1931.06.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 100η

ΣΑΒΒΑΤΟΝ 20 ΙΟΥΝΙΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Τὸ Διοικητικὸν καὶ ἐποπτικὸν συμβούλιον Γεωργικοῦ καὶ πιστωτικοῦ συνεταιρισμοῦ Ἀσσήρου παρακαλεῖ, ὅπως ληφθοῦν μέτρα κατὰ τῶν παρεκτροπῶν τῶν ἑνώσεων συνεταιρισμῶν. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Καλαντζᾶκος καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τῆς Τριφυλλιακῆς ἑνώσεως αὐτοκινητιστῶν, ζητούντων τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Κοπανακίου Ζευγολατίου. —Ὁ βουλευτὴς κ. Νικολαΐδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ κτηματικοῦ Συνδέσμου Καβάλλας σχετικὸν μὲ τὴν ἰδιοκατοίκησιν καὶ τήν κατάργησιν τοῦ ταμείου τοῦ ἐνοικιοστασίου 3% διὰ τὴν πόλιν Καβάλλας. —Οἱ ἐκ Κωνσταντινουπόλεως ἀπελαθέντες ἀνταλλάξιμοι κατὰ τὸ ἔτος 1926, ζητοῦν τὴν ἄρσιν τῆς ἐπιβληθείσης ἀναστολῆς πληρωμῆς τῶν ἀποζημιώσεών των. —Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Νικολαΐδης, καταθέτει ψήφισμα τοῦ Αʹ Συνεδρίου ὑποδηματοποιῶν Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης. —Τὰ Σωματεῖα, λιμενεργατῶν, λεμβούχων, ὁ σύνδεσμος κομιστικῆς ὑπηρεσίας καὶ οἱ ἰδιοκτῆται φορτηγίδων ρυμουλκῶν Ἡρακλείου, ζητοῦν τὴν ἀναβολὴν τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκμεταλλεύσεως τοῦ λιμένος των, διὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον τῆς Βουλῆς. —Ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία θυμάτων πολέμου τῆς Ἑλλάδος, ζητεῖ τὴν αὔξησιν τῶν συντάξεών των, τὴν λιανικὴν μονοπώλησιν τοῦ καπνοῦ ὑπὲρ τῶν θυμάτων πολέμου, τὴν ἵδρυσιν πολυκατοικιῶν καὶ Νοσοκομείου ἐν Αἰδηψῷ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 4042 κ.λ.π. —Τὸ Ἐπαγγελματικὸν Ἐπιμελητήριον Βόλου, ζητεῖ ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τοῦ ἐπιτηδεύματος. Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμου: 1) «Περὶ μετακλήσεως ἀλλοδαποῦ ἐδαφολόγου» καὶ 2) «Περὶ ἐπανεκδικάσεως ἀγροκτημάτων τινων». Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως μεταλλίων παιδείας». Ὁ κ. Κ. Λιδωρίκης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης καὶ διακανονισμοῦ ὀφειλῶν τινῶν αὐτοῦ». Ὁ κ. Χ. Λαδᾶς (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συνάψεως μετὰ τῶν λοιπῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν συμφωνίαν πρὸς ἐφαρμογὴν τῶν περὶ ταχ. σχέσεων ἀποφάσεων τῆς Αʹ Βαλκανικῆς διασκέψεως τῶν Ἀθηνῶν τοῦ 1930». Οἱ κ. κ. Π. Βουρλούμης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) καὶ Χ. Λαδᾶς (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΣΚʹ περὶ ταμείου Συντάξεων σιδηροδρομικῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκδικάσεως αἰτήσεων ἀναθεωρήσεως διοικητικῶν ὁρίων Δήμων καὶ Κοινοτήτων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαθανάσης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. 4229 περὶ μέτρων ἀσφαλείας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ προστασίας τῶν ἐλευθεριῶν τῶν πολιτῶν». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Παπαφλέσσας, Α. Τριποδάκης καὶ Ι. Μπακόπουλος, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ρ. Λιβαθινόπουλος καὶ Α. Φωκᾶς, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4173 περὶ δασικοῦ κώδικος. Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 15 Ἰουνίου 1931 Συμβάσεως περὶ συνομολογήσεως ὑπὸ τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ Σεισμοπαθῶν Κορινθίας δανείου δραχμῶν 210.000.000 καὶ ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς συνομολόγησιν ἑτέρου δανείου μέχρι δραχμῶν 110.000.000. Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκμεταλλεύσεως τοῦ Λιμένος Ἡρακλείου». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Παραδόλας.

§2Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἀφορᾶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Οἱ κάτοικοι Παραδόλας ζητοῦν τὴν ἐπέμβασιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι τὸ ταμεῖον προστασίας χαλάζης ἀρνεῖται τὴν ἀποδοχὴν τῶν αἰτήσεων τῶν χαλαζοπλήκτων μετὰ τὴν παρέλευσιν τῆς προθεσμίας, ὀχυρούμενον ὄπισθεν τῶν τύπων. Ἡ οὐσιαστικὴ ὅμως ἐκτίμησις τῆς ὑποθέσεως εἶναι ἀσφαλῶς ὑπὲρ τῶν ζημιωθέντων, διότι ἀνέμενον νὰ βεβαιωθῇ πρῶτον ἡ ζημία, καὶ κατόπιν νά ζητήσουν ἀποζημίωσιν. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ν’ ἀσκήσῃ ἐν προκειμένῳ τὴν ἐπιρροήν του.

§3Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) Συμβιβασμὸν μόνον δύναμαι νὰ συμβουλεύσω.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλαντζάκος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Τούλας Τσαλκάνα.

§5Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ ἐπὶ τῆς Παιδείας, εἰς τὰ διδασκαλεῖα τῆς γυμναστικῆς εἰσέρχονται ὡς γνωστὸν καὶ δεσποινίδες, αἱ ὁποῖαι διωρίζοντο μέχρι τινὸς εἰς τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα. Τὰ Ἑλληνικὰ ὅμως σχολεῖα συνεχωνεύθησαν μὲ τὰ γυμνάσια, καὶ ἔτσι αἱ Γυμνάστριαι αὐταὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ διορισθοῦν.

§6Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπάρχουν ὅμως τὰ Γυμνάσια θηλέων.

§7Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ναί, ἀλλὰ ἔχομεν καὶ τὰ μικτὰ εἰς τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ διορίζωνται καὶ νὰ γυμνάζουν τὰς κατωτέρας τάξεις.

§8Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μὴ λησμονήσητε τὴν σύστασίν σας εἰς ἄλλην συζήτησιν εἰς τὸ μέλλον, διότι θὰ γίνῃ κάποτε ἐπίκρισις διότι διορίζονται εἰς τὰ μικτά Γυμνάσια.

§9Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δύνανται νὰ διορίζωνται εἰς τὰ μικρὰ Γυμνάσια αἱ Γυμνάστριαι, μιὰ καὶ συνεχωνεύθησαν μὲ τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα, καὶ ἐν ὅσῳ ἐξακολουθεῖ τὸ διδασκαλεῖον ἀκόμη νὰ δέχεται τὰς Γυμναστρίας αὐτάς.

§10Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) Ἀπὸ ἐφέτος περιορίζομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν Γυμναστριῶν ποὺ δέχεται τὸ διδασκαλεῖον ἀκριβῶς ἐξ αὐτῆς τῆς προβλέψεως.

§11Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ὀρθὸν εἶναι, ἀλλὰ σήμερον ποὺ ἐξῆλθον δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ δύνανται νὰ εὕρουν μίαν θέσιν λόγῳ τῆς μεταρρυθμίσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως.

§12Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Συμμεριζόμεθα τὴν συμπάθειαν σας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν βιοτεχνῶν τριχίνων εἰδῶν Ἀμφίσσης.

§14Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Συνιστῶ τήν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ νὰ σταλῇ.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Πενταπόλεως Σερρῶν.

§16Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Κύριε ὑπουργέ, οἱ κάτοικοι τοῦ συνοικισμοῦ Χομόντος τῶν Σερρῶν ἀπευθύνονται εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ζητοῦν ἐφ’ ὅσον ἡ ἐσοδεία των κατὰ τὸ τρέχον ἔτος κατεστράφη — ἐκ τῶν 14 χιλ. στρεμμάτων ποὺ εἶναι ἡ καλλιεργητικὴ περιοχή, κατεστράφησαν τὰ 9 χιλ. καὶ πλέον στρέμματα — ζητοῦν ὅπως ἐξευρεθῇ ἕνας τρόπος καὶ ὑποχρεωθῇ ἡ ἑταιρεία τοῦ Στρυμῶνος καὶ τοὺς προσλάβει ὡς ἐργάτας. Ἀφοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς ἀποζημιώσωμεν, ὁ μοναδικὸς τρόπος τῆς συντηρήσεώς των εἶναι νὰ ἐργασθοῦν. Ἡ ἑταιρεία ὅμως τοῦ Στρυμῶνος ἔχει καθορίσῃ ἕνα ὅριον πέριξ τοῦ τρόπου τῶν ἐργασιῶν της, δηλονότι ὅσοι συνοικισμοὶ εἶναι πέριξ τῶν ἔργων, μόνον ἐκεῖνοι δικαιοῦνται νὰ λαμβάνουν μέρος εἰς τὴν ἐργασίαν, ὅσοι εἶναι ἀπομεμακρυσμένοι δὲν τοὺς προσλαμβάνει, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ νέους συνοικισμούς, οἰκίας κλπ. Παρακαλῶ νὰ κάμετε, κ. ὑπουργέ, τὰς ἀναγκαίας συστάσεις παρὰ τῇ ἑταιρείᾳ.

§17Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔλαβα ἕν τηλεγράφημα παρόμοιον, καὶ τὸ διεβίβασα σχετικῶς μέ τὸ Πετρίτσι. Καὶ διὰ τὸν Χομόντα δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Διοικήσεως Δημοσίων κτημάτων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 3756, 4103 καὶ 4313 νόμων περὶ ἀρτοποιῶν, ἀρτεργατῶν κλπ.». (ψηφίζεται τό σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ τρόπου ἐκτιμήσεως τῶν περιουσιακῶν στοιχείων τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νόμου 4703 καὶ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ κυρωθείσης συμβάσεως ἀποζημιωθέντων Ἑλλήνων μὴ ἀνταλλαξίμων κατοίκων Κωνσταντινουπόλεως». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 28)5)31 συμβάσεως περὶ ἱδρύσεως διεθνοῦς ἑταιρείας ὑποθηκικῆς ἀγροτικῆς πίστεως». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 17 Δεκεμβρίου 1923 περὶ ἐνοριακῶν ναῶν καὶ ἐφημερίων τοῦ νόμου 4567, περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 14 Σεπτεμβρίου 1929 Ν. Δ. κλπ. τοῦ νόμου 3225, τοῦ Ν. Δ. τῆς 6 Νοεμβρίου 1926, περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 17 Δεκεμβρίου 1923 Ν. Δ. περὶ ἐνοριακῶν ναῶν κλπ». Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Λιβαθυνόπουλος.

§19Ρ. ΛΙΒΑΘΥΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὅπως εἶναι ἄξιος συγχαρητηρίων διὰ τὴν δρᾶσιν αὐτοῦ πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις τοῦ ὑπουργείου του, εἶναι ἄξιος συγχαρητηρίων ἐπίσης καὶ διὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου κανονίζονται τὰ ζητήματα τοῦ κλήρου ἵνα οὗτος δυνηθῇ νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὸν μεγάλον αὐτοῦ προορισμόν. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω ὅμως, διατὶ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅπως δὲν ἀρέσκεται συνήθως εἰς ἡμίμετρα, προκειμένου περὶ τοῦ κλήρου τῆς Ἑπτανήσσου, ἠρκέσθη εἰς ἡμίμετρα, διὰ τῶν ὁποίων οὐδέποτε θὰ λυθῶσι τὰ ζητήματα τοῦ Ἑπτανησιακοῦ κλήρου. Γράφει εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὅτι ὁ ἐνοριακὸς οὗτος νόμος, δὲν θὰ ἰσχύσῃ ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐν Ἑπτανήσῳ, ἀλλὰ βραδύτερον καὶ ὅταν ἡ κοινὴ γνώμη τῶν Ἑπτανησίων ἐπιζητήσῃ τοῦτο, ὁπότε θὰ δύναται νὰ ἐπεκταθῇ διὰ προεδρικοῦ διατάγματος. Ἐλπίζει δέ, ὅτι δὲν θὰ βραδύνῃ ὁ Ἑπτανησιακὸς λαὸς νὰ ἐννοήσῃ, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ὁ κλῆρος νὰ πένεται, καὶ κατ’ ἀνάγκην θὰ ζητήσῃ ἡ Κοινὴ γνώμη τὴν ἐπέκτασιν καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ τοῦ ἐνοριακοῦ τούτου νόμου. Ἀλλὰ πόθεν ἠρύσθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὁ Ἑπτανησιακιακὸς λαὸς θέλει νὰ πένετα ὁ κλῆρος του; Τρεῖς εἶναι αἱ πηγαί, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἠδύνατο νὰ λάβῃ τὰς πληροφορίας του, καὶ σχηματίσῃ τὴν γνώμην, ὅτι δὲν δύναται ὁ νόμος ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησσον. Ὁ ἐντόπιος τῆς Ἑπτανήσου Τύπος, αἱ ἐκκλησιαστικαὶ ἀρχαὶ, καὶ οἱ Ἑπτανήσιοι πολιτευόμενοι. Εἰς τὸν ἐγχώριον Τύπον οὐδέν, καθ’ ὅσον ἐγὼ τοὐλάχιστον γνωρίζω, ἐγράφη. Αἱ ἐκκλησιαστικαὶ ἀρχαὶ δὲν φαντάζομαι, ὅτι ἐπιθυμοῦν νὰ βλέπουν πενομένους τοὺς παπάδες των. Ἑπομένως παραμένωσι ὡς πηγαὶ πληροφοριῶν, διὰ τὴν σχηματισθεῖσαν γνώμην τοῦ κ. ὑπουργοῦ οἱ Ἑπτανήσιοι πολιτευόμενοι. Δὲν νομίζεται λοιπὸν κ. ὑπουργέ, ὅτι διὰ τῶν λόγων σας αὐτῶν, ἐκθέτετε τοὺς Ἑπτανησίους πολιτευμένους ἐναντίον τοῦ κλήρου των καὶ ἐναντίον αὐτῆς τῆς Ἑπτανησιακῆς κοινωνίας: Ἐὰν πράγματι τὰς πληροφορίας σας αὐτὰς τὰς ἐλάβατε ὑπὸ τῶν πολιτευομένων, ὀφείλετε νὰ τὸ δηλώσετε ἐδῶ καὶ πάρα ποίων. Διότι οὔτε ἐγὼ πιστεύω, οὔτε ὁ συνάδελφός μου κ. Φωκᾶς, ὅστις παρίσταται ἐδῶ, σᾶς ἔδωκεν τοιαύτας πληροφορίας.

§20Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Γνωρίζετε καλά, κ. βουλευτά, ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ κλήρου ἐν Ἑπτανήσῳ εἶναι ἰδιότυπος. Καὶ δὲν θὰ ἀγνοεῖτε πιστεύω, ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν ὑπῆρξαν ἀντιρρήσεις μεγάλαι, ὁσάκις ἐγένετο λόγος περὶ ἀφομοιώσεως τῶν ἐνοριακῶν καὶ συναδελφικῶν ναῶν. Ὀφείλω ἐπίσης νὰ δηλώσω, ὅτι οὔτε σεῖς, οὔτε ὁ κ. Φωκᾶς μοῦ διετυπώσατε ἀντιρρήσεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ νόμου καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησον, ὅπως δηλώνω ἐπίσης, ὅτι ἐὰν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν νήσων, βεβαιώσουν ὑπ’ εὐθύνῃ των, ὅτι τὸ ζήτημα ἔχει ὁριμάση καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ οὐδεμίαν δυσκολίαν θὰ ἔχω νὰ ἐπεκτείνω τὸν νόμον.

§21Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ δηλώσεις σας, κ. ὑπουργέ, μοῦ εἶναι ὑπεραρκεταί. Οὐχ’ ἧττον ὅμως θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἀναγνώσω ἐδῶ μίαν ἀπὸ τὰς ἐπιστολάς, τὰς ὁποίας ἔλαβον ἐκ τῶν παπάδων τῆς Κεφαλληνίας διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ νόμου τούτου καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ καὶ ἡ ὁποία ἐπιστολὴ ἔχει τὴν χάριν της. Ἀκούσατε τὶ γράφει ὁ παπᾶς: «Ἀνέγνωσα, κ. Λιβαθινόπουλε τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας τὴν ἀφορῶσαν τὸν ἐνοριακὸν νόμον, καὶ ἠπόρησα μὲ τὸ μέρος ἐκεῖνο τῆς ἐκθέσεως εἰς τὸ ὁποῖον γράφει ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι θὰ ἐπεκτείνῃ τὸν νόμον καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησον, ὁπότε τὸ ζητήσῃ ἡ Κοινὴ Γνώμη τῆς Ἑπτανήσου. Ἀλλὰ δὲν λέγει ὁ κ. ὑπουργός, πῶς θέλει νὰ συλλέξωμεν ἡμεῖς οἱ παπάδες αὐτήν τὴν Κοινὴν Γνώμην, καὶ πῶς ἀφοῦ τὴν συλλέξωμεν νὰ τοῦ τὴν στείλωμεν, μὲ γράμμα, μὲ τηλέγραφον, μὲ τηλέφωνο, μὲ ἀεροπλάνο, μὲ φωνογράφο, ἢ μὲ ραντιόλα. (γέλωτες χειροκροτήματα). Καὶ δὲν μᾶς ἐξηγεῖ ἀκόμη ὁ κ. ὑπουργὸς ποίαν Κοινὴν Γνώμη θέλει νὰ μάθῃ. Τὴν Κοινὴν Γνώμην τῶν πεινασμένων παπάδων, ἢ τὴν Κοινὴν Γνώμην τῶν χορτάτων πολιτῶν;» (γέλωτες). Καὶ προσθέτει εἰς τὸ τέλος ὁ παπᾶς. «Δὲν μᾶς λέτε καὶ σεῖς τώρα, κ. Λιβαθινόπουλέ μου, καὶ βουλευτὰ τοῦ τόπου μας, ἔτσι κάνετε διὰ ὅλα τὰ νομοθετήματα ποὺ ψηφίζετε εἰς τὴν Βουλήν, πληροφορεῖσθε πρῶτα παρὰ τῆς Κοινῆς Γνώμης καὶ ἔπειτα τὰ ψηφίζετε; Γιατὶ, ἐὰν ἐκάνετε ἔτσι, δὲν θὰ ἐκατορθώνατε νὰ ψηφίζετε ἕνα νόμο τὸν χρόνον. Ἐνῷ ἐμεῖς διαβάζουμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι σεῖς ψηφίζετε 20 καὶ 30 νόμους τὴν ἡμέρα». (γέλωτες χειροκροτήματα). Καὶ τώρα, κ. ὑπουργὲ, πρέπει νὰ μοῦ εἰπῆτε σεῖς, τὶ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν παπᾶ ποὺ μοῦ γράφει αὐτά, διότι ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ξέρω τὶ νὰ τοῦ ἀπαντήσω.

§22Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Νὰ τοῦ γράψετε, ὅτι τὸν θαυμάζομεν.

§23Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι εὔκολο νὰ ἀπαντήσω ἐκ τοῦ προχείρου εἰς τὴν φιλοσοφίαν αὐτὴν τοῦ Κεφαλλονίτη παπᾶ. Γι’ αὐτὸ καὶ ἐλπίζω νὰ δεχθῆτε, ὅπως ἔλθω εἰς τὸ ὑπουργεῖον, καὶ συντάξωμεν ἀπὸ κοινοῦ τὴν ἀπάντησιν.

§24Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ δέχομαι εὐχαρίστως καὶ σᾶς περιμένω.

§25Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ δυστυχῶς ὅμως, ἐνῷ εἶσθε προθυμότατος, κ. ὑπουργέ, νὰ ἐπεκτείνετε τὸν νόμον καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ, ὅταν τὸ ζητήσῃ, εἴτε ἡ Κοινὴ Γνώμη, εἴτε οἱ πολιτευόμενοι, δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ πράξετε τοῦτο, ὡς ἐκ τῆς κακῆς διατυπώσεως τοῦ νόμου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπέκτασιν αὐτοῦ ἐν Ἑπτανήσῳ. Τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ νόμου λέγει, ὅτι μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ οἰκείου Π. Δ., θὰ σχηματίσετε μίαν ἐπιτροπὴν ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας...

§26Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τῶν Θρησκευμάτων.

§27Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα κ. ὑπουργέ. Ἔκαμα λάθος. Τὸν διευθυντὴν τῶν Θρησκευμάτων, τὸν νομικὸν σύμβουλον τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας, καὶ ἀπὸ 3 ἢ 4 ἄλλα πρόσωπα.

§28Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, καὶ δύο ἀντιπροσώπους τῶν συναδελφικῶν ναῶν.

