸ πόρισμα τοῦ ἐλέγχου αὐτοῦ καὶ μὲ ἐβεβαίωσαν ὅτι ἐντὸς 5–6 ἡμερῶν θὰ ὑποβληθῇ. Ἂς εἶναι βέβαιος ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅτι θὰ ἐπακολουθήσουν αἱ ἀναγκαῖαι κυρώσεις.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βλιάμος. (ἀναγινώσκει). «Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐρωτήσω τοὺς ἀξιοτίμους κ. κ. Ὑπουργοὺς Κρατικῆς Ἀντιλήψεως καὶ Οἰκονομικῶν 1) διὰ τίνας λόγους ἄχρι τοῦδε οὐδεμία πρόνοια ἐλήφθη πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἰδιοκτητῶν γηπέδων, ἀπαλλοτριωθέντων ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἀπὸ τοῦ 1924 πρὸς ἀνέγερσιν προσφυγικῶν συνοικισμῶν καὶ 2) διὰ ποίους λόγους κατ’ ἐξαίρεσιν ἔνιοι τοιούτων ἰδιοκτητῶν ἀπεζημιώθησαν ὑπὸ τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων, καθ’ ὃν χρόνον ἐν Σάμῳ πρὸς τὸν ἀνωτέρω σκοπὸν, οἰκογένειαι ἀποστερηθεῖσαι πολυτίμων προσοδοφόρων κτημάτων, πένονται σήμερον καὶ δυστυχοῦσιν ἐκ τῆς τοιαύτης αὐθαιρεσίας καὶ ἀδικίας τοῦ Κράτους, μὴ μεριμνήσαντος περὶ τῆς ἀποζημιώσεως αὐτῶν μέχρι τοῦδε, καίτοι καὶ τελεσίδικοι ἀποφάσεις ἔχουσιν ἐκδοθῆ ὡς ἐκ περισσοῦ ὑπὲρ τούτων».

§38ΕΜ. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ συνάδελφός μου κ. Βλιάμος, ἀνεχώρησε σήμερον, ἐπιτρέψατέ μου παρακαλῶ, νὰ ἀναπτύξω ἐγὼ τὸ ζήτημα αὐτό. Ἀπὸ τὰ 1924 καὶ ἐντεῦθεν κατέλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἐν Σάμῳ πολλὰ οἰκόπεδα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀνήγειραν οἰκήματα προσφυγικά. Ὀλίγιστοι προνομιοῦχοι φιλελεύθεροι ἐπληρώθησαν τὴν ἀξίαν τῶν οἰκοπέδων, ὅλοι οἱ ἄλλοι, ἐκ τῶν ὁποίων πολλοὶ πτωχότατοι, δὲν ἔλαβον τίποτε, ἂν καὶ μερικοὶ ἔχουν εἰς χεῖράς των τελεσιδίκους ἀποφάσεις τοῦ Ἐφετείου Αἰγαίου. Μία χήρα ἄνευ τέκνων, τῆς ὁποίας κατελήφθη ἡ μοναδική της περιουσία, μία ἄμπελος, εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπαιτῇ ἀπὸ ἐτῶν, διὰ νὰ μὴ ἀποθάνῃ τῆς πείνης. Πρέπει εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν νὰ τεθῇ ἕνα τέρμα. Ἀπὸ ἀνώτατον ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου Κρατικῆς Ἀντιλήψεως ἐπληροφορήθην ὅτι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ὀφείλει τὸ κράτος δι’ ἀποζημίωσιν γηπέδων καταληφθέντων δι’ ἐγκατάστασιν προσφύγων ἀνέρχεται εἰς 700 ἑκατομμύρια. Τὸ ποσὸν αὐτὸ βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ τώρα ἀπὸ τὸν Προϋπολογισμόν. Δι’ αὐτό, ἂς πληρωθοῦν οἱ δικαιοῦχοι δι’ ὁμολογιῶν. Ἂς ἐκδοθοῦν ὁμολογίαι, τὰς ὁποίας θὰ ἠμποροῦν νὰ πωλοῦν ἢ νὰ κρατοῦν καὶ λαμβάνουν τὸν τόκον. Κάτι θὰ εἶναι καὶ αὐτὸ διὰ τοὺς δικαιούχους, ἔστω καὶ ἂν τὰς διαθέτουν ἐπὶ τιμῇ κατωτέρᾳ τῆς ἐκδόσεώς των. Ἐπιβάλλεται, ἐν πάσῃ περιπτώσει, νὰ δοθῇ μία λύσις εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον τόσον πολὺ ἐχρόνισε καὶ νὰ λείψῃ μία μεγάλη ἀδικία εἰς βάρος πτωχῶν κατὰ τὸ πλεῖστον ἀνθρώπων.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τανούλας.

§40Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ περιφέρειαι Θεσσαλονίκης καὶ Σερρῶν κατεστράφησαν ἀπὸ τὴν ἀνομβρίαν καὶ τὴν ξηρασίαν καὶ ἡ ἐσοδεία ὑπέστη παντελῆ καταστροφήν, ὡς ἐκ τούτου δὲ τὸ Κράτος εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην, κατόπιν μελέτης, νὰ ψηφίσῃ κονδύλια περὶ παροχῆς σπορᾶς, ἀχύρου, σίτου καὶ κριθῆς. Ἀντίθετα ὅμως πρὸς τὴν πολιτικὴν αὐτὴν τοῦ Κράτους, καὶ πρὸς τὴν πολιτικὴν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία ἔχει παλαιὰ χρέη νὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τὸ 1927–28, προβαίνει εἰς κατασχέσεις κατ’ ἀγροτῶν εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας ἀκριβῶς ὅπου ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει μέτρα παροχῆς σπορᾶς, ἀχύρου κλπ., δηλαδὴ παροχῆς ἄρτου. Καταλαμβάνετε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν νὰ ἀκολουθῇ τοιαύτην πολιτικήν. Ἐπὶ πλέον νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον καὶ εἶναι εὐκαιρία ἤδη ὅπως ἐπεμβῇ παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, διότι τὰ δάνεια αὐτὰ εἶναι παρελθουσῶν χρήσεων, δάνεια τὰ ὁποῖα εἶχαν τριπλασιασθῇ. Δὲν εἶναι δίκαιον, οὔτε ὀρθόν, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις προβαίνει εἰς ρύθμισιν τῶν ἀγροτικῶν ἰδιωτικῶν χρεῶν, νὰ ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν νὰ εἰσπράττῃ τριπλάσια καὶ τετραπλάσια ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔδωκε. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος ἀπουσιάζει, νὰ μὴ παραμελήσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ νὰ λάβῃ μέτρα καὶ νὰ ἐπεμβῇ παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ καὶ ρυθμίσῃ ὁριστικῶς καὶ τελικῶς τὸ ζήτημα αὐτό. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἶπεν ὅτι ἀπηύθυνεν ἔγγραφον πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν εἶναι ἀρκετόν, διότι ἠξεύρομεν πῶς ἐνεργεῖ καὶ πῶς σκέπτεται ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ἔχομεν καὶ πληροφορίας ἀπὸ τὴν περιφέρειαν Θεσσαλονίκης ὅτι ἡ Τράπεζα προβαίνει καὶ εἰς ἐκτελέσεις κατασχέσεων, αἱ ὁποῖαι πρὸ ἡμερῶν εἶχον παύσει. Θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν νὰ ἐπεμβῆτε εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ἡ Τράπεζα εἰς τὸν νόμον περὶ ἐπαληθεύσεως τῶν ἰδιωτικῶν χρεῶν, διότι ἄλλωστε εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζιδάκης ἐπὶ διαφόρων καταγγελιῶν κατ’ ἀνωτέρων ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν τοῦ Κράτους.

§42ΕΜ. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. Ἡ ἐπερώτησίς μου εἶναι συναφὴς μὲ τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Γ. Ράλλης. Τὸ παρελθὸν Σάββατον διενεμήθη ἕν φυλλάδιον, προερχόμενον ἀπὸ τὰ συνεργαζόμενα Σωματεῖα, ἀναφέρονται δὲ εἰς αὐτὸ ὀνόματα διδασκάλων καὶ ἀνωτέρων ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν, οἱ ὁποῖοι κατηγορήθησαν ἐπὶ κομμουνισμῷ, μερικοὶ δὲ καὶ κατεδικάσθησαν. Ἀναφέρεται δι’ ἕνα Ἠλίαν Παρασκευαΐδην, ὁ ὁποῖος ἐστάλη καὶ εἰς τὸ Παρίσι πρὸς μετεκπαίδευσιν, ἐπίσης δι’ ἕνα διευθυντὴν τοῦ Διδασκαλείου Λαμίας Παπαμαῦρον (Ἀναγινώσκει). Πρὸ ὀλίγων δὲ ἡμερῶν ἕνας γυμνασιάρχης τῆς Θεσσαλονίκης ἐδημοσίευσεν εἰς τὰ «Μακεδονικὰ Νέα» μίαν ἐπιστολὴν κομμουνιστικοῦ περιεχομένου. Καὶ ἐρωτῶ, Κύριε Ὑπουργέ, λαμβάνεται κανένα μέτρον ἐναντίον αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ὑπονομεύουν τὸ Κράτος, δηλαδὴ τοὺς πληρώνει τὸ Κράτος διὰ νὰ ἐργάζωνται νὰ τὸ ἀνατρέψουν;

§43Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐρωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Σάμου, σχετικῶς μὲ τοὺς ἀριστερίζοντας ἐκπαιδευτικούς, ἔχω νὰ εἴπω ὅτι λαμβάνονται συνεχῶς μέτρα. Ὁ κ. Παπαμαῦρος, τὸν ὁποῖον ἀνεφέρατε εἶνε ὁ τέως Διευθ)τὴς Διδασκαλείου Λαμίας, ὅστις ἀπελύθη, οἱ δὲ ἄλλοι τοὺς ὁποίους ἀνεφέρατε ὅτι εὑρίσκονται εἰς τὴν Εὐρώπην δι’ ἀνωτέρας σπουδὰς, αὐτοὶ ἀνεκλήθησαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν γυμνασιάρχην Θεσσαλονίκης καὶ τοὺς ἄλλους ἐναντίον τῶν ὁποίων ὑπάρχουν κατηγορίαι παραπέμπονται εἰς τὰ σχετικὰ Ἐκπαιδευτικὰ Συμβούλια. Ἡ Παπαδάκη ἀπελύθη, γενικῶς δὲ ἔλαβον μέτρα κατὰ τῶν ἀριστεριζόντων. (Χειροκροτήματα). Ἤδη τὰ τακτικὰ Συμβούλια ἀσχολοῦνται μὲ ἐκδικάσεις τοιούτων κατηγοριῶν. Ὀφείλω νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι αἱ καταγγελίαι αὐταί, κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 5563, ἐκδικάζονται ἀπὸ ἕν Ἀνώτατον Συμβούλιον, ἀποτελούμενον ἀπὸ ἕνα Σύμβουλον τῆς Ἐπικρατείας, ἀπὸ ἕνα Ἐφέτην καὶ ἀπὸ ἄλλα πρόσωπα. Δυστυχῶς ὅμως, τὸ Συμβούλιον αὐτὸ δὲν κατώρθωσε νὰ συνεδριάσῃ, οὔτε ἀπόψε. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον εἰσηγήθην μέτρον καὶ μετέφερα τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Συμβουλίου αὐτοῦ εἰς τὰ τοπικὰ Συμβούλια, ἐνώπιον τῶν ὁποίων εἰσάγονται διαρκῶς καὶ ἐκδικάζονται τοπικαὶ μηνύσεις. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας καταβάλλει πᾶσαν προσπάθειαν διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τῆς Παιδείας, τὴν ὁποίαν ἐλπίζομεν ὅτι θὰ ἐπιτύχωμεν σὺν τῷ χρόνῳ.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στράτος ἐπὶ ἀναφορᾶς γονέων καὶ κηδεμόνων κοινότητος Λεπινοῦς.

§45Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὸ σχολεῖον αὐτὸ φοιτοῦν πλέον τῶν ἑκατὸν παιδιῶν καὶ δὲν ἔχουν παρὰ ἕνα διδάσκαλον, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπαρκεῖ νὰ διδάξῃ. Θὰ παρακαλέσω, ὅπως σταλῇ ἀκόμη μία διδασκάλισσα.

§46Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐρωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω μίαν δήλωσιν ἐνώπιον τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας. Ἡ ἐρώτησις, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἔπρεπε μᾶλλον νὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Θὰ ἦτο προτιμότερον ν’ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν ὁποῖον — διὰ νὰ μὴ εἴπω περισσότερα— δὶς τῆς ἡμέρας ἐνοχλῶ μὲ τὰ ζητήματα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ περιεχόμενον τῆς ἐρωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Δὲν εἶναι μόνον τὸ ζήτημα τοῦτο, Κύριοι Βουλευταί. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία τὸ ἑξῆς· ὅτι ἔχομεν κενὰς θέσεις ὀργανικὰς δημοδιδασκάλων 600· ὅτι ἔχομεν προτάσεις διὰ συστάσεις σχολείων καὶ διὰ προαγωγὰς σχολείων 1900 καὶ ἑπομένως ἔχομεν ἀνάγκην 2.000 δημοδιδασκάλων, διὰ νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς λαϊκῆς ἐκπαιδεύσεως. Ὅπως γνωρίζετε, ἡ στοιχειώδης ἐκπαίδευσις ἐπιβάλλεται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καὶ ἑπομένως ἀποτελεῖ συνταγματικὴν ὑποχρέωσιν διὰ τὴν Κυβέρνησιν, καθ’ ἣν δὲ στιγμὴν ἔχομεν ψηφίσει νόμον, ὅστις τιμωρεῖ τοὺς γονεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν στέλλουν τὰ παιδιά των εἰς τὸ σχολεῖον, διότι εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ λαϊκὴ ἐκπαίδευσις, ἀντιλαμβάνεσθε πόσον βαρεῖα εἶναι ἡ ὑποχρέωσις τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν καθιστᾷ ἔτι μεγαλειτέραν τὸ γεγονός, ὅτι ὁ ἑλληνικὸς λαὸς φορολογεῖται ἐπαχθῶς καὶ εἶναι σκληρὸν νὰ μὴ τύχῃ τουλάχιστον τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Ἐκτὸς δὲ, κ. Βουλευταί, τῆς ἀνάγκης αὐτῆς, διὰ τὴν λαϊκὴν ἐκπαίδευσιν καὶ εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν ἔχομεν κενὰς 600 θέσεις. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη διὰ τὴν εὐρυθμίαν τῆς Μ. Παιδείας, νὰ πληρώσωμεν τοὐλάχιστον τὰς τριακοσίας θέσεις. Ἑτέρα ἀνάγκη ἐπιτακτικὴ εἶναι ἡ ἀνάγκη τῶν κτιρίων. Ὀκτακόσια σχολεῖα ἐν τῇ ὑπαίθρῳ εἶναι ἡμιτελῆ, ἡ δὲ ἀπαιτηθησομένη δαπάνη διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν ὑπερβαίνει τὰ ἑπτακόσια ἑκατομμύρια δραχμῶν! Σημειώσατε δὲ ὅτι ἡ ἀξία τῶν Σχολείων αὐτῶν ἀνέρχεται εἰς τετρακόσια ἑκατομμύρια. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, κ. Βουλευταί, ἔχομεν ἀναλάβει καὶ τὴν στοιχειώδη συντήρησιν τῶν σχολείων, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς τρεῖς χιλιάδας δραχμῶν δι’ ἕκαστον Σχολεῖον, ἀνέρχεται δὲ καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς δώδεκα ἑκατομμύρια. Ἐπίσης ἔχομεν ἀνάγκην κατασκευῆς τῶν Σχολείων τῆς Χαλκιδικῆς, τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν ρήγματα. Τὸ ἴδιον ἔχει συμβῆ καὶ εἰς τὰ Σχολεῖα τοῦ Κιάτου, διὰ τὰ ὁποῖα, καθὼς καὶ διὰ τὸ ἀποτεφρωθὲν Γυμνάσιον Σιδηροκάστρου, ἀπαιτοῦνται ἕτερα δέκα ἑκατομμύρια. Τὸ ζήτημα τὸ ἔφερα ἐπανειλημμένως εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ σήμερον ποὺ εἴχομεν Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ πάλιν ἀπησχόλησα αὐτὸ μὲ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀτυχῶς ἐσήκωνε τοὺς ὤμους του, ἀλλὰ μοῦ ἔδωκε τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι θὰ γίνῃ σύσκεψις εἰς τὴν ὁποίαν θὰ μετέχῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖαι εἶναι αἱ μεγάλαι ἀνάγκαι, αἱ ὁποῖαι χρήζουν τακτοποιήσεως. Διότι πρέπει νὰ μὴ λησμονῶμεν, ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς εὑρίσκεται εἰς χειρίστην κατάστασιν καὶ ὅτι πρόκειται νὰ ἀφήσῃ ἓν ἔλλειμμα ἀρκετὰ σημαντικόν. Ἀλλὰ ἡ συμπλήρωσις τῶν κενῶν θέσεων τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, ὡς καὶ τῆς Μέσης, ὡς ἐπίσης καὶ ἡ μέριμνα διὰ τὰ διδακτηριακὰ οἰκήματα, εἶναι ἀνάγκαι ἐπιτακτικαί, καὶ προφανῶς ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, πρέπει νὰ ἐξεύρῃ τρόπον ὅπως, ἐπαναλαμβάνω, ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀνάγκας αὐτάς.

§47Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ποία εἶναι ἡ ὅλη δαπάνη διὰ τὰ σχολεῖα, ποὺ πρέπει νὰ συμπληρωθοῦν, καὶ διὰ τὸν διορισμὸν τῶν ἑλληνοδιδασκάλων;

§48Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διὰ νὰ συμπληρώσωμεν τὰς κενὰς θέσεις εἰς τὴν στοιχειώδη καὶ τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν ἔχομεν ἀνάγκην δέκα τεσσάρων ἑκατομμυρίων κατ’ ἔτος. Διὰ νὰ κάμωμεν τὰς συστάσεις τῶν σχολείων καὶ νὰ προαγάγωμεν, ἔχομεν ἀνάγκην τριάκοντα δύο ἑκατομμυρίων ἐπὶ πλέον. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ, κ. Βουλευταί, ὀφείλω νὰ τονίσω καὶ τὸ ὅτι δὲν ἔχουν γίνει προαγωγαὶ εἰς τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν.

§49Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Αἱ προαγωγαὶ νὰ μείνουν.

§50Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ μείνουν, ἀλλὰ μὴ λησμονῆτε, ὅτι πρέπει νὰ ἔχουν καὶ αὐτοὶ διάθεσιν πρὸς ἐργασίαν, διότι ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἐξ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων οἱ πλέον ἠδικημένοι εἶναι οἱ ἐκπαιδευτικοί. Οὔτε τὰ 3)16 λαμβάνουν, οὔτε αἱ προαγωγαί των ἔχουν γίνει, καὶ ὅλα τὰ τεχνικὰ ἐπιδόματα καὶ διάφορα ἄλλα ἐπιδόματα, ποὺ λαμβάνουν οἱ ἄλλοι δημόσιοι ὑπάλληλοι, δὲν τὰ λαμβάνουν οἱ ἐκπαιδευτικοί. Ἑπομένως, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι οἱ ἐκπαιδευτικοὶ ἔχουν ἀδικηθῆ. Αἱ δαπάναι λοιπὸν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀπαιτηθῶσιν εἶναι ὑπὲρ τὰ ἑκατὸν ἑκατομμύρια. Ὀφείλω δὲ νὰ δηλώσω ὅτι ὅλους τοὺς πόρους καὶ ὅλας τὰς πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον διατεθῆ διὰ τὴν διδακτηριακὴν πολιτικήν, τὰς εὗρεν ἡ ἡμετέρα Κυβέρνησις ἐξηντλημένας ὅλας. Καὶ ὄχι μόνον εὗρεν ἐξηντλημένας τὰς πιστώσεις αὐτάς, ἀλλ’ εὗρε καὶ παθητικὸν εἴκοσι ἑκατομμυρίων. Ἐννοῶ παθητικὸν εἴκοσιν ἑκατομμυρίων, ὕπαρξιν συντετελεσμένης ἐργασίας καὶ ὀφειλομένης εἰς τοὺς ἐργολάβους.

§51Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλούστατον. Ἢ θὰ διακηρύξῃ τὸ Κράτος ὅτι χρεωκοπεῖ εἰς τὴν ἐκπαιδευτικήν του πολιτικὴν ἀπέναντι τῶν χωρικῶν, ὅτε καὶ νὰ ἀναλάβουν οἱ ἴδιοι οἱ χωρικοὶ νὰ ἔχουν διδασκάλους, πληρώνοντες 20–25 δραχμάς, ἢ νὰ πάρῃ τὸ Κράτος διδασκάλους ἀπὸ τὰς πόλεις, ἐφόσον εἰς αὐτὰ τὰ σχολεῖα εἶναι πλήρη. Διατὶ ἕξ διδάσκαλοι εἰς τὴν πόλιν καὶ κανένας εἰς τὸ χωριό; Νὰ φύγῃ καὶ κανένας ἀπὸ τὴν πόλιν.

§52Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πρέπει νὰ ἠξεύρετε ὅτι ὑπάρχει πληθώρα μαθητῶν εἰς τὰς πόλεις. Εἷς διδάσκαλος εἰς τὰς πόλεις ἀντιστοιχεῖ πρὸς διακοσίους πεντήκοντα μαθητάς. Ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ μέτρῳ τῆς δυνατότητος θὰ λάβῃ ὅλα τὰ ἀπαιτούμενα μέτρα, εἰς τρόπον ὥστε οὔτε ἡ Παιδεία νὰ κηρυχθῇ εἰς χρεωκοπίαν καὶ αἱ ἀνάγκαι αὐτῆς, αἱ ἐπιτακτικαί, νὰ θεραπευθῶσιν.

§53Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Εἰς τὴν Μακεδονίαν ὑπάρχουν ἡμιτελῆ σχολικὰ κτίρια. Ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ τὰ ἐγκαταλείψῃ;

§54ΒΡ. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὅλοι ἀναγνωρίζομεν καὶ συναισθανόμεθα τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας, εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται τὸ Κράτος, ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ μερικαὶ ἀνάγκαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι, καὶ ἐπιβάλλεται νὰ θεραπευθῶσιν. Εἰδικῶς διὰ τὸ ζήτημα τῶν διδακτηρίων, ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Εἰς ὡρισμένας ἐπαρχίας, οἱ χωρικοὶ ἔλαβον μίαν ὑπόσχεσιν ἀπὸ τὸ Κράτος, ὅτι, καθ’ ἥν στιγμὴν θὰ προσφέρουν μίαν ὡρισμένην ἐργασίαν καὶ θὰ φέρουν τὸ διδακτήριον εἰς ὡρισμένον σημεῖον, θὰ προσήρχετο μετὰ ταῦτα ἀρωγὸς τὸ Κράτος, διὰ νὰ ἀποπερατωθῇ τὸ Σχολεῖον αὐτό. Εἰς πολλὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος ὡς καὶ τῆς Κεφαλληνίας, γνωρίζω 10 ἕως 15 μέρη, ἅτινα ἔχουν κατὰ παρόμοιον τρόπον κτίρια καὶ πρὸ τριετίας εὑρίσκονται ἐγκαταλελειμμένα, διότι ἀναμένουν τὴν συνδρομὴν τοῦ Κράτους καὶ ὑπάρχει φόβος τὰ κτίρια αὐτὰ νὰ καταστραφοῦν, διότι δὲν ὑπάρχουν οἱ πόροι, καὶ τὸ Κράτος δὲν θέλει νὰ ἔλθῃ ἀρωγόν, διὰ νὰ τελειώσουν. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ὅτε ἤλθομεν εἰς τὰς Ἀθήνας ὡς βουλευταί, ἐπεσκέφθημεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐλάβομεν μίαν ὑπόσχεσιν, ὅτι διὰ τὰ κτίρια αὐτὰ θὰ ἐλαμβάνετο μία πρόνοια ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, διὰ νὰ μὴ διατρέξουν τὸν κίνδυνον τῆς καταστροφῆς. Νομίζω ὅτι ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν ἡ Βουλὴ, εἰδικῶς διὰ τὴν περίστασιν αὐτήν, νὰ ὑποβάλῃ θερμὴν τὴν παράκλησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως, ἀντὶ πάσης θυσίας ἐξεύρῃ τοὺς ἀναγκαίους πόρους, ἵνα τὸ ταχύτερον τελειώσουν τὰ κτίρια ταῦτα, διότι ἐκτὸς τοῦ κινδύνου, τὸν ὁποῖον διατρέχουν τὰ τέκνα τῶν χωρικῶν νὰ συνωθοῦνται καὶ νὰ ἐκπαιδεύωνται μέσα εἰς τὰς τρώγλας, ὑπάρχει καὶ ὁ κίνδυνος ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προσέφεραν οἱ χωρικοί, διὰ νὰ τὰ φέρουν εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον τὰ ἔφεραν, νὰ καταλήξουν νὰ ἀποβοῦν ἐπὶ ματαίῳ καὶ νὰ ἐπέλθῃ μεγάλη καταστροφὴ καὶ μεγάλη ζημία ἑνὸς πράγματος, τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ τὸν ἱδρῶτα καὶ τὸ αἷμα τοῦ πτωχοῦ λαοῦ, ὅστις ταλαιπωρεῖται δι’ αὐτὸ. Αὐτὰ εἶχον νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ παρακαλέσω αὐτὴν νὰ ἐκφράσῃ αὐτὴν τὴν εὐχὴν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ μὴ φανῇ φειδωλός.

§55ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δύο λέξεις, κ. Πρόεδρε.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔληξεν ἡ ὥρα τῶν ἐπερωτήσεων. Δέν μοῦ ἐπιτρέπεται νὰ παραβῶ τὸν Κανονισμόν.

