1933.08.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 26η

ΔΕΥΤΕΡΑΣ 28 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1933

Προεδρία κ. Χ. ΒΟΖΙΚΗ

(Ὥρα 5 καὶ 30 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ Βουλευτὴς κ. Κ. ΤΣΙΡΩΝΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα προσφύγων ἀστικῶς ἐγκατεστημένων εἰς οἰκήματα Ε.Α.Π., διαμαρτυρομένων κατὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. — Ὁ Βουλευτὴς κ. Κ. ΤΣΙΡΩΝΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα καραγωγέων Σελινοῦντος, ζητούντων τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας ὑποβολῆς αἰτήσεων ἀποζημιώσεώς των. — Ἡ γενικὴ ἀντιπροσωπεία τοῦ ἀγγλικοῦ φαρμακευτικοῦ οἴκου Μόρισον παρακαλεῖ ὅπως, κατὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 5333 περὶ συντάξεως καὶ αὐτασφαλείας ὑγιειονομικῶν ἀπαλλαγοῦν τὰ ἰδιοσκευάσματα τῆς ἰατροσημάνσεως. — Ἐπιτροπὴ καπνοπαραγωγῶν Νιγρίτης διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐπιβολὴν ὑπὸ τοῦ γραφείου φορολογίας καπνοῦ προστίμων καὶ ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν τῶν ἀποφάσεων τούτων. — Ὁ Πρόεδρος τοῦ δικηγορικοῦ Συλλόγου Χαλκιδικῆς, παρακαλεῖ ὅπως περιληφθῇ διάταξις εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ σεισμοπαθῶν Χαλκιδικῆς, ἀπαλλάσσουσα τοὺς δικηγόρους Χαλκιδικῆς τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος χρήσεως 1932– 33. — Ἐπιτροπὴ χαλαζοπλήκτων Φιλιατρῶν παρακαλεῖ, ὅπως διαταχθῇ ἡ ἀναθεώρησις ἐκ τῶν ζημιῶν τῆς χαλάζης καὶ ἡ ἐκτίμησις τῶν ζημιῶν ἐκ τοῦ περονοσπόρου. — Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Σχοινιὰ Κρήτης παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς κιτροπαραγωγοὺς τῆς Κρήτης καὶ διαθέσωσιν ἐλευθέρως τὴν παραγωγὴν τῶν κίτρων τῆς νέας ἐσοδείας. — Τὸ προσωπικὸν Τ.Τ.Τ. Ἡρακλείου Κρήτης διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην περικοπὴν τῶν μισθῶν καὶ ζητεῖ τὴν ἀναδρομικὴν ἐπιστροφὴν τοῦ 6% κλπ. — Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Αἰγινίου ἀντιπροσωπεύων 320 οἰκογενείας καὶ λοιποὶ πρόεδροι τῶν Συν)σμῶν παρακαλοῦν, ὅπως μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν διαμαρτυρία ἐνίων κατοίκων τῆς πόλεώς των περὶ ἀναστολῆς τῶν ἐργασιῶν τοῦ συνεργείου διανομῆς. — Ἐπιτροπὴ ἰδιοκτητῶν τῆς πυρικαύστου ζώνης τῆς πόλεως Σερρῶν ζητεῖ τὴν ἀπαλλαγήν των ἀπὸ τῆς φορολογίας οἰκοδομῶν. — Ἡ Ἕνωσις ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Γυθείου διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τοῦ μονοπωλίου σιγαρέττων ὑπὸ τῶν ἀναπήρων. — Τὰ πλημμυροπαθῆ χωρία Κηφισσοῦ ζητοῦν τὴν ἑνοποίησιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν, τὴν ἄμεσον ἔναρξιν τῶν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων Κηφισσοῦ κλπ. — Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Γυθείου διαμαρτύρεται διὰ τὰ νέα φορολογικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως. — Ἐπιτροπὴ ἀνθρακωρύχων Ἀλιβερίου διαμαρτύρεται κατὰ τῆς Ἑταιρείας Ἀλιβερίου διὰ τὴν κήρυξιν Λόκ– Ἄουτ κλπ. — Ἐπιτροπὴ ἐκδιωχθέντων κηπουρῶν ἐνοικιαστῶν τσιφλικίου «Μόσχος» Δράμας, διαμαρτύρεται διὰ τὴν βιαίαν ἔξωσιν ἐκ μέρους τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν τῶν ἀποφάσεων. — Ὁ Βουλευτὴς κ. Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ ὑποβάλλει πρότασιν νόμου: «Περὶ καταργήσεως τοῦ ἰσχύοντος νόμου 1592 περὶ μονομαχίας». — Ἡ ὀργάνωσις Νεολαίας Γιεννιτσῶν «Ἀναγέννησις» ὑποβάλλει ὑπόμνημα τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ καὶ Ἀστικοῦ στοιχείου Γιεννιτσῶν περὶ παραχωρήσεως ἐπαγγελματικοῦ κλήρου εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ ἀστοὺς τῆς πόλεως Γιεννιτσῶν. — Οἱ ἐν Θεσσαλονίκῃ Δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ κλητῆρες παρακαλοῦν, ὅπως ἀπαλλαγοῦν ἐκ τῆς πληρωμῆς φόρου οἰκοδομῶν αἱ οἰκίαι των αἱ κείμεναι εἰς τὴν πυρίκαυστον ζώνην. — Ὁ Βουλευτὴς κ. ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ καταθέτει τηλεγραφήματα τῶν ἐπαγγελματιῶν Ἔβρου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην ἐπέκτασιν τοῦ μονοπωλίου πετρελαίου ἐν ταῖς Νέαις Χώραις. — Ὁ κ. Π. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων περὶ Λιμενικῶν Ταμείων». Ἡ ἐπὶ τῶν ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ προσθήκης § 3 εἰς τὸ ἄρθρον 196 τοῦ Κώδικος Δημοτικῆς καὶ Κοινοτικῆς Νομοθεσίας». Ὁ κ. Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 14 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 3503 καὶ 4760 περὶ καλλιεργείας ἁλυκῶν». Ὁ κ. Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ Ν.Δ. τῆς 23)23 Μαρτίου 1929 περὶ κύρους συμβολαιογραφικῶν τινων ἐγγράφων ὡς τοῦτο ἐκυρώθη καὶ ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ νόμου 4834 καὶ ἐπὶ τῶν ἐν τοῖς ἀρχείοις τῶν Συμβολαιογράφων Ἄρτης Ἀλ. Μυλωνᾶ καὶ Ἀθηνῶν Γ. Μαντζαθάκου ἀναλόγων συμβολαιογραφικῶν ἐγγράφων». 2) «Περὶ διαιρέσεως εἰς Τμήματα τῶν Πταισματοδικείων Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης». 3) «Περὶ ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας Φροντιστηρίων Ἀνωτέρων Νομικῶν Σπουδῶν». 4) «Περὶ διαδικασίας ἐπὶ ἀγωγῶν περὶ ἐξώσεων μισθωτῶν ἕνεκα καθυστερήσεως μισθωμάτων». 5) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 35 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». Ἡ ἐπὶ τῶν ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἀνανεώσεως τῶν ἐκλογικῶν βιβλιαρίων ταυτότητος». — Ὁ κ. ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) δηλοῖ, ὅτι ἀποσύρει τὸ ὑπ’ αὐτοῦ ὑποβληθὲν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 5304 «περὶ μέτρων προστασίας τῆς ἐπιβατηγοῦ ναυτιλίας». Ἡ ἐπὶ τῆς ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙ-ΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἀπασχολήσεως ἀρρένων καπνεργατῶν εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τόγκας». Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. περὶ φορολογικῶν διευκολύνσεων κλπ». — Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ, Α. ΝΙΚΟ-ΛΑΪΔΗΣ κλπ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ πρὸς κύρωσιν Ἀναγκαστικοῦ Διατάγματος τῆς 20–3–33 «περὶ κυρώσεως γνωματεύσεων Δευτεροβαθμίων Ἀνακριτικῶν Συμβουλίων, ἐκδοθεισῶν ἀπὸ 1 Ὀκτωβρίου 1932». Ὁ Βουλευτὴς κ. Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ ὑποβάλλει πρότασιν νόμου: «Περὶ παύσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 1592 «περὶ μονομαχίας διὰ τοὺς πολιτευομένους, ἀξιωματικοὺς Ξηρᾶς, Θαλάσσης καὶ Ἀέρος καὶ τοὺς δημοσιογράφους». — Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ι. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ, Γ. ΜΠΑΚΟ-

ΠΟΥΛΟΣ, Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ν. ΣΙΓΑΛΟΣ, Μ. ΒΟ-

ΛΟΥΔΑΚΗΣ κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ ἔτους 1933 Ν. Δ. περὶ φορολογικῶν διευκολύνσεων κλπ». Ὁ Βουλευτὴς κ. Λ. ΤΣΙΡΙΓΩΤΗΣ ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τῶν ἑξῆς σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ διὰ Π. Δ. τῆς 24–4–30 κωδικοποιηθέντος νόμου 4564 περὶ σειρᾶς ἀρχαιότητος ἀξιωματικῶν» καὶ 2) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Κώδικος Νομοθεσίας περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων». Ὁ Βουλευτὴς κ. Μ. ΛΑΙΛΙΟΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Σ. ΣΧΙΝΑΣ καὶ Γ. ΤΣΙΟΚΟΣ ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐνισχύσεως τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς». Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ καὶ Ι. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥ-ΛΟΣ ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. «περὶ καθορισμοῦ τῆς μεταβλητῆς «σ» εἰς τόπους πωλήσεως τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, Ι. ΑΝΔΡΙΟ-ΠΟΥΛΟΣ, Ν. ΣΙΓΑΛΟΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς φορολογικῶν διευκολύνσεων». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ, Α. ΝΤΑΛΙ-ΠΗΣ, Δ. ΛΟΝΤΟΣ κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Α. ΛΑΓΟΥΡΟΣ, Ι. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥ-ΛΟΣ καὶ Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς νομοθεσίας περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων κλπ».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Περ. Ράλλης ἐπὶ ἀναφορᾶς συκοπαραγωγῶν Μεσσηνίας κλπ.

§4ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάλλωσης ἐπὶ ἀναφορᾶς Γ. Φασιλῆ κλπ.

§6Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἐνοικίασε πρὸ πενταετίας ἀπὸ τὴν Μονὴν Ἁγίων Ἀναργύρων ἕν κτῆμα διὰ τὴν καλλιέργειαν τουμπεκίου. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἀπηγόρευσε τὴν καλλιέργειαν, ὁ ἄνθρωπος δὲν ἠδυνήθη νὰ πληρώσῃ εἰς τὴν Μονὴν τὰ ὀφειλόμενα ἐνοίκια, τετράκις δὲ μέχρι τοῦδε ὡδηγήθη διὰ τὸν λόγον αὐτὸν εἰς τὰς φυλακάς, κατόπιν αὐστηροτάτων διαταγῶν τοῦ κεντρικοῦ συμβουλίου τοῦ ΟΔΕΠ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τόσαι φορολογικαὶ διευκολύνσεις καὶ ἀναστολαὶ παρέχονται, δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω πῶς ὁ ΟΔΕΠ, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ διέπεται καὶ ἀπὸ πνεῦμα χριστιανωσύνης, βάζει τοὺς ἀνθρώπους φυλακὴ διὰ τὴν καθυστέρησιν τῶν χρεῶν των. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τμηματικὴν καταβολὴν τοῦ χρέους τούτου, ὅπως ἔγινε καὶ δι’ ἄλλα ἐπαγγέλματα.

§7Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Νὰ μοῦ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορά.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλλιγκάτσης ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Ἁγίων Ἀποστόλων Γιεννιτσῶν.

§9Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Κύριε Ὑπουργέ, ἐνῷ εἶχεν ἀποφασισθῆ νὰ ἀπαλλαγοῦν οἱ πρόσφυγες τῶν χρεῶν διὰ τὰ ἔργα κοινῆς ὠφελείας, παραδόξως ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἰς τὴν περιφέρειάν μου ἐξακολουθεῖ νὰ πιέζῃ τοὺς ἀγρότας διὰ τὴν εἴσπραξίν των. Παρακαλῶ νὰ λάβητε περὶ τούτου μέριμναν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζουρμπᾶς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§11Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Τὴν αὐτὴν παράκλησιν ἔχω νὰ κάμω καὶ ἐγὼ, κ. Ὑπουργέ, διότι παρατηρεῖται τὸ φαινόμενον μόνον εἰς τὴν Νέαν Πέλλαν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λάλιος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Μυτιλήνης.

§13Μ. ΛΑΙΛΙΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀναφοράν.

§14Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ταρπάζης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Τρικκάλων ἐπαγγελματιῶν.

§16Γ. ΤΑΡΜΠΑΖΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι γνωστὸν πόσον ἡ τάξις τῶν ἐπαγγελματιῶν ἐπλήγη ἐκ τῶν δεινῶν οἰκονομικῶν περιστάσεων, τὰς ὁποίας διερχόμεθα. Ἰδιαιτέρως εἰς τὰ Τρίκκαλα, ὅπου ὑπάρχει συμπαγὴς ἀγροτικὸς πληθυσμός, ἡ θέσις τῶν ἐπαγγελματιῶν εἶναι ἀκόμη δυσκολωτέρα, διότι εἶναι γνωστὸν εἰς ποίας περιστάσεις εὑρέθησαν οἱ ἀγρόται, λόγῳ τῶν συνεχῶν ἀφοριῶν. Συνιστῶ ἐκδήλως τὴν ἀναφορὰν διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν νὰ τοὺς χορηγηθῇ ἔστω καὶ ἑνὸς ἔτους ἀναστολή, διότι ἴσως εὑρεθοῦν εἰς τὸν κίνδυνον νὰ ἴδουν τὰ κτήματά των ἐκπλειστηριαζόμενα καὶ μάλιστα εἰς ἐξευτελιστικὴν τιμήν.

§17ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Διὰ τοῦ καταρτιζομένου νέου δικαιοστασίου λαμβάνεται πρόνοια καὶ διὰ τοὺς ὀφειλέτας ἐπαγγελματίας διὰ κτήματα μέχρις 100.000 δραχμῶν, ἀναστελλομένου δι’ αὐτὰ παντὸς πλειστηριασμοῦ μέχρι τέλους Μαρτίου 1934. Διὰ κτήματα ἄνω τῶν 100.000 δραχμῶν ἀναβάλλεται ἡ ἐκτέλεσις, κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν. Ὑπάρχει καὶ νέα διάταξις καθ’ ἥν ἀναστέλλεται ἡ ἐκτέλεσις, ἐφόσον τὸ ἐκπλειστηρίασμα θὰ εἶναι κατώτερον τῶν 7)10 τῆς ἀξίας τοῦ κτήματος. Συνεπῶς αἱ ἀξιώσεις τῶν ἐπαγγελματιῶν διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα λαμβάνονται, ἱκανοποιοῦνται πλήρως. Ἐπίσης τὸ νέον δικαιοστάσιον καταργεῖ γενικῶς τὴν προσωπικὴν κράτησιν μέχρι τέλους Μαρτίου 1934 δι’ ὅλα τὰ χρέη, διὰ δὲ τὰ πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ τὰς Κοινότητας τοιαῦτα, ἐφόσον εἶναι κάτω τῶν 500 δραχμῶν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γρ. Χρυσοστόμου ἐπὶ ἀναφορᾶς κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων.

§19ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ διὰ τίνα λόγον δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν του τὴν ὑπὸ τοῦ τελευταίου συνεδρίου δικαστικῶν ὑπαλλήλων ὑποδειχθεῖσαν αὐτῷ διαβάθμισιν. Ἡ διαβάθμισις αὕτη, καλυπτομένη ἐξ ὁλοκλήρου καὶ ὑπὸ τῶν ἀντιγραφικῶν δικαιωμάτων, χωρὶς νὰ θίγεται ποσῶς ὁ Προϋπολογισμός, τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ἅτινα διὰ τοῦ μελετωμένου σχεδίου νόμου θὰ εἰσπράττωνται διὰ κινητῶν ἐνσήμων, διορθοῖ κάπως τὴν ἀθλίαν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει ἀφεθῇ ἡ τάξις αὕτη, ἀπὸ τὴν ἀκηδίαν τοῦ Κράτους. Ἐφόσον ἀπὸ τοῦδε εἶναι δεδομένον ὅτι τὸ εἰσπραχθησόμενον ποσὸν ἐκ τῶν ἀντιγραφικῶν δικαιωμάτων, φθάνει τὰ 17 ἑκατομμύρια κατὰ τὴν στατιστικὴν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸ δ’ ἀπαιτηθησόμενον ποσὸν διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ πίνακος διαβαθμίσεων θὰ εἶναι περίπου 12 ἑκατομμύρια, διατὶ νὰ μὴ προχωρήσητε, κ. Ὑπουργέ, εἰς τὴν εἰσήγησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ ζητεῖτε νέας στατιστικὰς ἀπὸ τοὺς γραμματεῖς, αἱ ὁποῖαι διὰ νὰ καταρτισθοῦν θὰ ἀπαιτήσουν χρόνον μακρόν; Συνιστῶ καὶ παρακαλῶ νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰς τὴν Βουλήν.

§20ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Πρὸς τὴν τάξιν τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων ἀπέβλεψα πάντοτε μετὰ συμπαθείας καὶ ἀναγνωρίζω τὰς ὑπηρεσίας των. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον καταρτίζω λαμβάνεται πρόνοια διὰ τὴν διαβάθμισιν καὶ ἐπαύξησιν τῶν ἀποδοχῶν των, ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ, καταργουμένων τῶν ἀντιγραφικῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἐφεξῆς θὰ εἰσπράττωνται παρὰ τοῦ Δημοσίου. Ἀναμένω ἤδη τὰ πορίσματα τῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα ἐζήτησα διὰ νὰ ἴδω εἰς πόσον ποσὸν θὰ ἀνέλθουν αἱ ἐκ τούτων εἰσπράξεις τοῦ Δημοσίου.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαρσέλλος ἐπὶ ἀναφορᾶς προσφύγων Ἀγρινίου κλπ.

§22Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν νὰ σταματήσουν αἱ διώξεις ἐναντίον τῶν προσφύγων.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπέντζας ἐπὶ ἀναφορᾶς συκοπαραγωγῶν Μεσσηνίας κλπ.

§24Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Οἱ ἀναφερόμενοι δικαίως διαμαρτύρονται, διότι οἱ ἐξαγωγεῖς σύκων Μεσσηνίας, ἠρνήθησαν τὴν 24ην τρέχοντος μηνὸς νὰ προβῶσιν εἰς τὴν πρώτην ἐξαγωγὴν, ὡς ἦσαν ὑποχρεωμένοι, ἀναφέραντες ψευδῶς καὶ τηλεγραφήσαντες εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν σῦκα. Τοῦτο δὲ διὰ νὰ ἐκβιάσουν τοὺς παραγωγοὺς νὰ πωλήσουν τὸ προϊόν των εἰς μικροτέρας τιμάς. Προῆλθον μάλιστα εἰς μίαν σύμβασιν καὶ μὲ τὸ Λόϋδ Τριεστίνο καὶ κατ’ ἀκολουθίαν τῆς συμβάσεως αὐτῆς τὸ ἀτμόπλοιον τῆς ἑταιρείας δὲν ἐδέχθη νὰ παραλάβῃ φορτίον τῶν παραγωγῶν διὰ τὸ ἐξωτερικόν. Παρακαλῶ νὰ ληφθοῦν τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα.

§25ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ζήτημα καλλίτερον νὰ συζητηθῇ κατὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συκοπαραγωγῆς».

§26Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ φροντίσω διὰ παντὸς τρόπου πρὸς τακτοποίησιν τοῦ ζητήματος. Σᾶς παρακαλῶ δὲ νὰ μοῦ δώσητε τὸ τηλεγράφημα περὶ οὗ ὡμιλήσατε διὰ νὰ προβῶ εἰς ποινικὴν δίωξιν τῶν ἐμπόρων.

§27Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Εἶναι κατατεθειμένον εἰς τὸ Προεδρεῖον, κ. Ὑπουργέ.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δημάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς Προέδρων Κοινοτήτων Αἰκατερίνης.

§29Δ. ΔΗΜΑΔΗΣ. Σχετικῶς μὲ τὴν ἐν λόγῳ ἀναφορὰν ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι οἱ σάκκοι εἶναι τόσον ἀνεπαρκεῖς, ὥστε νὰ εἶναι καταφανὴς ἡ ἀνεπάρκεια. Ἐπανειλημμένα διαβήματα ἐγένοντο καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ κάμῃ μίαν σύστασιν τοὐλάχιστον νὰ διορθωθῇ τὸ ζήτημα διὰ τὸ μέλλον.