§29Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σύμφωνοι. Καὶ ἐρωτῶ: Εἶναι προωρισμένη ἡ διάταξις αὐτὴ νὰ ἰσχύσῃ καὶ νὰ ἐκτελεσθῇ; Γνωρίζετε πόσαι ἐκκλησίαι ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑπτάνησον; Σᾶς πληροφορῶ ἐγώ, ὅτι εἰς τὴν Κεφαλληνίαν μόνον ὑπάρχουν περισσότεραι τῶν 500 ἐκκλησιῶν. Δύνασθε νὰ φαντασθῆτε ὅθεν, ποῖος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκκλησιῶν τῆς Ἑπτανήσου καὶ πόσος χρόνος θὰ χρειασθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν διὰ νὰ ξεκαθαρίσῃ τοὺς ναούς. Χρόνια ὁλόκληρα. Καί φαντάζεσθε, ὅτι θὰ δυνηθῆτε νὰ τὸν ἀποστείλετε διὰ νὰ ἐργασθῇ ἐπὶ χρόνια ὁλόκληρα ὁ διευθυντὴς τῶν Θρησκευμάτων καὶ ὁ νομικὸς σύμβουλος τοῦ ὑπουργείου; Ἐπειδὴ φαντάζομαι ὅτι τὸ τοιοῦτον δὲν θὰ γίνῃ ποτέ, σᾶς παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε μίαν τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ δύναται ὁ ὑπουργὸς ν’ ἀντικαθιστᾷ τὰ πρόσωπα αὐτὰ εἴτε ἐκ τοῦ κέντρου εἴτε ἐκ τῆς περιφερείας, ὅπως καταστῇ εὔκολος ἡ ἐργασία αὐτή.

§30Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ δέχομαι.

§31Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔπειτα νομίζω, ὅτι εἶναι σωστὸν νὰ δεχθῆτε καὶ μίαν ἄλλην τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἀναγκασθῇ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη νὰ ὑποβάλῃ ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας τὸ πόρισμα τῶν ἐργασιῶν της. Διότι ἡ ἀοριστία δὲν εἶναι καλή. Ποτὲ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν θὰ μπορέσῃ νὰ τελειώσῃ τὸ ἔργον της.

§32Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ δέχομαι. Ἄς βάλωμεν προθεσμίαν 6 μηνῶν.

§33Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τώρα ἔχω νὰ κάμω μίαν τελευταίαν καὶ τὴν σπουδαιοτέραν ἴσως παρατήρησιν. Ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐξαρτηθῇ ἡ ἐπέκτασις τοῦ νόμου ἐκ τῆς θελήσεως, εἴτε τοῦ κλήρου εἴτε τῶν πολιτευομένων, εἴτε τῆς κοινωνίας ὅλων συλλήβδην τῶν Ἰονίων νήσων. Ἑκάστη νῆσος ἔχει καὶ ἰδιαιτέραν νοοτροπίαν ἔχει ἰδιαίτερα ἤθη καὶ ἔθιμα καὶ ἴσως δὲν καταστῇ δυνατὸν νὰ συμφωνήσουν ὅλαι αἱ νῆσοι περὶ τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ νόμου. Ὁ Κεφαλληνιακὸς κλῆρος ἔχει ἰδίαν νοοτροπίαν, διαμορφωθεῖσαν ἐκ τῆς μεγάλης αὐτοῦ ἱστορίας καὶ ἐκ τῶν μεγάλων κληρικῶν τοὺς ὁποίους ἔδωσε. Διὰ νὰ λάβετε μίαν ἰδέαν περὶ τῆς ἱστορίας τοῦ Κεφαλληνιακοῦ κλήρου θὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι τὸ 1684 ὁλόκληρος ὁ κλῆρος τῆς Κεφαλληνίας ἐκ 400 παππάδων καὶ καλογήρων καὶ μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν ἱεράρχην αὐτοῦ Τυπάλδον ἐπεβιβάσθη ἐπὶ Κεφαλληνιακῶν πλοίων καὶ μετέβη εἰς τὴν Λευκάδα ὅπως πολεμήσῃ μετὰ τοῦ Μοροζίνη ἐναντίον τῶν Τούρκων, καὶ θὰ σᾶς προσθέσω ἀκόμη, διὰ νὰ τὸ γνωρίζῃ καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ Κρήτη ἐπὶ ἕνα ὁλόκληρον αἰῶνα ἐξηρτᾶτο θρησκευτικῶς ἀπὸ τὴν Κεφφαλληνίαν, καθ’ ἣν ἐπὶ ἕνα σχεδὸν αἰῶνα δὲν ὑπῆρχαν εἰς τὴν Κρήτην ἐπίσκοποι ὀρθόδοξοι, ἀλλὰ μόνον καθολικοί. Καὶ διὰ νὰ χειροτονηθῇ ἕνας παππᾶς εἰς τὴν Κρήτην, ἔπρεπε νὰ πάρῃ τὰ χαρτιά του ἀπὸ τὴν Κρήτην καὶ νὰ μεταβῇ διὰ τὴν χειροτονίαν εἰς τὸν ἐπίσκοπον τῆς Κεφαλληνίας καὶ τῆς Ζακύνθου, ὁ ὁποῖος εἶχε τὸ προνόμιον νὰ χειροτονῇ τοὺς παππάδες τῆς Κρήτης. Μὲ τοιούτου εἴδους προνόμια καὶ τοιαύτην ἱστορίαν δὲν ἦτο δυνατὸν, παρὰ νὰ διαμορφώσῃ ἤθη καὶ ἔθιμα ἐκκλησιαστικὰ ἐν Κεφαλληνίᾳ διάφορα ἐκείνων τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὰς ἄλλας Ἰονίους νήσους. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅθεν νὰ προστεθῇ μία διάταξις διὰ τῆς ὁποίας νὰ δύναται νὰ ἐπεκταθῇ ὁ νόμος διὰ Π. Δ. καὶ μεμονομένως εἰς ἑκάστην νῆσον.

§34Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μάλιστα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 1, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ ἡ βάσις τῶν 40 κατοίκων καὶ εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν νὰ ἐπιτρέπεται νὰ διορίζονται ἀπόφοιτοι τῶν ἱερατικῶν σχολῶν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον)

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2ον. Ὁ κ. Εὐριπαῖος.

§37Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ λύσητε μίαν ἀπορίαν, τὴν ἑξῆς: Εἰς τὴν 3ην παράγραφον «τῶν ἀνωτέρω διατάξεων ἐξαιροῦνται......» (ἀναγινώσκει). Εἰς τὰς διατάξεις αὐτὰς συμπεριλαμβάνονται καὶ οἱ ναοὶ οἱ διεπόμενοι ὑπὸ εἰδικῶν νόμων, ὑπὸ εἰδικῶν κανονισμῶν;

§38Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Προφανῶς οἱ εἰδικοὶ νόμοι θὰ ἰσχύσουν, ἑπομένως οὔτε τροποποιοῦνται, οὔτε καταργοῦνται διὰ τοῦ παρόντος νόμου.

§39Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Παρακαλῶ, αὐτὸ ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 καὶ 4. Δεκτά. Ἄρθρον 5ον. Ὁ κ. Φωκᾶς.

§41Α. ΦΩΚΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5ου κ. ὑπουργέ, ἔχω νὰ ὑποβάλω μίαν τροπολογίαν σχετικῶς μὲ τοὺς κτητορικοὺς ναούς. Εἰς τὴν Ἑπτάνησον ὑπάρχει μία εἰδικὴ περίπτωσις ἐπὶ τῶν κτητορικῶν ναῶν, ἐγὼ τοὐλάχιστον γνωρίζω ἕνα ὁ ὁποῖος ἔχει ἀρκετὴν περιουσίαν. Λοιπὸν αὐτοὶ οἱ ναοὶ ἔχουν ὡρισμένην περιουσίαν καὶ ζητοῦν οἱ κτήτορες νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα αὐτὴν τὴν περιουσίαν νὰ τὴν διαθέτουν δι’ ἀγαθοεργοὺς σκοπούς.

§42Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δέχομαι τὴν τροπολογίαν.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5ον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τ’ ἄρθρα 6, 7, 8, 9 καὶ 10).

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11ον. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§45Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐπὶ τοῦ 11ου ἄρθρου κ. ὑπουργέ, κατὰ τὴν εἰσηγουμένην διάταξιν εἰς τὰ πλεῖστα τῶν χωρίων θὰ καταργηθοῦν αἱ ἐκκλησίαι, διότι χωρία ἔχοντα ἐλάσσονας τῶν 70 οἰκογενειῶν οὐχὶ δὲ κάτω τῶν τεσσαράκοντα δύνανται ν’ ἀποτελέσουν ἐνορίαν ἐὰν ἀπέχωσι πλέον τῆς ὥρας ἀπὸ τοῦ ἐνοριακοῦ ναοῦ. Ἀλλὰ πολλὰ χωρία ἀποτελοῦνται ἀπὸ 30 ἢ 40 οἰκεγενείας καὶ αὐτὰ τὰ χωρία δὲν θὰ δύνανται νὰ ἀποτελέσουν ἐνορίαν. Εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ τονώσωμεν τὸ θρησκευτικὸν αἴσθημα δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐποικοδομητικὴ ἡ διάταξις αὐτή.

§46Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὰς κειμένας διατάξεις;

§47Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Μάλιστα «ἐὰν ἔχωσι ἐλάσσονας τῶν 50 οἰκογενειῶν δύνανται ν’ ἀποτελέσουν ἐνορίαν ἐφόσον δύνανται νὰ συντηρήσουν τὸν ἱερέα». Ἑπομένως ὅλα τὰ χωρία τὰ ὁποῖα εἶχον κάτω τῶν 50 οἰκογενειῶν ἐφ’ ὅσον ἠμποροῦσαν νὰ συντηροῦν τὸν ἱερέα ἠδύναντο νὰ ἔχουν καὶ ἐκκλησίαν.

§48Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σεῖς τὶ θέλετε;

§49Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Θέλω νὰ μείνῃ ἡ παλιὰ διάταξις.

§50Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Δέχομαι τὴν παλαιὰν διάταξιν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11ον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11ον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τ’ ἄρθρα 12, 13 καὶ 14).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15ον. Ὁ κ. Παπαδάκης.

§53Κ. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 15ου λέγετε ὅτι «ἡ ἐνοριακὴ ἐπιτροπὴ θεωρεῖται ἐν ἀπαρτίᾳ ....» (ἀναγινώσκει). Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι ὀρθὸν ὅτι ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Μητροπολίτου νὰ συνέρχεται ἡ ἐπιτροπή.

§54Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, βεβαίως τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς δὲν θὰ τὴν ἀποδεχθῆτε σχετικῶς μὲ τὸ ἄρθρον 10. Θέλω νὰ ἀπαλειφθῇ ἐκ τοῦ 3 ἐδαφίου ἡ ρήτρα ἐκείνη καθ’ ἣν (ἀναγινώσκει). «Ἐπίτροπος.....». Αὐτὴ ἡ φράσις νὰ ἀφαιρεθῇ, διότι θὰ ἔχωμεν μεταξὺ τοῦ ἐφημερίου καὶ τῶν ἐπιτρόπων διαπληκτισμοὺς καθ’ ἑκάστην.

§55Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§56Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Ἔπειτα ἐκ τοῦ 4 ἐδαφίου (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἐνοριακὴ ἐπιτροπή....» Νὰ τεθῇ «τοῦ διευθύνοντος τὰς ἐργασίας».

§57Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ ἔχω δεχθῆ ἔτσι. Ἰδοὺ πῶς τελικῶς τὸ διετύπωσα. (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἐνοριακὴ ἐπιτροπή....». Καὶ προσθέτω (ἀναγινώσκει). «Ἐὰν τὸ κληρικὸν μέλος καίτοι προσκληθὲν δὲν παρέστη κατὰ τὰς συνεδριάσεις».

§58Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 16 ἔχετε τὴν διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ νομικὸν πρόσωπον τοῦ ἐνοριακοῦ ναοῦ ἐκπροσωπεῖται ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων ὑπὸ μέλους ὁριζομένου ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Αὐτὸ τὸ μέλος, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκπροσωπῇ τὴν ἐνοριακὴν ἐπιτροπὴν, δὲν μπορῶ νὰ ἐννοήσω διατὶ δὲν θὰ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ συντελῇ εἰς τὴν συγκρότησιν τῆς ἀπαρτίας.

§59Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὁ Πρόεδρος θὰ συγκαλῇ. Εἶναι ἡ φύσις τοῦ πράγματος ἔτσι.

§60Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Θὰ δημιουργηθοῦν ζητήματα.

§61Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὄχι. τὸ ἔχω ἐξετάσει τὸ ζήτημα. Εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν· ἐὰν ὅμως δυστροπήσῃ καὶ δὲν προσέρχεται δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ναυαγήσῃ ἡ συνεδρίασις. Εἰς τὴν δευτέραν συνεδρίασιν μπορεῖ νὰ ληφθῇ ἀπόφασις καὶ ἄνευ τοῦ κληρικοῦ μέλους.

§62Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐν Ἀθήναις ὑπάρχουν καὶ μὴ ἐνοριακαὶ ἐπιτροπαὶ αἱ ὁποῖαι ὑπάγονται εἰς τὴν Μητρόπολιν καὶ δὲν γνωρίζω ἕνεκα τίνος ἐθίμου μισθοδοτοῦνται. Δὲν νομίζω ὅτι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ὑπάρχουν ἄμισθοι προσφέροντες τὰς ὑπηρεσίας των, νὰ μισθοδοτοῦνται αὐταί...

§63Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου εἶναι σαφής· τὸ ἀξίωμα τοῦ ἐνοριακοῦ ἐπιτρόπου εἶναι ἄμισθον.

§64Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Νὰ βάλλετε «ἐν γένει» ἢ βάλλετε «ἐνοριακοὶ καὶ μή».

§65Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν μπορεῖ νὰ τεθῇ. Ἀλλ’ ἡ συζήτησίς μας αὐτὴ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, εἰς τρόπον ὥστε μὲ τὴν ἐφαρμογὴν νὰ ὑπάρξῃ μία ἐγκύκλιος ἡ ὁποία νὰ ἀπαγορεύσῃ εἰς τὸ Μητροπολιτικὸν Συμβούλιον νὰ ἐκδίδῃ τοιαύτας δαπάνας. Ἡ συζήτησίς μας διακανονίζει τὸ ζήτημα καὶ σᾶς παρέχω τὴν πληροφορίαν αὐτὴν, ὅτι θὰ ἐκδοθῇ ἐγκύκλιος, ἡ ὁποία θὰ ἑρμηνεύσῃ τὴν τοιαύτην διάταξιν.

§66Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ σβυσθῇ τὸ «συνεχές».

§67Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μάλιστα.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 15ον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 15, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 16 καὶ 17).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 18ον. Ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§70Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Τὸ ἄρθρον 18ον λέγει τὸ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Οἱ ἐπίτροποι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὰς ἀνάγκας τῆς ἐκκλησίας. Ἡ παρατήρησις ἡ ἰδική μου εἶναι οὐσιαστική. «Ἐκτὸς τοῦ Μητροπολιτικοῦ οἴκου, ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ τῶν Θρησκευμάτων ἀσκεῖ......» (ἀναγινώσκει).

§71Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ τὸ ἑρμηνεύσωμεν.

§72Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν βαρύνουν τὸν Τ.Α.Κ. μόνον αὐτὰ ὅπως εἶναι. Ἐννοῶ αὐτὸ ἀκριβῶς.

§73Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ τὸ σαφηνίσωμεν. (ἀναγινώσκει).

§74Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κατὰ τὸν παρόντα νόμον....

§75Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τῆς Διαχειρίσεως τῶν ναῶν.

§76Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Δὲν νομίζετε, ὅτι εἶναι ὀρθὸν κ. ὑπουργὲ διὰ λόγους οὐσιαστικοὺς νὰ γίνῃ δεκτὴ αὐτὴ ἡ τροπολογία;

§77Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Αὐτὸ τὸ ἀποκλείω ἀπολύτως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ νὰ γίνεται ἔφεσις ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τοῦ συμβουλίου διὰ τὴν διαχείρισιν τῶν ναῶν. Ὑπάρχουν ὀκτὼ χιλιάδες προϋπολογισμοί. Ἐννοεῖτε ὅτι ὅταν τὰ μητροπολιτικὰ συμβούλια ἐκδόσουν ἀποφάσεις διὰ τοὺς ἐνοριακοὺς ἐπιτρόπους, ὅλα τὰ συμβούλια θὰ κάμουν ἔφεσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ὅπερ θὰ ἔχῃ τὴν διευθέτησιν ὅλου τοῦ κονιορτοῦ τῶν ἐφέσεων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεκπεραιωθοῦν ζητήματα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Δι’ αὐτὸ περιορίζω τὴν ἔφεσιν. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι θὰ ὑπάρχουν μερικαὶ ὑπερβασίαι τοῦ Συμβουλίου, ἀλλ’ ἔχω νὰ ἐκλέξω μεταξὺ τῶν δύο κακῶν καὶ προτιμῶ αὐτὸ ὡς μὴ χεῖρον. Καὶ μίαν ἄλλην πληροφορίαν ἔχω νὰ δώσω.

§78ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μόνον μίαν προθεσμίαν, κύριε ὑπουργέ.

§79Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ διατύπωσις τῆς διατάξεως ἐγένετο κατόπιν μακρᾶς ἐξετάσεως. Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι εἶναι καλλιτέρα ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν ἄλλην.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ 18 ἄνευ τροπολογίας. Ἄρθρον 19ον. Ὁ κ. Εὐριπαῖος.

§81Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ. Γνωρίζετε ὅτι εἰς τὰ διάφορα Μητροπολιτικὰ γραφεῖα λειτουργοῦν ταμεῖα φιλόπτωχα. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν ἐν σχέσει μὲ αὐτὰ, νὰ συμπεριληφθῇ διάταξις μετὰ τὴν πρώτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου 19, ἡ ἑξῆς: «Διὰ προεδρικοῦ διατάγματος καθορισθήσονται τὰ τῆς διοικήσεως».

§82Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν εἶναι εἰς τὸ 19. Τὸ 19 ὁμιλεῖ διὰ κυτία.

§83Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Μάλιστα διὰ κυτία. Νὰ προστεθῇ παράγραφος εἰς αὐτήν.

§84Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) Ἐδῶ πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Ἡ ἱερὰ σύνοδος μὲ παρεκάλεσε νὰ εἰσαγάγω ἀντὶ τῶν δίσκων τὰ κυτία, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἀπασχολῆται, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐντυπώσεως καὶ διὰ νὰ ὑπάρχῃ περισσοτέρα εὐταξία. Οἱ ἐπίτροποι ἰσχυρίζονται ὅτι ἡ χρησιμοποίησις κυτίων θὰ ἀποβῇ εἰς βλάβην τῶν οἰκονομικῶν συμφερόντων τῆς ἐκκλησίας, ἐπειδὴ δὲν θὰ εἶναι ὁρατὴ ἡ εἰσφορά. Οἱ ἰδικοί μου σύμβουλοι ἰσχυρίζονται ὅτι τὸ κυτίον θὰ περιέχῃ μὲν ὀλιγότερα ἀλλὰ θὰ τὰ περιέχῃ ἀσφαλῶς. Θὰ παράσχω ἀκόμη καὶ μίαν πληροφορίαν. Τὰ κυτία θὰ ἔχουν πολλὰ κλειδιά, τόσα ὅσοι εἶναι οἱ ἐπίτροποι. Τὸ παράδειγμα τὸ ἀντλῶ ἀπὸ ὡρισμένας κοινότητας τῆς Νέας Ἑλλάδος ὅπου αἱ κοινοτικαὶ σφραγίδες τεμαχίζονται εἰς τόσα τμήματα ὅσοι εἶναι οἱ σύμβουλοι καὶ πρέπει νὰ σφραγίσουν ὅλοι οἱ σύμβουλοι διὰ ν’ ἀποτελεσθῇ ἡ σφραγίς. Ὑπ’ αὐτὸ τὸ πνεῦμα ἠθέλησα νὰ κάμω τὴν μεταβολήν.

§85ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ὑποτιμητικὸν καὶ σημαίνει ὅτι δὲν ὑπάρχει ἴχνος ἐμπιστοσύνης. Θὰ ἀναγνωρίσωμεν ἐπισήμως, ὅτι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται τὰ ἐκκλησιαστικὰ (θόρυβος).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡραία συζήτησις γίνεται... (θόρυβος).

§87Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, τὴν τροπολογίαν αὐτὴν περὶ διαχειρίσεως τῶν φιλοπτώχων ταμείων τὴν ἐκάμετε ἀποδεκτήν; (ἀναγινώσκει).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 19 δεκτόν. Ἄρθρον 20.

§89Κ. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε πρόεδρε, εἰς τὸ ἄρθρον 20 μετὰ τὴν 10ην παράγραφον προστίθεται 5η παράγραφος ἔχουσα οὕτω: «καὶ διὰ διαπάνης.....». (ἀναγινώσκει).

§90Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ ἰδικόν μου δὲν λέγει τέτοιο πρᾶγμα.

§91Κ. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ τὸ λέγω.

§92Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὶ ἔννοιαν ἔχει;

§93Κ. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὴν ἑξῆς: Εἰς τάς Νέας Χώρας δὲν ἔχει ἐπεκταθεῖ ὁ νόμος περὶ ἐνοριῶν. Ἡ περιουσία ἡ ἐκκλησιαστικὴ εἶναι ἀρκετὰ μεγάλη καὶ οἱ διάφοροι εὐσεβεῖς ὅταν ἐγκατέλειπον ὡς δωρεὰν σπίτια ἢ κτήματα ἢ χρήματα, τὰ ἄφηναν μὲ ἕνα ὡρισμένον σκοπὸν δηλ. νὰ γίνῃ κανένα ἄσυλον κτλ. Οἱ πόροι τώρα ὅλοι αὐτοὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν κτημάτων διὰ τοῦ νόμου περιέρχονται εἰς τὸν ὀργανισμὸν ρευστοποιήσεως, διὰ τὴν μισθοδοσίαν τῶν ἱερέων κτλ. Εἰς τὴν Θράκην λειτουργεῖ ἕνα ἄσυλον φιλανθρωπικόν, τὸ ὁποῖον συντηρεῖται ἀπὸ τὰς προσόδους τῶν ἐκκλησιατικῶν κτημάτων καὶ τὸ ὁποῖον κατόπιν τοῦ νέου νόμου δέν θὰ δύναται νὰ συντηρηθῇ. Κυττάξατε λοιπόν, κ. ὑπουργὲ, τὴν τροπολογίαν μου, καὶ ἂν τὴν εὕρητε ὀρθὴν ἀποδεχθῆτε αὐτήν.

