1933.08.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24η

ΠΕΜΠΤΗΣ 24 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1933

Προεδρία Βʹ ἀντιπροέδρου κ. Σ. ΜΠΑΛΑΝΟΥ

(Ὥρα 8 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ὁ Βουλευτὴς κ. Π. ΡΑΛΛΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ συλλόγου κυνηγῶν Χώρας Τριφυλλίας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ περὶ θήρας νόμου. — Ὁ Βουλευτὴς κ. Π. ΡΑΛΛΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα συκοπαραγωγῶν Μεσσηνίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν τακτικὴν τῶν ἐξαγωγέων καὶ ζητούντων ὅπως τὸ συκογραφεῖον προβῆ εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν σύκων καὶ τὴν ἀποστολὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τὴν ἐγκατάστασιν τούτου εἰς τὰς Καλάμας κλπ. —Ἡ ὁμοσπονδία ἐπαγγελματιῶν, βιοτεχνῶν Καβάλλας καὶ περιχώρων ζητεῖ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἀσφαλείας ἐκ τῆς πόλεώς των. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Ἐλευθεροχωρίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀντιδραστικὴν τακτικὴν τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν Θεσσαλονίκης, μὴ διαθετουσῶν ἐπάρκειαν σάκκων πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς παραγωγῆς. —Ὁ Γεώργιος Φασελῆς, κάτοικος Κοιλάδος Ἑρμιονίδος, παρακαλεῖ ὅπως συστηθῇ εἰς τὸ συμβούλιον τοῦ ΟΔΕΠ καὶ γίνῃ δεκτὴ ἡ αἴτησίς του περὶ καταβολῆς τῶν ὀφειλομένων ἐντὸς μιᾶς τριετίας. —Ὁ Μητροπολίτης Κυδωνίας Ἀποκορώνου, Ἀγαθάγγελος παρακαλεῖ ὅπως ἐκδοθῇ διάταγμα, ἐπιτρέπον εἰς τοὺς ὀργανισμοὺς τὴν διαχείρισιν τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας καθόσον μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. οἱ ὀργανισμοὶ περιῆλθον εἰς οἰκονομικὸν ἀδιέξοδον. —Ὁ ἱερατικὸς σύνδεσμος Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ τῆς μισθοδοσίας καὶ τῶν συντάξεων τῶν κληρικῶν. —Ἡ Ἕνωσις ἀστῶν προσφύγων πόλεως Γιαννιτσῶν ζητεῖ τὴν χορήγησιν ἐπαγγελματικοῦ κλήρου εἰς 150 προσφυγικὰς οἰκογενείας. —Ὁ Κ. Γεωργιάδης τέως εἰρηνοδίκης καὶ διδάσκαλος ἤδη δὲ πολιτικὸς συνταξιοῦχος, κάτοικος Ἀθηνῶν, ζητεῖ τὴν αὔξησιν τῆς συντάξεώς του. —Ὁ Σ. Παντελόπουλος δικολάβος παρὰ τῷ Εἰρηνοδικείῳ Κορώνης, ζητεῖ τὴν διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ κατοχύρωσιν τοῦ ὁμοιομόρφου καὶ ἰσοπόσου τῶν ἀμοιβῶν τῶν δικολάβων συνιστωμένου εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ διὰ τοὺς δικηγόρους καθοριζομένου ἐλαχίστου ὁρίου. —Ἡ Ἕνωσις προσωπικοῦ Φωταερίου Πειραιῶς διαμαρτύρεται διὰ τὴν ψηφισθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ συμβουλίου σύμβασιν πρὸς παραχώρησιν τοῦ φωταερίου καὶ παρακαλεῖ ὅπως ἐξασφαλισθῇ ἡ θέσις αὐτοῦ καὶ ἀναγνωρισθῇ τὸ ὑφιστάμενον ταμεῖον συντάξεων. —Ὁ Βουλευτὴς κ. Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κατοίκων Αὐλῶνος, Ἀγαλιανῆς, Καϋμένης Γυναίκας Τριφυλλίας, ζητούντων τὴν προμήθειαν σπόρου σίτου, τὴν ἀναστολὴν πληρωμῆς χρεῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, τὴν χορήγησιν μακροπροθέσμων δανείων, τὴν ἀναστολὴν τῶν δημοσίων χρεῶν κλπ. Ὁ κ. Π. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. περὶ καθορισμοῦ τῆς μεταβλητῆς «σ» εἰς τοὺς τύπους τῆς πωλήσεως τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας» καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἰουλίου 1932 Ν. Δ. περὶ ἀναπροσαρμογῆς τιμολογίων πωλήσεως ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας κλπ». Ἡ ἐπὶ τῶν ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ διὰ τοῦ Πρ. Διατάγματος τῆς 11 Νοεμβρίου 1932 κωδικοποιηθέντος νόμου 3616 περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ στρατιωτικῶν προβιβασμῶν». 2) «Περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ 14ου ἄρθρου τοῦ νόμου 4506 περὶ παθόντων ἐν πολέμῳ ἀξιωματικῶν». Ὁ κ. Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλλει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῶν νόμων 4180, 4881 καὶ 5355 περὶ προστασίας ἐφέδρων». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 14 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. περὶ ἐνισχύσεως τῶν ἐν τῇ Χώρᾳ βιομηχανιῶν παρασκευῆς ἁλιπάστων ἰχθύων». Οἱ κ.κ. Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν), Δ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου: «Περὶ ἀνανεώσεως τῶν ἐκλογικῶν βιβλιαρίων ταὐτότητος». —Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ καὶ Ι. ΝΙ-ΚΟΛΙΤΣΑΣ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 5 ἐδάφ. 7 τοῦ Νόμου ΧΞΣΤʹ ὡς συνεπληρώθη διὰ τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ νόμου 3859 «περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». —Ὁ Βουλευτὴς κ. Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ ὑποβάλλει πρότασιν νόμου: «Περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας ἀσκήσεως προσφυγῶν κατ’ ἀποφάσεων διακοπῆς συντάξεων θυμάτων πολέμου λόγῳ εὐπορίας». Ἡ ἐπὶ τῶν ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 24 παραγράφου τοῦ ἀπὸ 9)2)34 Π. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς Εὐελπίδων». Ἡ ἐπὶ τῆς ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. 4377 περὶ Ἑλληνικοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ». Ἡ ἐπὶ τῆς ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙ-ΤΡΟΠΗ, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐπεκτάσεως τῆς καλλιεργείας ἐν Ἑλλάδι» —Οἱ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ κ. κ. Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ, Ν. ΚΩΝ-

ΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ, Α. ΜΥΛΩΝΑΣ, Α. ΠΑΛΛΗΣ, Γ. ΚΑ-

ΦΑΝΤΑΡΗΣ, Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 87, ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. —Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ, Γ. ΚΑΛΑΝ-

ΤΖΟΠΟΥΛΟΣ, Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ, Κ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ, Ν.

ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς περιφερειακῆς ὑγιειονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Κρατικῆς Ὑγιεινῆς καὶ Ἀντιλήψεως». —Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ, ΗΛ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑ-ΛΗΣ, Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ καὶ Ι. ΣΚΑΝΔΑΛΑΚΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. 4652 «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Σεπτεμβρίου 1929 Ν. Δ. «περὶ ἱδρύσεως γραφείων προστασίας Ἑλληνικῶν σύκων». —Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ καὶ Κ. ΚΑΛ-ΚΑΝΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νομοσχεδίου «Περὶ Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν». —Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Γ. ΤΣΟΝ-ΤΟΣ ΒΑΡΔΑΣ, Θ. ΓΚΟΥΜΑΣ, καὶ Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ περὶ θήρας Ν. Δ. ὡς ἐκυρώθη διὰ τοῦ νόμου 5728». —Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Ν. ΑΣΚΟΥΤΣΗΣ, Η. ΠΑΠΑΔΟ-

ΠΟΥΛΟΣ, Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ, Χ. ΒΑΦΕΑΣ, Μ. ΛΑΙΛΙΟΣ

Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§3Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Βουλευτά.

§5Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἰς τὰς ἐφημερίδας ἀνεγράφη, ὅτι μετὰ τῆς κατατεθείσης ἐπερωτήσεως διὰ τὴν ἀπόπειραν τῆς 6ης Ἰουνίου, ὑπεβλήθη καὶ αἴτησις ὅπως κατατεθῶσιν ὡρισμένα ἔγγραφα. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα κατετέθησαν καὶ εὑρίσκονται εἰς χεῖρας μέχρι σήμερον, ἑνὸς ἐκ τῶν ἐπερωτησάντων κ. Συναδέλφων. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι γενικοῦ ἐνδιαφέροντος, εἰς δὲ τὴν συζήτησιν, πλὴν τῶν ἐπερωτησάντων κατ’ ἀνάγκην θὰ μετάσχουν καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν κ. Συγαδέλφων, παρακαλῶ ὅπως γίνῃ ἐκτύπωσις τῶν ἐγγράφων αὐτῶν καὶ διανεμηθῶσιν εἰς τοὺς κ.κ. Βουλευτάς, ἵνα πάντες δυνηθῶμεν νὰ λάβωμεν γνῶσιν. Φρονῶ ὅτι εἶναι ἀνάγκη πάντες, καὶ οἱ ἀκούοντες, ἀλλὰ καὶ οἱ μέλλοντες νὰ μετάσχωσι τῆς συζητήσεως, νὰ εὑρίσκωνται ἐν γνώσει τῶν ἐγγράφων.

§6Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ τίνων ἐγγράφων πρόκειται; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν μοῦ λέγει αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἑνός, ἀλλὰ περὶ πολλῶν ἐγγράφων. Ἡ ἐκτύπωσις αὐτῶν τῶν ἐγγράφων καὶ δαπάνας ἀπαιτεῖ καὶ θὰ συνετέλει εἰς τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως. Πιθανὸν οἱ ἐπερωτῶντες νὰ θέλουν νὰ ἐπισπεύσουν τὴν συζήτησιν, δὲν δυνάμεθα δὲ ἐφόσον θέλουν οἱ ἐπερωτῶντες τὴν συζήτησιν, νὰ παρεμβάλωμεν προσκόμματα. Νὰ κάμωμεν ἓν ἄλλο. Νὰ κατατεθοῦν τὰ ἔγγραφα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὅσοι ἐκ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν θέλουν, νὰ ἔλθουν νὰ τὰ μελετήσωσιν.

§7Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἔλαβον γνῶσιν τῶν ἐγγράφων.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἔγγραφα τὰ ἔχει ὁ κ. Παπαναστασίου πρὸ τριῶν ἡμερῶν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§10Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω νὰ ψηφισθοῦν κατ’ ἀρχὴν τὰ νομοσχέδια ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις καὶ κατόπιν ἐπανερχόμεθα εἰς ἐκεῖνα ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει συζήτησις.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ καταργήσεως δασμολογικῶν τινων ἀπαλλαγῶν καὶ περὶ καταβολῆς τῶν δασμῶν».

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ μονοπωλίου τῆς σακχαρίνης».

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 2 Δεκεμβρίου 1932 Ν. Δ. περὶ παρατάσεως προθεσμιῶν τινων τῶν νόμων 5420 καὶ 5671 περὶ φορολογικῶν διευκολύνσεων».

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἀπριλίου 1933 Ἀναγκαστικοῦ Διατάγματος «περὶ παρατάσεως τῶν δύο τριμήνων προθεσμιῶν τοῦ νόμου 4428 περὶ τρόπου διακοπῆς τῆς παραγραφῆς κλπ.».

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ διακανονισμοῦ ἀρχαιότητος ὑπαξιωματικῶν ἠλεκτρομηχανικῶν καὶ ἠλεκτριστῶν».

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΓΦΕʹ τῆς 31)12)1909 περὶ φαρικῶν καὶ ἀγκυροβολίας τελῶν».

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ διὰ τοῦ Νόμου 3793 κυρωθέντος Ν. Δ. τῆς 2 Σεπτεμβρίου 1925 περὶ τῶν καταβαλλομένων ὑπὸ τῶν πλοίων ὑγειονομικῶν δικαιωμάτων».

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ αὐξήσεως διδάκτρων σχολῆς ναυτικῶν δοκίμων καὶ καθορισμοῦ ἐξετάστρων».

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τῶν Ἀναγκ. Διαταγμάτων 1) τῆς 13 Ἰουνίου 1933 καὶ 2) τῆς 12 Ἰουλίου 1933 ἀμφοτέρων «περὶ ἀναβολῆς τοῦ χρόνου τῆς διενεργείας τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἐκλογῶν καὶ περὶ παρατάσεως τῆς ὑπηρεσίας τῶν ὑφισταμένων Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν ἀρχῶν».

§28ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Διατάγματος τῆς 26 Μαΐου 1933 «περὶ καταργήσεως τῆς § 9 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 3824 περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 108 τοῦ αὐτοῦ νόμου».

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 25)7)33 Ν. Δ. περὶ διακανονισμοῦ ἐκκαθαρίσεως τῶν ἀναστειλασῶν τὰς πληρωμὰς αὐτῶν Τραπεζῶν α) Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, β) Τραπέζης Κεντρικῆς, γ) Τραπέζης Χολέβα–Μαρκατᾶ ἐν Λαρίσῃ, δ) Τραπέζης Μουχτάρη ἐν Τρικκάλοις».

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀποστολίδης.

§33Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Τὸν λόγον ἔλαβον ἵνα ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ ζητήματος σπουδαιοτάτου. Σπουδαιοτάτου τόσον διὰ τὰς οἰκονομικὰς καταστροφὰς καὶ τὰ οἰκονομικὰ ἐρείπια, τὰ ὁποῖα ἀφῆκεν ἡ πτῶσις, ἡ ἀθλία πτῶσις, τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, ἀλλὰ σπουδαιοτάτου, διότι τὸ τραπεζιτικὸν καθεστὼς τῆς Χώρας αὐτῆς, παρ’ ὅλα τὰ τραπεζιτικὰ ἀτυχήματα, δὲν ἐκρίθη σκόπιμον νὰ ρυθμισθῇ, ὥστε αἱ ἐκ τοῦ ὑστερήματος κατὰ τὸ πολὺ οἰκονομίαι τῶν πολιτῶν νὰ εἶναι κατοχυρωμέναι εἰς χεῖρας τῶν διαφόρων Διευθυντῶν Τραπεζῶν, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴ δύνανται νὰ τὰς χρησιμοποιῶσιν ὅπως θέλουν. Ἀτυχῶς, διὰ τὸ ἡμέτερον Κράτος, τὰ μέτρα αὐτὰ θὰ ληφθοῦν, φαίνεται, ἀλλὰ ὅταν καὶ ἄλλαι πολλαὶ ἀπὸ τὰς λεγομένας Τραπέζας τοῦ εἴδους καὶ τοῦ ποιοῦ τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου δημιουργήσωσιν οἰκονομικὰς καταστροφὰς καὶ ἐρείπια εἰς βάρος ἀνυπόπτων Ἑλλήνων πολιτῶν, τῶν μοχθούντων ἐκ τοῦ ὑστερήματός των νὰ δημιουργήσωσι ἕν ἀπόθεμα, τὸ ἀπόθεμα τὸ ὁποῖον μίαν πρωΐαν δὲν ὑπάρχει, διότι ἐλεηλατήθη ἢ ἐκλάπη ἢ ἐχάθη ἀπὸ τὰς περιφήμους αὐτὰς Τραπέζας.

§34Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἴμεθα σύμφωνοι, καὶ πρέπει νὰ ρυθμισθῇ ταχέως τὸ ζήτημα αὐτό. Εὑρίσκεται ἤδη εἰς τὴν νομοπαρασκευαστικὴν Ἐπιτροπήν.

§35Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου, κ. Βουλευταί, ἐνῷ ἐπιστεύετο ὅτι ἦτο τραπεζιτικὸν ἵδρυμα σπουδαῖον καὶ ἀξιόλογον, ὡς τοιοῦτον δὲ τὸ ἐπίστευε καὶ ἡ τότε Κυβέρνησις μὲ τὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργόν της καὶ τὸν ἴδιον τὸν Πρωθυπουργόν της, ὁ ὁποῖος τὸν Μάϊον τοῦ 1931 ἐπιέσθη νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ἐξυμνήσῃ ἀπὸ τοῦ ἐξώστου τῆς οἰκίας τοῦ διευθυντοῦ τῆς Τραπέζης τὴν θέσιν τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ, ἐνῷ ἐπιστεύετο, λέγω, ὡς ἀξιόλογον πιστωτικὸν ἵδρυμα, δὲν ἦτο παρὰ τράπεζα ἄνευ πίστεως οὐσιαστικῶς, χρεωκοπημένη καθ’ ὁλοκληρίαν, παρανόμως ἐκτελοῦσα πράξεις τῆς ἁρμοδιότητος μιᾶς Τραπέζης. Πῶς δὲ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ Τράπεζα, ἀφοῦ τὰ κεφάλαιά της τὰ εἶχον ἀκινητοποιήσῃ οἱ Κοσμαδόπουλοι εἰς ἐπιχειρήσεις ἐπισφαλεῖς ἢ μόλις ἀνταποκρινομένας εἰς τὰ ἔξοδά των, (Ἠλεκτρικὴ Βόλου, Ψυγεῖα, ἀσβεστοεπιχειρήσεις, ἐξωραϊσμοὺς κλπ.) εἰς ἀγορὰς ἀκινήτων, ὡς ἐπίσης καὶ εἰς ἀγορὰς χρεωγράφων εἰς μέγιστον βαθμόν, τελείως δυσανάλογον πρὸς τὴν δυναμικότητά της; Ἰδοὺ τώρα ἐκ τῆς ἐκκαθαρίσεως ἐξηγμένα καὶ μερικὰ κονδύλια ὀφειλομένων ποσῶν εἰς τὴν Τράπεζαν: Γ. Κοσμαδόπουλος εἰς ἀνοικτὸν λογαριασμὸν δρχ. 2.074.178.80... (ἀναγινώσκει) ...». Ἐδῶ ἡ Τράπεζα ἐλεηλατήθη καὶ οὕτω ὁ κόσμος τὴν μεσημβρίαν τῆς 1ης Φεβρουαρίου τοῦ 1932, ἐπληροφορεῖτο, ὅτι ἔπεσεν ἡ Τράπεζα διὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι εἶναι πιστωτικὸν ἵδρυμα ἰσότιμον πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Τὸν ἔφεραν οἱ ἄνθρωποι τὸν ἴδιον εἰς Βόλον—εἶνε τὸ ζώδιον τοῦ ἀνδρὸς φαίνεται νὰ περιβάλλεται ἀπὸ κλίκας, αἱ ὁποῖαι τόσον τὸν ἔβλαψαν,— τὸν ἔφεραν οἱ Κοσμαδόπουλοι διὰ νὰ στερεώσῃ τὴν Τράπεζάν των.