§57ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Τὸ Δημοτικὸν Σχολεῖον, κ. Βουλευτά, ἢ μᾶλλον τὸ λαϊκὸν σχολεῖον, εὑρίσκεται εἰς μίαν κατάστασιν τελείως ἀπελπιστικήν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι κατεβλήθη προσπάθειά τις, ἀλλ’ ἡ προσπάθεια αὐτὴ ἦτο τοιαύτη, ὥστε, ἀντὶ νὰ προαγάγῃ τὸ λαϊκὸν σχολεῖον, τὸ κατέστρεψεν. Ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας συνῆψε δάνειον διὰ νὰ κατασκευάσῃ σχολεῖα εἰς τὰς πόλεις καὶ εἰς τοὺς Δήμους ἐκείνους, οἵτινες εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποπερατώσωσι τὰ κτίρια καὶ ἀφῆκε τὰ σχολεῖα τῶν χωρίων νὰ εἶναι τρώγλαι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας σήμερον ἐρευνᾷ εὐτυχῶς μετὰ μεγίστης προσοχῆς τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ εἶναι ἄξιος συγχαρητηρίων, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ψηφίζει καὶ δαπανᾷ ἑκατομμύρια, διὰ νὰ ἱδρύσῃ φθισιατρεῖα πρὸς ἀπομάκρυνσιν καὶ θεραπείαν τῆς νόσου, εἶναι προτιμότερον, μέρος τῶν ἑκατομμυρίων τούτων νὰ διαθέσῃ διὰ τὰ μέρη ἐκεῖνα, διὰ τὰ σχολεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀναπτύσσεται ἡ φυματίωσις. (Χειροκροτήματα). Τὸ ζήτημα τῶν διδακτηρίων εἶναι τόσον κολοσσιαῖον, ὥστε εἶνε ἀνώτερον τῶν ἰατρείων, εἶνε ἀνώτερον, διότι εἶνε ζήτημα τῆς ὑγιεινῆς.

§58Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πῶς θὰ πηγαίνουν τὰ παιδιὰ εἰς τὸ σχολεῖον, ὅταν εἶναι ἄρρωστα;

§59ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Πῶς ὅμως, κ. Πρόεδρε, γίνονται φθισικὰ καὶ καταστρέφεται ἡ ὑγεία τῶν μικρῶν παιδιῶν; Διὰ τὰ μικρὰ παιδιὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν νοσοκομεῖα. Ὅλα τὰ σχολεῖα μεταβάλλονται εἰς κέντρα μεταδόσεως ὅλων τῶν νόσων καὶ φθορᾶς τῆς ὑγείας τῶν παιδιῶν. Αἱ κοινότητες κατέβαλαν τόσα ποσὰ καὶ ὑστερήθησαν καὶ αὐτοῦ τοῦ μισθοῦ τῶν γραμματέων διὰ νὰ κατασκευάσουν τὰ κτίρια, τὰ ὁποῖα ἔγιναν χειρότερα ἀπὸ τρώγλας. Ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ νὰ δώσῃ πραγματικὸν διδακτήριον, νὰ δώσῃ πραγματικὸν σχολεῖον εἰς τὰς κοινότητας, καθὼς καὶ εἰς τοὺς διδασκάλους τῶν σχολείων διὰ νὰ μορφώνουν αὐτὰ τὰ παιδιὰ των. Διότι, ἐὰν τὰ σχολεῖα μείνουν εἰς τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται, πρέπει νὰ μεταβληθῇ εἰς φθισιατρεῖον ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς καὶ τότε πρέπει νὰ μεριμνήσωμεν πῶς νὰ θεραπεύσωμεν τὰ παιδιὰ ποὺ μένουν εἰς τὰς τρώγλας καὶ ὄχι νὰ τὰ μορφώσωμεν.

§60Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὁ συσχετισμὸς δὲν εἶναι ἐπιτυχής. Ὑποθέτω μὲ τὸ νὰ ἔχωμεν σχολεῖα καὶ νὰ ἀποφύγωμεν τὰς τρώγλας διὰ τὰ τέκνα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, θὰ ἔχωμεν ὀλιγωτέραν ἀνάγκην σανατορίων.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔληξε τὸ ζήτημα. Ὁ Κανονισμὸς δὲν ἐπιτρέπει....

§62Δ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδώκατε τὸν λόγον εἰς βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν ἐγγεγραμμένοι. Παρακαλῶ νὰ δώσητε καὶ εἰς ἐμὲ τὸν λόγον.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν. Συναινεῖ ἡ Βουλὴ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ ρήτωρ;

§64ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§65Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐκ τῶν σοβαρωτέρων ζητημάτων καὶ ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Βουλὴ μὲ τὸ ζήτημα αὐτό.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ ἐπιτρέπει ὁ Κανονισμός. Τώρα ποὺ ἐπιτρέπει ἡ Βουλὴ νὰ κάμω τὴν παρέκκλισιν αὐτήν, τὴν κάμνω, καὶ ἂς φέρει ἡ Βουλὴ τὴν εὐθύνην.

§67Δ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἶναι γνωστοὶ οἱ λόγοι δι’ οὓς καθιερώθη ὁ θεσμὸς τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Ἐφέτος δὲν ἐγένετο ἡ παραλαβὴ τοῦ δαυλισμένου σίτου, ἐνῷ πέρυσιν ὁ σῖτος ἦτο περισσότερος δαυλισμένος ἀπὸ ὅ,τι εἶναι ἐφέτος, καὶ ἐν τούτοις παρελήφθη. Ἴσως, διότι εἶναι ὑπερπαραγωγὴ ἐφέτος, δὲν παραλαμβάνεται ὁ δαυλισμένος σῖτος. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν ταύτην διὰ νὰ εἰσαχθῇ περισσότερος σῖτος ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ εἰσπράξῃ περισσότερα χρήματα. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ δὲν ἐπιτυγχάνει, διότι ὁ δαυλισμένος σῖτος ἀγοράζεται ἀπὸ τοὺς ἀλευροβιομηχάνους καὶ δίδεται εἰς τὴν κατανάλωσιν. Συνεπῶς, δὲν κάμνωμεν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐνισχύωμεν τὴν αἰσχροκέρδειαν. Τὴν κατάστασιν αὐτὴν θὰ ἐκμεταλλευθοῦν οἱ ἀλευροβιομήχανοι εἰς βάρος τοῦ πτωχοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἀγοράζει τὸ ψωμί. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ σῖτος πρέπει νὰ ἀγορασθῇ εἰς μίαν μικροτέραν τιμήν, διὰ νὰ μὴ γίνωμεν καὶ ἡμεῖς συντελεσταὶ τῆς αἰσχροκερδείας τῶν ἀλευροβιομηχάνων. Κατόπιν εἶναι ἕν ἄλλο ζήτημα, τὸ ζήτημα τῆς ἀποστολῆς τῶν σάκκων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐστάλησαν ἀκόμη, παρὰ τὰς ὑποσχέσεις τοῦ Ὑπουργείου. Μεταβαίνοντες εἰς τὸ Ὑπουργεῖον δὲν λαμβάνομεν καμμίαν ἄλλην ἀπάντησιν, παρά, ὅτι θὰ σταλοῦν οἱ σάκκοι εἰς τὴν Θεσσαλίαν. Δύο μῆνας τώρα, τηλεγραφοῦμεν ἐκεῖ τὴν ἀπάντησιν αὐτήν, καὶ δὲν βλέπομεν τίποτε. Ἀλλὰ πότε θὰ σταλοῦν; Μετ’ ὀλίγον εἰς τὸν κάμπον τῆς Θεσσαλίας θὰ διακοποῦν αἱ συγκοινωνίαι, λόγῳ τῶν βροχῶν, καὶ δὲν θὰ δύνανται οἱ χωρικοὶ νὰ προσφέρουν οὔτε τὸν ἀρίστης ποιότητος σῖτον. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ πάλιν παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ τὰ μέτρα ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουπαρούσης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, διατὶ δὲν ἀπεξηράνθη ἀκόμη τὸ μεταξὺ Κοζάνης καὶ Βερροίας ἕλος Σαριγιόλ, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποδώσῃ χιλιάδας στρεμμάτων εἰς τὴν γεωργίαν πρὸς πλουτισμὸν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας καὶ εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποκατασταθῶσι καὶ οἱ νομάδες κτηνοτρόφοι.

§69Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Κύριε Ὑφυπουργέ τῆς Συγκοινωνίας, ἐπειδὴ λείπει ὁ Συνάδελφός σας κ. Ράλλης, θὰ διαβιβάσω εἰς αὐτὸν δι’ ὑμῶν τὴν ἐπερώτησιν. Μεταξὺ Κοζάνης καὶ Βερροίας ὑπάρχει ἕν ἕλος, τὸ ὁποῖον λέγετε Σαριγιόλ, ἐκτάσεως 300 χιλιάδων στρεμμάτων. Διὰ τὸ ἕλος αὐτὸ, ἐκτάσεως τριακοσίων χιλιάδων στρεμμάτων, καὶ ἐπὶ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως δὶς ἀπεσπάσαμεν ὡρισμένας πιστώσεις, διὰ νὰ γίνῃ ἀρχὴ τῆς ἀποξηράνσεως αὐτοῦ. Ἐκ τῆς ἀποξηράνσεως θὰ ἀποδώσωμεν εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν 15 χιλιάδας περίπου στρεμμάτων καὶ θὰ αὐξήσωμεν τὸν γεωργικὸν κλῆρον, συνάμα δὲ θὰ ἀπαλλάξωμεν τοὺς κατοίκους ἀπὸ τὴν ἑλονοσίαν, ἡ ὁποία τοὺς μαστίζει. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἐφέτος, ἐπειδὴ ἀνεγράψατε εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν 450 ἑκατομμύρια διὰ τὰ ἔργα τοῦ Στρυμῶνος, νὰ μὴ διατεθῶσιν αὐτὰ δι’ ἐκεῖ μόνον, ἀλλὰ νὰ ὁρισθῇ ἕν κονδύλιον 50 ἕως 60 χιλιάδων δραχμῶν, ὥστε νὰ γίνῃ ἀρχὴ ἀποξηράνσεως πλείστων ἑλῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι δι’ αὐτῶν τῶν ὀλίγων χρημάτων εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσωμεν περισσότερα στρέμματα εἰς τὴν γεωργίαν. Ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἀφορᾷ μόνον τὸ ἕλος Σαριγιόλ, ἀλλ’ ἀφορᾷ καὶ ὅλα τὰ ἄλλα ἕλη τῆς Ἑλλάδος. Συνιστῶ λοιπὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν κατὰ τὴν διανομὴν αὐτοῦ τοῦ χρηματικοῦ ποσοῦ, νὰ ἀποκόψῃ ἕν ποσὸν 50 χιλιάδων δραχμῶν, τὸ ὁποῖον νὰ καθαρίσῃ διὰ τὴν ἀποξήρανσιν ὅλων τῶν ἑλῶν ὅλης τῆς Ἑλλάδος, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἀποδώσωμεν περισσότερον γεωργικὸν κλῆρον καὶ εἰς τοὺς ἀγρότας.

§70Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ. Ὅπως γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, ὁ κλῆρος ὁ γεωργικὸς κλῆρος πολὺ μικρὸς, 15 ἕως 30 στρέμματα. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν παρακαλῶ, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ παράκλησίς μας νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἡ δαπάνη διὰ τὴν ἀποξήρανσιν, ἡ ὁποία εἶναι ἐλαχίστη. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ μηχανικοῦ ἀνέρχεται ἡ δαπάνη εἰς 700 δραχμὰς κατὰ στρέμμα. Τὸ Ὑπουργεῖον ὅμως εἶπε νὰ ἀναβιβάσῃ τὸ ποσὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ καταβάλῃ τὸ ἴδιον εἰς 1.300 δραχμὰς κατὰ στρέμμα καὶ νὰ τὰ πληρώσουν οἱ κάτοικοι τοκοχρεολυτικῶς, ὄντες σύμφωνοι πρὸς τοῦτο. Ἑπομένως, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀποξηρανθῶσι τὰ ἕλη καὶ συγκεκριμένως νὰ ἀποξηρανθῇ τὸ ἕλος Σαριγιόλ.

§71Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητός μου τὸ ζήτημα καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐπακριβῶς. Γνωρίζω ὅμως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρόκειται νὰ διαθέσῃ ἕν μέρος διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν. Γνωρίζω ἐπίσης, ὅτι ἐκ τῶν ἑκατὸν ἑκατομμυρίων θὰ διανεμηθῇ ἓν ποσὸν δι’ αὐτὰς τὰς ἐργασίας.

§72Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Μετ’ εὐχαριστήσεως παρετήρησα, ὅτι τὸ ἑλληνικὸν Κράτος ἀπὸ δεκαετίας θεσμοθετεῖ ὡρισμένα νομοθετήματα ἐφαρμογῆς πολιτικῆς κοινωνικῆς προνοίας. Ἀλλ’ ἐνῷ διὰ τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου ἀπεκατεστάθησαν οἱ γεωργοί, κατὰ τρόπον ριζοσπαστικώτερον, μία τάξις μόνον ἔμεινεν ἄνευ προστασίας, ἡ τάξις τῶν νομάδων κτηνοτρόφων, τὴν ὁποίαν αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας θέλουν νὰ ἐξαφανίσουν. Αἱ τάξεις τῶν κτηνοτρόφων προσέφεραν, ὡς γνωστόν, ὑπηρεσίας εἰς τὸν τόπον, καὶ εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς ἀνεξαρτησίας, ἐξ αὐτῶν δὲ προῆλθον οἱ πρῶτοι ἀρματωλοὶ καὶ κλέφτες καὶ αἱ ὑπηρεσίαι, τὰς ὁποίας γενικῶς προσέφεραν εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Χώρας καὶ αἱ θυσίαι τὰς ὁποίας ἔχουν ὑποστῆ εἶναι παμμέγισται. Σήμερον, Κύριοι, εἶναι ἀξιοπερίεργον τὸ φαινόμενον, ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν κατηργήσαμεν τὸν μοναστηριακὸν κλῆρον, πληρώνεται ὁ κλῆρος εἰς βάρος τῶν κτηνοτρόφων καὶ τὸ Κράτος μετατρέπεται εἰς μεγάλον τσιφλικᾶν, ἐνοικιάζοντα τὰς δημοσίας βοσκάς. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται αὐτό, Κύριοι, χωρὶς νὰ ἀναγνωρίζωμεν τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσέφερεν ἡ τάξις αὐτή, ἐκ τῆς ὁποίας προέρχονται τὰ ⅘ ἐκ τῶν κλεφτῶν. Νομίζω ὅτι ἔχουν δικαίωμα ἐπὶ τῆς εὐγνωμοσύνης τῆς Πατρίδος, διὰ νὰ δυνηθῶσι καὶ αὐτοὶ νὰ ζήσωσιν ὑπὸ τὸν ἑλληνικὸν ἥλιον. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου καὶ ἀπὸ ἀπόψεως αὐξήσεως τῆς ἐθνικῆς βιομηχανίας τῆς Χώρας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως εὐημερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, δέον ν’ ἀποκατασταθοῦν οἱ νομάδες κτηνοτρόφοι. Διότι εἶνε ἐξηκριβωμένον, ὅτι, ἐὰν δὲν ἀποκατασταθῶσι μονίμως οἱ κτηνοτρόφοι, θὰ ἐξαφανισθῶσι καὶ κατ’ ἀνάγκην ὅλα τὰ ὀρεινὰ τῆς Ἑλλάδος θὰ μείνωσιν ἔρμαια καὶ ὅλαι αἱ βοσκαὶ ἀνεκμετάλλευτοι εἰς βάρος τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Σιγὰ– σιγὰ σχεδὸν ἔχουν ξεκαθαρισθῆ αἱ χειμεριναὶ βοσκαὶ διὰ τὴν κτηνοτροφίαν. Ἄς ἀποκαταστήσωμεν τοὺς ἐναπομείναντας νομάδας κτηνοτρόφους. Δὲν ζητοῦν τίποτε οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Ζητοῦν μίαν μόνιμον κατοικίαν. Δὲν ζητοῦν νὰ ἐπιβαρύνουν τὸν προϋπολογισμόν. Δὲν ζητοῦν τὴν ἀρωγὴν τοῦ Κράτους. Εἶναι ἀξιοπερίεργον φαινόμενον τὸ Κράτος νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς τοὺς λεγομένους τσιφλικάδες νὰ ἐνοικιάζουν τὰ τσιφλίκιά τους εἰς ἕνα κτηνοτρόφον. Εἶναι ἀξιοπερίεργον φαινόμενον νὰ ὑπάρχουν κοινότητες, αἱ ὁποῖαι νὰ ἀποζοῦν ἀπὸ τὰς βοσκὰς. Εἶναι ἀξιοπερίεργον νὰ ἐνοικιάζουν πολλὰς βοσκὰς καὶ ἐκ τοῦ μισθώματος τῶν συναδέλφων των κτηνοτρόφων νὰ πληρώνουν τὸ τίμημα τῆς ἐξαγορᾶς τῶν τσιφλικίων. Εἶναι ἀξιοπερίεργον φαινόμενον, τὴν στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν κατηργήσαμεν τὸν μοναχικὸν βίον, νὰ πληρώνεται ὁ κλῆρος τῆς Ἑλλάδος εἰς βάρος τῶν κτηνοτρόφων. Εἶναι ἀξιοπερίεργον φαινόμενον τὸ Κράτος νὰ μεταβληθῇ εἰς τοκογλύφον, διὰ νὰ ἐνοικιάζῃ τὰς βοσκὰς εἰς τοὺς κτηνοτρόφους τὴν στιγμήν, καθ’ ἥν ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα τὴν ἐχάρισεν εἰς ὅλας τὰς ἄλλας τάξεις. Ἄς λήξῃ πλέον ὁ καιρός, καθ’ ὅν ἅπασαι αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις καὶ τὸ ἐπίσημον Κράτος διὰ τῶν ὑπηρεσιῶν του ἐπέβαλε καὶ σχεδὸν κατὰ ⅔ εἰσέπραττε στρατιωτικὴν φορολογίαν. Εἶναι καιρὸς ἡ Κυβέρνησις νὰ φροντίσῃ καὶ διὰ τὴν τάξιν αὐτήν, διότι τοῦτο εἶναι συμφέρον καὶ διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ἥτις ἐὰν ὁ κτηνοτρόφος ἀποκτήσει λειβάδια μόνιμα, χειμερινά, θὰ κάμῃ ἐγκαταστάσεις, θὰ προσπαθήσῃ πάσῃ δυνάμει νὰ αὐξήσῃ τὸ εἰσόδημά του, τὸ ὁποῖον θὰ ὠφελήσῃ καὶ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον καὶ τοὺς ἄλλους. Ἐὰν ὁ κτηνοτρόφος κάμῃ μονίμους ἐγκαταστάσεις, θὰ αὐξήσῃ τὰ εἰσοδήματά του καὶ θαυμάζομεν καὶ πάλιν τὴν φουστανέλλαν τοῦ βλάχου, ὁ ὁποῖος ἀνέδειξε τὴν Ἑλλάδα. Δι’ αὐτὸ κάμνω ἔκκλησιν καὶ πρὸ πάντων, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἐμοίρασε κάποτε τὸ ψωμί του μὲ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, ὅπως λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ ἐγκατασταθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ ζήσουν ὑπὸ τὸν ἥλιον τῆς Ἑλλάδος, τὴν στιγμήν, καθ’ ἥν δὲν ζητοῦν καμμίαν ἐπιβάρυνσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, οὔτε ἀρωγὴν παρὰ τοῦ Κράτους. (Χειροκροτήματα).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§74Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅτι ἡ τάξις τῶν κτηνοτρόφων εἶναι ἀξία καὶ τῆς συμπαθείας καὶ τῆς μερίμνης τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, εἶναι ἐκτὸς ἀμφιβολίας. Ἡ ἐσπευσμένη προσπάθεια πρὸς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν καὶ τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, εἶναι ἐκτὸς ἀμφιβολίας ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν παρηγκώνισε τὴν παραγωγικὴν τάξιν τῶν κτηνοτρόφων, ἡ ὁποία σιωπηρῶς ἐργαζομένη παράγει καὶ συνεισφέρει εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Εἶναι ἐκτὸς ἀμφιβολίας, ὅτι ἡ τάξις αὐτὴ παρηγκωνίσθη, ἀλλὰ παρηγκωνίσθησαν συγχρόνως καὶ τὰ συμφέροντα τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Ὅπως γνωρίζετε, ἡ Ἑλλὰς εἶνε κατὰ τὸ πλεῖστον ὀρεινὴ καὶ εἰς τὰ ὄρη ὑπῆρχον βοσκαὶ, τὰς ὁποίας ἠδυνάμεθα νὰ ἐκμεταλλευθῶμεν διὰ τῆς νομαδικῆς μας κτηνοτροφίας, ἥτις μετεφέρετο τὸ θέρος ἐκεῖ καὶ κατήρχετο τὸν χειμῶνα εἰς τὰ λειβάδια. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀφῃρέθησαν ἀπ’ αὐτοὺς τὰ χειμαδιά των, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκμεταλλευθῶμεν καὶ τὰς βοσκὰς τῶν ὀρεινῶν μερῶν, διότι δὲν ὑπάρχουν τὰ πρόβατα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μένουν τὸν χειμῶνα εἰς τὰ βουνά. Τὸ ζήτημα τῆς κτηνοτροφίας, τὸ ζήτημα τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν κτηνοτρόφων, χρήζει μεγαλειτέρας μελέτης καὶ νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὴν γνώμην, ὅπως ἐπιληφθῇ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις αὐτοῦ. Χρήζει μεγαλειτέρας μελέτης διὰ νὰ ἴδῃ ἡ Κυβέρνησις ποία εἶναι ἡ συμφερωτέρα ἀποκατάστασις, διότι, κατὰ τὴν γνώμην ἐμοῦ, ὁ ὁποῖος, ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ φίλος μου κ. Κουπαροῦσος, γνωρίζω πολὺ καλὰ τοὺς κτηνοτρόφους, διότι ἔζησα τὰ χρόνια μου ἐκεῖ καὶ ὡς ἀντάρτης καὶ ὡς ἀποσπασματάρχης, ἄλλωστε εἰς τὰς φλέβας μου σφύζει σαρακατσαναίϊκο αἷμα, ἐπειδή, λοιπόν, ἐγώ ἀκριβῶς τοὺς γνωρίζω, νομίζω ὅτι χρήζει ἰδιαιτέρας μελέτης ὁ τρόπος τῆς ἀποκαταστάσεώς των, διότι, ὅπως γνωρίζετε, ἡ νομαδική μας κτηνοτροφία εἶναι ὠργανωμένη κατὰ τσελιγκάτα, ἡ κατάργησις δὲ τοῦ λειβαδιοῦ καὶ ὁ ὀργανισμὸς τῶν τσελιγκάτων δὲν εἶναι ἐπιθυμητός, οὔτε συμφέρει διὰ τὴν κτηνοτροφίαν. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀστάθεια καὶ ἡ ἀβεβαιότης, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ κτηνοτρόφοι μας, λόγῳ τῆς διαθέσεως τῶν χειμερινῶν βοσκῶν εἰς τὴν γεωργίαν, ἐπιβάλλει νὰ γίνῃ μία ἀποκατάστασις χειμερινὴ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν εἶναι βεβαίως ἡ στιγμὴ νὰ ἐκθέσωμεν τὰς γνώμας μας ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου. Περιορίζομαι μόνον νὰ ἐκφράσω ὅλην τὴν συμπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς ὅπως μεριμνήσῃ τὸ ταχύτερον διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν κτηνοτρόφων καὶ τερματίσῃ τὴν κατάστασιν αὐτήν. (Χειροκροτήματα).

§75Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγώ, ὅπως ληφθῇ μέτρον ὑπὲρ αὐτῶν, διότι θὰ ἔλθῃ ἐποχή, καθ’ ἥν θὰ ἔχωμεν ὀρεινὰς βοσκάς, ἀλλὰ δὲν θὰ ἔχωμεν ποίμνια.

§76ΣΠ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κάμνω μίαν σύστασιν, χωρὶς τοῦτο νὰ θεωρηθῇ μείωσις τῶν δικαιωμάτων τῶν κ. Βουλευτῶν, νὰ κάμωμεν νομοθετικὴν ἐργασίαν, ἀναβαλλομένων τῶν ἐπερωτήσεων.

§77Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶμαι ἐγγεγραμμένος ἐπὶ σοβαρωτάτης ὑποθέσεως καὶ δὲν δύναμαι νὰ παραιτηθῶ.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Γ. Ράλλης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, σχετικῶς μὲ τὴν σύμβασιν τῆς Βελγικῆς Ἐμπορικῆς Ἑταιρείας κλπ.