§94Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐπὶ τοῦ 20 σᾶς παρακαλῶ, κ. ὑπουργέ, ἡ 4η παράγραφος, (ἀκαγινώσκει). Πρόκειται δηλαδὴ διὰ τὴν συντήρησιν τῶν Μητροπολιτικῶν γραφείων. Γεννᾶται τὸ ζήτημα: πῶς θὰ συντηρηθοῦν; Ἐλπίζω βέβαια ὅτι ὁ ὀργανισμὸς τῆς ρευστοποιήσεως θὰ ἀναλάβῃ τὰ βάρη. Ἀλλὰ ἕως ὅτου ὀργανωθῇ ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς δεδομένου μάλιστα ὅτι.....

§95Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ διατυπωθῇ «ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν οἱ πόροι τῶν ναῶν καὶ ὡς θέλει καθορισθῆ διὰ διατάγματος». Πρέπει νὰ ἠξεύρετε ὅτι ἐπῆρα 40% ἀπὸ τοὺς ναοὺς, ἡ δὲ προσπάθειά μου εἶναι νὰ περιορίσω πᾶσαν δαπάνην ἡ ὁποία γίνεται.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 20. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 20, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 21 καὶ 22).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 23.

§98Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Ἡ ἐκτέλεσις οἱουδήποτε ἔργου κατὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ πρέπει νὰ γίνεται κατόπιν μελέτης συντεταγμένης ὑπὸ ἐπιστήμονος μηχανικοῦ ἢ ἀρχιτέκτονος ..... (ἀναγινώσκει). Τώρα φρονῶ ὅτι εἶναι ὀλίγον τὸ ποσὸν τῶν 50 χιλ. δρχ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ βάλετε 100 χιλ. δρχ. διὰ νὰ μὴ ἐπιβαρύνωνται οἱ ναοὶ περισσότερον. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ αὔξησις αὕτη ἠμπορεῖ νὰ φέρῃ καμμίαν δυσχέρειαν.

§99Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πολὺ καλὰ, δεκτόν.

§100Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐπίσης ἡ 21 παράγραφος λέγει τὰ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει). Τὰ ὡς ἄνω ἀνατίθενται πάλιν ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν ἐπιστήμονος μηχανικοῦ. Φρονῶ, ὅτι τὸ νὰ ὁρίζεται, ὅτι πᾶσα ἐργασία, οἱαδήποτε ἔστω καὶ ἄν εἶναι κάτω τῶν 50 χιλ. δρχ., πρέπει νὰ γίνεται διὰ ἐπιστήμονος μηχανικοῦ, ὁ ὁποῖος νὰ παρακολουθῇ, νομίζω, ὅτι εἶναι μία ἐπιβάρυνσις σοβαρά. Ὅταν πρόκειται περὶ μεγάλης δαπάνης θὰ ἔχῃ ὁ ναὸς κάποιον μηχανικόν. Θὰ εἰμπορούσαμεν νὰ καθορίσωμεν τὰ ὡς ἄνω κατὰ τὴν ἔγκρισιν τῆς μελέτης.

§101ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐδῶ γίνονται ἔργα 100 χιλ. δραχ. ἀπὸ ἐργολάβους.

§102Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Νὰ ἀφίνεται εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τοῦ ὑπουργείου νὰ τεθῇ δηλαδὴ ὡς ἑξῆς: «Τὰ ὡς ἄνω ἀνατίθενται εἰς τὴν ἐπίβλεψιν ἐπιστήμονος μηχανικοῦ, ἐφ’ ὅσον δὲν θέλει ὁρισθῆ ἄλλος κατὰ τὴν ἔγκρισιν τῆς μελέτης.

§103Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μάλιστα.

§104Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Καὶ ἡ παράγρ. περὶ καθορισμοῦ ἀμοιβῶν. (ἀναγινώσκει). Προτείνω λοιπὸν μετὰ τὴν λέξιν «χορηγουμένων ἀμοιβῶν» νὰ προστεθῇ «ἐν ἐλλείψει ἰδιαιτέρας σημειώσεως».

§105Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὑπάρχει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, τὸ τμῆμα τῆς Ἀρχιτεκτονικῆς. Βλέπω δὲ εἰς τὸ ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν νομοσχέδιον, ὅτι θέλετε νὰ προσθέσετε ἕνα μηχανικὸν ἀρχιτέκτονα μὲ 6000 δρχ., μηνιαίως... Διατὶ ὅλα αὐτὰ, κ. ὑπουργέ, τὴν στιγμὴν ποὺ καταργοῦνται ὅλαι αἱ Μοναί; Τὶ χρειάζονται οἱ ἀρχιτέκτονες;

§106Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Οἱ Ναοί; ναὸς, θὰ καλέσῃ ἕνα μηχανικὸν τὸ ὑπουργεῖον. Ἡ ὑπηρεσία ἔχει τὴν ἔκθεσιν διὰ τὸ στὺλ τοῦ ναοῦ.

§107Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς. Ἡ ἀρχιτεκτονικὴ τῶν ναῶν εἶναι μία εἰδικὴ ἀρχιτεκτονικὴ, δὲν ἔχομεν σήμερον παρὰ τὸν κ. Ὀρλάνδον, καὶ ὑποθέτω ὅτι ἔχει μίαν εἰδικὴν ἐπίδοσιν. Ἀλλὰ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἡ Ἑλληνικὴ ἀρχιτεκτονικὴ ἔχει ἐγκαταλείψει τὴν παράδοσιν. Ἑπομένως οἱ ὀλίγοι αὐτοί, ὁ κ. Ὀρλάνδος μὲ ἕνα ἐπίδομα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον—διότι εἶναι καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου διὰ νὰ προσφέρῃ δὲ τὴν ὑπηρεσίαν του δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὴν προσφέρῃ δωρεὰν—καὶ ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ κ. Ὀρλάνδου ἕνας ἀρχιτέκτων εἰδικευμένος ἀρκεῖ.

§108Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὑπάρχει.

§109Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν ὑπάρχει ἄλλος διὰ νὰ κάμῃ τὴν μελέτην καὶ νὰ τροποποιῇ τὰ σχέδια. Ἐκ τῆς προσωπικῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχω, ἔχει ἐντελῶς παραμεληθῆ ἡ μέριμνα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀρχιτεκτονικῆς. Χρειάζεται μία εἰδικότης.

§110Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Τόσα ἔξοδα διὰ μίαν ἐκκλησίαν! Διὰ 5 ἢ 6 χρόνια πρέπει νὰ εἴμεθα περισσότερον συντηρητικοὶ εἰς τὰ ἔξοδα.

§111Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν. Δὲν ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν τῶν ὑπουργῶν νὰ ὀργανώσουν τὸ γραφεῖον, ἀποτελεῖ δυνατότητα καὶ ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν, προκειμένου περὶ τόσον μικρᾶς δαπάνης διὰ τῆς προσλήψεως ἑνὸς μόνον ἀρχιτέκτονος, δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιδειχθῇ διὰ τὸ ποσὸν τοῦτο τόση φειδώ, ὥστε νὰ συνεχισθῇ ἡ ἐγκατάλειψις μιᾶς θεμελιώδους ὑποθέσεως. Διότι ἂν πρόκειται νὰ ἀποκτήσωμεν μίαν τοπικὴν Ἑλληνικὴν ἀρχιτεκτονικήν, ποῦ ἀλλοῦ θὰ τὴν ἀποκτήσωμεν παρὰ εἰς τὴν Βυζαντινὴν ἀρχιτεκτονικήν; Ἡ πεῖρα μου εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας μὲ ἔπεισεν ὅτι ἡ εἰδικότης αὕτη εἶναι ἀπαραίτητος. Τὴν πεῖραν τὴν ἐπῆρα ἀπὸ τὴν σχετικὴν ἀρχιτεκτονικὴν καὶ δύναμαι νὰ δηλώσω, ὅτι ὅσα σχέδια ἐνεπιστεύθημεν εἰς ἰδιώτας ἀρχιτέκτονας ἐχρειάσθησαν σοβαρὰς τροποποιήσεις, καίτοι ὡς ἀρχιτέκτονες εἶναι διακεκριμένοι. Σήμερον λοιπὸν τὸ ἐλάχιστον, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ κάμωμεν εἶναι τοῦτο, ὅτι ἕνας τοὐλάχιστον ἀρχιτέκτων ὑπὸ τὴν ὁδηγίαν τοῦ διευθυντοῦ τῆς ἀναστηλώσεως κ. Ὀρλάνδου πρέπει νὰ εἰδικευθῇ διὰ νὰ ἐπιβλέπωμεν τοὺς ναοὺς καὶ τὰς τροποποιήσεις τῶν ναῶν. Ἔχομεν 8000 ναοὺς εἰς τὴν Ἑλλάδα· πόσοι θέλετε νὰ ἐπισκευάζωνται κατ’ ἔτος; Εἰς τοὺς συνοικισμοὺς κτίζονται ναοί, καί θέλετε μοιρολατρικῶς νὰ τοὺς ἐγκαταλείψωμεν εἰς τὸν ἐμπειρισμόν;

§112Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὄχι ὅμως νὰ πληρώνωμεν,

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 25 δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 26ον, Ὁ κ, Ζούκας.

§114Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐπιτροπὴ παύεται παρὰ τοῦ μητροπολιτικοῦ συμβουλίου ἐν περιπτώσει μὴ ἐκτελέσεως ἀποφάσεων αὐτῆς. Αὐτὴ ἡ διάταξις νομίζω, ὅτι εἶναι ὀλίγον ἐπικίνδυνος διότι θέτομεν τὴν ἀπόλυσιν εἰς χεῖρας τοῦ ἐπισκόπου, διότι ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὰ μητροπολιτικὰ συμβούλια τὴν ἄρχουσαν καὶ δεσπόζουσαν γνώμην ἔχουσιν οἱ ἐπίσκοποι. Θὰ γίνεται λοιπὸν ὅ,τι μὲ αὐτὸ τῆς παύσεως εἰς τὸν ἐπίσκοπον.

§115Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πῶς νὰ ἐκτελοῦνται αἱ ἀποφάσεις;

§116Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ θέσωμεν τὴν αἱρετὴν ἐπιτροπὴν ὑπὸ τὴν σπάθην τὴν Δαμόκλειον. Λοιπὸν ἔχω τὴν γνώμην ὅτι αὐτὴ ἡ διάταξις πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους εἶπον καὶ καθιερώσατε εἰδικὸν μέσον προσφυγῆς ἐνώπιον μιᾶς τριακονταμελοῦς ἐπιτροπῆς.

§117Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀναστέλλουσαν τὴν ἐκτέλεσιν.

§118Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Ναί. Καθιεροῦται διὰ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου τὸ ἔνδικον μέσον τῆς προσφυγῆς ἐναντίον τῶν ἀποφάσεων τῶν μητροπολιτικῶν συμβουλίων, ἀλλὰ ἡ ἁρμοδία ἐπιτροπὴ εἶναι τριμελὴς καὶ ἀποτελεῖται ἐκ τοῦ μητροπολίτου Ἀθηνῶν καὶ δύο ἄλλων μελῶν. Δὲν νομίζω ὅτι ἀσφαλίζει τὸ πρᾶγμα. Θὰ ἐδεχόμην τὴν διάταξιν οὕτω διότι καίτοι ὁ μητροπολίτης Ἀθηνῶν...

§119Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Θὰ ἐπηρεάσῃ τὸν διευθυντὴν τῶν Θρησκευμάτων καὶ τὸν νομικὸν σύμβουλον;

§120Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Θὰ ἔχῃ τὴν ἄρχουσαν γνώμην ὅτι ἂν δὲν ἀπαλειφθῇ ἐντελῶς ἡ διάταξις θὰ τροποποιηθῇ καὶ μόνον ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας θὰ δικάζῃ, διότι τὰς ἀποφάσεις τοῦ συμβουλίου τοῦ ὁποίου προΐσταται ὁ ἐπαρχιακὸς ἐπίσκοπος, εἶναι δύσκολον νὰ τὰς μεταρρυθμίσῃ ὁ ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν. Ἡ πραγματικότης βοᾷ. Ἐὰν θέλετε νὰ παίξωμε μὲ τὰς λέξεις ἄλλο ζήτημα.

§121Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι ἐλευθέρα ἡ Ἐκκλησία.

§122Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Ἐγὼ προτείνω ἐὰν δὲν ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὕτη ἡ ὁποία καθιερώνει ἕνα προνόμιον δυσβάστακτον ἀπὸ τοὺς ἐπαρχιακοὺς ἐπιτρόπους εἰς βάρος τῶν ἄλλων ἐπιτρόπων, προτείνω ἡ προσφυγὴ νὰ γίνεται ἐνώπιον τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας.

§123Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ ἔχω νὰ προτείνω ὅπως ἀπαλειφθῇ ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον 96 καὶ νὰ παραμείνῃ ἐν ἰσχύϊ τὸ ἄρθρον 61 τὸ ὁποῖον παρέχει ἀρκετὰ ἐχέγγυα. Διότι ἀπὸ τότε ποὺ ἐψηφίσθη ὁ νόμος αὐτὸς ἐφαρμόζεται πολὺ καλὰ καὶ ἀπέδωκε καὶ τοὺς καρποὺς τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκομεν διὰ τροποποιήσεως τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον. Δὲν βλέπω κανένα λόγον νὰ δημιουργοῦμεν τὸ ἀδιέξοδον. Διατὶ θὰ κληρικοποιήσωμεν τὰ πάντα διατὶ δὲν θὰ ἀφήσωμεν τοὺς ἐπιτρόπους τοὺς ἐνοριακοὺς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὄρεξι νὰ ἐργασθοῦν, διότι εἶναι προαιρετικὸν τὸ ἀξίωμα καὶ ὑπάρχουν τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἐχέγγυα.

§124Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ πρᾶξις ἔφερε τὴν τροποποίησιν διότι σήμερον δὲν ὑπάρχουν κυρώσεις εἰς τὰς παραβάσεις τῶν ἐνοριακῶν ἐπιτρόπων. Ὅταν ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ μητροπολιτικοῦ συμβουλίου, οἱ δὲ ἐνοριακοὶ ἐπίτροποι τὴν παραβαίνουν δὲν ὑπάρχει κύρωσις, ἑπομένως δὲν ὑπάρχει πρᾶξις. Εἶναι ἀνάγκη κατ’ ἀρχήν, νὰ ὑπάρχῃ κύρωσις. Ποία λοιπὸν κύρωσις θὰ εἶναι εἰς βάρος τῶν ἐπιτρόπων; Ἄλλη δὲν εἶναι δυνατὴ πλὴν τῆς ἀπολύσεως ἀπὸ τοῦ ἀξιώματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀπεδείχθησαν ἀντάρται καὶ ἀπὸ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ παυθοῦν. Ἀξίωμα ἄλλωστε τὸ ὁποῖον εἶναι προαιρετικόν. Δὲν κληρηκοποιεῖται ἄλλωστε τὸ συμβούλιον ὅταν ἔχῃ ἕνα μόνον κληρικὸν μέλος, καὶ ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι λαϊκά. Ἐὰν ἐκλείψῃ καὶ αὐτὸ τὸ ἐλάχιστον, ἐὰν ἐκλείψῃ τὸ κληρικὸν αὐτὸ μέλος, τότε ἐκλείπει ἐντελῶς πᾶσα ἐπαφὴ μεταξὺ Μητροπόλεως καὶ Ἐκκλησίας. Ὀρθῶς ἑπομένως τὸ Μητροπολιτικὸν συμβούλιον ἐπεμβαίνει. Ἐὰν εἶναι αὐθαίρετος ἡ ἀπόφασις τοῦ Μητροπολιτικοῦ συμβουλίου, τότε ὑπάρχει ἔφεσις ἀναστέλλουσα τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῆς. Καὶ πάλιν εἰς τὸ συμβούλιον αὐτὸ ἡ πλειοψηφία εἶναι λαϊκή. Ἡ πρότασις τοῦ κ. συναδέλφου ὁμολογῶ ὅτι μὲ ἔφερεν εἰς δισταγμόν, ἐὰν θὰ ἔπρεπε ἀρχιεπίσκοπος, θὰ ἔπρεπε νὰ κρίνῃ αὐτὰς τάς μικρὰς ὑποθέσεις, ἐφ’ ὅσον ὅμως ἀπετέλεσε εἰδικὴν πρότασιν δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι μὲ εὐθύτητα θὰ κρίνῃ.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν τὸ δέχεται ὡς ἔχει;

§126Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Τὰ συζητοῦμεν στὸ πόδι κ. Πρόεδρε.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι μομφὴ κατὰ τοῦ Προέδρου, ἀλλ’ εἶναι κατὰ τῆς Βουλῆς ὁλοκλήρου. Συζητοῦμεν ἐπὶ δύο ὥρας ὁλοκλήρους ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ σεῖς μᾶς λέτε ὅτι τό ψηφίζομεν εἰς τὸ πόδι.

§128Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν ἀντιλαμβανόμεθα τὴν συζήτησιν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διότι συνομιλεῖτε. Τὶ θέλετε νὰ σᾶς κάμω.

§130Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Θέλω ἐπὶ τοῦ 26 νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ 26, ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§132Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 26 λέγονται τὰ ἑξῆς: «παρελθούσης τῆς προθεσμίας». (ἀναγινώσκει). Δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως διορίζετε τοὺς ἐπιλαχόντας, συνεπῶς ἡ ἀντιπροσωπεία τῶν πολιτῶν ἀναιρεῖται.

§133Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, δὲν δέχομαι τὴν πρότασιν τοῦ κ. βουλευτοῦ, διότι καθ’ ὡρισμένα χρονικὰ διαστήματα θὰ ἔχωμεν ἐκλογὰς καὶ λόγῳ τῶν συνεχῶν ἐκλογῶν θὰ ταλαιπωροῦνται οἱ ἐνορῖται, οἱ ἐκλογεῖς. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμωμεν εἶναι ὀλίγον ἄτοπον. Ἀλλὰ τὶ θέλετε νὰ γίνῃ; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν κάθε ἡμέραν ἐκλογάς.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὸ ἄρθρον 26;

§135ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 26 ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τ’ ἄρθρα 27, 28 29 καὶ 30).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 31. Ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§138Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 31 ἤθελα νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: διὰ τοῦ ἄρθρου 31 ὁρίζεται 2ετὴς φοίτησις εἰς ἰατρικὰ φροντιστήρια διὰ τοὺς ἱερεῖς. Νομίζω ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ὀρθόν.

§139Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐφ’ ὅσον ἐξασφαλίζεται μία βάσις μισθοῦ πρέπει νὰ καθωρισθῇ παραλλήλως καὶ μία βάσις μορφώσεως. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι ἡ φοίτησις εἶναι ἀναγκαία.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§141Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἐπεθύμουν, κύριοι βουλευταί, εἰς ὅλα τὰ ζητήματα τὰ διαλαμβανόμενα εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὴν ἄρχουσαν γνώμην νὰ τὴν ἔχῃ ὁ κλῆρος, διότι ἀλλοίμονον διὰ τὴν Ἐκκλησίαν, ἑπομένως διὰ τὴν Κοινωνίαν ἐὰν παύσῃ ὁ κλῆρος νὰ ἄρχῃ εἰς τὰ ἐκκλησιαστικὰ πράγματα, ἐὰν παύσῃ νὰ ὑπάρχῃ, κατὰ τὸ Σύνταγμα ἄλλωστε, ἡ κυριαρχία τῆς Ἐκκλησίας παραλλήλως πρὸς τὴν κυριαρχίαν τῆς Πολιτείας. Ἀλλὰ ἐν τούτοις δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν μετὰ τῆς Ἐκκλησίας περὶ πραγμάτων τινῶν. Αὐτὴ ἡ διετὴς φοίτησις τῶν ὑποψηφίων ἱερέων εἶναι πράγματι καταθλιπτικὴ διότι οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι χειροτονοῦνται ἱερεῖς ἔχουν μίαν ἡλικίαν, εἶναι οἰκογενειάρχαι, εἶναι σύζυγοι, ἢ πατέρες, πολλάκις δὲ εἶναι καὶ πτωχοὶ οἰκογενειάρχαι. Πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν ἐπὶ μίαν διετίαν στερούμενοι πάσης ἀπολαυῆς......

§142Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι ὑπότροφοι.

§143Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀλλὰ αἱ οἰκογένειαί των δὲν θὰ ἔχουν τὰ μέσα νὰ ζήσουν. Μέχρι τοῦδε νομίζω ὅτι ἡ φοίτησις ἦτο ὀνομαστικῶς 8μηνος ἀλλὰ οὐσιαστικῶς ἀνύπαρκτος. Λοιπὸν ἐὰν ἡ φοίτησις ἐγένετο ἑξάμηνος θὰ ἦτο ὅ,τι πρέπει. Ἐὰν ἐπὶ τέλους ἡ φοίτησις ἀπέβλεπε νεανίας 18, 20 ἐτῶν, τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο ὑποφερτὸν ἀλλὰ ἄνθρωποι 30, 35 ἐτῶν, πολλάκις οἰκογενειάρχαι, πολλάκις μὲ 2, 3, 4 τέκνα δὲν δύνανται νὰ φοιτήσουν ἐπὶ μίαν διετίαν.