§36ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὶ σχέσιν ἔχουν αὐτά;

§37Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Οὐσιαστικὴν, Κύριε Συνάδελφε. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν τὴν παραδέχεσθε, παραδεχθῆτε τὴν χάριν τῆς Ἱστορίας. Τὸν ἐχρησιμοποίησαν λοιπὸν οἱ Κοσμαδόπουλοι διὰ νὰ στερεώσουν τὴν Τράπεζαν. Ἀλλ’ ἡ Τράπεζα ἔπεσε, καὶ ὑπὸ τὴν πτῶσιν της καὶ τὰ ἐρείπιά της ἠκούσθησαν οἰμωγαὶ καὶ θρῆνοι, ὁ ἀντίλαλος τῶν ὁποίων ἀκόμη θλιβερὸς ἠχεῖ εἰς τὰ ὦτά μου. Κύριοι Βουλευταί, θὰ σκεφθῆτε τὸ μέγεθος τῆς συμφορᾶς, ὅταν συλλάβητε τὴν εἰκόνα 2500 ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχαναν τὰς οἰκονομίας των, τὰ κομποδέματά των, τὸ ἀποκούμπι των καὶ τὴν παρηγοριάν των. Οἱ καταθέται συνῆλθον πρὸ τῆς συμφορᾶς καὶ συνέπηξαν τὸν σύλλογον τῶν καταθετῶν. Ἐξέλεξαν ἐπιτροπὴν, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἐμέ. Ἦλθεν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἐξελιπάρησε τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα λάβῃ μέτρα. Τὰ μέτρα αὐτὰ ζητοῦμεν νὰ ληφθοῦν σήμερον, ἵνα κατοχυρωθοῦν οἱ καταθέται. Γνωρίζομεν ὅτι εἶναι πολὺ ἀργά, ἀλλὰ νομίζομεν ὅτι μὲ ὀλίγην καλὴν θέλησιν κἄτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, ἂν πεισθῇ ἡ Βουλή, ὅτι τὸ δίκαιον εἶναι μὲ τὸ μέρος τῶν καταθετῶν. Ἐλπίζομεν δὲ ὅτι θὰ πεισθῇ νὰ δώσῃ τὸ δίκαιον διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα θὰ ψηφίσῃ καὶ θὰ ὑποστηρίξῃ τοὺς καταθέτας, τὰ τραγικὰ αὐτὰ θύματα μιᾶς τραπεζιτικῆς τρέλλας.

§38ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§39Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Μάλιστα.

§40ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Εἰς τὸ ζήτημα ποὺ εἴπατε, ὅτι δὲν ἐγνώριζεν ὅταν ἀνῆλθεν εἰς τὸν ἐξώστην τῆς οἰκίας Κοσμαδοπούλου καὶ εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὅτι ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου εἶναι ἰσότιμος μὲ τὴν Ἐθνικήν. Ἦτο ἐν ἀγνοίᾳ τῆς καταστάσεως τῆς Τραπέζης; Δὲν ἦτο γνωστὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ κατάστασις τῆς Τραπέζης; Ὄχι. Ἦλθεν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀκριβῶς, δι’ αὐτὸν τὸν σκοπὸν εἰς τὸν Βόλον, διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν Τράπεζαν αὐτήν. Δι’ αὐτὸ κατῆλθε δυστυχῶς εἰς τὸν Βόλον,— ὄχι μόνον δι’ αὐτὴν, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλα ἱδρύματα—καὶ μάλιστα ἔγιναν καὶ τραπέζια καὶ προπόσεις, ἀκριβῶς, διὰ νὰ ἐνισχυθοῦν ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως. Ἴσως νὰ ἐνόμισεν ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ κρατήσῃ. Ἐγνώριζεν ὅμως, ὅτι εὑρίσκοντο εἰς τὴν κατάστασιν ἐκείνην καὶ διὰ τοῦτο ἠναγκάσθη νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοθέτημα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον καὶ ὑμεῖς, ὅπως ἔμαθον ἐν τῇ Γερουσίᾳ, τὸ κατεδικάσατε, διότι δὲν ἦτο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ εἰσαχθῇ. Αὐτὰ εἶναι τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα γνωρίζω καὶ δι’ αὐτὸ καὶ δι’ ἄλλα ἱδρύματα, ἀλλὰ οὐδὲν δυστυχῶς προῆλθεν ἐκ τῆς ἐνισχύσεως αὐτῆς... Περὶ αὐτοῦ ὅμως θὰ γίνῃ ἄλλη ἐπερώτησις.

§41Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Πῶς τὰ διεπιστώσατε αὐτά;

§42ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἄν δὲν ἦτο τοῦτο τὶς ἡ ἀνάγκη νὰ ἔλθῃ ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐκεῖ;

§43ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς εἴπετε, κ. Συνάδελφε, παρακαλῶ;

§44ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὅταν ὁμιλεῖ τις περιμένετε νὰ τελειώσῃ τὴν σκέψιν του, διὰ νὰ διαπιστώσητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ εἴπῃ. Ὄχι, διότι κατῆλθεν εἰς τὸν Βόλον, ἀλλὰ διότι ἀνῆλθεν ἐπὶ τοῦ ἐξώστου καὶ ἀνήγγειλεν ὅτι ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου εἶναι ἰσότιμος πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, αὐτὸ ἀκριβῶς δεικνύει ὅτι ἦτο ἐν γνώσει τῆς καταστάσεως εἰς ἥν εὑρίσκετο ἡ Τράπεζα.

§45Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιτρέπητε τὰς διακοπὰς κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι βλέπω ὅτι ὑπάρχει ἐλαφρὰ διάθεσις πρὸς ἀντεγκλήσεις. Καλλίτερον θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ τὰ διάφορα ζητήματα θὰ ἐξετασθοῦν μετὰ περισσοτέρας προσοχῆς, ἐὰν ἀφίνετο ἐλεύθερος ὁ ρήτωρ νὰ ἀγορεύσῃ καὶ κατόπιν οἱ θέλοντες, ἄς ἀνέλθουν εἰς τὸ βῆμα νὰ τὸν ἀντικρούσωσιν.

§46Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ἡ ἀγόρευσίς μου θὰ πείσῃ ὅλους Ὑμᾶς ὅτι, τόσον ὁ κ. Συνάδελφος, ὅσον καὶ ἐγώ, δὲν ἠθέλομεν νὰ δημιουργήσωμεν ἀντεγκλήσεις. Θὰ ἴδητε δὲ ὅτι ἦτο ἐν γνώσει τῆς Κυβερνήσεως ἡ κατάστασις τῆς Τραπέζης καὶ θὰ πεισθῆτε ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς ὅτι ἔπρεπεν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ κατοχυρωθοῦν διὰ μιᾶς δηλώσεως σπουδαίας καὶ σοβαρᾶς, ὅτι ἡ Τράπεζά των ἦτο πολὺ ἰσχυρά. Ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὰ ἑκατομμύρια, ποὺ εἶχον πάρει οἱ Κοσμαδόπουλοι καὶ οἱ Κασσαβέτηδες εἰς τρέχοντα λογαριασμόν, εἶχον πάρει καὶ διάφοροι ἄλλοι, ἄλλα ποσά, καθὼς καὶ οἱ ἀδελφοὶ Λούλη.

§47Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Εἰς τοὺς ἀδελφοὺς Λούλη δὲν περιλαμβάνεται ὁ Βουλευτὴς κ. Λούλης, ὅστις ἔχει χάσει ὅλην του τὴν περιουσίαν. Σᾶς τὸ λέγω αὐτό, διότι ἐστράφησαν τὰ βλέμματα ὅλης τῆς αἰθούσης πρὸς τὴν πτέρυγα ταύτην.

§48Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Τὸ ἠξεύρω πολὺ καλὰ αὐτό, διότι γνωρίζω τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ, οἱ ὁποῖοι καὶ τὸν βοηθοῦν, διότι δὲν εἶναι πλούσιος.

§49ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς ποῖον ποσὸν ἀνέρχονται ὅλα αὐτά;

§50Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Εἰς 40 ἑκατομμύρια δραχμῶν, τὰ ὁποῖα ἐπῆραν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ, χωρὶς νὰ δικαιοῦνται νὰ πάρουν τόσα ποσά. Ἠγόρασαν δὲ ἐπὶ πλέον χαρτιὰ πολλὰ καὶ ἡ Τράπεζα, ὥστε νὰ εἶναι φυσικὸν νὰ πέσῃ ὅπως ἔπεσε.

§51Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ὁλικὴ ζημία ποία ἦτο;

§52Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ἑκατὸν εἴκοσιν ἑκατομμύρια. Ὀγδοήκοντα εἰς τὸν Βόλον καὶ 40 εἰς τὰς Ἀθήνας. Μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία ἀνέστειλε τὰς πληρωμάς της τὴν 1ην Φεβρουαρίου 1932, οἱ καταθέται ἤρχισαν νὰ ἐκλιπαροῦν, νὰ ζητοῦν ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ γίνῃ ταχέως, διὰ νὰ πάρουν καὶ αὐτοὶ κἄτι. Ἦλθον ἐδῶ ἐπιτροπαὶ ἐπὶ ἐπιτροπῶν, πορεία καταθετῶν Τραπέζης Κοσμαδοπούλου ἔγινεν, ἐξελιπάρουν ὅλον τὸν κόσμον τῶν κρατούντων καὶ δυστυχῶς τὴν 1ην Ἰουλίου εἶδε τὸ φῶς ἕν θεσμοθέτημα — τὸ ὁποῖον παρακάτω, ποὺ θὰ σᾶς τὸ εἴπω, θὰ τὸ κρίνῃ ἡ Βουλὴ καὶ θὰ τὸ χαρακτηρίσῃ.—Τὸ θεσμοθέτημα «καθώριζε διὰ τοὺς καταθέτας Ταμιευτηρίου τὰ ἑξῆς ποσά: μέχρι κλπ. (ἀναγινώσκει) ...».

§53Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρελείψατε νὰ εἴπητε ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, διὰ νὰ κρατήσῃ τὸ ἵδρυμα, ἐξηνάγκασε τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν....

§54Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Θὰ τὸ εἴπω, καὶ αὐτὸ κατόπιν.

§55Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πρῶτα αὐτὸ πρέπει νὰ εἰπῆτε.

§56Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν θ’ ἀσχοληθῶ εἰδικῶς, κ. Ὑπουργέ. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐγνώριζε καλὰ ὁποία τις ἦτο ἡ κατάστασις τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου. Ὁ τότε διευθύνων σύμβουλος, κ. Κασσαβέτης, μετέβη εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ λέγει· «Θὰ μοῦ δώσῃς χρήματα, διότι πέφτει ἡ Τράπεζα. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ πέσῃ ἡ Τράπεζα, ὅταν ἐγὼ εἶμαι Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου». Ἡ Τράπεζα ἔδωκεν ἕν δάνειον ἀπὸ 13 ἑκατομμύρια καὶ εἰς ἀντάλλαγμα δὲ ἐνέγραψεν ὑποθήκην ἐπὶ τοῦ παραρτήματος τῆς Τραπέζης.

§57Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶχε καὶ ἄλλην ὑποθήκην. Δὲν ἐπῆγεν ὁ Κασσαβέτης εἰς τὴν Τράπεζαν. Ἐπῆγεν ὁ κ. Βενιζέλος καὶ ἐζήτησε τὸ δάνειον.

§58Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Αὐτὴν τὴν λεπτομέρειαν δὲν τὴν ἠξεύρω.

§59Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Λέγω, ὅτι ἡ Τράπεζα ἠρνήθη νὰ δώσῃ τὸ δάνειον αὐτό. Διὰ νὰ στηρίξῃ τὴν Τράπεζαν, εἰς τὸ τέλος· καὶ τῇ ἐπεμβάσει τοῦ κ. Βενιζέλου, Προέδρου τότε τῆς Κυβερνήσεως, προσωπικῶς, ἔδωκεν ἡ Τράπεζα δάνειον.

§60Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Αὐτὴ εἶναι μία πληροφορία, τὴν ὁποίαν δὲν ἠμποροῦμεν ἐπισήμως νὰ τὴν ἐξακριβώσωμεν. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ὁ κ. Βενιζέλος καὶ ὁ Κασσαβέτης ἦσαν ἕν καὶ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα. Ἐψηφίσθη ὁ νόμος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὥριζε νὰ λάβουν τὰ ποσὰ οἱ καταθέται Ταμιευτηρίου (ἀναγινώσκει). Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν ἐγένετο δάνειον ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης ἐξ 25 ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ ἀπὸ τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν. Διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐκκαθάρισις, ἡ ὁποία ἤρχισεν... (ἀναγινώσκει). Εἰδικῶς τὰ ποσοστὰ ἐπὶ τῶν ποσῶν μέχρι τῶν 65 χιλιάδων δραχμῶν εἰς τοὺς καταθέτας τοῦ Ταμιευτηρίου κατεβλήθησαν μέχρις Ὀκτωβρίου τοῦ 1932. Ἀλλὰ διὰ τοὺς ἄλλους δὲν ἔδιδεν ἡ ἐκκαθάρισις πλέον τὸ διὰ τοῦ νόμου καθωρισμένον ποσόν, τὰ ποσοστὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα καθωρίσθησαν διὰ τοῦ νόμου, ἀλλὰ δίδει 4%, προβάλλουσα ὅτι τοιαύτην διαταγὴν εἶχεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐδῶ εἶναι μία περίπτωσις, ἡ ὁποία εἶναι συζητήσιμος καὶ ἐνδιαφέρουσα. Διότι τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἠξεύρω ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς κ. Βουρλούμης ἢ ὁ ἐπόπτης ὑπάλληλος κ. Λύχνος, ἢ ἄλλος τις, ἔστειλεν ἕνα μπουγιουρντὶ εἰς τὴν Τράπεζαν τοῦ Βόλου καὶ ἔλεγε νὰ πληρώνωνται προσωπικῶς διάφοροι κύριοι. Οἱ δικηγόροι αἴφνης ἐὰν ἔλεγον ὅτι ἔχουν λεπτὰ πελατῶν των κατατεθειμένα εἰς τὴν Τράπεζαν τὰ ἔπαιρναν. Ἔτσι ὅμως οἱ καταθέται, οἱ μὴ δικηγόροι δὲν ἠμποροῦσαν νὰ πάρουν τίποτε. Ἔγινεν ἄλλη διάταξις, ἡ ὁποία ἔλεγε· «Καταθέσεις πάσης φύσεως κλπ. (ἀναγινώσκει) ...». Ἄλλαι καταθέσεις εἰς συνάλλαγμα, γενόμεναι ἐπ’ ὀνόματι Διευθυντοῦ (ἀναγινώσκει) «Καταθέσεις κληροδοτημάτων κ.λ. π.». Διότι βλέπετε, ἐπειδὴ ἔχομε τὴν καλὴν τύχην εἰς τὸ Πήλιον, καὶ ἰδίως εἰς τὴν Ζαγορᾶν, νὰ ἔχωμεν μερικὰ κληροδοτήματα, καὶ ἐπειδὴ ὁ Διευθυντὴς συνέβη νὰ κατάγεται ἀπὸ ἐκεῖ, ἀντὶ νὰ ἦσαν κατατεθειμένα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, συμφώνως καὶ τῷ Νόμῳ, τὰ κατέθεσεν εἰς τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου, καὶ διὰ νὰ μὴ χαθοῦν τὰ ἐπῆγεν ἐκεῖ. «Καταθέσεις (ἀναγινώσκει) ...». Ἠμπορεῖ νὰ εἶναι σωστόν, ἠμπορεῖ νὰ μὴ εἶναι, ἀλλὰ κατὰ τίνα τρόπον θὰ κατοχυρωθῇ ἡ ὑπηρέτρια, ἡ ὁποία ἔπαιρνε τὸ πτωχό της μισθό. Διότι ὁ Δημόσιος ὑπάλληλος ἔχει μίαν σύνταξιν, αὐτὸς οἰκονομοῦσε καὶ τέλος πάντων ἔπρεπεν αὐτὸς νὰ πληρωθῇ μὲ ὅλους τοὺς ἄλλους ποὺ εἶχον τὴν ἰδίαν τύχην καταθέτας καὶ ὄχι προνομιακῶς. «Ἐμβάσματα καὶ ἐπιταγαί... (ἀναγινώσκει) ...». Εἶναι καὶ ἄλλα πολλά. Εἶναι καὶ ἄλλη διάταξις ἡ ὁποία λέγει τὸ ἑξῆς: «Δάνεια ἢ καταθέσεις εἰς αὐτούσιον ξένον νόμισμα... (ἀναγινώσκει) ...». Ἄλλη διάταξις προσωπική, εἶναι τοῦ Γερουσιαστοῦ κ. Γκέκα, ὁ ὁποῖος, ἐν τούτοις, κατώρθωσε νὰ λάβῃ 360 χιλ. δραχ. καὶ δὲν ἠξεύρω μὲ ποῖον τρόπον.

§61ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπέναντι ποσοῦ;

§62Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ἀπέναντι τριῶν ἑκατομμυρίων, ἂν καλῶς ἐνθυμοῦμαι. Ἀλλὰ οἱ ἄνω τῶν 65 χιλ. δραχμῶν δὲν ἐπῆραν τίποτε, ἐνῷ ὁ κ. Γκέκας ἐπῆρε.

§63Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ κ. Γκέκα ὑπάρχει κάποια δικαστικὴ ἀπόφασις.

§64Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Διατὶ νὰ μὴ γίνεται καὶ δι’ ὅλον τὸν κόσμον;

§65Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι, ἐὰν ὑπάρχῃ δικαστικὴ ἀπόφασις, εἶναι λίαν συζητήσιμον τὸ ζήτημα.

§66Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ὑπάρχει δικαστικὴ ἀπόφασις.

§67Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Αὐταὶ αἱ διατάξεις, αἱ προσωπικαί, εἰσεχώρησαν εἰς τὸν νόμον αὐτόν, ἐχαρακτηρίσθησαν δὲ προσωπικαὶ ὅλαι, διότι δὲν ἐσκόπουν νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ἠθικὴν καὶ οὐσιώδη ἀρχὴν τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν καταθετῶν, ἀλλὰ ἐμπῆκαν διὰ νὰ ἱκανοποιήσουν ὡρισμένα πρόσωπα. (ἀναγινώσκει). Τώρα οἱ καταθέται ζητοῦν ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἑξῆς τροπολογία...

§68ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Ἐπειδὴ ἤμην ἀπὼν πρὸ ὀλίγου....

§69Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ὡμίλησα διὰ λογαριασμόν σας.

§70ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Μίαν ἐρώτησιν ἤθελον νὰ κάμω. Οἱ ἀδελφοί μου, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ οἱ συναλλαχθέντες μὲ τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου, ἔχασαν ἢ ἐκέρδησαν ἀπὸ τὴν ἱστορίαν αὐτήν;

§71Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Δὲν ἐτελείωσεν ἀκόμη ἡ ἐκκαθάρισις.

§72ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς βεβαιώσω ἐγώ, ὅτι ἐζημίωσαν.

§73Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγώ.

§74ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ νομισθῇ ὅτι ἔστω οἱ ἀδελφοί μου, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἔχω καμμίαν εὐθύνην, ὅτι ἐγένοντο παραίτιοι νὰ ζημιωθοῦν οἱ καταθέται.

§75Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾶ ὅμως τοὺς λοιποὺς καταθέτας, εἶναι ὑπεύθυνοι, διότι ἀπετέλουν μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ ὤφειλον νὰ γνωρίζουν τὴν κατάστασιν τῆς Τραπέζης. Δὲν τὸ ἔκαμον ὅμως λόγῳ τοῦ κρατοῦντος τραπεζιτικοῦ καθεστῶτος. Ζητοῦν λοιπὸν τώρα οἱ καταθέται νὰ γίνῃ δεκτὴ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἡ ἑξῆς τροπολογία. (ἀναγινώσκει).

§76Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ποῖος εἶναι αὐτός;

§77Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ὁ Σταθᾶτος. Πῶς εἶναι δυνατὸν εἰς τὸν Σταθᾶτον νὰ μεταβιβασθοῦν τὴν ἡμέραν τῆς πτώσεως, τὴν 1ην Φεβρουαρίου 1932, δύο ἀκίνητα ἐν Ἀθήναις 10 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι δυνατὸν καὶ λογικὸν καὶ τίμιον, οἱ Κοσμαδόπουλοι νὰ μεταβιβάζουν εἰς τὸν κ. Σταθᾶτον περιουσίαν 10.000.000 καὶ οἱ ἄλλοι τίποτε; Ἐγὼ δὲ ζητῶ νὰ λάβωμεν ἀπόφασιν καὶ διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία 13 ἡμέρας πρὸ τῆς 1ης Φεβρουαρίου, τῆς ἡμέρας ποὺ ἀνέστειλεν ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου τὰς πληρωμὰς, ἐπῆρε τὸ γνωστὸν ἀκίνητον ἀντὶ 27 ἑκατομμυρίων καὶ ἐκράτησεν ἐκεῖνα, ποὺ εἶχε λαμβάνειν αὐτή καὶ ἔδωκεν εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν τὰ ρέστα διὰ νὰ καλύψῃ καὶ αὐτὴ τὸ λαβεῖν της.