§79Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔλεγεν ὅτι οἱ Κρατικοὶ Σιδηρόδρομοι, ὡς μὴ ὤφειλον, ἀφίνουσιν ἔλλειμμα ἑξήκοντα ἑκατομμυρίων δραχμῶν κατ’ ἔτος, χωρὶς νὰ ὑπολογισθοῦν καὶ αἱ δαπάναι τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν σιδηροδρομικῶν δανείων. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ νομίζω ὅτι πλέον, ὅτι, δηλ. ὁ πολυτελής, βαρὺς καὶ δυσκίνητος ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως καὶ ἄλλων τινῶν Ὑπουργείων, εἶναι ἕν ἐκ τῶν αἰτίων τῆς ἀπὸ ἐτῶν, πρὸ τῆς τελευταίας κρίσεως, ἐκδηλώσεως οἰκονομικῆς δυσπραγίας τῆς Χώρας. Εἶναι ἡ ἐπαχθὴς κληρονομία, τὴν ὁποίαν ἀφῆκεν εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Πρὸς ὑποστήριξιν δὲ τῆς γνώμης μου ταύτης, ἀρκεῖ ν’ ἀναφέρω καὶ μόνον τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Διεύθυνσις τῶν Σιδηροδρόμων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ἧς κύριον ἔργον εἶναι ὁ ἔλεγχος 2.200 μόνον χιλιομέτρων εἰς τὰ ὁποῖα συμποσοῦνται ὅλαι αἱ γραμμαὶ τῶν ἐν Ἑλλάδι σιδηροδρομικῶν συμπλεγμάτων, ἔχει πλέον τῶν ἑξήκοντα μηχανικῶν ἐποπτῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν της, καθ’ ὃν χρόνον οἱ μηχανικοὶ ὅλων τῶν ἐλεγχομένων Σιδηροδρομικῶν Ἑταιρειῶν δὲν εἶνε πολὺ περισσότεροι τῶν ὀγδοήκοντα. Καὶ ἤδη εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεώς μου, ἥτις δὲν στρέφεται κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς σήμερον, ἀλλ’ ἀποβλέπει εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Σιδηροδρομικῆς πολιτικῆς τῶν προγενεστέρων Κυβερνήσεων καὶ τῶν Ὑπουργῶν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Τῷ 1924 ἐνέσκηψεν εἰς τὴν Ἑλλάδα κύριός τις Βέλγος, ὀνόματι Ρομέν, ὅστις κατώρθωσε νὰ πωλήσῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον παλαιὰ Ἀγγλικὰ νοσοκομειακὰ ὀχήματα, τὰ ὁποῖα μετέτρεψεν εἰς ἐπιβατηγά, μὲ τιμὴν καινουργῶν τοιούτων. Ἐπιστρέψας εἰς Βέλγιον, ἀφηγήθη τὸ κατώρθωμά του, καὶ οἱ φίλοι του ἔσπευσαν νὰ ἐπωφεληθοῦν καὶ αὐτοὶ τοῦ ἀνακαλυφθέντος ἑλληνικοῦ μεταλλείου. Οὕτω τῷ 1925 ἐπανέρχεται ἐνταῦθα ὁ κ. Ρομὲν, συνοδεύων τὸν κ. Ἀμώ, ὅστις ἐπέτυχε τὴν σύναψιν συμβάσεως μετὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, τὸν Αὔγουστον τοῦ 1925, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, κυρωθεῖσα διὰ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1925.

§80ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ἦτο τότε Ὑπουργός;

§81Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Ταβουλάρης. Δὲν εἶναι ὅμως ἡ σύμβασις ἡ ὁποία προυκάλεσε κυρίως τὴν ἐπερώτησίν μου, ἀλλ’ ὁ τρόπος τῆς ἐκτελέσεως αὐτῆς, ὅστις εἶναι ἔτι σκανδαλωδέστερος. Ἡ σύμβασις αὕτη διαιρεῖται εἰς δύο μέρη, τὸ μὲν ἓν ἀφορᾷ τὴν κατασκευὴν ἀκαθορίστων σιδηροδρομικῶν γραμμῶν μέχρι 350 χιλιομέτρων, τὸ δ’ ἕτερον μέρος ἀφορᾷ τὴν πώλησιν τροχαίου ὑλικοῦ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Πρὸς ἀποπληρωμὴν τῆς ἐργασίας ταύτης συνάπτεται δάνειον ἀξίας 21 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, τοὐτέστι 2½ δισεκατομμυρίων σημερινῶν δραχμῶν. Καὶ τὸ δάνειον αὐτὸ διαιρεῖται εἰς δύο τμήματα Α καὶ Β. Τὸ ἓν τμῆμα ἐκ 10½ ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἀφορᾷ τὴν κατασκευὴν τῆς γραμμῆς, τῆς ἀορίστου, μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης, τὸ δ’ ἄλλο τὴν ἀγορὰν τροχαίου ὑλικοῦ καὶ σιδηροτροχιῶν. Τοῦ πρώτου δανείου Αʹ ἐξεδόθησαν αἱ ὁμολογίαι εἰς δύο τμήματα, ἤτοι, αἱ μὲν ἀξίας 5½ ἑκατομμυρίων δολλαρίων, δύο μῆνας μετὰ τὴν σύναψιν τῆς συμβάσεως, τὴν 1ην Ἰανουαρίου 1926, αἱ δὲ ὑπόλοιποι ἀξίας ὡσαύτως 5½ ἑκατομμυρίων δολλαρίων, μετὰ δύο ἔτη, ἤτοι τὴν 1ην Ἰανουαρίου 1928. Οὕτω ἡ Βελγικὴ Ἐμπορικὴ Ἑταιρία, διότι αὐτὴ εἶναι ὁ ἐργολήπτης τῆς συμβάσεως, λαβοῦσα εἰς δύο δόσεις τὰς ὁμολογίας, ἀποπληρωτέας ἐντὸς δεκαετίας τικοχρεολυτικῶς παρὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ἤνοιξεν ὑπὲρ αὐτοῦ πιστωτικὸν λογ) σμὸν 4.725.000 δολλαρίων τὴν 1ην Ἰανουαρίου 1926 καὶ ἄλλον τόσον τὴν 1ην Ἰανουαρίου 1928, ἤτοι ἠγόρασε ταύτας πρὸς 90% ἐπὶ τῆς ὀνομαστικῆς ἀξίας των. Ὁ τόκος τοῦ δανείου ὡρίσθη πρὸς 8%. Ἡ ἐκκαθάρισις τῶν ἀνοιχθέντων λογαριασμῶν θὰ ἐγίνετο καθ’ ἑξάμηνον ἐκπιπτομένης τῆς ἀξίας τῶν ἐκτελεσθέντων ἔργων. Ἄν δ’ ἀπέμενεν ὑπόλοιπον ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, τοῦτο θὰ κατέθετεν ἡ Βελγικὴ Ἑταιρεία εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τοῦ Βελγίου μὲ τόκον 6% καὶ ἀνατοκισμὸν πρὸ 5%. Ἡ σύμβασις ὅμως δὲν ὁρίζει ἐὰν τὰ ἐκ τοῦ ἀνατοκισμοῦ ποσά, θὰ κατετίθεντο καὶ αὐτὰ εἰς τὴν Βελγικὴν Τράπεζαν μέχρι τῆς ἀποπερατώσεως τῆς ἐργασίας ἢ θὰ κατεβάλλοντο εἰς τὸ Δημόσιον. Μετὰ τὴν λῆψιν τῶν πρώτων ὁμολογιῶν, ἡ Βελγικὴ Ἑταιρεία ἐπεβράδυνε τὴν ἔναρξιν τῆς μελέτης καὶ τῶν διαγραμμάτων τῆς ἐκτελέσεως τῶν δύο γραμμῶν Θεσσαλονίκης–Ἀγγίστης καὶ Λαρίσσης–Βερροίας, ἅς ὥρισε μεταγενεστέρως τὸ Δημόσιον ὡς ἀντικειμενικὸν τῆς συμβάσεως σκοπόν. Καὶ τοῦτο, διότι κατὰ τὸ ἄρθρον 8 τῆς συμβάσεως μόνον ἀπὸ τῆς ἐγκρίσεως τῶν μελετῶν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, θὰ ἤρχιζεν ἡ προθεσμία τῆς ἐκτελέσεως τῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία καθωρίζετο διὰ μὲν τὴν γραμμὴν Θεσσαλονίκης–Ἀγγίστης εἰς 135 χιλιόμετρα, εἰς 2½ ἔτη, τῆς δὲ Λαρίσσης–Βερροίας εἰς 210 χιλιόμετρα, εἰς τρία ἔτη. Καὶ ἡ Βελγικὴ Ἑταιρεία διὰ τὴν μελέτην, τῆς ὁποίας δὲν καθωρίζετο ὡρισμένη προθεσμία ἐν τῇ συμβάσει, εἶχε συμφέρον νὰ ἐπιβραδύνῃ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐργασίας, καθόσον δὲν ἐτίθετο προθεσμία καὶ ἤθελε νὰ κερδήσῃ χρόνον μέχρι τῆς εἰσπράξεως τῆς πρώτης τοκοχρεολυτικῆς δόσεως τοῦ δανείου. Ἐνῷ δ’ εὑρίσκετο εἰς ἀμηχανίαν ἐλλείψει κεφαλαίων καὶ διεπραγματεύετο διὰ τὴν πώλησιν τῶν ἐκ τῆς συμβάσεως δικαιωμάτων της εἰς Γαλλικὴν Ἑταιρείαν, ἐμφανίζεται τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐγκαταλείψεως τῶν γραμμῶν Θεσσαλονίκης–Ἀγγίστης καὶ Λαρίσης–Βερροίας καὶ τῆς ἀντ’ αὐτῶν κατασκευῆς μιᾶς γραμμῆς Καλαμπάκας–Βερροίας ἐξ 185 χιλιομέτρων. Τὴν μετατροπὴν ταύτην ἐδέχθη ἀσμένως καὶ ἀνέλαβε τὴν μελέτην ἡ Βελγικὴ Ἑταιρεία, σκεφθεῖσα ὅτι οὕτω θὰ παρέλθῃ ὁ ἀναγκαῖος χρόνος, ἵνα εἰσπράξῃ τὴν πρώτην τοκοχρεολυτικὴν δόσιν καὶ δυνηθῇ διὰ τῶν χρημάτων πλέον τοῦ δημοσίου νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν. Ἡ πρώτη ἐνέργεια τῆς Βελγικῆς Ἑταιρείας ὑπῆρξεν ἡ ὑποβολὴ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας διαφόρων σχεδίων μὲ μαθηματικοὺς ὑπολογισμοὺς ἐφηρμοσμένους εἰς τὸ ἔργον της. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι τις μηχανικός, διὰ νὰ ἐννοήσῃ τὶ ἔπραξεν ἐν προκειμένῳ ἡ Βελγικὴ Ἑταιρεία. Ὡς εἶνε γνωστόν, τὰ πρανῆ τῶν ἐπιχωμάτων ἔχουν ὡρισμένην κλίσιν ἀδιαφόρως ὕψους καὶ εἰς τὴν μηχανικὴν ἡ κλίσις αὕτη καθορίζεται παγίως εἰς 3) 2, ἐνῷ εἰς τοὺς ὑπολογισμούς, τοὺς ὁποίους ὑπέβαλεν ἡ Βελγικὴ Ἑταιρεία καθώριζε τὴν κλίσιν ταύτην εἰς 4) 4 ἐπὶ ἐπιχωμάτων ὕψους 4 μέτρων, εἰς 5) 4 ἐπὶ τῶν ἐχόντων ὕψος 4–5 μέτρων καὶ 6) 4 προκειμένου περὶ ὕψους ἄνω τῶν 5 μέτρων. Εἴτε ἐξ ἀβλεψίας, εἴτε ἐξ ἀμαθείας τῆς οἰκείας ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, ὁ ὑπολογισμὸς οὗτος διῆλθεν ἀπαρατήρητος, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι οὐδέποτε ἐν τῇ μηχανικῇ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ, καὶ ἔκτοτε ὁ κ. Ἀμὼ ἐνόμισεν ὅτι θὰ ἠδύνατο εὐκόλως νὰ ἐμπαίξῃ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Ἀπὸ τότε ἀρχίζει ἡ παρέλκυσις τῆς ἐργασίας. Οὐδέποτε ὑπεβλήθησαν διαγράμματα ἢ ἐκλήθη ἡ Βελγικὴ Ἑταιρεία νὰ ὑποβάλῃ τὴν μελέτην τῆς ὅλης ἐργασίας καὶ οὕτω σήμερον μετὰ παρέλευσιν ἀπὸ τῆς συμβάσεως ὀκτὼ ὁλοκλήρων ἐτῶν, ἡ ἐργασία εὑρίσκεται ἀκόμη ἐν τῇ ἀρχῇ. Τὸ Δημόσιον, ἐκτὸς τῶν ὁμολογιῶν, τὰς ὁποίας ἔχει εἰς χεῖράς της ἡ Βελγικὴ Ἑταιρεία, κατέβαλε πέντε τοκοχρεολυτικὰς δόσεις μέχρι τοῦ 1932. Αἱ δύο πρῶται δόσεις ἀφεώρων τὸ πρῶτον τμῆμα τοῦ δανείου καὶ ἀνήρχοντο ἐτησίως ἀνὰ 782.500 δολλάρια. Αἱ ὑπόλοιποι τρεῖς ἦσαν διπλάσιαι, διότι ἀφεώρων τὰ δύο τμήματα τοῦ δανείου. Κατέβαλε δηλαδὴ τὸ Δημόσιον ἐν ὅλῳ μέχρι σήμερον 6.260.000 δολλάρια. Τὶ δὲ ἐξετελέσθη ἔναντι τῶν 185 χιλιομέτρων; Ἡ Βελγικὴ Ἑταιρεία κατεσκεύασε μόνον 40 χιλιόμετρα, ἔχει δὲ κάμει μόνον ἔναρξιν ἄλλων 40 χιλιομέτρων. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό κατὰ τὸ 1932, μὴ καταβληθείσης ἄλλης δόσεως, διακόπτεται ἡ ἐργασία ὑπὸ τῆς Βελγικῆς Ἑταιρείας. Σημειώσατε ὅτι ἐκ τῆς ἐκτελεσθείσης ἐργασίας προκύπτει ὅτι τὸ ὅλον ἔργον θὰ στοιχίσῃ πλέον τοῦ ἑξαπλασίου τῶν προϋπολογισθέντων, καὶ τοῦτο διότι ἡ Βελγικὴ Ἑταιρεία κατὰ τὴν χάραξιν τῶν ὑπὸ κατασκευὴν μικρῶν τμημάτων τῆς γραμμῆς, ἄνευ ὑποβολῆς ὁλικοῦ σχεδίου ἢ ἐλέγχου τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ἠκολούθησε τὴν δαπανηροτέραν ὁδὸν ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῶν ἔργων μὲ τὸν σκοπὸν νὰ ἐξαντλήσῃ τὸ ποσὸν τοῦ δανείου καὶ ζητήσῃ νέον τοιοῦτον διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς ἐργασίας. Ἀπόδειξις τούτου εἶναι ὅτι ἕν τιμολόγιον 6.800 μέτρων τοῦ τμήματος Μικροκλεισούρας, Πασᾶ Γεφύρι, κατεκυρώθη εἰς τὸν ἐργολάβον Συλαρίδην ἀντὶ 1.187.000 δολλαρίων, ἐνῷ ἄλλο τμῆμα 4.471 μέτρων ἐδόθη εἰς τὸν ἐργολάβον Παναγιωτίδην ἀντὶ 96.000 δολλαρίων. Τὸ βαρὺ σφάλμα τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας εἶναι, ὅτι καὶ μέχρι σήμερον οὐδέποτε ἐκάλεσε τὴν Βελγικὴν Ἑταιρείαν νὰ ὑποβάλῃ τὰ διαγράμματα τῆς ὅλης ἐργασίας, ἵνα ἀπὸ τοῦ ἐλέγχου καὶ τῆς ἐγκρίσεως αὐτῶν ἀρχίσουν τρέχουσαι αἱ προθεσμίαι, αἱ ὁριζόμεναι ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 8 τῆς συμβάσεως. Οὕτω διὰ 2½ ἔτη, ἐντὸς τῶν ὁποίων ἐπρόκειτο νὰ ἀποπερατωθῇ ἡ ὅλη γραμμή, δὲν ἔχουν ἀκόμη ἀρχίσῃ, ἐνῷ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ ὄγδοον ἔτος ἀπὸ τῆς συμβάσεως. Καὶ ἡ Βελγικὴ Ἑταιρεία, οὐ μόνον ἀρνεῖται ἀπὸ τοῦ 1932 νὰ ἐξακολουθήσῃ τὰς ἐργασίας, καίτοι ἔχει ἐνθυλακώσῃ τόσα ἑκατομμύρια δολλαρίων, ἀλλ’ ἀξιοῖ παρὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ ἄλλα ποσά, διότι ἰσχυρίζεται ὅτι ἡ ἐκτελεσθεῖσα ἐργασία εἶναι ὑπερτέρα τῶν παρ’ αὐτῆς εἰσπραχθέντων 260.000 δολλαρίων, καθ’ ὃν χρόνον διακεκριμένοι μηχανικοὶ ἐκτιμοῦν ταύτην εἰς τὸ ἥμισυ, δηλαδὴ εἰς τρία ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ὑπάρχει καὶ τὸ δεύτερον ἀντικείμενον τῆς συμβάσεως, διὰ τὸ ὁποῖον κατεβλήθησαν μέχρι σήμερον περὶ τὰ τρία ἑκατομμύρια δολλαρίων, καὶ ἀντ’ αὐτῶν παρεσχέθησαν τροχαῖα ὑλικά, τὰ ὁποῖα σήπονται εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ ἀνθ’ ὧν ἡ Βελγικὴ Ἑταιρεία ἠξίωσε καὶ ἔλαβε δυνάμει τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ πρωτοκόλλου, ὅπερ εἶναι προσηρτημένον εἰς τὴν σύμβασιν τὰ ἀνώτατα ὅρια τῶν τιμῶν, ἐνῷ, κατὰ τὴν ἀμέσως ἑπομένην παράγραφον τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου, τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ πρὸς καθορισμὸν δυνατῶν τιμῶν, τιμολόγια ξένων μεγάλων Σιδηροδρομικῶν οἴκων. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν περιωρίσθη ἕως ἐδῶ καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, ἀντὶ νὰ ἐπιτύχῃ ἐλάττωσιν τῶν ὑπερόγκων τιμῶν, περιεπλέχθη εἰς διαιτησίαν δυστυχῶς, κατόπιν ἀξιώσεως τῆς Βελγικῆς Ἑταιρείας νὰ λάβῃ ὡς κέρδος καὶ 30% ὑπεράνω τῶν συνήθων ὁρίων τῶν τιμῶν τοῦ παραρτήματος τῆς συμβάσεως. Εἰς τὴν ἐπερώτησιν ταύτην προέβην, διὰ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως θελήσῃ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἔγγραφα, τὰ διαμειφθέντα τελευταίως μετὰ τῆς Βελγικῆς Ἑταιρείας καὶ νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τίνος ἀντικειμένου τῆς συμβάσεως προσέφυγεν ἡ Βελγικὴ Ἑταιρεία εἰς διαιτησίαν καὶ τὶ σκέπτεται νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις. Διότι μετὰ τὴν ἀπώλειαν τόσων κεφαλαίων, ἡ καλλιτέρα λύσις θὰ ἦτο ἐὰν τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἐγκατέλειπεν ὁριστικῶς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς γραμμῆς Καλαμπάκας–Βερροίας, ἥτις μὲ τὴν Βελγικὴν ἐργολήπτριαν ἀπέβη ὁ πίθος τῶν Δαναΐδων, ἄνευ ἐλπίδος ἀποπερατώσεως, καὶ ἐτρέπετο εἰς τὴν ἀναζήτησιν εὐθυνῶν διὰ τὰ λαβόντα χώραν ἔκτροπα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Τὰ ὑπ’ ἀριθ. 1 καὶ 2 νομοσχέδια τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, τὸ ἓν περὶ τοῦ λαχείου καὶ τὸ ἄλλο περὶ συντάξεως ἰατρῶν, κατὰ λάθος ἔχουν περιληφθῆ εἰς τὰ σύνολα, ἐνῷ πρόκειται περὶ συζητήσεως εἰς βʹ ἀνάγνωσιν. Συνεπῶς θὰ συζητηθοῦν ἀπόψε εἰς βʹ συζήτησιν.

§83ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τοῦ Λαχείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου καὶ Κρατικῆς Προνοίας». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.

§85ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἔχω μερικὰς τροπολογίας. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 παράγραφος 3, ἐκεῖ ποὺ λέγει «μετὰ ἔλεγχον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν» ἐπιθυμῶ νὰ προστεθῇ «καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν», διότι δὲν ἐπιθυμῶ τὸ λαχεῖον τοῦ Στόλου νὰ ἀποξενωθῇ ἀπὸ τὰς παραδόσεις του καὶ νὰ ἀποξενωθῇ καὶ ἀπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, τὴν ὁποίαν οὗτος ἔχει ἀπὸ τόσων ἐτῶν, διαχειρισθεὶς τὸ λαχεῖον μὲ ἐπιτυχίαν, ἂς εἴπωμεν, καὶ μὲ νοικοκυρωσύνην. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 ἐπίσης, ἐκεῖ ὅπου λέγει «τῶν Οἰκονομικῶν» νὰ τεθῇ «καὶ τῶν Ναυτικῶν». Ἔπειτα εἰς τὸ ἄρθρον 4 ἐκεῖ ποὺ λέγει «μετὰ σύμφωνον γνώμην τῆς διοικούσης ἐπιτροπῆς» νὰ τεθῇ «προτάσει τῆς διοικούσης Ἐπιτροπῆς» καὶ οὐχὶ μετὰ σύμφωνον γνώμην αὐτῆς.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται.

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§88Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Κύριε, Πρόεδρε, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2 νομοσχέδιον τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως «περὶ ταμείου συντάξεως καὶ αὐτασφαλίσεως ἰατρῶν» παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ στεγάσεως τῶν ὑπηρεσιῶν Τ.Τ.Τ.» (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ συστάσεως ἐνεχυροδανειστηρίου διὰ τοποθετήσεις διαθεσίμων τῶν Ταχυδρομικῶν Ταμιευτηρίων» (Ψηφίζεται τὸ σύνολον ὡς ἐδιορθώθη, συμπεριληφθεισῶν τῶν τροπολογιῶν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς)

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ μέτρων ἐνισχύσεως τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς» (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐπαληθεύσεως τῶν πρὸς ἰδιώτας ἀγροτικῶν χρεῶν» (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Ἀρτεργατῶν» Ὁ κ. Χέλμης.

§95Δ. ΧΕΛΜΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἐψήφισε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος τὸν νόμον 6598, δι’ οὗ καθορίζεται ἐφάπαξ ἀποζημίωσις τῶν ἀπόρων καὶ ἀνικάνων ἀρτεργατῶν μέχρι 35.000 δραχμῶν ἐκ ποσοῦ 12.000.000 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον θὰ συνῆπτεν ὡς δάνειον τὸ Ταμεῖον Ἀρτεργατῶν παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ὁ τρόπος οὗτος τῆς ἀποζημιώσεως διὰ τῆς ἐφάπαξ δόσεως ἑνὸς μεγάλου ποσοῦ 35.000 δραχμῶν, δὲν ἐθεωρήθη οὔτε παρὰ τῶν ἐργατῶν, οὔτε παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὡς ἁρμόζων, διότι ἐκ μακρᾶς πείρας ἐβεβαιώθη ὅτι αἱ ἐφάπαξ ἀποζημιώσεις δὲν ἱκανοποιοῦν ἐπαρκῶς τοὺς ἀποζημιουμένους, οἱ ὁποῖοι σπαταλοῦν τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον λαμβάνουν καὶ κατόπιν ἐπανέρχονται πάλιν εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου, ζητοῦντες νέας ἱκανοποιήσεις. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις προέκρινεν, ἀντὶ τῆς ἐφάπαξ ἀποζημιώσεως, τὸ μέτρον τῆς συνταξιοδοτήσεως. Πρὸς τοῦτο ὑποβάλλει ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν τὸ παρὸν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου καθορίζονται ὡς ἐλάχιστον ὅριον συνταξιοδοτήσεως δραχμαὶ 400 κατὰ ἐργάτην. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐπεξειργάσθη τὸ νομοσχέδιον, ἔκρινεν ὅτι αἱ τετρακόσιαι δραχμαὶ ὡς ἐλάχιστον ὅριον συντηρήσεως ἐργάτου εἶναι ποσὸν πολὺ μικρόν. Ἐπρότεινε λοιπὸν δραχμὰς 700. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχθη δρχ. 500. Τὸν παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ ἔλθωμεν εἰς ἕνα συμβιβασμὸν καὶ νὰ δώσωμεν δρχ. 600.

§96Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἴμεθα σύμφωνοι. Μίαν διασάφησιν θέλω νὰ κάμω, ὅτι εἶναι τὸ κατώτατον ὅριον. Τὸ ἐπὶ πλέον εἶναι ζήτημα πόρων. Ἄν μᾶς βοηθήσητε νὰ αὐξήσωμεν τοὺς πόρους, ἠμπορεῖ νὰ φθάσῃ ἡ σύνταξις καὶ τὰς χιλίας δραχμάς.

§97Δ. ΧΕΛΜΗΣ. Ἐφόσον ὡμιλήσατε περὶ πόρου, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς. Ἐνισχύσατε τὸ Ταμεῖον δι’ ἑνὸς λεπτοῦ. Ἡ παράκλησίς μου εἶναι, ὅπως θελήσητε νὰ ἐνισχύσητε τὸ Ταμεῖον κατὰ μισὸ λεπτὸ ἀκόμη, διότι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου καὶ τὸ Ταμεῖον θὰ ἐξασφαλίσητε ἀπολύτως καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκατασταθῇ πλήρως ὁ ἐργάτης. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας τὸ ἑξῆς, ὅτι, διὰ τοῦ νομοσχεδίου, λύονται συγχρόνως δύο ζητήματα, τὸ ζήτημα τῆς ἐργασίας καὶ τὸ ζήτημα τῆς συντηρήσεως τοῦ ἐργάτου. Διότι, διὰ τῆς ἐξόδου τῶν γερόντων καὶ ἀνικάνων, δημιουργοῦνται θέσεις ἀρτεργατῶν, ἃς θὰ καταλάβουν οἱ νέοι ἀνεργοῦντες σήμερον τοιοῦτοι. Ἡ παράκλησίς μου εἶναι νὰ κατορθώσητε, συνεννοούμενος μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ἐπιτύχητε τὸ ἥμισυ λεπτόν, μὲ τὴν βεβαιότητα, ὅτι προσφέρετε μίαν οὐσιώδη ὑπηρεσίαν εἰς μίαν τάξιν μεγάλην καὶ ἀξίαν πάσης ὑποστηρίξεως. Ἑτέραν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν προτείνει ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ εἶναι ἡ ἑξῆς: «....(ἀναγινώσκει) ....».

§98Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργ. τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶμαι ὀλίγον ἐνδοτικός, διότι εἶναι ἄξιος πάσης ἐκτιμήσεως.