§30Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἔχω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἐργασία εἶχεν ἀποφασισθῆ νὰ ἐκτελεσθῇ μὲ 230 χιλιάδας σάκκων. Τώρα ἔχομεν διαθέσει 265 χιλιάδας τοιούτων. Ἐννοεῖται ὅτι ὅλοι οἱ παραγωγοὶ πρέπει νὰ ἐννοήσουν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδώσωμεν ὅλον τὸν σῖτον ἀμέσως. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ καθαρισμοῦ πρέπει νὰ προσθέσω, ὅτι διαθέτομεν ἕν νέον σιτοκαθαριστήριον μηχάνημα, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀπολυμαίνωνται καὶ θὰ εἰσάγωνται ἀμέσως εἰς σάκκους 150 χιλ. ὀκάδων σίτου ἡμερησίως. Σᾶς φέρω ἕν παράδειγμα. Εἰς τὰ Γιεννιτσά, ἐνῷ ἡ συγκέντρωσις κατὰ τὸ παρελθὸν ἦτο 1.200.000 ὀκάδες, νῦν ἐντὸς δύο ἑβδομάδων συνεκεντρώσαμεν 1.000.000 ὀκάδες.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπασταύρου ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. (ἀναγινώσκει). 1) Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ποίαν μέριμναν ἔλαβε διὰ τὸν διορισμὸν Ἐπάρχου ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Παραμυθίας, στερουμένης τοιούτου ἀπὸ πολλῶν μηνῶν, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Ἐπαρχία αὕτη, λόγῳ τῶν πολλαπλῶν ζητημάτων καὶ τῆς ἀνομοιογενείας τοῦ πληθυσμοῦ της, ἔχει ἄμεσον ἀνάγκην τῆς παρουσίας τοῦ Διοικητοῦ αὐτῆς; 2) Ἐρωτῶ, ἐπίσης, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ ποίαν διάταξιν νόμου, οἱ ἀγρόται τῆς Ἠπείρου ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου ὁδηγοῦνται ὑπὸ τῶν χωροφυλάκων σιδηροδέσμιοι ἐνώπιον τῶν εἰσπρακτόρων καὶ τῶν Ταμιῶν πρὸς πληρωμὴν τῶν καθυστερουμένων φόρων καὶ ποῖα μέτρα ἔλαβεν ἐπὶ τοιούτων παρανομιῶν δημοσίᾳ καταγγελθεισῶν διὰ τοῦ τύπου Ἰωαννίνων;

§32Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβε διὰ τὸν διορισμὸν Ἐπάρχου ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Παραμυθίας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ ἐπαρχία αὐτὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ στοιχεῖα ἐντελῶς ἀνομοιογενῆ καὶ ἡ παρουσία τοῦ ἐπάρχου εἶναι ἀναγκαία, λόγῳ τῆς συμμετοχῆς του εἰς διαφόρους ἐπιτροπάς, αἵτινες ριθμίζουσιν ὑποθέσεις ἀναγκαίας τῶν κατοίκων καὶ γενικῶς λόγῳ τῆς συμβολῆς του διὰ τὴν ἐπίλυσιν διαφόρων τοπικῶν ζητημάτων. Ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν εἶναι καὶ τόσον ἱκανοποιητική, δεδομένου ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἰσχυρίζεται ὅτι δὲν ὑπάρχει ἡ σχετικὴ πίστωσις ἐγκεκριμένη παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ μετατεθῇ ὁ ἔπαρχος ἐκ Κοζάνης εἰς Παραμυθίαν. Νομίζω ὅτι ἡ πίστωσις αὐτὴ ἦτο ἀπολύτως ἐπιβεβλημένον νὰ ἐγκριθῇ, διότι, ὅπως προανέφερα, ἡ ἐπαρχία Παραμυθίας ἀποτελεῖται ἀπὸ στοιχεῖα ἀνομοιογενῆ κατὰ τὸ πλεῖστον καὶ ἔχει ἀνάγκην τῆς παρουσίας ἀνωτέρων κρατικῶν ὑπαλλήλων. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, κατὰ ποίαν διάταξιν νόμου, ἀγρόται ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου ἢ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ὁδηγοῦνται πρὸς πληρωμὴν εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον σιδηροδέσμιοι. Μοὶ ἐδόθη ἡ ἀπάντησις, ὅτι ὑπάρχει διάταξις νόμου, δυνάμει τῆς ὁποίας ὁδηγοῦνται εἰς τὸ Ταμεῖον οἱ ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου, πλὴν ὅμως ὁ νόμος δὲν ὁρίζει ὅτι ὁδηγοῦνται σιδηροδέσμιοι. Τὴν σχετικὴν πληροφορίαν προέλαβον ἀπὸ ἐφημερίδα ἐκδιδομένην εἰς τὰ Ἰωάννινα καὶ προσκειμένην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας ὁ Διευθυντὴς παρέστη αὐτόπτης μάρτυς καὶ διεμαρτυρήθη μάλιστα ἐντόνως. Παρ’ ὅλας ὅμως τὰς διαμαρτυρίας αὐτοῦ τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα δὲν ἐδέχθησαν νὰ λύσωσι τὰς χειροπέδας ἀπὸ τὸν ὀφειλέτην. Ἐπ’ αὐτοῦ, καίτοι κατέθεσα τὴν σχετικὴν ἐρώτησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔλαβε κανὲν μέτρον, ὅπως ἔχω πληροφορίας, καὶ καμμίαν μέριμναν, ὅπως φαίνεται ἄλλωστε καὶ ἀπὸ τὴν σχετικὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν μοὶ ἔδωκε. Διότι ἂν εἶχε λάβῃ μέτρον τι θὰ εἶχε πρωτίστως διατάξει τὸν Διευθυντὴν τῆς Χωρ)κῆς Ἰωαννίνων νὰ συστήσῃ νὰ μὴ ὁδηγῶνται οἱ ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου εἰς τὸ ταμεῖον σιδηροδέσμιοι, ἀλλὰ ἁπλῶς, χωρὶς νὰ φέρουν τὰς χειροπέδας.

§33Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν μέριμνάν μου, διὰ τὴν πλήρωσιν τῆς θέσεως τοῦ ἐπάρχου, τοῦτο εἶναι ζήτημα γενικώτερον, ἀφοῦ συνδέεται μὲ δαπάνας καὶ πιστώσεις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἔχω ζητήσει καὶ θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ χορηγήσῃ τὴν πίστωσιν αὐτήν, καὶ ἐξ ἰδίων σκέπτομαι κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἠμπορέσω νὰ ἐξοικονομήσω τὴν πίστωσιν, ὥστε νὰ γίνῃ ἡ μετάθεσις. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ ὅτι οἱ ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου ἄγονται σιδηροδέσμιοι εἰς τὸ Ταμεῖον, βεβαίως μοὶ κατηγγέλθη τοῦτο παρ’ ὑμῶν, ἀλλὰ δέν μοι κατηγγέλθη τίποτε τὸ συγκεκριμένον, διὰ νὰ λάβω τὰ προσήκοντα μέτρα ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συμπεριφέρονται τόσον σκαιῶς πρὸς τοὺς πολίτας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει ὅτι ὑπάρχει ἀνεπάρκεια δυνάμεως χωροφυλακῆς καὶ διότι συχνὰ οἱ ὁδηγούμενοι εἶναι κακοποιὰ στοιχεῖα, ὕποπτα...

§34Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν εἶναι ἐπαρκὴς δικαιολογία αὐτή. Σπανίως εἶναι κακοποιὰ στοιχεῖα. Συνήθως ὀφείλουν ἁπλῶς ἕνα ἑκατοστάρικο.

§35Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τότε νὰ καταγγείλητε συγκεκριμένην πρᾶξιν, διότι ἐγὼ γνωρίζω συγκεκριμένως ὅτι ἔλαβον ἀφορμὴν ἀπὸ τὸ ὅτι ὡδήγουν ἕνα, ὁ ὁποῖος ἐχρεώστει 18 χιλιάδας δραχμάς, ἦτο δὲ γνωστὸς κακοποιός, κατ’ ἐπανάληψιν συλληφθείς.

§36ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ. Δὲν εἶναι συνήθη αὐτά. Κυρίως εἶναι μικροοφειλέται.

§37Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τότε καταγγείλατε συγκεκριμένον γεγονός.

§38Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Σᾶς ἀνέφερα, κ. Ὑπουργέ, τὸ συγκεκριμένον γεγονός, τὸ ὁποῖον εἶδεν ὁ διευθυντὴς ἐκδιδομένης ἐν Ἰωαννίνοις ἐφημερίδος, φίλης τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Χρηστοβασίλης, πολιτευτὴς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὁ ὁποῖος παρέστη κατὰ τὴν μεταφορὰν τοιούτου ὀφειλέτου καὶ διεμαρτυρήθη ἐντονώτατα. Παρ’ ὅλας ὅμως τὰς διαμαρτυρίας του, τὰ παριστάμενα ἀστυνομικὰ ὄργανα, ἐξηκολούθησαν νὰ κρατοῦν σιδηροδέσμιον τὸν ὀφειλέτην. Συνεπῶς τὸ γεγονὸς εἶναι πλέον ἢ σαφὲς καὶ συγκεκριμένον, ἡ κατηγορία δὲ δὲν εἶναι καθόλου γενικὴ καὶ ἀφῃρημένη.

§39Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Λυποῦμαι διότι θέλετε νὰ παραστήσητε ὡς συγκεκριμένην κατηγορίαν, μίαν κατηγορίαν ἐφημερίδος. Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς ἐφημερίδας, διότι τὸ πνεῦμα, μὲ τὸ ὁποῖον συντάσσονται, εἶναι ἄλλοτε ὑπὲρ τῶν Ἀρχῶν καὶ ἄλλοτε ὑπὲρ τῶν πολιτῶν. Σᾶς παρακαλῶ λοιπόν, καὶ πάλιν, ἂν ἔχητε ὡρισμένην καταγγελίαν, νὰ προσέλθητε ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργοῦ, νὰ τὴν ὑποβάλητε καὶ ἂν ὁ Ὑπουργὸς δὲν λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα, τότε θὰ ἔχητε τὸ δικαίωμα νὰ παραπονεθῆτε.

§40Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶνε, ὄντως, λυπηρόν, ὅτι διατηρεῖται ἀκόμη ἡ προσωπικὴ κράτησις ὡς μέσον ἐκτελέσεως. Ἀλλὰ γνωρίζετε, δυστυχῶς, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον κακόν. Βεβαίως δέ, ἐὰν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν τὸ ἀναχρονιστικώτατον καὶ ἀπάνθρωπον, δύναμαι νὰ εἴπω, αὐτὸ μέσον, φέρονται καὶ κακῶς, ὄχι μόνον θὰ ἀνεχθῶ εὐχαρίστως τὸν ἔλεγχον, ὄχι μόνον θὰ συστήσω, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω, πρὸ παντὸς τοὺς κ. κ. Ἀντιπροσώπους, νὰ καταγγέλλουν ὁπουδήποτε λαμβάνουν γνῶσιν τοιούτων περιστατικῶν, καὶ νὰ εἶναι βέβαιοι ὅτι κατὰ τῶν κατὰ τοιοῦτον τρόπον συμπεριφερομένων ἀπέναντι τῶν ἀτυχῶν ὀφειλετῶν, διότι ἐγὼ εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ἐξ ἀτυχήματος ἄγονται εἰς τὰς φυλακάς, μὴ δυνάμενοι νὰ πληρώσουν, νὰ εἶναι βέβαιοι ὅτι αὐστηρὰ μέτρα θὰ λάβω. Ἐπιλαμβάνομαι ἤδη τῆς εὐκαιρίας νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ κάμῃ συστάσεις εἰς τὰς ὑπηρεσίας νὰ φέρωνται ὅσον τὸ δυνατὸν ἀνθρωπινώτερον ἀπέναντι τῶν ὀφειλετῶν, νὰ τιμωρήσῃ δὲ αὐστηρότατα πᾶσαν καταγγελλομένην πρᾶξιν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐπὶ πλέον ἔχω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ προσωπικὴ κράτησις, ὡς μέσον ἐκτελέσεως, ἐὰν ἦτο εὔκολον, ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶχεν ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ τὴν καταργήσῃ, ἀλλὰ, δυστυχῶς, δὲν εἶναι δυνατόν.

§41ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ ἔχετε καὶ τὴν ὑποστήριξίν μας.

§42Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς πληροφορῶ ὅμως ὅτι ταχύτατα θὰ εἰσαγάγῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ καταργεῖται ἡ προσωπικὴ κράτησις δι’ ὀφειλέτας κάτω τῶν 500 δραχμῶν.

§43ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σύμφωνοι.

§44ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δηλῶ ὅτι διὰ τοῦ Δικαιοστασίου, τὸ ὁποῖον δημοσιεύεται τὴν Τετάρτην, καταργεῖται ἡ προσωπικὴ κράτησις μέχρι τέλους Μαρτίου 1934.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπασταύρου ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας τίνα μέριμναν ἔλαβε διὰ τὴν πλήρωσιν κενῆς θέσεως τοῦ Τηλεγραφείου Κεραμίτσης Φιλιατῶν.

§46ΧΡ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Εἰς τὴν Κοινότητα Κεραμίτσης Φιλιατῶν ἀπὸ δεκαμήνου καὶ ἐντεῦθεν παραμένει τὸ τηλεγραφεῖον κλειστὸν καὶ παρέχεται μεγάλη δυσχέρεια καὶ δυσκολία εἰς τὰς δέκα καὶ πέντε ὁλοκλήρους Κοινότητας, αἱ ὁποῖαι ἀναγκάζονται νὰ λαμβάνουν τὰ γράμματά των μετὰ 8–15 ἡμέρας βραδύτερον ἀπὸ ὅ,τι τὰ ἐλάμβανον πρότερον. Ἡ δικαιολογία, τὴν ὁποίαν προβάλλουν οἱ ἑκάστοτε ὑπάλληλοι, ὅτι δὲν ὑπάρχει μέσον συγκοινωνίας, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκής. Ἔχει ὑποχρέωσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ διατάξῃ οἱονδήποτε ὑπάλληλον ἤθελεν νομίσει, νὰ παραμείνῃ ἐκεῖ, ἄλλως νὰ λάβῃ κατ’ αὐτοῦ αὐστηρότατα μέτρα. Δυστυχῶς ἐκ τοῦ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον μοὶ ἀπέστειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, προκύπτει ὅτι παρενόησεν οὗτος τὸ κείμενον τῆς ἐπερωτήσεώς μου καὶ μὲ ἐπληροφόρησεν ὅτι ἐγένετο ὁ διορισμὸς εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῶν Φιλιατῶν, ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ διορισμοῦ εἰς τὸ τηλεγραφεῖον τῆς Κοινότητος Κεραμίτσης τῶν Φιλιατῶν.

§47ΠΕΤΡ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Θὰ ἐξετάσω.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιάρας ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, τίνα μέτρα ἔλαβε καὶ τίνα μέτρα σκοπεύει νὰ λάβῃ διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς οἰκτρᾶς θέσεως τῶν ἀμπελουργῶν Νέας Ἀγχιάλου κτλ.

§49Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ἀπεκατέστησεν ἔξω ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην εἰς 3–4 Κοινότητας ἀμπελοκτήμονας ἀπὸ τὴν Παλαιὰν Βουλγαρίαν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ μετὰ ζήλου πραγματικοῦ ἐπεδόθησαν εἰς τὴν ἀμπελουργίαν εἰς βαθμὸν μέγα. Ἠμπορῶ νὰ εἴπω τόσον, ὥστε ὁλόκληρον τὸν γεωργικὸν κλῆρον τὸν ἐξήντλησαν εἰς τὴν ἀμπελουργίαν. Μετὰ παρέλευσιν ὅμως ὀλίγων ἐτῶν, ἀπεδείχθη ὅτι τὸ ἔδαφος εἰς τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἡ καλλιέργεια ἦτο τελείως ἀκατάλληλον, δεδομένου ὅτι ὑπῆρχεν ὑπόστρωμα ἁλατοῦχον εἰς βαθμὸν νὰ δημιουργῇ ἕνα πυκνότατον τεῖχος, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀδιαπέραστον καὶ ἀπὸ τὸ ὀξυγόνον τοῦ ἀέρος καὶ ἀπὸ τὴν ὑγρασίαν. Ἀποτέλεσμα τῆς καταστάσεως αὐτῆς εἶναι, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ κατεστράφησαν ἐξ ὁλοκλήρου, ἐξαντλήσαντες ὅλας των τὰς οἰκονομίας. Διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ ἐκ Βουλγαρίας πρόσφυγες ἀρκετὰ σημαντικὰ χρήματα ἔφερον μαζί των. Ἐχρεώθησαν δὲ μόνον ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, τὴν Ἀγροτικὴν καὶ τὴν Ἐθνικὴν 2.200.000 δρ. μὲ ἀνατοκισμὸν 13–10%. Ἀπὸ τὸ 1929 καὶ ἐντεῦθεν χρεωστοῦν 25 χιλιάδας λίρας εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, ἑκάστη δὲ γεωργικὴ οἰκογένεια χρεωστεῖ περὶ τὰς 20 χιλιάδας δραχμῶν ἰδιωτικὰ χρέη. Εἶναι ὁμολογουμένως ἡ κατάστασίς των τραγικὴ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Ἔφθασαν εἰς τὸ κατάντημα, ὥστε τὸ περισυνὸν ἔτος νὰ ὑποβάλουν ὑπόμνημα καὶ νὰ ζητήσουν νὰ ἐγκαταλείψουν καὶ τὰ σπίτια των καὶ τὰς ἀμπελοφυτείας των καὶ νὰ ἀποκατασταθοῦν εἰς ἄλλο μέρος, ποὺ θὰ εἶναι δυνατὸν ἐργαζόμενοι τοὐλάχιστον νὰ μὴ χρεωκοποῦν χρόνον μὲ χρόνον εἰς τὰ χειρότερα. Ἔπειτα ἀπὸ τὸ ὑπόμνημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὰς 24 Ἰουλίου τοῦ 1932, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἔστειλε τὸν ὑπάλληλον κ. Ραζῆν τῆς γεωργικῆς περιφερείας, ὁ ὁποῖος μὲ ἀδιάσειστα ἐπιχειρήματα ἀνέφερεν ὅσα ἀκριβῶς ἐλέχθησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Κρίνω περιττὸν νὰ ἀναγνώσω τὰς περικοπάς, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ πεισθῶμεν ἀπολύτως διὰ τὴν ὁλοκληρωτικὴν καταστροφήν, δεδομένου ὅτι αὐτὰ ὑπάρχουν εἰς τὸν φάκελλον τοῦ Ὑπουργείου σας. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐζήτησαν νὰ ἐγκαταλείψουν τοὺς συνοικισμούς των ἀφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ τὰ χρέη, διότι, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, ἡ χρεωδοσία των εἶναι τοιαύτης ἐκτάσεως, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πληρώσουν τοὺς τόκους, τοὺς ὑπερόγκους, ἀλλ’ οὔτε τὰ κεφάλαια τὰ ὁποῖα ἐδανείσθησαν. Ἐπιπροσθέτως, κ. Ὑπουργέ, ὑποβάλλω τὴν παράκλησιν νὰ ἀποζημιωθοῦν ὁπωσδήποτε, εἶναι ἄλλωστε καὶ λογικὸν καὶ δίκαιον, διότι εἶναι μία ἐργασία δεκαετής, τὴν ὁποίαν ἐγκαταλείπουν, ὄχι διὰ νὰ προσθέσουν, νὰ αὐξήσουν τὰ μικροεπαγγέλματα τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ νὰ συνεχίσουν ἐργαζόμενοι εἰς ἄλλο κτῆμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τοὺς ἤθελεν ἀποκαταστήσει.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Εὐελπίδης.

§51ΧΡ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἤθελον νὰ διαπιστώσητε ἐπιτοπίως αὐτά, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπεν ὁ Κύριος Συνάδελφος. Δέν εἶναι τὸ πρῶτον παράδειγμα τοῦ Ἐποικισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχομεν. Ἐδῶ πρόκειται περὶ μιᾶς ἐξαιρετικῆς περιπτώσεως, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ κατέθεσαν εἰς κεφάλαια βελτιώσεως, ἀξίαν δεκατετραπλασίαν τῆς γῆς, ἡ ὁποία τοῖς ἐδόθη, δὲν εἶναι δὲ σήμερον εὔκολος ἡ μεταφορὰ ἀπὸ τὸ ἕν μέρος εἰς τὸ ἄλλο. Ἐν τούτοις ζητοῦν σήμερον νὰ ἐποικισθῶσιν εἰς ἄλλο σημεῖον καὶ δι’ αὐτό, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ διανομῆς τῶν γαιῶν, ἐπέμεινα ὅπως αὐτοὶ ἀποκατασταθοῦν εἰς ἄλλο μέρος. Ἀλλὰ ἔχει ἐπὶ πλέον νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα τῶν χρεῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι δυσχερέστατον, ἐφόσον τὰ χρέη αὐτὰ τοὺς παρακολουθοῦν, εἴτε προερχόμενα ἀπὸ τὸν ἐποικισμόν, εἴτε ὀφειλόμενα εἰς ἄλλας Τραπέζας, καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ ἰδιαίτερον σημεῖον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζουν αὐτὰ τὰ χωριὰ ἐν σχέσει μὲ ἄλλα τοιαῦτα.

§52ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἀπέζων ἄλλοτε ἀπὸ τὴν ἀμπελουργίαν καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τὴν ἁλιείαν. Εἶναι θαλασσινοὶ ἄνθρωποι καὶ ἀπεκατεστάθησαν εἰς μέρος ἀκατάλληλον. Ἑπομένως ὅσα ἐλέχθησαν παρὰ τῶν κ. κ. Συναδέλφων, εἶναι πολὺ ἀκριβῆ ἐν συγκρίσει μὲ τὴν πραγματικὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀξιοδάκρυτος. Τὸ λεχθὲν ὅτι ἡ θέσις των εἶναι τραγική, δὲν εἶναι καμμία ὑπερβολή. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ ληφθοῦν σύντονα μέτρα διὰ τὴν ἀποκατάστασιν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων.

§53Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριοι Βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν ἀπησχολήθη μὲ τὸ ζήτημα αὐτῶν τῶν ἀμπελουργῶν τῶν χωρίων αὐτῶν. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῆς Νέας Ἀγχιάλου, ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς Νέας Μαινεμένης. Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι ἡ ἀποκατάστασις ἔγινεν ἐκεῖ ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων. Ἑπομένως πολὺ κακῶς, οἱ κ. κ. Συνάδελφοι, μέμφονται τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Ὅταν ἐπρόκειτο τὸ πρῶτον νὰ γίνῃ ἡ ἀποκατάστασις, τὸ πρῶτον μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐσκέφθησαν νὰ λάβουν, ἦτο νὰ ἀραιώσουν τοὺς πληθυσμούς. Καὶ ἤδη ἐγκαθιστῶνται ἑξήκοντα οἰκογένειαι εἰς τὸ Σερβικὸ Μετόχι, δι’ ἃς πρόκειται νὰ δαπανηθῶσι 2½ ἑκατομμύρια δραχμῶν. Τέλος πρίν, ἢ γίνῃ γενικὴ μετακίνησις, ἡ ὁποία εἶναι δυσχερεστάτη, θὰ δοκιμασθῇ ἡ γύψωσις τῶν ἀμπέλων κατὰ τὸν προσεχῆ Ὀκτώβριον. Ὅ,τι ἀφορᾷ τυχὸν δοθησομένας ἀποζημιώσεις, τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, διότι, ὡς γνωρίζουν οἱ κ. Βουλευταί, οἱ ἐγκατασταθέντες δὲν ἐπλήρωσαν τὰς ὀφειλάς των, οὔτε γίνεται πίεσίς τις πρὸς πληρωμήν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων.

§55Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε, τὸν λόγον. Πρὸ 15 ἡμερῶν ὑπέβαλον ἐπερώτησιν διὰ τὰ γεγονότα τοῦ Ἀλιβερίου, ἡ ὁποία ὅμως δὲν εἶναι ἀναγεγραμμένη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀναγραφῇ, διὰ νὰ συζητηθῇ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διεγράφη ἕνεκεν ἀπουσίας σας. Ὁπωσδήποτε ὅμως, δύνασθε νὰ τὴν διατυπώσητε πάλιν. Ἀναβάλλεται ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1 ἐπερώτησις, ἡ ἀφορῶσα τὴν σύμβασιν διὰ τοὺς καφέδες.

§57Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διατὶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ;

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται, τῇ αἰτήσει τῶν ἐπερωτώντων. Ὁ κ. Πάλλης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, σχετικῶς μὲ τὴν καταβολὴν τῶν τοκοχρεολυσίων τῶν ἐξωτερικῶν δανείων κλπ.