§144ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τουλάχιστον νὰ γίνῃ μονοετής.

§145Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ αὐτὸ εἶναι πολύ. Νὰ εἶναι 7 μῆνες, ἀλλὰ πραγματικὴ φοίτησις. Ὄχι 2 χρόνια, εἶναι καταθλιπτικόν.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (γίνονται δεκτὰ τ’ ἄρθρα 31, 32, 33).

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθον 34.

§148Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 34 ὁ διορισμὸς ἐφημερίων εἰς παρεκκλήσια καὶ ἐξωκκλήσια καὶ εἰς ναοὺς ἱδρυμάτων φιλανθρωπικῶν, σωφρονιστικῶν, λέγει «καὶ εἰς ναοὺς διεπομένους ὑπὸ εἰδικῶν νόμων» Νὰ διαγραφῇ.

§149Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν χρειάζεται, οἱ εἰδικοὶ νόμοι τὸ προβλέπουν.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 34, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τ’ ἄρθρα 35, 36, 37, 38, 39 καὶ 40).

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 41.

§152Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ 40%, Κύριε ὑπουργέ, σᾶς εἶπον καὶ πρὶν νομίζω ὅτι εἶναι πολύ. Θὰ παρεκάλουν νὰ τὸ μειώσητε. Καὶ εἰδικῶς θὰ σᾶς παρακαλέσω περὶ τοῦ ἑξῆς: μετέβητε εἰς Καλάμας καὶ θὰ γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχει ἐκεῖ μία ἐκκλησία τῆς Ὑπαπαντῆς, ἡ ὁποία εἶναι ἡ μεγαλυτέρα καθεδρικὴ ἐκκλησία ἀλλὰ δυστυχῶς ἔχει μικρὰ εἰσοδήματα καὶ δὲν ἀντέχει οὕτως ὥστε νὰ κάμῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει. Δὲν μπορεῖτε νὰ ἐξαιρέσητε τὴν Ὑπαπαντὴν τῶν Καλαμῶν;

§153Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ ἦτο μία προσωπικὴ διάταξις τὴν ὁποίαν θὰ μοῦ κατελόγιζον οἱ ἄλλοι.

§154Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Μὰ εἶναι ὑπὸ κατασκευήν.

§155Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἰς τὰς ἀνεγέρσεις ὁ τρόπος τῆς ἀποφυγῆς τοῦ 40% εἶναι ὁ ἑξῆς. Θὰ ἔχετε ὅπως γίνεται εἰς τὴν πρᾶξιν ἰδίαν ἐπιτροπὴν ἀνεγέρσεως Ναοῦ, θὰ εἰσπράττουν καὶ αὐτὰ δὲν θὰ φαλκιδεύονται ἀσχέτως ὡς πρὸς τὰς τακτικὰς εἰσπράξεις τῶν ναῶν.

§156Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Πρόκειται περὶ τροποποιήσεως. Ἐκτὸς τούτου ἔχετε ἐδῶ ὅτι «αἱ δωρεαὶ κάτω τῶν 10.000 δρχ.» Καὶ αὐτὰς δὲν μοῦ λέγετε ποῖος εἶναι ὁ χριστιανός, ὁ ὁποῖος ἔχει νὰ τὰς διαθέσῃ, δηλαδὴ ἄνω τῶν 10.000 δραχμῶν;

§157Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι τακτικὰ ἔσοδα αὐτά, δὲν εἶναι δυνατὸν ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ θέλωμεν καὶ νὰ ἐπικαλούμεθα μισθοδοσίας καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ περιορίζωμεν τοὺς πόρους οἱ ὁποῖοι τὰς καθιστοῦν δυνατάς.

§158Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Τὰ 80.000.000 τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας εἶναι ἀρκετά.

§159Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅταν τὰ ἔχῃ.

§160Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Τὰς ἰδίας συστάσεις κάμνω καὶ ἐγώ, κ. ὑπουργέ.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 41 ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τ’ ἄρθρα 42–54).

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 55ον, Ὁ κ. Ἀργυρόπουλος.

§163Μ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἔλαβον μίαν σημείωσιν ἀπὸ πρόσφυγας ἱερεῖς, οἱ ὁποῖοι μοῦ λέγουν τὰ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει). Νομίζω ἄν εἰς τὸ ἄρθρον 55 προστεθοῦν αἱ λέξεις «διατηρήσωσιν μονίμως τὰς θέσεις των» συμπίπτει μὲ τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν εἶχε δώσει ἄλλοτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖον ἂν δὲν ἀπατῶμαι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶπεν ὅτι οἱ ἐφημέριοι πρόσφυγες θὰ μείνουν εἰς τὰς θέσεις τὰς ὁποίας κατέχουν. Φρονῶ κατὰ συνέπειαν ὅτι ἡ λέξις «μονίμως» τιθεμένη ἐκεῖ θέλει φέρει ὅλην τὴν ἠρεμίαν τῆς καταστάσεως.

§164Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ διατύπωσις ὡς ἔχει εἶναι πλήρης, διότι γράφει. (ἀναγινώσκει). «Ἐφημέριος......».

§165Μ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ διευκρίνισις ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὸ περιττὸν δὲν βλάπτει.

§166Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ ἔννοια εἶναι ὅτι οὐδὲν κεκτημένον δικαίωμα θίγεται.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 55 ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου δεκτὰ ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταστατικοῦ νόμου Αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος» Ψηφίζεται εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Πανεπιστημιακῆς Λέσχης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως γενικοῦ συμβουλίου Βιβλιοθηκῶν τῆς Ἑλλάδος».

§168Γ. ΤΗΛΥΚΙΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τὴν ἔκθεσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅπως ἐξαιρεθῇ ἡ βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς.

§169Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὄχι διότι πίπτει ὁ θεσμὸς ὁλόκληρος.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§171Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω Διὰ τοῦ τρίτου ἄρθρου δημιουργεῖται ἕν συμβούλιον βιβλιοθήκης τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἐκ πλείστων προσώπων, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ διευθυντὴς τῆς βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ὑπάγετε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὸν ἔλεγχον ὀργανώσεις κλπ. τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς καὶ ἡ βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς δηλαδὴ ὑπάγεται καὶ ἡ ἔγκρισις τῆς ὀργανώσεως τῆς βιβλιοθήκης εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι ἡ βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς, δὲν ξεύρω κατὰ τὰ ἄλλα πῶς ἔχει, ἀλλὰ αὐτὸ ἔχει: ὅτι λειτουργεῖ ἄριστα. Ἀπόδειξις δὲ τούτου εἶναι ὅτι πλεῖσται δωρεαὶ ἐγένοντο πρὸς τὴν βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς, οὐδεμία δὲ τοιαύτη πρὸς τὰς ἄλλας δημοσίας βιβλιοθήκας ἢ ἐλάχισται. Νομίζω ὅτι ἡ βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ ἐξαιρεθῇ διότι τὸ ἐναντίον ἀποτελεῖ μίαν δυσπιστίαν πρὸν τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς.

§172Γ. ΤΗΛΥΚΙΔΗΣ. Τὰ τῆς βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς ρυθμίζονται ὑπὸ τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§173Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ ἐξαιρεθῇ, ἢ μᾶλλον ἐὰν νομίζετε ὅτι ἔχει ἀνάγκην βελτιώσεως νὰ συνεννοηθῆτε μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς.

§174ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν δύναται παρὰ διὰ τοῦ ἰδίου κανονισμοῦ......

§175Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐπὶ τῆς οὐσίας ἔχω νὰ σᾶς δώσω μίαν ἀπάντησιν. Ποῖος εἶναι ὁ λόγος τοῦ νομοσχεδίου; Ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχομεν ὀλίγας βιβλιοθήκας καὶ ἐλλείπει ἕνας ἑνιαῖος ρυθμός. Κάθε βιβλιοθήκη ἀγοράζει κατὰ τὰς ἀντιλήψεις της – καὶ τὶ συμβαίνει; Μὲ τοὺς ὀλίγους πόρους ποὺ ἔχει κάθε βιβλιοθήκη ἀγοράζει συνήθως τὰ ἴδια βιβλία. Δὲν ὑπάρχει καμμία ὁμοιομορφία καὶ καμμία τάξις. Συνῆλθον ὅλοι οἱ εἰδικοὶ καὶ κατέληξαν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἕνα γενικὸν συμβούλιον τῶν βιβλιοθηκῶν τὸ ὁποῖον ἔχει σκοπὸν τὴν ὀργάνωσιν. (ἀναγινώσκει). Λοιπόν, λέγω ὅ,τι πρόκειται νὰ γίνεται Εἶναι καθοδήγησις περὶ τοῦ ποίου βιβλίου πρέπει νὰ ἀγοράζεται καὶ νὰ δίδουν γνώμην ἐπ’ αὐτῶν.

§176Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει οὐσιαστικὰς διατάξεις καὶ τὸ συμβούλιον θὰ δίδῃ μόνον γνώμας.

§177Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀρχικῶς εἶχεν τὸ συμβούλιον αὐτὸ μίαν πειθαρχικὴν καὶ διοικητικὴν ἐξουσίαν ἐπί τοῦ προσωπικοῦ καὶ διότι ἀνεγνωρίσθη αὐτὴ ἡ δυσχέρεια περιορίσθη εἰς τὰ γενικὰ ἔργα τῆς καθοδηγήσεως.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κανονισμὸς τῆς Βουλῆς ὁρίζει μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία καθοδηγεῖ καὶ ἐποπτεύει τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς.

§179Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐκτὸς τούτου ὁ κανονισμὸς μόνον διὰ τοῦ κανονισμοῦ δύναται νὰ τροποποιηθῇ.

§180Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἄς διαγραφῇ ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς καίτοι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τραυματίζεται τὸ νομοσχέδιον.

§181Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἄλλως θὰ ἔδει νὰ τεθῇ διάταξις εἰς τὸν κανονισμὸν τῆς Βουλῆς.

§182Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη ἀνάγκη.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως τῆς Βέρνης τῆς 5 Σεπτεμβρίου 1886 διὰ τὴν προστασίαν τῶν φιλολογικῶν καὶ καλλιτεχνικῶν ἔργων». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Μόνη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 1891 περὶ ἁρμοδιότητος τῶν εἰρηνοδικείων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν συμβάσεων μεταξὺ Δημοσίου καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης διὰ τὸ Καταστατικὸν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Ὁ κ. Τζερμιᾶς.

§185Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Γνωρίζετε πολὺ καλὰ, ὅτι προϋπῆρχον αἱ τοπικαὶ Τράπεζαι ὅπως ἦτο τὸ κοινοφελὲς ταμεῖον Κρήτης καὶ ἡ Τράπεζα Μακεδονίας. Εἰς τὴν Τράπεζαν αὐτὴν ὑπηρέτουν ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον τώρα τῆς ὑπηρεσίας λόγῳ ὁρίου ἡλικίας. Μεταξὺ αὐτῶν μάλιστα ὑπῆρχε εἷς Μακεδών, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τὰ ἀρχεῖα, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν κάτω ἀπὸ τὸ διοικητήριον ἔκαμεν ὁλόκληρον ἐργασίαν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀπεχώρησαν καὶ ζητοῦν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὰς εὐεργετικὰς διατάξεις τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων. Ἡ Τράπεζα ἔρχεται σήμερον καὶ τοὺς λέγει ὅτι πρέπει νὰ συμπληρώσουν τὰ ποσοστὰ τῶν κρατήσεων, διότι κακῶς ἐκρατοῦντο τὸν ἕνα μῆνα τὸν χρόνο, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ κρατοῦνται δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος τὰ ποσοστά. Ἔρχεται καὶ τοὺς ζητεῖ τοιοῦτον ποσόν, τὸ ὁποῖον ὑπερβαίνει κατὰ πολὺ τὴν ἀποζημίωσιν, τὴν ὁποίαν δίδει. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν ἐδέχθη καί μίαν τροπολογίαν. Πρόκειται περὶ τριῶν ἀνθρώπων.

§186ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 4 εἶναι αὐτό.

§187Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Μάλιστα.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§189Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς ἀποκρούομεν τὴν προσωπικὴν κράτησιν.

§190Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὡς ἐτροποποιήθησαν, καταλαμβάνετε, ὅτι εἶναι τὸ μόνον ὅπλον, τὸ ὁποῖον παραμένει εἰς τὴν Τράπεζαν ἡ προσωπικὴ κράτησις καὶ ὅτι δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ ποτὲ ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν.

§191Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχει δικαίωμα πρωτοπραξίας ἡ Τράπεζα ἐπὶ τῶν εἰσοδημάτων. Ἡμεῖς ἀποκρούομεν τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ παρακαλῶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγραφῆς κατ’ ἔτος ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ ὑπουργείου Δικαιοσύνης εἰδικῆς πιστώσεως πρὸς ἀνέγερσιν νέων κτιρίων φυλακῶν». Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§194Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου κύριοι βουλευταί, καταργεῖται ὁριστικῶς μία μικρὰ καὶ παλαιὰ προσπάθεια καὶ φροντὶς τοῦ Κράτους δι’ ἀλλεπαλλήλων νόμων ἐκδηλωθεῖσα πρὸς ἀπόκτησιν κτιρίων φυλακῶν. Ἀνεγνωρίσθη τὸ ἄτοπον, ὅτι ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον ἑκατονταετίαν δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἀποκτήσωμεν φυλακὰς ἀνθρωπίνας, ἀνεκτὰς διὰ νὰ μὴ εἴπω τὶ ἄλλο καὶ κατέφυγον εἰς τὸ σύστημα τῆς ἱδρύσεως εἰδικῶν ταμείων προικοδοτηθέντων δι’ εἰδικῶν πόρων πρὸς συμπλήρωσιν ἑνὸς κεφαλαίου, τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποιεῖτο διὰ τὴν ἀνέγερσιν φυλακῶν. Ἀλλ’ ἐν ᾧ ἡ προσπάθεια αὕτη ἤχθη μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ ἀποτελεσθῇ ἕνα ποσὸν 40 ἑκατ. καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ἐνθαρρύνῃ τὴν ἐνέργειαν πρὸς ἀπόκτησιν φυλακῶν καὶ διατεθῇ πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν, ὅλως παραδόξως μεταφέρεται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν αἰωνίως ἀνεπουλώτων πληγῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Μέρος τῶν χορηγημένων εἰς τὸ εἰδικὸν ταμεῖον τῶν φυλακῶν διὰ τοῦ νόμου 4434 παρεχωρήθη εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ἤδη διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου καὶ τὸ λοιπὸν ποσὸν τὸ προερχόμενον ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν τῆς βελτιώσεως τῶν ὅρων τῆς διαβιώσεως τῶν καταδικαζομένων καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο μεταφέρεται διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἀναγράφεται εἰς ἀντάλλαγμα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἡ ὑποχρέωσις τῆς ἀναγραφῆς ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τοῦ ὑπουργείου Δικαιοσύνης ποσοῦ 25 ἑκατ. ἐτησίως διὰ τὴν ἀνέγερσιν φυλακῶν. Ἀλλὰ ὅπως γνωρίζομεν ἐκ μακρᾶς καὶ πικρᾶς πείρας ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀπόπειραι ἀπέτυχον. Δεδομένου, ὅτι σήμερον εἰς τὸ εἰδικὸν ταμεῖον ἔχομεν ἕν ποσὸν 40 ἑκατ. μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ συναφθῇ δάνειον στηριζόμενον εἰς ἀσφαλεῖς πόρους καὶ διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐφθάνομεν εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ σκοποῦ τοῦ νόμου καὶ εἰς τὴν δημιουργίαν φυλακῶν, ἀντὶ νὰ κάμωμεν τοιοῦτον τί, ἤδη ἀντιθέτως μεταφέρομεν τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν. Ἐὰν στρέψωμεν, κύριοι, τὸ βλέμμα μας πέριξ ἡμῶν θὰ ἴδωμεν, ὅτι εἰς ὅλα τὰ Κράτη καταδικάζεται τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου υἱοθετούμενον σύστημα, διότι εἰς ὅλα τὰ Κράτη διὰ τοῦ συστήματος τῆς ἱδρύσεως αὐτονόμου ὀργανισμοῦ φυλακῶν, δηλαδὴ εἰδικοῦ ταμείου ἐπεδιώχθη καὶ ἐπετεύχθη ἡ ἵδρυσις φυλακῶν συγχρονισμένων. Ἐν ᾧ ἔχωμεν νόμον ἰσχύοντα ψηφισθέντα ἤδη ἀπὸ τῆς ἰδίας Βουλῆς κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ ἀδίκως προφυλακισθεὶς ἀποζημιοῦται, πόροι δὲ ἐκ τῶν τοιούτων ἀποζημιώσεων, διετίθεντο διὰ τὴν καλλιτέραν διαρρύθμισιν τῶν φυλακῶν, διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο περιέρχεται εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν. Νομίζω λοιπόν, κύριοι, ὅτι ἡ ἀπόφασις εἰς τὴν ὁποίαν ἤχθη ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἀπορρίψασα κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, καίτοι ἐν τῇ μεγάλῃ αὐτῆς πλειοψηφίᾳ ἀπετελεῖτο ἀπὸ βουλευτὰς ἀνήκοντας εἰς τὴν κυβερνητικὴν πτέρυγα, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ υἱοθετηθῇ καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ νὰ μὴ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διότι καταργεῖται μία δημιουργικὴ προσπάθεια, ἡ ὁποία ἐγγίζει ἤδη εἰς πραγμάτωσιν καὶ τὴν δημιουργίαν φυλακῶν. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἀντικρούων με θὰ εἴπῃ, τὶς λόγος ὑπάρχει νὰ φοβῆσθε ματαίωσιν τοῦ ἔργου ἀφοῦ θεσπίζομεν τὴν ὑποχρέωσιν ἀναγραφῆς εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ποσοῦ 25 ἑκατομμυρίων δραχμῶν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ. Ἀλλ’ αὐτὸ ὅπως σᾶς εἶπα ἀποτελεῖ μίαν ματαίαν ὑπόσχεσιν καὶ σκιώδη ἐγγύησιν διότι αὐτὸς ἢ ὁ διάδοχος αὐτοῦ θὰ ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν του τὸ ποσὸν αὐτὸ μόνον ἐὰν ἔχῃ τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλλῃ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὴν χορήγησιν αὐτοῦ ἢ ἔστω καὶ νὰ πείσῃ αὐτὸν ἵνα διαθέσῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀλλὰ καὶ νὰ μὴ καταργήσῃ τὸν νόμον αὐτὸν ἵνα γίνεται ἡ πραγμάτωσις τοῦ σκοποῦ τοῦ λοιποῦ διὰ τῆς διαθέσεως τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ ἀπὸ τὸν γενικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Διὰ τοὺς λόγους τούτους ἐκηρύχθη κατ’ ἀρχὴν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή. Τασσόμεθα δὲ ἡμεῖς καὶ σήμερον κατ’ αὐτοῦ. Φρονῶ δὲ ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ θὰ εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν τοιαύτην ἀπόφασιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὴν γνώμην ἡμῶν.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§196Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αἰσθάνομαι κἄποιαν ἔκπληξιν διότι κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης διετυπώθησαν κυρίως ἐκ μέρους τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος αἰτιάσεις καὶ ἐπικρίσεις κατὰ τῆς διαχειρίσεως τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ τῶν φυλακῶν. Ἡ κατάργησις τοῦ εἰδικοῦ συστήματος διαχειρίσεως τῶν φυλακῶν, ὀφείλεται εἰς τὴν γενικὴν Κυβερνητικὴν ἀντίληψιν περὶ καταργήσεως τῶν εἰδικῶν ταμείων. Τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον καθιεροῦται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι σύστημα παρέχον μείζονας ἐγγυήσεις διὰ τὴν συστηματικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ζητήματος τῆς ἀνεγέρσεως νέων κτιρίων φυλακῶν. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δεδικαιολογημένος ὁ φόβος τὸν ὁποῖον ἐξέφρασεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ὅτι δὲν θὰ ἀναγραφοῦν εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμόν, δι’ εἰδικῶν νόμων καὶ κατόπιν ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰδικαὶ πιστώσεις ὑπὲρ τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ καὶ ὅτι ὑπάρχει κίνδυνος νὰ μὴ διατεθοῦν ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὸν εἰδικὸν αὐτὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον καθορίζει ὁ νόμος, ἀλλὰ δι’ ἄλλους σκοπούς. Ἐὰν ὑπῆρχεν ὁ κίνδυνος αὐτὸς κατόπιν τῆς ψηφίσεως νόμου διὰ τοῦ ὁποίου τὸ Κράτος ἀντιμετωπίζει τὴν πολιτικὴν τῆς ἀνεγέρσεως τῶν νέων φυλακῶν, ὡς ἰδίαν του γενικὴν πολιτικὴν καὶ ὄχι ὡς μερικὴν εἰδικὴν πολιτικὴν οἱουδήποτε προσώπου, οἱουδήποτε αὐτονόμου ὀργανισμοῦ καὶ οἱασδήποτε διευθύνσεως φυλακῶν κατὰ τῆς ὁποίας μάλιστα ὅταν ἐγένετο συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν παρελήφθησαν νὰ ριφθοῦν καὶ αἰτιάσεις περὶ τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης διαχειρίσεως, δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει ὁ ἴδιος φόβος, δηλαδή, ὅπως ἐγένετο εἰς τὸ παρελθὸν δι’ εἰδικῶν νόμων νὰ μετατρέπεται ὁ προορισμὸς τῶν ποσῶν τὰ ὁποῖα εἶναι προϊόντα τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν καὶ τῶν τελῶν τῆς Ποινικῆς Δικαιοσύνης, διότι θὰ ὑπάρχῃ ὁ νόμος καὶ θὰ διατίθενται τὰ ποσὰ αὐτὰ ὄχι μόνον δι’ ἀνέγερσιν φυλακῶν ἀλλὰ καὶ τῶν δικαστικῶν κτιρίων καὶ διὰ τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν τῶν δικαστικῶν. Ἀλλ’ ἦλθε ὁ νεώτερος νόμος περὶ τελῶν χαρτοσήμου καὶ ὅστις μετέβαλε τὸν προορισμὸν αὐτῶν. Ἐπίσης ἡ διεύθυνσις ἡ νέα τῶν δημοσίων κτιρίων τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει ἀναλάβῃ ἤδη καὶ τὸ ζήτημα τῶν δικαστικῶν κτιρίων. Εἶναι ἀπόφασις Κυβερνητικὴ ἡ ὁποία στηρίζεται ἀκριβῶς εἰς τὴν πρόθεσιν σοβαροτέρας καὶ συστηματικωτέρας ἀντιμετωπίσεως τοῦ ζητήματος τῆς ἀνεγέρσεως τῶν νέων φυλακῶν, ὅπως διὰ τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ νόμου καθιερωθῶσιν οἱ σκοποὶ τῆς εἰδικῆς πιστώσεως καὶ ὁρισθῇ ὅτι ἐτησίως, κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀναγράφεται πίστωσις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἦναι κατωτέρα τῶν 25 ἑκατομμυρίων. Λέγω δὲ αὐτό, διότι ὑπολογίζω ὅτι τὸ ποσὸν ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν μετατροπὴν τῶν ποινῶν καὶ ἀπὸ τέλη ποινικῆς διαδικασίας εἶναι περίπου 30 ἑκατομμύρια. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ ἐγκρίνῃ τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει σοβαρῶς καὶ συστηματικῶς τὸ ζήτημα.