§78Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι τὰ πράγματα δὲν ἔχουν οὕτω. Ἐπὶ τοῦ ἀκινήτου τῆς ὁδοῦ Πεσματζόγλου ἦτο πρώτη ἐνυπόθηκος δανείστρια 12.000.000 ἀπὸ χρόνια, ποὺ δὲν ἠμποροῦσε νὰ συσχετισθῇ μὲ τὴν ἀνώμαλον ἐποχὴν τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου.

§79Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἠμπορεῖ ὅμως νὰ εἶναι ἐντὸς τοῦ χρόνου τῆς πτωχεύσεως.

§80Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι πρώτη ἐνυπόθηκος δανείστρια ἦτο ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς πτωχεύσεως ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου τῆς ἐζήτησε δάνειον μὲ τὴν δικαιολογίαν ὅτι εὑρίσκετο εἰς ταμειακὰς δυσχερείας. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀντέστη καὶ ἡ τότε Κυβέρνησις ἐπενέβη καὶ τῆς εἶπε νὰ δώσῃ, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀφήσῃ νὰ πέσῃ ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου, διότι ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου δὲν θὰ πέσῃ, ἐὰν τῆς δώσῃ τὰ μέσα νὰ σταθῇ. Καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, μολονότι εἶχε πρώτην ὑποθήκην ἐπὶ τῆς αὐτῆς οἰκίας, ἔδωκε χρήματα καὶ πάλιν, ὅπερ ἐστὶ ὅτι, ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν ἐδάνειζε τῇ ἐπιμονῇ τῆς Κυβερνήσεως, θὰ τῆς ἔμενε τὸ ἀκίνητον διὰ 14.000.000 διὰ λογαριασμόν της, ἐνῷ τὸ κτίριον ἀξίζει περισσότερον ἀπὸ 27.000.000, ποὺ τὸ ἠγόρασεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἐκτιμήσεως. Ἀλλὰ πάλιν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εὑρίσκεται ἐν ἀπολύτῳ τάξει, διότι, ὄχι μόνον τότε, ἀλλὰ καὶ τώρα προσεφέρθη νὰ τῆς δώσῃ τὰ 27 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἔδωσεν, ἀλλὰ ἔστω καὶ τὰ 26.000.000. Κατὰ συνέπειαν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εὑρίσκεται ἐν πλήρῃ τάξει. Ὡς ἐνήργησεν, ἐνήργησε μόνον καὶ μόνον διὰ τὸν λόγον νὰ διευκολύνῃ τὴν πληρωμὴν τῶν μικρῶν καταθετῶν, καὶ πέραν αὐτοῦ, καὶ μετὰ τὰ ὅσα ἔκαμεν, ἔρχεται ἡ Ἐκδοτικὴ Τράπεζα καὶ προσφέρει τὰ ἀναγκαῖα κεφάλαια, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ γίνῃ ἡ ἀποζημίωσις τῶν καταθετῶν καθ’ ὃν τρόπον γίνεται.

§81Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὰ 10.000.000, τὰ ὁποῖα ἔδωσεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, τὰ ἐπῆραν οἱ μικροκαταθέται ἢ τὰ ἐπῆρεν ἡ Τράπεζα;

§82Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὰ ἔδωσεν εἰς τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου, διότι ἐπρόκειτο διὰ τῶν δέκα αὐτῶν ἑκατομμυρίων νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ράντ τῶν πελατῶν. Δὲν εἶπον ὅτι ἔκαμε καλὴν χρῆσιν τῶν 10.000.000 ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου. Ἐγὼ σᾶς εἶπον ὅτι εἰς τὴν Τράπεζαν τὴν Ἐθνικὴν ἐπεβλήθη ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ τὰ 10.000.000, εἰς τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου. Τὶ τὰ ἔκαμε, δὲν ἠξεύρω. Ἠμπορεῖ νὰ ἔκαμε κακὴν χρῆσιν.

§83Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ προτεινομένη τροπολογία δὲν εἶναι καινοφανής.

§84Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε, Συνάδελφε, τὴν προτεινομένην τροπολογίαν, δὲν εἶπον διατὶ δὲν τὴν ἔκαμα δεκτήν. Τώρα ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, ὁ ὁποῖος, κατὰ τὴν γνώμην μου ἴσως παρήκουσεν. Εἶπον, σαφῶς ὅτι ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου ἐζήτησεν, ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν 10.000.000. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἠρνήθη νὰ δώσῃ. Ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου, παρεπονέθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι λόγῳ τοῦ ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν τῆς δίδει τὰ ρευστά μέσα νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ράντ τῶν πελατῶν της, διὰ τὸν λόγον τοῦτον καὶ μόνον πρόκειται ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου νὰ πέσῃ. Ἐπενέβη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν νὰ δώσῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ διὰ νὰ μὴ πέσῃ.

§85Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ἐγὼ κ. Ὑπουργέ, δὲν εἶμαι νομικὸς. Τὸ νομικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀναφέρατε, ἀπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τῶν εἰδικῶν Συναδέλφων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἐγὼ ἠξεύρω νὰ εἴπω αὐτὸ διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ θὰ τὸ εἴπω μὲ ὅλον τὸ θάρρος καὶ πρέπει νὰ ἀκούσῃ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία ἀρκετὰ ἀπὸ τὸν Βόλον, τὴν μεγάλην αὐτὴν ἐμπορικὴν καὶ βιομηχανικὴν πόλιν, κερδίζει μεταβληθεῖσα τελευταίως ὄχι εἰς Πιστωτικὸν Ἵδρυμα ἀλλ’ εἰς Ἐμπορικὴν Τράπεζαν. Ὅτι καθ’ ἥν στιγμὴν ὁ Παναγιωτόπουλος τῆς ἔφαγε 90.000.000 εἰς τὸν Πειραιᾶ χωρὶς νὰ ἱδρώσῃ τὸ αὐτί της, δὲν ἦτο ἄξιον τοῦ ὀνόματος τοῦ τραπεζιτικοῦ αὐτοῦ ἱδρύματος νὰ ἀσφαλίζῃ ἀντὶ 27.000.000, τὸ λαβεῖν τὸ ἰδικόν της, εἰς βάρος τῶν ἀτυχῶν μικροκαταθετῶν, τῶν ὑπηρετριῶν καὶ ὑπαλλήλων, καὶ μικρεμπόρων τῶν ὁποίων τὴν ἑπομένην διεμαρτύροντο τὰ γραμμάτια καὶ τῶν ὁποίων τὰ μικρομάγαζα ἔκλεισαν.

§86Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Δὲν εἶσθε ἐν τῇ πραγματικότητι. Δὲν εἶναι ἀληθῆ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε.

§87Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τοῦ ἐντονωτέρου τρόπου, διότι χωρὶς νὰ λέγητε τίποτε, δίδετε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, δὲν ἔκαμε πρᾶξιν, ἡ ὁποία τὴν τιμᾷ, ὅπως ὅλαι αἱ πράξεις. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, σᾶς ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, δὲν ἐπῆρε καμμίαν πρόσθετον ἐγγύησιν. Τὸ οἴκημα Κοσμαδοπούλου, τὸ εἶχεν εἰς πρώτην ὑποθήκην, ἐπὶ τοῦ ἰδίου δὲ οἰκήματος ἐδάνεισε. Τὸ ἠγόρασε δὶς εἰς ἕν τίμημα καὶ τῆς εἶπον ὅτι τὸ ἠγόρασεν εἰς μικρὸν τίμημα. Ὄχι τότε, ἀλλὰ σήμερον μοῦ ἐδήλωσεν ἡ Τράπεζα ὅτι εὐχαρίστως δίδει τὸ οἴκημα εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν ὄχι μὲ 27.000.000 μὲ τοὺς τόκους, τὰ ὁποῖα τῆς ὀφείλονται, ἀλλὰ καὶ μὲ 26.000.000.

§88Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ θὰ εὑρεθοῦν;

§89Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἄλλο τὸ ζήτημα.

§90Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶνε φανταστικὴ ἡ προσφορά, διότι γνωρίζει καλῶς ἡ Τράπεζα, ὅτι κανεὶς δὲν ἔχει 26.000.000. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐξησφάλισε τὸ εἶναι της διὰ τῆς μεταβιβάσεως τῆς κυριότητος.

§91Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Λυποῦμαι, διότι ἀκούω ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τοιαῦτα πράγματα.

§92Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ κ. Ὑπουργὲ, ἀφοῦ εἶναι τόσον βεβαία καὶ εἰλικρινὴς ἡ πρᾶξις αὐτή, διατὶ ἀρνεῖσθε νὰ ὑποβάλητε εἰς τὴν κρίσιν τῆς Δικαιοσύνης τὴν πρᾶξιν αὐτήν. Δὲν ζητοῦμεν διὰ νόμου νὰ ἐπαναλάβωμεν τὸ ἄτοπον τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἄλλοτε· ζητοῦμεν ἁπλούστατα νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Πρωτοδικείου, ὅλαι αἱ πράξεις αὐταί, τὰς ὁποίας εὑρίσκετε τόσον δικαίας.

§93Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγὼ ἀπήντησα εἰς τοὺς ὑπαινιγμούς, τοὺς ὁποίους ἔκαμεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐναντίον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης· πέραν τούτου οὐδὲν ἔχω νὰ εἴπω.

§94Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ προστεθῇ καὶ νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ διάταξις ἐν τῷ Νόμῳ αὐτῷ, ἡ ὁποία νὰ λέγῃ ὅτι κάθε ἕνας ποὺ ἔχει συμφέρον νὰ ζητῇ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, νὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα παύσεως τῶν πληρωμῶν τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, ἡ πραγματικὴ ἡμέρα καὶ ὄχι ἡ εἰκονική.

§95Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ τροπολογία ἔχει δύο στάδια καὶ λυποῦμαι διότι δὲν τὴν δέχομαι ἐν τῷ συνόλῳ. Ἡ τροπολογία λέγει: «Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἔχει τὸ δικαίωμα..... (ἀναγινώσκει). Αὐτὸ τὸ δέχομαι, παρακαλῶ νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ἐὰν λοιπὸν ἡ οἰκία αὐτή, ἡ ὁποία ἀνῆκεν εἰς τὸν Κοσμαδόπουλον καὶ ὄχι εἰς τὴν Τράπεζαν κακῶς ἐδόθη, ἡ πρᾶξις αὐτὴ δύναται νὰ προσβληθῇ. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας τὸ ὁποῖον καλύπτεται. Τὸ δεύτερον μέρος, τὴν κήρυξιν τῆς ἡμέρας, αὐτὸ δὲν τὸ δέχομαι, διότι ἂν τὸ ἐδεχόμην φρονῶ ὅτι θὰ κατέστρεφα τήν πίστιν τοῦ Κράτους. Δὲν ἔχει δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις, οἱαδήποτε Κυβέρνησις, ὅταν καλοῦμεν τὰ πιστωτικὰ ἱδρύματα νὰ μᾶς βοηθήσουν εἰς τὰς δυσκόλους στιγμὰς, καὶ τοὺς λέγομεν δῶστε τὰ χρήματα καὶ θὰ φέρωμεν νόμον διὰ νὰ σᾶς καλύψωμεν, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ ἀλλάξῃ τὰ πράγματα. Διότι δὲν θὰ ὑπάρχῃ πλέον πίστις εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Δι’ αὐτὸ δὲν τὸ δέχομαι αὐτό. Πρέπει δὲ ἀκόμη νὰ ἠξεύρετε ὅτι ἐκ μιᾶς ἐσφαλμένης πράξεως τῆς ἄλλης Κυβερνήσεως, ἡ παροῦσα Κυβέρνησις πληρώνει σήμερον. Ἀλλὰ εἴμεθα ἠναγκασμένοι χάριν τῆς πίστεως.

§96Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πίστις κ. Ὑπουργὲ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὴν Χώραν, ὅταν δὲν ἔχει πίστιν ὁ συναλλασσόμενος μὲ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους. Καὶ ἐδῶ παρεβιάσθησαν οἱ Νόμοι τοῦ Κράτους. Ποῦ τὸ εἴδετε σεῖς, αὐτὸ νὰ ὁρίζηται διὰ νομοθετικῆς πράξεως ἡ ἡμέρα παύσεως τῶν πληρωμῶν; Πῶς θέλετε νὰ ἔχῃ πίστιν ὁ πολίτης εἰς τὸ Κράτος;

§97Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σᾶς εἶπον ὅτι δὲν εἶχεν ὑποχρέωσιν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ δώσῃ τὰ χρήματα, καὶ τὴν ὑποχρέωσε τὸ Κράτος νὰ τὰ δώσῃ.

§98Γ. ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ. Εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ τὰ δώσῃ, ἐφόσον ἐγνώριζε τὴν πραγματικὴν κατάστασιν.

§99Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἠρνήθη νὰ τὰ δώσῃ. Ἀλλ’ ἡ τότε Κυβέρνησις τῆς Χώρας, ἀπολαύουσα τὶς πλειονοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἔρχεται καὶ τούς λέγει· κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, αἰτία τῆς πτώσεως τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου εἶσθε σεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν τῆς ἐδώκατε τὰ μέσα νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν, καὶ σὲ προσκαλῶ νὰ τῆς τὰ δώσῃς. Ἔχεις ὑποχρέωσιν καὶ ἐγὼ θὰ σὲ καλύψω διὰ Νόμου. Θέλετε λοιπὸν νὰ ἔλθω ἐγὼ τώρα καὶ νὰ σβύσω τὴν πρᾶξιν αὐτήν; Σᾶς ἐπαναλαμβάνω δὲν θὰ ὑπάρξῃ πίστις εἰς τὴν Χώραν.

§100Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Συζητεῖτε ἕν τόσον σοβαρὸν ζήτημα, καὶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν θέτετε τὰ ζητήματα ὡς ἔχουν.

§101Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐτέθησαν, ἀλλὰ δὲν ἦσθε ἐδῶ.

§102Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι τὰ 10.000.000, τὰ ἐστερήθη ὁ πτωχὸς κόσμος.

§103Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Νὰ σᾶς εἴπω ἐγὼ ποῖος ἦτο ὁ λογαριασμὸς τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου. Εἶχεν ἕν δάνειον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἐκ 10.000.000. Ταὐτοχρόνως εἶχε καὶ ἄλλους λογαριασμοὺς ἐπὶ χρεωγράφων, ἄλλα 14.000.000, ἠγγυημένα διὰ χρεωγράφων.

§104ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀνεγγύητα.

§105Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Πρέπει νὰ διασαφηνισθῇ αὐτό.

§106Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Αὐτὸς ὁ λογαριασμὸς ἦτο ἠγγυημένος διὰ χρεωγράφων. Τρία ἑκατομμύρια, ἦτο τὸ ἀρχικὸν χρέος ἔναντι τοῦ ἀκινήτου. Ὅταν ὅμως ἔγινεν ἡ Ἐθνικὴ Κτηματικὴ Τράπεζα, κατ’ ἀνάγκην τὸ δάνειον αὐτὸ τὸ ἐπῆρεν αὐτή. Μετὰ τοῦτο ἔγινε τὸ δάνειον τῶν 10.000.000 ὡς τρεχούμενος λογαριασμὸς ταὐτοχρόνως ὑπῆρχε καὶ ἄλλο δάνειον ἠγγυημένον διὰ χρεωγράφων, ἑπτὰ ἑκατομμύρια καὶ ἕνα ἄλλο 5–6.000.000, δηλ. ἐν ὅλῳ 13.000.000. Ὅταν περιῆλθον εἰς στενοχωρίαν ἀπετάθησαν εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ ἐζήτησαν δάνειον. Κατέφυγον εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησεν εἰς τοὺς ἱδρυτὰς τῆς Τραπέζης νὰ τοὺς χορηγήσουν δάνειον. Καὶ ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τοὺς ἔδωκεν ἀντὶ 25.000.000, ποὺ ἐζήτησαν πάρα πάνω. Ἀκούσατε τὶ συνέβη ὅμως. Τὰ 27 000.000 αὐτὰ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν τὰ ἔδωκεν ἀπευθείας, τὰ κατέθεσεν εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν.

§107Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Διὰ λογαριασμὸν τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου.

§108Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Κατέθεσεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τὰ 27.000 000, ἀφοῦ πρὸ 2 ἢ 3 ἡμερῶν εἶχε λάβει τὰ 10.000.000, τὰ ὁποῖα χρεωστοῦσεν ὁ Κοσμαδόπουλος εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Δὲν ἠξεύρω δυνάμει τίνος συνδυασμοῦ κατώρθωσεν ὁ Κοσμαδόπουλος καὶ ἐπῆρε τὰ 10 αὐτὰ ἑκατομμύρια καὶ τὰ ἔχασε. Καὶ ἀφοῦ τὰ ἐπῆρεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ἀφοῦ συνετελέσθη ἡ πώλησις τοῦ ἀκινήτου, ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῶν 27.000.000, ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κατετέθη εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ἐφόσον ἐλέχθη ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἠθέλησε νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ συμφέροντά της· ἂν ἠθέλησε νὰ κάμῃ ἕνα τέτοιο πρᾶγμα θὰ κρατοῦσε πρῶτον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχε λαμβάνειν ἐκ τῶν δανείων ἐπὶ ἐνεχύρῳ χρεωγράφων, τὰ ὁποῖα τότε εἶχον χάσει τὸ ½ τῆς τιμῆς των. Δηλαδὴ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶχε λαμβάνειν 13.000.000 καὶ δὲν ἐκάλυπτεν οὔτε τὰ 6.000.000. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐμφάνισις τῶν λογαριασμῶν καὶ ἐπ’ αὐτῆς τῆς βάσεως συζητοῦμεν.

§109Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἠμπορεῖ νὰ διεξαχθῇ συζήτησις ἔτσι. Νὰ μὴν ἐπιτρέπετε διακοπὰς κ. ρήτωρ.

§110Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Καταλήγομεν εἰς τοῦτο· ὅτι ἐνῷ ὑπῆρχε κτῆμα τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἦτο κτῆμα τῆς ὁμάδος τῶν πιστωτῶν, νὰ τὸ ἔπερνεν ἡ ὁμὰς τῶν πιστωτῶν, κατέληξεν ὥστε τὸ κτῆμα αὐτὸ ἀντὶ νὰ δοθῇ εἰς τοὺς μικροκαταθέτας νὰ τὸ πάρουν οἱ μεγαλοεκατομμυριοῦχοι. Καὶ ἐρχόμεθα δι’ ἑνὸς νόμου καὶ καλύπτομεν τὴν πρᾶξιν αὐτήν.

§111Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ ὅστις ἔχει ἀντίρρησιν νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του. Ἐφόσον ὅμως γίνονται διακοπαί, καὶ ἐκ τῶν διακοπῶν παράγονται διαφόρων εἰδῶν ἐντυπώσεις, ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ δεχθῶ τοῦτο. Ὁ κ. Βουλευτὴς λέγει ὅτι ἂν δὲν ἐγίνοντο αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔγιναν τὸ κτῆμα θὰ περιήρχετο εἰς τὴν ὁμάδα τῶν μικροκαταθετῶν. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ἐν οἱαδήποτε περιπτώσει τὸ ἀκίνητον περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖτε δὲν μποροῦσε νὰ περιέλθῃ εἰς τοὺς καταθέτας.