§99ΑΔΑΜ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐκ τοῦ ἄρθρου 19 καταφαίνεται πλήρως, ὅτι σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ εἰσπραχθῇ πράγματι τὸ λεπτὸν καὶ νὰ διατεθῇ ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως. Καὶ ἐν αὐτῷ τῷ ἄρθρῳ ὁλοκλήρῳ ἀναφέρεται ὅτι οὐδεμία πρόθεσις ἐκ μέρους τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὑμῶν εἶνε νὰ πάρετε μὴ εἰσπραχθέντα ποσά. Διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία δὲν λέγει τίποτε ἄλλο, παρὰ, ἐὰν, «ὁπωσδήποτε», δὲν εἰσεπράχθη τότε βεβαίως νὰ μὴ εἶνε ὑποχρεωμένοι νὰ καταθέσουν τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς τὸ Ταμεῖον. Ἐφόσον δὲν εἰσεπράχθη δίκαιον εἶναι νὰ μὴ κατατεθῇ, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, εἶναι εἷς φόρος, εἶναι ἐπιβολὴ μιᾶς δαπάνης κολοσσιαίας.

§100Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ πρότασις αὐτὴ συμπίπτει μὲ τὴν ἰδικήν μου καὶ τὴν κάμνω ἀποδεκτὴν ὑπὸ τὸν ἑξῆς ὅρον: ἐν ᾗ περιπτώσει, ὅπως ἰσχυρίζεται ἡ ὑπηρεσία, εἰσπραχθῇ τὸ λεπτὸν αὐτό, θὰ κατατεθῇ. Ἐὰν ὑπάρχῃ μία ἀντίρρησις, μία διαφωνία, θὰ εἶναι ἡ ἁρμοδία ἀρχὴ καὶ θὰ τὴν λύσῃ. Δὲν πρόκειται νὰ χαρισθῶμεν εἰς κανένα καὶ παρακαλῶ ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§101ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὁπωσδήποτε, ἂν δὲν εἰσεπράχθη.

§102Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἔχω, θὰ πεισθῆτε καὶ σεῖς ὅτι ἡ τιμὴ αὐτὴ κανονίζεται ἐντεῦθεν ἀπὸ τὴν κεντρικὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία δι’ ἐγγράφου της μᾶς βεβαιώνει τὰ ἑξῆς: «Γνωρίζομεν...κλπ.» (ἀναγινώσκει).

§103ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Συνεπῶς δὲν ἔχει νὰ ζημιωθῇ τίποτε τὸ Ταμεῖον, γενομένης δεκτῆς τῆς τροπολογίας αὐτῆς.

§104Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὴν δέχομαι.

§105ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐπίσης, κ. Ὑπουργέ, εἰς ἓν ἄλλο σημεῖον, εἰς τὸ ἄρθρον 7, καθορίζετε τὸν ἀριθμὸν τεσσαράκοντα ἐργατῶν.

§106Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔγιναν τριάκοντα.

§107ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Πῶς θὰ βεβαιωθῇ; Ζητῶ νὰ καθορισθῇ ὑπὸ τοῦ Πρωτοδικείου ὁ ἀριθμὸς τῶν τριάκοντα, διότι, ἄλλως, πῶς θὰ βεβαιωθῇ; Νὰ τεθῇ ὡς ἑξῆς: «ἐπὶ τοῦ ἄρθρου....κλπ.». (ἀναγινώσκει).

§108Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι μία λύσις, τὴν ὁποίαν δέχομαι.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§110ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 184 περὶ συστάσεως Ἐμπορικῶν καὶ Βιομηχανικῶν Ἐπιμελητηρίων ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ Ν. Δ. τῆς 2–11–1923» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3687 περὶ διοικήσεως τῶν ἐν τῷ Δήμῳ Κερκυραίων ἀγαθοεργῶν ἱδρυμάτων» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ παρατάσεως τῆς κατὰ τὸν νόμον 1579 τοῦ 1918 προθεσμίας πρὸς ἀνασύστασιν καταστραφέντων ἀρχείων δικαστικῶν γραφείων» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ διαιρέσεως εἰς τμήματα τῶν Πταισματοδικείων Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Θεσσαλονίκης» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐπεκτάσεως διατάξεων τοῦ Ν. Δ. τῆς 23–3–29 περὶ κύρους συμβολαιογραφικῶν τινων ἐγγράφων» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων περὶ ἀπαγορεύσεως τῶν δικαιοπραξιῶν ἐπ’ ἀκινήτων» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύλον)

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 5 καὶ 7 τοῦ Νόμου ΧΞΣΤʹ ὡς συνεπληρώθη διὰ τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ νόμου 3859 περὶ προσόντων δικαστικῶν ὑπαλλήλων» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος, μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς, σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 3)7)33 Ν.Δ. αʹ) περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ εὐεργετικοῦ ὑπολογισμοῦ τῶν ἡμερῶν ἐργασίας καταδίκων καὶ τοῦ νόμου 811 περὶ προσωρινῆς ἀπολύσεως καταδίκων καὶ β) περὶ καταργήσεως τῶν Ν. Δ. τῆς 11 Μαρτίου καὶ 16 Αὐγούστου 1926 περὶ μετατροπῆς εἰς Α. Ὀργανισμὸν τῆς παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Δικαιοσύνης Δ)σεως Φυλακῶν» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22–7–33 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου 4784 περὶ ἐνοικιοστασίου» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ μειώσεως φόρου καὶ τελῶν ἐπὶ τῶν κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν, δωρεῶν καὶ προικῶν» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 3–7–33 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν οἰκονομικῶν καὶ διαχειριστικῶν διατάξεων τοῦ Ἐθνικοῦ Μετ. Πολυτεχνείου» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καί συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ ἐκελέσεως δημοσίων ἔργων» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ συστάσεως εἰδικοῦ Ταμείου κατασκευῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ Καστελλίου, Μαυρολιθαρίου, Μουσενίτσης τῆς Ἐπαρχίας Παρνασσίδος» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος, μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισίν του, τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20–7–33 Ν. Δ. περὶ ἀνεγέρσεως Νοσοκομείων, Σανατορίων ἐν ταῖς ἐπαρχίαις Μαντινείας καὶ Κορινθίας» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4–7–33 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τοῦ Νόμου 3782 περί μετατροπῆς ποινῶν ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου 1132 καὶ διαθέσεως τοῦ προϊόντος αὐτοῦ» Ὁ κ. Τσουκαλᾶς.

§126Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, ὅταν εἰσήγετο τὸ νομοσχέδιον περὶ μετατροπῆς τῶν ποινῶν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, προσέκρουσεν ἐπὶ δύο δυσχερειῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων καὶ διεξήχθη εὐρυτάτη συζήτησις, διαρκέσασα ἐπὶ δίωρον. Ἡ πρώτη ἀντίρρησις ἐστρέφετο κατὰ τοῦ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἱδρυομένου Εἰδικοῦ Ταμείου τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τοῦτο ἀπετέλει παρέκκλισιν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς ἑνότητος, ἥτις δέον νὰ διέπῃ τὴν διαχείρισιν τῆς κρατικῆς περιουσίας. Ἐπὶ τῆς ἀντιρρήσεως ἀντεπεξῆλθον ζωηρότατα μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐναντίον τῆς ὀξύτατα ὑποστηριζούσης τὴν ἀντίρρησιν Ἀντιπολιτεύσεως, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους θὰ ἐκθέσω ἀμέσως. Ἡ δευτέρα ἀντίρρησις ἐστηρίζετο εἰς τὸ ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ κάμψωμεν κάπως καὶ τὰς ἐπιστημονικὰς ἀντιλήψεις μας περὶ μετατροπῆς τῶν ποινῶν, διότι ναὶ μὲν διδάσκεται καὶ ἐγένετο δεκτὸν ὑπὸ τῶν διαφόρων νομοθεσιῶν ὅτι αἱ μικραὶ ποιναὶ ὀρθὸν εἶναι νὰ μὴ ἐκτελῶνται καὶ νὰ μετατρέπωνται εἰς χρηματικάς, ἀλλ’ ὅπως εἶχε τὸ νομοσχέδιον ἐπετρέπετο ἡ μετατροπὴ ὁλοκλήρου μὲν τῆς ποινῆς μέχρις ἑξαμήνου φυλακίσεως, τοῦ ἡμίσεος δὲ μέχρις ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους. Δὲν ἐπρόκειτο τουτέστιν περὶ μικρῶν ποινῶν, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὰς ἐπιστημονικὰς ἀντιλήψεις εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ μετατρέπωνται, ἀλλὰ περὶ βαρειῶν σχετικῶς ποινῶν, διότι ὡς γνωστόν, τοιαύτη φυλάκισις ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους διὰ τὰ Ἑλληνικὰ Δικαστήρια εἶναι ποινὴ ἐπιβαλλομένη σπανιώτατα καὶ ἐπὶ βαρυτάτων πλημμελημάτων. Ἠναγκάσθημεν νὰ κάμψωμεν καὶ τὴν δευτέραν ταύτην ἀντίρρησιν πρὸ μιᾶς βασικῆς γραμμῆς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος περὶ τῆς ἐπιβλητικῆς ἀνάγκης, ὅπως κατασκευάσωμεν φυλακάς, διὰ νὰ καταλύσωμεν τὸ ἄγος καὶ τὴν κηλῖδα τῶν ὑπαρχουσῶν τοιούτων, ἄγος τὸ ὁποῖον τόσον ζωηρῶς καὶ τόσον χρωματισμένα διεξετραγώδησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐκθέσας γεγονότα, προκαλοῦντα τὴν φρίκην, καὶ διὰ τὰ ὁποῖα πρέπει κάποτε ἡ Βουλὴ νὰ ἀπασχοληθῇ εἰς εἰδικὴν συνεδρίασιν. Τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους δὲν ἐπέτρεπαν τὴν διὰ τῶν συνήθων ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ λύσιν τοῦ ζητήματος. Διὰ νὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀνταπεξέλθωμεν εἰς τὴν ἀνάγκην ταύτην κατὰ πρῶτον καὶ κατὰ δεύτερον διὰ νὰ κατασκευάσωμεν δικαστικὰ καταστήματα, διότι καὶ τούτων ἡ οἰκτρότης εἶναι γνωστή, ἠναγκάσθημεν, ὡς εἶπα, νὰ κάμψωμεν τὰς δύο δυσχερείας, τὰς ὁποίας ἐξέθηκα. Θὰ ἔπρεπεν ἀπαραιτήτως τὸ ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν ἔσοδον νὰ ἀποτελέσῃ εἰδικὸν ἔσοδον, τιθέμενον εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει καὶ τὸ ἔσοδον τοῦτο θὰ ἐχύνετο εἰς τὸν Καιάδα τοῦ Δημοσίου καὶ τὸ Κράτος θὰ τὸ ἐχρησιμοποίει, κατὰ τὸ πλεῖστον, δι’ ἄλλας ἀνάγκας του, ὅπως ἐγένετο καὶ μέχρι τοῦδε καὶ θὰ παρεῖχε διὰ τὰς φυλακὰς τὰ συνειθισμένα ψιχία. Παρεβιάσαμεν τὴν κατ’ ἀρχὴν ὀρθὴν θεωρίαν τῆς ἑνότητος τῆς διαχειρίσεως τῆς κρατικῆς περιουσίας, διότι αἱ εἰδικαὶ συνθῆκαι τῆς τραγικῆς τῶν φυλακῶν μας καταστάσεως ἐπεβάλλετο νὰ καμφθῇ. Ἀλλ’ ἔπρεπεν ἐπίσης νὰ θεσπίσωμεν τὴν μετατροπὴν καὶ τῶν σχετικῶς μεγάλων ποινῶν διὰ νὰ ἐξεύρωμεν τὰ ἀναγκαιοῦντα διὰ τὰς φυλακὰς χρήματα. Καὶ εἰς τὸ πρόγραμμά μας τοῦτο ἦτο τόσον ἔμμονος ἡ πολεμικὴ καὶ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὥστε κατωρθώσαμεν νὰ δαμάσωμεν τὴν ἀντίστασιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Παραδόξως ὅμως παρατηρῶ ὅτι, ἐνῷ βασικὸν πρόγραμμα καὶ σχέδιόν μας ἦτο νὰ εἰσπράξωμεν χρήματα διὰ τὰς φυλακὰς, ἤρχισαν αἱ ἐξαιρέσεις. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ἐδέχθη μίαν τοιαύτην διὰ τοὺς κατωτέρους δικαστικοὺς ὑπαλλήλους Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἤτοι εἰρηνοδίκας, πταισματοδίκας καὶ γραφεῖς. Εἴπομεν ὅτι θὰ δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ παρέχῃ εἰς τούτους πρόσθετόν τι ἐπίδομα, ὑπὸ τὴν ἀπαραίτητον ὅμως προϋπόθεσιν ὅτι, προηγουμένως, καὶ κατ’ ἀπόλυτον προτίμησιν θὰ ἐξεπληροῦτο ὁ πρῶτος καὶ κύριος σκοπός μας, ἤτοι ἡ κατασκευὴ φυλακῶν καὶ δικαστικῶν καταστημάτων. Μόλις ὅμως ἤνοιξεν ἡ θυρίς, ἀρχίζει ἡ ὄρεξις καὶ ἐπιζητεῖται νὰ δώσωμεν ἐπίδομα καὶ εἰς τοὺς κατωτέρους δικαστικοὺς ὑπαλλήλους τῶν ἐπαρχιῶν, κατόπιν εἰς τοὺς ἀνωτέρους, δηλαδὴ τοὺς πρωτοδίκας καὶ ἐφέτας, ἐπακολουθεῖ ἡ μετεκπαίδευσις τῶν δικαστῶν διὰ μεταβάσεώς των εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν καὶ τέλος παρεισδύει καὶ διάταξις περὶ παροχῆς τῶν 3) 16 εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλ’ αὐτὰ τὰ χρήματα τὰ ἐθεωρήσαμεν, Κύριοι Συνάδελφοι, ἱερά, διότι καὶ δι’ ἱερὸν σκοπὸν τὰ προορίζομεν καὶ τὸ ἀντιστάθμισμα ἀποτελοῦσι τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας, ἂν δὲ ἐπέλθῃ ἡ διαρροὴ αὐτῶν ἀπὸ τὰς διαφόρους θυρίδας, τὸ ὄνειρον καὶ ἡ ὡραία χειρονομία τῆς Λαϊκῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐκπλύνῃ τὸ ἀπὸ δεκαετηρίδων ἀπασχολοῦν ὅλας τὰς Κυβερνήσεις δρᾶμα τῶν φυλακῶν, ἀστοχεῖ καὶ πάλιν. Διότι δὲν πρόκειται περὶ τῶν 20–30 ἑκατομμυρίων κατ’ ἔτος, τὰ ὁποῖα θὰ προέρχωνται ἐκ τῶν μετατροπῶν. Ἅμα ἔχομεν τὸ ποσὸν τοῦτο θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συναφθῇ ἕν μέγα χρεολυτικὸν δάνειον μέχρι περίπου ἑνὸς δισεκατομμυρίου καὶ τότε, χωρὶς ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ ἐπιλύσωμεν προβλήματα, διὰ τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον μόνον ἄρθρα ἐφημερίδων ἐβλέπομεν καὶ ἰδανικὰς ἐπικλήσεις. Ὅταν δὲ κατασκευάσωμεν τὰς φυλακὰς καὶ τὰ δικαστικὰ καταστήματα, τότε ἂς δοθοῦν καὶ αἱ αὐξήσεις εἰς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, ἂς δοθοῦν καὶ τὰ 3) 16 εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἴ τι ἄλλο. Ἐπὶ τούτων τῶν σημείων ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλήν, μεταβιβάζων κυρίως καὶ τὴν γενομένην συζήτησιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος.

§128Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν θὰ ἔχω νὰ προσθέσω πολλὰ εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος. Πλὴν τοῦ εἰδικοῦ λόγου, τὸν ὁποῖον ἐξέθεσεν, ὑπάρχει καὶ ἄλλος τοιοῦτος. Εἶναι ἡ διάταξις, ἡ ἀφορῶσα τὸ ἄρθρον 16, παράγραφος βʹ καὶ γʹ. Ἡ δικαιοσύνη εἶναι ἡ ἡγεμονὶς τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν πλὴν ὡς τοιαύτη δὲν ἀρκεῖ, κ. Ὑπουργέ τῆς Δικαιοσύνης, νὰ εἶναι τιμία, ἀλλὰ καὶ πρέπει νὰ φαίνεται τιμία κατὰ τρόπον ἀστραπηβόλον. Δὲν εἶναι δὲ δυσχερὲς εἰς ὑμᾶς, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ἄνθρωπον τοιαύτης ἀντιλήψεως, νὰ συλλάβητε τὴν εἰκόνα τῆς ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως αὐτῆς. Φέρετε τὸν δικαστὴν ἀντιμέτωπον πρὸς τὸν δικαζόμενον καὶ ἀφήνετε τὸν δικαζόμενον νὰ νομίζῃ ἐκ πλάνης βέβαια ὅτι, ἐὰν ὁ δικαστὴς τοῦ ἐπιβάλῃ αὐστηρὰν καὶ πέραν τοῦ δέοντος ποινήν, πράττει τοῦτο, διότι θέλει νὰ προσκομίσῃ αὐτὸς μόνον χρηματικὸν ὄφελος. Ὁ δικαζόμενος θὰ τὰ ὑποθέσῃ αὐτὰ καὶ θὰ τὰ ὑποπτευθῇ. Ἄλλωστε πρέπει νὰ ἠξεύρητε, ὅτι οἱ μικροεγκληματίαι αὐτοὶ εἶναι ἐκ περιστάσεων ἐγκληματίαι καὶ ὄχι καθ’ ἕξιν, ὥστε ἐκ πεπωρωμένης συνειδήσεως καὶ ἐὰν ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἔλθῃ κατηγορούμενος, νὰ τὸν ἀφήνητε νὰ ὑποθέσῃ ὅτι ὁ δικαστὴς κερδοσκοπεῖ ἐπὶ τῆς ἀτυχίας του, διότι ἐκ τύχης ἐγκλημάτησε. Νομίζω δὲ ὅτι καὶ εἷς ἄλλος λόγος πολὺ σοβαρὸς καὶ εἰδικὸς ἐμποδίζει τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως αὐτῆς. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε εἰς τὸν δικαστὴν ὅτι ἀπὸ τὰ χρήματα αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσπράξητε ἐκ τῆς ποινῆς, ποὺ θὰ ἐπιβάλητε, θὰ λάβητε ἕν ποσοστόν, διότι εἶναι ἄνθρωποι ἀξίας μεγαλειτέρου σεβασμοῦ. Συνωμίλησα μὲ δικαστὰς καὶ μοῦ εἶπον, ὅτι δὲν δέχονται τοιαύτην αὔξησιν τοῦ μισθοῦ των.

§129ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῶν ἀνωτέρων δικαστικῶν.

§130Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγει «δικαστικοὺς ὑπαλλήλους».

§131Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν τὸ δέχονται οἱ δικαστικοί.

§132ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ νομοσχέδιον ἐξ ἀρχῆς ἀφεώρα μόνον τοὺς εἰρηνοδίκας καὶ πταισματοδίκας καὶ τοὺς κατωτέρους δικαστικοὺς ὑπαλλήλους. Τώρα, ἢ θὰ θέσωμεν «δικαστικοὺς ὑπαλλήλους ἐν γένει», ἢ θὰ διαγραφῇ ἐντελῶς.

§133Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφήνω ὅτι τὰ χρήματα αὐτὰ εἶναι ἱερά, διότι εἶναι προωρισμένα διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν φυλακῶν, δηλαδή, τῶν ἀποκλήρων τοῦ κόσμου, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὰς φυλακάς. Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε δὲ νὰ σᾶς ὑποδείξω ἕνα ἄλλον τρόπον, ἐὰν θέλετε νὰ βελτιώσητε τοὺς μισθοὺς τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Γνωρίζετε καλῶς, ὅτι ἐκ διαφόρων νομίμων λόγων καὶ ἀφορμῶν ἐξ ἀντιγραφικῶν φιλοδωρημάτων εἰσπράττονται 17.000.000.

§134ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἑτοιμάζομεν δι’ αὐτὰ νομοσχέδιον.

§135Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ κατανέμονται μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος. Ἐνόμιζα, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι 12.000.000, ἀλλὰ βλέπω ὅτι εἶναι δέκα ἑπτὰ ἑκατομμύρια.

§136Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πόσον ποσὸν θὰ εἰσπραχθῇ ἐξ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου;

§137ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τριάκοντα ἑκατομμύρια.

§138Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τί ποσὸν θὰ διατεθῇ διὰ τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους;

§139ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ἕν τέταρτον δηλ. 7.500.000, διὰ νὰ βελτιωθῇ ἡ θέσις τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων.

§140Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ τῶν 3) 16;

§141ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἄλλο αὐτό.

§142Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν, ὑπὲρ πάντα ἄλλον, καὶ τὰς ἀνάγκας καὶ τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται, εἴμεθα ἡμεῖς, οἱ δικηγόροι, ποὺ εὑρισκόμεθα εἰς συχνὴν ἐπαφὴν μαζί των. Γνωρίζομεν τὴν τραγικὴν οἰκονομικὴν κατάστασίν των. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπωμεν, ὅτι δικαστικὸς ὑπάλληλος τοῦ Κράτους ἀμείβεται μὲ πεντακοσίας δραχμὰς μηνιαίως. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν δικαιολογεῖ νὰ διαθέσωμεν τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα εἰσπράττονται διὰ τὰς φυλακὰς, πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Ὑπάρχει ὁ τρόπος τὸν ὁποῖον σᾶς εἶπα, τῆς διαθέσεως δηλαδή, διὰ τὸν σκοπὸν τοῦτον τῶν ἀντιγραφικῶν καὶ τῶν φιλοδωρημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι περισσότερα ἀπὸ 17.000.000, τὰ ὁποῖα θὰ διαθέσητε ἐκ τῶν ἱερῶν αὐτῶν πόρων τοῦ ἀνωτέρω νομοσχεδίου.

§143ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐφύγατε ἀπὸ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§144Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι συναφές. Αὐτὰ λοιπὸν τὰ δέκα ἑπτὰ ἑκατομμύρια εἶναι ὁ ἱδρὼς ὅλων τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων καὶ τὰ νέμονται μόνον πεντήκοντα ὑπάλληλοι. Σᾶς λέγουν λοιπὸν αὐτοί. Δὲν θέλομεν νὰ παίρνωμεν ἀντιγραφικὰ δικαιώματα. Νὰ τὰ πάρῃ τὸ Κράτος καὶ νὰ μᾶς αὐξήσῃ τοὺς μισθούς.

§145ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔγινε μία στατιστική, διὰ νὰ εὕρωμεν, ὄχι μόνον τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποφάσεων, τῶν ἐκδιδομένων ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ τῶν ἀριθμὸν τῶν φύλλων τῶν ἀποφάσεων, τῶν εἰσηγητικῶν ἐκθέσεων, τῶν ἐκθέσεων αὐτοψίας, διὰ νὰ ἴδω πόσα ἀντίγραφα ἐκδίδονται εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ μέχρι ποίου ποσοῦ δύνανται νὰ ἀνέλθουν τὰ ἀντιγραφικὰ δικαιώματα, ἵνα, ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν, κανονίσω τὴν μισθοδοσίαν. Ἐδῶ, πρόκειται, ἐὰν θὰ δυνηθῇ τὸ Κράτος νὰ βελτιώσῃ τὴν μισθοδοσίαν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία εἶναι ἐλεεινή. Καὶ γνωρίζετε ὅτι ἡ μισθοδοσία δὲν ἐπαρκεῖ οὔτε διὰ τὴν ἀγορὰν ἐπιστημονικῶν βιβλίων. Ἐγὼ διευθύνω ἕν Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὀνομασθῇ Ὑπουργεῖον πείνης καὶ φτώχειας. Τῷ 1928 εἶχεν 124 ὑπαλλήλους καὶ σήμερον ἔχει 83. Εἰς οὐδεμίαν ἄλλην ὑπηρεσίαν δὲν ἐμειώθησαν οἱ ὑπάλληλοι. Ποῦ νὰ στραφῶ λοιπόν; Νὰ στραφῶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν; Εἶναι γνωστὴ ἡ ἀπάντησίς του. Ποῦ λοιπὸν νὰ στραφῶ, διὰ τὴν κατάστασιν αὐτὴν τῆς Δικαιοσύνης; Εἴδετε ὅτι ἐξεποίησα τὰ πειστήρια εἰς τὰς φυλακάς, διὰ νὰ δώσω συσσίτιον εἰς τοὺς φυλακισμένους καὶ ἐξ αὐτῶν θὰ εἰσπράξω 1½ ἑκατομμύριον διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ συσσιτίου τῶν φυλακισμένων. Ἐστράφην εἰς τὴν ἐξαγορὰν ποινῶν. Εὗρον τὸν νόμον, τὸν παλαιόν, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ εἶπα νὰ δυνηθῶ νὰ λάβω εἰς χεῖράς μου ὀλίγα τινὰ κέρματα, διὰ νὰ τὰ δώσω εἰς τὸν ἀναξιοπαθοῦντα αὐτὸν κόσμον, διὰ νὰ πάρῃ βιβλία. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἔκλειεν ἑρμητικῶς τὰς θύρας καὶ ἀντὶ νὰ θέσῃ εἰς τὸν ἐφετεινὸν προϋπολογισμὸν τὰ ἑκατομμύρια, τὰ καθυστερούμενα ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε εἰσπράξεως, καὶ εἴκοσι πέντε διὰ τὴν τρέχουσαν χρῆσιν, ὡς ὥριζεν ὁ νόμος, ἀνέγραψε μόνον δέκα ἑκατομμύρια διὰ φυλακὰς καὶ δικαστήρια, ποσὸν ἀνεπαρκές. Ὡς ἡ Ἐπιτροπὴ διετύπωσε τὸ ἄρθρον, ἐπικουροῦνται μόνον οἱ τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς κατώτεροι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι, οἱ δὲ τῶν ἐπαρχιῶν ἐξηγέρθησαν ὅλοι καὶ ἐζήτησαν νὰ περιληφθῶσι καὶ αὐτοί, δηλώσαντες, ὅτι δέχονται νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς Ἀθήνας, χωρὶς πρόσθετον ἐπίδομα. Ἢ λοιπὸν θὰ ὁρισθῇ γενικῶς δι’ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, ἢ θὰ διαγραφῇ ἐντελῶς ἡ φράσις «δικαστικοὺς ὑπαλλήλους». Διότι μὲ αὐτὴν τὴν μέσην κατάστασιν δὲν γίνεται τίποτε. Οὕτω πως ἔχει τὸ ζήτημα.

