1931.06.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 85η

ΤΡΙΤΗ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ἡ πανεργατικὴ Συνέλευσις Θεσσαλονίκης, ἡ καπνεργατικὴ συγκέντρωσις Μυτιλήνης, καὶ τὸ σωματεῖον τυπογράφων Ἀθηνῶν, διαμαρτύρονται διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τύπου. —Ὁ ἀνάπηρος πολέμου ὁλικῆς ἀνικανότητος Ἀριστείδης Χρηστοδούλου, παρακαλεῖ ὅπως τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου χορηγήσῃ εἰς αὐτὸν ἐπίδομα μηνιαῖον, οὗτινος δικαιοῦνται οἱ βαρέως πάσχοντες. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γεν. Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ. ἀριθ. 2900 ἐ. ἔ. πρᾶξιν, διὰ τὴν θεώρησιν χρηματ. ἐνταλμάτων ἐκ δραχ. 22,755 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Συγκοινωνίας. —Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Στεφανόπουλος καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Σιμοπούλου, ζητούντων τὴν παροχὴν ἐνισχύσεως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ἀνακούφισιν ἐκ τῆς φορολογίας λόγῳ τῆς καταστροφῆς ἥν ὑπέστησαν ἐκ τῆς πεσούσης χαλάζης. —Ὁ Δημήτριος Κ. Σωφρονίδης, πρώην μόνιμος ἐπιστάτης δημ. ἔργων, ζητεῖ τὸν ὑπολογισμὸν τῆς ἐκτάκτου προϋπηρεσίας του ὡς συνταξίμου. —Ὁ Πρόεδρος συνδέσμου ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, νομοῦ Ἡρακλείου ζητεῖ τὴν ἀναβολὴν τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3345». —Ὁ Πρόεδρος τῆς κοινότητος Μπελώνης, οἱ κάτοικοι Ἁγίου Σώστη, καὶ οἱ κάτοικοι Σκληροῦ, ζητοῦν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ὁδοποιΐας τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ σταθμοῦ Φυγαλίας Ἀπόλλωνος γεφύρας Ἀλφειοῦ. —Ἡ ἕνωσις οἰκιστῶν συνοικισμοῦ Ὑμητοῦ ὑποβάλλει σχετικὰς τροποποιήσεις ἐπὶ τῆς κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλὴν συμβάσεως περὶ πληρωμῆς τῶν πρὸς τὴν διαλυθεῖσαν ἐπιτροπὴν ἀποκαταστάσεως προσφύγων χρεῶν. —Ὁ Ἀνδρέας Ροδόπουλος συνταξιοῦχος πολιτικὸς ὑπάλληλος ζητεῖ τὴν τροποποίησιν τοῦ ταμείου ἀρωγῆς δημοσίων ὑπαλλήλων. —Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Σητείας ζητεῖ τὴν προαγωγὴν τοῦ ὑποτελωνείου τῆς πόλεώς των εἰς τελωνεῖον γʹ τάξεως. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Σταυρόπουλος, καὶ Κ. Κατσαδήμας, καταθέτουσιν ἀναφορὰν ἀρτοποιητικῆς ὁμοσπονδίας Πελοποννήσου, Στερεᾶς, καὶ Νήσων. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Η. Τσεριώνης, Α. Συριόπουλος, καὶ Α. Σπηλιάδης, καταθέτουσιν τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν κοινοτήτων Σιμοπούλου καὶ Σκλήβα, περὶ παντελοῦς καταστροφῆς γεωργικῆς παραγωγῆς ἐκ χαλάζης. —Ὁ κ. Α. Ἀλεξανδρῆς (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας), καὶ Β. Δεληγιάννης (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῆς πληρωτέας ἀποζημιώσεως καὶ καταβολῆς αὐτῆς εἰς ἀργοδότας τῶν ἐν τῇ νήσῳ Κερκύρᾳ ἀγροληπτικῶν κτημάτων, τῶν ἀπαλλαγέντων τοῦ ἀγροληπτικοῦ βάρους, καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν σχετικῶν διατάξεων τοῦ νόμου ΔΝΔʹ ὡς ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη ὑπὸ τῶν νόμων 423, 1746, 2645 κλπ». —Ὁ κ. Λιδωρίκης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ὑπέρ Ἀγροφυλακῆς φόρου χαρουπίων Κρήτης τῆς ἐσοδείας 1930». —Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 3260, περὶ ρυθμίσεως τῶν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς περὶ ἐξωτερικοῦ συναλλάγματος νομοθεσίας ἐκκρεμῶν ὑποθέσεων καί διαφορῶν καὶ τοῦ ἐκτελεστικοῦ τούτου Διατάγματος». —Ὁ κ. Γ. Κατεχάκης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς τοῦ Μακεδονικοῦ ἀγῶνος 1903–1909». —Ὁ κ. Α. Ἀλεξανδρῆς (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1038 τοῦ 1917 περὶ προστασίας τῶν ζώων». 