§112Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἠμποροῦσε διότι εἶχε 17.000.000 χρέος.

§113Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει ἠμποροῦσε τὸ κτῆμα νὰ περιέλθῃ εἰς τοὺς καταθέτας, διότι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, εἶχε πρώτην ὑποθήκην διὰ 17 ἑκατομμύρια. Τὰ ἄλλα χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔδωκε, τὰ ἔδωκε τῇ ἐπιμονῇ τοῦ Κράτους τοῖς μετρητοῖς. Ὁ κ. Συνάδελφος λέγει ὅτι αὐτῶν τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα ἔδωκεν ἔγινε κακὴ χρῆσις. Ἀλλὰ σεῖς διὰ τῆς μεταβολῆς τοῦ χρόνου τῆς πληρωμῆς δὲν ζητεῖτε νὰ μάθετε τὶ χρῆσις ἔγινε τῶν χρημάτων αὐτῶν, ἀλλὰ θέλετε νὰ εἴπητε ὅτι κακῶς ἐδόθησαν τὰ χρήματα. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά. Τὸ πρῶτον μέρος ἠμπορεῖ νὰ περιλάβῃ ὅλα αὐτὰ, καὶ πᾶς ἔχων νόμιμον συμφέρον καὶ πᾶς τρίτος ἠμπορεῖ νὰ καταγγείλῃ πᾶσαν πρᾶξιν.

§114Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Δὲν ἠκούσθη). ....................................................

§115Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄταν ὁμιλῶ, ὁμιλῶ μετὰ πάσης πεποιθήσεως καὶ ἔχω ἐκκαθαρίσει πολὺ καλὰ τῆς δουλειές μου, καὶ τὰ ἠξεύρω ἕνα πρὸς ἕνα ὅλα. Δὲν ἔχω οὐδὲν συμφέρον νὰ προασπίσω τὴν Τράπεζαν, τὴν Ἐθνικήν, ἀλλ’ ἔχω καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀποκαταστήσω τὴν ἀλήθειαν.

§116Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Μάλιστα.

§117Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὑπάρχουν δύο ἀπόψεις τὰς ὁποίας ἠκούσαμεν. Ἡ μία εἶναι ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, δὲν πρέπει νὰ χάσῃ τὰ χρήματά της, καὶ ἡ ἄλλη ἡ ἰδική μου, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ὀφείλει νὰ πληρωθῇ συμμέτρως μὲ τοὺς ἄλλους καταθέτας. Ζητοῦμεν, κατὰ τὸ Σύνταγμα, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος νὰ προστατευθῶμεν ἀπὸ τοὺς Νόμους τοῦ Κράτους, καὶ νὰ μὴ χαθῶμεν ἀναπολόγητοι δυνάμει τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι ἡμέρα παύσεως τῶν πληρωμῶν εἶνε ἡ 1η Φεβρουαρίου. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν, ἵνα ἔχωμεν τὸ δικαίωμα νὰ καταφύγωμεν εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, διὰ νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν παύσεως πληρωμῶν, τὴν πραγματικὴν ἡμέραν παύσεως πληρωμῶν. Δὲν ζητοῦμεν νὰ λάβωμεν διὰ τῆς βίας τὰ χρήματα τῆς Τραπέζης, ἀλλὰ ζητοῦμεν νὰ ἱκανοποιηθῶμεν καὶ ἡμεῖς ἐν τῷ μέτρῳ τῆς λογικῆς καὶ τοῦ δικαίου, διότι, ἐνῷ ἡ Τράπεζα ἐπῆρε λεπτά, ἡμεῖς δὲν παίρνομεν τίποτε. Ἡ ἐκκαθάρισις ἀνετέθη εἰς τὴν Ἐθνικὴν καὶ εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν, καὶ ἡ ἐκκαθάρισις αὐτὴ, ἡ ὁποία ἀριθμεῖ βίον 18 μηνῶν, δὲν ἔκαμε τίποτε ἀπολύτως διὰ νὰ πολλαπλασιάσῃ τὸ ἐνεργητικὸν τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου. Οὐδεμία πρᾶξις ἐνεργήθη, ὡς ἐὰν οἱ ἐκκαθαρισταὶ διευθυνταὶ τῶν δύο Τραπεζιτικῶν Ἱδρυμάτων, νὰ ἔγιναν ἐκκαθαρισταὶ ἀκριβῶς διὰ νὰ κανονίσουν τοὺς ἰδικούς των λογαριασμούς. Καὶ σᾶς φέρνω παράδειγμα τὸν Ἀλέξανδρον Ἀποστολίδην, ἕναν μέγαν ἐπιχειρηματίαν, καὶ ἔντιμον πολίτην τῆς πόλεως Βόλου, ὅστις ἐχρεωστοῦσε τρία ἑκατομμύρια. Ἀλλὰ μόλις ἡ ἐκκαθάρισις εἶδεν ὅτι ἐχρεώστει, ἀμέσως ἔκαμε προσημείωσιν ἐπὶ ὁλοκλήρου τῆς περιουσίας του, διὰ νὰ καλύψῃ τὸ ἰδικόν της λαβεῖν, καὶ κατόπιν ἐγγράφει εἰς ὄφελος τῶν πιστωτῶν τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, δευτέραν ὑποθήκην. Παίρνει τὴν Ἠλεκτρικὴν Ἑταιρείαν καὶ τὴν διαχειρίζεται χωρὶς νὰ ἀποδώσῃ λογαριασμὸν, καὶ τὴν ἀποτιμᾷ ὅπως θέλει αὐτή. Παίρνει τὴν Ἐξωραϊστικὴν ἑταιρείαν, ἀπὸ τέσσαρα ἑκατομμύρια τὴν φέρνει εἰς ἕν ἑκατομμύριον. Ὅλα αὐτὰ ἐχάθησαν, καὶ ἡμεῖς δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προστατευθῶμεν καὶ ἀπὸ αὐτὸν τὸν νόμον. Ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ μᾶς προστατεύσῃ διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς, τὴν ὁποίαν παρακαλοῦμεν νὰ κάμῃ δεκτήν. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι τὸ Κράτος εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ λάβῃ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν, ἀλλὰ εἶνε ταὐτοχρόνως ὑποχρεωμένον νὰ προστατεύσῃ καὶ τοὺς καταθέτας. Ἐγὼ θὰ σᾶς ἀπαριθμήσω ὅλα τὰ σφάλματα τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου. Τὸ Κράτος δὲν ἐφρόντισε νὰ προστατεύσῃ τοὺς καταθέτας, ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ὅλας τὰς Τραπέζας. Παρηκολούθησά ποτε τὰς πράξεις καὶ τὴν διαχείρισιν αὐτῆς, καὶ 1ον) δὲν ἐτηρήθη ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 50. 2) Δὲν ἐτηρήθη ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ νόμου 2190. 3) Δὲν ἐτηρήθη ἡ Διάταξις τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ νόμου 5076.4) Δὲν ἐτηρήθη ἡ διάταξις τοῦ νόμου 5070 κλπ. Δὲν ἐτηρήθη λοιπὸν οὐδεμία ἀπὸ τὰς διατάξεις αὐτάς. Ὅταν λοιπὸν τὸ Κράτος ἔρχεται καὶ λέγει ὅτι ἐγὼ θὰ προστατεύσω κατὰ τὴν Α ἔννοιαν τὴν Τράπεζαν ἢ τὸ Α Ἵδρυμα, ὀφείλει νὰ προστατεύσῃ πρωτίστως τοὺς καταθέτας, ἂν θέλῃ νὰ παγιώσῃ τὴν πίστιν. Ἐλπίζω διὰ τοῦτο, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἀφήσῃ ἀκόμη μὲ τὸν πόνον καὶ μὲ τὴν ἀγανάκτησιν, καὶ τὴν δικαίαν ἀγωνίαν 2½ χιλιάδας καταθέτας, οἱ ὁποῖοι προσδοκοῦν ἀκόμη ἀπὸ τὴν Βουλὴν αὐτὴν νὰ δικαιωθοῦν.

§118Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἴμεθα σύμφωνοι. Ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ ριφθῇ φῶς ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως. Ἄλλωστε εἶχον τὸ θάρρος νὰ ἀπαλείψω τὰς προσωπικὰς διατάξεις καὶ νὰ ὑποστῶ τὸν πόλεμον τὸν ὁποῖον ὑπέστην. Ἀπήντησα ἐπὶ τοῦ σημείου τὸ ὁποῖον εἴπετε, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔκαμεν ἀνωμάλους πράξεις. Εἰς αὐτὸ ἀπήντησα. Κατὰ συνέπειαν ξεκαθαρίζω τὰ πράγματα. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀφήσω τὴν ἐντύπωσιν νὰ παρασχεθῇ ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐκεῖ ποὺ ἐπῆγε νὰ διευκολύνῃ μίαν Τράπεζαν, τῇ ἐπεμβάσει τοῦ Κράτους, ἔκαμε μίαν πρᾶξιν ἀνώμαλον. Ἀπ’ ἐκεῖ καὶ πέρα θὰ ἀναπτύξῃ ὁ καθεὶς τὴν γνώμην του.

§119Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ἀκριβῶς, ἀλλὰ... (Δὲν ἀκούεται).

§120Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἄλλο ζήτημα πῶς θὰ γίνῃ αὐτό. Ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀφήσω νὰ παρασχεθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔκαμεν ἀνωμάλους πράξεις.

§121Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Σύμφωνος εἶμαι, κ. Ὑπουργέ. Θέλω ὅμως νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή, ἡ ὁποία ἔγινεν ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, καὶ ἀπὸ τὴν εἰδικὴν ὑποεπιτροπὴν ἐξουσιοδοτήσεως. Διότι, ἀφοῦ ἀπὸ τὴν ὑποεπιτροπὴν ἐγένετο ἀποδεκτὸν αὐτὸ τὸ σχέδιον καὶ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ τοῦτο πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν, ἡμεῖς τὸ συζητοῦμεν καὶ πάλιν, μὲ κίνδυνον νὰ τὸ κάμωμεν ἀγνώριστον εἰς βάρος τῶν καταθετῶν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ 5 λεπτά.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11 μ. μ.)

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σταμούλης.

§124Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί. Τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐκ τῶν συνήθων Νομοθετικῶν Διαταγμάτων, διότι τοῦτο πρόκειται νὰ κυρώσῃ μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη μεταξὺ τῆς πτωχευσάσης Τραπέζης Κοσμαδοπούλου καὶ τῶν πιστωτῶν αὐτῆς. Δυστυχῶς κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον ἐδημιουργήθησαν ἄπειρα τραπεζιτικὰ ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον ἄλλον σκοπὸν εἰμὴ μόνον πῶς νὰ ἐξαπατήσουν μερικοὺς ἀφελεῖς καταθέτας καὶ νὰ εὑρεθῶσι μετὰ δύο–τρία ἔτη εἰς μίαν κατάστασιν ἀδυναμίας τῶν πληρωμῶν. Ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου ἀριθμεῖ βίον πολλῶν ἐτῶν καὶ μέχρι μὲν μιᾶς ἐποχῆς ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ λαοῦ τοῦ Βόλου καὶ τοῦ Πηλίου ἦτο ἀκεραία εἰς τὸ τραπεζιτικὸν τοῦτο ἵδρυμα. Ἀφ’ ἧς ὅμως ἐποχῆς οἱ δύο Ἀδελφοὶ Κοσμαδόπουλοι ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τῆς Τραπέζης, δὲν περιωρίσθησαν, δυστυχῶς, εἰς τὰς ἐργασίας, τὰς ὁποίας πρότερον ἤσκει ἡ Τράπεζα, ἀλλ’ ἐπεξέτεινον ταύτας καὶ εἰς τὰς χρηματιστηριακὰς ἐργασίας ἐν Ἀθήναις. Ἐφρόντισαν διὰ τῆς συμμετοχῆς εἰς τὸ Δ. Συμβούλιον τοῦ ἀποβιώσαντος Ἀλεξάνδρου Κασσαβέτη, νὰ δώσουν ἕν κῦρος εἰς τὴν Τράπεζαν αὐτὴν, ὅτι ὑπεστηρίζετο ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Δὲν ὑπῆρξε στιγμή, καθ’ ἥν δὲν μετεχειρίσθησαν τὸ ὅπλον αὐτό, διὰ νὰ κατορθώνουν νὰ προσελκύουν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέρους καταθέτας. Ἦλθεν ὅμως ἡ μοιραία στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν πολλὰ ἱδρύματα τραπεζιτικὰ ἐκλονίζοντο. Δὲν ὤκνησαν τότε νὰ μεταφέρουν τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων εἰς Βόλον, εἰς τὴν ἕδραν τῆς Ἑταιρείας, ἵνα ἀπὸ τοῦ ἐξώστου τῆς οἰκίας τοῦ τότε Διευθυντοῦ τῆς Τραπέζης, ἐξαγγείλῃ εἰς τὸν Πηλιοτικὸν λαὸν καὶ τὸν λαὸν τοῦ Βόλου, ὅτι ἡττοπαθεῖς εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν ὅτι τὰ οἰκονομικὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων δὲν βαίνουσι καλῶς. Ἦτο κοινὸν μυστικὸν τότε, ὅτι μεταξὺ τῶν ἄλλων τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων καὶ ἡ τράπεζα Κοσμαδοπούλου δὲν ἔστεκε καλῶς. Ἀφελεῖς τινες, ἀλλὰ καὶ οἱ προσκείμενοι στενώτατα πρὸς τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἐπίστευον ἀκόμη ὅτι τὰ χρήματά των εὑρίσκονται ἐν ἀσφαλείᾳ. Τὸ πλεῖστον ὅμως τοῦ Πηλιοτικοῦ λαοῦ ἤρξατο νὰ αἰσθάνεται ποιάν τινα δυσφορίαν καὶ καχυποψίαν. Ἀλλὰ μετὰ τὴν ἄφιξιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τοῦ τότε Κυβερνήτου τῆς Ἑλλάδος, ὅλοι πλέον ἐπίστευσαν ὅτι μία Τράπεζα, ἔχουσα συμπαραστάτην τὴν Κυβέρνησιν, δὲν ἠδύνατο, παρὰ νὰ ὀρθοποδήσῃ παρὰ τὸν κλονισμόν της. Ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὅτι εἰς κάποιον σημεῖον διακοπῆς, τὴν ὁποίαν ἔκαμον διάφοροι πολῖται πρὸς τὸν ἀγορεύοντα Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων καὶ Πρόεδρον τότε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν στέκουν καλὰ τὰ τραπεζιτικὰ ἱδρύματα τοῦ Βόλου, ἀπήντησεν οὗτος ὅτι· «δὲν ἔχετε δίκαιον. Ἡ τράπεζα Κοσμαδοπούλου εἶναι τόσον ἀκμαία, ὅσον καὶ τὸ πρῶτον πιστωτικὸν ἵδρυμα τῆς Ἑλλάδος, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα». Τοῦτο, συνετέλεσεν ὥστε νὰ ἀνανεώσῃ ὁ κόσμος ἐκ νέου τὴν ἐμπιστοσύνην του. Ἑορταί, πανηγύρεις καὶ προπόσεις συνετέλεσαν ἔτι περισσότερον εἰς τὴν αὔξησιν τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ κόσμου, εἰς τὸ νὰ πιστεύῃ ὅτι διὰ τῆς φωνῆς τοῦ τότε Κυβερνήτου τῆς Ἑλλάδος ἐλέγετο ἡ ἀλήθεια. Μετά τινας μῆνας διεδίδετο ὅτι ἕν μέγα μέρος τῆς περιουσίας τῆς Τραπέζης, τὸ ἀκίνητον τοῦ Χρηματιστηρίου, ἐπωλεῖτο εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἀντὶ 27 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Οἱ καταθέται καὶ οἱ ἔχοντες δοσοληψίας μὲ τὴν τράπεζαν, ἐνόμισαν ἐκ τῶν διαδόσεων καὶ τῶν ἐφημερίδων, ὅτι ἦτο μία πλέον ἡ εὐτυχὴς πρᾶξις τῶν τότε διοικούντων τὴν Τράπεζαν, διότι εἰσέρρεε ρευστὸν χρῆμα εἰς τὰ χρηματοκιβώτια τῆς Τραπέζης ἀπὸ 27 ἑκατομμύρια δραχμῶν καὶ ἀπεξενοῦτο ἡ Τράπεζα ἀπὸ ἕν ἀκίνητον, τὸ ὁποῖον ἴσως νὰ μὴ ἔδιδε τόκοι πλέον τῶν 4–5–6%. Οἱ δυνάμενοι νὰ γνωρίζουν τὰ πράγματα διεδίδον ὅτι ἡ πώλησις ἦτο οὐχὶ κατ’ οὐσίαν εἰκονική, ἀλλὰ πραγματικὴ καὶ ἐγίνετο, διότι ἡ Τράπεζα, ὀφείλουσα ὑπέρογκα ποσὰ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἐξηναγκάσθη νὰ ἐκχωρήσῃ τὸ ἀκίνητον ἀντὶ τοῦ προηγουμένου αὐτῆς χρέους. Ἀλλ’, ἐπαναλαμβάνω, νὰ τονίσω, ὅτι οἱ ἀφελεῖς ἐπίστευσαν ὅτι εἰσέρρεον νέα κεφάλαια ρευστὰ εἰς τὰ χρηματοκιβώτια τῆς Τραπέζης. Ἦτο τότε, μοῦ φαίνεται ἀρχαὶ Ἰανουαρίου· δηλαδὴ ἐλάχιστος χρόνος εἶχε μεσολαβήσει ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἐκχωρήσεως τοῦ ἀκινήτου μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς πτωχεύσεως τῆς Τραπέζης. Ἐλέγετο μάλιστα ὅτι τὸ πρῶτον δάνειον ἦτο 17 ἑκατομμύρια καὶ ἔδιδεν ἐπὶ πλέον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἄλλα 10 ἑκατομμύρια καὶ ἐλάμβανεν εἰς τὴν κατοχήν της τὸ ἀκίνητον τοῦ Χρηματιστηρίου καὶ οὕτω διηυκολύνετο ἡ θέσις τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου. Ἐπιπροσθέτως ὅμως διεδίδετο καὶ ἐκ τῆς συζητήσεως ἀπεδείχθη ἀληθές, ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἐδίδοντο ὡς τελευταῖον δάνειον ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, δὲν ἐδίδοντο εἰς τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου, ἀλλὰ μετεβιβάζοντο διὰ χρέος εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν καὶ τὴν Τράπεζαν Ἰταλοελληνικήν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον διεπιστώθη καὶ ἐκ τῆς ἀποψινῆς συζητήσεως. Καὶ οὕτω πως ἐξησφαλίζετο ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ τὸ ὅλον τῆς ἀπαιτήσεως, ἐπιπροσθέτως δὲ καὶ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος διὰ τὸ ὅλον τῆς ἀπαιτήσεώς της. Ἔμειναν λοιπὸν οἱ καταθέται καὶ συναλλασσόμενοι μὲ τὴν Τράπεζαν μὲ τὴν χαρὰν ὅτι εἰσέρρευσαν νέα κεφάλαια εἰς τὴν Τράπεζαν, ἐνῷ δὲν εἶχεν εἰσρεύσει οὐδὲ ὀβολός. Δὲν παρῆλθε πολὺς χρόνος καὶ τὴν 1ην Φεβρουαρίου ἐκλείοντο αἱ θύραι τῆς Τραπέζης. Ἀντηχοῦν ἀκόμη εἰς τὰ ὦτα μου ὁ κοπετὸς καὶ αἱ κραυγαὶ τοῦ πτωχοῦ κόσμου τῆς πόλεως τοῦ Βόλου, διότι κατεστρέφοντο οἰκονομικῶς, διότι ὅλα· αἱ οἰκονομίαι, τὰς ὁποίας ἀπὸ ἐτῶν συνέλεγον καὶ κατέθετον εἰς τὸ τραπεζιτικὸν τοῦτο ἵδρυμα ἐξητμίζοντο. Τὴν ἐπαύριον κατήρχοντο ἐκ τῶν χωρίων τοῦ Πηλίου διὰ νὰ πληροφορηθῶσι τὸ γεγονὸς τοῦτο, τὸ ἀνέλπιστον. Διάφοροι φῆμαι διεδίδοντο, ὅτι ἡ πτώχευσις δὲν εἶναι οὐσιαστικὴ, ὅτι κάποιος ἐκβιασμὸς ἐγίνετο καὶ ὅτι ἡ Τράπεζα μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ ἐπανελάμβανε τὰς ἐργασίας της. Καθησύχαζον πρὸς στιγμήν, ἀλλὰ μετὰ 3–4 ἡμέρας, ὁπότε τὸ γεγονὸς ἐφαίνετο ἀληθές, ἤρξατο ἡ ἀπελπισία των. Συνῆλθον ἐπανειλημμένως οἱ καταθέται καὶ ἀπεφάσισαν δι’ ἐπιτροπῶν νὰ παρουσιασθοῦν εἰς τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ζητήσωσι τὴν ἀρωγὴν τοῦ Κράτους καὶ τὴν χορήγησιν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους κεφαλαίων διὰ νὰ πληρωθῶσιν αἱ καταθέσεις τοῦ Ταμιευτηρίου. Ἀλλ’ ἀντὶ τῆς ἀρωγῆς ταύτης, ὡς γνωστόν, ἐξεδίδοντο Νομοθετικὰ Διατάγματα καὶ ἐψηφίζοντο νόμοι προσωπικοὶ πρὸς διευκόλυνσιν τῆς ἀναλήψεως τῶν καταθέσεων διαφόρων φίλων τῆς τότε Κυβερνήσεως. Ἐχάρην πολύ, διότι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐδήλωσε κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐκβιασθεῖσα ὑπὸ τῆς τότε Κυβερνήσεως, παρεχώρησε τὸ τελευταῖον δάνειον τῶν 10 ἑκατομμυρίων εἰς τὴν πτωχεύσασαν, ἢ μᾶλλον ὑπὸ πτώχευσιν, εὑρισκομένην τότε Τράπεζαν.