§146Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ δικαιολογηθῇ ἡ Κυβέρνησις, λέγουσα δὲν ἠμπορῶ. Τὶ θὰ εἴπῃ δὲν ἠμπορῶ. Νὰ ἐξεύρητε τρόπον νὰ βελτιώσητε τὸν μισθὸν τῶν δικαστικῶν κατὰ τρόπον ἀξιοπρεπῆ. Θὰ σᾶς ὑποδείξω ἐγὼ ἕνα τρόπον νὰ ἐξοικονομήσητε ἑκατὸν ἑκατομμύρια δραχμῶν, χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνετε τὸν λαόν. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ θὰ ἐξευρεθοῦν ἀρκετὰ ἑκατομμύρια διὰ νὰ αὐξηθῇ ὁ μισθὸς τῶν ὑπαλλήλων. Τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἔχει ἕν ὄργανον δημοσιογραφικόν, τὸ ὁποῖον ὀνομάζει «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως». Σκοπός του εἶναι ἡ δημοσίευσις τῶν νόμων τῶν Ν. Δ. καὶ τῶν πράξεων παντὸς δημοσίου ὑπαλλήλου. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ἐφημερίδος αὐτῆς, νὰ λαμβάνουν γνῶσιν ὅλοι οἱ πολῖται τῶν δημοσιευμάτων αὐτῆς, ἐὰν οὐχὶ ὅλοι οἱ πολῖται, τοὐλάχιστον, οἱ λειτουργοὶ τοῦ Κράτους, οἱ ὑπάλληλοι τοῦ ἐργοδότου, ὁ ὁποῖος λέγεται Κράτος. Ἐρωτῶ ὑμᾶς, ἐὰν ἐκπληροῦται, ἔστω καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον, ὁ σκοπὸς τοῦ ὀργάνου αὐτοῦ. Τὸ Κράτος ὑποβάλλεται εἰς μεγάλας δαπάνας, ἀλλ’ ὁ σκοπὸς ὃν ἐπιδιώκει διὰ τοῦ ὀργάνου αὐτοῦ δὲν ἐκπληροῦται. Τὸ ὄργανον αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ καταστήσητε ὑποχρεωτικὸν εἰς ἐκείνους, ποὺ συναλλάσονται ὁπωσδήποτε τε μὲ τὸ Κράτος καὶ λαμβάνουν ἀμοιβήν. Θὰ τὸ καταστήσητε ὄργανον εἰς ἕνα ἀριθμὸν 50 χιλιάδων ἀνθρώπων. Ἐκεῖ νὰ δημοσιεύωνται ὅλαι αἱ δημοσιεύσεις, αἱ ὁποῖαι δημοσιεύονται εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν ἐπὶ ἀμοιβῇ ἁδρᾷ. Νὰ τὸ καταστήσητε ὑποχρεωτικὸν καὶ εἰς ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὁπωσδήποτε πρέπει νὰ λαμβάνουν ἐντολὰς τοῦ Κράτους. Ἐὰν μοῦ κάμετε τὴν τιμὴν νὰ μὲ δεχθῆτε εἰς συνεννόησιν εἰς τὸ Ὑφυπουργεῖόν σας, θὰ ἴδητε ὅτι θὰ σᾶς ὑποδείξω μίαν οἰκονομίαν 150 χιλ. δραχ.

§147Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δηλαδή, οἱ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι θὰ ἐπιβαρύνωνται μὲ συνδρομήν;

§148Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι 80 λεπτὰ τὴν ἡμέραν. Δὲν θὰ εἶναι δύσκολον, οἱ ὑπάλληλοι ποῦ λαμβάνουν 3 χιλ. δρ. τὸν μῆνα, διὰ νὰ προσφέρουν εἰς τὸ Κράτος τὰς ὑπηρεσίας των, δὲν θὰ εἶναι δύσκολον, λέγω, νὰ πληρώνουν καὶ 80 λεπτὰ τὴν ἡμέραν. Ἐγὼ ἔχω καὶ ἄλλον τρόπον νὰ σᾶς ὑποδείξω, ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ προκύψουν 100 χιλ. δραχμαί.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σκανδαλάκης.

§150Ι. ΣΚΑΝΔΑΛΑΚΗΣ. Λυποῦμαι πολὺ κ. Βουλευταί, διότι κυβερνητικὸς βουλευτὴς ἐγὼ ὤν, λαμβάνω διὰ δευτέραν φορὰν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Πραγματικῶς ὅμως, δὲν εἶναι δευτέρα, εἶναι ἴσως ἡ δεκάτη, διότι τὸ παρὸν νομοσχέδιον συνεζητήθη εὐρύτατα εἰς τὴν νομοθετικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ἧς καὶ ἐγὼ μετεῖχον, καὶ ἠναγκάσθημεν, ἐκεῖ, νὰ κάμωμεν σκληρὸν ἀγῶνα πρὸς τὴν ἀντίθετον παράταξιν, ἡ ὁποία, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ καὶ διὰ διαφέρους αἰτίας δὲν ἤθελε νὰ κάμῃ τοῦτο ἀποδεκτόν. Διασπᾶται, ἔλεγον οἱ ἀντίθετοι, ἡ ἑνότης τοῦ Προϋπολογισμοῦ, γίνεται αὐτὸ τὸ κακό, γίνεται ἐκεῖνο, ἀλλ’ ὁμοῦ μετὰ τοῦ κ. Τσουκαλᾶ ἠγωνίσθημεν τότε, κατωρθώσαμεν δὲ ἐν τέλει νὰ καταρρίψωμεν ὅλας αὐτὰς τὰς ἀντιρρήσεις. Καὶ κατερρίψαμεν ταύτας, καίτοι ἀπὸ ἐπιστημονικῆς ἀπόψεως διαφωνοῦμεν πρὸς τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι, ποινή, εἶναι καὶ χρηματικὴ ποινή, ὅπως καὶ αἱ κατὰ τῆς ἐλευθερίας ποιναί, καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ γράμμα τοῦ νόμου, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι, κατ’ οὐσίαν δύναται νὰ συζητηθῇ σοβαρῶς ὅτι τὰ δύο εἴδη τῶν ποινῶν δύνανται κἂν νὰ συγκριθοῦν μεταξύ των. Ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία, τὸ μεγαλείτερον αὐτὸ δῶρον τοῦ Θεοῦ πρὸς τοὺς ἀνθρώπους, εἶναι βέβαια ποινὴ καὶ μάλιστα βαρυτάτη ποινή, ἀλλ’ ἡ καταβολὴ χρημάτων δὲν εἶναι ποινή, καὶ μάλιστα, ὅταν συμβῇ ὁ καταβάλλων νὰ εἶναι ἑκατομμυριοῦχος, τὸ πρᾶγμα καταντᾷ ἀστειότης. Δέν ἠμποροῦμεν, συνεπῶς, νὰ κρίνωμεν τὰ ζητήματα κατ’ αὐτὸν τὸν ἀντεπιστημονικὸν τρόπον, ὅσῳ καὶ ἂν ἐγίνετο ἐπ’ ἐσχάτων δεκτὸν ὑπὸ τῆς ἐπιστήμης, ὅτι αἱ μικραὶ ποιναὶ δέον νὰ μεταβάλλωνται εἰς χρηματικὰς τοιαύτας, ἀφοῦ μάλιστα, ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ μικρᾶς ποινῆς, διότι ἡ ποινὴ τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους δὲν εἶναι μικρὴ ποινή. Κατωρθώθη λοιπὸν, τότε, νὰ περάσῃ τὸ νομοσχέδιον, καταρριφθεισῶν τῶν σοβαρῶν ἀντιρρήσεων τῶν ἀντιφρονούντων. Χθὲς τὸ βράδυ, Κύριοι, συνεχάρην τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὴν ἐπιτυχίαν, τὴν ὁποίαν εἶχε, σήμερον λυποῦμαι, διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀνακαλέσω τὰ συγχαρητήριά μου, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσε, χθές, ἂν ἀντελήφθην καλῶς, ὅτι, κεντρική του ἰδέα, πρὸς ὑποβολὴν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, δὲν εἶναι ἡ ἵδρυσις φυλακῶν, ἀλλὰ, κυρίως, ἵνα συνδράμῃ τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους καὶ.....

§151Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶπον αὐτό. Διαμαρτύρομαι.

§152ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν τὸ εἶπε, δὲν τὸ εἶπε.

§153Ι. ΣΚΑΝΔΑΛΑΚΗΣ. Μὴ ἐπιμένετε. Σέβομαι τὴν μνήμην πάντων, ἀλλὰ σέβομαι καὶ τὴν ἰδικήν μου. Αὐτὸ εἴπετε κ. Ὑπουργέ.

§154Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Καὶ ἵδρυσιν φυλακῶν καὶ ἐνίσχυσιν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Παρενοήσατε....

§155Ι. ΣΚΑΝΔΑΛΑΚΗΣ. Τέλος πάντων, ἐγὼ οὕτως ἀντελήφθην. Ἐγὼ κ. Ὑπουργέ, σᾶς καμαρώνω διὰ τὴν πίστιν, τὴν ὁποίαν ἔχετε, πρὸς ἀνόρθωσιν τῆς Δικαιοσύνης, πρὸς γενικὴν βελτίωσιν τῶν δικαστικῶν πραγμάτων. Ἀλλ’ ἔχετε ἄλλο, εὐρύτερον πεδίον δράσεως· ἔχετε, πλὴν τῶν ἄλλων, νὰ κάμητε τοὺς δικαστικοὺς κώδικας, τοὺς ὁποίους ἀναμένει μὲ ἀνυπομονησίαν ὁλόκληρος ἡ Ἑλλάς. Τώρα κάμνετε φυλακάς. Διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν δικαστικῶν νὰ εὕρητε ἄλλον τρόπον, διότι, ὁμολογουμένως, οἱ Ἕλληνες δικαστικοὶ ἀμείβονται γλισχρότατα, ἀλλ’ ὁ σημερινὸς τρόπος ἐνισχύσεώς των δὲν εἶναι οὔτε ἐπαρκής, οὔτε κἂν ἀξιοπρεπὴς δι’ αὐτούς, ἐνῷ συγχρόνως μᾶς ἀπομακρύνει ἀπὸ τὸν ἀρχικὸν σκοπὸν τοῦ νόμου, ποὺ δὲν ἦτο καὶ δὲν πρέπει νὰ εἶναι, παρὰ ἡ ἵδρυσις φυλακῶν. Μόνον δὲ διότι πρόκειται νὰ ἐκπληρωθῇ ὁ ἅγιος αὐτὸς σκοπός, ἐδέχθημεν ὅλοι νὰ ὑποστηρίξωμεν τὸ νομοσχέδιον τοσούτῳ ἀντεπιστημονικόν. Δὲν δύναται, Κύριοι, νὰ νοηθῇ κοινωνία, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ Κράτος, δὲν δυνάμεθα νὰ λεγώμεθα ἄνθρωποι πολιτισμένοι, ἀλλ’ οὔτε κἂν ἄνθρωποι ἁπλῶς, ἂν δὲν ἔχομεν βαθύτατα μέσα μας τὸ αἴσθημα τῆς συμπαθείας πρὸς τοὺς πονοῦντας καὶ τοὺς ἀποκλήρους τῆς ζωῆς. Ἄν δὲν μᾶς συγκινεῖ τὸ φοβερὸν δρᾶμα τῶν ἀνθρώπων, ποὺ διὰ τὸν Αʹ ἢ τὸν Βʹ λόγον ἐστερήθησαν τῆς ἐλευθερίας των καὶ ἐπῆγαν εἰς τὰς φυλακάς, ὅπου πολλάκις πηγαίνουν, λόγῳ τῶν ἐνεδρῶν τοῦ πεπρωμένου καὶ πολλαὶ εὐγενέσταται καὶ ἐκλεκτόταται ὑπάρξεις. Ὅλοι ἠξεύρομεν πῶς ζοῦν ἐκεῖ μέσα αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι. Δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω πολύ, περιγράφων τὸ κατάντημά των, ἐγνώρισα ὅμως αὐτὴν τὴν ἀθλιότητα, διότι τὴν ἔζησα ὁ ἴδιος ἐπὶ ἔτη, ἀφοῦ ἡ πρὸς ἐμὲ στοργὴ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἦτο τοιαύτη ὥστε νὰ μὲ ἐγκλείσῃ εἰς αὐτὰς ἐπ’ ἀρκετὸν χρόνον. Ἀλλὰ δὲν εἶνε ἀνάγκη νὰ ζήσῃ κανεὶς ἐπὶ πολὺν χρόνον διὰ νὰ ἀντιληφθῇ ὅσα λέγω.

§156Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τῆς Λαρίσης εἶναι πρὸ παντὸς αἶσχος.

§157Ι. ΣΚΑΝΔΑΛΑΚΗΣ. Τῆς Λαρίσης μόνον; Ἂ μὴ τοῦ Ἴτς–Καλέ τῆς Τριπόλεως, ποὺ δὲν ἦσαν παρὰ σταῦλοι ἑνὸς πασσᾶ ἐπὶ Τουρκοκρατίας καὶ διατηροῦνται ἀκόμη ἀναλλοίωτοι; Ἀρκεῖ μόνον νὰ περάσῃ κανείς, ἔστω καὶ ἀπ’ ἔξω ἀπὸ οἱανδήποτε ἑλληνικὴν φυλακήν, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ τὴν κόλασιν μέσα εἰς τὴν ὁποίαν ζοῦν οἱ τρόφιμοί των. Γίνονται ἐκεῖ ὄργια καὶ καταστρέφονται ἠθικῶς καὶ σωματικῶς ἄνθρωποι διὰ νὰ ἐξέλθουν ἀργότερον εἰς τὴν κοινωνίαν, ὄχι βελτιωμένοι, ἀλλὰ τέλεια ψυχικὰ κουρέλια. Καὶ ἂν σκεφθῶμεν ὅτι πολλάκις ἔχομεν καὶ ἀδικωτάτας ἀποφάσεις, ὅπως γνωρίζομεν ὅλοι ὅσοι ἀσχολούμεθα εἰς τὰ ποινικά. Καὶ τότε; Σκοπὸς λοιπὸν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἄλλος, παρὰ ἀποκλειστικῶς ἡ ἵδρυσις φυλακῶν καὶ τότε μόνον θὰ δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐπιτυχὴς ἡ ἔμπνευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Συνεπῶς, πρέπει νὰ διαγραφῇ ἐντελῶς τὸ ἐδάφιον 3 τοῦ ἄρθρου 16, τὸ ἀφορῶν τὴν ἐνίσχυσιν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων Ἀθηνῶν, ἀφοῦ μάλιστα ἔχετε καὶ τὸ δεδομένον τόσων διαμαρτυριῶν τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἐπαρχιῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν δέχομαι συζήτησιν. Ἀλλ’ ἐπίσης πρέπει νὰ διαγραφῇ καὶ τὸ ἕτερον ἐδάφιον, τὸ ἀφορῶν τὴν ἀποστολὴν κυρίων εἰς Εὐρώπην, ὅταν δὲν σᾶς εἶναι ἄγνωστον ὅτι κατὰ τὸ παρελθόν, τὸ περίφημον κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔστειλε χιλιάδας νεοελλήνων εἰς Εὐρώπην καὶ ἐδαπάνησε πρὸς τοῦτο χιλιάδας λιρῶν... Βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἔστειλεν ἀκόμη κανένα, ἀλλὰ θὰ ἔλθω ἐγὼ αὔριον εἰς τὴν θέσιν του ἢ ἕνας ἄλλος καὶ θὰ στείλωμε καὶ θὰ διαφεύγῃ οὕτω ἕνας μέγιστος πόρος τοῦ Ταμείου. Πῶς ἄλλως θὰ ἀντιμετωπίσητε τὰς διαμαρτυρίας διαφόρων ἄλλων κλάδων δημοσίων ὑπαλλήλων, ὅπως οἱ τελωνειακοὶ κλπ. Τὸ ἄρθρον λοιπὸν 16, ὡς πλειστάκις ἐτόνισα πρέπει νὰ διατυπωθῇ, κατὰ τὴν γνώμην μου, κατὰ τρόπον ὥστε νὰ δυνάμεθα ἀμέσως αὔριον δι’ ἑνὸς μεγάλου τοκοχρεολυτικοῦ δανείου νὰ ἀρχίσωμεν τὴν ἀνέγερσιν κτιρίων φυλακῶν, ἂν δὲ περισσεύσουν λεπτὰ καὶ δικαστικῶν κτιρίων, ἀλλὰ μόνον ἐὰν περισσεύσουν. Διότι πρὸ παντὸς δέον νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν ἀνακούφισιν τοῦ ἀνθρωπίνου πόνου, ἂν, ὡς εἶπα, θέλομεν νὰ λεγώμεθα ἄνθρωποι, ἂν θέλομεν νὰ φέρωμεν ἐπαξίως τὸν τίτλον τοῦ πολιτισμένου, ἂν θέλωμεν νὰ εἴμεθα εἰς τὸ ὕψος μας, ὡς λαὸς ποὺ ἔχει πίσω του τριῶν χιλιάδων ἐτῶν ἱστορίαν. (Χειροκροτήματα). Μίαν ἀκόμη παρατήρησιν, κ. Ὑπουργέ. Πρόκειται περὶ τῶν ἐξαιρέσεων τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἐξαιρέσεων ποὺ ὑπάρχουν καὶ εἰς πολλοὺς ἄλλους ποινικοὺς νόμους, ἀλλὰ τὰς ὁποίας ἐγὼ εὑρίσκω λίαν ἀντεπιστημονικάς. Ἄς θεωρηθοῦν μόνον διὰ τὰ καθαρῶς στρατιωτικὰ καὶ ναυτικὰ ἀδικήματα καὶ μόνον δι’ αὐτά. Δέν θέλω νὰ κάμω ἐπίδειξιν νομικῶν γνώσεων, ἀλλ’ ἕνας ζωοκλέπτης, ἕνας ἔμπορος ναρκωτικῶν, εἶνε καὶ αὐτοὶ ἐγκληματίαι, καὶ χωρὶς νὰ ἐκταθῶ περισσότερον πρὸς δικαιολογίαν τῆς γνώμης μου, διότι ἀρκετὰ ἐκούρασα τὴν Βουλήν, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τῆς μετατροπῆς ποὺ δίδεται εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους ἐγκληματίας. Δεχθῆτε τὰς τροπολογίας αὐτὰς, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἐστὲ βέβαιος ὅτι οὕτω διαμορφουμένου τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὴν ὑπουργίαν σας θὰ λαμπρύνετε διὰ τῆς ἐφαρμογῆς του καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὁλόκληρον καὶ ἀκόμη λύοντες τὸ ζήτημα ἱδρύσεως ἀνθρωπίνων φυλακῶν, τολμῶ νὰ εἴπω, ὅτι θὰ λαμπρύνωμεν ὁλόκληρον τὴν ἐποχήν μας. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης.

§159ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Βουλευταί. Ἐπειδὴ δὲν γνωρίζω ποίας τροπολογίας ἀκριβῶς ἀπὸ τὰς προταθείσας ὑπ’ ἐμοῦ προχθὲς ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου παρεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς, θὰ ἐπανέλθω καὶ πάλιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Εἰς τὸ ἄρθρον 1. ἐδ. βʹ ὑπάρχει μία ἐξαίρεσις ὅτι, προκειμένου περὶ γυναικῶν, τὸ ὅριον τῶν ἕξ μηνῶν αὐξάνεται εἰς ἓν ἔτος. Ἡ ἐξαίρεσις αὕτη εἶναι δεδικαιολογημένη. Ὑπεστήριξα ὅμως, κατὰ τὴν πρώτην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου συζήτησιν, καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι ὁ αὐτὸς λόγος συντρέχει, ἵνα ἡ ἐξαίρεσις αὕτη ἐπεκταθῇ καὶ ὅταν πρόκειται περὶ ἀνηλίκων.

§160ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ τὸ ἐδέχθην.

§161ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπίσης, ὅτι πρέπει ἡ ἀστυνομικὴ κράτησις, ἡ ἀπαγγελλομένη κατὰ τῶν θορυβούντων ἐν τῷ ἀκροατηρίῳ, νὰ μετατρέπηται καὶ αὕτη.

§162ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Σύμφωνοι.

§163Π. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐρχόμεθα ἤδη εἰς τὸ ἄρθρ.16 τὸ καὶ ἐπίμαχον. Εἶχον προχθὲς προσχωρήσει εἰς τὴν ἄποψιν τῆς ἐπανόδου εἰς τὸ παλαιὸν ἄρθρον 9 καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἦτο οὐσιαστικῶς εἰρωνεία νὰ ἐπεκταθῇ ἡ διάταξις αὕτη εἰς ὅλους τοὺς δικαστὰς καὶ δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, λόγῳ τῆς σμικρότητος τοῦ πόρου τούτου, δηλ. τοῦ ¼ τοῦ ὅλου ποσοῦ, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου θὰ ἦτο ἄδικον νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τοὺς κατωτέρους δικαστικοὺς ὑπαλλήλους Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ ὄχι καὶ τοὺς δικαστάς. Τὸ νὰ διατεθῇ ἕν μέρος τοῦ ποσοῦ μόνον ὑπὲρ τῶν ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ κατωτέρων δικαστικῶν, τὸ εὑρίσκω ἄδικον. Ἐὰν ὁ πόρος ἦτο ἀρκετός, θὰ ἔπρεπε νὰ διατεθῇ ὑπὲρ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν δικαστῶν. Ἐὰν ὑπολογίσωμεν τοὺς ὑπαλλήλους τούτους τοὺς ἐν Πειραιεῖ καὶ Ἀθήναις εἰς 350 καὶ τὸν μέσον ὅρον τοῦ ἐπιδόματος εἰς δραχμὰς 800, θὰ ἀπαιτηθῇ ἕν ποσὸν 3.500.000 δραχμῶν. Δὲν ἔχω ἀκριβῆ πίνακα τοῦ ἀριθμοῦ ἀλλὰ δυνατὸν νὰ ὑπερβαίνουν τοὺς 350.

§164ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι διακόσιοι πεντήκοντα. Εἴμεθα σύμφωνοι νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο, ἐφόσον δὲν ἐπεκτείνεται εἰς ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους.

§165ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Σκανδαλάκη, διαφωνῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις, ἡ ἀφορῶσα τὴν ἐν τῇ ἡμεδαπῇ μετεκπαίδευσιν τῶν δικαστῶν, ἥτις ἤδη ἤρχισε. Νομίζω ὅμως ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μείνῃ ἡ ἀφορῶσα τὴν μετεκπαίδευσιν εἰς τὴν ἀλλοδαπήν.

§166ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἴμεθα σύμφωνοι. Νὰ διαγραφῇ «εἰς τὴν ἀλλοδαπήν».

§167ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπάρχει ἄλλως τε νόμος, ἐπιτρέπων τὴν ἀποστολὴν δικαστῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν μὲ τὸν μισθόν των. Ἑπομένως νὰ μείνῃ μόνον ἡ διάταξις διὰ τὴν ἐν τῇ ἡμεδαπῇ μετεκπαίδευσιν, ἐφόσον αὕτη ἤρξατο.

§168ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἴμεθα σύμφωνοι.

§169ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ ἐδάφ. γʹ τοῦ ἄρθρου 16 τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐδήλωσεν ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι τὸ ἐδάφιον τοῦτο καταργεῖται, ἐφόσον δὲν θὰ ἐπεκταθῇ γενικῶς.

§170Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἶναι τριακόσιοι πεντήκοντα οἱ ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ ὑπάλληλοι;

§171ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Φρονῶ ὅτι ναί.

§172Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἄς τοὺς δοθῇ μία μικρὰ αὔξησις.

§173ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπὲρ πάντα, δικηγορῶν ἐν Ἀθήναις, αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ νὰ ἀμειφθοῦν οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι, ἰδίᾳ δὲ οἱ πενόμενοι δικαστικοὶ ὑπηρέται, ἀλλ’ ἡ αὐτὴ μέριμνα ἐπιβάλλεται καὶ διὰ τοὺς ἐν ταῖς Ἐπαρχίαις, διότι νομίζω ὅτι ἐν Ἀθήναις, παρὰ τὴν οἰκτρότητα τῆς θέσεώς των, ἀμείβονται κάπως καλλίτερον ἀπὸ τοὺς ἐν ταῖς ἐπαρχίαις συναδέλφους των.

§174Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Χθὲς ἐγένετο δεκτόν, τῇ ἐπινεύσει ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν ἐπαρχιῶν. Νομίζω, ὅτι εἶναι μοναδικὴ περίπτωσις νὰ δοθῇ μία ἀνακούφισις εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς, διότι εἶναι οἱ μόνοι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι παίρνουν μετὰ 40 ἢ 50 ἐτῶν ὑπηρεσίαν τὸν ἴδιον μισθόν.

§175Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον, ἀλλὰ πρέπει νὰ κάμωμεν φυλακάς.

§176Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Καὶ δὲν ἔχουν καμμίαν αὔξησιν, οὔτε προαγωγήν, ὥστε χρόνια νὰ ὑπηρετοῦν μὲ τὸν ἴδιον μισθόν.