§59Α. ΠΑΛΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ προδικάσῃ τὸ γενικώτερον σύνθημα τῆς ὁριστικῆς διαρρυθμίσεως ἢ διαγραφῆς τῶν χρεῶν τῶν προσφύγων, διὰ τὰς γενομένας παρὰ τοῦ Κράτους δαπάνας πρὸς ἀποκατάστασιν αὐτῶν. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ παράσχῃ τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Βουλὴν εἰς μέλλουσαν συνεδρίαν, νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τοῦ γενικωτέρου αὐτοῦ ζητήματος, εἴτε ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ὑποβολῆς νομοσχεδίου περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν ἐν γένει, ἐκ μέρους τῆς ὁμάδος τῶν ἀγροτικῶν βουλευτῶν εἴτε ἐξ ἀφορμῆς ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον καταρτίζει, ὡς πληροφοροῦμαι, ἡ ἰδία. Ἐπιφυλάσσομαι διὰ τότε νὰ διατυπώσω τὴν γνώμην μου ἄν, λόγῳ τῆς μεταβολῆς τοῦ συμβατικοῦ καθεστῶτος ἐκ τοῦ ὁποίου ἐδημιουργήθη ἡ ὑποχρέωσις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους νὰ εἰσπράττῃ τὰ χρέη αὐτὰ ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας καὶ λόγῳ τῆς μεταβολῆς τῶν οἰκονομικῶν συνθηκῶν, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκονται οἱ ὀφειλέται, δικαιολογεῖται πληρέστατα, πλήρης καὶ ὁλοκληρωτικὴ διαγραφὴ τῶν χρεῶν τούτων. Ἐκεῖνο, ποὺ ζητοῦμεν, Κύριοι Βουλευταί, σήμερον εἶναι μία προσωρινὴ ρύθμισις τοῦ ζητήματος τούτου, ἀνάλογος πρὸς τὴν προσωρινὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος τοῦ ἐξωτερικοῦ χρέους, μετὰ τοῦ ὁποίου εἶναι τὸ ζήτημα αὐτὸ στενῶς συνδεδεμένον. Ἐπειδὴ ὅμως πιθανὸν πολλοὶ ἐκ τῶν κ. κ. Συναδέλφων νὰ μὴ εἶναι ἐντελῶς ἐνήμεροι τῶν λεπτομερειῶν τοῦ ζητήματος τούτου, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐξιστορήσω ἐν ὀλίγοις πῶς ἐδημιουργήθη ἡ ὑποχρέωσις αὕτη νὰ εἰσπράττῃ τὸ Κράτος ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας τὸ τίμημα τῆς ἐγκαταστάσεως αὐτῶν. Ὑποχρέωσις ἐπαχθὴς βεβαίως, διότι, ἂν εἶχον ἄλλως τὰ πράγματα τότε, δὲν φαντάζομαι ὅτι θὰ ἤρχετο ποτε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν μίαν τόσον μεγάλην συμφοράν, νὰ πληρώσουν διὰ τὴν στοιχειώδη αὐτῶν ἐγκατάστασιν, τὴν ὁποίαν καὶ μόνην τὸ Κράτος ἦτο εἰς θέσιν νὰ δώσῃ. Ἡ ὑποχρέωσις αὐτὴ ἐδημιουργήθη ἀρχικῶς ἀπὸ τὰς συμβάσεις. Εἶναι συμβατικαὶ ὑποχρεώσεις, προερχόμεναι ἀπὸ τὰς συμβάσεις, τὰς ὁποίας συνῆψε τὸ Κράτος μὲ τοὺς τραπεζιτικοὺς οἴκους Χάμπρο καὶ Σπάγιερ, αἱ ὁποῖοι ἐξέδωκαν τὸ πρῶτον προσφυγικὸν δάνειον, αἱ ὁποῖαι συμβάσεις ἐπιβάλλουν εἰς τὸ Δημόσιον νὰ εἰσπράττῃ ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας τὸ τίμημα τῶν γαιῶν καὶ τὸ τίμημα τῶν δαπανῶν τῆς ἐγκαταστάσεως, τὸ δὲ μεγαλείτερον μέρος τῶν εἰσπράξεων τούτων, τὸ 75%, νὰ τὸ καταβάλλῃ εἰς τὴν Διεθνῆ Οἰκονομικὴν Ἐπιτροπήν, διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἐκτάκτου χρεολυσίας τοῦ πρώτου προσφυγικοῦ δανείου. Τῆς ὑποχρεώσεως αὐτῆς τὸ Κράτος ἀπηλλάγη διὰ μεταγενεστέρας συμβάσεως, ἡ ὁποία ἔγινε τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1930, μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, ἡ ὁποία ἀντεπροσώπευε τότε τὰ συμφέροντα τῶν ὁμολογιούχων, τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ἀναλαβόντος τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώνῃ παγίως 60.000 λιρῶν κατ’ ἔτος εἰς τὴν Δ.Ο.Ε. διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐκτάκτου αὐτοῦ χρεολυσίου. Ἐπηκολούθησε καὶ ἄλλη σύμβασις μετὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, διὰ τῆς ὁποίας ἀνετέθη εἰς αὐτὴν ἡ εἴσπραξις τῶν ποσῶν τούτων τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς, δικαιουμένης νὰ παρακρατῇ τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 60.000 λιρῶν ἀπὸ τὰς ἐγγείους προσόδους, ἐφόσον αἱ καταβολαὶ τῶν προσφύγων δὲν θὰ ἐκάλυπτον τὸ ἐν λόγῳ ποσόν, ἤ, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν μετεβιβάζετο ἐγκαίρως ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Ἑπομένως ἔχομεν δύο ὑποχρεώσεις· μίαν ὑποχρέωσιν πρὸς τοὺς ὁμολογιούχους νὰ πληρώνωμεν 60.000 λίρας τὸν χρόνον, διὰ τὸ ἔκτακτον χρεολύσιον τοῦ προσφυγικοῦ δανείου καὶ μίαν ὑποχρέωσιν νὰ διατίθενται τὰ πλεονάσματα διὰ τὴν συνέχισιν τῆς ἀποκαταστάσεως, διότι, δυνάμει τῆς συμβάσεως μὲ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ὅ, τι θὰ ἐπερίσσευεν ἀπὸ τὰς εἰσπράξεις, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπληρώνομεν εἰς τοὺς ὁμολογιούχους, θὰ διετίθετο διὰ τὴν συνέχισιν τῆς ἀποκαταστάσεως. Ἑπομένως ἔχομεν καὶ τὴν δευτέραν αὐτὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Δημοσίου, νὰ διαθέτῃ τὰ πλεονάσματα ὑπὲρ τῆς συνεχίσεως τῆς ἀποκαταστάσεως, ὑποχρέωσιν, ἡ ὁποία φυσικὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν βούλησιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἤδη ἀπηλλάγημεν ἀπὸ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώνωμεν τὰς 60.000 λιρῶν, διὰ χρεολύσιον, διότι ἐφόσον ἀναστέλλεται γενικῶς ἡ πληρωμὴ τῶν χρεολυσίων τῶν ἐξωτερικῶν δανείων καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 60.000 λιρῶν, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται μεταξὺ τῶν χρεολυσίων, ἔπαυσε νὰ καταβάλλεται. Ἑπομένως δὲν ἔχομεν πιὰ— προσωρινῶς τοὐλάχιστον— τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν· ἐφόσον ἀπηλλάγη τὸ Δημόσιον τῆς ὑποχρεώσεως νὰ πληρώνῃ τὸ χρεολύσιον αὐτὸ πρὸς τοὺς ὁμολογιούχους, ἐφόσον τὸ ἴδιον τὸ Δημόσιον ἀνεγνώριζε τὴν ἐκτάκτως δεινὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθον ἐν γένει οἱ ἀγρόται, τοὺς ἀπήλλαξε τῆς ὑποχρεώσεως νὰ πληρώνουν τὰ χρέη των πρὸς τοὺς ἰδιώτας —τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ τοὺς ἐμπόρους— διὰ τοῦ ἀγροτικοῦ χρεωστασίου...

§60Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Δὲν ἀπηλλάγη τὸ Δημόσιον. Ἀνέστειλεν.

§61Α. ΠΑΛΛΗΣ. Ἀπήλλαξε τὸν ἑαυτόν του προσωρινῶς τῆς πληρωμῆς των. Ἑπομένως, ἡ πληρωμὴ τῶν 60.000 λιρῶν, δὲν βαρύνει ἐπὶ τοῦ παρόντος τὸν Προϋπολογισμόν. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν· εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐξακολουθῶμεν νὰ εἰσπράττωμεν ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας τὰ ἴδια ποσὰ, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσέπραττομεν, ἂν ἡ κατάστασις ἦτο ὁμαλή; Ἂν δηλαδὴ ἐπληρώναμεν εἰς τὴν Δ.Ο.Ε. τὰς 60.000 λίρας; Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει, τὸ γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι ἡ κατάστασις ἐν γένει τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν, καὶ ἰδίως τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς Μακεδονίας, ὅπου πλεονάζει τὸ προσφυγικὸν στοιχεῖον, εἶναι ἰδιαιτέρως δεινή καὶ μετεβλήθη ἄρδην ἀπὸ τὴν ἐποχὴν, ποὺ ἐγένετο ἡ ἀποκατάστασις καὶ ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι μετὰ μεγάλης δυσκολίας σήμερον εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀνταπεξέλθουν εἰς τὰς συνήθεις ὑποχρεώσεις των. Ἀπὸ μίαν ἔρευναν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα πέρυσι εἰς τὴν Μακεδονίαν, προκύπτει ὅτι μία ἀγροτικὴ οἰκογένεια, σιτοπαραγωγοῦ, ἀφοῦ ἀφαιρεθοῦν πρῶτον τὰ ἀπαραίτητα ἔξοδα συντηρήσεως τῆς οἰκογενείας ἀπὸ τὸ εἰσόδημά της, τῆς μένουν μόλις 3.000 δραχμαὶ πλεόνασμα ἐκ τοῦ εἰσοδήματος, αἱ καπνοπαραγωγικαὶ οἰκογένειαι ἔχουν κἄτι περισσότερον 8 ἕως 10.000 δραχμὰς. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν· εἶνε ὀρθὸν σήμερον νὰ ἔλθωμεν νὰ λάβωμεν ἀπὸ τὸ μικρὸν αὐτὸ ποσόν, ποὺ τοὺς μένει καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον διὰ νὰ ἠμπορέσῃ ὁ ἀγρότης νὰ ἀντιμετωπίσῃ μίαν ἔκτακτον ἀνάγκην —διὰ ν’ ἀγοράσῃ φάρμακα καὶ νὰ πληρώσῃ ἕνα ἰατρόν,—εἶνε ὀρθὸν νὰ ἐπιμείνωμεν νὰ λάβωμε 500 ἢ 1.000 δραχμὰς ἀπὸ αὐτὸ τὸ μικρὸν περίσσευμα, ποὺ ἀπομένει εἰς τὸν ἀγρότην, ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας; Πέρυσιν εἰσεπράξατε 88.000.000 δραχμὰς εἰς ὁμολογίας, δηλαδὴ 44.000.000 πραγματικὰς δραχμὰς, ὅταν δὲ ἀφαιρέσητε 6.000.000, ποὺ εἶναι τὰ ἔξοδα τῆς εἰσπράξεως, μένουν 38.000.000 περίπου, δηλαδὴ περίπου τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον σᾶς χρειάζεται διὰ νὰ πληρώσητε τὸ ἔκτακτον χρεολύσιον τῶν 60.000 λιρῶν. Πληροφοροῦμαι ὅτι ἐφέτος ἡ ὑπηρεσία ἔχει ὑπ’ ὄψει νὰ εἰσπράξῃ 150.000.000, δηλαδὴ 75 ἑκατομμύρια πραγματικῶν δραχμῶν. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν’ ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, εἶναι ὀρθὸν νὰ εἰσπράξωμεν ὁλόκληρον τὸ ποσόν; Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἑπομένως, ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ὁλοκληρωτικὴ ἀναστολὴ ἐφόσον κρίνει ὅτι πρέπει νὰ χρησιμοποιήσῃ ἕν μέρος τοῦ ποσοῦ τούτου διὰ τὴν συνέχισιν τῆς ἀποκαταστάσεως, νὰ δεχθῇ μίαν μερικὴν ἀναστολὴν, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲ κάμετε μίαν μερικὴν ἀναστολὴν, εἶναι σωστὸν νὰ προτιμηθοῦν οἱ ἀγρόται εἰδικῶς, οἱ ὁποῖοι, κατὰ γενικὴν ὁμολογίαν, εἶναι σήμερον ἡ μᾶλλον πάσχουσα τάξις. Ἑπομένως, ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἀντιστῇ εἰς τὸν πειρασμὸν τοῦ νὰ ἐνθυλακώσῃ αὐτὰ τὰ 75.000.000 καὶ θ’ ἀναγνωρίσῃ ὅτι καὶ τὸ δίκαιον καὶ ἡ λογικὴ ἀπαιτεῖ, ἵνα, ὅπως ἀνακουφίσθῃ τὸ Κράτος σήμερον ἀπὸ ἕν μέρος τῆς πληρωμῆς δι’ ὑπηρεσίαν τοῦ ἐξωτερικοῦ χρέους, οἱ πρόσφυγες τῆς κατηγορίας αὐτῆς τύχουν μιᾶς ἀναλόγου ἀνακουφίσεως. Καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ μέχρι ποίου σημείου θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς πρὸς ἀνακούφισιν τῶν προσφύγων τούτων.

§62Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριοι, πολὺ ὀρθῶς ὁ κ. ἐπερωτῶν ἔθεσε τὸ ζήτημα τοῦ κανονισμοῦ τῶν ἀγροτικῶν καὶ ἀστικῶν χρεῶν, μετὰ τὴν διάλυσιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως. Ὡς γνωστόν, κατὰ τὴν σύμβασιν τοῦ 1929–30 ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ὑπεκατέστησε τὴν Ε.Α.Π. ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἴσπραξιν τῶν χρεῶν τῶν τε ἀστικῶν καὶ ἀγροτικῶν εἰς μετρητὰ καὶ ὁμολογίας. Ἐκ τοῦ προϊόντος αὐτοῦ ἐρρυθμίζετο νὰ καταβληθῇ ἕν ποσοστὸν 60.000 λιρῶν διὰ τὴν πρόσθετον χρεόλυσιν τοῦ δανείου τοῦ 1924. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ κατεβλήθησαν τῷ 1931, τὸ μέν πρῶτον ἑξάμηνον 30.000 λιρῶν, τὸ δὲ δεύτερον ἑξάμηνον 20.000 λιρῶν. Ἀπομένουν περίπου 10.000 λιρῶν. Δὲν κατεβλήθη τίποτε διὰ τὸ 1932 καὶ ἐπίσης διὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1933. Ἤτοι μένει ὑπόλοιπον 10.000 λιρῶν. Φυσικὰ τὸ ὑπόλοιπον τοῦτο ἀπέμεινεν ἐκ τοῦ λόγου ὅτι δὲν ἐχρησιμοποιήθη αὐτὸ τὸ ποσὸν διὰ χρεολύσιον. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς πληρωμῆς τῶν χρεολυσίων, ἐχρησιμοποίησε τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἔμενε πρὸς πληρωμὴν διὰ χρεολύσιον, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων, διότι, ὡς γνωστόν, πέραν τοῦ προσθέτου ποσοστοῦ τῶν 60.000 λιρῶν, συνεφωνήθη νὰ διατεθῇ ποσὸν μέχρι 3.000.000 λιρῶν, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων. Δι’ αὐτὴν τὴν λῆξιν κατεβλήθησαν τὸ μὲν 1932 88.200.000 δραχ., τὸ δὲ 1933 συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς δόσεως τῆς 2ας Αὐγούστου, 75.000.000. Τώρα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ πολιτικὴ, ἡ ἰδική μας, ὡς γνωρίζετε, διὰ τὰ προσφυγικὰ ζητήματα εἶναι, ὅτι ἀνετέθησαν ταῦτα εἰς μίαν Ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία μελετᾷ αὐτά. Ἐπίσης μελετᾷ καὶ τὸ ἄνω ζήτημα.

§63ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς τὴν μελέτην περιλαμβάνεται καὶ τὸ 25%;

§64Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα. Ἕν εἶναι βέβαιον ὅτι, ὄχι μόνον τὰ ἄνω ποσὰ χρησιμοποιοῦνται διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν προϋπολογισμῶν ἐχρησιμοποιήθησαν ὑπὸ μὲν τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων 20 ἑκατομμύρια, ἡμεῖς δέ ἀνεγράψαμεν εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1933–34 ἔτι μεγαλύτερον ποσόν, ἤτοι 50 ἑκατομμυρίων.

§65ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ ἐρωτῶ, ἐὰν περιλαμβάνωνται εἰς τὴν μελέτην τὰ 25%.

§66Μ. ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ (Ὑφ)γὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ αὐτό, εἶπον ἤδη ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο μελετᾶται.

§67Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Μεταξᾶ.

§69Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἄν δὲν σφάλλομαι, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Πέμπτης ἢ τῆς Παρασκευῆς εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις εἰς τὴν Βουλὴν νὰ προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις, ἡ ἀφορῶσα τὴν ἀπόπειραν κατὰ τῆς ζωῆς τοῦ κ. Βενιζέλου. Ἤδη παρατηρῶ ὅτι εἰσήλθομεν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις καὶ συζητοῦνται αὗται κατὰ σειράν. Ἀνεβλήθη μήπως ἢ ὡρίσθη δι’ ἄλλην ἡμέραν ἡ ἐπερώτησις αὐτή;

§70ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶσθε ἐπερωτῶν;

§71Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ὄχι, ἀλλὰ εἶναι ζήτημα Κανονισμοῦ.

§72ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ ἀφορᾷ τοὺς ἐπερωτῶντας.

§73Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ὥστε δὲν ἐπιμένετε νὰ συζητηθῇ σήμερον.

§74Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εὐχαριστοῦμεν θερμῶς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Ἐλευθεροφρόνων διὰ τὴν ὑποκατάστασιν εἰς τὰ ἔργα μας. Εἴμεθα οἱ ἐπερωτῶντες καὶ ὅμως ἡ ἰδική του στοργὴ ὑπερέβη τὴν ἰδικήν μας. Τὸν εὐχαριστοῦμεν θερμῶς. Ἀφοῦ ὅμως τὸ ζήτημα, παρὰ τὴν τάξιν τοῦ Κανονισμοῦ, ἔρχεται πρὸς συζήτησιν ἐκ τῆς πρωτοβουλίας του, ἐπιθυμοῦμεν ν’ ἀνακοινώσωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος τὰς ἀπόψεις μας. Καταθέσαντες τὴν ἐπερώτησιν, κ. Πρόεδρε, εἴχομεν ταὐτοχρόνως, καὶ παλαιότερον μάλιστα, ὑποβάλει αἴτησιν πρὸς κατάθεσιν ὡρισμένων φακέλλων, διότι ἐπεθυμοῦμεν τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου νὰ στηρίξωμεν ἐπὶ θετικῶν καὶ ἐξηκριβωμένων στοιχείων. Τὰ ἔγγραφα κατετέθησαν μὲ καθυστέρησιν. Τὰ περισσότερα κατετέθησαν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἄλλα κατετέθησαν μόλις σήμερον καὶ ἄλλων καθυστερεῖ ἀκόμη ἡ ὑποβολή. Στερούμεθα ἑπομένως σήμερον ἐκ τῆς βραδύτητος τῆς καταθέσεως τῶν αἰτηθέντων ἐγγράφων ὅλων ἐκείνων τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα μᾶς ἦσαν ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως. Παρακαλοῦμεν διὰ τοῦτο τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν παράκλησίν μας καὶ νὰ καταθέσῃ συντόμως τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα, εἰς τρόπον ὥστε, ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν, νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἐπερωτήσεως. Παρακαλοῦμεν ἐπίσης μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτήν, ἐὰν εἶνε ἀκριβὴς ἡ πληροφορία, ἡ ὁποία ἀνεγράφη σήμερον εἰς τὸν τύπον, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλον ἔγγραφον τῆς ἀνωτάτης δικαστικῆς ἐξουσίας, ἀπαντητικὸν εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, νὰ κατατεθῇ καὶ τοῦτο, διότι οἱ ἐπερωτῶντες θεωροῦμεν καὶ αὐτὸ χρήσιμον.

§75Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὶ ἔγγραφον εἶναι αὐτό;

§76ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἄν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία, ἡ ὁποία ἐγράφη εἰς τὸν τύπον, ὅτι ἡ Εἰσαγγελία τοῦ Ἀρείου Πάγου ἀπηύθυνε καὶ νέον ἔγγραφον, ἡμεῖς τὸ ἀνεγνώσαμεν εἰς τὸν τύπον, ἂν εἶνε ἀκριβής, παρακαλοῦμεν καὶ τὸ ἔγγραφον τοῦτο νὰ κατατεθῇ ἐγκαίρως εἰς τρόπον ὥστε, νὰ τὸ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως.

§77Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Κύριοι Βουλευταί, οἱ κ. ἐπερωτῶντες ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ κανονίσωσι τὰ τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχουν ὑποβάλει, ἐὰν δὲ δὲν κατετέθησαν εἰσέτι ὅλα τὰ ἔγγραφα, ὑποθέτω θὰ ὑπῆρχε κάποιο κώλυμα ἕνεκα τοῦ ὁποίου δὲν κατετέθησαν. Ἐκ πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχω, ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζητήθησαν κατετέθησαν, πλὴν σχετικῶν τινων, ἐλαχίστων, συνδεομένων μὲ μίαν ἀνάκρισιν διὰ γεγονότα καταγγελθέντα ὅτι ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν ἀνάκρισιν, ἐγγράφων τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται παρὰ τῷ Ἀνακριτῇ κ. Καλέλῃ, τῷ διεξάγοντι τὰς ἀνακρίσεις. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα δὲν κατετέθησαν ἀρκετὰ ἐγκαίρως, ὥστε οἱ κ. κ. ἐπερωτῶντες, συνεπείᾳ τούτου νὰ μὴ δύνανται νὰ προβῶσι σήμερον εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως, βεβαίως ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται κατ’ οὐδένα λόγον νὰ τοὺς ἐκβιάσῃ νὰ ἀναπτύξουν τὴν ἐπερώτησίν των. Ἀφοῦ αὐτοὶ οἱ ἐπερωτῶντες ζητοῦν τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ ἀντείπῃ, διότι καὶ αὐτὴ ἐπιθυμεῖ ἐμπεριστατωμένον καὶ θετικόν, ὡς ἁρμόζει εἰς τοιαύτην συζήτησιν, τὸν ἔλεγχον. Θὰ παρακαλέσω ὅμως καὶ θὰ συστήσω εἰς ἐκείνους τῶν κ. κ. Συναδέλφων, τοὺς ὁποίους ἀφορῶσι τὰ ἔγγραφα, νὰ φροντίσουν τὸ ταχύτερον νὰ τὰ λάβουν.

§78Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κατετέθησαν ὅλα, κ. Πρόεδρε...

§79Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Ἀλλ’ ἀκούω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διαβεβαιοῦντα ὅτι ἅπαντα τὰ ἔγγραφα κατετέθησαν.

§80Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν κατετέθησαν ὅλα, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχομεν καὶ σχετικὸν πίνακα τῶν αἰτηθέντων καὶ μὴ κατατεθέντων εἰσέτι ἐγγράφων.