§125Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὑποχρεωθεῖσα, ὄχι ἐκβιασθεῖσα.

§126Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἀλλ’ ἂν ὑπεχρεώθη ἕν μέγα τραπεζιτικὸν ἵδρυμα, τὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι δὲν ἐξεβιάσθη; Ὡς νὰ ἐγνώριζον οἱ καταθέται τὶ θὰ συνέβαινεν, ἀπετάθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐζήτησαν τὴν ἀρωγὴν τοῦ Κράτους. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὡς εἶπον, ἐψηφίζοντο νομοσχέδια καὶ ἐξεδίδοντο Νομοθετικὰ Διατάγματα χαριστικὰ καὶ προσωπικά, ὥστε οἱ προσκείμενοι εἰς τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων νὰ δύνανται νὰ λαμβάνωσι εἰς τὸ ἀκέραιον τὰς καταθέσεις των, ὡς συνέβη μὲ τὸν Γερουσιαστὴν κ. Γκέκαν, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβεν ὁλόκληρον τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον κατέθεσεν, ἀνερχόμενον εἰς 25.000 δολλάρια, διότι ἔτυχεν ὁ Κύριος αὐτὸς νὰ μὴ ἔχῃ τὴν κατάθεσίν του εἰς δραχμάς, ἀλλ’ εἰς ξένον νόμισμα. Μαζὶ μὲ τὰς προσωπικὰς καὶ χαριστικὰς αὐτὰς διατάξεις, ἐψηφίζετο διὰ Νομοθετικοῦ Διατάγματος καὶ ἑτέρα, διὰ τῆς ὁποίας οἱ δικηγόροι —καὶ ἦσαν πολλοὶ οὗτοι— οἱ ἔχοντες λαμβάνειν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν ἠδύναντο διὰ μιᾶς προσωπικῆς, οὕτως εἰπεῖν, ὁμολογίας, τὴν ὁποίαν ἔκαμνον πρὸ τοῦ Προέδρου τοῦ Δικαστηρίου νὰ θεωρηθῶσι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα εἶχον καταθέσει, ὅτι δὲν ἦσαν ἰδικά των, ἀλλὰ προήρχοντο ἀπὸ πελάτας των· κατ’ αὐτὸν δὲ τὸν τρόπον καὶ δυνάμει αὐτῆς τῆς χαριστικῆς διατάξεως, ἐλάμβανον εἰς ὁλόκληρον καὶ ἀκεραίαν τὴν κατάθεσίν των. Ἄλλη χαριστικὴ πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἤθελε νὰ μὴ τὰ χαλάσῃ μὲ τοὺς δικηγόρους. Τρίτη χαριστικὴ διάταξις ἦτο διὰ τοὺς συνταξιούχους, οἵτινες ἠδύναντο μέχρι ποσοῦ ἑκατὸν χιλιάδων δραχμῶν νὰ τὸ ἀναλαμβάνουν μὲ τὰ 80% — καὶ αὐτὸ ἐτέθη ἐπὶ σκοπῷ, διότι ἦσαν συνταξιοῦχοι διαμένοντες ἐν Ἀθήναις καὶ προσκείμενοι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὡς ὁ ἀδελφὸς τοῦ κ. Γκέκα καὶ κάποιος ἄλλος. Ἐννοεῖτε, ὅτι αἱ προσωπικαὶ αὐταὶ διατάξεις, ἀπήχησαν κάκιστα εἰς τὴν κοινὴν γνώμην τῆς πόλεως τοῦ Βόλου καὶ τοῦ Πηλίου καὶ ὁ ἀγὼν τῶν Κοσμαδοπλήκτων λεχθέντων, τότε ἐστράφη πλέον μὲ τὴν ἄποψιν· πῶς θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπιφέρῃ ἀκύρωσιν τῶν πράξεων ἐκείνων διὰ τῶν ὁποίων θὰ παρεχωρεῖτο τὸ μέγαρον τῆς ὁδοῦ Πεσματζόγλου εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν καὶ νὰ μὴ παραμείνῃ ἰδιοκτησία τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἰς τὴν ὁποίαν παρεχωρήθη τὰς τελευταίας ἡμέρας πρὸ τῆς πτωχεύσεως, προσέτι δὲ νὰ ἀποδοθῶσιν εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν αἱ διὰ χαριστικῶν νόμων ἀναληφθεῖσαι καταθέσεις...

§127ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν προσέφυγον εἰς τὸ Δικαστήριον νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν παύσεως πληρωμῶν;

§128Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ὄχι, διότι οὐδεὶς ἐκήρυξε τὴν Τράπεζαν εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως, οἱ δὲ δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι ἡγοῦντο τῆς κινήσεως τῶν Κοσμαδοπλήκτων, ἐλάμβανον, ὡς εἶπον, τὸ ὅλον τῶν καταθέσεών των διὰ προσωπικῆς δηλώσεως, ὅτι τὰ χρήματα δὲν ἦσαν ἰδικά των, ἀλλὰ τῶν πελατῶν των. Ἐδόθη ἓν δάνειον ἐκ μέρους τῶν δύο πιστωτικῶν ἱδρυμάτων, τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἀνερχόμενον εἰς 25 ἑκατομμύρια δραχμῶν διὰ νὰ πληρωθῶσιν οἱ συμφώνως τῷ νόμῳ δικαιούμενοι νὰ λάβωσιν ἐκ τῶν καταθετῶν τοῦ Ταμιευτηρίου μέχρι ποσοῦ 25.000 δραχμῶν, πλὴν ὅμως ἔλαβον ἐξ αὐτῶν ὅσοι ἐπρόλαβον. Ἡ ἐκκαθάρισις μέχρι τοῦδε δὲν ἠθέλησε νὰ πιέσῃ τοὺς διαφόρους ὀφειλέτας. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ ὀφειλέται τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου δὲν ἦσαν ἄνθρωποι τῶν ὁποίων αἱ ἀπαιτήσεις ἦσαν ἐπισφαλεῖς. Δὲν ἠθέλησαν νὰ πιέσουν διὰ τὸν λόγον ὅτι ὑπῆρχον ἀλληλένδετα συμφέροντα μεταξὺ τῶν πελατῶν αὐτῶν καὶ τῶν Τραπεζῶν, τὰς ὁποίας οἱ δύο ἐκκαθαρισταὶ διευθύνουν ἐν Βόλῳ. Ἐπίεσαν μόνον ἐκείνους καὶ ἐκήρυξαν μάλιστα εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως καὶ στάσεως πληρωμῶν, ἀπὸ τοὺς ὁποίους εἶχον λαμβάνειν καὶ αἱ ἴδιαι αἱ Τράπεζαι. Τοιοῦτος τις ἦτο ὁ οἶκος Ἀποστολίδου, ὁ ὁποῖος ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον παύσεως πληρωμῶν, διότι εἶχον νὰ λάβουν τὰ δύο πιστωτικὰ ἱδρύματα ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ἔτυχε δὲ νὰ ὀφείλῃ καὶ εἰς τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου. Τοὺς ὑπολοίπους ὀφειλέτας δὲν τοὺς κατεδίωξαν, οὔτε ἠνόχλησαν, ὥστε νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ ταμεῖον ἐκκαθαρίσεως ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα χρήματα, διὰ νὰ πληρωθοῦν οἱ καταθέται, οἱ ἄνω τῶν 25 χιλιάδων δραχμῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐν τῇ μερίμνῃ του, ὅπως ἱκανοποιήσῃ τοὺς καταθέτας καὶ ὅπως ἀπαλείψῃ τὰ προσωπικὰ καὶ χαριστικὰ ἐκεῖνα νομοθετικὰ διατάγματα, πολὺ ὀρθῶς, εἶναι ἄξιος συγχαρητηρίων, προέβη εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ ἀνωτέρου νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπαλείφονται πλήρως ὅλαι ἐκεῖναι αἱ χαριστικαὶ διατάξεις.

§129ΑΛ. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Ἐκεῖνοι, διὰ τοὺς ὁποίους ἐγένοντο, τὰ ἐπῆραν ὅλοι;

§130Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Δὲν τὰ ἐπῆραν ὅλοι. Ὅσοι ἐπρόλαβον ἐπῆραν.

§131ΑΛ. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Τὰ δολλάρια τὰ ἐπῆραν;

§132Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Δὲν τὰ ἐπῆραν ὅλοι. Δυστυχῶς ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δὲν ἔστερξε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἵνα προστεθῇ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔδιδεν εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν καὶ τὸ ποσὸν τῶν δέκα ἑκατομμυρίων δραχμῶν, τὰς ὁποίας ἐδάνεισεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, καθ’ ὃν χρόνον ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου εὑρίσκετο ἐν πτωχεύσει. Δὲν ἔστερξεν εἰς τοῦτο, διότι ἴσως νὰ μὴ ἠθέλησε νὰ φέρῃ τὴν Τράπεζαν τὴν Ἐθνικήν, εἰς δύσκολον σημεῖον, ὥστε νὰ στερηθῇ 10 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, τὰς ὁποίας πιεσθεῖσα ἔδιδε κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς πτωχεύσεως εἰς τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου.

§133Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπιτρέπετε; Πρῶτον θέλω νὰ ἐπανορθώσω τὸ ἑξῆς. Δὲν πρόκειται νὰ στέρξω ἢ νὰ μὴ στέρξω.

§134Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Τὰ μέλη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τὸ λέγουν.

§135Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν εἴπετε ὅτι δέχομαι, ἀφοῦ εἶδα ὁλόκληρον τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως νὰ ἐπιμένῃ ἐπ’ αὐτοῦ, εἶπον ὅτι δέχομαι τὴν τροπολογίαν αὐτὴν μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἀφοῦ ἐξετάσω τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν θὰ τὸ δεχθῶ ἢ ὄχι, τοῦτο, διότι ὁ Ὑπουργὸς δημοσιεύων διατάγματα τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, φέρει προσωπικῶς τὴν εὐθύνην, ἐνῷ ἕν νομοθέτημα βέβαια δὲν φέρει τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τῆς Βουλῆς ὁλοκλήρου. Λοιπὸν μὴ νομίζετε ὅτι θέλω νὰ κάμω μίαν χαριστικήν, ὄχι χαριστικήν, ἀλλὰ πρᾶξιν δικαιοσύνης ἀπέναντι τῆς Τραπέζης, προκειμένου νὰ ὠφελήσω τοὺς μικρούς. Ἀλλὰ ὡς θὰ ἀποδείξω ἐὰν θέλετε αὐτὴν τὴν διάταξιν, καὶ τὰ 10 ἑκατομμύρια ἠμπορεῖ νὰ τὰ χάσῃ ἡ Τράπεζα, ποτὲ δὲν θὰ περιέλθουν εἰς τὰ χέρια τῶν καταθετῶν αὐτῶν. Νὰ σᾶς εἴπω καὶ ποίας συνεπείας θὰ ἔχῃ ἡ τροπολογία αὐτή. Ἐὰν θέλετε νὰ ἐπιμείνητε, θὰ ἔχω τὸ δικαίωμα ἐγώ, ἄνευ εὐθύνης ἰδικῆς μου, νὰ τὴν δεχθῶ, φθάνει τὴν εὐθύνην νὰ φέρουν οἱ Βουλευταὶ καὶ τὸ Κοινοβουλευτικὸν Σῶμα. Ἐγὼ θέλω νὰ σᾶς εἴπω τὶ ψηφίζετε, καὶ τὶ συνέπειαι θὰ ἐπακολουθήσωσιν.

§136Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Εὔχομαι ὁλοψύχως ὥστε αἱ βεβαιώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ εἶνε ὑπὲρ τοῦ καλοῦ τῶν καταθετῶν. Λυποῦμαι ὅμως μήπως δι’ αὐτοῦ, εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μὴ δυνηθῶμεν νὰ δικαιολογήσωμεν τὴν πρᾶξιν ἀργότερον.

§137Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Καθένας ἂς ἀναλογίσῃ τὰς εὐθύνας του.

§138Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Καταλήγων, Κύριοι, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅπως, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὸ δίκαιον τῶν καταθετῶν, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦνται ἀπὸ μικροαστοὺς καὶ μικροεπαγγελματίας καὶ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ὀβολὸν πρὸς ὀβολὸν συνέλεγον τὰ ποσὰ αὐτὰ τῶν καταθέσεων, θὰ παρακαλέσω, λέγω, τὴν Βουλὴν, ὅπως, κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν, θελήσῃ καὶ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλαμεν ἵνα αὐξήσῃ τὸ ποσὸν τὸ ἀποθεματικὸν τῆς ἐκκαθαρίσεως, διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ λάβωσιν, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα οἱ μικροκαταθέται, διότι τὸ ὅλον δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ τὸ λάβουν, ἢ ἄλλοι ἐκ τῶν καταθετῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνεπιστεύθησαν τὴν περιουσίαν των εἰς τὸ ἐπισφαλὲς ἐκεῖνο ἵδρυμα.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φιλιππίδης.

§140Γ. ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ τὴν Βουλήν, διότι οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοί μου ἐξέθηκαν τὸ ἱστορικὸν τῆς πτωχεύσεως τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου. Τὸ γεγονὸς εἶνε ὅτι ὁ προηγούμενος νόμος εἶχε πολλὰς χαριστικὰς διατάξεις τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι ἤγειραν τὴν ἀγανάκτησιν καὶ πολλῶν συναδέλφων ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος. Τὰς προσωπικὰς αὐτὰς διατάξεις ὁ νῦν Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶνε ὑπὸ ψήφισιν, ἠθέλησε νὰ τὰς διορθώσῃ καὶ διὰ τοῦτο τὸν εὐχαριστοῦμεν θερμῶς ἐκ μέρους τῶν παθόντων τῆς περιφερείας μου, ἐκ τῆς πτωχεύσεως τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου. Ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ εἶναι ὀλίγον γενναιότερος εἰς τὰ ζητήματα τῶν καταργήσεων τῶν προσωπικῶν διατάξεων καὶ, εἰ δυνατόν, νὰ δώσωμεν ἀναδρομικότητα τινὰ εἰς τὰ ἄρθρα 6 καὶ 10 διὰ τῶν ὁποίων δικηγόροι διὰ λόγους εὐνοήτους ποὺ προβλέπει τὸ ἄρθρον 6, κατώρθωσαν νὰ λάβουν τὰς καταθέσεις των εἰς ἀκέραιον ἐκ τῶν χρημάτων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἔδωκεν ἡ Τράπεζα, διὰ τὴν πληρωμὴν ποσοστοῦ εἰς μικροκαταθέτας, ἔλαβον δὲ ποσὰ μεγάλα, κύριοι, μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 130 χιλιάδων δραχμῶν. Νομίζω ὅτι μία ἀναδρομικὴ διάταξις εἶναι δικαία, ἵνα ὑποχρεωθῶσι νὰ ἐπιστρέψωσι τὰ ὅσα ἔλαβον ἐπὶ πλέον, διὰ νὰ δοθῶσιν εἰς τοὺς μικροκαταθέτας. Ἐπίσης, ὡς πρὸς τὸ 2ον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 6 καὶ ἄρθρου 10, θὰ παρεκάλουν νὰ ἰσχύσῃ ἀναδρομικότης, ἵνα καὶ οἱ ὑπάλληλοι, οἱ λαβόντες τοὺς μισθούς των εἰς τὸ ἀκέραιον τοὺς ἐπιστρέψουν καὶ αὐτοί. Δὲν εἶμαι νομικός, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ὅπως ἔγινε καὶ εἰς τὸν νόμον περὶ συναλλάγματος. Νομίζω ὅτι εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν ὀρφανά, τὰ ὁποῖα εἶχον 5–10000 δραχ. καταθέσεις καὶ δὲν ἔλαβον παρὰ μέρος τούτων, νομίζω ὅτι αὐτοὺς κυρίως τοὺς καταθέτας πρέπει νὰ προστατεύσωμεν, ἐνισχύοντες οὕτω τοὺς πτωχοὺς αὐτοὺς καταθέτας διὰ τῆς ἀναδρομικῆς αὐτῆς διατάξεως. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἐκ μέρους τῶν Βουλευτῶν Βόλου ὑποβληθεῖσα τροπολογία, σχετικῶς μὲ τὴν ἀναδρομικότητα τῆς πτωχεύσεως, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἀφίνομεν εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Δικαστηρίου. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν σεβαστὴν Βουλὴν νὰ ἐγκρίνωσιν τὰς τροπολογίας μας αὐτάς. Ἡ φωνή μου αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι φωνὴ τῶν πτωχῶν, διαφόρων ὀρφανῶν καὶ χηρῶν, αἱ ὁποῖαι εἶχον χρήματα εἰς τὴν Τράπεζαν τοῦ Κοσμαδοπούλου. Κατὰ τὴν τελευταίαν ἐκλογικὴν περιοδείαν μας εἰς ἕκαστον χωρίον τοῦ Πηλίου συνηντήσαμεν 40–50 Κοσμαδοπλήκτους, οἱ ὁποῖοι μᾶς παρεκάλουν εἰ δυνατὸν νὰ ἀναθεωρηθῇ ὁ νόμος αὐτός. Διὰ τοὺς ἀνωτέρω λόγους θὰ παρακαλέσω νὰ μᾶς βοηθήσῃ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅσον ἠμπορεῖ περισσότερον.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης.