2) «Περὶ ἄρσεως τῆς ἀπαγορεύσεως ἀπαλλοτριώσεως ἐπὶ τῶν Μοναστηριακῶν καὶ Ἐκκλησιαστικῶν κτημάτων». 3) «Περὶ ἐπανεκδικάσεως ἀγροκτημάτων τινῶν». 4) «Περὶ ἀπαλλοτριώσεως ἀγροτικῶν κτημάτων περιφερείας Λαυρίου κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Συντάγματος» καί 5) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4173 περὶ δασικοῦ κώδικος, καὶ 4687 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4173 περὶ δασικοῦ κώδικος». —Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: «1) Περὶ συμπληρώσεως καὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεων τοῦ Κώδικος τῶν νόμων 2430 καὶ 4485 περὶ ληξιαρχικῶν πράξεων». 2) «Περὶ χρόνων παραγραφῆς ἀξιώσεων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐπὶ δανείων χορηγηθέντων ἐγγυήσει τοῦ Κράτους». Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως τῆς Βέρνης τῆς 9 Σεπτεμβρίου 1886 διὰ τὴν προστασίαν τῶν φιλολογικῶν καὶ καλλιτεχνικῶν ἔργων, τῆς ἀναθεωρηθείσης ἐν Βερολίνῳ τὴν 13 Νοεμβρίου 1908 καὶ ἐν Ρώμῃ τὴν 2 Ἰουνίου 1928». 2) «Περὶ ἱδρύσεως Πανεπιστημιακοῦ κέντρου ἐν τῇ περιοχῇ «Γουδὶ» ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν ἀπαραιτήτων χώρων τῶν ἀνηκόντων εἰς ἰδιώτας καὶ νομικὰ πρόσωπα κυὶ παραχωρήσεως εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τῶν ἐν τῇ αὐτῇ περιοχῇ γηπέδων τοῦ Δημοσίου». καὶ 3) «Περὶ ἱδρύσεως Ἰνστιτούτου ξένων γλωσσῶν καὶ φιλολογικῶν παρὰ τῷ Πανεπιστημίῳ Θεσσαλονίκης». Οἱ κ. κ. Π. Βουρλούμης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) καὶ Β. Δεληγιάννης (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουσι τὸ κάτωθι νομοσχέδιον: «Περὶ χρησιμοποιήσεως τῆς γηγενοῦς Θερμότητος καὶ τῶν παλλιρροιῶν πρὸς παραγωγὴν κινητηρίου δυνάμεως». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) «Περὶ διατάξεών τινων καὶ ἀδικημάτων ἀφορώντων εἰς τὰς Γενικὰς Ἀποθήκας». 2) «Περὶ ἐπισκευῆς καὶ διαρρυθμίσεως τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου Λαμίας». καὶ 3) «Περὶ αὐξήσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ τῆς ξηρᾶς σταφίδος, μελαίνης καὶ σουλτανίνας.» Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Ροδόπουλος, Μ. Μαντᾶς καὶ Ι. Μουντζουρίδης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4436 περὶ προσλαμβανομένου εἰς τὸν Στρατὸν ἰδιωτικοῦ προσωπικοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Κοκκινᾶτος, Δ. Γιαννόπουλος, Ι. Νικολίτσας, Α. Παπαθανάσης, Ε. Κουλουμβάκης, Δ. Ἀφθονίδης, Ι. Μουντζουρίδης, Π. Χριστούλας, Ι. Κουτσίνας, Ν. Καραμάνος, Ν. Κωνσταντόπουλος, Γ. Τηλικίδης, Γ. Παπαστρατῆς, Α. Πρέκας, Ι. Ἀνδριόπουλος, Ι. Τσονταρίδης, Γ. Βοραζάνης, Π. Ἀραβαντινός, Θ. Κολιαλέξης, Ι. Ταρσούλης καὶ Θ. Πανταζίδης, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ Στρατολογίας». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ προέδρου τῆς κοινότητος Νέου Σκοποῦ.