§197Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν εἶχον, κύριοι βουλευταί, καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅπως καὶ προεῖπα ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ ἀντιτάξῃ τὰ ὑπ’ αὐτοῦ λεχθέντα ἐναντίον τῆς γνώμης μου. Ἀλλὰ καὶ μετεχειρίσθη ἐπιχειρήματα ἀκριβῶς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀπετέλεσαν τοὺς φόβους μου, ὅτι ἀσφαλῶς θὰ ἀχθῇ καὶ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου στηρίζεται ἡ ἐξυπηρέτησις τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ζήτημα τῶν φυλακῶν. Κύριοι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελεν ἀντιμετωπίσει μετὰ 3ετῆ διακυβέρνησιν τῆς Χώρας σοβαρώτερον τὸ ζήτημα τῆς δημιουργίας φυλακῶν ἐν τῷ Κράτει, κατὰ πρῶτον λόγον ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἤδη διευκρινίσει τὴν εὐθύνην ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μίαν τετραετίαν ἴσως διεχειρίσθησαν μέγιστα ποσὰ ἀνεξελέγκτως, ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς διατάγματος μὴ ἰσχύοντος καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἐθεώρησαν προσῆκον ὄχι μόνον νὰ σεβασθῶσι τὴν γενικὴν ἀρχὴν ὅτι κάθε διαχείρισις πρέπει νὰ ὑποβάλλεται εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Βουλῆς ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι δὲν ἐσεβάσθησαν οὐδὲ αὐτὴν τὴν διάταξιν ἐκείνου τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τοῦ ἀκύρου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίζετο ἡ ὀργάνωσις. Διότι, κύριοι, ἐξ ἐπερωτήσεως γενομένης κατὰ τὸ παρελθὸν ὑποθέτω ἔτος ἐκ μέρους μου καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ὑφυπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας κ. Λαδᾶ, ὅστις καὶ μακροσκελῆ ἔκθεσιν συνέταξε ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀποδεικνύεται ὅτι διεχειρίσθησαν οἱ ἀποτελοῦντες τὸ ταμεῖον αὐτὸ τεράστια ποσὰ καὶ εἰς οὐδένα ἔδωσαν λόγον καὶ κατεσπατάλησαν αὐτὰ εἰς διαφόρους σκοπούς, ξένους πρὸς τὸν προορισμὸν τοῦ ταμείου. Πρέπει νὰ ἐπιληφθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τοῦ ἐλέγχου αὐτοῦ καὶ νὰ κατηγορήσῃ τοὺς ὑπευθύνους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ἐξώδευσαν τόσα ποσὰ χωρὶς νὰ πραγματοποιηθῇ ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον εἰσεπράχθησαν τὰ ποσὰ ταῦτα.

§198Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ ὑπηρεσία τῆς διευθύνσεως τῶν φυλακῶν εἶχεν ἀντίθετον ἀντίληψιν περὶ τοῦ προορισμοῦ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ καὶ ἤθελε νὰ διατηρήσῃ τὸ καθεστὼς τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ τῶν φυλακῶν κατὰ τοῦ ὁποίου ἀντιτίθεται τὸ Κυβερνητικὸν πρόγραμμα.

§199Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ μία ὑπηρεσία κατὰ τῆς ὁποίας ἔβαλον κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ βάλλω καὶ σήμερον, αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπηρεσία τῶν φυλακῶν τοῦ ὑπουργείου σας, ἥτις ἔπρεπε σήμερον νὰ εὑρίσκεται ὑπὸ κατηγορίαν ἐπὶ καταχρήσει τὴν ὁποίαν ἐπετέλεσεν εἰς βάρος τοῦ ταμείου. Θέλω νὰ σᾶς προσθέσω καὶ τοῦτο: ὅτι εἶμαι ὁ μόνος βουλευτὴς ὅστις ποτὲ δὲν ἐπεσκέφθην τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν διότι τὴν θεωρῶ κατωτέραν τοῦ προορισμοῦ της καὶ ὅτι ὁλόκληρος ὁ σκοπὸς καὶ ἡ προσπάθεια ἥτις ἐξεδηλώθη ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ματαιοῦται διὰ τῆς συγχωνεύσεως τοῦ ταμείου αὐτοῦ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Δικαίωμά σας εἶναι νὰ κάμετε ὅτι θέλετε, ἀλλὰ δικαίωμα ἡμῶν εἶναι νὰ διαμαρτυρηθῶμεν καὶ νὰ σᾶς καταγγείλωμεν ὅτι δὲν ἐπράξατε τίποτε ἀπὸ ὅσα ὑπεσχέθητε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν.

§200Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Καὶ ἡμεῖς ἀντιτιθέμεθα κατὰ τῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου, διότι παρατηρεῖται μία τάσις νὰ καταργηθοῦν ὅλα τὰ εἰδικὰ ταμεῖα. Ἐὰν δὲν σᾶς ἀρέσῃ ὁ αὐτόνομος ὀργανισμὸς τῶν φυλακῶν δύνασθε νὰ τὸν διορθώσητε ἀλλ’ ὄχι νὰ ἔρχεσθε, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε πολιτικήν σας, νὰ τὸ καταργῆτε. Μεθαύριον μπορεῖ νὰ σᾶς εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι δὲν ἔχῃ νὰ σᾶς δώσῃ χρήματα, πῶς λοιπὸν τὸν καταργῆτε, τὴν στιγμὴν μάλιστα ποὺ ἐπέτυχεν ὁ ὀργανισμὸς αὐτός;

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 4173 περὶ δασικοῦ κώδικος καὶ 4687 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4173 περὶ δασικοῦ κώδικος». (Ψηφίζεται εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νομίμου καὶ συμβατικοῦ τόκου διατάξεως». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 163 παρ. 2 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 360 καὶ 364 καὶ περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 363 τῆς Εἰδικῆς Δικονομίας Κρήτης τοῦ 1880». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ τῆς σταφίδος νόμων 3457 καὶ 3458». Ὁ κ. Καλλαντζᾶκος.

§202Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν σταφιδικῶν ὀργανώσεων παρουσιάσθησαν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀνέπτυξαν τὰς ἀπόψεις των καὶ ἔλαβαν τὴν ἀπάντησιν ὅτι θὰ γίνουν δεκταὶ μερικαὶ τροποποιήσεις. Θὰ ἦτο λοιπὸν ὀρθόν διὰ τὰ σημεῖα τοὐλάχιστον αὐτὰ νὰ παρίστατο κατὰ τὴν συζήτησιν ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§203Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παριστάμην καὶ ἐγὼ κατὰ τὴν σύσκεψιν ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τῶν 3 ἀντιπροσώπων τῆς ὀργανώσεως καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἑπομένως εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθη πρότασις περὶ ἀναβολῆς ἡ ὁποία εἶναι ὑπογεγραμμένη ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τὸν ἀπαιτούμενον. Ἑπομένως εἶμαι ὑποχρεωμένος δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται τὴν ἀναβολὴν ἢ ὄχι.

§205Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρὶν γίνῃ ἡ ψηφοφορία διὰ τὴν ἀναβολὴν νομίζω, ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα τῇ συνεναίσῃ τοῦ κ. ὑπουργοῦ νὰ ἀναβάλλωμεν τήν συζήτησιν διὰ μίαν ἡμέραν διότι πρῶτον εὑρισκόμεθα πρὸ κενῶν ἑδωλίων καὶ δεύτερον, ὅπως εἶπε ὁ προλαλήσας συνάδελφος καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ εὑρίσκεται παρὼν ἀφοῦ εἶχε κάμει δηλώσεις διὰ τὸ ζήτημα.

§206Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σᾶς βεβαιῶ κ. ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ὅτι εἰς οὐδεμίαν διάστασιν εὑρίσκεται ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἑπομένως δύνασθε νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ὑποστηρίξω θὰ τύχῃ καὶ τῆς συγκαταθέσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἄλλωστε δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει διαφωνία ἀξία λόγου οὔτε πρὸς τὴν ἄλλην πτέρυγα ἐπὶ τῶν κεφαλαιωδῶν σημείων τοῦ νομοσχεδίου. Κύριοι βουλευταί, ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε τὴν παρελθοῦσαν τρίτην ἢ τετάρτην ἂν δὲν ἀπατῶμαι νὰ συζητήσῃ εἰδικῶς σήμερον τὸ σταφιδικὸν ζήτημα καὶ ὡρίσαμεν μάλιστα τὴν ἡμέραν αὐτὴν κατὰ τὴν ὁποίαν συνήθως δὲν ἐργαζόμεθα ὡς ἐργάσιμον, διὰ νὰ ψηφίσωμεν τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον. Δὲν ἔχομεν οὐδεμίαν βίαν ἡμεῖς ὡς Κυβέρνησις διὰ λόγους πολιτικοὺς ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον μέχρι τῆς περιόδου τῆς σταφιδικῆς. Ὁ νόμος προβλέπει σύστασιν γενικῆς συνελεύσεως τῶν σταφιδοπαραγωγῶν οἱ ὁποῖοι θὰ συνέλθουν εἰς τὰς Πάτρας. Πρέπει νὰ συσταθῇ ἡ συνέλευσις αὐτὴ καὶ νὰ στείλλῃ τοὺς ἀντιπροσώπους της. Αὐτὰ ὅλα ἀπαιτοῦν χρόνον. Ὁπωσδήποτε σᾶς δηλῶ ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ ἐξακολουθήσῃ ὑφιστάμενον αὐτὸ τὸ καθεστὼς τῆς μεσοβασιλείας. Ἐπιθυμῶ ὁ ὀργανισμὸς νὰ περιέλθῃ εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς παραγωγῆς, ἐντεταλμένους νὰ βαδίσουν πρὸς τὰ ἐμπρός. Εὑρισκώμεθα λοιπὸν εἰς τὴν 20 Ἰουνίου. Δύναται ἡ συζήτησις αὐτὴ μετατιθεμένη εἰς τὴν δευτέραν νὰ διαρκέσῃ 1–2 ἡμέρας. Ἔπειτα ἔχομεν συζήτησιν εἰς τὴν Γερουσίαν. Πότε θὰ γίνουν ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα ὥστε μέχρι τέλους τούτου νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ρυθμίσωμεν τὰ τῆς παραγωγῆς. Ἄλλωστε ἔχομεν καιρὸν ἕως τὰ μεσάνυκτα νὰ ἐργασθῶμεν καὶ ἄν δὲν φθάνῃ καὶ ἡ ὥρα ἕως τότε νὰ ψηφισθῇ, ἀναβάλλομεν διὰ τὴν Δευτέραν. Ἀλλὰ νὰ ἐκκαθαρίσωμεν τὸ ἔδαφος διὰ νὰ ἴδωμεν ποῦ διαφωνοῦμεν.

§207Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λέγετε ὅτι ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον σήμερον. Ἀλλὰ δὲν εἴχομεν διανυκτερεύσῃ δύο συνεδριάσεις ἕως τὸ πρωΐ.

§208Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγὼ λέγω ὅτι ἂν θέλωμεν ἕως τὰς 10 τελειώνομεν.

§209Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Βλέπετε ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ κάθε ἄλλο παρὰ διάθεσιν ἔχει νὰ ἐργασθῇ. Ὁμιλεῖτε περὶ μεσοβασιλείας. Σᾶς λέγομεν καὶ ἡμεῖς ὅτι μεσοβασιλεία δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ καθόλου ἀλλὰ δὲν χάλασε ὁ κόσμος νὰ μείνῃ ὀλίγας ἡμέρας ἀκόμη.

§210Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ μείνῃ ὅλον τὸν χρόνον.

§211Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁπωσδήποτε ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησιν ἐπιμένει ἂς γίνῃ ἡ ψηφοφορία.

§212Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀναγνωσθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν προτεινάντων τὴν ἀναβολὴν διὰ νὰ γνωσθοῦν, διότι ἡ πρότασις αὐτὴ δὲν ἐξυπηρετεῖ τὰ συμφέροντα τῶν παραγωγῶν.

§213Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν παρέστην εἰς τὰς προηγουμένας συνεδριάσεις διὰ νὰ ἐπικαλοῦμαι τὴν κόπωσιν τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἡ κόπωσις τῆς Βουλῆς εἶναι καταφανής. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν εἶπον ὅτι εἶναι χρήσιμον νὰ εἶναι καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐφαντάσθην ποτὲ ὅτι θὰ ὑπῆρχε διαφωνία μεταξὺ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ὑπουργοῦ εἰς τὰ κύρια σημεῖα, εἰς τὰ δευτερεύοντα ὅμως σημεῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχωσιν αἱ σχετικαὶ παρεκκλίσεις δυνάμεναι νὰ διευκολύνωσι συμβιβασμὸν μεταξὺ ἀντιθέτων γνωμῶν. Ἐγὼ δὲν μετέσχον εἰς τὰς προηγουμένας συνεδριάσεις διὰ νὰ ἐπικαλοῦμαι κόπωσιν, ἐν τούτοις ἡ κόπωσις τῆς Βουλῆς ὡς ἐκ τῆς παρατεταμένης ἐργασίας τῶν ἡμερῶν τούτων εἶναι πρόδηλος, καὶ νομίζω ὅτι δὲν συνάδει μὲ τοιαύτην τῆς Βουλῆς κατάστασιν ἡ συζήτησις καὶ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τοιαύτης σοβαρότητος. Ὁ λόγος τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καθ’ ὃν ἐπείγει ἡ ψήφισίς του διὰ νὰ ἐκδοθῶσι τὰ διατάγματα τὰ ἀναγκαῖα εἶναι ἄνευ βεβαίως ἐπιρροῆς διὰ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τῆς σήμερον ὅπως γίνῃ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Δευτέρας, δι’ ἣν ἐζητήθη ἡ ἀναβολή.

§214Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς ἀφήσαμεν τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον χάριν τῆς συζητήσεως τοῦ σταφιδικοῦ.

§215Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡμεῖς δὲν ἐζητήσαμεν νὰ μᾶς ἀπαλλάξετε ἀπὸ τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. Ἁπλούστατα δὲν ἔχετε.

§216Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ δύο συνεδριάσεις καθήμεθα ἕως τὰς 5 τὸ πρωΐ.

§217Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς, ὄχι ἡ πλειοψηφία.

§218Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ν’ ἀναβληθῇ κ. Πρόεδρε.

§219Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Γίνεται δεκτὸν ὅπως ὁμιλήσουν οἱ δύο εἰσηγηταὶ καὶ κατόπιν νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§220Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἡ σύμβασις περὶ τροποποιήσεως τοῦ καταστατικοῦ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ὡς μὲ ἐπληροφόρησαν, ἐψηφίσθη. Ἤμην ἐδῶ ὡς εἰσηγητὴς εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ ἤθελον νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ ὡρισμένων τροποποιήσεων τῆς ἐπιτροπῆς, ἐκλήθην δὲ πρὸ ½ ὥρας εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς γεωργίας ἐκτὸς δὲ ἐμοῦ καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ὁ κ. Μπακάλμπασης καὶ ὁ κ. Ζούκας. Ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ μιᾶς σπουδαιοτάτης τροπολογίας προταθείσης ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἀφορώσης εἰς τὸ προνόμιον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τὸ ὁποῖον δίδεται διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ. Δὲν ἐπροφθάσαμεν νὰ ἀντιληφθῶμεν περὶ τίνος πρόκειται: καὶ ἐψηφίσθη ὁ νόμος αὐτὸς. Παρακαλῶ νὰ θεωρηθῇ ὡς μὴ ψηφισθὲν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ διότι εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται αὐτό. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπανειλημμένως ὁσάκις ὑπῆρχε ἡ συζήτησις ἐπὶ ὡρισμένου νομοσχεδίου καὶ δὲν ἦσαν ὡρισμένοι βουλευταὶ παρόντες νὰ λάβουν τὸν λόγον ἐθεώρησε τὰ νομοσχέδια ὡς μὴ ψηφισθέντα.

§221Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας συνενοήθη μὲ τὸν κ. Ζούκαν ἐπὶ τῆς τροπολογίας καὶ τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη ὅπως ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαιῶ καὶ ἐγὼ ὅτι ὅταν ὁ κ. ὑπουργὸς ἀνεχώρησε εἶπεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη ὅπως ἐτροπολογήθη.

§223Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Προκειμένου περὶ τῶν δύο νομοσχεδίων δηλαδὴ τοῦ δασικοῦ κώδικος ἀφ’ ἑνὸς καὶ τοῦ ζητήματος τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἀφ’ ἑτέρου, ἐν πρώτοις δὲν ἐγένετο καμμία εἰσήγησις οὔτε ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ οὔτε ἐκ μέρους τοῦ εἰσηγητοῦ. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅταν ἐγένετο ἡ πρώτη ἀνάγνωσις παρεκλήθημεν νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν εὑρισκόμεθα ἐδῶ ἀπὸ τὴν ἔναρξιν τῆς συζητήσεως. Ὅπως ἠμπορεῖτε νὰ διαπιστώσετε εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Γεωργίας. Κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ ἐψηφίσθησαν τὰ δύο νομοσχέδια χωρὶς καὶ νὰ συζητηθοῦν αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ τὴν Βουλήν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ δύο νομοσχεδίων σοβαρωτάτων ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπῆρχεν διαφορὰ ἀντιλήψεως ἰδίᾳ τῶν βουλευτῶν τῶν νέων χωρῶν, νὰ θεωρηθοῦν αὐτὰ τὰ δύο νομοσχέδια ὡς μὴ ψηφισθέντα.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ζήτημα Προεδρείου, διότι ὅπως καὶ σεῖς λέγετε ἡ συζήτησις καὶ ἡ ψήφισις ἐγένετο κανονικῶς, ἀπουσιάζει δὲ καί ὁ κ. ὑπουργός. Μὲ τὰς διαμαρτυρίας τὰς ὁποίας διατυπώνετε ἐδῶ εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι κάτι τὸ ἀντικανονικὸν συνέβη.

§225ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§226Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὄχι ἀντικανονικὸν, εἶναι μία παράκλησις.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τοῦτο νὰ σᾶς δηλώσω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἶπεν, ὅτι δέχεται τὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν γνωσταὶ μέχρις ἐκείνης τῆς στιγμῆς. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ὑποβάλετε αὐτὴν τὴν παράκλησιν δέχομαι νὰ μὴ θεωρηθοῦν ὡς ψηφισθέντα.

§228ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωστόπουλος διὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ.