§142Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀσφαλῶς ἡ παροῦσα Βουλὴ καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἦλθον νὰ βαστάξουν ξένας ἁμαρτίας εἰς τοὺς ὤμους των. Καὶ ἂν ἀσκῆται ἔλεγχος εἰς μίαν ὑπόθεσιν ἀξιοθρήνητον, ὁμολογουμένως τοῦτο δὲν ἀφορᾷ οὔτε τὴν Κυβέρνησιν αὐτήν, οὔτε τὴν Βουλήν. Ἀφορᾷ ἄλλην Βουλήν. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ συμμερισθῶ τὰς ἀνησυχίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅστις μᾶς λέγει: «Κύριοι, λαμβάνετε μίαν τεραστίαν εὐθύνην ἀπέναντι τοῦ Κράτους, ἀπέναντι τῆς Τραπέζης, ἀπέναντι τῶν καταθετῶν». Καὶ τοῦ ἀπαντῶ: Κύριε Ὑπουργέ, τὸ Κράτος ἐν προκειμένῳ ἔχει διπλῆν τὴν εὐθύνην. Πρῶτον εἴπετε ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔδωκε τὰ 10 ἑκατομμύρια εἰς ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπίστευεν ὅτι ἠμποροῦσε νὰ τὰ εἰσπράξῃ.

§143Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Λέγων προφανῶς, ἐξάγω τὸ συμπέρασμα: Ὑπεχρεώθη ἡ Τράπεζα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὰ δώσῃ.

§144Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δεύτερον ἔχομεν μίαν σωρείαν πτωχεύσεων Τραπεζῶν ἀπὸ τὸ 1928 καὶ ἐντεῦθεν. Ἐχάθησαν δὲν ἠξεύρω πόσα εἰς τὰς Τραπέζας, ἴσως 1½ δισεκατομμύριον δραχμῶν.

§145Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πάρα πάνω.

§146Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπάρχει εἷς νόμος περὶ ἐλέγχου τῶν ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν. Πότε ἠσκήθη;

§147Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ὑπάρχει, ἀτυχῶς.

§148Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ὑπάρχει, ἐνῷ κάθε ἡμέραν ἐπτώχευε καὶ μία Τράπεζα καὶ ἐχάνοντο ἑκατομμύρια τοῦ πτωχοῦ κόσμου, δὲν ἐγένετο ὁ νόμος, ἵνα ἀσκηθῇ ἔλεγχος ἐπὶ τῶν Τραπεζῶν καὶ τῶν Ἑταιρειῶν. Καὶ ἔγινεν εἷς νόμος καὶ ὑπάρχει ὁ νόμος αὐτὸς ἐναντίον τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν. Καὶ ἤρχισαν νὰ ἔρχωνται ἐνώπιον τοῦ Πενταμελοῦς Ἐφετείου χωρικοί, οἱ ὁποῖοι ἤγοντο εἰς τὸ πενταμελές νὰ δώσουν λόγον καὶ κατεδικάζοντο, διότι ὅταν ὁ Γραμματεὺς τοῦ Συνεταιρισμοῦ ἐξεκίνησεν, ἐπὶ παραδείγματι, ἀπὸ τὰ Σέρβια καὶ ἐπῆγεν εἰς τὴν Κοζάνην δι’ ὑπόθεσιν τοῦ Συνεταιρισμοῦ, ἐχρέωσε τὸν Συνεταιρισμὸν μὲ 75 δραχμὰς παραπάνω. Καὶ κατεδικάσθησαν οἱ χωρικοί, διότι ὤφειλον νὰ μεριμνήσουν, ὥστε νὰ μὴ λάβῃ ὁ λογιστὴς ἢ ὁ Γραμματεὺς 75 δραχμὰς ἐπὶ πλέον.

§149Γ. ΚΑΓΙΑΣ. Διὰ ποῖον ποσὸν ἐπῆγαν εἰς τὸ Πενταμελὲς Ἐφετεῖον; — Διὰ πέντε χιλιάδας καὶ ἄνω πηγαίνουν ἐκεῖ.

§150Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Πηγαίνουν καὶ δι’ ὀλιγώτερα ποσά, λόγῳ συναφείας. Καὶ ἐὰν — λέγει ὁ νόμος αὐτὸς — ὁ Συνεταιρισμὸς δὲν παρίσταται ὡς πολιτικῶς ἐνάγων, παρίσταται ὁ ἐπόπτης, ὁ ὑπάλληλος τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ ἄνευ δικογράφου διορίζει δικηγόρον, ὁ ὁποῖος θὰ πληρωθῇ ἀπὸ τὸν συνεταιρισμὸν, ὅστις ἐν τούτοις ἔχει δηλώσει, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν ἀπαίτησιν κατὰ τῶν διωκομένων συμβούλων αὐτοῦ. Αἴ, Κύριοι, εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἡ νομοθεσία ταξική; Ναὶ ἢ ὄχι; Διατὶ οἱ χωρικοί, οἱ ἀγράμματοι, αἱ ἄξεστοι πρέπει νὰ ἔχουν βιβλία λογιστικά, χωρὶς νὰ ἀμείβωνται κἂν καὶ πρέπει νὰ περνοῦν λογαριασμοὺς μέχρι πεντάρας ἀκριβεῖς καὶ ἄγονται εἰς τὰς φυλακάς, ὅταν δὲν συμμορφώνονται μὲ τὰς διατυπώσεις αὐτάς, ἐνῷ ἐδῶ ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου, τὴν ἰδίαν ἡμέραν, ποὺ κλείει τὰς θυρίδας της, πωλεῖ ἀζημίως καὶ ἀνευθύνως ἀκίνητα ἔναντι ἑκατομμυρίων δραχμῶν; Εἶναι λογικὴ νόμου αὐτή; Ἀλλὰ τὰ 10 ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα ἔδωκεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ κτιρίου καὶ τὰ ἔδωκε μὲ τὴν πίεσιν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ σταθῇ ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου, ποῦ εἶναι; Ποῦ διέρρευσαν; Εἰς τοὺς καταθέτας; Ὄχι. Εἰς τὴν Τράπεζαν; Ὄχι. Ἢ πῆγαν εἰς τὶς τσέπες τῶν Συμβούλων τῆς Ἑταιρείας, ἢ πῆγαν εἰς κάποιαν ἄλλην Τράπεζαν. Εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ ἀφελοῦς πλήθους, ὅταν ἔμαθεν ὅτι τὰ 10 ἑκατομμύρια τὰ δίδει μία Τράπεζα, ἡ ὁποία ὤφειλε νὰ ἠξεύρῃ τὴν κατάστασιν, θὰ μείνῃ ἡ ἀντίληψις, ὅτι ἔγινε κάποια συμπαιγνία διὰ νὰ ἐξέλθουν σῶοι ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν συμφορὰν οἱ μεγάλοι κεφαλαιοῦχοι καὶ νὰ χάσῃ ὁ κόσμος, ὁ πτωχός.

§151Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). — Κατὰ συνέπειαν σεῖς, πολὺ ὀρθῶς, ζητεῖτε νὰ κολάσητε καὶ νὰ εὕρητε ποῦ πᾶνε τὰ χρήματα αὐτά.

§152Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Λοιπόν, δέχομαι τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας. Τὸ ζήτημα ἂν καλῶς ἢ κακῶς τὰ ἔδωκεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν ἐξετάζεται. Ἐγὼ λέγω ὅτι καλῶς τὰ ἔδωκεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Τὰ ἔδωκε διὰ νὰ στηρίξῃ τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου, κατόπιν τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ αὐτῶν τῶν 10 ἑκατομμυρίων δὲν ἔγινε χρῆσις διὰ τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐδόθησαν, ἀλλὰ δι’ ἄλλους. Λοιπὸν διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς, ὡς τίθεται, δὲν κολάζεται τὸ πρᾶγμα. Ὅλοι οἱ κ.κ. Συνάδελφοι καὶ ἐγώ, ὅστις ὑπογράφω τὴν τροπολογίαν, θὰ ἐπιμείνωμεν εἰς αὐτὴν διὰ τὴν παροῦσαν συνεδρίασιν. Θὰ ἐξετάσωμεν τὰ πραγματικὰ γεγονότα, ποῦ διέρρευσαν τὰ δέκα ἑκατομμύρια καὶ θὰ ἔλθωμεν ἐφωδιασμένοι διὰ περισσοτέρων στοιχείων εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν. Διότι, Κύριε Ὑπουργέ, ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας ὄχι μόνον αὐτὸν τὸν νόμον, ἀλλὰ καὶ τὸν νόμον 5467, τὸν εἰδικὸν περὶ Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, ὅστις εἰς τὸ ἄρθρον 1ον δὲν ἀφίνει εἰς τὰ Δικαστήρια νὰ ὁρίσουν τὸν χρόνον τῆς παύσεως τῶν πληρωμῶν, ἀλλὰ λέγει, ὅτι ὁ χρόνος οὗτος θὰ εἶνε ἡ ἑπομένη τῆς ὑποβολῆς τῆς αἰτήσεως ὅπως ἡ Τράπεζα κηρυχθῇ εἰς πτώχευσιν, πάντως ποτέ πρὸ τῆς 1ης Φεβρουαρίου 1931. Ὁ νόμος δηλ. αὐτὸς ζητεῖ νὰ καλύψῃ καὶ τὴν ἀγορὰν τοῦ ἀκινήτου. Ὁ νόμος αὐτὸς ἔχει καὶ ἄλλας χαριστικὰς διατάξεις καὶ δι’ αὐτὸ ἡμεῖς δυσπιστοῦμεν πρὸς αὐτὸν καὶ δὲν ἔχομεν καμμίαν ὄρεξιν νὰ τὸν κυρώσωμεν. Ἐπίσης ἕν ἄλλο ζήτημα. Μοῦ φαίνεται ὅτι εἶνε πάρα πολλὰ τὰ ἔξοδα τῶν ἐκκαθαριστῶν.

§153Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τοὺς περιώρισα εἰς δύο.

§154Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καταλήγων, λέγω, ὅτι ἀπὸ αὐτὸ τὸ νομοθέτημα πρέπει νὰ προκύψῃ ὄχι μόνον ὑλικὴ ἱκανοποίησις, ἀλλὰ καὶ ἠθικὴ τοιαύτη τῶν πτωχῶν καταθετῶν. Εἰς τὴν ψυχὴν ἡμῶν τῶν ὑπογραφόντων τὴν τροπολογίαν, ὑπάρχει ἡ ἐπιθυμία ὅπως τὰ 10 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα μίαν ἡμέραν πρὶν ἀπὸ τῆς παύσεως τῶν πληρωμῶν ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὴν περιουσίαν τῶν καταθετῶν καὶ ἐδόθησαν εἴτε εἰς τὴν Ἐκδοτικήν, εἴτε εἰς τὴν Ἐθνικήν, ἀνακαλυφθοῦν.... Καὶ εἴτε ταῦτα εὕρωμεν εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν, εἴτε εἰς τὴν Ἐθνικὴν πρέπει νὰ τ’ ἀποδώσωμεν εἰς τοὺς καταθέτας. Ἐὰν δὲ εὕρωμεν ὅτι ὑπάρχει καὶ μία εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις δι’ οἱονδήποτε λόγον ἐπέβαλεν εἰς τὴν Τράπεζαν νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τοὺς καταθέτας τὰ δέκα ἑκατομμύρια, νὰ ψηφισθῇ νόμος ἐπεκτείνων τὴν εὐθύνην πρὸς ἀποζημίωσιν εἰς τὸ Κράτος ἡ Κυβέρνησις τοῦ ὁποίου τόσον ἐπιζημίως, διὰ τοὺς καταθέτας, ἀνεμίχθη καὶ ἐνήργησεν ἐν προκειμένῳ.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντωνόπουλος.

§156Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὀλίγων θ’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν. Καὶ ἐν πρώτοις θὰ συγχαρῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι ἀνέλαβε τὸ ἔργον τῆς ἐκκαθαρίσεως διὰ τῶν δύο αὐτῶν μέτρων, ἀφ’ ἑνὸς μὲν τῆς μειώσεως τῶν ἐξόδων τῆς ἐκκαθαρίσεως, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τῆς ἀπαλείψεως τῶν προσωπικῶν διατάξεων. Δυστυχῶς δὲν δύναμαι νὰ ἐκθέσω ἐν λεπτομερείᾳ τὸ νομοσχέδιον, διότι ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν διενεμήθη ἀκόμη. Θὰ ἔλθω ὅμως εἰς τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλαμεν καὶ διὰ τῆς ὁποίας δὲν ζητοῦμεν τίποτε ἐπὶ πλέον παρὰ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν νομιμότητα. Δὲν ζητοῦμεν, κ. Ὑπουργέ, τίποτε ἐπὶ πλέον, παρὰ νὰ ὁλοκληρώσητε τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἠρχίσατε διὰ τῆς ἀπαλείψεως τῶν προσωπικῶν διατάξεων. Ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἐρρύθμισε τὴν πτῶσιν τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, εἶνε ὁ 5467. Αὐτὸς ὁ νόμος ἐν ἄρθρῳ 3 § 5 λέγει τὰ ἑξῆς. Διὰ νὰ μὴ σᾶς τὰ διαβάσω καὶ σᾶς κουράσω, ἰδοὺ ἐν ὀλίγοις τί λέγει. Συνιστᾷ μίαν Ἐπιτροπὴν ἀπὸ τοὺς καταθέτας, ἡ ὁποία ἔχει δικαίωμα νὰ ἐλέγχῃ ὁλόκληρον τὴν ἐκκαθάρισιν καὶ συνάμα δι’ αἰτήσεώς της νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Δικαστηρίου, ἐὰν καλῶς ἢ οὐχὶ καλῶς ὡρίσθη νομοθετικῶς ἡμέρα ἀναστολῆς τῶν πληρωμῶν ἡ 1ῃ Φεβρουαρίου. Ὥστε αὐτό, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ζητοῦμεν σήμερον, διὰ τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν φέρομεν εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἐνυπάρχει ἤδη εἰς τὸν ἰσχύοντα νόμον. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἓν ἄλλο. Ἡ ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν προβλέπει ὁ νόμος, συνέστη κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε δὲν ἔκαμε χρῆσιν τῆς εὐχερείας αὐτῆς, τὴν ὁποίαν εἶχε. Λοιπόν ἐρωτῶ· εἶναι, ναὶ ἢ ὄχι, κοροϊδία πρὸς τὸν πτωχεύσαντα λαὸν τὸ νὰ τίθενται διατάξεις πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ παραβιάζωνται; Καὶ δι’ αὐτό σᾶς λέγω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι πρέπει νὰ ὁλοκληρώσητε τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον τόσον ὡραία ἀνελάβατε, τῆς ἐπιστροφῆς εἰς τὴν νομιμότητα, δίδοντες τὴν εὐχέρειαν ὅπως διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἐψηφίσθησαν ἐφαρμοσθοῦν. Τίποτε ἄλλο δὲν ἔχω νὰ προσθέσω. Θὰ δώσω τὴν ἀκριβῆ ἔννοιαν, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον, κ. Ὑπουργέ, ὁ Πρόεδρος Πρωτοδικῶν Βόλου νὰ μὴ ἀκυρώσῃ τὴν πρᾶξιν τῆς μεταβιβάσεως τῆς κυριότητος καὶ τότε ἔληξεν ἡ συζήτησις. Ἀλλὰ ἂν δὲν εἶναι τόσον ἄμεμπτος ἡ πρᾶξις ἐκείνη, ὡς φαντάζεσθε, τότε δικαίως πρέπει νὰ περιέλθῃ τὸ ἀκίνητον εἰς τὴν ὁμάδα καὶ νὰ διανεμηθῇ μεταξὺ τῶν πιστωτῶν τῆς Τραπέζης.

§157Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μακάρι, νὰ ἦτο δυνατὸν αὐτὸ καὶ μὲ ζημίαν τῆς Τραπέζης θὰ τὸ ἔκαμα. Φαντάζεσθε τοιαύτην Κυβερνητικὴν ἐπιτυχίαν μάλιστα στρεφομένην πρὸς πτωχοὺς καὶ ἀδυνάτους; Θὰ ἤμην ἐνθουσιασμένος νὰ ἐγίνετο αὐτό.

§158ΛΑΖ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, συντάσσομαι ἀπολύτως μὲ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον. Ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ εἴπω τινὰ πρὸς κατατόπισιν τῆς Βουλῆς, ἐφόσον οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες Κύριοι Συνάδελφοι εἶπον τινά, τὰ ὁποῖα ἐγὼ ἐν πολλοῖς θεωρῶ ὅτι δὲν εἶναι στή θέσι τους. Ἡ διεθνής οἰκονομικὴ κρίσις, ἡ σοβοῦσα ἀπὸ τοῦ 1928, ἡ κατὰ τὸ 1931–32 μετατραπεῖσα εἰς πραγματικὴν οἰκονομικὴν κρίσιν, ἤρχισεν ἀπὸ τὴν Εὐρώπην, μετεπήδησεν εἰς τὴν Ἀμερικήν, ἦλθε καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα κατὰ τὸ 1931– 1932. Ἐπηρέασε βεβαίως καὶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου. Περισσότερον τοὺς μικροὺς ὀργανισμοὺς ὀλιγώτερον τοὺς μεγαλειτέρους. Μεταξὺ τῶν ὀργανισμῶν τῶν οἰκονομικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπηρεάσθησαν καὶ οἱ ὁποῖοι ἔφθασαν εἰς τὸ ἔσχατον σημεῖον, εἶναι καὶ ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου, ἡ περὶ ἧς καὶ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον.