§81Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐφόσον λέγετε ὅτι ἡ κατάθεσις ἐγένετο ἀργὰ καὶ δὲν ἐλάβατε τὸν καιρὸν ἀκόμη νὰ τὰ μελετήσητε, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει καμμίαν διάθεσιν νὰ ἐκβιάσῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ κάμῃ σήμερον τὴν ἐπερώτησιν. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλούστατον, νὰ ζητήσητε νὰ λάβητε ὅσα ἔγγραφα θέλετε ἀκόμη, καὶ θὰ σᾶς δοθοῦν τάχιστα. Ὄσον ἀφορᾷ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ὑπηνίχθη ὁ κ. Βουλευτὴς Λέσβου, ἔχω νὰ δώσω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἕν μόνον ἔγγραφον ἐστάλη ἐκ μέρους τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, τὸ ὁποῖον εἶναι γνωστόν...

§82ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐστάλη σήμερον εἰς τὴν 1½ καὶ ἄλλο.

§83Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Πολὺ καλά.

§84ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Νὰ κατατεθῇ καὶ αὐτό.

§85Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Τὴν σχετικὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὸ ζήτημα τῆς συζητήσεως τὴν ἔχει ἡ Ἀντιπολίτευσις. Οἱ ἐπερωτῶντες εἶναι ἁρμόδιοι νὰ κρίνουν τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τοιούτου τινὸς ἐγγράφου, ἵνα ζητήσῃ ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως, ὄχι διότι δὲν ἐνδιαφέρεται ἵνα μὴ ἐκ τῆς συζητήσεως βλαφθῇ ἡ ἀνάκρισις, ἀλλ’ ἐπερωτωμένη ὀφείλει ν’ ἀνεχθῇ τὸν ἔλεγχον αὐτὸν καὶ νὰ μὴ ὑποτεθῇ ὅτι θέλει νὰ τὸν ἀποφύγῃ. Οἱ ἐπερωτῶντες δύνανται νὰ λάβουν γνῶσιν τῶν ἐγγράφων καὶ αὐτοὶ πάλιν δύνανται νὰ κανονίσουν τὶ θὰ κάμουν, ἂν θὰ ἐπιμείνουν εἰς τὴν ἐπερώτησίν των καὶ κατὰ τίνα τρόπον θὰ διεξαγάγωσι τὴν ἐπ’ αὐτῆς συζήτησιν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναβολήν, ἀλλ’ οὔτε θέλει νὰ ἀποτρέψῃ τὸν ἔλεγχον. Εἶναι πρόθυμος νὰ παράσχῃ πᾶσαν ἀπάντησιν εἰς τὰς αἰτιάσεις, τὰς ὁποίας θὰ ὑποβάλῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις, καὶ ἔχει τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ πεισθῇ καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἐνδιαφέρει καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἐξ ἴσου καὶ ὅλον τὸν ἑλληνικὸν λαόν, καθὼς ἐξ ἴσου ἐνδιαφέρεται ὁ ἑλληνικὸς λαὸς νὰ μάθῃ τὶ συνέβη ἐπ’ αὐτοῦ. Ἕνα μόνον ἔχω νὰ συστήσω εἰς τοὺς ἐπερωτῶντας κ. Βουλευτὰς καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἐν τῷ συνόλῳ, ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐπερωτήσεως πρέπει νὰ τεθῇ ἕν τέρμα, διότι πάντες γνωρίζετε πόσον ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ καθίσταται ἐκνευριστικὴ διὰ τὸν λαόν...

§86ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀπὸ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων ἐξαρτᾶται, κ. Πρόεδρε.

§87Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός).... διότι ὁ λαὸς ἔχει μίαν ἰδέαν ἀόριστον ὅτι δύνανται ἐκ τῆς συζητήσεως νὰ προκληθοῦν ταραχαὶ καὶ νὰ μὴ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις ὁμαλῶς ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐγὼ δὲν φοβοῦμαι τοιοῦτόν τι, διότι πιστεύω ὅτι πάντες οἱ Βουλευταὶ ἔχουν ἀντίληψιν τῶν περιστάσεων καὶ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχουν, καὶ τῶν ὑποχρεώσεών των νὰ τηρηθῇ ἡ τάξις καὶ ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸ Κοινοβούλιον.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀβραάμ.

§89Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Κύριε Πρόεδρε, αἰτήσεις περὶ καταθέσεως τῶν σχετικῶν ἐγγράφων ὑπεβλήθησαν ἀπὸ τὰς 19 καὶ 20 Ἰουλίου. Μερικὰ ἐκ τῶν ζητηθέντων ἐγγράφων κατετέθησαν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα, δύο οὐσιωδέστατοι φάκελλοι κατετέθησαν τὸ ἀπόγευμα τοῦ παρελθόντος Σαββάτου, σήμερον δὲ, ὀλίγον μετὰ μεσημβρίαν, κατετέθησαν πέντε ὁλόκληροι φάκελλοι. Ὑπολείπονται ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς κατάθεσιν ἀναφορὰ τοῦ ἀστυνομικοῦ Κίνα καὶ ὁ φάκελλος διοικητικῆς ἀνακρίσεως, ἐνεργηθείσης ἀπὸ τὸν Ἀστυνομικὸν Διευθυντὴν Παπαδημητρίου, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται παρὰ τῷ ἀνακριτῇ, τῷ ἐνεργοῦντι τὴν ἀνάκρισιν ἐπὶ τῆς σχετικῆς ὑποθέσεως. Ὑπολείπονται ἀκόμη ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἀντίγραφα τῶν ἐγγράφων ὁδηγιῶν τοῦ κ. Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀπευθυνθῆ πρὸς τὰς ἁρμοδίας ἀνακριτικὰς ἀρχάς.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχουν ζητηθῆ αὐτά;

§91Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Μάλιστα, ἀπὸ τὰς 19 τοῦ μηνός. Εἶναι φανερὸν ὅτι ἡ τόσον ἐπιβραδυνθεῖσα κατάθεσις τῶν ἐγγράφων καὶ δὴ ἡ κατάθεσις μόλις σήμερον μετὰ μεσημβρίαν τῶν σπουδαιοτάτων αὐτῶν ἐγγράφων, καθιστᾶ ἀδύνατον τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης πρόκειται νὰ διεξαχθῇ ἐπὶ τῇ βάσει ἐγκύρων ὑπηρεσιακῶν στοιχείων.

§92Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αἱ διάφοροι αἰτήσεις τῶν ἀξιοτίμων κ. Συναδέλφων, τῶν ζητούντων τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων, δὲν κατετέθησαν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δὲν μετεβιβάσθησαν εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τὴν αὐτὴν καὶ ἰδίαν ἡμέραν τῆς 19ης, ὡς ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πειραιῶς ἀνέφερε. Αἱ διάφοροι αἰτήσεις ὑπεβλήθησαν κατὰ διαφόρους ἡμέρας καὶ θ’ ἀναφέρω λεπτομερῶς τὴν ἡμέραν τῆς ὑποβολῆς καὶ τὴν ἡμέραν τῆς καταθέσεως ἁπάντων τῶν ἐγγράφων, διὰ νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι καθόσον ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦτο, παρ’ ὅλον τὸν φόρτον τῆς ὑποβολῆς τοιούτου ὄγκου δικογραφιῶν, τὰς ὁποίας ἦτο ὑποχρεωμένον καὶ νὰ δακτυλογραφήσῃ, κατέθεσε ταῦτα, ἐν ἀντιγράφῳ — διότι τὰ πρωτότυπα εἶναι ἄλλα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔπρεπε νὰ παραδοθῶσιν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν εἰς τὴν Βουλήν. Παρὰ τοῦτο ὅμως δὲν ἐπεβράδυνε τὴν κατάθεσιν τῶν αἰτηθέντων ἐγγράφων, ἡ ὁποία ἔγινε σχεδὸν ἐντὸς τῆς προθεσμίας τῶν ἕξ ἡμερῶν, ὅπως ὁ Κανονισμὸς ἐπιβάλλει. Διότι ὁ κ. Ἀβραὰμ ὑπέβαλε τὴν 12ην Αὐγούστου ἐ. ἔ. αἴτησιν. Παρακαλῶ ὅπως κατατεθῇ... (ἀναγινώσκει). Ὁ φάκελλος, ὅπως καὶ ὁ κ. Ἀβραὰμ δύναται νὰ βεβαιώσῃ, ἦτο ὀγκώδης, κατετέθη τὴν 20ην. Εἶναι ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος ὑπερέβη κατὰ δύο ἡμέρας τὸ ἑξαήμερον. Δεύτερον εἶναι τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος ἐζητήθη εἰς τὰς 18 καὶ κατετέθη εἰς τὰς 22.

§93Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Δὲν κατετέθη ὅλος.

§94Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης· δὲν ἠξεύρω. «Ὁ κ. Παπαναστασίου παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν κλπ.» (ἀναγινώσκει). Ἐζητήθη εἰς τὰς 23 τοῦ μηνὸς καὶ κατετέθη σήμερον τὸ μεσημέρι.

§95ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς τὰς 12½ ἤμην ἐδῶ. Δὲν εἶδον τίποτε.

§96Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸν ἔστειλα τὸ μεσημέρι ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὴν Βουλήν. «Ἐπίσης ὁ Βουλευτὴς κ. Ἀβραὰμ παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργόν...» (ἀναγινώσκει) κλπ. Εἶναι ὁ φάκελλος, τὸν ὁποῖον ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος, ὁ ὁποῖος ἐπίσης κατετέθη.

§97ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν κατετέθη.

§98Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸν ὑπέγραψα ἐγὼ καὶ τὸν ἔστειλα. Πληροφορῶ μάλιστα τὴν Βουλήν, ὅτι τοιαύτη ἐπεδείχθη ἐκ μέρους μου προθυμία, ὥστε, διὰ νὰ διευκολύνω τὴν ἐπερώτησιν, παρεκάλεσα τὸν κ. Ἀβραὰμ νὰ μ’ ἐπισκεφθῇ καὶ ἰδίαις χερσὶ τοῦ ἐνεχείρισα τὸν φάκελλον καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ βεβαιώσῃ τὸ τοιοῦτον. Θέλω νὰ διαδηλώσω ἅπασαν τὴν προθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ νὰ παράσχῃ ἅπαντα τὰ μέσα διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν...

§99Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζητήθησαν εἰς τὰς 19 κατετέθησαν σήμερον.

§100Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅσα λέγω, σᾶς τὰ λέγω ὑπευθύνως, εἶναι δὲ σημειωμέναι αἱ ἡμερομηνίαι ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Διευθυντὴν τῆς Βουλῆς. «Ἐπίσης ὁ κ. Παπαναστασίου παρακαλεῖ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν...» (ἀναγινώσκει) κλπ. Ἐζητήθη εἰς τὰς 18 καὶ κατετέθη εἰς τὰς 22. «Ἐπίσης ὁ κ. Ἀβραὰμ». Ἐζητήθη εἰς τὰς 17, κατετέθη εἰς τὰς 25. Ἕτερον ἐζητήθη εἰς τὰς 22, κατετέθη εἰς τὰ 24. Ἕτερον ἐζητήθη εἰς τὰς 23, κατετέθη εἰς τὰς 24. Θέλω νὰ εἴπω, ἐπειδὴ ἀφέθη νὰ διαφανῇ ὁπωσδήποτε ἀπὸ ἀγορεύσεις ὡρισμένων Συναδέλφων ὅτι ἐπεδείχθη δυσκολία ἢ ἀπροθυμία ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, ὅτι τοιοῦτόν τι δὲν συνέβη. Ἄλλωστε ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πειραιῶς προσωπικῶς εἶδε τὴν προθυμίαν μου, πόσες φορὲς διέταξα τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον νὰ φέρῃ τὰ διάφορα ἔγγραφα κλπ.

§101Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν κατελογίσθη πρόθεσις δυστροπίας. Διεπιστώθη τὸ πραγματικὸν γεγονὸς τῆς καθυστερήσεως.

§102Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπῆρξε καθυστέρησις.

§103ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅταν μᾶς λέγητε ὅτι σήμερον τὸ μεσημέρι ἐστείλατε τὸν φάκελλον, δὲν εἶναι καθυστέρησις;

§104Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶχον δικαίωμα καὶ ἀπόψε νὰ τὸν στείλω, ἐφόσον δὲν παρέρχεται τὸ ἑξαήμερον.

§105ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅταν λέγωμεν καθυστέρησις, ἐννοοῦμεν ἐν σχέσει πρὸς τὴν σημερινὴν συζήτησιν.

§106Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν συνεζητούσατε τὴν ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία κατετέθη πρὸ δέκα ἡμερῶν, τὴν προηγουμένην ἡμέραν τοῦ ἐλέγχου, τὴν Παρασκευήν, θὰ ἦτο ἀκόμη μεγαλειτέρα ἡ καθυστέρησις.

§107Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί, δημιουργεῖται καὶ ἕν ἀκόμη προηγούμενον διὰ τὴν συζήτησιν τῆς περιπτώσεως ταύτης, διὰ τὴν ὁποίαν ἔχει σχηματισθῆ μία ὑπόνοια εἰς τὸν λαόν. Ἄς ἀφήσωμεν αὐτὰς τὰς αἰτιάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀστήρικτοι, ὅπως ἀπέδειξεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§108Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἔγιναν αἰτιάσεις.

§109Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει οἱ ἐπερωτῶντες αὐτὰ τὰ στοιχεῖα σήμερον.

§110Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά. Ὁ κ. Βουλευτὴς ὅμως ἐκ Πειραιῶς, ἠθέλησε νὰ ἀποδώσῃ αἰτίασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις ἐπαναλαμβάνει καὶ τονίζει, εἶναι πρόθυμος νὰ καταθέσῃ πᾶν στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἤθελε χρησιμεύσῃ εἰς τὴν συζήτησιν, ὅπως εἶναι πρόθυμος ν’ ἀπαντήσῃ εἰς πᾶσαν αἰτίασιν, διότι φρονεῖ ὅτι ἔπραξε τὸ καθῆκόν της.

§111Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἕν ἔγγραφον ὑπολείπεται ἀκόμη καὶ θὰ κατατεθῇ.

§112ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἓν χρονικὸν ὅριον ἐντὸς τοῦ ὁποίου νὰ ἀρχίσῃ καὶ νὰ περατωθῇ ἡ συζήτησις. Διότι ἐὰν ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν κατατεθέντων ἐγγράφων, ἀνακαλύπτουν οἱ ἐπερωτῶντες καθημερινῶς ὅτι λείπουν ὡρισμένα ἔγγραφα καὶ διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις, θὰ παρέλθῃ ὁλόκληρος ἡ Σύνοδος τῆς Βουλῆς καὶ ἡ ἐπερώτησις δὲν θὰ γίνῃ. Παρακαλῶ λοιπόν, νὰ τεθῇ ἕν ὡρισμένον ὅριον. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ θεωρείου τῶν γυναικῶν).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς ἐλάβετε τὸν λόγον, Κύριε Παπανδρέου, καὶ εἴπετε ὅτι δὲν δύνασθε νὰ συζητήσητε δι’ ἔλλειψιν ἐγγράφων.

§114Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μόλις κατατεθοῦν τὰ ἔγγραφα θὰ συζητήσωμεν εἰς τὴν ἑπομένην ἀμέσως ἡμέραν τοῦ ἐλέγχου.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τί λέγει ἐπ’ αὐτοῦ;

§116Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ θὰ παρεκάλουν τοὺς Κυρίους ἐπερωτήσαντας Βουλευτὰς ἐὰν δὲν δύνανται νὰ ὁμιλήσουν σήμερον, νὰ ὁρίσουν ποίαν ἡμέραν θέλουν νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, διότι, ὡς ἀντελήφθην, μόνον ἓν ἔγγραφον λείπει τοῦ κ. Εἰσαγγελέως, τὸ ὁποῖον θὰ κατατεθῇ.

§117Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νὰ σᾶς ἀπαντήσω, κ. Πρόεδρε.

§118Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐπιμένω νὰ μοὶ δώσητε ἀπάντησιν σήμερον, ἀλλά, διότι ἡ ἐπερώτησις θὰ προκαλέσῃ μακρὰν συζήτησιν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ Κύριοι Βουλευταὶ θέλουν νὰ παραστῶσιν, ἐκεῖνοι ἰδίᾳ οἵτινες πιθανὸν νὰ εἶναι ἀπησχολημένοι, νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα τὸν ὁρισμὸν τῆς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἀφίνει εἰς τὴν διάθεσίν σας.

§119Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν ἕως σήμερον τὸ βράδυ κατατεθοῦν ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὴν ἑπομένην Παρασκευὴν θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰδεμή, καθ’ ὃ δικαίωμα ἔχετε οἱ ἐπερωτήσαντες, δὲν συζητεῖτε τὴν ἐπερώτησίν σας καθολοκληρίαν.

§121Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχετε πᾶν δικαίωμα καὶ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις, νὰ ζητήσητε τὴν ἀναβολήν. Ἀλλά, διότι ἡ προκειμένη ἐπερώτησις ἔχει ἐκνευρίσει τὴν κοινὴν γνώμην, θὰ συνίστων καὶ θὰ παρεκάλουν, ἐφόσον εἶναι δυνατόν, νὰ μὴ μείνῃ ἐν ἐκκρεμότητι ἐπὶ πολὺν χρόνον καὶ νὰ ληφθῇ ἡ ἀπόφασις ἐὰν θὰ συζητηθῇ ἢ ὄχι, ὁριζομένης ὑφ’ ὑμῶν τῆς ἡμέρας τῆς συζητήσεως.

§122Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ εἶναι τὴν Παρασκευὴν καὶ εἶνε προφανὲς ὅτι προκαταρκτικὸν ζήτημα συζητήσεως θὰ εἶναι τὸ ἔγγραφον τῆς Εἰσαγγελίας τοῦ Ἀρείου Πάγου, διότι ἐξ αὐτοῦ θὰ κριθῇ ἡ συνέχεια ἢ μὴ τοῦ ἐλέγχου.

§123Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθ.). Ἐφόσον δὲν γίνεται συζήτησις ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κατατεθειμένων ἐγγράφων, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται πλέον συζήτησις περὶ αὐτῶν. Οἱ Κύριοι Βουλευταὶ ἰσχυρίσθησαν ὅτι δὲν κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ εἶνε μελετημένοι κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως, ἀλλ’ οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ ἀπήντησαν πότε ἐζητήθησαν καὶ πότε κατετέθησαν τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μόνον εἶπεν, ὅτι ἓν ἔγγραφον δὲν κατετέθη, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ θὰ κατατεθῇ. Οἱ ἐπερωτήσαντες λοιπόν, ἂς κανονίσουν τὴν θέσιν των, ἂν θέλουν νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις.

§124Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ὥστε τὴν Παρασκευὴν θὰ συζητήσωμεν κατὰ πρῶτον, ἐὰν θὰ γίνῃ κατ’ ἀρχὴν ἡ συζήτησις ἢ ὄχι. Ἐκ τῆς λύσεως δὲ τοῦ προδικαστικοῦ αὐτοῦ ζητήματος, ἐξαρτᾶται ἐὰν θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἢ ὄχι.

§125Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι ἀπὸ τοὺς ἐπερωτήσαντας ἐξαρτᾶται νὰ γίνῃ ἢ νὰ μὴ γίνῃ ἡ ἐπερώτησις. Κατὰ συνέπειαν δὲν πρόκειται ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφασίσῃ, ἐὰν θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, ἀλλ’ οἱ ἐπερωτήσαντες.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5 λεπτά.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗ

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις.

§128Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Βουλευτά.

§130Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Πρέπει, κ. Πρόεδρε, νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει τὸν ἑλληνικὸν λαόν, ἐναντίον τοῦ ὁποίου ἐστράφη τό κίνημα.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δώσατε μίαν σημείωσιν προτάξεως.

§132Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἠρωτήθημεν ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι εἴχομεν ὑποβάλει πρότασιν προτάξεως; Δὲν δύνασθε νὰ εἰσέλθητε εἰς ἄλλην διάταξιν, νομοθετικὴν, ἂν δὲν προταχθοῦν αἱ ἐπερωτήσεις, ἐφόσον ἔχομεν κάμει τὴν ἐπερώτησιν τῆς 6ης Μαρτίου.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ σειράν, λοιπόν, αἱ ἐπερωτήσεις.

§134Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ κάμωμεν πρῶτον ὀλίγην νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§135ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς συγκατετέθημεν, ἐφόσον εἴμεθα ἐπερωτῶντες νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησις, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προεξοφλήσωμεν γνώμην ἄλλων ἐπερωτώντων.

§136Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά, ἂς ἐκφωνηθοῦν αἱ ἐπερωτήσεις διὰ νὰ συνεχίσωμεν.

§137ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀναβάλλονται ὅλαι.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας

§139Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Διατὶ νὰ μὴ προχωρήσωμεν;

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύει τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Βουλῆς, θὰ μοῦ εἴπῃ, τὶ θέλει νὰ κάμωμεν. Αʹ Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἱδρύσεως παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν»

§141ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσακτέων μαθητῶν εἰς τὰς στρατιωτικὰς σχολὰς Εὐελπίδων καὶ Ὑπαξιωματικῶν». Ὁ κ. Χαβίνης.