§230Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου τροποποιοῦνται καὶ κωδικοποιοῦνται αἱ διατάξεις αἱ ἀφορῶσαι τὸν Αὐτόνομον Σταφιδικὸν Ὀργανισμὸν θέτει ἐπὶ τάπητος ὁλόκληρον τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Διότι ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς ἀποτελεῖ συμφώνως μὲ τὰς μέχρι σήμερον ἰσχυούσας διατάξεις, καὶ θὰ παραμείνῃ ἐξ ἴσου μετὰ τὴν ψήφισιν τῶν προτεινομένων τροπολογιῶν, τὸ ἀποκλειστικὸν πλαίσιον προστασίας καὶ ρυθμίσεως τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Βεβαίως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν λεπτομερῆ ἔρευναν τῶν διαφόρων προτεινομένων λύσεων τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, διότι αἱ λύσεις αὐταὶ δὲν ἀποτελοῦν ἀντικείμενον νομοθετικῆς ρυθμίσεως καί ἡ ἐφαρμογὴ των ἁπλῶς ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν καλὴν ἐκτίμησιν τῶν διεθνῶν συνθηκῶν ἢ μᾶλλον ἀπὸ τὴν προσαρμογὴν πρὸς αὐτὰς τῆς σταφιδικῆς μας πολιτικῆς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κυρίως ἐνδιαφέρει καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀποσκοπεῖ τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶναι ὁ καθορισμὸς μιᾶς συγκεκριμένης λύσεως, ἀλλὰ ἡ δημιουργία ἑνὸς ὀργανισμοῦ ἱκανοῦ νὰ ἐφαρμόσῃ εὐνοϊκὰς λύσεις. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς τὰ σημεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἰδιαιτέρως ἐνδιαφέροντα εἰς τὸ νομοσχέδιον εἶναι πρῶτον, ἡ ἐξέτασις τῆς ἁρμοδιότητος καὶ τῶν εἰδικωτέρων σκοπῶν τοῦ ὀργανισμοῦ, δεύτερον αἱ σχέσεις τοῦ ὀργανισμοῦ πρὸς τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν βιομηχανίαν καὶ τέλος ἡ διοίκησις τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν προορισμὸν καὶ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπείγει εἶναι ἡ ἀποσαφήνισις ὡρισμένων ἐκ τῶν σκοπῶν αὐτοῦ. Ἀκριβῶς δὲ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου ὁρίζει σαφῶς τοὺς εἰδικοὺς σκοπούς, τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει ὁ ὀργανισμός. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἰσχύοντος νομοσχεδίου διαφέρει κάπως καὶ εἶναι μᾶλλον πλούσιον εἰς σκοποὺς τοῦ ἀντιστοίχου ἄρθρου τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἡ διαφορὰ αὐτὴ δὲν πρόκειται νὰ βλάψῃ οὔτε κατ’ ἐλάχιστον ν’ ἀλλοιώσῃ τὴν μορφὴν τοῦ Αὐτονόμου ὀργανισμοῦ καθὼς καὶ νὰ μειώσῃ τὴν δυνατότητα ἐπιτυχίας τῶν ἐπιδιωκομένων παρ’ αὐτοῦ σκοπῶν. Τοιουτοτρόπως εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου δὲν περιλαμβάνεται ἡ περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ δημιουργῆται εἰδικὸν σύστημα ἐξαγωγικῆς πίστεως, πρᾶγμα διὰ τὸ ὁποῖον οὐδὲν ἐγένετο μέχρι σήμερον εἰς τὴν πραγματικότητα. Δηλαδὴ ὁ σκοπὸς αὐτὸς ὁ ἀρκετὰ πολυπράγμων ἀποτελεῖ μίαν ἐπικίνδυνον πολυτέλειαν εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ αὐνόνομος ὀργανισμὸς ἔχει ἀνάγκην νὰ συγκεντρώσῃ ὁλόκληρον τὴν πίστιν αὐτοῦ διὰ τὴν ἐπίτευξιν τοῦ κυρίου σκοποῦ του, δηλαδὴ διὰ τὴν ἰσορρόπησιν τῆς προσφορᾶς πρὸς τὴν ζήτησιν. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ὀρθῶς κατὰ τὴν γνώμην μας τὸ νομοσχέδιον δὲν θέτει μεταξὺ τῶν εἰδικῶν σκοπῶν τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ τὴν ἀπὸ κοινοῦ προμήθειαν διαφόρων γεωργικῶν εἰδῶν διὰ λογαριασμὸν τῶν συνεταιριστικῶν ἑνώσεων, δεδομένου ἄλλωστε ὅτι παρὰ τῇ Ἀγροτικῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος λειτουργεῖ σχετικὴ ὑπηρεσία δυναμένη νὰ προμηθεύσῃ εἰς τοὺς συνεταιρισμοὺς τὰ ἀναγκαιοῦντα, καὶ δεδομένου συγχρόνως ὅτι ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε διεξαχθεισῶν ὑπὸ τοῦ ὀργανισμοῦ προμηθειῶν ἔχουσι προκύψει καθυστερήματα 13 ἑκατ. διὰ τὴν παρελθοῦσαν χρῆσιν, εἰς τὴν ὁποίαν δέον νὰ προστεθῶσι καὶ ἄλλα 20 ἑκατ. τῆς τρεχούσης χρήσεως. Ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς εἶναι βέβαιον, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ θὰ συμμερισθῇ τὴν ἄποψιν, ὅτι εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Αὐτόνομος ὀργανισμὸς χρειάζεται νὰ συγκεντρώσῃ τὴν πίστιν του διὰ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν κύριον σκοπὸν καὶ εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ἀναγκάζονται νὰ δανείζωνται ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους καὶ νὰ πληρώνουν τόκους, ἡ μεγαλοπραγμοσύνη αὐτὴ ἀποτελεῖ ἐπικίνδυνον πολυτέλειαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς λειτουργίας τοῦ ὀργανισμοῦ, τὸ ἄρθρον 7 εἰσάγει ἕνα νεωτερισμὸν, διότι ἀναγράφει εἰς τὸ τέλος αὐτοῦ, ὅτι «ἡ τιμὴ ἡ καθοριζομένη διὰ τὴν ἐξαγορὰν τῶν πλεονασμάτων δὲν δύναται νὰ εἶναι ἀνωτέρα τῶν ἐτησίων ἐσόδων ἑκάστου σταφιδικοῦ ἔτους. Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἰδιαιτέρας σημασίας, κύριοι βουλευταί, διότι τὸ σταφιδικὸν ζήτημα ὑφ’ ἣν μορφὴν ἐμφανίζεται σήμερον διαφέρει ριζικῶς τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐπὶ πολλὰς δεκαετηρίδας ἀπησχόλει τὴν Βουλὴν πρὸ τοῦ πολέμου. Εἶναι γεγονός, ὅτι σήμερον ἡ Κορινθιακὴ σταφὶς δὲν ἀποτελεῖ μονοπώλησιν εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ἀγοράς, διότι μόνον τὰ 30% τῆς παγκοσμίου παραγωγῆς δύναται νὰ καλύψῃ, ὥστε εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς καταναλώσεως ἔχει πολλοὺς καὶ ἐπικινδύνους συναγωνιστάς. Εἶναι προφανὲς λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ δημιουργήσωμεν μίαν νέαν σταφιδικὴν πολιτικὴν διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν μεγαλειτέραν κατανάλωσιν καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ διευκολύνωμεν τὴν διοχέτευσιν τῶν πλεονασμάτων εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ἀγοράς. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, θεωρητικῶς τοὐλάχιστον, ὁ φραγμὸς τὸν ὁποῖον θέτει τὸ ἄρθρον 7 δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατακριθῇ. Διότι εἶναι γεγονός, ὅτι μέχρι σήμερον ὁ καθορισμὸς τῆς τιμῆς ἀγορᾶς πλεονασμάτων ἐξητάζετο μόνον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς οἰκονομικῆς ἐπαρκείας τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ, δὲν ἐλαμβάνετο ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀντοχὴ τῆς ἐξωτερικῆς καταναλώσεως. Εἶναι δὲ βέβαιον, ὅτι πολλὰ ἀπὸ τὰ σφάλματα τοῦ παρελθόντος καὶ συγκεκριμμένως τὸ σφάλμα τοῦ 1928 θὰ εἶχεν ἀποφευχθῇ, ἐὰν ὑπῆρχεν ὁ περιορισμὸς αὐτὸς καὶ ἂν παραλλήλως δὲν ὑπῆρχον τὰ μεγάλα ἀποθέματα τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν τὴν παραίσθησιν, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιβάλλωμεν ἐπὶ τῶν καταναλωτῶν τὰς μεγάλας τιμάς, τὰς ὁποίας ἠθέλαμεν νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς παραγωγούς. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ, ἐνῷ κατ’ ἀρχὴν συμφωνεῖ πρὸς τὸν φραγμὸν αὐτὸν, θὰ ἤθελε συγχρόνως νὰ προτείνῃ ὡρισμένας μεταρρυθμίσεις. Διότι εἶναι γεγονός, ὅτι ὁ φραγμὸς αὐτὸς εἶναι μόνον πρὸς τὰ ἄνω ὄχι ὅμως καὶ πρὸς τὰ κάτω. Συγκεκριμμένως δὲ διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς περιορισμὸς διὰ τὴν ἀπίθανον μᾶλλον περίπτωσιν, τὴν ὁποίαν ὅμως πάντως πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, διὰ τὴν περίπτωσιν δηλαδὴ τῆς ἀποτόμου πτώσεως τῆς τιμῆς. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ νομίζει, ὅτι κατ’ οὐσίαν ἐκ τῆς διατάξεως αὐτῆς δὲν πρόκειται νὰ προκύψῃ οὐδεὶς κίνδυνος διὰ τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ μορφὴ καὶ ἡ οὐσία τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ δημιουργηθῇ ἐν τῇ πραγματικότητι οὐδεὶς κίνδυνος τοιαύτης οἰκονομικῆς καταστροφῆς τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει διὰ νὰ εἴμεθα ἥσυχοι, θὰ ἠθέλαμεν νὰ προστεθῇ διάταξις ἐξασφαλίζουσα μίαν ὡρισμένην κατωτέραν τιμὴν ἐξαγορᾶς τῶν πλεονασμάτων. Ἔχοντες δὲ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ σημερινὴ τιμὴ ἐξαγορᾶς τῶν πλεονασμάτων ἀποτελεῖ τὸ κατώτατον ὅριον διὰ τοῦ ὁποίου ἐξασφαλίζονται τὰ ἔξοδα καλλιεργείας τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, συνιστῶμεν ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τῆς ὁποίας εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ τοιουτοτρόπως κεκανονισμένη τιμὴ εἶναι μικροτέρα τῶν 2000 δρχ. κατὰ χιλιόλιτρον θὰ ἐπιτρέπεται νὰ συμπληρώνεται τὸ ποσὸν τῶν 2000 χιλιάδων εἴτε ἐκ τῶν ἀποθεματικῶν τοῦ ὀργανισμοῦ εἴτε ἐκ τῶν καθαρῶν ἐσόδων τοῦ προσεχοῦς σταφιδικοῦ ἔτους.

§231Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἡ τιμὴ εἶναι πρὸς τὰ κάτω τῶν 2000 χιλιάδων;

§232Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὁ ὀργανισμὸς δὲν μπορέσῃ νὰ μᾶς ἐξασφαλίσῃ 2000, τότε πρός τὶ ὁ ὀργανισμός; Δὲν θὰ ἤθελον ὅμως νὰ καταλήξω εἰς αὐτό, διότι πιστεύω, ὅτι οὐδέποτε θὰ φθάσῃ ὁ ὀργανισμός εἰς αὐτὸ τὸ οἰκονομικὸν ξεχαρβάλωμα, διότι τότε αἰρέτω καὶ αὐτός.

§233Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς λέγομεν αἱρέτωσαν.

§234Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ δεύτερον σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἠθέλομεν νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἶναι αἱ σχέσεις τοῦ ὀργανισμοῦ πρὸς τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν βιομηχανίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς σχέσεις τοῦ ὀργανισμοῦ πρὸς τὸ ἐμπόριον, εἶναι ἀληθές, ὅτι αἱ μέχρι σήμερον ἰσχύουσαι διατάξεις διακρίνονται διὰ τὴν ἀσάφειάν των. Ἐκ τῆς ἀσαφείας δὲ αὐτῆς ἢ μᾶλλον ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι οὐδὲν ἀναφέρουν αἱ ἰσχύουσαι σήμερον διατάξεις περὶ τῆς δυνατότητος τοῦ ὀργανισμοῦ ὅπως ἐνεργῇ πράξεις ἐπὶ τῆς σταφίδος, ἐκ τῆς ἀσαφίας αὐτῆς προέκυψαν διάφοροι ἑρμηνεῖαι καὶ ἐστηρίχθησαν ἐπ’ αὐτῶν διάφοροι θεωρεῖαι. Πάντως εἶναι γεγονός, ὅτι τὸ ἐποπτικὸν συμβούλιον τοῦ ὀργανισμοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἁρμόδιον διὰ νὰ κρίνῃ περὶ τῆς νομιμότης τῶν πράξεων τοῦ ὀργανισμοῦ, τὸ ἐποπτικὸν λοιπὸν συμβούλιον πολλάκις εὑρέθη εἰς δυσχερῆ θέσιν προκειμένου νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν ὁ ὀργανισμὸς εἶχεν τὸ δικαίωμα νὰ πωλήσῃ ἀπ’ εὐθείας εἰς τὰ Ρωσσικὰ σοβιὲτ σταφίδα ὅπως κατὰ τὰ δύο τελευταῖα ἔτη ἔκαμεν. Τὸ σχέδιον νόμου εἰς τὸ ἄρθρον 12 ἀποσαφηνίζει κατὰ ἕνα τρόπον ρητὸν τὴν κατάστασιν αὐτήν, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀπαγορεύει ἀπολύτως τὴν ἄσκησιν ἐμπορείας σταφίδος εἰς τὸν ὀργανισμόν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀπαγορεύει ἐπίσης καὶ τὴν διάθεσιν σταφίδος, εἴτε ἐκ τῶν πλεονασμάτων εἴτε ἐκ τῶν παρακρατημάτων, πρὸς πώλησιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τὸ ἐσωτερικόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τοιαύτην ἀπαγόρευσιν ἀνεξαρτήτως τῶν διαφόρων νομικῶν ἀπόψεων, ὑπάρχει καὶ μία ἄποψις καθαρῶς οἰκονομική, τὴν ὁποίαν θὰ ἠθέλαμεν νὰ θέσωμεν ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς. Διότι ὁ προστατευτικὸς μηχανισμὸς τῆς σταφίδος καθ’ ὃν τρόπον λειτουργεῖ σήμερα, δὲν κάμει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἀκορροφᾷ ἀπὸ τὴν ἀγορὰν ὡρισμένας ποσότητας πρὸς ὑποστήριξιν τῶν τιμῶν ἤ, ὅπως λέγει ὁ νόμος, πρὸς ἰσορρόπησιν τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Ἐὰν λοιπὸν αἱ ποσότητες αἱ ἀπορροφώμεναι παρὰ τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ, καὶ διὰ τὰς ὁποίας ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς καὶ μέσῳ αὐτοῦ ὁλόκληρος ἡ σταφιδοπαραγωγὴ ὑποβάλλεται εἰς μεγάλας θυσίας, ἐὰν λοιπὸν ἐπετρέπετο αἱ ποσότητες αὐταὶ νὰ ρίπτωνται καὶ πάλιν εἰς τὴν ἀγορὰν παρὰ τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ, θὰ εὑρισκόμεθα πρὸς μιᾶς ἀντιφάσεως καὶ πρὸ μιᾶς ρητῆς οἰκονομικῆς ἀντινομίας. Ἄλλωστε τὸ πρᾶγμα εἶναι συζητήσιμον ἀκόμη καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν ὄχι μόνον τῆς ἐμπορείας, ἀλλὰ καὶ τῆς διαθέσεως πρὸς ἐνέργειαν διαφημίσεως. Διότι εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ σταφὶς ἡ προερχομένη, εἴτε ἀπὸ τὰ παρακρατήματα εἴτε ἀπὸ τὰ πλεονάσματα, δηλαδὴ ἀπὸ τὰς χειροτέρας ποιότητας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ δεῖγμα καλῆς ποιότητος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς διαφήμισιν. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ κατόπιν μακρᾶς συζητήσεως ἀπεδέχθη τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν ὁρίζει τὸ ἄρθρον 12. Ἔχει ὅμως μίαν τροπολογίαν νὰ ὑποβάλῃ ὅσον ἀφορᾷ τὴν περίπτωσιν τῆς διαθέσεως σταφίδος πρὸς πώλησιν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Νομίζομεν δηλαδή, ὅτι προκειμένου περὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ δὲν ἰσχύουν οἱ αὐτοὶ οἰκονομικοὶ νόμοι. Διότι προκειμένου περὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ, ἔχομεν κάθε συμφέρον νὰ θέσωμεν καὶ πάλιν εἰς κυκλοφορίαν τὴν σταφίδα, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ νὰ τονώσωμεν τὴν κατανάλωσιν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τοῦ εἴδους αὐτοῦ, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως καὶ διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν χρηματικοὺς πόρους μεγαλυτέρους εἰς τὸν Αὐτόνομον Σταφιδικὸν Ὀργανισμόν. Διότι εἶναι προφανές, ὅτι συμφέρει εἰς τὸν ὀργανισμὸν μία μεγάλη μερὶς τοῦ παρακρατήματος αὐτοῦ ἀντὶ νὰ διατίθεται εἰς τὴν βιομηχανίαν, τοὐναντίον νὰ διατίθεται διὰ κατανάλωσιν πρὸς βρῶσιν μὲ πολὺ μεγαλυτέραν τιμήν. Δυστυχῶς, παρ’ ὅλον ὅτι θὰ ηὐχόμεθα ὅπως εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν ἐν γένει προσπάθειαν τῆς διαθέσεως τῆς καταναλώσεως τοῦ ἐσωτερικοῦ δοθῇ μία μεγάλη ὤθησις, δυστυχῶς ὑπάρχουν ὡρισμένοι κίνδυνοι καταχρήσεων, τοὺς ὁποίους δὲν πρέπει νὰ ἀγνοήσωμεν. Οἱ κίνδυνοι αὐτοὶ εἶναι γνωστοί. Διότι ὑπάρχει ὁ κίνδυνος ἐφ’ ὅσον ἡ σταφὶς τοῦ παρακρατήματος ἢ τῶν πλεονασμάτων δοθῇ εἰς τὴν κατανάλωσιν μὲ τιμὴν μικροτέραν ἀπὸ τὴν τιμὴν ἐξαγορᾶς πλεονασμάτων, ὑπάρχουν πλεῖστοι φόβοι νὰ ἐπανέλθῃ ἡ ἰδία σταφὶς καὶ νὰ ξαναγορασθῇ ἀπὸ τὸν ὀργανισμὸν ὡς πλεόνασμα καὶ τοιουτοτρόπως νὰ δημιουργῆται εἷς φαῦλος κύκλος εἰς βάρος τοῦ ὀργανισμοῦ. Εἶναι δὲ γεγονός, ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν καθ’ ἣν ἐποχὴν ἴσχυον αἱ μεγάλαι τιμαὶ ὁ κίνδυνος αὐτὸς ἦτο ἀκόμη μεγαλύτερος παρὰ σήμερον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι κίνδυνος, τὸν ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ ἀγνοήσωμεν καὶ νὰ μὴ λάβωμεν μέτρα πρὸς πρόληψιν αὐτοῦ. Ἐπίσης ὑπάρχουν καὶ οἱ κίνδυνοι τοῦ λαθρεμπορίου, τόσον δηλαδὴ τῆς ἐξαγωγῆς, ὅσον καὶ τῆς μετατροπῆς εἰς οἰνόπνευμα. Ἀλλ’ οἱ κίνδυνοι εἶναι μικρότεροι ἀφοῦ ἐπὶ τέλους ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν ὅλην ὀργάνωσίν μας ὡς κράτους. Διὰ τοῦτο νομίζομεν ὅτι ἡ μεγαλυτέρα ἐγγύησις καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν κινδύνων αὐτῶν θὰ ἦτο νὰ ἀπαιτηθῇ, ὅπως ἐπιτρέπεται ἡ διάθεσις σταφίδος ἐκ τῶν πλεονασμάτων μόνον καὶ ὄχι ἐκ τοῦ παρακρατήματος, διότι εἶναι προφανές, ὅτι ἡ σταφὶς τοῦ παρακρατήματος ἀποτελεῖ τὴν χειροτέραν ποιότητα τὴν καθαρῶς διὰ τὴν βιομηχανίαν διατιθεμένην. Συγχρόνως δὲ νὰ τεθῇ καὶ ὁ περιορισμός, ὅπως διατίθεται σταφὶς ἐκ τῶν πλεονασμάτων εἰς τιμὴν οὐχὶ μικροτέραν τῆς τιμῆς τῆς ἐξαγορᾶς πλεονάσματος, οὕτως ὥστε νὰ ἀποκλείωνται οἱ κίνδυνοι ὁ ἀγοραστὴς νὰ παρουσιάσῃ τὴν ἰδίαν σταφίδα καὶ νὰ τὴν προσφέρῃ εἰς τὸν Αὐτόνομον Σταφιδικὸν Ὀργανισμὸν ὡς πλεόνασμα. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς σχέσεις τοῦ ὀργανισμοῦ πρὸς τὴν βιομηχανίαν, τὸ ἄρθρον 12 περιέχει μίαν διάταξιν καθαρῶς ἐνδεικτικὴν καὶ οὐδόλως ἀποκλειστικήν. Ὁρίζει δηλαδὴ τὸ ἄρθρον 12, ὅτι ἡ διάθεσις τοῦ σταφιδοκάρπου διὰ βιομηχανικὴν χρῆσιν γίνεται κατὰ τὰ δι’ ἀποφάσεως τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ ὁριζόμενα. Τὸ ἄρθρον 12 δικαίως δὲν ἔθεσεν οὐδένα περιορισμὸν καὶ δὲν ὥρισε καμμίαν ἐγγύησιν, ἀφῆσαν εἰς τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ ὁλόκληρον τὴν εὐχέρειαν προσαρμογῆς πρὸς τὰς ἑκάστοτε περιστάσεις. Κατεκρίθη ὅμως τὸ ἄρθρον 12, διότι παραπλεύρως πρὸς τὴν διάταξιν αὐτὴν ἔθεσε μίαν ἄλλην διάταξιν, ἡ ὁποία κατὰ τοὺς ἐπικριτὰς δημιουργεῖ κίνδυνον τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἢ μᾶλλον αἱ διατάξεις αὐταί, διότι πρόκειται περὶ δύο διατάξεων τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου, εἶναι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ διάταξις τῆς παραγράφου 7 διὰ τῆς ὁποίας καταργοῦνται ὅλαι αἱ συμβάσεις καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ διάταξις τῆς παραγράφου 8, διὰ τῆς ὁποίας δὲν ἐπιτρέπεται διάθεσις σταφιδοκάρπου, παρὰ εἰς ὡρισμένας ἑταιρείας μεγάλης παραγωγῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τελευταῖον τοῦτο, τὴν ἀπαγόρευσιν δηλαδὴ ὅπως διατίθεται σταφὶς ἐκ παρακρατήματος εἰς ὡρισμένας ἑταιρείας μικρᾶς παραγωγῆς, νομίζω, ὅτι κακῶς ἡ ἐπίκρισις προέρχεται ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν. Ἡ ἐπίκρισις θὰ ἔπρεπε νὰ προέρχεται μᾶλλον ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους βιομηχάνους οἱ ὁποῖοι ἀποκλείονται, διότι εἶναι σαφὲς ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἐτέθη πρὸς προστασίαν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς καὶ ἀκριβῶς πρὸς ἀποκλεισμὸν ὡρισμένων βιομηχανιῶν, αἱ ὁποῖαι διὰ τῶν μικρῶν ἐγκαταστάσεων καὶ τῶν δυσαναλόγως μεγάλων ἐξόδων ἐπιβαρύνουν τὴν παραγωγήν. Δεδομένου δὲ ὅτι ἀποτελεῖ πλέον ἀξίωμα, ὅτι ἡ παραγωγὴ δὲν ἔγινε χάριν τῆς βιομηχανίας οὔτε σκοπὸς τοῦ ὀργανισμοῦ εἶναι νὰ ἐξασφαλίζῃ τὴν δημιουργίαν νέων βιομηχανικῶν ἐγκαταστάσεων, διότι προσφέρουν μίαν εὐθηνὴν πρώτην ὕλην, ἀλλὰ τοὐναντίον ἡ βιομηχανία εἶναι χάριν τῆς παραγωγῆς, δεδομένου λοιπὸν αὐτοῦ νομίζω, ὅτι ἀσφαλῶς ἡ παραγωγὴ καὶ ἐν τῇ συγκεκριμένῃ περιπτώσει ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμός, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέξῃ τὰς ἐγκαταστάσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι τοῦ ἐξασφαλίζουν εὐθηνὸν κόστος παραγωγῆς καὶ καλλιτέραν τοῦ ἐμπορεύματός του διάθεσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παράγραφον 6, διὰ τῆς ὁποίας καταργοῦναι αἱ ἐν ἰσχύϊ συμβάσεις, ὁμολογοῦμεν ὅτι συνεζητήθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, κατόπιν μάλιστα ὡρισμένων παρατηρήσεων ἀξιοτίμου συναδέλφου τοῦ κ. Ἠσαΐα, καὶ ἡ περίπτωσις τῆς συνταγματικότητος τῆς διατάξεως αὐτῆς. Ἀλλὰ βεβαίως δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως συνταγματικότητος δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ καμμία ἀντίρρησις ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάταξιν αὐτήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀκριβῆ ἀξίαν τῶν συμβάσεων αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι γνωσταὶ ὑπὸ τὸ ὄνομα κοινοπραξίαι, ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου μίαν ἔκθεσιν ἐμπεριστατωμένην τοῦ νομικοῦ συμβούλου τοῦ ὀργανισμοῦ, ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἐὰν ἀνεγίνωσκον ὅλοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν σταφιδοπαραγωγήν, ἵνα ἀντιληφθῶσι πρὸ ποίας χαώδους καὶ νομικῶς σολοίκου καταστάσεως εὑρέθη τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ ὀργανισμοῦ, ὅταν ἐπελήφθη μιᾶς ἐκκαθαρίσεως τῶν περιφήμων αὐτῶν κοινοπραξιῶν. Εἶναι τοῦ νομικοῦ συμβούλου τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ κ. Ἀναγνωστοπούλου. Κήδομαι τοῦ πολυτίμου χρόνου σας καὶ δὲν τὴν διαβάζω ὁλόκληρον. Ἡ ἔκθεσις καταλήγει εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι διὰ τῶν τελευταίων τροποποιήσεων τῶν συμβάσεων τούτων ὄχι μόνον ἐστεροῦντο οἱασδήποτε νομικῆς μορφῆς, ἀλλὰ καὶ οὐδόλως ἐξησφάλιζον τὸν ὀργανισμόν.