§3Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δείξῃ τὸ ἐνδιαφέρον της ὑπὲρ τῶν πλημμυροπαθῶν τοῦ νέου Σκοποῦ, οἱ ὁποῖοι ἐπλήγησαν ἀπὸ ἐπανειλημμένας συμφοράς. Ἐπὶ δύο ἔτη ἡ σπορά των κατεκλύσθη ὑπὸ τῶν ὑδάτων τοῦ Στρυμόνος, ἐφέτος δὲ ἰδιαιτέρας, καὶ παρημποδίσθη διότι λόγῳ τῶν πλημμυρῶν δὲν ἠδύνατο νὰ ἐξέλθουν εἰς τὰ χωράφια των. Ἐπειδὴ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εὑρίσκονται εἰς μίαν δύσκολον θέσιν λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῶν αὐτῶν περιστάσεων, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἐκτὸς τῶν ἄλλων μέτρων τῶν ληφθησομένων πρὸς ἀνακούφισιν των, νὰ θελήσῃ νά δώσῃ ἐντολὴν εἰς τὴν ἑταιρείαν Μὸξ–Γιοῦλεν, ὅπως προσλάβῃ ἐκ τοῦ Νέου Σκοποῦ καθὼς καὶ ἐκ τῶν γειτονικῶν χωρίων τοὐλάχιστον 300 ἐργάτας, διὰ νὰ ἀσφαλισθῇ εἰς αὐτοὺς ἡ στοιχειώδης ζωή. Τὴν ἰδίαν παράκλησιν ἀποτείνω πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ διὰ τοὺς πρόσφυγας τοῦ χωρίου Χωμάντος τῶν Σερρῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπίσης κατεκλύσθησαν ὑπὸ τῶν ὑδάτων τοῦ Στρυμόνος καὶ θ’ ἀντιμετωπίσουν τὸ ἴδιον πρόβλημα τῆς ζωῆς. Ἐκτὸς τῶν ἄνω μέτρων τὰ ὁποῖα ἐλπίζω νὰ λάβῃ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καί ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα διὰ τῆς μετατροπῆς τῶν ληξιπροθέσμων δανείων εἰς μεσοπρόθεσμα, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ἰδιαιτέρως νὰ δώσῃ, εἰ δυνατόν, ἐντολὴν εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς ἑταιρείας Μὸξ–Γιοῦλεν, ὅπως θελήσῃ νὰ προσλάβῃ ἰδιαιτέρως μερικὰς ἑκατοντάδας ἐργατῶν ἐκ τῶν ἄνω χωρίων, διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν οἱ ἄνθρωποι τὰ πρὸς τὸ ζεῖν. Ἡ θέσις των εἶναι οἰκτρά, δὲν κατορθώνουν νὰ συγκομίσουν τίποτε, καὶ ἑπομένως δικαία εἶναι ἡ παράκλησίς των πρὸς τὸ Κράτος νὰ τοὺς συνδράμῃ. Τὴν παράκλησιν αὐτὴν ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὡς καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὁλόκληρον νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς τοὺς παθόντας.

§4Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔλαβον καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, σχετικὸν τηλεγράφημα, ὅπερ καὶ θὰ διαβιβάσω πρὸς τὸν Κρατικὸν ἔλεγχον παρὰ τῇ ἑταιρείᾳ Γιοῦλεν, ἵνα προβῇ εἰς τὴν πρόσληψιν τῶν ἐργατῶν πρὸς ἀνακούφισιν τῶν πληγέντων πληθυσμῶν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πριμίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐμπόρων ἑσπεριδοειδῶν Πειραιῶς.