§143Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ζητεῖ ὅπως εἰσαχθῶσιν εἰς τὰς Στρατιωτικὰς Σχολὰς τῶν Εὐελπίδων καὶ τῶν Ὑπαξιωματικῶν μαθηταὶ περισσότεροι, μέχρι τοῦ διπλασίου τοῦ σήμερον ἰσχύοντος ἀριθμοῦ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, ὅσον ἁπλοῦν καὶ ἂν φαίνεται, εἶναι τεραστίας σημασίας καὶ συνδέεται ἀναποσπάστως μὲ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Στρατοῦ, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ δὴ τῶν κατωτέρων, ἐξαρτᾶται ἀπαραιτήτως, ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μονάδων τοῦ Στρατοῦ ἐν πολέμῳ καὶ συνεπῶς τῶν ἐν εἰρήνῃ τοιούτων. Ἐφόσον, λοιπόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει διὰ τῶν ἐφημερίδων δηλώσει, ὅτι πρόκειται νὰ τροποποιήσῃ τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ Στρατοῦ, καὶ μάλιστα νὰ ἐλαττώσῃ τὰς μονάδας αὐτοῦ, καὶ πολὺ ὀρθῶς θὰ πράξῃ, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δικαιολογημένη ἡ ὑποβολὴ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, διότι ἂν αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰσακτέων μέχρι τοῦ διπλασίου, θὰ εἰσέλθουν εἰς τὰ δύο σχολεῖα 100 ἐπὶ πλέον μαθηταί, ἤτοι 200 ἐν ὅλῳ. Νὰ λάβητε δὲ ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι ἐψηφίσθη πέρυσι νόμος κατὰ τὸν ὁποῖον προάγονται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ οἱ ἀνθυπασπισταί, οἱ εὐεργετικοὶ λεγόμενοι κατὰ τὸ ¼ τῶν ἐξερχομένων ἀνθυπολοχαγῶν, ἤτοι 50 καὶ ἑπομένως ἐν ὅλῳ 250, ὁ ἀριθμὸς δὲ τῶν 250 ἀνθυπολοχαγῶν εἶναι τεράστιος διὰ τὸν Ἑλληνικὸν Στρατόν. Δέον νὰ σημειωθῇ δὲ τὸ ἑξῆς. Δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικοὺς θὰ συμβῇ, ὥστε, ὅταν ὁ πρῶτος ἐξ αὐτῶν θὰ εἶναι ταγματάρχης, ὁ τελευταῖος τῆς αὐτῆς τάξεως θὰ εἶναι ὑπολοχαγός. Καὶ τότε θὰ σκέπτωνται αἱ Κυβερνήσεις πῶς θὰ εὕρουν τρόπον νὰ προαγάγουν τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπιζητεῖ καὶ τώρα νὰ διορθώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ μελετᾷ διάφορα συστήματα αὐξήσεως τῶν μεγαλειτέρων βαθμῶν καὶ ἐλαττώσεως τῶν μικροτέρων. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξέλθουν μετ’ ὀλίγα χρόνια, θὰ εἶναι δυστυχεῖς ἄνθρωποι, διότι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προαχθοῦν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ μετὰ μίαν εἰκοσαετίαν. Οἱ ἐξ ὑμῶν στρατιωτικοὶ ἀσφαλῶς συμφωνοῦσι μὲ ἐμέ, διότι γνωρίζουν ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν ἔμειναν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ 15, 16 καὶ 17 χρόνια, δὲν εἶνε δὲ ὁ στρατὸς ἢ μᾶλλον δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ εἶνε οἱ μονάδες τοῦ στρατοῦ περισσότεραι τοῦ διπλασίου τοῦ 1912. Δυστυχῶς, μετὰ τὸν πόλεμον τοῦ 12–13, διεπράχθη τὸ τεράστιον σφάλμα ἢ μᾶλλον ἔγκλημα κατὰ τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ, δηλ. νὰ σχηματισθοῦν δέκα ἕξ μεραρχίαι, πρᾶγμα τερατῶδες. Ἐγεννήθη δὲ ἐξ αὐτοῦ ἕν ζήτημα τεράστιον, τὸ ὁποῖον ἐμποδίζει τὸ Κράτος νὰ κάμῃ τὸν πρέποντα ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος σκέπτεται νὰ ἐλαττώσῃ τὰς μονάδας τοῦ στρατοῦ, θὰ εὑρεθῇ πρὸ μιᾶς ἀνάγκης τεραστίας, τῆς ἀνάγκης τοῦ στρατωνισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Διότι, ὅταν ἔγινε καὶ ὁ ὀργανισμὸς ἐκεῖνος, ἤρχισαν νὰ κατασκευάζωνται ἀποθῆκαι καὶ στρατῶνες εἰς πολλὰς ἐπαρχίας, οὐδαμοῦ δὲ κατεσκευάσθησαν πλήρεις τοιαῦται, ὥστε νὰ περιλαμβάνουν ὁλοκλήρους μονάδας. Σήμερον δὲ εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ ἀποσπάσητε τμήματά τινα εἰς ἄλλο μέρος. Καὶ γεννᾶται, εἰς τοὺς γνωρίζοντας βεβαίως τὰ πράγματα, τὸ ἐρώτημα· τὶ συμφέρει; Νὰ ἀποσπασθοῦν εἰς τὰς Καλάμας π.χ., τμήματα τοῦ Συντάγματος Τριπόλεως, ἢ εἶναι συμφερώτερον διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν, νὰ ἀποσπασθοῦν ὀργανικαὶ μονάδες (Τάγμα π. χ.); Βεβαίως συμφερώτερον εἶνε τὸ δεύτερον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θεωρεῖ ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ ἐλαττώσῃ τὰς μονάδας τοῦ στρατοῦ. Θὰ προσκρούσῃ ὅμως πρὸ τῆς μεγάλης ἀνάγκης τοῦ στρατωνισμοῦ. Ἐφόσον λοιπόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς σκέπτεται νὰ ἐλαττώσῃ τὰς μονάδας, καὶ ἂν δὲν τὰς ἐλαττώσῃ ὀργανικῶς, θὰ ἀναγκασθῇ νὰ τὰς ἐλαττώσῃ διὰ τῆς νεκροποιήσεως ὡρισμένων μονάδων, θὰ ἐλαττωθῇ κατ’ ἀνάγκην καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν. Καὶ ὅταν πρόκειται νὰ ἐλαττώσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν, δὲν δικαιολογεῖται ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου αὐξάνεται μέχρι τοῦ διπλασίου ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰσακτέων εἰς τὰς Στρατιωτικὰς Σχολάς. Ἐπαναλαμβάνω, ὅσον ἁπλοῦν φαίνεται τὸ ζήτημα, τόσον τεράστιον εἶναι, διότι συνδέεται μὲ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ, ἔχω δὲ τὴν γνώμην, ὅτι ὁ ἀριθμός, ὁ ὁποῖος ὡρίσθη, εἶναι πολὺ μεγάλος. Ἐγὼ ἐπέμεινα καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ὁρισθῇ μικρότερος ἀριθμὸς, διότι ἀνέκαθεν εἶχον τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὁ ἀριθμὸς εἶναι μεγαλείτερος ἀπὸ ὅ, τι ἔπρεπε νὰ εἶναι. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου θέλει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὸν διπλασιάσῃ, ἀλλὰ θὰ δημιουργηθῇ μία κατάστασις εἰς τὸν στρατόν, τῆς ὁποίας τὸν ἀντίκτυπον θὰ ἔχωμεν μετὰ δέκα χρόνια καὶ θὰ ἀσχολοῦνται τότε αἱ Κυβερνήσεις πῶς θὰ εὕρουν τὰ μέσα νὰ ἐπιτύχουν τὴν προαγωγὴν τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν, τῶν δυστυχῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ κάθηνται 15 χρόνια εἰς τὸν ἴδιον βαθμὸν. Δὲν εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, ζήτημα ἁπλοῦν. Εἶναι βασικόν, βασικώτατον, διότι συνδέεται μὲ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ καὶ ἐν καιρῷ εἰρήνης καὶ ἐν καιρῷ πολέμου. Θὰ ἔπρεπεν ὅλα αὐτὰ τὰ νομοσχέδια νὰ ἀποτελοῦν παραρτήματα τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Στρατοῦ. Δὲν πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται μεμονωμένα νομοσχέδια ὡς αὐτὸ τὸ περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσακτέων. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον. Βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἔχῃ πολλὰς πιέσεις. Καὶ ἐγὼ ἔχω πιέσεις νὰ φροντίσω νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἐδήλωσα ὅμως εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους, ὅτι θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ κατακρίνω τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Πρέπει λοιπόν, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ φανῇ ἀμείλικτος, διότι εἶναι βασικὸν ζήτημα καὶ ὄχι ζήτημα λεπτομερειακόν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τὸ ἀποσύρῃ καὶ ὅταν θὰ φέρῃ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ θὰ δῆτε ὅτι ὁ ἀριθμὸς τὸν ὁποῖον θέλει νὰ εἰσαγάγῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τεράστιος.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§145Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριοι Βουλευταί. Ὁ καθορισμὸς τῶν ὑποψηφίων ἀξιωματικῶν, τῶν ἀξιωματικῶν τοὺς ὁποίους τὰ Στρατιωτικὰ Σχολεῖα πρέπει νὰ ἀποδίδουν κατ’ ἔτος, γίνεται οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀναγκῶν τῆς εἰρήνης, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀναγκῶν τοῦ πολέμου. Διότι, ὅπως ἔγραφον εἰς τὴν ἔκθεσίν μου, ὅτε ἐκάμαμε τὴν ἐκστρατείαν τῆς Ρωσσίας, ὅπου ὡμίλουν περὶ τοῦ μπολσεβικικοῦ στρατιωτικοῦ κινδύνου, οἱ μπολσεβῖκοι, ἐφόσον ἔχουσι τὸ κομμουνιστικὸν ἰδεῶδες δὲν θὰ κατορθώσουν νὰ δημιουργήσουν στρατὸν ἀξιοπόλεμον. Διὰ νὰ δημιουργήσητε ἕνα στρατὸν ἠμπορεῖτε ὅλα ὅσα χρειάζονται νὰ τὰ κάμητε ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ἐτῶν. Τὸ σῶμα ὅμως τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ κάμητε, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ ἔχητε ἀπὸ τὸν καιρὸν τῆς εἰρήνης. Οἱ κομμουνισταί, λοιπόν, δὲν εἶναι δυνατόν, λόγῳ τῆς ἰδεολογίας των, νὰ δημιουργήσουν σῶμα ἀξιωματικῶν, ὅπως τὸ ἐννοοῦμεν, ὅπως μᾶς τὸ παρέδωκεν ἡ ἱστορία, δηλ. ἀποτελούμενον ἀπὸ ἀνθρώπους, ἀποβλέποντας καὶ εἰς τὴν πλέον παράλογον φιλοδοξίαν, οἱ μπολσεβῖκοι δὲν θὰ κατωρθώσωσι ποτὲ νὰ ἔχωσι στρατόν. Ἐπαναλαμβάνω, κατ’ ἀκολουθίαν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν, ὁ ὁποῖος κατ’ ἔτος θὰ εἰσάγηται εἰς τὴν Σχολήν, πρέπει νὰ κανονίζηται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀναγκῶν τοῦ πολέμου καὶ οὐχὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς εἰρήνης. Ἡ Ἑλλὰς σήμερον εἶναι μεγαλειτέρα ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα τὴν προηγουμένην, ὑπερδιπλασία εἰς πληθυσμόν. Θὰ δυνηθῇ εἰς ἕνα πόλεμον νὰ κινητοποιήσῃ περὶ τὰς 600 χιλ. στρατοῦ, καὶ περισσότερον ἀκόμη, ἐὰν ἐντείνῃ τὰς προσπαθείας της. Αὐτὸς ὁ στρατὸς βέβαια δὲν δύναται νὰ διοικηθῇ μὲ τὰ στελέχη τὰ μόνιμα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν σήμερον. Ὅτε ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν εἶχε καθορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰσακτέων ἀξιωματικῶν εἰς τὰς Σχολὰς κατὰ ἕνα ὑπολογισμὸν 1) 30 ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἀξιωματικῶν. Μία μελέτη κατόπιν τοῦ νέου ἐπιτελάρχου, εἰς τὸν ὁποῖον συνέστησα νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ ζήτημα αὐτό, μὲ ἔπεισεν ὅτι τὸ 1) 30 δὲν πληροῖ τὸ κενόν, τὸ ὁποῖον κατ’ ἔτος ἀφίνουν οἱ ἐξερχόμενοι ἀπὸ τὸν στρατὸν ἀξιωματικοί. Ἦτο λοιπὸν ἀνάγκη νὰ αὐξήσω τὰ στελέχη, διότι πρέπει νὰ σᾶς εἴπω καὶ τοῦτο, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Ἐλευθεροφρόνων, ὁ ὁποῖος ἦτο τότε εἰς τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ κατὰ τοὺς δύο πολέμους, θὰ ἐνθυμῆται ὅτι ἀπὸ τὴν Τσουμαγιὰν καὶ ἐπάνω θὰ ἐχάναμε τὸν πόλεμον ἐλλείψει στελεχῶν, διότι οἱ λόχοι εἶχον περιέλθει εἰς τὴν κατάστασιν νὰ διοικῶνται ἀπὸ ἐπιλοχίας.

§146Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Εἶναι ἀκριβὲς ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν ἦτο πολὺ δυσανάλογος.

§147Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι τόσον μέγας ὁ ἀριθμός, καίτοι ὁ ἀριθμὸς τῶν 200 ἀξιωματικῶν, τὸν ὁποῖον ἀριθμὸν ὁ κ. Βουλευτὴς Πρεβέζης ἀνέφερεν, εἰς ἐμὲ εἶναι ἀποδεκτός, διότι μόλις πλησιάζει εἰς τὴν πλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ στρατοῦ μας. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τόσον μεγάλου ἀριθμοῦ, διότι διὰ τὴν Στρατιωτικὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων εἶχεν ὁρισθῆ ἀριθμὸς εἰσακτέων 35. Ὥστε καὶ ἂν φθάσωμεν εἰς τὸ ὅριον τῆς δικαιοδοσίας 35, ποὺ θὰ μᾶς δώσῃ ἡ Βουλή, ἂν διπλασιάσωμε τὸν ἀριθμὸν, πρόκειται περὶ 70. Διὰ τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν εἶναι 55. Ἐὰν λοιπὸν φθάσωμεν τὸ ὅριον αὐτὸ, εἶναι 110 καὶ 70, εἶναι 180.

§148Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὰ θύματα Πολέμου εἶναι 16 νομίζω ἢ 14.

§149Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἔστω... Ἐγὼ καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν 200 τὸν ἀποδέχομαι, ὡς εἴπετε, ἀνεπαρκῆ. Τὸ ἐπιχείρημα ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξέρχωνται τόσον πολλοὶ διότι, ὅταν θὰ ἐξέλθουν, ὁ πρῶτος θὰ εἶναι συνταγματάρχης καὶ ὁ τελευταῖος ὑπολοχαγὸς ἢ λοχαγός, δὲν ὑποθέτω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ, διότι αὐτὸ εἰς ὅλους τοὺς στρατοὺς γίνεται. Θὰ ἔπρεπε νὰ κάμωμε πολλὰς τάξεις.

§150Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς κανὲν μέρος τοῦ κόσμου δὲν γίνεται αὐτό.

§151Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Γίνεται εἰς τὴν Γαλλίαν εἶναι ὁ εἷς συνταγματάρχης καὶ ὁ ἄλλος ὑπολοχαγός.

§152Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐκεῖ γίνονται κατ’ ἐκλογήν.

§153Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν πρόκειται λοιπὸν νὰ ζημιωθῇ ὁ στρατός. Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν σύμπτυξιν τῶν μονάδων ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν. Καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν συνέπτυξαν μονάδας, ἀλλὰ δὲν ἠλάττωσαν τὰ στελέχη. Καὶ ἡμεῖς δὲν προτιθέμεθα νὰ ἐλαττώσωμεν τὰ στελέχη· προτιθέμεθα μάλιστα νὰ αὐξήσωμεν τὰ στελέχη, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν, διότι ἔχομεν ἀνάγκην ὅπως ὑπάρχουν διοικηταὶ ταγμάτων καὶ διοικηταὶ συνταγμάτων, ὥστε ἐν καιρῷ πολέμου, ἐὰν παρουσιασθῇ τοιαύτη περίπτωσις, νὰ ὑπάρχῃ ἐπάρκεια εἰς ἀνωτάτους ἀξιωματικούς, διὰ νὰ διοικήσουν τὰς μεγάλας μονάδας τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Δὲν ἔχει συνεπῶς καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ ἢ ἐλάττωσις τῶν μονάδων. Ἠμπορεῖτε νὰ ἔχητε αὔξησιν στελεχῶν καὶ νὰ ἔχητε μονάδας ἠλαττωμένας, ὅπως συνέβη εἰς τὴν Γαλλίαν. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνασθε νὰ ὑποστηρίξητε, εἶναι ὅτι θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς περισσότερον αὔριον, ὅταν θὰ ἐξέλθουν ἀπὸ τὰς Σχολὰς καὶ θὰ μισθοδοτῶνται οἱ ἀξιωματικοί, ἀλλὰ τὸ καλόν, τὸ ὁποῖον προσγίνεται διὰ νὰ ἀποκτήσῃ ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς νέα στελέχη καλῶς κατηρτισμένα καὶ ἔχοντα ἀντίληψιν τοῦ καθήκοντός των, πρέπει νὰ μᾶς κάμῃ ν’ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν θυσίαν αὐτὴν τὴν ὑλικήν. Ὁ περιορισμὸς τῆς εἰσαγωγῆς εἰς τὰς Σχολὰς τοῦ 1) 30 τῶν στελεχῶν εἶναι ἐσφαλμένος κατὰ βάσιν. Τὸ ποσοστὸν τῶν ἐξερχομένων ἐκ τῶν Σχολῶν πρέπει νὰ καθορισθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μέσου ὅρου τῶν ἐξόδων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν κατὰ τὰ τρία τελευταῖα ἔτη. Δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ νὰ περιβάλητε διὰ τῆς ἐγκρίσεώς σας τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διότι εἶναι ἐπεῖγον, ἐφόσον γίνονται αἱ ἐξετάσεις καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἐντὸς ὀλίγου νὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν.

§154Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁμολογῶ, Κύριοι Βουλευταί, ὅτι μὲ κατάπληξιν ἤκουσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, προερχόμενον ἐκ τοῦ στρατεύματος, νὰ λέγῃ ὅτι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ ἀριθμὸς τῶν στελεχῶν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν μαχίμων μονάδων ἐν καιρῷ ἐκστρατείας, ὅπερ εἶναι ἀληθές, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως ὅτι ἀριθμὸς αὐτὸς δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ. Ἔχει μόνον σχέσιν μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν μονάδων, αἱ ὁποῖαι θὰ σχηματισθοῦν, δὲν ἔχει ὅμως σχέσιν μὲ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ. Δύο πράγματα ἄκρως ἀντίθετα. Ἀσφαλῶς, κ. Βουλευταί, ὁ ἀριθμὸς τῶν στελεχῶν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν μαχίμων μονάδων. Ἀλλ’ ὁ ἀριθμὸς τῶν μονάδων ἐν καιρῷ πολέμου, γίνεται ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μονάδων τῶν ἐν εἰρήνῃ. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα· ποῖον σύστημα θὰ ἀκολουθήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως; Διὰ νὰ τοῦ ἀποδείξω ὅτι ἔχει σχέσιν ὁ ὀργανισμός, ὅτι εἶναι τὸ ἅπαντον, τὸ 100%, τὸν ἐρωτῶ· ποῖον σύστημα θὰ ἀκολουθήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ νὰ σχηματίσῃ τὰς ἐμπολέμους δυνάμεις τῆς Χώρας; Θὰ διπλασιάσῃ τὰς ἐν εἰρήνῃ μονάδας, ἢ θὰ τὰς αὐξήσῃ κατὰ τὸ 1) 3, ἢ κατὰ τὸ 1) 4;

§155Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν λέγονται.

§156Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δέν ἔχετε δίκαιον. Αὐτὰ δὲν εἶναι μυστικά. Τὸ πόσον στρατὸν θὰ βγάλωμε τὸ ἠξεύρει ὅλος ὁ κόσμος, διότι ἠξεύρει πόσον πληθυσμὸν ἔχομεν, πόσας μονάδας ἐπίσης, διότι ἠξεύρει τὴν σύνθεσιν τῶν μονάδων καὶ ἑπομένως ἠξεύρει πόσας Μεραρχίας δυνάμεθα νὰ καταρτίσωμεν. Εἰς κανὲν μέρος τοῦ κόσμου δὲν εἶναι μυστικὰ αὐτά. Ἕν εἶναι τὸ μυστικόν· τὸ τῆς στρατιωτικῆς συγκεντρώσεως μὲ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει λόγον ν’ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλή. Ποῖον σύστημα λοιπὸν θὰ ἀκολουθήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν; Θὰ διπλασιάσῃ τὰς μονάδας ἢ θὰ τὰς αὐξήσῃ κατὰ τὸ 1) 3 ἢ τὸ 1) 4; Εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ καὶ ἀπὸ τὰ ἐφεδρικὰ αὐτοῦ στελέχη. Ἐγώ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς μίαν συνάντησίν μου εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον ὑπεστήριξα ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν μονάδων, τὰς ὁποίας προβλέπει τὸ Ἐπιτελεῖον ἐν πολέμῳ εἶναι μεγάλος μὲ τὴν σημερινήν σύνθεσιν τῆς Μεραρχίας ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐλλείπουσιν ἐξ ἀπωλειῶν τοῦ τελευταίου πολέμου πολλοὶ ἄνδρες ἐξ ἑκάστης τῶν παλαιοτέρων ἡλικιῶν, διότι, ἐὰν γίνῃ ἐπιστράτευσις, θὰ ἐπιστρατευθοῦν καὶ αἱ ἡλικίαι τοῦ 22, 21,20, 19, 18, 17, 16 κλπ. αἱ ὁποῖαι ἔχουν τεράστια ἐλλείμματα λόγῳ τῶν ἀπωλειῶν τῶν τελευταίων πολέμων. Συνεπῶς, ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα συνδέονται μὲ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ. Καὶ διὰ νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ὀργάνωσιν, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν πόσας μονάδας θὰ ἔχωμεν ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως, ποῖον σύστημα θὰ ἀκολουθήσωμεν αὐξήσεως τῶν ἐν εἰρήνῃ μονάδων κατὰ τὸ 1) 2, 1) 3 ἢ τοῦ διπλασιασμοῦ αὐτῶν καὶ ἑπομένως πόσους ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς θὰ ἔχωμεν ἐν πολέμῳ καὶ ποίαν ἐκπαίδευσιν θὰ δώσωμεν εἰς αὐτούς, διότι, ἐὰν, ὅπως πιστεύω, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διπλασιασμὸς τῶν μονάδων ἐν καιρῷ πολέμου, αἱ Μεραρχίαι, ἃς ἔχομεν σήμερον εἶναι πάρα πολλαί. Τὸ ζήτημα αὐτὸ τὸ ἀνέπτυξα πολλάκις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀπὸ τοῦ 1925 καὶ ἐντεῦθεν. Ἐὰν γίνῃ διπλασιασμὸς μονάδων ἢ αὔξησις κατὰ τὸ τρίτον ἢ τὸ ¼ τῶν Μεραρχιῶν ἐν καιρῷ πολέμου, ἀνάλογος θὰ εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν ἐν καιρῷ εἰρήνης. Εἶναι τὸ ἅπαντον τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ ὁ ἀριθμὸς τῶν μονάδων καὶ τῶν στελεχῶν συνεπῶς ἐν εἰρήνῃ, τὰ ὁποῖα θὰ πλαισιώσουν τοὺς ἐφέδρους καὶ θὰ σχηματίσουν τὰ ἔφεδρα στελέχη τῶν μονάδων, αἱ ὁποῖαι θὰ σχηματισθῶσιν ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως. Ὁ ἀριθμὸς συνεπῶς τῶν 250 τῶν εἰσαγομένων εἰς τὰς Σχολὰς μαθητῶν, εἶναι τεράστιος. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν πλειονοψηφίαν καὶ θὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, σᾶς λέγω ὅμως καὶ σᾶς τονίζω, ὅτι αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μαθητῶν, αὔξησις τῶν μονίμων στελεχῶν, μόνον κακὸν θὰ ἐπιφέρῃ εἰς τὴν Χώραν καὶ ὄχι καλόν. Εἰς τὴν διάθεσίν σας εἶναι νὰ τὸ ψηφίσητε.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τόν λόγον ἔχει ὁ κ. Μπακόπουλος.

§158Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον συνεζητήθη ἐνώπιον τῆς ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν παρίστατο καὶ ὁ προλαλήσας κ. Συνάδελφος, ὁ ὁποῖος, ὄχι μόνον δὲν εἶχεν ἀντίρρησιν, ἀλλὰ, τοὐναντίον, τὸ ἐπεδοκίμασε.