§159ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατὶ ἔπαιζε διαρκῶς εἰς τὸ Χρηματιστήριον;

§160ΛΑΖ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Δὲν ἠξεύρω. Ἦσαν καὶ ἄλλαι Τράπεζαι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔπαιζον. Ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου, ἤρχισε νὰ ἀντικρύζῃ οἰκονομικὰς δυσχερείας, φαίνεται ὅτι εἰς τὴν ἀγορὰν δὲν ἠδύνατο νὰ ρευστοποιήσῃ τὸ ἐνεργητικόν της καὶ φυσικὸν ἦτο νὰ ἀποτανθῇ εἰς μεγαλείτερον ὀργανισμόν, πρὸς ρευστοποίησιν αὐτοῦ. Καὶ οὕτω ἤρχισε δανειζομένη πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναλήψεων, τὰς ὁποίας εἶχε, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1931.— Ἀπετάθη εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ συνῆψε μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τὰ ἑξῆς δάνεια. Ὀφείλω νὰ σᾶς κάμω τὴν ἑξῆς ἐπεξήγησιν, ὅτι αὐτὰ τὰ γνωρίζω, διότι ἀπετέλουν μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ἐξουσιοδοτήσεως καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ἐγεννήθη ἓν ζήτημα εἰς μίαν τροπολογίαν καὶ συνεστήθη μία ὑποεπιτροπὴ (τῆς ὁποίας μέλος ἀπετέλεσα καὶ ἐγώ, καὶ μοῦ ἀνετέθη νὰ μεταβῶ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ ζητήσω πληροφορίας. Ὥστε αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς εἴπω, εἶνε ἐπίσημα. Παρὰ τῆς Τραπέζης ἐζήτησα τὰς πληροφορίας ἐγγράφως. Λοιπὸν τὸ πρῶτον δάνειον, τὸ ὁποῖον συνῆψεν ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου πρὸς ρευστοποίησιν τοῦ ἐνεργητικοῦ της, ἦτο μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κατὰ τὸν Σεπτέμβριον 1931. Ἔκαμε δάνειον 11.000.000 δραχ. ἔναντι 35.000 μετοχῶν κυλινδρομύλου Βούλη καὶ 4700 ἠλεκτρικῆς ἑταιρείας Βόλου. Ἔπειτα συνῆψε δύο δάνεια τὴν 10ην Ὀκτωβρίου 1931 διὰ 4.000.000 ἔναντι μετοχῶν 1.000 Ἀλατίνι καὶ 4.000 τηλεφωνικῆς Ἑταιρείας Σίμενς. Αὐτὰ ἦσαν τὰ πρῶτα δάνεια, τὰ ὁποῖα συνῆψε ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Πρὸ τῶν δανείων αὐτῶν, εἶχε συνάψει καὶ ἕτερον δάνειον 10.000.000 ἐπ’ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ καὶ μὲ ἐγγύησιν τοῦ γνωστοῦ ἀκινήτου εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται τὸ Χρηματιστήριον. Αὐτὸ τὸ δάνειον ἐγένετο κατὰ τὸ 1930 καὶ φαίνεται ὅτι δὲν ἦτο δάνειον ἀνάγκης. Λοιπὸν ἔχομεν τὰ 10.000.000 τοῦ 1930, ἔχομεν τὰ 10.000.000 τοῦ Σεπτεμβρίου, ἔχομεν τὰ 4.000.000 τοῦ Δεκεμβρίου. Τότε εἶχεν ἐκδηλωθῆ ἡ κρίσις καὶ εἰς τὴν ἀγοράν μας, ἤρχισαν δὲ οἱ καταθέται καθ’ ἑκατοντάδας νὰ ἀναλαμβάνωσι χρήματα ἀπὸ τὰς Τραπέζας. Ἐπειδὴ δὲ πρόκειται περὶ ἀριθμῶν θά σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ παρακολουθήσητε. Λοιπὸν ἤρχισεν ἡ κρίσις. Φαίνεται ὅτι αὐτοὶ ἐστενοχωροῦντο καὶ εἶχον ἀνάγκην ρευστοποιήσεως τοῦ ἐνεργητικοῦ των. Εἶχον τὸ κτῆμα ἐδῶ διὰ τὸ ὁποῖον ἐχρεώστουν 13.000.000, ἐξ ὧν 3.000.000 εἰς τὴν Κτηματικὴν καὶ 10.000.000 εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἐπῆγαν καὶ ἐζήτησαν 10.000.000 ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τοὺς λέγει ὅτι δὲν σᾶς δίδω 10.000.000, διότι ἐγὼ δίδω μόνον 30% ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ κτήματος. Ἔχετε πάρει 3.000.000. Αὐτὸ πόσο νὰ ἔχῃ; Τὸ ἐξετίμησεν εἰς 25 ἑκατομμύρια. Τότε ἐρρίφθη ἡ ἰδέα τῆς ἀγορᾶς. Ἐδῶ ἀρχίζει ἡ παρέμβασις τῆς Κυβερνήσεως.

§161Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος ἔρριξε τὴν ἰδέαν τῆς ἀγορᾶς;

§162ΛΑΖ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Οἱ ἴδιοι οἱ Κοσμαδόπουλοι. Ἀρχίζει ἡ παρέμβασις τῆς Κυβερνήσεως ἢ μᾶλλον ἡ εὐκολία, τὴν ὁποίαν ἐνόμιζεν ὅτι εἶχεν ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ παράσχῃ. Ἐνόμιζεν ὅτι κλονίζεται καὶ εἶχεν ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ παρέμβῃ, ἵνα ρευστοποιήσῃ τὸ ἐνεργητικόν της, διότι αἱ καταθέσεις τοῦ Α ἢ Β μετατρέπονται κτλ. Εἶναι ἀληθές, ὅπως σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ Τράπεζα ἠρνεῖτο. Μετέβη τότε, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νομίζω, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος συνέστησε κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τὴν Τράπεζαν νὰ τὸ ἀγοράσῃ καὶ ὄντως ἠγοράσθη, τῇ μεσολαβήσει δὲ τότε, ἐνθυμοῦμαι, τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ὁ τότε Πρωθυπουργὸς παρεκάλεσε νὰ δοθῇ κάτι περισσότερον τῶν 25.000.000 δραχμῶν, ἡ Τράπεζα ἔδωκε 27 ἑκατομμύρια. Τὸ δάνειον αὐτὸ ἔγινεν εἰς τὰς 14 Ἰανουαρίου 1932. Ἡ πρώτη Φεβρουαρίου ὡρίσθη ἡμέρα τῆς πτωχεύσεως. Ἐγένετο ἡ ἀγορὰ καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα κατέθεσε τὰ χρήματα εἰς τὰς 16 τοῦ μηνὸς εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἐπίστωσε τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν μὲ 11 ἑκατομμύρια, ἀντιπροσωπεύοντα τὴν ἀξίαν τῶν ἐνυποθήκων πλέον τόκων. Ἐπ’ αὐτοῦ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Συνάδελφος δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν, διότι ἔπρεπε νὰ πάρῃ τὰ δέκα ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐξησφαλισμένα διὰ πρώτης ὑποθήκης. Τὸ ὑπόλοιπον τὸ κατέθεσαν. Συνεπῶς, τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ὑπολογίζουν οἱ κ. κ. Συνάδελφοι καὶ διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐνισχύοντο οἱ μικροὶ καταθέται, δὲν ἦτο ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῶν εἴκοσιν ἑπτὰ ἑκατομμυρίων, ἀλλ’ ἦτο 13.000.000 ἢ 14.000.000.

§163Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσα ἦτο ἡ πρώτη ὑποθήκη;

§164Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Τρία ἡ Κτηματικὴ καὶ δέκα ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς εἴπω ποῖοι ἐπῆραν τὰ 14 αὐτὰ ἑκατομμύρια, ἠμπορῶ νὰ σᾶς τὸ εἴπω. Ἐγὼ δὲν ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσω. Ἄλλοι ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσουν καὶ αὐτοὶ ἔπρεπε νὰ τὰ εἶχον. Ἕνδεκα ἑκατομμύρια ἐπεστράφησαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, δέκα ἑκατομμύρια ἦτο τὸ δάνειον καὶ ἕν οἱ τόκοι. Ἕνδεκα.—3.171.000 ἐπεστράφησαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Κτηματικὴν, ἡ ὁποία εἶχε τὴν πρώτην ὑποθήκην,—927.000 διὰ τόκους καὶ ἔξοδα πωλήσεως ἀκινήτου, περίπου 1.000.000. Ἑκατὸν πεντήκοντα χιλιάδες ἐχρεώστουν εἰς τὴν Ἰταλο–Ἑλληνικὴν Τράπεζαν. 4.775.000 ἀπέσυραν ἐκ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἀπέσυρε τὸ Κεντρικὸν πρὸς πληρωμὴν ἀναλήψεων, ἐξ αὐτῶν δὲ ἕν ἑκατομμύριον ἑκατὸν πέντε χιλιάδες μετεβιβάσθησαν εἰς τὸν Βόλον διὰ νὰ πάρουν καὶ οἱ Βολιῶται. Αἱ ὡς ἄνω πράξεις ἐξετελέσθησαν ἀπὸ τὴν 11 Ἰανουαρίου μέχρι τῆς 31ης Ἰανουαρίου, δηλαδὴ μέχρι τῆς παραμονῆς.

§165Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ λέγομεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι ποσά τινα διενεμήθησαν διὰ νὰ πληρωθοῦν προνομιακῶς μερικοὶ πιστωταὶ εἰς βάρος τῶν ἄλλων.

§166Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι χρειάζονται διὰ νὰ βγάλετε τὰ συμπεράσματά σας.

§167Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, κ. Κριεζῆ διὰ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς.

§168Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Λοιπὸν σᾶς εἶπον 11.000.000, 3.171000. Δὲν σᾶς εἶπον 6.290.000.

§169Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος τὰ ἐπῆρεν αὐτά;

§170Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Αὐτὰ εἶναι πιστώσεις τῶν παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος λογαριασμῶν, 217, 222, 225. 229 ἠγγυημένων διὰ γραμματίων. Ἔπειτα 4.775.000 ὅσα ἀπέσυρε τὸ Ὑποκατάστημα Ἀθηνῶν Τραπέζης Κοσμαδοπούλου δι’ ἰδίαν χρῆσιν καὶ ὅσα ἐνέβασεν εἰς τὸ ἐν Βόλῳ Κεντρικόν της. Τὸ τελευταῖον ποσὸν ἀνέρχεται εἰς «1.105.000 καὶ 686.000... (ἀναγινώσκει) «τρεχούσης χρήσεως». Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἐπίσημοι λογαριασμοί. Λοιπὸν θέλω νὰ εἴπω ὅτι καὶ αἱ αἰτιάσεις καὶ οἱ ὑπαινιγμοί, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο ἐκ μέρους ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν ἐφέρθη καλῶς καὶ ἴσως ὑπεστήριξε τὰ ἴδιά της συμφέροντα, μοῦ φαίνεται ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ συμφέρον νὰ λέγωνται, δι’ ἕν ἵδρυμα τοιαύτης περιωπῆς, ὡς ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία δὲν ἐκράτησεν, ἐνῷ ἠμποροῦσε νὰ κρατήσῃ καὶ ἐνῷ ὅπως σᾶς ἐξήγησα, ὅτι εἶχε κάμει δάνειον 15.000.000 ἔναντι λογαριασμοῦ χρεωγράφων καὶ τὰ δὲ χρεώγραφα τότε ἀποδεδειγμένως εἶχον χάσει τὸ ½ τῆς ἀξίας των. Ἂν ἤθελε νὰ κρατήσῃ, θὰ ἐκρατοῦσε ἀπὸ ἐκεῖνα. Συνεπῶς οὐδεμία αἰτίασις εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διὰ τὴν Τράπεζαν.

§171Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σᾶς πληροφορήσω ἐγὼ τὶ ἐκράτησε διὰ τὴν ἀσφάλειάν της ἡ Τράπεζα. Ἐκράτησε τὸ ἀκίνητον, τὰς ἐπιχειρήσεις, τὴν ἠλεκτροκίνητον ἐπιχείρησιν Βόλου, ἐκράτησε καὶ τὰ χρεώγραφα.

§172Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν μὲ παρηκολουθήσατε. Ἐπ’ αὐτῶν ἔχει πάρει 15.000.000. Ποῖος ἄλλος ὀργανισμὸς εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ 42 ἑκατομμύρια, ποῖος, παρὰ μόνον ἡ Ἐθνική; Ὅπως ἀντελήφθην, τὸ ἐνδιαφέρον τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων εἶναι νὰ προστατεύσωσι τοὺς μικροὺς καταθέτας. Ἐγὼ ὅμως θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ προστατευθοῦν οἱ μικροὶ καταθέται, διότι, ἐὰν ὄντως λάβωμεν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τὰ 14.000.000 καὶ τὰ βάλωμεν εἰς τὸν κορβανᾶν, εἶνε γνωστὸν ὅτι οἱ μικροὶ καταθέται...

§173Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, καθὼς ἀντελήφθην, οἱ κ. Συνάδελφοι εἶπον, ὅτι οἱ μέχρι 50.000 δραχμῶν καταθέται ἐπῆραν τὰ λεπτά των.

§174Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Ἠξεύρετε διατὶ τὰ λέγω αὐτά; Διότι ὑπεραμύνονται τῶν μικρῶν καταθετῶν, ἀλλὰ αὐτοὶ ἐπῆραν τὰ χρήματά των. Συνεπῶς, ἂν ὑποτεθῇ ὅτι θὰ λάβωσιν αὐτὰ τὰ 10000000, τότε θὰ τὰ δώσωσιν ὀπίσω. Τὸ ἐπιχείρημα λοιπόν, τό ὁποῖον φέρουν ὅτι ἀγωνίζονται ὑπὲρ τῶν μικρῶν καταθετῶν, δὲν στέκει, διότι θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ μικροὶ καταθέται νὰ τὰ ἐπιστρέψωσιν. Αὐτὰ, Κύριοι, εἶχον νὰ σᾶς εἴπω.

§175Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ καταθέσαντες τὴν τροπολογίαν δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ ὑπερασπίσωσι μόνον τοὺς μικροὺς καταθέτας, ἀλλὰ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν νομιμότητα, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τόσον ἀποτελεσματικῶς θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ διὰ τῆς καταργήσεως πολλῶν προσωπικῶν διατάξεων. Ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Κριεζῆ ἐξάγεται τὸ βαρυσήμαντον γεγονός, ὅτι ποσὰ διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ὑπῆρχεν ἐγγύησις, διετέθησαν προνομιακῶς ὑπὲρ ὡρισμένων καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ ἀντικείμενον ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον ζητοῦμεν καὶ ἐπιδιώκομεν.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιάρας.

§177Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Συμφωνοῦμεν ἀπολύτως μὲ τὴν ἀπάλειψιν τῶν προσωπικῶν διατάξεων, καθὼς συμμεριζόμεθα καὶ τὸν πόνον, ὁ ὁποῖος ἐξεδηλώθη ἀπὸ τόσους ρήτορας ὑπὲρ τῆς προστασίας τῶν μικρῶν καταθετῶν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύεται ἀπὸ ὅλην τὴν συζήτησιν εἶναι, ὅτι κατώρθωσαν δι’ ὅλων τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα διαθέτουν αἱ Τράπεζαι, νὰ ρυθμίσουν τὰ ἴδια αὐτῶν συμφέροντα δανείζουσαι καὶ δανειζόμεναι μεταξύ των εἰς τρόπον, ὥστε οἱ μικροὶ καταθέται νὰ περιμένωσιν ἀκόμη τὰς οἰκονομίας των, αἱ ὁποῖαι ἐξητμίσθησαν. Ἐκτὸς ὅμως τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, περὶ ἧς τόσος ἔγινε λόγος, ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι τέσσαρες μικραὶ Τράπεζαι ἐκ τῆς χρεωκοπίας τῶν ὁποίων ἐζημιώθησαν κατὰ μέγα μέρος οἱ μικροὶ καταθέται. Ἀποδεικνύεται ἀπὸ ὅλα αὐτά, ὅτι κάτι τι τὸ σάπιο ὑπάρχει μέσα εἰς τὰ τραπεζιτικὰ ἱδρύματα καὶ συγκεκριμένως εἰς τὸ τραπεζιτικὸν σύστημα. Αἱ χρεωκοπίαι δὲν εἶναι μόνον ἀποτέλεσμα τῆς παγκοσμίου οἰκονομικῆς κρίσεως διότι, ἂν παρατηρήσωμεν εἰς τοὺς ἰσολογισμοὺς τῶν Τραπεζῶν, θὰ ἴδωμεν ὅτι οἱ ἑκάστοτε διευθυνταὶ τῶν τραπεζῶν μισθοδοτοῦνται πλουσιοπαροχώτατα. Καὶ μιὰ ποὺ συζητοῦμεν ἐπάνω εἰς τὰ τραπεζιτικὰ ἐρείπια, ποὺ δημιουργεῖ τὸ σημερινὸν τραπεζιτικὸν σύστημα, καλὸν θὰ εἶναι νὰ σκεφθοῦμε καὶ διὰ τὰς λεγομένας ἀνθούσας Τραπέζας. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὑπάρχουσι Τράπεζαι, αἱ ὁποῖαι οἰκονομικῶς ἀνθοῦν. Ἀλλὰ ἐὰν ἀνθοῦν, τοῦτο γίνεται, ὄχι διότι αὐταὶ στέκονται οἰκονομικῶς, ἀλλὰ διότι χρεωκοποῦν ὅλον τὸν ἄλλον ἐργαζόμενον κόσμον διὰ τῆς μεθόδου τῆς τοκογλυφίας καὶ, ἐνῷ δημιουργεῖται μία τάξις προνομιοῦχος ἀφ’ ἑνός, ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς ἔχει μεταβληθῆ εἰς συντρίμματα οἰκονομικά. Τὸ γεγονὸς τοῦτο τὸ ὑποστηρίζω ἀπὸ ἕν συγκεκριμένον παράδειγμα. Ὁ Συνεταιρισμὸς Ζαγκλιβερίου ἐδανείσθη τὸ 1929 ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ νὰ κάμῃ δοκιμαστικὴν ἐκμετάλλευσιν καπνῶν καὶ νὰ ἀποφύγῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ τραστοποιημένου κεφαλαίου. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἀφοῦ ἔλαβεν ὅλας τὰς δυνατὰς ἐγγυήσεις, εἰσέπραξε τόκους ὑπερημερίας 13% καὶ 1% προμήθειαν διὰ κάθε ἑξάμηνον χωρὶς τὰ ἀσφάλιστρα, καὶ τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι σήμερον ὁ συνεταιρισμὸς πληρώνει 100% εἰς τὴν Ἐθνικήν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καταδιώκονται καὶ καταδικάζονται οἱ ἰδιῶται τοκογλύφοι, ὅταν λάβουν περισσότερον τῶν 15%.

§178Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἰσχυρίζεσθε ὅτι 13% μὲ 1% προμήθεια εἶναι ἄδικος;

§179Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Μάλιστα.

§180Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τότε διατὶ δὲν τὸ καταγγέλλετε;

§181Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Τὸ ἔχομεν καταγγείλει ἐπανειλημμένως, ἀλλ’ ἡ φωνή μας πνίγεται.

§182Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θέλω νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι ἡ Τράπεζα δὲν ἠμπορεῖ νὰ πάρῃ αὐτὸν τὸν τόκον καὶ ἂν τὸν πάρῃ πρέπει νὰ τὴν καταγγείλωμεν.

§183Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ἂν θέλετε ἀποτελεσματικῶς νὰ ἰαθῇ ἡ γάγγραινα αὐτὴ τῶν Τραπεζῶν καὶ νὰ περιορισθῇ ἡ ἐκμετάλλευσις δὲν εἶναι μόνον ἄν θὰ μειωθῇ ὁ τόκος κατὰ ἕνα καὶ 2%. Διότι εἶνε γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι οὐδεμία ἐπαγγελματικὴ ἢ ἀγροτικὴ ἐπιχείρησις εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσῃ κέρδη ἄνω τῶν 5–7%. Ὅταν τὸ τραπεζιτικὸν κεφάλαιον ἔχει τὴν ἀπαίτησιν νὰ εἰσπράττῃ 11–12%, ἀντιλαμβανόμεθα ὅτι ἐπέρχεται ἡ χρεωκοπία ὅλων τῶν μικρῶν ἐπιχειρήσεων. Ἐὰν λοιπὸν ἐπιθυμοῦμεν τὴν ἐκκαθάρισιν, τὴν ὁριστικήν, τῆς καταστάσεως, δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ προσέξωμεν τὸ σύστημα. Κατὰ συνέπειαν ἡμεῖς ἐκ μέρους τοῦ Ἀγροτικοῦ κόμματος τοὐλάχιστον, προτείνομεν ὅπως τὸ τραπεζιτικὸν σύστημα κρατικοποιηθῇ ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ συνόλου, διότι ὅταν θὰ πάρητε τοὺς ἰσολογισμοὺς τῶν τραπεζῶν θὰ ἴδητε ἑκατομμύρια ὁλόκληρα εἰς αὐτοὺς εἰς κέρδη, διὰ τοὺς μισθοὺς καὶ τὰς ἀποζημιώσεις ἀφ’ ἑνὸς ἐξαφανίζονται, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τοποθετοῦνται εἰς τὰ ἀποθεματικὰ κεφάλαια διὰ νὰ ἀποφεύγουν τὸν κρατικὸν φόρον, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καταδιώκονται οἱ γεωργοὶ διὰ φόρον 100 δραχμῶν καὶ ἔχομεν καὶ φόνους ἀγροτῶν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὅταν ἐθνικοποιηθοῦν αἱ Τράπεζαι....