§177ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον, ἀλλ’ ἐὰν κάμητε ἕνα πρόχειρον ὑπολογισμὸν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ τὴν ἀνακούφισιν ὅλων τῶν ὑπαλλήλων καὶ δικαστῶν, θὰ ἴδητε, ὅτι, ἐνῷ οὐδὲν δίδεται οὐσιαστικῶς εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, μειοῦται τὸ διὰ τὰς φυλακὰς προωρισμένον ποσόν. Τὸ ἄρθρον 19 ἐπεκτείνεται κατὰ τρόπον ἀσαφῆ μέν, ἀλλὰ μετὰ τὴν μελέτην τοῦ εἰς ὃ παραπέμπει Διατάγματος σαφῶς, τὴν ἰσχὺν τοῦ ἀπὸ 1ης Ἀπριλίου 1926 Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως τῶν κειμένων διατάξεων περὶ ποσοστῶν τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων» καὶ ἐπὶ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, πλὴν τῶν ἐξομοιουμένων κατὰ μισθὸν πρὸς τοὺς δικαστικοὺς λειτουργούς. Ἡ διάταξις αὕτη ἀφορᾷ τὴν ἀπονομὴν τῶν 3) 16 τοῦ μισθοῦ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι φρονοῦν, ὅτι εἶναι ἄξιοι πάσης ὑποστηρίξεως, οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως καὶ οἱ λοιποὶ ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους καὶ ἀξιωματικοὶ καὶ θὰ υἱοθέτουν ἀνεπιφυλάκτως πᾶσαν πρότασιν, τείνουσαν εἰς βελτίωσιν τῆς θέσεως τῆς οἰκονομικῆς τῶν ὑπαλλήλων ἐν γένει, ἥτις φυσικῶς θὰ ἔπρεπε νὰ προέλθῃ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ δεχθῶ τὴν διάταξιν ταύτην, προβλέπουσαν μόνον περὶ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ὅταν μάλιστα διεγράφη ἡ ἀφορῶσα τοὺς κατωτάτους δικαστικοὺς ὑπαλλήλους διάταξις τοῦ ἄρθρου 16 καὶ δὴ διὰ πόρων τῶν ὁποίων, ἄλλος εἶναι ὁ σκοπός. Δὲν δέχομαι δὲ τοῦτο καὶ ἐκ τοῦ ὅτι τὰ 3) 16 δὲν λαμβάνονται παρ’ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων τῶν λοιπῶν Ὑπουργείων καὶ αὔριον μὲ ὅλον τὸ δίκαιόν τους θὰ ἐξεγερθοῦν καὶ οἱ λοιποὶ μὴ λαμβάνοντες τοῦτο ὑπάλληλοι, διὰ νὰ ζητήσουν παρομοίαν ἐπέκτασιν. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἡ διάταξις, ὡς ἔχει μὲ τὴν ἐξαίρεσιν τῶν ἐξομοιουμένων πρὸς δικαστικούς, διότι, ἐὰν τοῦτο συμβῇ θὰ παρουσιασθῇ τὸ ἄτοπον ὁ τμηματάρχης νὰ λάβῃ μεγαλείτερον μισθὸν τοῦ πρὸς δικαστικὸν ἐξομοιουμένου διευθυντοῦ του.

§178ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ σβύσω τὸ «πλὴν τῶν ἐξομοιουμένων κλπ.».

§179ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀσφαλῶς ναί, διότι δημιουργεῖται τὸ ἄτοπον, μὲ τὴν αὔξησιν τῶν 3) 16 ὁ μισθὸς τοῦ Διευθυντοῦ, τοῦ ἐξομοιουμένου μὲ δικαστικόν, νὰ εἶναι 5.952 δραχμαὶ καθαραί, τοῦ δὲ τμηματάρχου 6.140.

§180ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, δέχομαι νὰ σβύσω τὴν ἐξαίρεσιν «πλὴν τῶν ἐξομοιουμένων».

§181ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Σύμφωνοι. Δέχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἀπάλειψιν τῆς φράσεως ταύτης, ἀλλ’ ἐγώ, διαφωνῶ βασικῶς. Δὲν εἶναι δυνατόν, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις, λόγῳ οἰκονομιῶν, δὲν δύναται ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ λάβῃ μέτρα ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων ἐν γένει, νὰ προβλέπωμεν μόνον περὶ μιᾶς τάξεως ὑπαλλήλων, μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι τὸ ποσὸν δὲν προέρχεται ἐκ φόρων. Διότι οὐσιαστικῶς καὶ ἡ χρηματικὴ ποινὴ δὲν εἶναι τι ἄλλο, ἀλλὰ φόρος, ὄχι βέβαια ἐξ ἐκείνων, ποὺ μᾶς διδάσκουν τὰ οἰκονομικὰ συγγράμματα, ἀλλὰ πάντως εἶναι κἄτι τι ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὴν τσέπην τοῦ κόσμου καὶ ἡμεῖς τὸ διαθέτομεν χάριν ὡρισμένων ὑπαλλήλων. Εἶναι ἄξιοι πάσης προστασίας οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ δέχομαι τὴν διάταξιν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ληφθοῦν μέτρα ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων ὅλων τῶν Ὑπουργείων καὶ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι κυριολεκτικῶς κατὰ κανόνα πένονται. Ἀλλ’ ἡ ὑπὸ κρίσιν διάταξις, δημιουργεῖ διακρίσεις, αἵτινες, ἐκτὸς τῶν ἄλλων παρεξηγήσεων, δημιουργοῦσι καὶ ἕν δίκαιον συναίσθημα φθόνου, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι φρονοῦν ὅτι ἀδικοῦνται. Διὰ τούτους τοὺς λόγους παρακαλῶ, ὅπως ἀπαλειφθῇ ἐντελῶς ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ἄρθρου 19, ἡ ἀφορῶσα τὴν ἀπονομὴν τῶν 3) 16 εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, ἵνα ληφθοῦν σοβαρὰ γενικὰ μέτρα ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν δικαστῶν. (Χειροκροτήματα). Ἡ τελευταία παρατήρησις, πρὸς τὴν ὁποίαν δὲν φαντάζομαι νὰ διαφωνήσῃ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργός, εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε πρὸ ὀλίγου ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Τσουκαλᾶς. Ὁ ἀρχικὸς νόμος τοῦ 1927 τοῦ ὁποίου ὑπῆρξα καὶ ὁ εἰσηγητής, καθώριζεν, ὅτι πρέπει τὸ προϊὸν τῆς μετατροπῆς νὰ διατεθῇ διὰ φυλακὰς καὶ δικαστικὸν μέγαρον, ἐφόσον τὸ Κράτος, ἀτυχῶς, ἀπὸ δεκαετηρίδων ἐπαγγέλλεται τὴν ἵδρυσιν Δικ. Μεγάρου ἐν Ἀθήναις, τὸ ὁποῖον ἄδηλον ἂν θὰ ἴδῃ ποτὲ τὸ φῶς. Πρέπει νὰ δημιουργηθῇ εἷς πόρος, ὅστις θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἐνεργοῦντα αὐτοτελῶς καὶ χωρὶς παρέμβασιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, χωρὶς νὰ εἰσέλθουν τὰ χρήματα ταῦτα εἰς τὸν κοινὸν κορβανᾶν, ὡς καὶ εἰς τὸ παρελθὸν συνέβη, νὰ συνομολογήσῃ δάνειον χρεολυτικόν, ἐπὶ ἐκχωρήσει τοῦ πόρου τούτου. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ παλαιοῦ νόμου, καθ’ ὃ «τὰ ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν κλπ. εἰσπράττονται ὑπὸ τῶν γραμματέων τῶν οἰκείων Δικαστηρίων, διὰ χωριστῶν ἀπὸ πάσης ἄλλης εἰσπράξεως γραμματίων καὶ κατατίθενται εἰς τὸ πλησιέστερον τῆς ἕδρας αὐτῶν κατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἢ Ταμείου Συντάξεως Νομικῶν κλπ.».

§182ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Μὴ ἐπιμένετε.

§183ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν τυχὸν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις βασική, ἂν τυχὸν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις λογική, ὅτι ὁ τρόπος αὐτός, ὃν ὁ παλαιὸς νόμος καθώριζε, τοῦ νὰ ἀποτελῶσι τὰ ἐκ τῆς μετατροπῆς ποσὰ ἕνα χωριστὸν ἔσοδον διατιθέμενον ἀποκλειστικῶς δι’ ἀνέγερσιν φυλακῶν δὲν δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ, δὲν θὰ ἐπιμείνω. Ἐὰν ὅμως ἡ ἀντίρρησις εἶναι ἡ συνήθως προβαλλομένη ὑπὸ τῶν ἑκάστοτε Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν δύνανται νὰ δεχθοῦν τὸ τοιοῦτον διὰ λόγους λογιστικῆς, τὴν ὕπαρξιν τοιούτων προϋπολογισμῶν...

§184ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἡ σύμβασις τῆς Γενεύης.

§185ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη ἀποτελεῖ ἐμπόδιον. Ἡ σύμβασις τῆς Γενεύης ἐδημιούργησε μόνον μίαν ὑποχρέωσιν διὰ τὴν ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, νὰ προβῇ εἰς τὴν δημιουργίαν λογιστικοῦ συστήματος, συνάδοντος πρὸς τὴν ἀρχὴν τῆς ἑνότητος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐκ τῆς τοιαύτης συμβάσεως ἐμπόδιόν τι.

§186ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὰ χρήματα θὰ ἐξασφαλισθοῦν. Θὰ τὰ ἔχῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§187ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Φοβοῦμαι, κ. Ὑπουργέ, μὴ συμβῇ ὅ,τι καὶ εἰς τὸ παρελθόν, εἰς πρώτην ἀνάγκην, ἡ ὁποία θὰ παρουσιασθῇ, τὰ χρήματα ταῦτα θὰ χρησιμοποιηθοῦν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν δι’ ἄλλην χρῆσιν ἀπὸ ἐκείνην διὰ τὴν ὁποίαν προορίζονται. Ὁ φόρος δὲ αὐτὸς μὲ ἄγει εἰς τὴν ὑποβολὴν τῆς παρούσης τροπολογίας, διότι ἄλλως νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι, ἐνῷ ψηφίζομεν ἕνα νόμον διὰ τοῦ ὁποίου ἀποβλέπομεν εἰς τὴν πραγματοποίησιν ἑνὸς ἰδανικοῦ ὅλων μας, τῆς ἀνεγέρσεως φυλακῶν ἀξίων Κράτους πολιτισμένου, δὲν θὰ συντελέσωμεν εἰς ἄλλο τι παρὰ εἰς τὴν ἐπαύξησιν τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα εἶχον νὰ παρατηρήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§188ΑΘ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μὴ ἀπαλείψῃ τελείως τὴν παράγραφον 3 τοῦ ἄρθρου 16. Νὰ τὴν περιορίσῃ τοὐλάχιστον διὰ τοὺς κατωτέρους δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, διὰ τοὺς γραφεῖς καὶ ὑπογραμματεῖς καὶ κλητῆρας ἐπὶ δικαστηρίων τοὐλάχιστον τῶν Πρωτευουσῶν τῶν Νομῶν. Ἐνῷ προσφέρουν σπουδαιοτάτας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Δικαιοσύνην, διότι αὐτοὶ κάμνουν τὰς ἀποφάσεις, τὰ πρακτικὰ κλπ., ἀμείβονται γλισχρότατα. Ἕν ἐλάχιστον ποσὸν τριακοσίων δραχμῶν θὰ εἶνε σωστικόν, διότι εἶναι κατάστασις ἀνάγκης. Εἶναι κοινὸν μυστικόν, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πεινοῦν. Ὑπάρχουν κλητῆρες οἱ ὁποῖοι παίρνουν 500 δραχμὰς μηνιαίως. Ἠμποροῦν μὲ αὐτὰ νὰ ζήσουν;

§189Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὑπ’ αὐτὸ τὸ πνεῦμα ἐγένετο ἡ διάταξις, ἀλλὰ ἄνοιξαν ἡ πορτίτσες καὶ ἀρχίσαμε τὰ ἄλλα.

§190ΑΘ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ διατεθῇ, εἶναι ἐλάχιστον. Σεῖς ὑπολογίζετε ὅτι τὸ ποσὸν ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν θὰ ἀνέλθῃ εἰς τριάκοντα ἑκατομμύρια. Ἐὰν δώσητε μίαν ἐλαχίστην αὔξησιν εἰς τοὺς κατωτέρους αὐτοὺς ὑπαλλήλους, δὲν θὰ ἐξοδεύητε πλέον ἀπὸ 7, 8.10.000.000. Τὰ ὑπόλοιπα εἴκοσι ἑκατομμύρια εἶναι ἀρκετὰ νὰ διατεθοῦν διὰ τὰς φυλακάς, ἐὰν διατεθοῦν, διότι ἀμφιβάλλω περὶ τούτου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δίδεται πλέον μία εὐκαιρία, διότι, ὅταν λέγωμεν ὅτι θὰ ληφθῇ γενικὸν μέτρον διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ὑπαλλήλων, αὐτὸ ἀνάγεται εἰς τὸ μέλλον, λόγῳ δὲ τῆς κρισίμου καταστάσεως ὑπὸ τὴν ὁποίαν διατελεῖ ἡ Χώρα εἶναι ἀδύνατον αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ ἀνακουφισθοῦν ἄλλως.

§191Ι. ΣΚΑΝΔΑΛΑΚΗΣ. Πῶς θὰ τὰ διαθέτῃ αὐτὰ τὰ χρήματα ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης;

§192ΑΘ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ τρόπος τῆς διαθέσεως θὰ κανονισθῇ διὰ Διατάγματος.

§193ΑΛ. ΛΑΓΟΥΡΟΣ. Διατὶ θέλετε νὰ περιορισθῇ τὸ μέτρον εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν πρωτευουσῶν τῶν Νομῶν;

§194ΑΘ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι αὐτοὶ ὑποβάλλονται εἰς μεγαλειτέρας δαπάνας. Ἐγὼ διάκειμαι συμπαθῶς ὑπὲρ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλ’ ἐδῶ εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς μεγάλης ἀνάγκης.

§195ΣΠ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀπηλείφθη τελείως ἡ διάταξις αὐτή.

§196ΑΘ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ εἶχον καθῆκον νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§198Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν θὰ ἀπασχολήσω διὰ μακρῶν τὴν Βουλήν, διότι προχθὲς ὡμίλησα. Κατ’ ἀρχὴν θὰ ἀντικρούσω τοὺς τελευταίους φόβους τοῦ κ. Βουλευτοῦ Πυλίας. Τὰ χρήματα ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν ἔχουν ἐξασφαλισθῇ διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν. Ἐν σχετικῷ ἄρθρῳ τοῦ νομοσχεδίου, ὁρίζεται ὅτι, εἰς τὸ τέλος ἑκάστης τριμηνίας, ὑποχρεοῦται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ θέτῃ τὰ χρήματα ταῦτα εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὑπὸ εἰδικὸν κεφάλαιον. Δὲν εἶναι συνεπῶς δυνατὸν νὰ τεθῇ χεὶρ πλέον ἐπὶ τῶν χρημάτων αὐτῶν ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν. Εἰς τὸ τέλος ἑκάστης τριμηνίας τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης θὰ φροντίζῃ νὰ εἰσπράττῃ τὰ χρήματα αὐτὰ καὶ θὰ τὰ καταθέτῃ εἰς μίαν ἐκ τῶν Τραπεζῶν διὰ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον προορίζονται. Ἑπομένως, ὡς ἔχει διασκευασθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἔχει διασκευασθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔχει ἀναλάβει τὸ Κράτος ἐκ τῆς συμβάσεως τῆς Γενεύης, διὰ νὰ μὴ ἱδρύσῃ ἰδιαίτερα Ταμεῖα, ἡ ἐξασφάλισις εἶναι βεβαία. Ὁ κύριος σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον καὶ οἱ προλαλήσαντες ἀνέπτυξαν, ἡ ἀνέγερσις δηλαδὴ φυλακῶν καὶ δικαστικῶν καταστημάτων, ὧν ἡ κατάστασις εἶναι γνωστὴ καὶ θεωρῶ ὅλως περιττὸν νὰ τὴν διεκτραγωδήσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἔχω ὅμως νὰ ἀναγγείλω εἰς ὑμᾶς, κ. Βουλευταί, τὸ εὐχάριστον γεγονός, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς τακτοποιήσεως τῶν δικαστηρίων Ἀθηνῶν ἐλύθη κατὰ τὸν καλλίτερον δυνατὸν τρόπον. Σήμερον ἐκλείσθη συμφωνία μετὰ τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρείας, διὰ τῆς ὁποίας τὸ Κράτος ἐνοικιάζει τοὺς δύο ὀρόφους τοῦ Ἀρσακείου διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν δικαστικῶν καταστημάτων Ἀθηνῶν. Δημιουργοῦνται ἕξ αἴθουσαι καὶ συγκεντροῦνται ἐπὶ τὸ αὐτὸ τὸ Ἐφετεῖον, τὸ Πρωτοδικεῖον, ἡ Εἰσαγγελία Πρωτοδικῶν, τὸ Εἰρηνοδικεῖον καὶ τὸ Πταισματοδικεῖον. (Χειροκροτήματα). Ἡ λύσις αὕτη, ἡ ὁποία ἐπιβαρύνει τὸν Προϋπολογισμὸν κατὰ 250.000 δραχμῶν ἐτησίως, ἐπὶ πλέον τῶν ὅσα ἐβαρύνετο μέχρι τοῦδε, εἶναι λύσις προσωρινή, ἀλλ’ ἡ μίσθωσις ὡρίσθη δι’ ἑξήκοντα ἔτη, διότι, ὅπως φαίνεται ὁ ὁρίζων, δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ αἱ Ἀθῆναι νὰ ἀποκτήσουν ἴδιον Δικαστικὸν Μέγαρον εἰς βραχύτερον χρόνον τοὐλάχιστον.

§199Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Δηλαδὴ ἡ λύσις αὕτη εἶναι λύσις ἐκ τῶν ἐνόντων. Θὰ ἦτο εὐκταῖον νὰ ἀποκτήσουν αἱ Ἀθῆναι ἴδιον Δικαστικὸν Μέγαρον.

§200ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχει ἐν τῇ συμφωνίᾳ ὅρος, καθ’ ὃν λύεται ἡ μίσθωσις, ὅταν τὸ Κράτος ἀνεγείρῃ ἴδιον Δικαστικὸν Μέγαρον. Ἄς εὐχηθῶμεν νὰ ἔχωμεν χρήματα, διὰ νὰ λείψῃ αὐτὸ τὸ αἶσχος, τὸ σημερινόν, τῆς στεγάσεως τῶν ἐν Ἀθήναις Δικαστηρίων. Τὴν κατάστασιν τῶν ἑλληνικῶν φυλακῶν, Κύριοι, ἀντελήφθην ὅτε ἐγενόμην Ὑπουργός, διότι ὡς δικηγόρος εἰσηρχόμην μὲν εἰς τὰς φυλακάς, ἀλλὰ χωρὶς νὰ ἔχω εἰσδύσῃ καὶ εἰς τὰ, ἄς εἴπωμεν, ἄδυτα τῶν φυλακῶν, ἵνα ἴδω ἰδίοις ὄμμασι τὴν ἀνθρωπίνην δυστυχίαν εἰς ὃ σημεῖον τὸ ἑλληνικὸν Κράτος τὴν κατήντησεν. Ὅτε ἐπεθεώρησα τὰς φυλακὰς Συγγροῦ ἐν Ἀθήναις καὶ εἶδον, ὅτι οἱ κατάδικοι καὶ οἱ διαβιοῦντες ἐν ταῖς φυλακαῖς δὲν ἠδύναντο, οὔτε νὰ καθήσουν, καὶ ἠναγκάζοντο ἐκ περιτροπῆς νὰ κάθηνται, ἠσθάνθην τοιαύτην ψυχικὴν ὀδύνην καὶ τοιαύτην ἐντροπήν, ὥστε, ὡς πρωταρχικὸν ὅρον τοῦ βίου μου, ὡς Ὑπουργοῦ, ἐθεώρησα ὅτι ἔπρεπε διὰ παντὸς μέσου νὰ ἐξεύρω χρήματα, διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ κάμω, ἔστω καὶ μίαν φυλακὴν ἀνθρωπιστικήν. Ἀνεμνήσθην μάλιστα καὶ μιᾶς ἀναφορᾶς τοῦ Νομάρχου Τρικκάλων, πρὸ τριετίας, πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, ἐν τῇ ὁποίᾳ οὗτος ἔλεγε χαρακτηριστικώτατα, ὅτι οἱ κατάδικοι εἶναι ἀπορίας ἄξιον πῶς δὲν ἐπιχειροῦν νὰ ἀποδράσουν καὶ ὅτι ἀσφαλῶς ἡ μὴ ἀπόδρασίς των ὀφείλεται εἰς τὴν μεγάλην αὐτῶν... εὐγένειαν! Αὐτή, Κύριοι, εἶναι ἡ κατάστασις τῶν ἑλληνικῶν φυλακῶν. Ἀλλὰ καὶ οἱ φύλακες, Κύριοι, τῶν ἑλληνικῶν φυλακῶν δύνανται νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς οἱ ἐκλεκτότεροι ὑπάλληλοι, ποὺ ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ ἡ Εὐρώπη. Ἀπὸ ὑπαλλήλους, ἀμειβομένους μὲ 24 δραχμὰς ἡμερησίως, ἀξιοῦμεν ἀπόδοσιν ἔργου, ἀπαιτοῦντος ἄνεσιν βίου καὶ δύναμιν ψυχικὴν καὶ σωματικὴν καὶ εἶναι ἄπορον πῶς αἱ ἀποδράσεις καταδίκων δὲν εἶναι πολυάριθμοι. Ἐσκέφθην διὰ τοῦτο, ὅπως ἐπεκτείνω τὰ ὅρια τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν, διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ ἐξεύρω τὰ μέσα καὶ διὰ τὴν ἐξυγίανσιν καὶ διὰ τὴν ἐνίσχυσιν καὶ τῶν ὑπαλλήλων τούτων. Καὶ εἰσηγήθην τὸν νόμον τοῦτον ἁρμοδίως. Ἀλλὰ δὲν ἐθεώρησα ὅτι ἔπρεπε τὴν προσοχήν μου νὰ διαφύγῃ καὶ ἡ κατάστασις τῆς μισθοδοσίας τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, καὶ ἐνόμισα ὅτι ἠδυνάμην νὰ λάβω ἓν μικρὸν μέρος τῶν ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν χρημάτων, ἵνα ἔλθω ἐπίκουρος καὶ εἰς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους. Αἱ ἀντιλήψεις τῆς Ἐπιτροπῆς ἦσαν κάπως διάφοροι καὶ ἐν τέλει περιωρίσθη τὸ ζήτημα μόνον εἰς τὴν ἐπικουρίαν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ἡ ἐκτέλεσις τῆς σχετικῆς παραγράφου παρέσχεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης μυρίας ὅσας δυσχερείας καὶ ἐνοχλήσεις. Οὐχ’ ἧττον διὰ τοὺς κατωτέρους ὑπαλλήλους, δι’ οὓς τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Βουλῆς καὶ ἐμοῦ εἶναι ἀμέριστον, ἔχω νὰ σᾶς ἀναγγείλω τὸ ἑξῆς. Ὅτι κατόπιν συνεργασίας μου μετὰ τῶν διαφόρων Ἐπιτροπῶν ὅλων τῶν ὀργανώσεων, κατέληξα εἰς τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον ἐδέχθησαν καὶ οἱ ὑπάλληλοι, ἵνα τὰ ἀντιγραφικὰ ἐκχωροῦνται εἰς τὸ Κράτος μέ τινα προσθήκην ἐπ’ αὐτῶν. Γίνεται σήμερον στατιστική, ἵνα εὕρωμεν πόσα εἶναι τὰ φύλλα τῶν ἀποφάσεων καὶ τῶν μαρτυρικῶν ἐκθέσεων κατ’ ἔτος, ἵνα ἐξ αὐτοῦ ἀχθῶμεν εἰς ἓν ἀσφαλὲς συμπέρασμα περὶ τοῦ ποσοῦ τῶν ἀντιγραφικῶν. Τὸ ποσὸν τοῦτο θὰ εἰσπράττῃ τὸ Κράτος, ἀπαγορευομένου φυσικὰ παντὸς φιλοδωρήματος, καὶ θὰ διανέμεται εἰς ὅλους τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους ἀναλόγως τοῦ μισθοῦ των. Ὅπως γνωρίζετε, οἱ γραμματεῖς τῶν Δικαστηρίων ἔφθασαν εἰς σημεῖον νὰ εἰσπράττουν καὶ 40.000 δραχμὰς τὸν μῆνα. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες. Εἶμαι σύμφωνος νὰ καταργηθῇ τὸ «ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ». Τὴν μετεκπαίδευσιν τὴν θέλω ἐν τῇ ἡμεδαπῇ. Σᾶς εἶπα καὶ προχθὲς τὰ ἀποτελέσματα τοῦ σχολείου τῆς μετεκπαιδεύσεως, ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ὑπερέβησαν τὰς προσδοκίας μου.

§201Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι ἀστεῖον νὰ ὁμιλῆτε περὶ μετεκπαιδεύσεως. Εἰς τὴν Σχολὴν αὐτὴν διδάσκουν εἷς Δικαστὴς καὶ Πρόεδρος Πρωτοδικῶν στοιχεῖα Ποινικοῦ Δικαίου καὶ Ποινικῆς Δικονομίας. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου...