§235Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ποῖος ἐδημιούργησε τὴν κατάστασιν αὐτήν; Δὲν βαρύνει τὸ διοικητικὸν συμβούλιον;

§236Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· φαίνεται ὅτι πρόκειται περὶ τολμηρῶν πρωτοβουλιῶν τῆς τότε γενικῆς διευθύνσεως, ὄχι τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου.

§237Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Ἡ ἔκθεσις λέγει ὅτι τὰς ἀρχικὰς συμβάσεις τὰς ἐτροποποίησεν ὁ Σιμωνίδης ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου καὶ λέγει ὅτι αἱ μεταβολαὶ ἐγένοντο ὄχι ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ ὀργανισμοῦ, ἀλλὰ τῶν ἑταιρειῶν.

§238Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἀνέγνωσα τὴν περικοπὴν αὐτήν, ἵνα σᾶς δώσω ἕν μέτρον ἐκτιμήσεως πραγματικῆς ἀξίας τῶν περιφήμων αὐτῶν κοινοπραξιῶν καὶ διὰ νὰ ἔχῃ πᾶς τις ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἂν διὰ τῶν συμβάσεων αὐτῶν θίγωνται κεκτημένα δικαιώματα, πάντως γίνεται μία ἐνέργεια ἐντὸς τοῦ αὐστηροῦ πλαισίου τοῦ συμφέροντος καὶ τῆς ἠθικῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν φόβον ὁ ὁποῖος διετυπώθη ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ὡς πρὸς τὰς δύο αὐτὰς διατάξεις, διὰ τῶν ὁποίων ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀποκλείονται ὡρισμέναι ἑταιρεῖαι ἀφ’ ἑτέρου δὲ καταργοῦνται αἱ ὑπάρχουσαι κοινοπραξίαι, τὸν φόβον δηλαδὴ μήπως ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν δύο αὐτῶν διατάξεων δημιουργηθῇ ἕν ἀδιέξοδον εἰς τὸν ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος μὴ ἔχων πλέον πρόχειρον τρόπον διαθέσεως διὰ τὸ προσεχὲς σταφιδικὸν ἔτος τῶν πλεονασμάτων, καὶ ὢν ἐξηναγκασμένος ν’ ἀποτανθῇ πρὸς ὡρισμένας ἑταιρείας θὰ εὑρίσκετο κατὰ τινα τρόπον χειροπόδαρα παραδομένος εἰς τοὺς ὄνυχας τῶν μεγάλων βιομηχανικῶν ἑταιρειῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὸν φόβον αὐτὸν, λέγω, θὰ εἴχομεν νὰ παρατηρήσωμεν ὅτι κατὰ τὸν τελευταῖον καιρὸν πολὺς ἐγένετο λόγος περὶ ἀντιθέσεως συμφερόντων μεταξὺ παραγωγῆς καὶ βιομηχανίας. Ἡ οὐσία εἶναι, κ. βουλευταί, ὅτι τὰ συμφέροντα καὶ τῶν δύο αὐτῶν παραγόντων εἶναι κοινὰ καὶ ἂν θέλετε μάλιστα ἀπὸ τὴν βαθυτέραν ἐξέτασιν τῶν πραγμάτων προκύπτει σαφῶς τὸ γεγονὸς ὅτι ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνα βάσιμον ἐπιχείρημα ὑπάρχει ἀσφαλῶς εἰς τὰς χεῖρας τῆς παραγωγῆς καὶ ὄχι εἰς τὰς χεῖρας τῆς βιομηχανίας. Διότι μὴ λησμονῆτε, ὅτι σήμερον ὁ αὐτόνομος ὀργανισμὸς διαθέτει ἀρκετὸν συγκρότημα δεξαμενῶν παραλαβῆς σταφίδος καὶ ἠδύνατο εἰς περίπτωσιν ρήξεως ἢ ὠθήσεως τῶν διεξαγωμένων συνεννοήσεων πρὸς μίαν πλήρη καὶ ριζικὴν διαφωνίαν, θὰ ἠδύνατο ν’ ἀνοίξῃ τὰς δεξαμενὰς αὐτοῦ ἵνα δεχθῇ τὴν χλωρὰν σταφίδα καὶ τὴν κρατήσῃ ἐπὶ τινα καιρόν, ἐνῷ ἀποτελεῖ στοιχειῶδες οἰκονομικὸν ἀξίωμα ὅτι τὸ τοιοῦτον θὰ ἐσήμαινε θάνατον εἰς τὴν βιομηχανίαν, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ στερηθῇ τῆς πρώτης ὕλης οὐδ’ ἐπί τινας στιγμάς. Αὐτὰ εἶχον νὰ σᾶς ἀναφέρω ἐν σχέσει πρὸς τὰ δύο μέρη τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. (Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἠλείας, ὁ ὁποῖος θὰ μὲ διαδεχθῇ ἐπὶ τοῦ βήματος, θὰ σᾶς ἀναπτύξῃ τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν διοίκησιν τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ τὰς ἐπενεχθείσας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τροποποιήσεις. Θὰ ἤθελον ὅμως, περαίνων, νὰ τονίσω ὅτι διατρέχομεν μίαν περίοδον κρίσεως παγκοσμίου ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὑποφέρουν κυρίως τὰ γεωργικὰ προϊόντα. Εἶναι προφανές, ὅτι εἰς τὰς περιόδους αὐτὰς ἀπαιτοῦνται λύσεις περισυλλογῆς καὶ ὄχι λύσεις περιπετειώδεις. Μὲ τὸ πνεῦμα αὐτὸ θὰ ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ κρίνῃ καὶ ἐκτιμήσῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ συγχρόνως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της ὅτι ἀρκετὰ ἐπείσθημεν κατὰ τὸ παρελθὸν περὶ τῆς ἀξίας τῶν μεγάλων καὶ τολμηρῶν λύσεων. (χειροκροτήματα).

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσεριώνης.

§240Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ τὸ δεύτερον μέρος τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου τὸ σχετικὸν μὲ τὴν διοίκησιν τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ. Τὸ ζήτημα τῆς μορφῆς τῆς διοικήσεως τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ ἐξητάσθη εὐρύτατα ὅτε ἀπεφασίσθη ἡ ἵδρυσις αὐτοῦ ὡς ὀργάνου διοικήσεως καὶ διαχειρήσεως τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος εἰς ἀντικατάστασιν τῆς καταργηθείσης προνομιούχου ἑταιρείας. Αἱ συζητήσεις περὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὑπῆρξαν μακραὶ καὶ ἐμπεριστατωμέναι καὶ εἰς ταύτας συμμετέσχον ὅλοι οἱ δυνάμενοι νὰ ἔχωσιν ἔγκυρον γνώμην συμμετέσχον δὲ καὶ ἀντιπρόσωποι τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Ἐξητάσθη τότε ἐὰν ἔπρεπε νὰ παραδοθῇ ἡ διοίκησις τοῦ ὀργανισμοῦ ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγήν, ἢ ἔπρεπε νὰ καθορισθῇ μικτὴ διοίκησις τούτου διὰ συμμετοχῆς εἰς ταύτην καὶ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Τὸ συμπέρασμα τῆς ἐξετάσεως ταύτης ὑπῆρξεν ὅπως καθορισθῇ μικτὴ ἡ διοίκησις τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ εἰς τὴν ὁποίαν νὰ συμμετέχουν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ μὲ τὴν μεγαλειτέραν δυνατὴν ἐκπροσώπησιν χωρὶς ὅμως νὰ ἔχουν τὴν πλειοψηφίαν, νὰ ἐκπροσωπῆται τὸ ἐμπόριον καὶ νὰ συμμετάσχῃ τὸ Κράτος διὰ τῶν ὀργάνων του μὲ δικαίωμα παρακολουθήσεως καὶ ἐλέγχου τῶν ἐργασιῶν τοῦ ὀργανιμοῦ. Ἡ λύσις αὐτὴ προετιμήθη ὡς ἀσφαλεστέρα, ὡς ἀπηλλαγμένη κινδύνων καὶ ὡς σύμφωνος πρὸς τὴν πραγματικὴν κατάστασιν τὴν ἐπικρατοῦσαν τότε. Ἡ λύσις ἡ ἄλλη ἡ μᾶλλον ριζοσπαστικὴ διὰ τῆς χειραφετήσεως τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, διὰ τῆς παραδόσεως τῆς διοικήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ εἰς αὐτὴν ἔχει ὑπὲρ ἑαυτῆς ἀναμφισβητήτως τὴν θεωρητικὴν προτίμησιν, διότι πραγματοποιεῖ τὸ ἰδεῶδες τῆς διοικήσεως τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ὑπὸ τῶν ἀμέσως ἐνδιαφερομένων σταφιδοπαραγωγῶν, ἀλλ’ ἐθεωρήθη ὅτι δὲν ἦτο ἐνδεδειγμένον νὰ ἐφαρμοσθῇ τότε καθ’ ὅσον ἐγένετο ἀποδεκτὸν ὅτι οἱ συνεταιρισμοὶ δὲν ἦσαν ὥριμοι πρὸς τοῦτο καὶ ὅτι ἡ ἐξέλιξις τῆς συνεταιριστικῆς κινήσεως, ἡ ὁποία πρὸ ὀλίγου εἶχεν εἰσαχθῆ εἰς τὴν Ἑλλάδα, δὲν παρεῖχε τὰς ἐγγυήσεις διὰ τὴν ἀνάθεσιν εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγὴν τῆς διοικήσεως ἑνὸς κολοσσιαίου καὶ πολυπλόκου οἰκονομικοῦ ζητήματος, ὡς ἐνεφανίζετο τὸ σταφιδικόν. Ἡ ἐξέλιξις τῆς συνεταιριστικῆς καταστάσεως ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, μέχρι σήμερον δὲν ἐσημείωσεν τοιαύτην πρόοδον ὥστε νὰ μᾶς παρέχῃ τὰς ἐγγυήσεις ἵνα προβῶμεν εἰς τὴν τολμηρὰν αὐτὴν ἀπόφασιν τῆς ἀναθέσεως τῆς διοικήσεως τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Διὰ τοῦτο ὀρθῶς διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἀκολουθεῖται ἡ αὐτὴ βάσις ὡς πρὸς τὴν διοίκησιν τοῦ ὀργανισμοῦ ἡ καθιερωθεῖσα κατὰ τὴν ἵδρυσιν αὐτοῦ. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἐξεδηλώθη ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ μειοψηφία δι’ ἑνὸς ἐκ τῶν μελῶν αὐτῆς ὑποστηρίζοντος ὅπως ἡ διοίκησις τοῦ ὀργανισμοῦ παραδοθῇ ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγήν, ἡ ὁποία θὰ ἐνήργει συγχρόνως καὶ τὴν ἑνιαίαν διαχείρισιν τῆς σταφίδος. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ χαρακτηρίσω λίαν τολμηρὰν τὴν γνώμην ταύτην καὶ ὡς παραγνωρίζουσαν τὴν πραγματικὴν κατάστασιν. Εἰς μίαν τῶν τελευταίων συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς ἐξετέθη ἐπισήμως διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ποία ἐμφανίζεται σήμερον ἡ κατάστασις τῶν συνεταιρισμῶν, κατάστασις δυστυχῶς λίαν δυσάρεστος. Ἀρκεῖ νὰ σημειώσω ὅτι ἐξετέθη βάσει τῶν στατιστικῶν τὰς ὁποίας εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ βάσει τῶν ἐπισήμων ἐκθέσεων ὅτι τὸ ⅓ τῶν συνεταιρισμῶν παρουσίασε κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ σοβαρὰς διαχειριστικὰς ἀνωμαλίας.

§241Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τοῦτο ἐλέχθη διὰ τοὺς ἀναγκαστικοὺς συνεταιρισμούς.

§242Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Δὲν διαφέρει τὸ πρᾶγμα. Καὶ εἰς τοὺς ἄλλους συνεταιρισμοὺς τὸ ἴδιον φαινόμενον παρετηρήθη. Ὡς ἀντιπρόσωπος σταφιδικῆς περιφερείας δύναμαι νὰ πιστοποιήσω, ὅτι ὀλίγοι συνεταιρισμοὶ εὑρέθησαν μὴ ἔχοντες διαχειριστικὰς ἀνωμαλίας καὶ δοσοληψίας μὲ τὴν Δικαιοσύνην. Ἐφ’ ὅσον τοιαύτη ἐμφανίζεται ἡ πραγματικὴ κατάστασις καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ ἥμισυ σχεδὸν τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου ἀπέχει τῆς συνεταιριστικῆς ὀργανώσεως δὲν δυνάμεθα νὰ ὑποστηρίξωμεν σοβαρῶς, ὅτι πρέπει νὰ ἀνατεθῇ ἡ διοίκησις τοῦ ὀργανισμοῦ ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγὴν καὶ νὰ ἐνεργῇ αὕτη τὴν ἑνιαίαν διαχείρισιν τῆς σταφίδος χωρὶς νὰ λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψιν τοὺς ἀπειλουμένους σοβαροὺς κινδύνους. Ἐν τοσούτῳ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τονοῦται καὶ αὐξάνεται ἡ συμμετοχὴ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς ἐν τῇ διοικήσει τοῦ ὀργανισμοῦ, ἐντὸς πάντοτε, τοῦ πλαισίου τῆς συντηρητικῆς βάσεως. Ἡ τόνωσις καὶ αὔξησις τῆς συμμετοχῆς ταύτης γίνεται διὰ τῆς καθιερώσεως τῆς γενικῆς συνελεύσεως ὡς ὀργάνου τῆς διοικήσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἀποτελουμένης ἐξ ὁλοκλήρου ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν παρὰ τῷ Διοικητικῷ Συμβουλίῳ τοῦ Ὀργανισμοῦ ἀντιπροσώπων αὐτῆς καὶ διὰ συμμετοχῆς εἰς τὴν Διοικητικὴν Ἐπιτροπὴν τούτου δι’ ἀντιπροσώπων τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Διὰ τῆς ἱδρύσεως ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου τῆς γενικῆς συνελεύσεως ὡς νέου ὀργάνου τῆς Διοικήσεως τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ πραγματοποιεῖται ἡ ἀξίωσις τοῦ σταφιδοπαραγωγικοῦ κόσμου, ἥτις ἐντόνως ἐξεδηλώθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἰς διάφορα σταφιδικὰ Συνέδρια. Ἡ Γενικὴ Συνέλευσις θὰ ἀποτελεῖται ἀπὸ 45–60 μέλη ἐκλεγόμενα κατὰ τὰ ⅘ ὑπὸ τῶν ἑνώσεων συνεταιρισμῶν καὶ τῶν συνεταιρισμῶν τῶν μὴ ὑπαγομένων εἰς ἑνώσεις, ὡς ἐκπροσώπων τῆς συνεταιρισμένης σταφιδοπαραγωγῆς, καὶ κατὰ τὸ ⅕ ὑπὸ γεωργικῶν Ἐπιμελητηρίων ὡς ἐκπροσώπων τῆς ἀσυνεταιρίστου σταφιδοπαραγωγῆς. Ἡ χρησιμότης τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως εἶναι προφανὴς καθόσον ἐκτὸς τοῦ εἰδικοῦ σκοποῦ δηλαδὴ τῆς ἐκλογῆς παρ’ αὐτῆς τῶν ἀντιπροσώπων τῆς παραγωγῆς εἰς Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ τῆς ἀνακλήσεως αὐτῶν θέλει ἐκτελεῖ γενικώτερον καὶ σπουδαιότερον σκοπόν, λαμβάνουσα γνῶσιν τῶν καθ’ ἕκαστον ἔτος πεπραγμένων ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ ἐκθέτουσα τὰς ἀπόψεις τῆς σταφιδοπαραγωγῆς ἐφ’ ὅλων τῶν ζητημάτων τῶν περιλαμβανομένων εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὀργανισμοῦ. Τοιοῦτον γενικώτερον σκοπὸν ἔχουσα ἡ Γενικὴ Συνέλευσις θὰ ἀποβῇ τὸ ἐπίσημον ὄργανον ἐπαφῆς καὶ ἐπικοινωνίας τοῦ ὀργανισμοῦ μετὰ τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, θὰ ἀποβῇ τὸ μέσον τῆς ἐγκύρου διερμηνεύσεως τῶν ἀντιλήψεων τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐπισήμου διαφωτίσεως τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου ἐπὶ τῆς ἀκολουθουμένης ὑπὸ τοῦ ὀργανισμοῦ πολιτικῆς καὶ τῶν λαμβανομένων ὑπ’ αὐτοῦ μέτρων. Ἡ συνέλευσις κατὰ τὸ νομοσχέδιον θὰ συνέρχεται ἅπαξ τοῦ ἔτους εἰς τὰ κυριώτερα σταφιδικὰ κέντρα ἤτοι: Πάτρας, Πύργον, Καλάμας. Οὕτω ἱκανοποιεῖται ἡ ἀξίωσις τῆς σταφιδοπαραγωγῆς ἐν μέρει, ὅπως τὰ ὄργανα τῆς Διοικήσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ εὑρίσκονται ἐντὸς τοῦ σταφιδικοῦ περιβάλλοντος, θέλει δὲ πραγματοποιεῖ ἡ Συνέλευσις συνερχομένη εἰς τὰ ἄνω κέντρα πληρέστερον τὸν ἐκτεθέντα γενικὸν προορισμὸν αὐτῆς. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἡ μειοψηφία ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ ὑπεστήριξε, ὅτι θὰ ἔπρεπε ἡ Συνέλευσις νὰ συνέρχεται ἐν Ἀθήναις ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι θὰ ἐξετέλη οὐσιαστικώτερον ἔλεγχον διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν πρὸς τοῦτο ἀπαιτουμένων στοιχείων. Ἡ γνώμη αὕτη ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἀντίκειται εἰς τὴν ἀξίωσιν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, δὲν ἔχει ἐπαρκῆ δικαιολογίαν καθόσον καὶ εἰς τὴν ἀλλαχοῦ συνερχομένην Συνέλευσιν θὰ εἶναι εὐχερὴς ἡ παροχὴ τῶν στοιχείων πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ προορισμοῦ της, ἐφαρμοζομένη δὲ θὰ ἀποβῇ εἰς βλάβην τοῦ γενικοῦ προορισμοῦ τῆς Συνελεύσεως. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐξάνεται ὁ ἀριθμὸς τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου εἰς 16, ἐκ τῶν ὁποίων 7 εἶναι ἀντιπρόσωποι τῆς παραγωγῆς. Διὰ τοῦ ὑφισταμένου νόμου ὁ ἀριθμὸς οὗτος κατ’ ἀρχὴν εἶχε ὁρισθῇ εἰς 13, ἐκ τῶν ὁποίων 5 ἦσαν οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς παραγωγῆς, βραδύτερον δὲ ὡρίσθη εἰς 15 ἐκ τῶν ὁποίων ἕξ ἦσαν οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς παραγωγῆς. Εἶναι προφανὲς, ὅτι αὐξάνεται ἡ συμμετοχὴ τῆς παραγωγῆς εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ὀργανισμοῦ. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς παραγωγῆς κατανέμονται εἰς τὰς διαφόρους σταφιδικὰς περιφερείας καὶ οὕτω ἐπιτυγχάνεται ἡ ἐκπροσώπησις αὐτῶν εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ ἡ διερμήνευσις τῶν ἰδιαιτέρων συνθηκῶν ἑκάστης τούτων. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς παραγωγῆς ἑκάστης περιφερείας θὰ ἐκλέγωνται ἀπὸ τὰ μέλη τῆς περιφερείας ταύτης ἐν τῇ Γενικῇ Συνελεύσει. Οὕτω ἐπιτυγχάνεται ἡ ἐκλογὴ τῶν ἐντιμοτέρων καὶ ἱκανοτέρων προσώπων ἀπηλλαγμένη τῶν διαφόρων συνδυασμῶν καὶ συνεργασιῶν, τῶν ὁποίων θὰ ἐγίνετο χρῆσις ἐὰν ἡ ἐκλογὴ ἐνηργεῖτο ὑπὸ τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως ὡς τοῦτο εἶχε παρατηρηθῆ κατὰ τὴν μέχρι σήμερον ἐνεργουμένην ἐκλογὴν τῶν ἀντιπροσώπων ὑπὸ τῆς συνελεύσεως τῶν ἐκλεκτόρων. Ὡς πρὸς τὸ ἐπανεκλέξιμον τῶν ἀντιπροσώπων τῆς παραγωγῆς ὑπὸ τῆς ἐπὶ τοῦ προσχεδίου Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς προσετέθη διάταξις καθ’ ἣν οὗτοι δὲν εἶναι ἐπανεκλέξιμοι διὰ τὴν ἑπομένην τριετίαν καὶ ὅτι τοῦτο ἰσχύει καὶ διὰ τοὺς σήμερον ὑπάρχοντας ἀντιπροσώπους. Ἡ διάταξις αὕτη ἐγένετο ὁμοφώνως ἀποδεκτὴ καὶ οὐδεμία κατ’ αὐτῆς ἠκούσθη μέχρι σήμερον ἀντίρρησις. Δι’ αὐτῆς δὲ ἐπιδιώκεται ἡ ἐκλήρωσις τοῦ πραγματικοῦ προορισμοῦ τῶν ἀντιπροσώπων δηλαδὴ τῆς γενικῆς καὶ πραγματικῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν συμφερόντων τῆς σταφιδοπαραγωγῆς ἀπηλλαγμένη πάσης ἄλλης βλέψεως.