§159Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ὁ κ. Χαβίνης εἶπεν ὅτι εἶχεν ὡρισμένας ἀντιρρήσεις.

§160Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἤμην εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅταν τὸ ἔφερεν ὁ κ. Εἰσηγητής. Εἶπον ὅτι θὰ συζητηθῇ τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν, διότι δὲν ἔχει συζήτησιν.

§161ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν.

§162Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρίστασθε κατὰ τὴν συζήτησιν, καὶ εἰς ἐρώτησίν μου, ἐὰν εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον τὸ νομοσχέδιον, ἀπηντήσατε καταφατικῶς.

§163Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δέν εἶπα τέτοιο πρᾶγμα.

§164Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπετε μάλιστα, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι ἐσφαλμένον. Τὸ ὅτι ὅμως δὲν εἴχατε ἀντίρρησιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς, δὲν ἀποστερεῖ ὑμᾶς τοῦ δικαιώματος νὰ εἴπητε ὅ,τι θέλετε σήμερον. Ἀλλ’ ὁμολογῶ, ὅτι ἐκπλήσσομαι, διότι ἀνώτατος ἀξιωματικὸς τοῦ Στρατοῦ, διατελέσας καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὑποστηρίζει ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν καθορίζεται ἐκ τῆς ἐν εἰρήνῃ συνθέσεως τοῦ Στρατοῦ. Ἐὰν οἱ στρατοὶ ὀργανοῦνται διὰ νὰ χρησιμοποιηθοῦν ἐν πολέμῳ, ὅπως καὶ πράγματι συμβαίνει, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πῶς δυνάμεθα νὰ ὑποστηρίξωμεν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν πρέπει νὰ καθορίζηται ἀπὸ τὴν ἐν εἰρήνῃ σύνθεσιν τοῦ στρατοῦ; Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀποβλέπει πρὸς τὸν στρατὸν ὡς ὄργανον τοῦ Κράτους ἐν ὥρᾳ πολέμου κατὰ ἐξωτερικοῦ ἐχθροῦ. Δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι προτιμότερον ὅπως, ἐν ὥρᾳ πολέμου, ὑπάρχῃ ἐπάρκεια ἢ καὶ περίσσεια, παρὰ ἔλλειψις ἀξιωματικῶν; Ἡ πεῖρα τῶν πολέμων, τοὺς ὁποίους διεξήγαγεν ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθόν, μᾶς ἐδίδαξεν ὅτι μόνον οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ἐκ Σχολῶν προερχόμενοι, ἔχουν τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν ἀποστολήν των στρατιωτικὰ προσόντα. Εἶχον τὴν μεγάλην τιμὴν νὰ συμμετάσχω ὡς ἁπλοῦς στρατιώτης εἰς ὅλους τοὺς πολέμους καὶ ἀπεκόμισα τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι μόνον οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ μορφωθέντες στρατιωτικῶς ἐν στρατιωτικαῖς Σχολαῖς, ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των.

§165ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε, κ. Συνάδελφε, ὅτι οἱ ἔφεδροι δὲν ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των.

§166Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ αὐτοὶ προέρχονται ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῶν Ἐφέδρων. Ὅταν, μετὰ ἀλλεπαλλήλους μάχας, εὑρέθημεν ἄνευ ἀξιωματικῶν καὶ ἔτυχε μετὰ ταῦτα νὰ ἔχωμεν ἡγήτορας ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι περισυνελέγησαν ἀπὸ τὰς ἀγυιάς, διὰ νὰ περιβληθῶσι τὴν στολὴν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἡ κατάστασις ἦτο τοιαύτη, ὥστε μόνον φιλότιμοι δεκανεῖς καὶ ὑποδεκανεῖς ὡδήγουν τὰ τμήματα.

§167Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Τὶ ἐννοεῖτε μὲ τὰς ἀγυιάς;

§168Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι καὶ ὁ κυνοσυλλέκτης Ἀθηνῶν, ἔφθασε, χάρις εἰς τὰ διάφορα κινήματα, εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Ταγματάρχου. Πῶς νομίζετε ὅτι εἶναι δυνατὸν εἰς στιγμὰς πολέμου, καθ’ ἃς θὰ κρίνεται ἡ τύχη τῆς Πατρίδος, νὰ δημιουργήσωμεν στρατιωτικὰ στελέχη καὶ στρατιωτικοὺς χαρακτῆρας περισυλλέγοντες καὶ δημιουργοῦντες ἐκ τοῦ προχείρου τοιούτους ἀξιωματικούς;

§169ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Προσβάλλετε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν ἐξῆλθεν ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων.

§170Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε, κ. Ἀρχηγὲ τοῦ Ἀγροτικοῦ καὶ Ἐργατικοῦ Κόμματος, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀποτελεῖ μίαν στρατιωτικὴν ἰδιοφυΐαν καὶ δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὡς μέτρον κρίσεως. Καὶ γνωρίζετε ἐπίσης, ὅτι ὅλοι οἱ κανόνες ἔχουν τὰς ἐξαιρέσεις των. Σεῖς γνωρίζετε ὑπὲρ πάντα ἄλλον, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ σταδιοδρομία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἀποτελεῖ τιμὴν διὰ τὸν ἑλληνικὸν στρατόν. Ἀλλ’ εἶναι φυσικόν, Κύριοι Βουλευταί, ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως νὰ εὐνοῇ τοιαύτην κατάστασιν καὶ νομίζῃ ὅτι δὲν βλάπτει τὰ στελέχη τοῦ στρατοῦ νὰ ἀποτελοῦνται καὶ ἀπὸ ἀνθρώπους τυχαίως περισυλλεγομένους, διότι δι’ αὐτῶν εὐχερέστερον ἐπιβάλλονται αἱ θελήσεις ἑνὸς κόμματος. Ἡμεῖς ὅμως πιστεύομεν, ὅτι ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς εἶναι στρατὸς τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος καὶ πρέπει τὰ στελέχη του ν’ ἀποτελοῦνται ἀπὸ ἀξιωματικούς, προσβλέποντας πρὸ παντὸς εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν αὐτῆς καὶ μόνον. Δὲν ἀγνοεῖ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἀγροτικοῦ καὶ Ἐργατικοῦ κόμματος, ὅπως δὲν ἀγνοεῖ οὐδείς, ὅτι ὑπηρετοῦν σήμερον εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἀξιωματικοὶ ἀγράμματοι, ἀγνοοῦντες ἀνάγνωσιν καὶ γραφήν, καὶ τὸ μόνον προσὸν αὐτῶν εἶνε ὅτι προσέφεραν δουλοπρέπεστατα ὑπηρεσίας εἰς ἕν Κόμμα. Τοιούτων ἀξιωματικῶν ὁ στρατὸς δὲν ἔχει ἀνάγκην, διότι ὄχι μόνον δὲν ἐξυπηρετοῦν τὸν σκοπόν αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ προσφέρουν κακὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν πατρίδα. Τοιοῦτοι ἀξιωματικοὶ πρέπει, οὐ μόνον νὰ μὴ δημιουργῶνται, ἀλλὰ καὶ οἱ νῦν ὑπάρχοντες ν’ ἀποβληθῶσιν ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν οἰκογένειαν, διὰ νὰ συγκροτήσωμεν οὕτω στρατὸν ἀντάξιον τῆς ἀποστολῆς του, ἥτις εἶναι ἡ περιφρούρησις τῆς Πατρίδος καὶ ἡ ἐκπλήρωσις τῶν πόθων τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς. (Χειροκροτήματα).

§171Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ ἐπανορθώσω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος. Ὅτε ἐψηφίσθη ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ τὸ νομοσχέδιον, μὲ ἠρώτησέ τις τῶν κ. Συναδέλφων, ἐὰν θὰ περάσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Εἶπον ὅτι αὐτὸ ἔχει συζήτησιν, ὅτε δὲ ἐψηφίσθη, δὲν ἤμην παρών. Ἐπίσης ὁ κ. Συνάδελφος φαίνεται ὅτι δὲν ἐνόησεν ὅσα εἶπον πρὸ ὀλίγου, διότι εἶπεν ὅτι ἐγὼ ἐπρότεινα νὰ συλλέγωνται ἐκ τῶν δρόμων οἱ ἀξιωματικοί, διὰ νὰ ἡγηθοῦν ἐν καιρῷ πολέμου τοῦ στρατοῦ. Δὲν εἶπον τοιοῦτον πρᾶγμα ἐγώ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἡ ὀργάνωσις τοῦ στρατοῦ ἐξαρτᾶται καὶ ἐκ τοῦ ζητήματος τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀμφιβολίας ὅτι οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ προσέφεραν μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα, ἐπιδείξαντες γενναιότητα καὶ ἱκανότητα. Ἄνευ αὐτῶν δὲν ἠδυνάμεθα νὰ κάμωμεν τοὺς πολέμους, διότι ἀπὸ τέσσαρας Μεραρχίας, ποὺ εἴχομεν, εὑρέθημεν μὲ ἐννέα εἰς τὸ τέλος τοῦ πολέμου. Δὲν ἦτο δυνατὸν μὲ τὰ στελέχη τεσσάρων Μεραρχιῶν νὰ πλαισιώσωμεν ἐννέα Μεραρχίας. Καὶ διὰ τοῦτο ἐστηρίχθημεν καὶ μόνον εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς. Ἂν γίνῃ κατάλληλος ἐκπαίδευσις τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν θὰ ἠδύνατο κάλλιστα ἡ Ἑλλὰς νὰ μὴ ἔχῃ πλήρη τὰ μόνιμα στελέχη τοῦ στρατοῦ. Μόνη ἡ Ἑλλὰς ἐξ ὅλων τῶν Χωρῶν, ἐν ἀναλογίᾳ βέβαια, ἔχει σχεδὸν τόσα μόνιμα στελέχη ἐν εἰρήνῃ, ὅσα ἀπαιτοῦνται καὶ ἐν πολέμῳ. Οὐδὲν ἄλλο Κράτος τοῦ κόσμου ἔχει τὰ μόνιμα στελέχη τῆς Ἑλλάδος. Ἑπομένως αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος, ὅτι ἐγὼ δῆθεν εἶπον νὰ στρατολογοῦνται ἐκ τῶν ὁδῶν οἱ ἀξιωματικοί, εἶνε ἀνακρίβειαι. Ἐγώ εἶπον περὶ τοῦ συστήματος τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ λεπτότερον ζήτημα τῆς ἐν εἰρήνῃ ὀργανώσεως τοῦ στρατοῦ.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Ἐλευθεροφρόνων.

§173Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης Συνάδελφος, κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του εἶπεν, ἄν δὲν ἀπατῶμαι, ὅτι τὸ σπουδαιότερον ζήτημα εἶναι ὁ ἐν εἰρήνῃ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, διότι ἐξ αὐτοῦ ἐξαρτᾶται καὶ ἡ μορφὴ τοῦ στρατοῦ ἐν ἐπιστρατεύσει.

§174Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅλα τὰ ζητήματα βεβαίως ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὰς μονάδας, τὰς ὁποίας θὰ ἀναπτύξῃ ἐν πολέμῳ ὁ στρατός, ἀλλ’ αἱ μονάδες αὐταὶ θὰ γίνουν ἀπὸ τὰς ἐν εἰρήνῃ μονάδας. Αὐταὶ θὰ πλαισιώσουν ὅλον τὸν ἐπιστρατευόμενον λαὸν τῆς Χώρας.

§175Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς παρουσιάσω τὸ ζήτημα ἀντιθέτως· ὅτι τὸ Κράτος θὰ σκεφθῇ πρῶτον τίνα στρατὸν θὰ παρατάξῃ ἐν πολέμῳ. Αὐτὸ δὲ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰς ἐν εἰρήνῃ μονάδας, ἀλλ’ ἀπὸ τὸν μάχιμον πληθυσμὸν τῆς Χώρας, ἀπὸ τὰ οἰκονομικά του μέσα καὶ τὴν πολιτικήν του.

§176Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς τὴν δευτερολογίαν μου τὰ εἶπον αὐτά.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε. (Θόρυβος ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§178Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Ἐλευθεροφρόνων ἐπῆρε μίαν βάσιν ἐσφαλμένην. Βεβαίως ὁ ἀριθμὸς τῶν στελεχῶν ἐξαρτᾶται ἐκ τοῦ ἐν ἐπιστρατεύσει στρατοῦ καὶ τοῦ πόσαι μονάδες θὰ σχηματισθοῦν ἐν πολέμῳ. Τοῦτο δὲ θὰ φανῇ κατὰ τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν θὰ κηρυχθῇ ἡ ἐπιστράτευσις...

§179Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κατὰ τὴν δευτέραν σας ἀγόρευσιν, τότε ἔρχεσθε εἰς μίαν κάποιαν ἀντίθεσιν μὲ τὴν πρώτην.

§180Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὄχι. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐφανταζόμην ποτὲ ὅτι θὰ ὑπῆρχεν ἄνθρωπος στρατιωτικός, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξελάμβανεν ἀλλέως λόγια λεγόμενα ἀπὸ στρατιωτικὸν ἐπίσης. Εἶπον τὰ ἑξῆς ὅτι τὰ στελέχη τοῦ ἐν εἰρήνῃ στρατοῦ εἶναι...

§181ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μὴ διακόπτετε. (Δημιουργεῖται θόρυβος).

§182Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἂς μὴ θέτῃ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Ἐλευθεροφρόνων τὴν βάσιν ποὺ θέλει ὁ ἴδιος, ὡς βάσιν λεχθεῖσαν ἀπὸ ἐμέ.

§183Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ὥστε ἀπὸ αὐτὰ τὰ τρία στοιχεῖα ἐξαρτᾶται ὁ στρατὸς ἐν πολέμῳ. Ἐν εἰρήνῃ δὲ ἡ ὀργάνωσις τοῦ στρατοῦ ἐξαρτᾶται ἀπὸ δύο πράγματα· ἀπὸ τὴν ταχύτητα, μὲ τὴν ὁποίαν θέλει κανεὶς νὰ ἐπιστρατευθῇ, πρῶτον καὶ κύριον, καὶ δεύτερον ἀπὸ τὰ οἰκονομικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἔχει τὸ Κράτος, διὰ νὰ δώσῃ μεγαλείτερον ἢ μικρότερον ἀριθμὸν μονάδων. Ἐὰν τὸ πάρετε ἀπολύτως, ἀναμφισβητήτως, θὰ συνέφερε τὸ Κράτος νὰ ἔχῃ καὶ ἐν εἰρήνῃ τὴν ὀργάνωσιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἐν πολέμῳ. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον, διότι δὲν ἔχει τὰ χρήματα. Ἄρα συμπτύσσει, δηλαδὴ κατασκευάζει μίαν ὀργάνωσιν ἀπὸ τὸν ἐμπόλεμον ὀργανισμὸν συνεπτυγμένον, μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου, κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν θὰ βλαβῇ ἡ ταχύτης τῆς ἐπιστρατεύσεως τοῦ στρατοῦ πέραν ὡρισμένου ὁρίου. Ὑπεπέσατε καὶ εἰς μίαν ἄλλην πλάνην. Εἴπετε ὅτι ἡ ἐν εἰρήνῃ ὀργάνωσις τοῦ στρατοῦ κατὰ τὸ 1913–14 ὑπῆρξεν ἐγκληματική, διότι ἐπολλαπλασίασε τὸν ἀριθμὸν τῶν μονάδων. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ διαφορετικά, ὀφείλω δὲ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς νὰ ὑπερασπίσω τὸ ἔργον τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἦτο τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὁ ὁποῖος ὑπευθύνως εἰσηγήθη εἰς τὴν Βουλὴν τὸν ὀργανισμὸν ἐκεῖνον. Διότι ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκετο τότε εἰς τὴν ἑξῆς κατάστασιν· ἤτοι περιεβάλλετο ἀπὸ τὴν Τουρκίαν καὶ Βουλγαρίαν, αἱ ὁποῖαι ἐκαραδόκουν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ ἐπιτεθοῦν κατ’ αὐτῆς. Εἶχεν ἑπομένως ἀπόλυτον ἀνάγκην νὰ ἐπιστρατεύσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον τὸν στρατόν της. Εἶχε δὲ τότε καὶ τὸ ἑξῆς μειονέκτημα, ὅτι ὁ σιδηρόδρομος Ἀθηνῶν–Θεσσαλονίκης δὲν ἦτο συμπληρωμένος καὶ ἑπομένως ἡ συγκέντρωσις τοῦ στρατοῦ θὰ ἐγίνετο βραδέως. Ἐξ αὐτοῦ ἠναγκάσθη τότε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, νὰ παραδεχθῇ τὸν πολλαπλασιασμὸν τῶν μονάδων, διὰ νὰ ἐπιταχύνῃ τὴν ἐπιστράτευσιν καὶ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ στρατοῦ. Δύναμαι νὰ τὸ εἴπω πρὸς καθησύχασιν τῆς μερίδος αὐτῆς, διὰ νὰ μὴ νομίσῃ ὅτι ὁ Ἀρχηγός της ἔκαμεν ἔγκλημα, κατὰ τὸ 1913–14. Δὲν νομίζω ὅτι, ὅταν ἐλαττώνωμεν τὴν θητείαν, ὅτι δυνάμεθα ἀπολύτως νὰ στηριζώμεθα ἐπὶ ἐφεδρικῶν στελεχῶν μεγαλειτέρας ἀναλογίας, παρὰ, ὅταν ἔχωμεν τὴν θητείαν μεγαλειτέραν. Διότι οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἀναμφισβητήτως ἔκαμαν τὸ ἔργον των ἐν πολέμῳ, ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν φονευθέντων ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἀποδεικνύει τοῦτο ἀναμφισβητήτως. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς νὰ παρουσιάσῃ τὸ αὐτὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον θὰ παρουσιάσῃ ὁ ἐξ ἐπαγγέλματος ἀξιωματικός. Αὐτὸ τὸ γνωρίζετε καὶ σεῖς πολὺ καλά. Ἑπομένως, ἐφόσον ἐλαττώνομεν τὴν θητείαν, ἐπὶ τοσοῦτον πρέπει νὰ αὐξάνωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν μονίμων στελεχῶν. Διὰ τοῦτο, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ζητεῖ τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τούτων. Δὲν ἕπεται μὲ αὐτό, ἐὰν θελήσῃ ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία, ὅτι τώρα δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς σύμπτυξιν τῶν ἐν εἰρήνῃ μονάδων. Διότι αἱ περιστάσεις ἔχουν ἤδη μεταβληθῇ, διότι εὑρισκόμεθα ἀπέναντι μιᾶς Βουλγαρίας ἀφωπλισμένης καὶ μὲ τὴν ὁποίαν αἱ σχέσεις δὲν εἶναι πλέον ἀνώμαλοι, ὅπως ἦσαν τότε, διότι εὑρισκόμεθα ἀπέναντι μιᾶς Τουρκίας μὲ τὴν ὁποίαν αἱ σχέσεις εἶναι φιλικαί, ἔχομεν δὲ καὶ τὴν Κ.Τ.Ε. Ἔχομεν ἕν πνεῦμα εἰρήνης, τὸ ὁποῖον διαπνέει τὴν Εὐρώπην. Ἑπομένως δὲν εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν νὰ σκεπτώμεθα περὶ πολέμου καὶ εἰς τὴν ἀνάγκην μιᾶς ταχυτέρας ἐπιστρατεύσεως. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον ἠμπορεῖ ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία νὰ σκεφθῇ σήμερον τὴν σύμπτυξιν τῶν μονάδων καὶ ἑπομένως τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μονάδων ἐν εἰρήνῃ. Ἀπόδειξις τούτου εἶνε καὶ ἡ Γαλλία, ἡ ὁποία προπολεμικῶς εἶχεν 23 Σώματα Στρατοῦ δηλαδὴ 46 Μεραρχίας ὑφισταμένας ἐν εἰρήνῃ, σήμερον νομίζω ὅτι εἶναι 12 ἢ 14.

§184Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Εἴκοσι.

§185Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἀπὸ 46 εἰς 20. Ἑπομένως δύναται καὶ ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν δρόμον αὐτόν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν θὰ εἰπῇ ὅτι θὰ ἐλαττώσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν στελεχῶν. Τούτου ἕνεκα δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀνακοπῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὰς σκέψεις του ὅπως αὐξήσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν στελεχῶν καὶ ἐπιμένω ἑπομένως ὅπως ἡ Βουλὴ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα).

§186ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν δὲν στηρίζει τὴν αἰτουμένην αὔξησιν τῆς εἰσαγωγῆς μαθητῶν ἐκ τοῦ λόγου ὅτι θὰ περιορισθῇ ἡ θητεία. Αὐτὸ εἶναι ἰδικόν σας ἐπιχείρημα.

§187Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Μάλιστα. Ἰδικόν μου.

§188ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι στρατιωτικός, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐλαττώνετε τὴν θητείαν ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν, εἶναι ἡ συχνὴ ἐκγύμνασις τῶν ἐφέδρων στελεχῶν καὶ τῶν ἐφέδρων γενικῶς, διότι μὲ τὴν αὔξησιν τῶν στελεχῶν καὶ τὴν σύμπτυξιν τῶν μονάδων θὰ ἔχωμεν ἀξιωματικοὺς ἐν ἐνεργείᾳ μὴ ἀσκουμένους ἐπαρκῶς. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐγώ, χωρὶς νὰ εἶμαι στρατιωτικὸς — ἐδῶ δὲν εἶναι ἀκαδημία πολέμου ἄλλωστε— θὰ ἐπεθύμουν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἀντὶ νὰ αὐξάνωνται τὰ στελέχη καὶ νὰ ἔχωμεν σωρείαν ἀξιωματικῶν μὴ προαγομένων, φθινόντων εἰς κατωτέρας θέσεις, νὰ φροντίσωμεν ἂν πρόκειται νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν θητείαν — αὐτὸ ἄλλωστε ὑπεστήριξα καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον, ποὺ ἔγινεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν— νὰ φροντίσωμεν νὰ ἔχωμεν συχνὰς ἀσκήσεις τῶν ἐφέδρων στρατιωτῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαῖον, διότι μὲ τὴν αὔξησιν τῶν μονίμων στελεχῶν δὲν θὰ γίνῃ τίποτε.

§189Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ σύμπτυξις, ἡ ἐλάττωσις τῶν μονάδων...

§190ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. ... δυσχεραίνει τὴν ἐν ἐνεργείᾳ ἄσκησιν καὶ ἐκπαίδευσιν τῶν μονίμων στελεχῶν.