§202ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐκτὸς τοῦ Ποινικοῦ Δικαίου καὶ τῆς Ποιν. Δικονομίας διδάσκονται μαθήματα πρώτην φορὰν ἐν Ἑλλάδι, μαθήματα δικαστικῆς ψυχιατρικῆς, κλάδος μέγιστος ἐν Εὐρώπῃ, πρώτην φορὰν διδασκόμενος ἐν Ἑλλάδι, μαθήματα γραφολογίας, βρωματολογίας καὶ νοθείας τροφίμων, σωφρονιστικῆς καὶ πλεῖστα ἄλλα. Διδάσκονται μαθήματα ἰατροδικαστικῆς ἐφηρμοσμένης μὲ ἄριστα ἀποτελέσματα. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὴν Γαλλίαν πέρυσιν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης συνεκάλεσε τοὺς ἀνακριτὰς καὶ τοὺς ἐδίδαξε λογιστικήν, ἵνα χρησιμεύσῃ πρὸς ἐπίλυσιν διαφόρων σοβαρῶν ζητημάτων, ἀναγομένων εἰς τὰς καταχρήσεις ἐπὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Καὶ μοῦ λέγετε τώρα, ὅτι αὐτὰ τὰ μαθήματα δὲν πρέπει νὰ διδάσκωνται. Ἀτυχῶς δὲν μετέβητε ποτὲ εἰς τὴν Σχολὴν νὰ ἀκούσητε ταῦτα, ὡς μεταβαίνω ἐγώ. Συνεχίζων, λέγω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης εἶναι τὸ μοναδικὸν Ὑπουργεῖον ἐν Ἑλλάδι, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοῦ 1932–1933 εἶχε μείωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων κατὰ τὸ ¼, ἐνῷ εἶναι πασίγνωστον ὅτι ὅλαι αἱ ἄλλαι ὑπηρεσίαι τοῦ Κράτους κατ’ αὔξουσαν πρόοδον, αὐξάνουν τοὺς ὑπαλλήλους καθ’ ἕκαστον ἔτος. Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ἐργάζονται καλλίτερον παντὸς ἄλλου Ὑπουργείου. Ὅτε ἱδρύθη τὸ εἰδικὸν Ταμεῖον Ἐνοικιοστασίου, ἐκρατεῖτο ἓν ποσοστὸν 5% ἀπὸ τὰ δικαιώματα τῶν ἐκμισθωτῶν καὶ δι’ αὐτοῦ ἠμείβοντο οἱ ὑπάλληλοι τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ μίαν ἑξαετίαν καὶ ἐπαγιώθη οὕτω μία κατάστασις εἰς τοὺς μισθούς των. Τὸ Ταμεῖον Ἐνοικιοστασίου προσεχῶς διαλύεται καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εὑρίσκονται πρὸ μιᾶς μεταβολῆς ἀποτόμου τῆς μισθωτικῆς των καταστάσεως. Φερ’ εἰπεῖν εἷς ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος ἐλάμβανε σήμερον 5.000 δρχ. ἀμέσως θὰ μεταπέσῃ εἰς τὸ νὰ λαμβάνῃ 4.000 δραχμάς. Ἐθεώρησα λοιπὸν δίκαιον αὐτὴν τὴν πραγματικὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν εὗρον παρ’ αὐτοῖς, νὰ μὴ τὴν καταστρέψω. Μοῦ παρουσιάσθη ὁ νόμος αὐτὸς καὶ εἶπα νὰ δώσω τὰ 3) 16. Τὸ ὅλον ποσὸν τῆς δαπάνης ἀνέρχεται εἰς 650.000 δραχμῶν. Νομίζει τώρα ἡ Βουλὴ, ὅτι πρέπει ν’ ἀφαιρέσωμεν τὸ ποσὸν τοῦτο; Ἐγώ, τοὐλάχιστον, γνωρίζων τοὺς κόπους εἰς τοὺς ὁποίους ὑποβάλλονται οἱ ὑπάλληλοι καὶ δὲν τὸ συνιστῶ αὐτό, διότι τὸ θεωρῶ ὅτι εἶναι ἔργον δικαιοσύνης καὶ διότι πλεῖστα ἄλλα Ὑπουργεῖα ἔχουν τὴν ἀμοιβὴν αὐτὴν τῶν 3) 16 ἐκτὸς ἑνός.

§203Δ. ΧΕΛΜΗΣ. Ναί, ἀλλὰ νὰ δώσητε καὶ εἰς τοὺς κατωτέρους ὑπαλλήλους.

§204ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§205Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐὰν ἐπιμένετε ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, τότε θὰ γίνῃ πρότασις ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§206ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Νὰ γίνῃ.

§207ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐφόσον βλέπω ἔκδηλον τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, εἶμαι ὑποχρεωμένος, μετὰ λύπης μου, νὰ ὑποταχθῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν πλειονοψηφίαν. (Χειροκροτήματα). Καὶ τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὰς φυλακὰς, προεδρεύσας εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ διαγωνισμοῦ, ἐπέτυχον νὰ κρίνῃ αὕτη τελειωτικῶς τὸ σχέδιον φυλακῶν Ἀθηνῶν, διὰ ἐννεακοσίους καταδίκους καὶ τῶν τελειωτέρων; Σήμερον γίνεται ἡ μελέτη καὶ ἐλπίζω ἐντὸς τοῦ 1933 νὰ προκηρυχθῇ ἡ σχετικὴ δημοπρασία. (Χειροκροτήματα). Θὰ στοιχίσῃ τὸ κτίριον περὶ τὰ 65 ἑκατομμύρια καὶ γίνεται εἰς τὸν Ἅγιον Σώστην. Εἶναι φυλακὴ ὑποδίκων, καταδίκων καὶ φυλακισμένων διὰ χρέη.

§208Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ πρόνοια, καὶ διὰ τὰς φυλακὰς Πατρῶν, διότι ἡ κατάστασις ἐκεῖ εἶναι ἀπελπιστική.

§209Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Ἔχω τηλεγράφημα ἀπὸ τὸ Μεσολόγγιον, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι αἱ φυλακαὶ ἐκεῖ εἶναι ἑτοιμόρροποι. Ὑπάρχει καὶ ἰδιαιτέρα ἐπιτροπή, ἡ ὁποία κρίνει τὰ σχέδια τῶν ἐπαρχιακῶν φυλακῶν, ἡ ὁποία συνεδριάζει ἀπὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους, καὶ δὲν δύναται νὰ καταλήξῃ εἰς κανὲν ἀκόμη ἀποτέλεσμα. Τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν, ἐπέπληξα, καὶ τὴν ἀντικατέστησα δι’ ἄλλης, καὶ ἐλπίζω, ἐντὸς τοῦ Σεπτεμβρίου, νὰ ἔχωμεν καὶ ἄλλο σχέδιον ἕτοιμον ἐπαρχιακῶν φυλακῶν, διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὰ περαιτέρω.

§210Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐλάβετε γνῶσιν, εἰς πόσον ποσὸν ἀνέρχονται τὰ δοθέντα χρήματα ἐκ τοῦ Ταμείου Φυλακῶν μόνον διὰ τὴν σύνταξιν σχεδίου τριῶν φυλακῶν; Εἰς 3½ ἑκατομμύρια, διήρκεσε δὲ ἡ μελέτη τοῦ μὲν πρώτου σχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐπληρώθη 1.212.000 δραχ., διήρκεσε 48 ἡμέρας, τῶν δὲ ἄλλων τὰ ὁποῖα ἐπληρώθησαν ἀντὶ δύο ἑκατομ. διήρκεσεν ἡ μελέτη καὶ ἡ σύνταξις μῆνας δέκα.

§211Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Αὐτὰ ὅλα, κ. Ὑπουργὲ, πρέπει νὰ τὰ εἰπῆτε καὶ νὰ τὰ γράψητε.

§212Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἄν ἔχετε ὑπομονὴν θὰ τὰ ἀκούσητε. Ἀπὸ τοῦ 1925 ἱδρύθη Αὐτόνομος Ὀργανισμὸς Φυλακῶν, τὴν εἰκόνα τοῦ ὁποίου θὰ σᾶς δώσω ἐν δυσὶν λέξεσιν. Ἦτο Κράτος ἀνεξάρτητον. Ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ Κράτους ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς ἦτο ἀνεξέλεγκτος. Ὑπάρχουν διατάξεις, τὰς ὁποίας διὰ νόμου κατήργησα προχθές, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ Ὑπουργὸς εἶχε δικαίωμα νὰ διαφωνήσῃ ἅπαξ μὲ τὰς γνώμας τοῦ Συμβουλίου, ἐπανήρχετο τὸ ζήτημα εἰς τὸ Συμβούλιον, ἀλλὰ ἐὰν το Συμβούλιον ἀπεφαίνετο ἀντιθέτως πρὸς τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργοῦ, ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου ἦτο ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργόν. Ἦσαν ὑπάλληλοι τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ τῶν Φυλακῶν, οἱ ὁποῖοι διεχειρίσθησαν μέχρι σήμερον ἑκατομμύρια ὁλόκληρα, χωρὶς νὰ δοθῇ λογαριασμὸς εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον. Ἅμα τῇ ἀναλήψει τῆς ἀρχῆς ὑπὸ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, μοὶ ὑπεβλήθη καταγγελία περὶ ὡρισμένων ἀνωμαλιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τὸ πενταετὲς διάστημα τῆς διοικήσεως ὑπὸ τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ. Ἡ καταγγελία ἦτο σοβαρωτάτη ὡς διετυποῦτο. Ἀμέσως ἀνέθεσα εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν, τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων καὶ ἐζήτησα ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον τὴν ἀποστολὴν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι πράγματι εὐχαρίστως μὲ ἐδόθησαν, καὶ ἐπὶ τρεῖς μῆνας, ἔκαμνον ἐργασίαν, καὶ λογιστικῆς φύσεως καὶ δικαστικῆς φύσεως. Ὑπεβλήθη τὸ πόρισμα τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, ὑπεβλήθη καὶ τὸ πόρισμα τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τούτων, διετύπωσα κατηγορητήριον, τὸ ὁποῖον θὰ κοινοποιηθῇ εἰς τοὺς ὑπαιτίους τῶν τοιούτων πράξεων. Ἐπληρώθησαν ἀτυχῶς κολοσσιαῖα ποσὰ εἰς μηχανικούς, διὰ μελέτας, ὡς καὶ εἰς ἰδιαιτέρους μηχανικούς.

§213Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος ἀνέθεσε τὴν ἐκτέλεσιν σχεδίων;

§214Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὁ Ὀργανισμὸς, τοῦ ὁποίου τὰ ἐντάλματα ἐπεστράφησαν ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, ἀνεπικύρωτα, διότι δὲν ἐτηρήθησαν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ. Εὗρον ὑπὸ ἐκτέλεσιν δύο φυλακὰς, ἐν Χανίοις καὶ ἐν Ἡρακλείῳ. Τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἀπῃτοῦντο διὰ ἀνέγερσιν τῶν φυλακῶν αὐτῶν, ἦσαν τεράστια. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι διὰ τὸ χοιροστάσιον τῆς μιᾶς φυλακῆς ἐξωδεύθησαν ποσὰ 1½ ἑκατομ. δραχμῶν. Ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς Ἡρακλείου δι’ ἀναφορᾶς του μοῦ λέγει: «Κύριε Ὑπουργὲ, αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται ἐδῶ, εἶναι ἐντροπὴ διὰ τὸ Κράτος. Τὴν στιγμὴν καθ’ ἥν ἐγὼ δὲν ἔχω οὔτε τραπέζι εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν γίνονται φυλακαὶ μὲ ριπουλίνην καὶ μαρμαρίνας κλίμακας. Σᾶς παρακαλῶ, ἐν ὀνόματι τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Κράτους, διατάξατε νὰ σταματήσουν αἱ ἐργασίαι.

§215Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἰς ἐπίρρωσιν αὐτῶν τὰ ὁποῖα λέγετε, ὅτι εἰς τὴν Κρήτην ἐκτίσθησαν φυλακαὶ 4 ἑκατομ. σᾶς λέγω, ὅτι ἅμα τῇ συμπληρώσει τῆς οἰκοδομῆς αὐτῆς, ἐνῷ ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ ἐγκατάστασις, εἰς ἀπόστασιν 100 μέτρων ἀπὸ τὸ μέρος ἐκεῖνο, διετάχθη ὁ ἴδιος ὁ μηχανικὸς νὰ ἐπισκεφθῇ τὸ μέρος, καὶ νὰ ὑποβάλῃ σχέδιον ἀνοικοδομήσεως νέων φυλακῶν.

§216Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὑπεβλήθησαν τὰ σχέδια αὐτὰ καὶ μετὰ παρέλευσιν 2 μηνῶν, νέα σχέδια τῶν ὁποίων ὁ προϋπολογισμὸς ἀνέρχεται εἰς 24 ἑκατομ., μετὰ τὴν συμπλήρωσιν καὶ μὲ πρόθεσιν νὰ κατεδαφισθοῦν αἱ ἤδη οἰκοδομηθεῖσαι. Ὁ μηχανικὸς, ἐπῆρε ἀμοιβὴν τῆς μελέτης αὐτῆς 780.000 δραχ. Αἱ φυλακαὶ ἔμειναν ἀχρησιμοποίητοι, καὶ ἔμεινε πρὸς ἐκτέλεσιν τὸ σχέδιον τῶν 24 ἑκατομμυρίων.

§217ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ἦτο Ὑπουργός;

§218Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι.

§219Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὑπάλληλος δυστυχῶς.

§220Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Μόλις ἀνέλαβα τὴν ἀρχὴν, διὰ δύο ἐγγράφων μου ἐμπιστευτικῶν πρὸς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν Κρήτης, τὸν παρεκάλεσα νὰ πληροφορηθῇ τὰ γινόμενα ἐκεῖ, νὰ μεταβῇ εἰς τὰς δύο ταύτας φυλακάς, καὶ νὰ μοῦ στείλῃ ἔκθεσιν τὶ γίνεται ἐκεῖ, καὶ ἂν τὰ χρήματα τοῦ Δημοσίου ἐξοδεύωνται ὡς δεῖ. Πράγματι ὁ κ. Γενικὸς Διοικητὴς μετέβη, καὶ μοῦ ὑπέβαλεν ὀλίγον ἀργὰ, ἐμπεριστατωμένην ἔκθεσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνακαλύπτονται διάφοραι σπατάλαι, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὰς φυλακὰς ταύτας— μαρμάρινοι κλίμακες, λουτῆρες κλπ. Ἀμέσως διέταξα τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν καὶ ἔστειλα τὸν Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου, μετ’ ἀνωτάτων ὑπαλλήλων, εἰς ἐπιτόπιον μελέτην καὶ ἔρευναν, καὶ μοῦ ὑπεβλήθη καὶ δευτέρα ἔκθεσις—θὰ κατορθώσωμεν δὲ, ἐξαλείφοντες ὅλας τὰς πολυτελεῖς δαπάνας, ν’ ἀποτελειώσωμεν τὰ ἔργα ταῦτα, δι’ ἑνὸς ποσοῦ μὴ ὑπερβαίνοντος τὰ 2 1) 2 ἑκατομ. δραχμῶν.

§221Ι. ΣΚΑΝΔΑΛΑΚΗΣ....

§222Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὁ μηχανικὸς ἐπληρώθη πρὸς 4% διὰ τὰς μελέτας καὶ εἶχε καὶ τὴν ἐπίβλεψιν τῶν ἔργων, ἡ ὁποία ἀπηγορεύετο ἀπὸ τὸν νόμον, διότι κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, καὶ κατὰ τοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι διέπουν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, διὰ τὰ ἔργα τῶν φυλακῶν, δὲν δικαιοῦται νὰ ὑπάρχῃ ἐπιβλέπων μηχανικὸς, εἰμὴ μηχανικὸς τοῦ Δημοσίου. Ἐζήτησα πρὸ ἡμερῶν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, νὰ μὲ πληροφορήσῃ πῶς πρέπει νὰ ἀμείβωνται οἱ μηχανικοὶ διὰ τὰς μελέτας κλπ., καὶ μοῦ ἀπήντησε τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι διὰ τὴν μελέτην τοῦ ἔργου, σχέδια, προϋπολογισμοὺς, ἐπίβλεψιν ἐκτελέσεως καὶ καταμετρήσεις, δὲν πρέπει νὰ δίδεται πλέον τοῦ 2%.Αὐτὰ εἶνε τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ πληρωθοῦν. Εὗρον μίαν μελέτην, διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν φυλακῶν Τρικκάλων, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ μηχανικὸς ἔλαβε 87.000, ἐνῷ ἐγὼ τώρα ἐνεργῶ τὴν ἐπισκευὴν τῶν φυλακῶν μόνον μὲ 200.000 δραχ.

§223Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ ἔρευνα.

§224Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ὅταν θὰ κοινοποιηθῇ τὸ κατηγορητήριον (;), θὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία τῶν γενομένων σπαταλῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ σᾶς ὑποσχεθῶ σήμερον εἶναι ὅτι εὑρίσκομαι εἰς διαπραγματεύσεις μετὰ Τραπεζῶν, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ποσῶν τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν, συνάψω δάνειον 200.000.000, διὰ τοῦ ὁποίου, ἐφόσον θὰ ἐγκριθοῦν καὶ τὰ σχέδια τῶν νέων φυλακῶν, θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Λαϊκὴ Κυβέρνησις, νὰ προβῇ εἰς θεμελιώσεις δύο δικαστικῶν ἰδίως κτιρίων, διὰ νὰ δείξῃ ὅτι τὸ πρόγραμμά της εἶναι πρόγραμμα περισυλλογῆς, πρόγραμμα αὐστηρῶν οἰκονομιῶν, ἀλλὰ καὶ πρόγραμμα προνοίας διὰ τὰς μεγάλας ἀνάγκας τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ διὰ τοῦτο τὸν νόμον αὐτὸν θεωρῶ ὡς ἕνα ἐκ τῶν κυριωτέρων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. (Χειροκροτήματα).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§226ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22–7–33 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ ἀπὸ 8– 7–1930 ἐφ’ ἅπαξ ἐκδοθέντος Διατάγματος περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῆς ἐν Κρήτῃ Μοναστηριακῆς περιουσίας» (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως καὶ κωδικοποιήσεως τῆς ἰσχυούσης Νομοθεσίας περὶ σωματικῆς ἀγωγῆς» (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τῶν διατάξεων τοῦ 1 ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Νόμου 4578 περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τούτων» (Γίνεται δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων, καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τῆς περὶ Πανεπιστημίου Θεσσαλενίκης ἰσχυούσης νομοθεσίας»

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παραβάντης.

§232Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὡς γνωστὸν εἰς τὰ Πανεπιστήμια Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, ὑπάρχουν ἕδραι τακτικαὶ ἀφ’ ἑνός, καὶ ἕδραι ἔκτακτοι αὐτοτελεῖς ἀφ’ ἑτέρου, καὶ ἐν ταὐτῷ, ἐνῷ ἔχομεν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἕδρας τακτικάς, ἐν τούτοις, ἀντιστοίχως, εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τῶν Ἀθηνῶν, ἐπὶ τῶν αὐτῶν μαθημάτων, ἔχομεν ἐκτάκτους αὐτοτελεῖς ἕδρας. Συμβαίνει δὲ τὸ ἑξῆς. Κατὰ τὰς κειμένας διατάξεις καὶ συμφώνως πρὸς τοὺς Ὀργανισμοὺς τῶν δύο Πανεπιστημίων, ἂν τυχὸν κενωθῇ θέσις τις τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, ἔκτακτος, αὐτοτελής, καὶ θελήσωμεν νὰ συμπληρώσωμεν τὴν θέσιν αὐτήν, μεταξὺ δὲ τῶν ὑποψηφίων συμπέσῃ νὰ εἶναι τακτικὸς καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ὁ καθηγητὴς αὐτός, ὁ τακτικός, ἐκλεγόμενος εἰς τὴν ἔκτακτον καὶ αὐτοτελῆ ἕδραν τῆς ἀντιστοίχου ἕδρας τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, θὰ θεωρῆται ἔκτακτος. Συνεπῶς ἔχομεν καθηγητὴν μειούμενον, ἐνῷ ἡ ἕδρα εἶναι ἡ αὐτή. Προτείνω λοιπόν, ἂν ὁ καθηγητὴς αὐτὸς ἐκλεγῇ, νὰ εἶναι τακτικὸς καὶ νὰ διατηρῇ τὸν βαθμόν του.

§233Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Πῶς εἶναι δυνατόν, ὅταν ἔχομεν μίαν τακτικὴν ἕδραν, νὰ τὴν καταλάβῃ εἷς ἔκτακτος καθηγητής.

§234Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Διότι μὲ τὸν Ὀργανισμόν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, μετὰ πενταετίαν θὰ γίνῃ τακτικὴ ἡ ἐν λόγῳ ἕδρα.

§235Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἄς περιμένῃ νὰ γίνῃ τακτικός.

§236Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Δύναται ὅμως καὶ τώρα νὰ ἐφαρμοσθῇ κατ’ ἀναλογίαν τῶν διατάξεων τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν.

§237Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὄχι, διότι εἶναι ἄπειροι αἱ διαφοραί.

§238ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπέβαλα μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ δηλώσῃ ἐὰν τὴν ἐγκρίνῃ.

§239Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Τὴν ἐγκρίνω.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§241ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου: «Περὶ διδακτικῶν βιβλίων»

§243Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δεχθῶμεν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 3 ὡς ἔχει, θὰ δημιουργήσωμεν ἕν μονοπώλιον. Διὰ τοῦτο ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. (Ἀναγινώσκει). Ἕως ὅτου κυκλοφορήσωσιν τὰ ἐγκριθέντα βιβλία κλπ.

§244Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Δέχομαι τὴν τροπολογίαν, διότι βελτιώνει κατὰ πολὺ τὸ βιβλίον.

§245Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ὡς καθορίζονται διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου αἱ Ἐπιτροπαί, παρέχεται ἀρκετὴ ἐγγύησις. Ἀλλὰ δὲν προβλέπεται καὶ ἡ ἀναθεώρησις τῆς ἀποφάσεως τῶν Ἐπιτροπῶν τούτων ἐν περιπτώσει παραπόνου τοῦ συγγραφέως, οὗ τὸ βιβλίον ἀπερρίφθη. Πρὸς τοῦτο παρίσταται ἀνάγκη νὰ συνιστᾶται καὶ μία δευτεροβάθμιος Ἐπιτροπή, ἐνώπιον τῆς ὁποίας νὰ καταφεύγῃ δι’ ἐφέσεως ὁ συγγραφεύς, ὅστις θεωρεῖ ἑαυτὸν ἀδικηθέντα. Ἡ ἐπιτροπὴ δ’ αὕτη νὰ ἀποτελῆται 1) ἐκ τοῦ ἑκάστοτε κοσμήτορος τῆς οἰκείας Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου, 2) ἐκ δύο ἀκαδημαϊκῶν καὶ 3) ἐξ ἑνὸς ἐκπαιδευτικοῦ λειτουργοῦ, ὃν θὰ ὁρίζῃ ὁ ἐφεσιβάλλων συγγραφεύς, ὅστις καὶ θὰ δικαιοῦται καλούμενος ἐγκαίρως νὰ παρίσταται αὐτοπροσώπως. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη νὰ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἐκδώσῃ τὴν ὁριστικὴν της ἀπόφασιν ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἐφέσεως. Διὰ τὰ βιβλία τῆς Δημοτικῆς νὰ ἐπιτραπῇ νὰ ἀποτελῆται 1) ἐξ ἑνὸς διευθυντοῦ διδασκαλείου, 2) ἐξ ἑνὸς ἀκαδημαϊκοῦ, 3) ἐξ ἑνὸς ἐπιθεωρητοῦ δημοτικῶν σχολείου, ὑπηρετοῦντος καὶ 4) ἐκ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἐφεσιβάλλοντος συγγραφέως. Διὰ τὴν ἀμοιβὴν τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ κατατίθεται ἐκ μέρους τοῦ ἐφεσιβάλλοντος συγγραφέως τὸ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 6 ὁριζόμενον κρίτρον.

§246Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ τροπολογία τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου εἶναι ἀξία πάσης προσοχῆς, ἀλλ’ ἀποτελεῖ πλεονασμόν, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν θὰ τελειώνωμεν ποτέ. Ἄλλωστε αἱ ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι δίδονται ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἀρκεταί.

§247Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Τότε, Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ δεχθῆτε τὰ ἐν Βελγίῳ κρατοῦντα, ὅπου τὰ βιβλία ὑποβάλλονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὑπὸ ψευδώνυμον καὶ κρίνονται, ὑπὸ πολλῶν εἰδικῶν, εἶτα δὲ παραπέμπονται, τὰ καλύτερα, εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν καὶ οὕτω δὲν γεννῶνται παράπονα. Ἄλλωστε, Κύριε Ὑπουργέ, ὅταν καὶ εἰς τὰ δικαστήρια ἀκόμη ὑπάρχουν αἱ διαβαθμίσεις, καὶ τὸ δίκαιον ζητεῖται καὶ ἀπὸ ἀνώτερον δικαστήριον, δὲν νομίζω ὅτι ἐδῶ πρέπει νὰ ἔχωμεν μονοκρατορίαν.

§248Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Σᾶς εἶπα, δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν δεχθῶ.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν· δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἐτροποποιήθη;

§250ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6–7–33 Ν. Δ. περὶ φορολογικῶν διευκολύνσεων καὶ μειώσεων εἰς τοὺς ὀφειλέτας ἐκ φόρων τοῦ Δημοσίου κλπ.»

§252Γ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἔχω, κ. Ὑπουργέ, μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἀφορᾶ ἐνοικιαστὰς τοῦ φόρου τοῦ γλεύκους Πειραιῶς, οἱ ὁποῖοι ἐπλήρωσαν 2.700.000 καὶ ὑπολείπεται ἕν ποσὸν τετρακοσίων χιλιάδων δραχμῶν. Παρακαλῶ, ὅπως δοθῇ μία παράτασις καὶ νὰ καταβληθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς δόσεις, καθόσον οἱ ἐν λόγῳ ἐνοικιασταὶ ὑπέστησαν μεγάλας ζημίας, καὶ νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὸν νόμον 4.420.