§6Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, τὸν ὁποῖον θὰ παρακαλέσω νὰ προσέξῃ. Κύριε ὑπουργέ, ἡ ἀναφορὰ ἔχει σχέσιν μὲ τὴν πρὸ μηνῶν διαταχθεῖσαν ἀπαγόρευσιν εἰσαγωγῆς ἑσπεριδοειδῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Οἱ λόγοι οἵτινες ὑπηγόρευσαν τὴν ἀπαγόρευσιν εἶναι ἡ προστασία τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, τὸ μὲν πρὸς ἀποκλεισμὸν τοῦ συναγωνισμοῦ τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων ἑσπεριδοειδῶν, τὸ δὲ καὶ τῆς προφυλάξεως μεταδόσεως ἑνὸς παρασίτου τῆς οἰκογενείας τῶν κοκκοειδῶν. Οὐδεὶς ἐκ τῶν λόγων τούτων συντρέχει σήμερον διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς ἀπαγορεύσεως. Καὶ πρῶτον ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀποκλεισμὸν τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων ἑσπεριδοειδῶν πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, δὲν ἠμπορεῖ νὰ στηριχθῇ ἡ ἄποψις αὐτή, ἐφ’ ὅσον ἡ τοπικὴ παραγωγὴ εἶναι ἀνεπαρκὴς διὰ νὰ καλύψῃ τὰς τοπικὰς ἀνάγκας. Αἱ στατιστικαὶ τὰς ὁποίας ὑποβάλλει ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Πειραιῶς ἀποδεικνύουν τοῦτο: ὅτι ἐτησίως ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἀνάγκην 190 ἑκατ. λεμονίων, καὶ ἐξ αὐτῶν παράγει μόλις 70 ἑκατομμύρια. Κατὰ τὸ ἔτος 1929 εἰσηγάγομεν ἐκ μόνης τῆς Ἰταλίας 120 ἑκατομ. Ἑπομένως δὲν συντρέχει λόγος πρὸς προστασίαν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκὴς διὰ νὰ καλύψῃ τὰς τοπικὰς ἀνάγκας. Ἐξεταστέος ὁ ἄλλος λόγος ἐπὶ τοῦ ὁποίου δικαιολογεῖται ἡ ἀπαγόρευσις. Ἐπὶ ἕξ ἔτη, κατὰ τὰ ὁποῖα ἐπετρέπετο συνεπεία ἀκριβῶς τῆς ἀνεπαρκοῦς παραγωγῆς τῆς Ἑλλάδος ἡ εἰσαγωγὴ ἑσπεριδοειδῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, αὐτὴ ἡ νόσος, τὸ παράσιτον τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὴν οἰκογένειαν τῶν κοκυκοειδῶν ὑπῆρχεν εἰς τὴν Ἰταλίαν ἀλλὰ δὲν μετεδόθη. Ὥστε δὲν ὑπάρχει αὐτὸς ὁ κίνδυνος. Ἀλλ’ ἐδῶ, ἐν Ἑλλάδι, ὑπάρχουν ἄλλα εἴδη κοκυκοειδῶν τὰ ὁποῖα ἔχουν θίξει τὰ ἑσπεριδοειδῆ χωρὶς ποσῶς νὰ παραβλάψουν τὴν παραγωγήν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐτὰ ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἰταλίαν. Τὰ πορτοκάλια εἰσάγονται ἀπὸ τὴν Κύπρον ὅπου οὐδεμία τοιαύτη ἀσθένεια ὑφίσταται. Ὁπωσδήποτε δὲ ἐὰν πράγματι ἐπέδρα ἐπιβλαβῶς ἐπὶ τῆς παραγωγῆς τῆς Ἰταλίας αὐτὴ ἡ νόσος δὲν θὰ παρεῖχε τὴν εἰκόνα τὴν ὁποίαν παρέχει σήμερον ἡ Ἰταλία ἡ ὁποία παράγει 200 φορὲς μεγαλυτέραν ποσότητα. Ἑπομένως δὲν πρόκειται περὶ νόσου ἡ ὁποία νὰ ἐπιδρᾷ ἐπιβλαβῶς ἐπὶ τῆς παραγωγῆς. Ἡ ἀπαγόρευσις ἀσφαλῶς θὰ φέρῃ εἰς παντελῆ ἔλλειψιν λεμονίων κατὰ τὸ θέρος. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τούτου, θὰ προαχθῇ εἰς βαθμὸν μέγιστον καὶ ἡ αἰσχροκέρδεια, καὶ τῶν πορτοκαλλίων καὶ τῶν λεμονίων ἡ τιμὴ ηὐξήθη...

§7Π. ΦΛΩΡΟΣ. Τὰ ὁποῖα εἶναι φάρμακον, κ. συνάδελφε.