§191Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κάμνετε λάθος. Ἐφόσον ἔχετε ἕνα ἀριθμὸν, ὡρισμένον, τοῦ ἐν εἰρήνῃ στρατοῦ, ἂς ὑποθέσωμεν 40 ἢ 50.000, ἡ σύμπτυξις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μονάδων, ὄχι μόνον δὲν δυσχεραίνει, ἀλλ’ εὐκολύνει τὴν ἐκπαίδευσιν, διότι τότε ἑκάστη μονὰς ἔχει ἀρκετὴν δύναμιν, ὥστε νὰ ἐκπαιδευθοῦν τὰ στελέχη της. Ἄν δὲ ὑποθέσωμεν ὅτι εἶναι τὰ στελέχη περὶ πλέον, δύνανται καὶ ταῦτα νὰ ἐκπαιδευθοῦν, ἀνατιθεμένης εἰς αὐτὰ διοικήσεως κατὰ περιόδους, ἐνῷ, ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι ἔχετε μεγάλον ἀριθμὸν μονάδων — διότι αὐτὸ θέλω νὰ σᾶς ἀπαντήσω — ἡ δύναμις τῆς μονάδος εἶναι μικρὰ καὶ ἑπομένως δὲν ἔχετε τὴν εὐχέρειαν, οὔτε τὸν μεγάλον ἀριθμόν, οὔτε τὸν μικρὸν ἀριθμόν, οὔτε κανένα ἀριθμὸν στελεχῶν νὰ ἐκπαιδεύσητε. Ἑπομένως αὐτὸ δὲν εἶναι λόγος τώρα ὅτι πρέπει νὰ ἐκπαιδεύωνται τὰ ἐφεδρικὰ στελέχη καὶ νὰ σχηματίζεται ἱκανὸς ἀριθμὸς ἐφέδρων στελεχῶν, ποῖος λέγει ὄχι; Μήπως καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν λέγει ὄχι;

§192ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λησμονεῖτε τοῦτο ὅτι μὲ τὸν περιορισμὸν τῶν στελεχῶν δὲν θὰ ὑπάρχῃ χρόνος καὶ ἀριθμὸς στρατιωτῶν ἐπαρκὴς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν γυμνασίων τῆς ὑπαίθρου. Πῶς λέγονται αὐτά;

§193Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Μεγάλαι ἀσκήσεις.

§194ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. ..... μεγάλων ἀσκήσεων. Αὐτὸ ἐτονίσθη ἐπαρκῶς, ἀπὸ τὸ Ἐπιτελεῖον καὶ δὲν προεβλήθη καμμία σοβαρὰ ἀντίρρησις εἰς τὴν ἀντίρρησιν αὐτὴν τοῦ Ἐπιτελείου. Κατὰ συνέπειαν, μὲ τὸν περιορισμὸν τῆς θητείας, θὰ ἔχωμεν δυσχέρειαν ἐκτελέσεως γυμνασίων γενικωτέρων. Βεβαίως πρέπει νὰ ἀναγνωρίσητε ὅτι δυσχεραίνεται ἡ ἐκπαίδευσις τῶν μονίμων στελεχῶν.

§195Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ μείωσις τῆς θητείας δυσχεραίνει τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν μονίμων στελεχῶν. Εἶναι παγκοίνως γνωστὸν καὶ παραδεδεγμένον ὅτι, διὰ νὰ ἐκπαιδευθοῦν ὄχι μόνον οἱ ἀξιωματικοί, ἀλλὰ καὶ οἱ ἰατροὶ καὶ οἱ δικηγόροι, πρέπει νὰ ἔχουν ὑλικόν. Οἱ ἀξιωματικοὶ στρατόν, οἱ ἰατροὶ ἀσθενεῖς νὰ θεραπεύσουν, οἱ δικηγόροι ὑποθέσεις. Ὅσον λοιπὸν ἔχετε περισσοτέρας μονάδας δι’ ὅλας τὰς σειράς, διὰ νὰ ἐκπαιδεύσητε τοὺς ἀξιωματικούς, τόσον καλλιτέρα γίνεται ἡ ἐκπαίδευσις, διότι ἠμπορεῖτε νὰ κάμνετε καὶ ἀσκήσεις Τάγματος, Συντάγματος, Μεραρχίας καὶ ἔτσι νὰ καταρτίσητε ἀξιωματικοὺς διὰ τὸν πόλεμον. Ὅπως ἐγένετο αὐτὸ τὸ 1901, 1902 ἕως τὸ 1912...

§196ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς ὅσα ἐλέχθησαν ὑπάρχει μία σύγχυσις μεταξὺ περιορισμοῦ στελεχῶν, περιορισμοῦ μονάδων καὶ περιορισμοῦ θητείας. Ἐγὼ εἶπον ὅτι, ὅταν περιορισθῇ ἡ θητεία δυσχεραίνονται τὰ γυμνάσια γενικῆς φύσεως διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐπαρκὴς χρόνος, λόγῳ τῶν ἀπασχολήσεων τῶν στρατιωτῶν, καὶ δὲν ὑπάρχει ἐπαρκὴς χρόνος, ὅπως διατίθενται ἐπαρκεῖς στρατιῶται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν γυμνασίων ἀραιᾶς τάξεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη τοῦ Ἐπιτελείου.

§197Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις ἐξῆλθεν ἔξω τῶν ὁρίων τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, καὶ ἐξῆλθεν, ὄχι βεβαίως ἐσφαλμένως, διότι ἐτέθησαν ὡς βάσεις δικαιολογητικαὶ τοῦ μέτρου τοῦ λαμβανομένου, ἐτέθησαν ὡς βάσεις αἱ γενικαὶ ἀνάγκαι τοῦ στρατεύματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἰσχυρίσθη ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ ὑπαγορεύεται ἐκ τοῦ λόγου ὅτι πρέπει νὰ ἐφοδιάσωμεν τὸν στρατὸν μὲ ἀριθμὸν μονίμων στελεχῶν τοιοῦτον ὥστε, ὅταν εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην μιᾶς ἐπιστρατεύσεως, νὰ δυνάμεθα νὰ διεξαγάγωμεν τὸ ἔργον τὸ πολεμικὸν μετὰ βεβαιότητος ἢ μετ’ ἐλπίδων ἐπιτυχίας. Ἐγὼ συμφωνῶ κατ’ ἀρχὴν μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐργατοαγροτικοῦ κόμματος, ὅτι περισσότερον ὅλων θὰ συνετέλει εἰς τὴν καλλιτέραν τοῦ στρατεύματος ἐκπαίδευσιν ἡ ὀργάνωσις μεγάλων γυμνασίων, ἡ ἐκγύμνασις δηλαδὴ τῶν ἐφεδρικῶν στελεχῶν. Δυστυχῶς ὅμως εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι ἡ ἐκγύμνασις τῶν ἐφεδρικῶν στελεχῶν, ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτούς, διὰ τῆς ὀργανώσεως δηλαδὴ ἐνιαυσίας ἢ κατὰ διετίαν μεγάλων γυμνασίων, ἀπαιτεῖ δαπάνην πάρα πολὺ μεγάλην, τὸ οἰκονομικὸν δὲ κώλυμα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, εἶναι ἀνυπέρβλητον ἐπὶ τοῦ παρόντος. Ἀλλ’ ἂν εἶναι ἀνυπέρβλητον τὸ κώλυμα αὐτό, δὲν εἶναι διότι συνεδέθη τὸ ζήτημα, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῶν Ἐλευθεροφρόνων, τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν στελεχῶν, μὲ τὸ ζήτημα τῆς θητείας. Ἡ σημερινὴ θητεία εἶναι 14 μηνῶν, ὅση ἦτο δηλαδὴ ὄχι βέβαια κατὰ τοὺς πολέμους, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν τελευταῖον καιρόν, καὶ μέχρι τοῦδε οὐδεὶς ἔγινε λόγος, ὅτι ἡ ἐλάττωσις τῆς θητείας θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν αὔξησιν τοῦ μονίμου ἀριθμοῦ τῶν στελεχῶν. Ἐπειδὴ ὑπῆρχεν ἀπόλυτος ἀνάγκη καὶ δὲν ἦτο τὸ νομοσχέδιον ἐντελῶς συμπτωματικὸν, θὰ ἔπρεπεν ὅπως εἶπεν καὶ ὁ κ. ἐκ Πρεβέζης Συνάδελφος, νὰ ἔλθῃ ἐντὸς ἑνὸς εὐρυτέρου πλαισίου στρατιωτικῶν μέτρων, συνδεδεμένων μὲ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατεύματος, διὰ νὰ δυνάμεθα νὰ κρίνωμεν ἀπὸ τῆς περιωπῆς ἐκείνης. Σήμερον ἔρχεται μεμονωμένως εἰς τὰς παραμονὰς ἐξετάσεων. Δὲν εἶναι λοιπόν, ὑποθέτω, μέτρον γενικῆς ἀρχῆς· εἶναι μέτρον συμπτωματικῆς ἀνάγκης. Ἀλλὰ προχωρῶ περαιτέρω, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ εἴπω — βέβαια καὶ ἐγὼ δὲν εἶμαι στρατιωτικὸς— ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι ἐγεννήθη αὐτή ἡ ἀνάγκη ἢ συναίσθησις τῆς ἀνάγκης αὐτῆς, ὅτι ἐγεννήθη αἰφνιδίως. Θὰ ἤθελον νὰ μάθω κατὰ τί θὰ ὠφελήσῃ ἕνας πληθωρισμὸς τῶν κατωτέρων στελεχῶν τοῦ στρατεύματος, ὅταν ἑκάστοτε εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λαμβάνωμεν ἔκτακτα μέτρα ἐθελουσίας ἐξόδου τῶν ἀξιωματικῶν, διὰ νὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν μονίμων στελεχῶν; Διὰ νὰ λαμβάνηται τὸ μέτρον αὐτὸ τῆς ἐθελουσίας ἐξόδου, σημαίνει ὅτι ὑπάρχει κάποια πίεσις ὑπερτέρα τῆς θελήσεως ἡμῶν. Καὶ πῶς θέλετε νὰ μὴν ὑπάρξῃ ἡ πίεσις αὐτὴ μετ’ ὀλίγον, ὅταν, πολλαπλασιάζοντες τὸν ἀριθμὸν τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν, θὰ εὑρεθῶμεν ὑπὸ τοιαύτην σιδηρᾶν σχεδόν, δύναμαι νὰ εἴπω, ἀνάγκην, ὥστε πράγματι νὰ σκεφθῶμεν κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἐξαλείψωμεν τὰς ἀνισότητας τὰς δημιουργουμένας, ἐκείνας τὰς ὁποίας ἐτόνισεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πρεβέζης καὶ τὰς ὁποίας δὲν δυνάμεθα νὰ παρέλθωμεν χωρὶς νὰ σκεφθῶμεν τὰς συνεπείας; Θὰ εὑρεθῶμεν, λοιπόν, εἰς τὴν ἀνάγκην, ὅπως πᾶνε τὰ πράγματα, νὰ αὐξήσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν κατωτέρων στελεχῶν, τὰς μονίμους δηλαδὴ δυνάμεις τοῦ στρατεύματος, ἀπὸ τὸ ἕν μέρος, νὰ κάμωμεν ὅμως ἀφαίμαξιν ἀφ’ ἑτέρου, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ πληθωρισμὸς περισσότερον ἐπικίνδυνος ἀπὸ τὴν ἀτροφίαν τῶν μονίμων στελεχῶν. Θὰ ἤθελον λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ ἀποσυρθῇ ἐπὶ τοῦ παρόντος, νὰ ἀποσυρθῇ καὶ νὰ συζητηθῇ εἰς ἕν γενικώτερον, ἕν ὀργανωτικώτερον σύστημα ἀναδιοργανώσεως, ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη ἀνάγκη, τοῦ στρατεύματος καὶ ἐκεῖ νὰ κριθῇ ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς ὅλην τὴν ἄλλην πρόνοιαν, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ λάβῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὸ μέτρον αὐτό, κατὰ πόσον ἐνδείκνυται ἡ αὔξησις τῶν μονίμων στελεχῶν ἢ κατὰ πόσον δὲν ἐνδείκνυται, κατὰ πόσον εἶναι χρήσιμος ἢ ὄχι ὁ πληθωρισμὸς τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§199Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Θὰ ἐνοήσατε, κ. Βουλευταί, ὅτι ἐφύγαμεν ἀπὸ τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Τὸ νομοσχέδιον δὲν αὐξάνει τὰ μόνιμα στελέχη τοῦ στρατοῦ. Δὲν ἦλθεν ἀκόμη τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐνώπιον ὑμῶν, οὔτε ἀκόμη κατεστρώθη ὁριστικῶς· δὲν ἀπεκρυσταλλώθη δηλ. εἰς ὡρισμένα ἄρθρα τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προβλέπει τὴν αὔξησιν τῶν μονίμων στελεχῶν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ προβλέπει τὴν αὔξησιν μέχρι τοῦ διπλασίου τῶν εἰσακτέων ἀφ’ ἑνὸς εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων καὶ τὴν Σχολὴν τῶν Ὑπαξιωματικῶν, ἐντὸς πάντοτε τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα διαγράφει ὁ νόμος τῶν στελεχῶν, ὁ κείμενος, ὁ ὑπάρχων. Διότι σήμερον, τὴν στιγμὴν αὐτήν, ὄχι μόνον ὑπερπληθωρισμὸς δὲν ὑπάρχει τῶν κατωτέρων στελεχῶν, ἀλλὰ χηρεύουν καὶ ὑπὲρ τὰς 300 θέσεις.

§200Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πάντοτε ἐχήρευον.

§201Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μὰ, ἂν πάντοτε ἔχητε εὐχέρειαν, δὲν ὑπάρχει πληθωρισμός. Οὔτε μὲ τὸ νομοσχέδιον συμπληροῦνται ὅλαι αἱ κεναὶ θέσεις. Πῶς θὰ γίνῃ πληθωρισμός; Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἀπόψε μᾶς ἔκαμε τὴν τιμὴν —διὰ τὸ παλαιόν μου ἐπάγγελμα— ν’ ἀπασχοληθῇ μὲ τὰ στρατιωτικὰ πράγματα καὶ ἠκούσθησαν γνῶμαι, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶχον θέσιν εἰς ἕνα Συμβούλιον ἀμύνης, εἰς ἕνα Συμβούλιον τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, εἰς μίαν στρατιωτικὴν πάντως ὁμήγυριν— ὄχι ὅμως καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Ἐτέθη τὸ ζήτημα ἐὰν ἡ μείωσις τῆς θητείας ἐπιβάλλει τὴν αὔξησιν τῶν μονίμων στελεχῶν. Ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Ἐλευθεροφρόνων ἰσχυρίσθη ὅτι, ὅταν ἡ ποιοτικὴ ἀξία τῶν στρατιωτῶν μειωθῇ, πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζεται ἡ ἀπώλεια αὐτὴ διὰ καλλιτερεύσεως τῶν στελεχῶν. Καὶ ἐγὼ μάλιστα πρεσβεύω ὅτι τὰ στελέχη εἶνε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν τὴν καλὴν ποιότητα τοῦ στρατοῦ. Ἡ ἀξία ἑνὸς στρατοῦ κατὰ τὰ 9) 10 ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ τὴν ἀξίαν τῶν στελεχῶν αὐτοῦ. Καὶ ἡμεῖς θέλομεν νὰ δημιουργήσωμεν ἐξ ὁλοκλήρου μόνιμα στελέχη διὰ νὰ διοικήσουν ἐν καιρῷ πολέμου τὰς ἑλληνικὰς στρατιωτικὰς μονάδας. Θέλομεν —καὶ ἔχομεν ἕτοιμον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον— νὰ καταρτίσωμεν καὶ τὰ ἔφεδρα στελέχη αὐτοῦ καὶ μάλιστα θέλομεν ἔφεδρα στελέχη τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ νὰ ἀποδοῦν ὅλοι οἱ μορφωμένοι Ἕλληνες, διότι εἰς τὸν πόλεμον καὶ μάλιστα εἰς τὸν πόλεμον τοῦ μέλλοντος — δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς πόσοι ἀξιωματικοὶ θὰ χρειάζωνται. Τώρα ἐφευρέθησαν τὰ ἀσφυξιογόνα, ἐφευρέθησαν καὶ ἄλλα ἐξοντωτικὰ μέσα, ὥστε πρέπει νὰ εἶναι παρεσκευασμένη ἡ ἑλληνικὴ κοινωνία νὰ ἀναπληρώνῃ τὰ στελέχη δι’ ἐφεδρικῶν τοιούτων. Ἕν ἐκ τῶν αἰτίων, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ μεγάλη Ρωσσικὴ Αὐτοκρατορία κατὰ τὸν πόλεμον δὲν κατώρθωσε νὰ δώσῃ ὅ,τι προσεδοκᾶτο ἀπ’ αὐτήν, ἦτο διότι ἐστερεῖτο ἐφέδρων στελεχῶν ἐπαρκῶν διὰ νὰ διοικήσουν τὸ ἀπέραντον πλῆθος τῆς Χώρας. Σήμερον δὲν ἠμπορεῖ νὰ λεχθῇ ὅτι οἱονδήποτε ποσὸν ἀξιωματικῶν μονίμων καὶ ἐφέδρων, ἐν τῷ συνόλῳ ἀρκεῖ διὰ τὴν κινητοποίησιν τῶν δυνάμεων ἑνὸς ἔθνους. Σήμερον οἱ πόλεμοι δὲν διεξάγονται ὅπως κατὰ τὸ παρελθόν. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι θὰ κινητοποιήσω 15 –20 Μεραρχίας καὶ θὰ σταματήσητε. Ἐὰν θέλετε σήμερον νὰ ὑπερασπίσητε τὰ δίκαιά σας, πρέπει νὰ εἶσθε ἕτοιμος νὰ κινητοποιήσητε καὶ τὸν τελευταῖον ἄνδρα καὶ τὸ τελευταῖο τουφέκι. Μόνον ἔτσι ἠμπορεῖτε νὰ ἐξασφαλίσητε τὴν ἐπιτυχίαν, διότι μόνον ἔτσι θὰ σᾶς πολεμήσουν οἱ ἀντίπαλοί σας. Ἄν σεῖς τοὺς πολεμήσητε οὐχὶ κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, ἀλλὰ χαλαρώτερον, θὰ χάσητε τὸν πόλεμον. Οἱ ἔχοντες ἀρκετὴν στρατιωτικὴν πεῖραν καὶ ἔχοντες πρὸ αὐτῶν τὸν ἀριθμὸν τῶν 5.000 στελεχῶν, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ζητήσωμεν νὰ διοικήσωμεν τὸν στρατὸν τῆς Ἑλλάδος τῶν 6½ ἑκατομμυρίων, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὰ δεδομένα καὶ τὴν πεῖραν τῶν πολέμων τοῦ 1912 καὶ 13, ποὺ ἐφθάσαμεν εἰς τὴν Τζουμαγιάν καὶ ἦτο ἀξιολύπητον τὸ θέαμα λόχων διοικουμένων ἀπὸ ἐπιλοχίας, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ εἶχον σκοτωθῇ καὶ τραυματισθῇ ὅλοι, ἔχοντες, λέγω, τὴν πεῖραν αὐτήν, καταλαμβάνουν τὴν σημασίαν ποὺ ἔχει ἡ αὔξησις τῶν στελεχῶν. Διότι ἂν ἀκόμη εἴχωμεν εἰς τὴν Τζουμαγιὰν μίαν μάχην, ὁ στρατὸς ἐκεῖνος, ὁ ἄνευ στελεχῶν πλέον, ἴσως νὰ ἐκέρδιζεν ἀκόμη νίκας, ἀλλ’ αἱ νίκαι αὐταὶ θὰ ἦσαν νίκαι Πύρρειοι.

§202ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (Ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Δὲν ἀκούομεν, κ. Πρόεδρε.

§203Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἐπιθυμοῦμεν λοιπὸν νὰ προφυλάξωμεν, ἐφόσον εἶναι δυνατόν, τὴν Χώραν ἀπὸ τοιαύτας συμφοράς. Ἐπιθυμοῦμεν καὶ θὰ προσπαθήσωμεν διὰ σειρᾶς νομοθετημάτων, νὰ θέσωμεν τὰς βάσεις δημιουργίας μονίμων στελεχῶν ἐπαρκῶν καὶ ἀρτίων. Ἐπίσης θὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἐκπαιδεύσωμεν, ὅσον οἷόν τε τελειότερον, ὅλους ἐκείνους, ποὺ ἔχουν τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ γίνουν ἔφεδροι ἀξιωματικοί. Ἀλλὰ συγχρόνως νὰ προσαρμόσωμεν καὶ τὴν ἐκπαίδευσιν πρὸς τὰ συστήματα, ποὺ πλησιάζουν πρὸς τὸν πόλεμον, τὸν ὁποῖον θὰ κάμωμεν ἡμεῖς ἐνδεχομένως. Καὶ ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ νὰ ἐκπαιδεύσωμεν τὰ στελέχη, διότι, ἐὰν παραδεχθῶμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ὅτι ἡ ἐκπαίδευσις, ἡ περιοδική, τῶν ἐφέδρων διὰ μεγάλων ἀσκήσεων εἶναι δαπανηρά, εἷς λόγος ἀκόμη ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν τὰ μόνιμα στελέχη ἀπὸ τοῦδε κατηρτισμένα, διότι μόνον τὰ μόνιμα στελέχη ἠμποροῦμεν νὰ τὰ ἐκπαιδεύσωμεν μὲ ἀσκήσεις μετὰ μόνων στελεχῶν ἢ εἰς τὸ παιγνίδιον ἐπὶ τοῦ χάρτου, τὸ ὁποῖον πολλὰ προσέφερεν εἰς τὴν πεῖραν τῶν ἡγητόρων τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ἀφ’ ἧς ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Ἐλευθεροφρόνων τὸ εἰσήγαγεν εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ. Δὲν δυνάμεθα ὅθεν νὰ κάμωμεν οὔτε ἀσκήσεις μετὰ μόνων στελεχῶν, ἐφόσον δὲν ἔχομεν ἐπαρκῆ μόνιμα στελέχη ἀπὸ τοῦ καιροῦ τῆς εἰρήνης. Τὸ ζήτημα τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἔχει αὐτὴν τὴν βασικὴν αἰτίαν. Ἐὰν ἔχητε ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐξεπαιδεύθησαν 3 καὶ 4 ἔτη εἰς τὸ σχολεῖα καὶ κατέχουν τὰς βάσεις τῆς πολεμικῆς τέχνης, θὰ κατορθώσητε εἰς τὸν στρατὸν νὰ τοὺς κάμητε διὰ τῆς ἐκπαιδεύσεως διὰ μονίμων στελεχῶν διὰ τῆς ἐκπαιδεύσεως ἐπὶ τοῦ χάρτου, ἡγήτορας τάγματος καὶ συντάγματος καλούς. Ἐὰν ὅμως δὲν ἔχεις καθολοκληρίαν ἀποφοίτους τῶν Στρατιωτικῶν Σχολείων, δὲν θὰ ἠμπορέσῃς νὰ τοὺς εὕρῃς ἐν καιρῷ πολέμου, διότι ἡ ἐκπαίδευσις αὐτὴ ἀπαιτεῖ τετραετῆ φοίτησιν ἀδιατάρακτον. Ἰδοὺ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ζητοῦμεν σήμερον ν’ αὐξήσωμεν τὰ στελέχη, τὰ κατώτερα, οὐχὶ διὰ νὰ ἔχωμεν ἀπόθεμα καὶ πληθωρισμόν, ἀλλὰ διὰ νὰ ἔχωμεν ὀλιγώτερον ἔλλειμμα ἀπὸ ὅ,τι ἔχομεν σήμερον. (Χειροκροτήματα).