§253Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ὅτε συνεζητεῖτο τὸ ἄλλο νομοσχέδιον «περὶ φορολογικῶν διευκολύνσεων», εἴχετε ὑποσχεθῆ, ὅτι θὰ δεχθῆτε μίαν τροπολογίαν, διὰ νὰ λείψῃ ἡ ἀνισότης, ἡ ὁποία ὑπάρχει προκειμένου περὶ παραβάσεων τοῦ τελωνειακοῦ νόμου, ὡς π. χ. τῶν νόμων περὶ οἰνοπνεύματος καὶ περὶ σιγαροχάρτου. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως λείψῃ ἡ ἀνισότης αὕτη καὶ τὸ δικαίωμα νὰ κάμνουν ἀναθεώρησιν, νὰ τὸ ἔχουν καὶ οἱ παραβάται τοῦ νόμου περὶ οἰνοπνεύματος, οἱ ὁποῖοι ἐζημιώθησαν ἀπὸ τὴν φύραν τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ ἐξεδόθησαν ἀποφάσεις, δυνάμει τῶν ὁποίων κατέβαλον διάφορα ποσά. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω, διὰ νὰ λείψῃ ἡ ἀνισότης, νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσουν ἀναθεώρησιν καὶ αὐτοί.

§254Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δεκτόν.

§255Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ ἡ φάμπρικα τῶν φορολογικῶν διευκολύνσεων, κακῶς ἐτέθη εἰς ἐφαρμογήν. Πάντως νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνωνται αἱ δικαιότεραι διευκολύνσεις.

§256Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγένετο δεκτὴ αὐτὴ ἡ τροπολογία ποῦ συζητεῖται;

§257Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὴν δέχομαι τὴν τροπολογίαν.

§258Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου θὰ ἐπιτραπῇ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὀφείλουν εἰς τὸ Δημόσιον τέλη ἐκ μεταβιβάσεων καὶ μισθώσεων μεταλλείων, νὰ καρπωθοῦν τὰς διευκολύνσεις αὐτάς. Τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ὀφείλεται ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ εἰς τὸ Δημόσιον ἀνέρχεται εἰς 5 ἑκατομμύρια. Πρόκειται συνεπῶς νὰ ζημιωθῇ τὸ Δημόσιον περὶ τὰ 2½ ἑκατομμύρια. Δὲν πρόκειται περὶ πτωχῶν ἀνθρώπων, ἀπεναντίας περὶ πλουσίων. Ἐπιθυμῶ λοιπόν, εἰς τὸ ἄρθρον 1 εἰς τὴν § 1 καὶ εἰς ἐδάφιον 5, ἐκεῖ ποῦ λέγει, ὅτι ὁ: «στρεμματικὸς φόρος μεταλλείων ἐξαιρεῖται ἀπὸ τὰς διευκολύνσεις αὐτάς», ἐπιθυμῶ, λέγω, μετὰ τὴν λέξιν τοῦ «στρεμματικοῦ φόρου», νὰ προστεθοῦν αἱ λέξεις: «καὶ τέλη ἐκ μεταβιβάσεων καὶ μισθώσεων μεταλλείων», διὰ νὰ μὴ ζημιωθῇ τὸ Δημόσιον 2½ ἑκατομμύρια δραχμῶν.

§259Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἶμαι σύμφωνος.

§260ΛΕΩΝ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Εἶναι ὀρθὴ ἡ παρατήρησις αὐτὴ τοῦ κ. Συναδέλφου.

§261Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Ὑπάρχει τοιαύτη τροπολογία, μειοῦσα εἰς τὸ ἥμισυ τὸ χρέος. Τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος εἶναι;

§262Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πάντως εἰς τὴν διάταξιν τὴν ἀφορῶσαν τὰς ἐξαιρέσεις 1, 2, 5, «τοῦ στρεμματικοῦ φόρου μεταλλείων», ἐπιθυμῶ νὰ προστεθοῦν καὶ τὰ τέλη ἐκ μεταβιβάσεων καὶ μισθώσεων μεταλλείων. Ὑπάρχουν ὀφειλαὶ πρὸς τὸ Δημόσιον ἐκ στρεμματικοῦ φόρου καὶ ἐκ τελῶν μεταβιβάσεων καὶ μισθώσεων μεταλλείων. Αἱ μὲν ὀφειλαὶ ἐκ τοῦ στρεμματικοῦ φόρου δὲν τυγχάνουν τοῦ εὐεργετήματος, ἐνῷ τυγχάνουν τοῦ εὐεργετήματος τὰ τέλη ἐκ μεταβιβάσεων καὶ μισθώσεων μεταλλείων, ἐνῷ οἱ ἔχοντες τὰ μεταλλεῖα εἶναι πτωχότεροι. Ὠφελοῦνται οἱ πλουσιώτεροι καὶ δὲν ὠφελοῦνται οἱ πτωχότεροι. Ἐπιθυμῶ ἡ εὐεργετικὴ ἐξαίρεσις νὰ μὴ γίνῃ ὑπὲρ τῶν πλουσίων. Αὐτὴ ἡ φράσις πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 2 παράγραφος 1, ἐδάφιον 5. Νὰ ἐπαναληφθῇ.

§263Ε. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 45 τοῦ νόμου 1641 ὑπάρχει διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ καταβαλόντες φόρον, βεβαιωθέντα εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν καὶ βεβαιωθέντα καὶ καταβληθέντα ἐκ νέου εἰς τὴν ἡμεδαπήν, ἔχουν μίαν προθεσμίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν δικαιοῦνται νὰ ἀναζητήσουν τὸν δὶς καταβληθέντα φόρον. Ὑπάρχει περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν, τινὲς ἐξ ἀγνοίας τοῦ νόμου ἢ ἐκ σφάλματος μᾶλλον τῶν γραφείων, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνέθεσαν τὴν διεξαγωγὴν τῶν ὑποθέσεών των, παρέλειψαν ἐντὸς τῆς προθεσμίας νὰ ἀσκήσουν τὸ δικαίωμα, νὰ ζητήσουν ἐπιστροφὴν τοῦ δὶς καταβληθέντος φόρου. Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ σχετικὴ διάταξις, διότι γνωρίζω περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἀπὸ ἀβλεψίαν τῶν γραφέων, ἐζημιώθησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς διακοπὴ τῆς παραγραφῆς, ἐὰν ὑπέβαλον αἰτήσεις εἰς τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον, ὁ ὁποῖος, ἀντὶ νὰ τὰς ὑπεβάλῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὰς ἀπέρριψε. Μετὰ τοῦτο κατέφυγον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον τοὺς λέγει, ὅτι ἐκπροθέσμως τὰς ὑπέβαλον. Δίδετε φορολογικὰς διευκολύνσεις εἰς ἀνθρώπους, ποὺ δὲν ἐπλήρωσαν, καὶ δὲν τὰς δίδετε εἰς ἀνθρώπους, ποὺ ἐπλήρωσαν κακῶς, χωρὶς νὰ ὀφείλουν.

§264Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ αἴτησίς σας εἶναι εὔλογος, καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος μάλιστα προσεπάθησα νὰ ἐξεύρω τρόπον καὶ νὰ περιλάβω καὶ αὐτούς, ἀλλά, δυστυχῶς, συζητήσας μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τὸ ζήτημα, εἶδον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀναβιοῦν αἱ παραγραφαί.

§265Ε. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Τότε τίνα σκοπὸν ἔχουν αἱ διευκολύνσεις, αἱ φορολογικαί, ὅταν δὲν πρόκειται νὰ ἐπανορθώσουν μίαν παράλειψιν τυπικήν; Διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ πάλιν, ὅπως εἰς τὸ ἄρθρον 3 § 5, προστεθῇ ἐδάφιον, τὸ ὁποῖον νὰ λέγῃ «Αἱ προθεσμίαι ...κλπ.» (ἀναγινώσκει), διότι εἶχε γίνει ἡ αἴτησις, ἀλλ’ ἀντὶ νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, εἶχεν ὑποβληθῇ εἰς τὴν Οἰκονομικὴν Ἐφορείαν. Ἡ οὐσία θὰ ἐξετασθῇ, καὶ ἂν ἔχουν δίκαιον, θὰ τὸ πάρουν, ἂν δὲν ἔχουν, δὲν θὰ πάρουν.

§266Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ συζήτησις γίνεται περὶ ἀποδόσεως τῶν ὀφειλομένων, ἐδῶ δὲ δυστυχῶς δὲν εἶναι ὀφειλόμενα.

§267Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Ἀλλ’ ἐδῶ ὁ φόρος ἔχει καταβληθῆ δίς, καὶ ἂν ἐβεβαιώθη ὁ φόρος καὶ εἰς τὴν ἡμεδαπὴν καὶ εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ ὀφειλέτης νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἐπιστροφήν. Ἐδῶ τὶ συνέβη; Ἀντὶ νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἡ αἴτησις, ὑπεβλήθη εἰς τὴν Ἐφορείαν καὶ ἡ Ἐφορεία δὲν τὴν ἔστειλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἡ ὅλη ἱστορία εἶναι, ὅτι εἰσήχθη εἰς ἀναρμοδίαν Ἀρχήν.

§268Ε. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ ἐξετασθῇ ἡ οὐσία.

§269Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Νὰ διαταχθῇ ἡ παραπομπὴ τῆς αἰτήσεως εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἀρχήν...

§270Ε. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. ... καὶ οὕτω νὰ ἐξετασθῇ καὶ ἡ οὐσία. Δὲν πρόκειται δὲ κἂν νὰ γίνῃ νέα αἴτησις, ἀλλὰ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἀρχήν, ἡ ὑποβληθεῖσα. Ἡ τροπολογία μου εἶναι ἡ ἑξῆς «αἱ προθεσμίαι...κλπ.» (ἀναγινώσκει). Ἡ αἴτησις, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἤδη ἐνώπιον τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, δηλαδὴ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἀρχήν.

§271ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀντὶ τῆς λέξεως «ἁρμοδίου» νὰ θέσητε «οἰκεῖον», διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ σύγχυσις.

§272Ε. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Αὐτὰ εἶχον, κ. Ὑπουργέ, νὰ εἴπω καὶ νομίζω ὅτι εἶναι δικαιότατον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ αἴτησις. Περιμένω μίαν ἀπάντησίν σας τώρα, κ. Ὑπουργέ.

§273Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἄς προχωρήσωμεν τώρα καὶ εἰς τὸ τέλος θὰ ἴδωμεν.

§274ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γεωργιάδης.

§275Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Ὑπουργέ, ὅπως εἰς τὸ ἄρθρον 5 τοῦ σχεδίου νόμου, τεθῇ ἐδάφιον ὑπ’ ἀριθμὸν 7, ἔχον ὡς ἑξῆς. «Οἱ παραβάται...κλπ.» (ἀναγινώσκει). Νομίζω ὅτι εἰς τὸν διανοιγέντα πακτωλὸν τῶν φορολογικῶν ὑπεκφυγῶν, δικαιοτέρα τροπολογία δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ.

§276Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λυποῦμαι πολύ, κ. Συνάδελφε, ποὺ δὲν δύναμαι νὰ τὸ δεχθῶ. Εἶναι ζήτημα χαρτοσήμου ἐδῶ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡμεῖς ἐκάμαμεν μίαν ἔρευναν εἰς τὰ συμβολαιογραφεῖα, διὰ νὰ αὐξήσωμεν τὴν πρόσοδον ἐκ τοῦ χαρτοσήμου. Τώρα, ἐὰν προβῶμεν εἰς αὐτὰς τὰς ἀναστολάς, θὰ σβύσῃ τὸ χαρτόσημον.

§277Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ χαρτοσήμου μόνον. Πρόκειται περὶ ἐμπράκτου μετανοίας. Καὶ ἡ ποινικὴ δίωξις ἀκόμη δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀσκηθῇ ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§278Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι ζήτημα, ὅπου θὰ ἐπεμβῇ καὶ ὁ ἔλεγχος.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης.

§280Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ τοῦ ἄρθρου 4 παράγραφος 9 λαμβάνεται μέτρον δικαιότατον διὰ τὰ καθυστερούμενα τοκοχρεολύσια δόσεων ἐξ ἀπαλλοτριώσεως καὶ θεσπίζεται ὅτι αἱ δόσεις αὐταὶ ἂν πληρωθοῦν μέχρι τέλους Δεκεμβρίου τοῦ 1933, ἀπαλλάσσονται ἀπὸ τὰ πρόστιμα. Πρόκειται περὶ ἀγροτῶν κληρούχων, οἱ ὁποῖοι ἐξ ἀδυναμίας δὲν ἐπλήρωσαν καὶ ὄχι ἐκ δυστροπίας. Ἐν τῷ μεταξὺ ἔχω τηλεγραφήματα σήμερον, ὅτι τὰ ἐντάλματα, τὰ ὁποῖα ἐξέδωκεν ἡ Ἐφορεία, ἐκτελοῦνται ἐναντίον τῶν ὀφειλετῶν. Κατὰ ποίαν ἐκδοχὴν, κ. Ὑπουργέ, ἐφόσον λαμβάνετε νομοθετικὸν μέτρον διὰ νὰ πληρώσουν εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους...

§281Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ διατάξωμεν νὰ ἀνασταλοῦν.

§282Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. ... τὰ δὲ ἐκδοθέντα ἐντάλματα ἀναστέλλονται μέχρι τῆς προθεσμίας ταύτης, νὰ ἐκτελῶνται ἐν τούτοις καὶ τώρα;

§283Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα. Θὰ τὸ λάβω ὑπ’ ὄψιν.

§284Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἤδη ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5, παράγραφος 6. «Ὀφείλεται ἐκ φόρου καθαρῶν προσόδων, ἀναλυτικοῦ καὶ συνθετικοῦ, ἢ ἐκ φόρου ἐπιτηδεύματος, τῶν ἐτῶν 1932–33 καὶ προηγουμένων, καταβάλλοντες μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1933 ἐξ ὁλοκλήρου τὰ ὀφειλόμενα ποσά τοῦ κυρίου φόρου (μετὰ τῶν ἐκ τοῦ παρόντος νόμου μειώσεων)...ἀπαλλάσσονται τῶν εἰς βάρος αὐτῶν βεβαιωθέντων ἤδη ἢ βεβαιωθησομένων προσαυξήσεων ἢ προστίμων λόγῳ ἐκπροθέσμου δηλώσεως, ἀνακριβείας ἢ παραλείψεως δηλώσεως». Θὰ ἤθελον ὅσοι καθυστεροῦν φόρους νὰ τοὺς πληρώσουν. Δι’ αὐτοὺς τὸ πρᾶγμα καταντᾷ ὑπερβολικόν, νὰ τοὺς χαρίσωμεν τοὺς φόρους αὐτούς. Οἱ πλούσιοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπλήρωσαν, δὲν τὸ ἔκαμαν αὐτὸ ἀπὸ ἀδυναμίαν, ἀλλ’ ἀπὸ ὑπεκφυγήν, καὶ πρέπει νὰ πληρώσουν τὰς ὑποχρεώσεις των. Καὶ ἕν τελευταῖον, κ. Ὑπουργέ. Δὲν εἶναι ἰδικά σας τὰ ἄρθρα 17 καὶ 18 πότε ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ ἄφεσιν χρέους ὁ Ὑπουργὸς καὶ πότε ἡ Ἐπιτροπή. Εἴμεθα Κράτος κοινοβουλευτικόν. Θέλω τὸν ὑπεύθυνον Ὑπουργόν.

§285Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι. Εἶναι μία ὡραία διάταξις. Ἐγὼ τὴν ἔθεσα αὐτήν.

§286Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ρίπτω καμμίαν μομφὴν διὰ κανένα, ἀλλὰ ἐὰν ἡ Πολιτεία δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν ὑπόλογον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος λογοδοτεῖ καὶ τὸν ὁποῖον ἐλέγχω, δὲν ἔχω καὶ ἐγὼ ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία εἶναι κάτω ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν. Τὶ θὰ γίνῃ ἐὰν σᾶς ἐλέγχω; Θὰ λέγετε ὅτι πταίει ἡ Ἐπιτροπή. Ἡ Ἐπιτροπὴ ὅμως δὲν θὰ δίδῃ λόγον.

§287Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διαβάσατε τὸ ἄρθρον.

§288Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἄρθρον 18, ἐδάφιον 2: «Διὰ τοῦ τοιούτου συμβιβασμοῦ δύναται νὰ καθορίζηται, ὡς καταβλητέον εἰς τὸ Δημόσιον ταμεῖον, μέρος μόνον ἔναντι τοῦ ὅλου ὀφειλομένου χρέους, οὐδέποτε ὅμως κατώτερον τοῦ ἑνὸς τρίτου τῆς ὅλης ὀφειλῆς καὶ πάντως ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς ἐξ ὁλοκλήρου καταβολῆς τοῦ μέρους τούτου ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας».

§289Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Σύμφωνα μὲ τὸν προηγούμενον νόμον, διὰ νὰ γίνῃ συμβιβασμός, ἀπητεῖτο γνωμοδότησις τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου. Διατὶ νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἐξαίρεσις;

§290Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἄρθρον 18 § 4. «Ἐπὶ τῇ ἐντὸς τῆς ταχθείσης προθεσμίας καταβολῇ τοῦ συμβιβαστικῶς καθορισθέντος, ὡς καταβλητέου μέρους τοῦ ὅλου χρέους, θεωρεῖται ἐξοφληθεῖσα ὁλοκληρωτικῶς ἡ ἀπαίτησις τοῦ Δημοσίου. Ὅποιος ὀφείλει 300 χιλιάδας δραχμὰς, θὰ καταφύγῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ θὰ κάμῃ συμβιβασμόν, νὰ δώσῃ ἑκατὸν χιλιάδας καὶ τὰς διακοσίας χιλιάδας τὰς χαρίζει ἡ Ἐπιτροπή. Καὶ ὅταν θὰ γίνεται ἔλεγχος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, θὰ σᾶς εἴπῃ: οὕτω ἔδοξε τῇ Ἐπιτροπῇ.

§291Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἄρθρον 18 δὲν ἰσχύει παρὰ διὰ τὸ παρελθόν. Πρόκειται περὶ καταστάσεως πτωχεύσεως. Δὲν εἶναι ἄρθρον τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ μέλλον. Εἶναι μία περίπτωσις τῆς «Μεγαρίδος».

§292Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκεῖνος, ποὺ δὲν πληρώνει κάμνει καὶ τοὺς ἄλλους νὰ μὴ πληρώνουν.

§293Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ «Μεγαρὶς» ἦτο εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως καὶ ἐπειδὴ συνεβιβάσθη, δι’ αὐτὸ ἐτέθη ἡ διάταξις.

§294Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ἄρθρον 17 τὶ εἶναι;

§295Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐμὲ μοῦ ἔκαμε μεγάλην ἐντύπωσιν, ὅτι εὑρέθην ὑπεράνω τοῦ νόμου. Ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι πρὶν δὲν ἐγνώριζον ὅτι ἴσχυε τοιοῦτος νόμος καὶ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς εἶχε τὴν εὐχέρειαν νὰ χορηγῇ ἀναστολὰς καὶ νὰ δίδῃ παρατάσεις. Ὡς ἐκ τούτου ἐθεώρησα, ὅτι ἔπρεπεν ὁ Ὑπουργὸς νὰ περιορισθῇ, νὰ ὑπάρχῃ κάποιο μέσον νὰ μὴ εἶναι πανίσχυρος ὁ Ὑπουργὸς καὶ ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι εἷς λόγος, ποὺ ἐφθάσαμεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον τῶν διευκολύνσεων, ἦτο καὶ ἡ εὐχέρεια, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ Ὑπουργὸς νὰ χορηγῇ ἀναστολάς. Σήμερον, διὰ τῶν Ἐπιτροπῶν, δὲν θὰ γίνεται αὐτὸ καὶ εἶναι πρὸς ὄφελος τῆς Λαϊκῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐφθάσαμεν ἐκεῖ ὅπου ἐφθάσαμεν.

§296Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ πᾶμε χειρότερα. Ἔχω τὴν ἰδέαν αὐτήν, διότι ἀκριβῶς ὑπάρχει ἡ ἀπαλλαγὴ τῆς εὐθύνης τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ αὐτὸ συμβαίνει εἰς τὰ συλλογικὰ σώματα.

§297Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τώρα, ποὺ λειτουργεῖ δύο μῆνας, ἔχει ἀπαλλάξει πάσης πιέσεως τὸν Ὑπουργόν. Δὲν φαντάζεσθε τὶ πίεσις ἠσκεῖτο ἐπὶ τοῦ Ὑπουργοῦ.

§298Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ κρατήσητε σεῖς τὴν ἐξουσίαν αὐτήν.

§299Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θέσατε τὸ Νομικὸν Συμβούλιον.

§300Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἠθέλησε κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν νὰ τὴν κάμω γνωμοδοτικὴν τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐγὼ δὲν τὸ ἐδέχθην.

§301Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Αὐτὸ τὸ μέτρον ἡ ὑπηρεσία σᾶς τὸ ὑπέδειξεν;

§302Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι ἐγώ, διότι ἔβλεπα τὴν πίεσιν, ἡ ὁποία ἠσκεῖτο ἐπὶ τοῦ Ὑπουργοῦ.

§303Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ συνεδριάζῃ ἡ Ἐπιτροπὴ δημοσίᾳ. Θὰ ἤθελα τὴν δημοσιότητα τῶν συνεδριάσεων τῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ εἶμαι βέβαιος ὅτι αἱ ἀποφάσεις της θὰ εἶναι δίκαιαι.

§304Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπ’ αὐτοῦ ἠμποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν.

§305Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ τὸ μελετήσητε. Δύνασθε νὰ ἔχετε ἀπόλυτον ἐμπιστασύνην εἰς τὴν ὑπηρεσίαν σας, ἀλλ’ ἐγὼ, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ, ἐφόσον σεῖς φοβεῖσθε τὸν ἑαυτόν σας, ἐγὼ φοβοῦμαι τὰ ὄργανά σας. Ἐὰν θέλητε, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἀπαλλαγῆτε ἀπὸ τὰς ἐνοχλήσεις τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ ἡμῶν, μὴ εἰσηγηθῆτε τοιαύτας διευκολύνσεις. Πρέπει νὰ τεθῇ μία ἀρχή, ὅτι τὸ Κράτος δὲν βραβεύει τοὺς μὴ πληρώνοντας τὰ χρέη των, ὅτι διευκολύνσεις πρέπει νὰ γίνωνται μόνον διὰ τὰς μᾶζας, ἢ διὰ τῶν πτωχὸν λαὸν, ὁ ὁποῖος ἔπαθεν ἀπὸ μίαν θεομηνίαν καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ πληρώσουν. Ὄταν ἔρχεται ἡ Πολιτεία καὶ ἀφήνει ἀσυδότους τοὺς ἑκατομμυριούχους, θὰ ἔχωμεν Κράτος προνομιούχων καὶ Κράτος προλεταρίων. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι δι’ ὅλας αὐτὰς τὰς διευκολύνσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀβαρία καὶ χαρίσματα τοῦ δημοσίου πλούτου.

§306Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πρόκειται περὶ πεντακοσίων χιλιάδων ἐνταλμάτων καὶ ἀνεστείλαμεν τὰς διακοσίας πεντήκοντα χιλιάδας, τὰ ὁποῖα ἀφεώρων τὰ μικρὰ ποσὰ τῶν 500 καὶ 1.000 δραχμῶν. Εἶναι ἀκριβῶς τὰ μικρὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἐχαρίσαμεν. Αἱ σημεριναὶ διευκολύνσεις εἶναι ἀκριβῶς διὰ νὰ τὰ εἰσπράξωμεν.

§307ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Διατὶ νὰ χαρίσητε; Ὅσοι εἶναι κύριοι καὶ πληρώνουν, θὰ τοὺς κάμητε νὰ μὴ πληρώνουν μὲ τὰς διευκολύνσεις.

§308Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀκριβῶς ἐπιδιώκομεν νὰ κλείσῃ τὸ παρελθόν, διότι ἀσχολοῦνται αἱ ὑπηρεσίαι μὲ τὰ παρελθόντα καὶ δὲν εἰσπράττουν τὰ παρόντα.

§309ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν πρέπει νὰ ἐπιβραβεύωνται αὐτοί, οἱ ὁποῖοι δὲν πληρώνουν.

§310Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργ. τῶν Οἰκονομικῶν). Πταίει καὶ ἡ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία εἶχε τρομερὰν καθυστέρησιν.

§311ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὄταν θέλῃ ἡ ὑπηρεσία, ἠξεύρει νὰ τὰ κυνηγήσῃ. Ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν προλαλήσαντα καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ μελετηθῇ καλλίτερον.

§312Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Θέλω μίαν διασάφησιν, εἰς αὐτό, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπεν ὁ κ. Χατζηγιάννης. Ἐκεῖ ποὺ λέγει «διεύθυνσιν ἐποικισμοῦ» πρέπει νὰ τεθῇ «εἰδικὸν ταμεῖον ἐποικισμοῦ» διὰ νὰ μὴ προκύψῃ σύγχυσις.

§313Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν· δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη;

§315ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Γίνεται δεκὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§316ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῶσιν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά)

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§318ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπεκυρώθησαν.

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19–6–33 Ν. Δ. περὶ συμπληρώσεως τῶν ἀφορωσῶν τοὺς ὑπὸ τοῦ Α.Ν.Δ.Σ. καταρτιζομένους πίνακας διατάξεων»

§321Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 περιλαμβάνεται ἡ φράσις «κριθέντας ἀξιωματικούς».

§322ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἰς τὴν φράσιν αὐτὴν συμπεριλαμβάνονται καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Σώματος Δικαιοσύνης τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν.

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§324ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ὀργανώσεως ἀναγκαστικοῦ οἰνοποιητικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἀττικοβοιωτίας καὶ ὀργανισμοῦ προστασίας οἰνοπαραγωγῶν Ἀττικοβοιωτίας»

§325Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ ὅπως ἔχει διορθωθῇ ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας, διότι παρεισέφρησαν μερικὰ λάθη, κατὰ τὴν ἐκτύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§326ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22–7–33 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ἀφορώσης Τ. Α. Οἰνοπαραγωγῆς Λευκάδος» (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§328ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30–11–1932 Ν. Δ. περὶ παροχῆς μέχρι 3.000.000 ὀκάδων σίτου πρὸς σπορὰν εἰς τὰς ἀποδεδειγμένως καταστραφείσας περιφερείας» (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5½ μ.μ. (Ὥρα 11.20′ μ.μ.)