§8Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ λησμονήσῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἡ χρῆσις τῶν ἑσπεριδοειδῶν, τόσον τῶν λεμονίων ὅσον καὶ τῶν πορτοκαλλίων, ἀνεπτύχθη εἰς βαθμὸν μέγιστον, διότι ἀπὸ ἀπόψεως ἰατρικῆς θεωροῦνται ὅτι εἶναι πλέον ἕν ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα φάρμακα. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας, νὰ μελετήσῃ μετὰ προσοχῆς τὸ ζήτημα, διότι νομίζω ὅτι συντρέχει λόγος ἀνακλήσεως τῆς ἀπαγορεύσεως, ἀφοῦ εἶναι ἐντελῶς φανταστικὸς ὁ κίνδυνος τῆς μεταδόσεως ἀσθενείας, ἡ ὁποία οὐδαμῶς ἐπέδρασε καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Τζερμιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας Νιαούσης.

§10Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, οἱ κάτοικοι τῆς Νιαούσης παραπονοῦνται κατὰ τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης Βερροίας ὅτι τοὺς παρεμβάλλει πλείστας ὅσας δυσχερείας. Παρακαλῶ νά ἐξετάσητε τὸ ζήτημα, καὶ νὰ λάβητε τὰ προσήκοντα μέτρα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐθυμιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς συνεταιρισμῶν Γιδᾶ περὶ παροχῆς ἐνισχύσεως.

§12Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Πρὸ δέκα ἡμερῶν περίπου, κ. ὑπουργέ, κατακλύσθησαν τὰ χωράφια τῆς περιοχῆς Γιανιτσῶν ἐκ τῆς λίμνης. Δὲν θὰ εἶμαι ὑπερβολικὸς ἐὰν εἴπω ὅτι κατὰ τὰ ¾ κατεστράφησαν αὐτά, καὶ δι’ αὐτὸ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν τῶν κατοίκων αὐτῶν.

§13Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, διότι ἡ καταστροφὴ ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὸν συνεταιρισμὸν εἶναι μεγάλη.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σχινᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς ἁμαξοκαρραγωγέων Μεγαρίδος, περὶ παρατάσεως προθεσμίας ὑποβολῆς αἰτήσεως ἀποζημιώσεως.

§15Σ. ΣΧΙΝΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργὸν, νὰ δηλώσῃ ἐὰν σκέπτεται νὰ δώσῃ παράτασιν τῆς προθεσμίας ὑποβολῆς αἰτήσεων πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἁμαξοκαρραγωγέων ἢ ὄχι.

§16Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δηλῶ διὰ πολλοστὴν φορὰν ὅτι δὲν δίδω παράτασιν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χριστούλας ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων τέως Δήμων Φίλου, Τετονίου, καὶ Κικερίου περὶ χορηγήσεως δανείων πρὸς ἀγορὰν ἀραβοσίτου πρὸς σπορὰν κλπ.

§18Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν, κ. Πρόεδρε.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ περὶ μονιμοποιήσεώς των.

§20Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε ὑπουργὲ, ἐνῶ οἱ ὑπάλληλοι ὅλων τῶν ὀργανισμῶν γίνονται μόνιμοι, οὐδέποτε ἐλήφθη τοιαύτη μέριμνα διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ. Αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι ἄδικον, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ προβῇ εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διεκύρηξεν καὶ ἄλλοτε.

§21Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως νομοσχέδιον, ὑπῆρχεν διάταξις περὶ μονιμοποιήσεως ἀπηλείφθη δέ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Χαμῶντος Σερρῶν περὶ προσλήψεως ἐργατῶν ὑπὸ τῆς ἑταιρείας Γιοῦλεν.

§23Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, ἐν τῇ ἐγνωσμένῃ στοργῇ πρὸς τοὺς κατοίκους ἐκείνους, νὰ φανῇ ἀρωγὸς δίδων ἐντολὴν εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ προσλαμβάνῃ ἀπὸ αὐτοὺς ἐργάτας.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Βασιλειάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς κοινοτήτων τῆς ἐπαρχίας Λοκρίδος περὶ συγκεντρώσεως της κριθῆς καὶ τῆς βρώμης.