§243Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε τὸ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ γίνεται καὶ διὰ τοὺς βουλευτάς.

§244Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Ὑπάρχει διαφορὰ. Εἰς ἀπάντησιν θὰ σᾶς ἀναφέρω τὶ ἐγένετο εἰς τὸ πρόσφατον παρελθόν. Ὅτε κατὰ τὸ 1928 ἐπρόκειτο νὰ καθορισθῇ ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τοῦ ὀργανισμοῦ ἡ τιμὴ τῆς ἐξαγορᾶς τῶν πλεονασμάτων καὶ ὑπεστηρίχθη ὑπὸ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ Κράτους, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς διεθνοῦς σταφιδαγορᾶς δὲν ἐπέτρεπε τὸν καθορισμὸν ὑψηλῶν τιμῶν, οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν παραγωγῶν μολονότι παρεδέχθησαν, ὅτι οὕτως ἐνεφανίζετο ἡ κατάστασις, ἐν τούτοις ὑπεστήριξαν τὸν καθορισμὸν ὑψηλῶν τιμῶν μετ’ ἐπιμονῆς διὰ νὰ μὴ ἀπωλέσουν τὴν δημοτικότητά των καὶ συνεπῶς τὴν ἐπανεκλογήν. Ὡς πρὸς τὴν Διοικητικὴν Ἐπιτροπὴν διὰ τοῦ νομοσχεδίου μεταβάλλεται ἡ σύνθεσις αὐτῆς καθόσον ἐνῷ μέχρι σήμερον ἀπηρτίζετο ἐκ τριῶν μελῶν εἰς τὸ μέλλον θὰ ἀπαρτίζηται ἐκ πέντε μελῶν συμμετεχόντων καὶ δύο ἀντιπροσώπων τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, ἥτις θὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὰς καθ’ ἕκαστον πράξεις τοῦ Ὀργανισμοῦ, θὰ ἐλέγχῃ ταύτας καὶ θὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην της ἐπ’ αὐτῶν. Ὡσαύτως διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπέρχεται μεταβολὴ ὡς πρὸς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον καὶ εἰς τὴν σύστασιν αὐτοῦ, καθόσον ἀντί τῶν ἕξ μελῶν θὰ ἀπαρτίζηται τοῦτο ἐκ τριῶν, ἁπάντων ὑπαλλήλων. Ἐφ’ ὅσον σκοπὸς τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου εἶναι ὁ ἔλεγχος τῆς νομιμότητος τῶν πράξεων τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου καὶ τῆς διοικητικῆς ἐπιτροπῆς, οὐδεὶς λόγος συντρέχει συμμετοχῆς εἰς αὐτὸ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, ἥτις οὐδὲν θὰ συνεισέφερε διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τοιούτου σκοποῦ. Παραλλήλως, κύριοι βουλευταί, πρὸς τὴν τόνωσιν τῆς συμμετοχῆς τῆς σταφιδοπαραγωγῆς εἰς τὴν Διοίκησιν τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ τονοῦται καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ Κράτους πρὸς ἄσκησιν ἐλέγχου καὶ ἐποπτείας ἐπὶ τῶν πράξεων τοῦ Ὀργανισμοῦ. Κατὰ τὸν ὑφιστάμενον νόμον καὶ διὰ τοῦ ἄρθρου 17 εἶχεν ἀνατεθῆ ἡ ἐποπτεία τοῦ Κράτους ἐπὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπερ ἐπεκοινώνει μετ’ αὐτοῦ διὰ τοῦ Κυβερνητικοῦ Ἐπιτρόπου δικαιουμένου νὰ παρίσταται εἰς τὰς συνεδριάσεις αὐτοῦ ἄνευ ὅμως δικαιώματος ψήφου. Ὁ τοιοῦτος ἔλεγχος ἐθεωρήθη καὶ εἶναι πράγματι σκιώδης ἐφ’ ὅσον δὲν ἀνεγράφοντο τὰ μέσα καὶ ὁ τρόπος τῆς ἀσκήσεως αὐτοῦ. Ἕνεκα τῆς ἀτελείας ταύτης ἠμφισβητήθη εἰς τὸ Κράτος, ὄχι μόνον τὸ δικαίωμα ἐλέγχου ἀλλὰ καὶ τὸ δικαίωμα τῆς διατυπώσεως γνώμης ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, τοῦτο δὲ παρετηρήθη κατ’ ἐπανάληψιν τόσον ἐκ μέρους τοῦ Ὀργανισμοῦ, ὅσον καὶ ἐκ μέρους τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Ἐνῷ τοιαύτη ἐπεκράτησεν ἀντίληψις ὅταν ἐπῆλθον τὰ ἐκ τῆς ἀσυδοσίας καὶ κακοδιοικήσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ γνωστὰ δυσάρεστα ἀποτελέσματα, πρὸς τὸ Κράτος ἐστράφησαν τόσον αἱ ἐπικλήσεις τοῦ ὀργανισμοῦ πρός ἐπέμβασίν του διὰ τὴν ἐξαγωγὴν ἐκ τῆς δημιουργηθείσης κρίσεως, ὅσον καὶ αἱ αἰτιάσεις καὶ διαμαρτυρίαι τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, διότι δὲν παρενέβη ἐγκαίρως διὰ νὰ προλάβῃ τὰ ἐπελθόντα ἀποτελέσματα. Εἶναι αὐτονόητον, ὅτι δὲν δύναται νὰ συνεχισθῇ ἡ τοιαύτη κατάστασις νὰ μὴ ἀναγνωρίζηται δικαίωμα ἐλέγχου εἰς τὸ Κράτος ἀλλὰ συγχρόνως νὰ ζητοῦνται εὐθύναι παρ’ αὐτοῦ καὶ νὰ καλῆται νὰ δώσῃ τὴν συνδρομήν του ἐκ τῆς ὁποίας ἐνδέχεται νὰ προκύψουν δι’ αὐτὸ οἰκονομικαὶ συνέπειαι. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ οὐσιῶδες τοῦτο κενὸν συμπληροῦται καὶ καθορίζεται δι’ αὐτοῦ, ὅτι προκειμένου μὲν περὶ ἀποφάσεων τῆς Διοικητικῆς Ἐπιτροπῆς εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν διαφωνήσουν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι δὲν λαμβάνεται ἀπόφασις, ἀλλὰ καλεῖται νὰ λάβῃ μέρος ὁ Κυβερνητικὸς Ἐπίτροπος ἔχων δικαίωμα ψήφου, προκειμένου δὲ περὶ ἀποφάσεων τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καλεῖται ὑποχρεωτικῶς ὁ Κυβερνητικὸς Ἐπίτροπος, ἵνα λάβῃ μέρος εἰς τὰς Συνεδριάσεις καὶ εἰς περίπτωσιν διαφωνίας τούτου, φέρεται τὸ ζήτημα ἐφ’ οὗ ἡ διαφωνία ὑπ’ ὄψιν τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, ὅπως ἐκφέρῃ τὴν ἐπὶ τούτου κρίσιν του, ἐὰν δὲ ἡ κρίσις του αὕτη εἶναι διάφορος ἐπαναφέρεται τὸ ζήτημα ἐκ νέου εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τὸ ὁποῖον ἀποφασίζει διὰ τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν μελῶν αὐτοῦ. Διὰ τοῦ προσχεδίου ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου καθωρίζετο ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο φέρεται ὑπ’ ὄψιν τοῦ ὑπουργοῦ, ὅστις ἐκδηλώνει τὴν γνώμην του ἐγκρίνων ἢ ἀκυρῶν τὴν ἀπόφασιν. Ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προσχεδίου προσετέθη διάταξις καθ’ ἣν ἐν περιπτώσει διαφωνίας ἐπαναφέρεται τὸ ζήτημα εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λάβῃ τὴν αὐτὴν ἀπόφασιν ἐὰν ψηφίσωσιν ὑπὲρ αὐτῆς τὰ ⅔ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ αὐτοῦ. Αἱ διατάξεις αὗται τοῦ προσχεδίου, ὡς συνεπληρώθησαν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς, προεκάλεσαν διαμαρτυρίας καὶ ἐπικρίσεις ὑπὸ τῆς μειοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐκ μέρους ἀντιπροσώπων ἑνώσεών τινων δι’ ὑποβληθέντος ὑπομνήματος ὑπεστήριξαν οἱ ἐπικρίνοντες, ὅτι διὰ τῶν μέτρων τούτων καταλύεται ἡ Αὐτονομία τοῦ Ὀργανισμοῦ, κρατικοποιεῖται ὁ Ὀργανισμὸς καὶ παραδίδεται εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ἑκάστοτε ὑπουργοῦ. Αἱ ἐπικρίσεις αὗται δὲν εἶναι βάσιμοι, ἀποδεικνύουν λησμοσύνην τοῦ προσφάτου παρελθόντος καὶ τῶν ἐπελθόντων ἐπιζημίων ἀποτελεσμάτων ἐκ τῆς ἀσυδοσίας τοῦ Ὀργανισμοῦ. Τὸ Κράτος, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ γενικοῦ συμφέροντος ἔχει ἀναμφισβητήτως δικαίωμα ἐλέγχου ἐπὶ πάσης αὐτοδιοικουμένης μονάδος. Τοῦτο ἀποτελεῖ θεμελιῶδες ἀξίωμα. Ὄχι μόνον δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ ἐπιτακτικὴν ἔχει ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος πρὸς ἄσκησιν ἐλέγχου ἐπὶ τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ εἰς τὸν ὁποῖον ἔχει ἀνατεθῇ ἡ διοίκησις καὶ διαχείρισις οἰκονομικοῦ ζητήματος ἔχοντος ὑψίστην σπουδαιότητα τόσον διὰ τὴν καθόλου Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν, ὅσον καὶ δι’ αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν. Ἀλλὰ μετὰ τὴν κατὰ τὸν ἐκτεθέντα τρόπον διατύπωσιν ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ δικαιώματος τοῦ Κράτους πρὸς ἄσκησιν ἐλέγχου ἐπὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ δὲν ἀπομένει ἔδαφος πρὸς λογικὴν καὶ σοβαρὰν ὑποστήριξιν τῶν διατυπωθεισῶν ἐπικρίσεων καὶ διαμαρτυριῶν. Δὲν παρέχεται εἰς τὸ Κράτος εἰμὴ τὸ δικαίωμα παρακολουθήσεως τῶν πράξεων τοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ διατυπώσεως γνώμης ἐπ’ αὐτῶν, τῆς τελικῆς ἀποφάσεως ἐπαφιεμένης εἰς τὴν Διοίκησιν τοῦ Ὀργανισμοῦ. Ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου καθ’ ἣν μετὰ τὴν διατύπωσιν τῆς γνώμης τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς ἐγερθείσης διαφωνίας ἀποφασίζει τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον διὰ τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν μελῶν αὐτοῦ δὲν ἀποτελεῖ ποσῶς περιορισμὸν ἀλλ’ ἐπιδιώκει τὴν ἐξασφάλισιν ἀρτιωτέρας μελέτης καὶ γνώμης ἐπὶ τῶν σπουδαιοτέρων ζητημάτων. Οἱ παρακολουθήσαντες τὴν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐξέγερσιν τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, ἕνεκα τῆς ἐπελθούσης σταφιδικῆς κρίσεως, ἔχουν ἔντονον τὴν ἀνάμνησιν τῆς ἀξιώσεως τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, ὅπως τὸ Κράτος ἀναλάβῃ αὐστηρὸν ἔλεγχον ἐπὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ εἰς τὸν ὁποῖον ἔχει ἀνατεθῆ ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν συμφερόντων του.

§245Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ὑπάρχουν ἐκθέσεις περὶ τούτου;

§246Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Ὑπάρχουν αἱ ἀποφάσεις τῶν σταφιδικῶν συνεδρίων καὶ τὰ ψηφίσματα τῶν συλλαλητηρίων τοῦ παρελθόντος ἔτους. Παρηκολούθησα τὸ Σταφιδικὸν Συνέδριον Πύργου εἰς τὸ ὁποῖον ἐξεπροσωπεῖτο ἡ σταφιδοπαραγωγὴ Ἠλείας καὶ Μεσσηνίας καὶ δύο σταφιδικὰ συνέδρια ὀργανωθέντα ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιμελητηρίου Πατρῶν εἰς τὰ ὁποῖα ἔντονος ἐξεδηλώθη ἡ ἀξίωσις τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, ὅπως τὸ Κράτος ἀσκήσῃ αὐστηρὸν ἔλεγχον ἐπὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ πρὸς πρόληψιν παρομοίων ἀνωμαλιῶν καὶ τῶν ἐπικινδύνων συνεπειῶν, αἵτινες εἶχον πραγματοποιηθῆ μέχρι τότε.

§247Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἀλλὰ 500 συνεταιρισμοὶ κατὰ τὸ σταφιδικὸν Συνέδριον τῶν Ἀθηνῶν δὲν ἐξεδήλωσαν τοιοῦτόν τι διὰ τῶν ἀντιπροσώπων των.

§248Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν συνεταιρισμῶν τούτων δὲν ἐξεπροσώπουν τὴν γνησίαν γνώμην τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, ἀλλ’ ἦσαν, ἀτυχῶς, κατὰ τὸ πλεῖστον πειθήνια ὄργανα τοῦ μοιραίου ἐκείνου ἀνθρώπου, εἰς τὸν ὁποῖον εἶχεν ἀνατεθῆ ἡ γενικὴ διεύθυνσις τοῦ ὀργανισμοῦ.

§249Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Καὶ κατὰ τὴν παρουσίασιν ἐσχάτως ἀντιπροσώπων τῆς παραγωγῆς ἐνώπιον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, οὗτοι ὑπεστήριξαν τὴν ἀνάγκην αὐστηροῦ ἐλέγχου τοῦ Κράτους ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν πρὸ ὀλίγου χρόνου γενομένην ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησιν ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐπερωτήσεως ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἤλεγξε τὴν Κυβέρνησιν διότι δὲν ἐπενέβη ἐγκαίρως εἰς τὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ πρὸς πρόληψιν τῶν δυσάρεστων ἀποτελεσμάτων λέγων χαρακτηριστικῶς «καὶ ποῦ ἦτο ὁ ὀφθαλμὸς τῆς Κυβερνήσεως;» καὶ τοῦ ἀπήντησα: «Εἶχεν ὀφθαλμὸν ἡ Κυβέρνησις, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ βλέπῃ».

§250Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἐὰν οἱ παρατηρηταὶ εἶχον ἀντίθετον γνώμην, ὤφειλον νὰ τὴν εἰσηγηθοῦν εἰς τὸ ὑπουργεῖον διὰ νὰ λάβῃ μέριμναν.

§251Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Ποίαν μέριμναν νὰ λάβῃ, ἐφόσον διὰ τοῦ νόμου δὲν καθωρίζετο εἰδικῶς τοῦτο; Τὸ ζήτημα τοῦτο ἤδη διὰ τοῦ νομοσχεδίου καθορίζεται κατὰ τρόπον σαφέστατον χωρὶς νὰ περιορίζεται οὐδόλως ἡ αὐτονομία τοῦ ὀργανισμοῦ.

§252Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς δὲν ἀποκρούομεν τὸν ἔλεγχον. Εἰς τὴν δευτέραν μας ἔκθεσιν δὲν ἠθελήσαμεν νὰ φέρωμεν τὰς ἀντιρρήσεις μας χάριν τῆς αὐτονομίας τοῦ ὀργανισμοῦ.

§253Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Σεῖς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὑπεστηρίξατε ὅτι διαφωνεῖτε ἀπολύτως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς μορφῆς τῆς διοικήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ, διότι θέλετε τὴν διοίκησιν καὶ ἑνιαίαν διαχείρισιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ὑπὸ μόνης τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Τοιαῦτα ἐν γενικαῖς γραμμαῖς εἶναι τὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου λαμβανόμενα μέτρα ὡς πρὸς τὴν διοίκησιν τοῦ Ὀργανισμοῦ. Διὰ τούτων ἐπιδιώκεται ἡ πληρεστέρα ὀργάνωσις αὐτοῦ. Νομίζομεν ὅτι ἐπιτυγχάνεται κατὰ τὸ δυνατὸν τοῦτο. Διὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ ἄρχεται ἐφεξῆς νέα περίοδος, τὸ πρόσφατον δὲ παρελθὸν θὰ ἀποτελέσῃ πολύτιμον συμβουλὴν διὰ τὸ μέλλον. Ἀπὸ τὴν χρηστὴν καὶ πεφωτισμένην διοίκησιν τοῦ Ὀργανισμοῦ ἐξαρτᾶται ἡ πραγματοποίησις τῶν σπουδαίων σκοπῶν τοὺς ὁποίους καλεῖται νὰ ἐκπληρώσῃ πρὸς προστασίαν καὶ ἀνακούφισιν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, ἡ ὁποία ὄντως εὑρίσκεται εἰς λίαν δυσάρεστον θέσιν καὶ ἡ ὁποία ἀξιοῖ καὶ ἀναμένει τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεώς της. (χειροκροτήματα).

§254Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Πρόεδρε, τὴν Δευτέραν θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Δευτέραν θὰ ἐγγραφῇ πρῶτον τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν καὶ ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 9 μ. μ.)