§184Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν συζητοῦμεν διὰ τὰς τραπέζας. Ὁ λόγος σας εἶναι εἰς ἄκρον ἐνδιαφέρων, μάλιστα τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ἔχει δηλώσει εἰς τὸν προγραμματικὸν της λόγον, πρόκειται νὰ ἐξετάσῃ γενικῶς τὸ ζήτημα τῶν Τραπεζῶν. Πρέπει νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν συζητοῦμεν καθόλου τὸ τραπεζιτικὸν σύστημα. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν συζητοῦμεν περὶ τῆς κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως ἑνὸς νομοθετικοῦ Διατάγματος.

§185Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Εἶπον ὅτι συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὴν τροπολογίαν.

§186Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν αὐτὸ ποὺ συζητοῦμεν. Ἀλλ’ αὐτὸ ποὺ λέγετε εἶναι ἄκρως ἐνδιαφέρον, καὶ θὰ τὸ συζητήσωμεν, ὅταν πρέπει...

§187Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡμεῖς διαμαρτυρόμεθα διὰ τὴν φορολογικὴν ἀσυδοσίαν τῶν τραπεζῶν.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τανούλας.

§189ΑΘ. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος ὡμίλησαν τόσοι πολλοί ὥστε ἐγὼ θεωρῶ περιττὸν νὰ ἀπασχοληθῶ μὲ τὰς λεπτομερείας τοῦ ζητήματος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ τονίσω εἶνε τὸ ἑξῆς· ὅτι ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοὺς κ. Συναδέλφους τοῦ Βόλου καὶ τοὺς ἄλλους ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, ἀπεδείχθη ὅτι τὸ σημερινὸν τραπεζιτικὸν καθεστὼς οὐδεμίαν παρέχει ἀσφάλειαν εἰς τὴν λαϊκὴν οἰκονομίαν, οὐδὲ ἐξασφαλίζει τὴν κοινωνικὴν οἰκονομίαν. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ τῆς χρεωκοπίας τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου δὲν εἶναι παρὰ ἁπλῶς συμπτωματικὸν καὶ συνέπεια τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος.

§190Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ συζητήσωμεν εὐρέως τὸ τραπεζιτικὸν ζήτημα.

§191Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ συστήματος καὶ τὸ Κράτος εἶναι ὑποχρεωμένον, λαμβάνον ὑπ’ ὄψει του τὰς ἐπανειλημμένας χρεωκοπίας, νὰ σκεφθῇ σοβαρώτατα καὶ ἐκεῖνο, ποὺ ἐλέγατε ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἔλεγχος ἐντελῶς ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους, νὰ τὸ σκεφθῇ καὶ νὰ λάβῃ τὰ ἀπαιτούμενα μέτρα. Διότι ἐκεῖνο, ποὺ εἶπον πολλοὶ τῶν κ. κ. Συναδέλφων, ὅτι δηλαδὴ εἶναι πρέπον νὰ κρατικοποιηθοῦν αἱ Τράπεζαι, διὰ νὰ εἶναι ὑπεύθυνον τὸ Κράτος ἀπέναντι τῆς κοινωνικῆς οἰκονομίας, εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον. Εἶπον ὅτι ἡ Τράπεζα, ἡ Ἐθνική, εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην, κατόπιν τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ τότε κ. Πρωθυπουργοῦ, νὰ δώσῃ τὰ 27 ἑκατομμύρια. Ἐγὼ ὅλην ἐκείνην τὴν ὑπόθεσιν τὴν θεωρῶ ὡς μίαν φάρσαν, διότι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐγνώριζε τὴν πραγματικὴν κατάστασιν τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὰ πρόθυρα τῆς χρεωκοπίας, καὶ ἡ ἐπέμβασις τοῦ Πρωθυπουργοῦ εἶναι ἡ ἀφορμὴ καὶ τὸ πρόσχημα μὲ τὴν πώλησιν τοῦ ἀκινήτου, ἐπιμένως μία ἁπλῆ ἐπέμβασις δημιουργεῖ μίαν κατάστασιν καὶ ἑπομένως πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην καὶ θὰ τὴν πάρῃ ὅταν θὰ κρατικοποιηθοῦν αἱ Τράπεζαι καὶ ὅταν μεταβληθῇ τὸ τραπεζιτικὸν σύστημα, διότι ἄλλως θὰ ἔχωμεν ἄλλας χρεωκοπίας καὶ ἄλλα θύματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχουν μικρὰς καταθέσεις. Λέγω, τελευτῶν, ὅτι δὲν εἶνε ἠθικὸν τὸ ὅτι ἡ Τράπεζα, ἡ Ἐθνική, καὶ οἱ ἄλλοι ὀργανισμοὶ ἐξησφάλισαν τὸ λαβεῖν των ἀπὸ τὴν Τράπεζαν Κοσμαδοπούλου, λαβόντες τὰς καταθέσεις 60 χιλιάδων χωρικῶν τοῦ Πηλίου, ἐνῷ τὸ Κράτος εἶναι ὑπεύθυνον δι’ ὅλην αὐτὴν τὴν κατάστασιν.

§192Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Ὑπέγραψα τὴν τροποποίησιν αὐτήν, βασιζόμενος ἐπὶ τῶν συμπερασμάτων τῆς Κοινοβουλ. Ἐπιτροπῆς, συμπερασμάτων, τὰ ὁποῖα προέκυψαν κατόπιν τῆς εὐρυτάτης συζητήσεως, ἡ ὁποία διεξήχθη ὅταν παρουσιάσθη ἐνώπιον αὐτῆς τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ κατεδείχθησαν τὰ ἐξαιρετικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ὑπὲρ ὡρισμένων μεγάλων Τραπεζῶν, ὅτε ἀντελήφθησαν αὗται ὅτι ὡρισμένα συμβόλαια ἐπὶ ἐξωνήσει ἔγιναν μετὰ τὴν πτώχευσιν. Διότι πραγματικῶς ἡ παῦσις τῶν πληρωμῶν εἶχε συντελεσθῆ ὅτε ἐζητήσαμεν νὰ μελετήσωμεν τότε τὸ ζήτημα, ὁ ἀξιότιμος Γερουσιαστὴς τῆς Φιλελευθέρας παρατάξεως κ. Παπαδημητρίου, ἐτόνισεν ὅτι ἂν καὶ ἀνῆκεν εἰς τὴν παράταξιν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐψήφισε τὸ Νομοθετικὸν ἐκεῖνο Διάταγμα τὸ ἐψήφισεν ἐπειδὴ ἐπρόκειτο νὰ ἐνισχυθοῦν οἱ μικροὶ καταθέται. Ἐφόσον ὅμως προέκυψεν ὅτι τοιαῦτα ἔλαβον χώραν ἀδικήματα, ἐφόσον προέκυψεν ὅτι κατὰ τοιοῦτον κατάφωρον τρόπον ἔχει μεταβληθῆ τὸ ἰσχῦον δίκαιον, ἐφόσον εἰς τὸ μέλλον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βασίζεται τις πλέον εἰς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, τὸ πρῶτον αὐτοὶ προτείνουν νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα, ὁπότε καὶ πρῶτοι αὐτοὶ θὰ ἐψήφιζον ὑπὲρ τῆς τροποποιήσεως. Ἀνετέθη τότε ἡ μελέτη εἰς μίαν ὑποεπιτροπὴν καὶ ἡ ὑποεπιτροπὴ παμψηφεὶ, κατόπιν μελέτης, ἀπηρτίζετο τότε ἐκ νομομαθῶν, ὑπέβαλεν αὐτὸ τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον διετύπωσεν ὡς 36ον ἄρθρον. Κατόπιν μιᾶς εὐρυτάτης συζητήσεως, ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ διεξῆλθεν ὅλον τὸν Ἐμπορικὸν νόμον, ἐμελέτησεν εἰδικῶς τὸ Πτωχευτικὸν Δίκαιον, ἐμελέτησε τοὺς εἰδικοὺς νόμους καὶ ἐν συμπεράσματι λέγει ὅτι, ἔστω καὶ ἂν πρόκειται οἱ μικροκαταθέται νὰ μὴ λάβουν τίποτε, εἶναι ζήτημα ἠθικῆς, εἶναι ζήτημα ἀρχῆς, εἶναι ζήτημα σοβαρὸν δι’ αὐτὸ τὸ Κράτος, νὰ εἶναι δυνατὸν ὡρισμένοι μεγάλοι ὀργανισμοὶ νὰ ἐπιβάλλουν τὰς θελήσεις των εἰς βάρος τῶν νόμων. Δι’ αὐτὸ ἐπιμένω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει τὸν λόγον.

§194Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Γνωρίζετε τὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν εὗρον, ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ τὴν ἑσπέραν ταύτην. Καθ’ ἣν εἶχον ὑποχρέωσιν, ἐπρόκειτο νὰ φέρω πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ νομοθετικὰ διατάγματα, διὰ τῶν ὁποίων ἐθεσπίσθη ἡ ἀνώμαλος αὐτὴ πτώχευσις, καὶ νὰ τὰ κυρώσῃ. Ἐφρόντισα, καὶ τοῦτο ἐπ’ ὠφέλει τῶν μικρῶν καταθετῶν, νὰ ἀπαλείψω ὅλας τὰς προσωπικὰς διατάξεις διὰ νὰ κατορθώσω, ὥστε τὸ ἀπομένον ἐνεργητικὸν τῶν ὑπὸ τοιαύτην πτώχευσιν Τραπεζῶν, νὰ μοιρασθῇ εἰς τοὺς μικροὺς καταθέτας. Ὅταν τὸ ζήτημα ἦλθεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκείνη ἀόκνως, ὁμολογῶ, ἐργασθεῖσα καὶ ἐξετάσασα βαθύτατα τὸ ζήτημα μοὶ παρετήρησεν ὅτι ἡ καλή μου διάθεσις αὐτὴ ἔπρεπε νὰ χωρήσῃ ἀκόμη περαιτέρω καὶ νὰ πᾶμε νὰ εὕρωμεν καὶ τί ἔγινε πρὸ τῆς ὁρισθείσης ἡμέρας τῆς πτωχεύσεως, ὁπότε εἶχον λάβει χώραν ἀνωμαλίαι. Οἱ κ. κ. Βουλευταί, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, καὶ οἱ Γερουσιασταὶ διετύπωσαν τὴν τροπολογίαν αὐτὴν τὴν ἰδίαν καὶ τὴν ἐθέσαμεν εἰς τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα. Εἶπον τότε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως ὅτι τὴν εὐχαριστῶ διὰ τὴν συμβολήν, τὴν ὁποίαν ἤθελε νὰ δώσῃ εἰς τὸ ἔργον μου, ἀλλ’ ὅτι ἐπεφυλασσόμην νὰ ἀποφασίσω τὴν δημοσίευσιν τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, ἢ νὰ φέρω τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν. Ἐξετάσας τὸ ζήτημα ἐνόμισα ὅτι δὲν μοὶ ἐπετρέπετο νὰ ἀναλάβω προσωπικῶς,—διότι ἐν περιπτώσει δημοσιεύσεως νομοθετικοῦ διατάγματος, ὡς γνωρίζετε, ὁ Ὑπουργὸς προσωπικῶς φέρει τὰς εὐθύνας τῶν συνεπειῶν,—νὰ ἀναλάβω τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας θὰ ἐπέφερεν ἡ τροποποίησις αὕτη. Ἡ τροποποίησις αὕτη θὰ εἶχε τὰς ἑξῆς συνεπείας. Πρῶτον νὰ ἀνατρέψῃ ἕν καθεστὼς κακὸν, ἕν κάκιστον καθεστὼς, τόσον κακὸν τὸ ἀνεγνωρίσαμεν, ὥστε φροντίζομεν νὰ τὸ διορθώσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ἐπρυτάνευσεν ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον τριετίαν. Ἀλλὰ θὰ εἶχε καὶ ἕν ἄλλο ἀποτέλεσμα, ὅτι θὰ ἔφερε τοὐλάχιστον τὸ εἰδικὸν ἀποτέλεσμα, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπίστευον οἱ κ. κ. Βουλευταί, οἱ προτείναντες τὴν τροπολογίαν, ὑπὲρ τῶν καταθετῶν. Τοῦτο δὲ διὰ δύο λόγους 1) διότι διὰ τοῦ δευτέρου μέρους τῆς τροπολογίας δὲν πρόκειται νὰ πάρουν τὰ χρήματα πίσω ἀπὸ ἐκείνους ποὺ ἐδόθησαν, ἀλλὰ πρόκειται νὰ τὰ πάρουν, ἂν τὰ πάρουν ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἔδωκεν εἰς τὴν ἀνώμαλον περίστασιν. Αὐτὸς δὲ ὁ ὁποῖος τὰ ἔδωκεν εἶνε ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία τὰ ἔδωκεν ἄνευ οὐδενὸς συμφέροντος, ἡ ὁποία τὰ ἔδωκεν ὑποχρεωθεῖσα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία τῆς εἶπεν ὅτι, «ἐὰν δὲ τὰ δώσῃς καὶ δὲν κινητοποιήσῃς τὸ Ἐνεργητικὸν τῆς Τραπέζης Κοσμαδοπούλου, ἡ Τράπεζα Κοσμαδοπούλου θὰ πτωχεύσῃ καὶ ἐξ αἰτίας σου θὰ ρίξῃς εἰς τὸν δρόμον τόσον κόσμον. Μόνον ἐκεῖ κινδυνεύει ἡ ὑπόθεσις. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὰ πάρητε πίσω, ἐὰν κακῶς ἐδόθησαν». Ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ὀρθῶς δύνανται νὰ παραπονοῦνται οἱ κ.κ. Βουλευταί, εἶναι τὸ ὅτι κακῶς ἐδόθησαν τὰ χρήματα, ὅτι ἐγένετο κακὴ χρῆσις τῶν χρημάτων μᾶλλον. Περὶ αὐτοῦ ὅμως δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ τίποτε. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται καὶ νὰ ληφθοῦν τὰ χρήματα, διότι ἡ καλὴ πίστις τῆς Τραπέζης,—ἐξήτασα τὴν ὑπόθεσιν λεπτομερέστατα— ἡ καλὴ πίστις τῆς Τραπέζης εἶναι προφανής. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ οὐδεὶς λόγος καὶ ἡ Τράπεζα δὲν θὰ κινδυνεύσῃ νὰ ἀπωλέσῃ τὴν δίκην, ἀλλὰ μία τοιαύτη δίκη ἀνοιγομένη θὰ διαρκέσῃ δύο ἔτη, θὰ σταματήσῃ πᾶσα ἐκκαθάρισις καὶ διανομή. Ἐγὼ δὲ τοὐλάχιστον δηλῶ ὅτι εἶναι πολὺ δυσχερὲς καὶ πιστεύω καὶ οἱοσδήποτε ἄλλος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δικαιολογημένως θὰ εἶχε πολλάς, λέγω, δυσχερείας νὰ πείσῃ πλέον οἱανδήποτε Τράπεζαν νὰ βοηθήσῃ ὄχι μόνον ἄλλην ἐκκαθάρισιν, ἀλλὰ καὶ τὴν παροῦσαν.

§195Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Περὶ ποίας δίκης ὁμιλεῖτε;

§196Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἄν γίνῃ δίκη, κ. Συνάδελφε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγὼ ἐδήλωσα, ἐὰν γίνῃ, ἂν δὲν γίνῃ δὲν πρόκειται νὰ πάρουν τὰ 10 ἑκατομμύρια. Ἐγὼ ἀνέπτυξα τὰς ἰδέας τὰς ἰδικάς μου.

§197Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ναί, ἀλλὰ παίρνετε μίαν προϋπόθεσιν ὅτι θὰ γίνῃ δίκη.

§198Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἀφήσητε νὰ τελειώσω καὶ ὅταν θὰ ἀγορεύσητε, θὰ ἴδητε ὅτι ἐγὼ δὲν θὰ σᾶς διακόψω. Ἐδῶ πρόκειται νὰ καθορισθοῦν αἱ εὐθῦναι ἑνὸς ἑκάστου. Ἐγὼ σᾶς λέγω τὴν κατάστασιν οἵαν εἶναι. Μετὰ ἀπὸ αὐτὰ, τὰ ὁποῖα σᾶς λέγω, εἶσθε ἐλεύθερος νὰ κρίνητε, καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι ἐλευθέρα νὰ κρίνῃ, ἀφοῦ μελετήσῃ τὴν κατάστασιν, ὅτι οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀνακοπῇ ἡ ἐκκαθάρισις, ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου δὲν θὰ παρεμποδισθοῦν αἱ Τράπεζαι νὰ ἐξακολουθήσουν δίδουσαι ἀπέναντι τοῦ Ἐνεργητικοῦ μετρητά, διὰ νὰ διευκολυνθῇ ἡ ἐκκαθάρισις ὑπὲρ τῶν ἀπόρων. Ἡ Βουλή, Κύριοι, εἶναι ἐλευθέρα νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν τροποποίησιν αὐτήν καὶ ἡμεῖς τότε θὰ τὴν δεχθῶμεν, τὴν δὲ εὐθύνην τῆς πράξεως φυσικὰ θὰ τὴν ἔχητε σεῖς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§199Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὁμιλεῖ ἐπὶ μιᾶς προϋποθέσεως, ἡ ὁποία δὲν στηρίζεται εἰς τὸν νόμον. Ἐὰν ψηφισθῇ ἡ τροπολογία αὐτή, τότε δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ καμμία δίκη, διότι αἱ διατάξεις τοῦ νόμου εἶναι ρηταὶ καὶ σαφεῖς. Ὁμιλοῦν καὶ λέγουν ὅτι πᾶσα πρᾶξις γενομένη κατὰ τὸν ὕποπτον χρόνον ἀπὸ τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Δικαστήριον τῶν ἐν Βόλῳ Πρωτοδικῶν ὥρισεν ἡμέραν παύσεως τῶν πληρωμῶν, εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρος, εἰς πάντα δὲ καὶ νομικὸν καὶ μὴ νομικόν, εἶνε γνωστὴ ἡ φράσις «αὐτοδικαίως ἄκυρος». Θὰ εἴπῃ ὅτι εἶνε πρᾶξις μὴ γενομένη νομικῶς, νομικῶς ἀνύπαρκτος. Τὸ δὲ κτῆμα περιέρχεται ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὴν ὁμάδα τῶν πιστωτῶν. Οὔτε πρόκειται περὶ πίστεως καλῆς ἢ κακῆς, διότι εἶναι ρητὴ καὶ ἐπιτακτική, ἐπαναλαμβάνω, ἡ φράσις τοῦ νόμου, ὅτι εἶναι ἄκυρος πᾶσα πρᾶξις γενομένη κατὰ τὸν ὕποπτον χρόνον. Ἡ δὲ φράσις τοῦ νόμου, ἡ λέγουσα «αὐτοδικαίως ἄκυρος», ἐννοεῖ ὅτι εἶναι νομικῶς ἀνύπαρκτος. Δὲν ὑπάρχει νομικῶς καὶ συνεπῶς τὸ κτῆμα περιέρχεται εἰς τὴν ὁμάδα τῶν πιστωτῶν. Κακὴ ἢ καλὴ πίστις δὲν ἔχει σχέσιν.

§200Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὰ 10.000.000 τῆς Τραπέζης τὶ θὰ γίνουν;

§201Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ, Κ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ, Κ. ΚΑΛ-

ΚΑΝΗΣ. Θὰ τὰ χάσῃ.

§202Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἄς ψηφισθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, εἰς τὴν βʹ συζήτησιν εἶσθε ἐλεύθεροι ν’ ἀποφασίσητε, ἀφοῦ σκεφθῆτε τὸ πρᾶγμα.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ Νομοσχεδίου εἰς αʹ ἀνάγνωσιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον; (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5 καὶ 30 μ.μ. (Ὥρα 1 πρωϊνή)