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρδάρας.

§205Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ἐξετράπη εἰς ἀνάπτυξιν ὁλοκλήρου στρατιωτικοῦ προγράμματος ἀπὸ τῆς ἕδρας ταύτης, πρὶν ἢ ὑποβληθῇ ὁ ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος ὑποβάλλεται λίαν προσεχῶς, συμφώνως πρὸς τὰς ἀνακοινώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὸν τύπον καὶ συμφώνως πρὸς τὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία ἐλήφθη ὑπὸ συμβουλίου συγκροτηθέντος ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, πρό τινων ἡμερῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐγὼ δὲν θὰ ἐξετάσω ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ὑπάρχουν μονάδες πολλαὶ εἰς τὸν ἑλληνικὸν στρατόν, ἐὰν αὐταὶ συγκρινόμεναι πρὸς ἄλλας μονάδας ἄλλου στρατοῦ μεγαλειτέρου ἀπὸ τὸν ἰδικόν μας, εἶναι πολλαὶ ἢ ὀλίγαι. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, κ. Βουλευταί, συνετάχθη καὶ ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν ἕναρξιν τῶν ἐξετάσεων τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων. Διὰ τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὴν σχολὴν ταύτην γίνεται προκήρυξις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ καθορισμὸς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσακτέων μαθητῶν. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐξετάσεων, δεδομένου ὅτι οἱ μαθηταὶ αὐτοὶ ἐξητάσθησαν εἰς τὰ τρία μέχρι σήμερον μαθήματα, νὰ ἔρχεται ἡ Βουλὴ νὰ νομοθετῇ τὸν διπλασιασμὸν τῆς εἰσαγωγῆς τῶν μαθητῶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου τὸ νομοσχέδιον προκαλεῖ δαπάνας, διότι ἡ διατροφὴ τῶν μαθητῶν εἰς τὸ Σχολεῖον τῶν Εὐελπίδων, ὅπως γνωρίζετε πάντες, γίνεται κατὰ τὸ πλεῖστον ἀπὸ τὸ Κράτος, καὶ ἑπομένως ἀπ’ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐστερημένον αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὡς πρὸς τὴν ἐπιβάρυνσιν τὴν γενομένην εἰς τὸν Προϋπολογισμόν. Ἀλλ’ ἐάν, κ. Βουλευταί, εἶναι ἀληθὲς τὸ ἰσχυριζόμενον ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν στελεχῶν ἐκ τῶν Σχολῶν εἶναι ἐπιβεβλημένη, διὰ τὴν συγκρότησιν ἀξιωματικῶν μορφωμένων, ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς ἔρχεται ἄντικρυς πρὸς ἕτερον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν καὶ διὰ τοῦ ὁποίου τὰ στελέχη τοῦ στρατεύματος θὰ προέρχωνται ἀπὸ ὑπαξιωματικοὺς τοῦ στρατεύματος καὶ ὄχι ἀπὸ σχολὰς κατὰ τὸ ⅙. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ζητῶμεν τὴν αὔξησιν τῶν μορφωμένων στελεχῶν, ὅταν εἰσάγωμεν διὰ τοῦ τελευταίου νομοσχεδίου ἀξιωματικοὺς ἀμορφώτους ὡς τοὺς νομίζουν οἱ ἰσχυριζόμενοι, ὅτι μόνον διὰ τῆς Σχολῆς μορφώνονται.

§206Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὅπως συνέβαινε πάντοτε.

§207Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν δυνάμεθα, κ. Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἐπικαλούμεθα τὸ παρελθόν, διὰ νὰ διορθώσωμεν τὸ μέλλον. Δέν εἶναι δυνατόν, νὰ ἐπαναλαμβάνωμεν ἑκάστοτε, τὸ τί ἔγινεν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν νὰ ὑποστηρίζωμεν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται ἐνώπιον τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἑπομένως ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἐνεργείας τῶν ἐξετάσεων τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων, νὰ διπλασιάζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰσακτέων. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά, ποὺ μᾶς χωρίζει. Δὲν θὰ προβῶ ἐγὼ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν στρατιωτικοῦ προγράμματος, ὡς ἐγένετο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, διότι δὲν εὑρίσκω τοῦτο σκόπιμον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσω ἀδιαμαρτύρητον τὴν συμπτωματικὴν αὐτὴν προσπάθειαν τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσακτέων εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπὸ τῆς 6ης Μαρτίου διοικεῖ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν· πῶς δὲν ἀντελήφθη ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου του, πῶς δὲν ἀντελήφθη τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον τὴν μέλλουσαν μετά τινα χρόνον ἀνάγκην τῶν στελεχῶν τοῦ στρατεύματος καὶ δὲν προέβη ἔκτοτε εἰς τὴν προκήρυξιν διαγωνισμοῦ πρὸς εἰσαγωγὴν διπλασίου ἀριθμοῦ καὶ ἔρχεται σήμερον ἡ ὑπηρεσία νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνώπιον ἡμῶν τὸν διπλασιασμὸν τῶν εἰσακτέων ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἐνεργείας τῶν ἐξετάσεων. Πῶς εἶναι δυνατόν, κ. Ὑπουργέ, αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις καὶ ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργὸς καὶ αἱ ἑκάστοτε πλειονοψηφίαι, νὰ θεσπίζουν καὶ νὰ μεταβάλλουν τὰ κρατοῦντα ὑπὸ τὸ κράτος τῶν ὁποίων ἐνεργοῦνται αἱ ἐξετάσεις τῶν Στρατιωτικῶν Σχολῶν; Δὲν νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, μὲ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν στρατιωτικὴν πεῖραν, μὲ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν εὐθυκρισίαν, ὅσον ἀφορᾷ, τὴν κρίσιν τῶν διαφόρων νομοθετημάτων τὴν ὁποίαν ἔκαμε κατὰ τὸ παρελθόν, ὅτι θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἀφήσω ἀδιαμαρτύρητα τὰ λεχθέντα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐκ μέρους προλαλήσαντος Συναδέλφου, ὅτι κατὰ τοὺς πολέμους τὸ καθῆκόν των ἐξετέλεσαν μόνον οἱ ἐξελθόντες τοῦ Σχολείου τῶν Εὐελπίδων. Ὁ στρατός, Κύριοι, κατὰ τὸ 1912–13...

§208Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Διαστρέφετε τοὺς λόγους μου.

§209Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διώρθωσε τὸ ὅ,τι εἶπε.

§210Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των καὶ οἱ ἀξιωματικοί, οἱ προερχόμενοι ἐκ τοῦ Σχολείου τῶν Ὑπαξιωματικῶν, καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ προερχόμενοι ἐκ τοῦ στρατεύματος, εἷς τῶν ὁποίων παρακάθηται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§211Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος τὸ ἠρνήθη αὐτό;

§212Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Σεῖς, κ. Μπακόπουλε. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. Βουλευταί, νὰ λέγεται ἀπὸ τῆς ἕδρας ταύτης, ὅτι ἐστρατεύθησαν ἀξιωματικοὶ ἀπὸ τὰς ἀγυιάς.

§213Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ εἶπον ὅτι πάντες οἱ ἀξιωματικοί, οἱ προερχόμενοι ἀπὸ τὰς Σχολὰς τὰς Στρατιωτικὰς, ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των, πλὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι περισυνελέγησαν ἄλλοθεν, λόγῳ τῶν ἀναγκῶν, καὶ ἀνέφερα μάλιστα ὅτι εὑρέθη κυνοσυλλέκτης τῶν Ἀθηνῶν, ὅστις ἔφθασεν εἰς τὸν βαθμὸν ταγματάρχου.

§214Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Συνάδελφε, ἐὰν τὸ στράτευμα τοῦ 12 καὶ 13 εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προαγάγῃ ὑπαξιωματικούς, μὴ ἔχοντας τὴν μόρφωσιν, τὴν ὁποίαν σεῖς ἐπεκαλέσθητε, τὸ ἔπραξεν εὑρεθὲν εἰς τὴν ἀναντίρρητον ἀνάγκην τῆς ἐλλείψεως στελεχῶν, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ τοὺς ὁποίους προήγαγεν, οἱ μὴ μορφωμένοι, καὶ αὐτοὶ ἀσφαλῶς ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των ἐνώπιον τοῦ ἐχθροῦ καὶ ἐσημείωσαν τοιαύτην πολύτιμον δρᾶσιν, ὥστε οὐδεὶς δύναται νὰ τοὺς μεμφθῇ. Ἐὰν ὁ στρατὸς κατὰ τὸν πόλεμον εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην, καὶ περὶ αὐτοῦ εὐθύνεται τὸ Ἐπιτελεῖον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε προβλέψει τὴν ἀνάγκην τῆς αὐξήσεως τῶν μονίμων στελεχῶν, νὰ προαγάγῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς, δικαίως τοὺς προήγαγε, διότι ἐπεδείξαντο ἐν πολέμῳ διαγωγὴν ἀρίστην. Καὶ δὲν δύνασθε τοιούτους ἀξιωματικούς, πολεμήσαντας ἀνδρείως ἐνώπιον τοῦ ἐχθροῦ καὶ ἐπιδείξαντας διαγωγὴν ὄχι τυχαίαν, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ εἴπητε ὅτι δὲν κάμνουν διὰ τὴν περίοδον τῆς εἰρήνης. Ἐὰν δὲ περιορισθῶμεν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοὺς, τότε ἐν καιρῷ πολέμου δὲν θὰ εὕρωμεν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι νὰ προβάλλουν τὰ στήθη των. Διότι μὴ νομίζητε ὅτι οἱ στρατοὶ διοικοῦνται μόνον διὰ τῆς μορφώσεως. Ἡ μόρφωσις εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὸ Ἐπιτελεῖον. Ἡ ἐπιτυχία ἀπέναντι τοῦ ἐχθροῦ εἶναι ἔργον τῆς ψυχικῆς εὐτολμίας τοῦ στρατιωτικοῦ, ἥτις καὶ μόνη δύναται νὰ κρατήσῃ τὸ ἔδαφος καὶ νὰ κατισχύσῃ ἐνώπιον τοῦ ἐχθροῦ. Δὲν εἶνε δυνατὸν εἷς οἱοσδήποτε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προβλέπῃ πόσα μόνιμα στελέχη εἶναι δυνατὸν νὰ τοῦ χρειασθοῦν ἐν καιρῷ πολέμου. Ἡ δημιουργία ἄλλωστε πληθώρας μονίμων στελεχῶν ἀπαιτεῖ δαπάνην παγίαν καὶ μεγαλειτέραν ἐκείνης, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν ἐφέδρων στελεχῶν. Δὲν δυνάμεθα νὰ στηριζώμεθα εἰς θεωρίας, αἱ ὁποῖαι δὲν προσαρμόζονται πρὸς τὴν πραγματικότητα.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος.

§216Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄς μὴ ἀποδώσωμεν, Κύριοι Βουλευταί, εἰς πρόθεσιν δημοκοπίας τὰ ὅσα εἶπεν ὁ προλαλήσας Συνάδελφος κ. Μπουρδάρας, διότι καὶ τὸ ὕφος του καὶ ὁ τόνος τῆς φωνῆς του προξενοῦν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὅσα εἶπεν τὰ εἶπεν ἐν πεποιθήσει. Δι’ αὐτὸ ἐνόμισα ὑποχρέωσίν μου νὰ λάβω πάλιν τὸν λόγον διὰ νὰ ἀπαλλάξω τὸν κ. Συνάδελφον ἀπὸ τὴν ἐσφαλμένην ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν εἰς τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα. Καὶ παρεσύρθη ἐπὶ τοσοῦτον ἀπὸ τὴν παρεξήγησιν αὐτήν, ὥστε ὑπεστήριξεν ὅτι ἐγὼ εἶπον δῆθεν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ὅτι μία τάξις ἀξιωματικῶν δὲν ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν της κατὰ τοὺς πολέμους. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι εἶναι προτιμότερον τὰ στελέχη ἑνὸς στρατοῦ νὰ ἀποτελῶνται ἀπὸ ἀξιωματικοὺς προερχομένους ἀπὸ Στρατιωτικὰς Σχολὰς καὶ ὅτι οἱ περισυλλεγόμενοι καὶ δημιουργούμενοι προχείρως ἀξιωματικοὶ δὲν δύνανται νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις ἑνὸς ἡγήτορος, καὶ ἑπομένως δὲν δύνανται νὰ ἐκπληρώσουν τὸ καθῆκόν των εἰς ἀνάλογον βαθμόν. Διότι καὶ ἡ ἐκπλήρωσις τοῦ καθήκοντος ἔχει διαφόρους βαθμούς. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, καὶ εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσι, ὅτι κατὰ τοὺς Βαλκανικοὺς πολέμους ἅπαντες, οἱ εὑρεθέντες ἐν ἐκστρατείᾳ Ἕλληνες, ἀπὸ τοῦ Ἀρχιστρατήγου μέχρι τοῦ τελευταίου στρατιώτου, ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των καὶ δι’ αὐτὸ καὶ κατηγάγομεν περιφανεῖς νίκας. Καὶ διὰ νὰ ἐξαγάγω τὸν κ. Συνάδελφον ἀπὸ τὴν σύγχυσιν, θὰ ἠρώτουν αὐτὸν ἐὰν ἦτο προτιμότερον ἕνας στρατὸς νὰ ἔχῃ ἀξιωματικοὺς μορφωμένους μὲ χαρακτῆρα χαλκευθέντα εἰς Σχολὰς στρατιωτικὰς, ἢ νὰ ἔχῃ ἐφέδρους τοιούτους, μὴ προερχομένους οὔτε ἀπὸ σχολὴν ὑπαξιωματικῶν.

§217Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Μὲ ἐρωτᾶτε διὰ νὰ ἀπαντήσω;

§218Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη...

§219Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀναμένω ἀπάντησιν, οὔτε θέλω τοιαύτην. Κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν. Τὴν ἀπάντησιν δίδει ἡ στοιχειώδης λογικὴ καὶ ἡ στοιχειωδῶς καλὴ πίστις, ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ ἔχωμεν ἐν ὥρᾳ πολέμου ἀξιωματικοὺς μορφωμένους στρατιωτικῶς ἀπὸ σχολὰς στρατιωτικὰς. Ὑπεστήριξα καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι οἱ ἀξιωματικοί, οἱ προελθόντες ἀπὸ στρατιωτικὰς σχολάς, ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των, χάρις εἰς τὴν μόρφωσίν των καὶ εἰς τὸν στρατιωτικόν των χαρακτῆρα. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ εἴπω τὸ ἴδιον διὰ τοὺς προχείρως περιβληθέντας τὴν στολὴν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ὅπως δὲν δύναμαι νὰ εἴπω τὸ αὐτὸ καὶ δι’ ἐμαυτόν, προαχθέντα εἰς ἀξιωματικὸν κατὰ τὰ τέλη τοῦ πολέμου, διότι φαντάζομαι δὲν θὰ ἐξεπλήρουν τὰς ὑποχρεώσεις μου ὡς ἀξιωματικός, ὅπως, ὡς κολακεύομαι νὰ πιστεύω, ἐξετέλεσα τὸ καθῆκόν μου ὡς ἁπλοῦς στρατιώτης. Ἡ διάκρισις αὐτὴ γίνεται ἀπὸ ἀπόψεως ἐπαγγελματικῆς ἱκανότητος τῶν στελεχῶν τοῦ στρατοῦ καὶ μὴ θέλετε νὰ θέσητε εἰς τὸ στόμα μου φράσεις ὑβριστικὰς δι’ Ἕλληνας ἀξιωματικούς, διότι τοιοῦτόν τι οὐδέποτε διενοήθην.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης.

§221ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω, κ. Πρόεδρε, εἰς τὴν οὐσίαν τῶν συζητουμένων στρατιωτικῶν ζητημάτων, διότι δὲν εἶμαι στρατιωτικός. Εἶχον ὅμως νὰ τονίσω τοῦτο καὶ νὰ ἐπανορθώσω τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Μπακοπούλου. Εὐτυχῶς τὰ ἐπηνόρθωσεν ὁ ἴδιος, διότι παγκοίνως εἶναι ἀνεγνωρισμένον ὅτι ὅλοι οἱ ἀξιωματικοί, οἱασδήποτε προελεύσεως, ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των. Μοῦ γεννᾶται ὅμως ἡ ἑξῆς λογικὴ ἀπορία. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἀπὸ τριετίας ἐψηφίσθη νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἀνθυπολοχαγὸς ἢ ἀνθυπομοίραρχος, ἔχων πενταετῆ ὑπηρεσίαν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν, προάγεται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολοχαγοῦ καὶ ὑπομοιράρχου, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ ὄχι ὀργανικὴ θέσις. Ὁ νόμος αὐτὸς ἐφηρμόσθη ἔκτοτε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ἰσχύῃ. Ὥστε ἕκαστος ἀνθυπολοχαγὸς ἢ ἀνθυπομοίραρχος, συμπληρώνων πενταετῆ ὑπηρεσίαν, ἀδιακρίτως ἂν ὑπάρχωσιν ὀργανικαὶ θέσεις ἢ οὔ, προάγεται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολοχαγοῦ ἢ ὑπομοιράρχου. Τὶ σημαίνει τοῦτο, Κύριοι Συνάδελφοι: Σημαίνει, ὅτι ἔχομεν ὑπερεπάρκειαν κατωτέρων στελεχῶν, ἢ τοὐλάχιστον, ὅτι ἡ κατάστασις τῶν κατωτέρων στελεχῶν τοῦ στρατεύματος εἶναι τοιαύτη, ὥστε εὐλόγως ἐγεννήθη ἡ δυσφορία, λόγῳ τῆς παραμονῆς εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν, ἐπὶ μακρὸν χρόνον, ἡ ὁποία δυσφορία ἠνάγκασε τὸ Κράτος νὰ λάβῃ τὴν εἰδικὴν ταύτην νομοθετικὴν μέριμναν. Κατόπιν τούτου, δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ ποῖος εἶναι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ἀναγκάζει τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διπλασιάσῃ δι’ ἐφέτος τὸν ἀριθμὸν τῶν εἰσακτέων εἰς τὰς Στρατ. Σχολάς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δι’ ἐπιχειρημάτων πολλῶν ἀνέπτυξεν ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην κατωτέρων στελεχῶν, ἀλλ’ ἐὰν ἔχωμεν ἀνάγκην κατωτέρων στελεχῶν μόνον τῶν 90 τοὺς ὁποίους προβλέπει δι’ ἐφέτος, ἔχομεν ἀνάγκην; Τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀφίσῃ τὴν διάταξιν γενικήν. Διατὶ τὴν περιορίζει μόνον δι’ ἐφέτος; Ὅταν δὲ τὸ ἑπόμενον ἔτος, εἴτε ὁ ἴδιος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἴτε ὁ διάδοχός του, ἴδῃ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη, τότε ἠμπορεῖ νὰ τὴν περιορίσῃ. Διατὶ τὴν θέτει μόνον δι’ ἐφέτος καὶ δὲν τὴν θέτει γενικῶς;

§222Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐδῶ αὐξάνομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν μονίμων στελεχῶν καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἠξεύρωμεν πόσοι θὰ χρειασθοῦν τὸν χρόνον.

§223ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Διατὶ δὲν τὴν κάμνετε γενικὴν τὴν διάταξιν;

§224Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τώρα τὸν αὐξάνω.

§225ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Δι’ ἐφέτος μόνον.

§226Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἠξεύρω τοῦ χρόνου τὶ θὰ μοῦ χρειασθῇ;

§227Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ μάθω τὸ ἑξῆς. Ἔμαθα πολλὰ πράγματα. Ἤθελα νὰ μάθω ποία δαπάνη θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ τὴν αὔξησιν τῶν μελλόντων νὰ εἰσαχθῶσι, διότι ὅλα τὰ νομοσχέδια συνοδεύονται ἀπὸ μίαν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Δυστυχῶς δὲν τὴν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου.

§228Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἡ δαπάνη θὰ καταφανῇ μετὰ τέσσαρα ἔτη, ἂν καὶ οἱ περισσότεροι πληρώνουν τὰ δίδακτρα.

§229Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Δὲν πρόκειται διὰ τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι θὰ προκληθοῦν ἀπὸ τοὺς μέλλοντας νὰ εἰσαχθῶσιν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῆς δαπάνης ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς των εἰς τὴν Σχολήν.

§230Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ δαπάνῃ αὐτὴ ἀργότερον θὰ παρουσιασθῇ. Μετὰ τέσσαρα ἔτη.

§231Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἄν πρόκειται περὶ δαπάνης ἢ ὄχι, εἶναι ζήτημα τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου.

§232Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Δὲν πρόκειται διὰ τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ δαπανηθοῦν. Πρόκειται περὶ τῶν δαπανῶν ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς εἰς τὰς Σχολάς.

§233Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως δώσῃ ἐντολήν, ἵνα τὰ νομοσχέδια στέλλωνται εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἀνεξαιρέτως. Διότι καὶ τὸ ζήτημα ἂν προκαλοῦν ἢ μὴ δαπάνην δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τῆς κρίσεως τοῦ Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας. Πῶς δυνάμεθα νὰ ἠξεύρωμεν ἡμεῖς σήμερον ἐὰν πρόκειται περὶ δαπάνης ἢ ὄχι; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὅλα τὰ νομοσχέδια πρέπει νὰ στέλλωνται εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὸ νομοσχέδιον;

§235ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ παροχῆς προθεσμίας πρὸς ἄσκησιν προσφυγῆς κατ’ ἀποφάσεων ἐπιτροπῶν τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 3077».

§237ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ συστάσεως Γεωργικῆς Σχολῆς εἰς Βέλλον Κορινθίας δωρεᾷ καὶ δαπάναις τοῦ Ἀμερικανικοῦ σωματείου Ἀχέπανς».

§239ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΔΝΔʹ κλπ.» (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ περὶ θήρας Ν. Δ. ὡς ἐκυρώθη διὰ τοῦ νόμου 5728». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20–7–33 Ν. Δ. περὶ διαθέσεως τῶν προοριζομένων δι’ ἐκπαιδευτήρια τῆς Ἐπαρχίας Σφακίων εἰσοδημάτων τοῦ κληροδοτήματος Γ. Ξενουδάκη».

§243ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 21–9–32 καὶ 22–10–32 ἀναγκαστικῶν νόμων ἐν σχέσει μὲ τὴν προστασίαν τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος καὶ τὴν ἀγορὰν καὶ πώλησιν ἐξωτερικοῦ συναλλάγματος».

§245ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀναγκαστικοῦ Διατάγματος τῆς 1ης Ἰουνίου 1933 περὶ καθορισμοῦ ἐπιτοκίων καταθέσεων».

§247ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ἀσυμβιβάστου καὶ ἀπαρτίας διατάξεων τοῦ νόμου 5110».

§249ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5 καὶ 30 μ. μ. (Ὥρα 10 καὶ 15′ μ.μ.)