§25Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ὅπως ἂν ἔχῃ τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἀνακοινώσῃ, εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν πρόκειται νὰ ἐνεργηθῇ πλὴν τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου συγκέντρωσις κριθῆς ἀφ’ ἑνὸς, καὶ βρώμης ἀφ’ ἑτέρου, θὰ ἤθελα δέ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ὅπως ἐν ᾗ περιπτώσει ἀποφασισθῇ ἡ συγκέντρωσις καὶ ἡ παραλαβή, νὰ γίνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ἐνωρίτερον, εἴτε διὰ μέσου τῶν συνεταιρισμῶν εἴτε ἀπ’ εὐθείας παρὰ τῶν καλλιεργητῶν, ὥστε νὰ μὴ μεσολαβήσουν διάφοροι ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιφέρουν αὔξησιν μόνον τῆς τιμῆς ἐπὶ ζημίᾳ τῶν καλλιεργητῶν. Ἰδιαιτέρως δὲ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, κ. Πρόεδρε, ὅπως εἰς τὸ ζήτημα τῆς βρώμης ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὰς ἀνάγκας ὅλας τοῦ στρατοῦ, καὶ γίνῃ ἐγκαίρως ἡ προμήθεια, ὥστε νὰ μὴ ἀναγκασθοῦν οἱ πτωχοὶ καλλιεργηταὶ νὰ πωλήσουν τὴν βρώμην των εἰς τοὺς ἐμπόρους, καὶ ἔπειτα νὰ γίνῃ ἡ παραλαβὴ ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους εἰς ὑψηλὴν τιμήν. Ἑπομένως τὸ ζήτημα εἶναι ἀπολύτως ἐπωφελὲς καὶ διὰ τὸ Κράτος καὶ διὰ τοὺς καλλιεργητάς.

§26Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ζήτημα αὐτὸ μελετᾶται ἐὰν πράγματι πρέπῃ νὰ γίνῃ τὸ σύστημα τῆς συγκεντρώσεως, θὰ ἀνακοινώσω δὲ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἀποτελέσμανα αὐτοῦ. Σχετικῶς ὅμως μὲ τὴν βρώμην ἔχω νὰ γνωρίσω εἰς ὑμᾶς, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀπέστειλεν ὑπόμνημα πρὸς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας, ὅπως προμηθεύωνται τὴν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ βρώμην ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τῶν καλλιεργητῶν.

§27Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Σχετικῶς μὲ τὴν κριθὴν;

§28Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μελετᾶται τὸ ζήτημα.

§29Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς κριθῆς θὰ φροντίσω νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν χρησιμοποίησιν αὐτῆς διὰ τὴν ἀρτοποίησιν. Ἔχομεν ἔκθεσιν τῶν ἁρμοδίων ἀντιπροσώπων τοῦ ἐπιστημονικοῦ κόσμου, οἱ ὁποῖοι εἰς δύο ἐπανειλημμένας συνεδριάσεις πέρυσιν, ὑπὸ τὴν προεδρίαν μου, ἀπεφάνθησαν ὅτι ἀνάμιξις κριθῆς εἰς ποσότητα δέκα πέντε ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν εἰς τὸν ἄρτον, ὄχι μόνον δὲν βλάπτει ἀλλὰ τοὐναντίον πολὺ ὠφέλιμος εἶναι εἰς τὴν ὑγείαν. Ὑποστηρίζω τὴν γνώμην ὅτι συμφέρει τὸ τοιοῦτον καὶ διὰ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν, μεγάλως δὲ θὰ ἀνακουφίσῃ τὸν γεωργόν, χωρὶς ἀπολύτως νὰ φέρῃ βλάβην καὶ εἰς τὴν ὑγείαν τῶν ἄλλων τάξεων.

§30Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Χαίρω πολὺ διότι ἡ Κυβέρνησις ἔχει αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν, διότι ἡμεῖς ἀπὸ πέρυσι ἐχαλάσαμεν τὸν κόσμον δι’ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν.

§31Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πέρυσιν ὑπεστηρίξατε τὴν ἀγορὰν τῆς κριθῆς ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ οὐχὶ τὴν ἀνάμιξιν ταύτην. Ἀφοῦ ὅμως, εἴμεθα σύμφωνοι χαίρω πολύ, ζητῶ ὅλην τὴν ὑποστήριξιν διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς. (χειροκροτήματα). Διότι θὰ προσφέρωμεν ἀληθινὰ μίαν μεγάλην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Χώραν. Θὰ αὐξήσωμεν τὴν ἐθνικήν μας παραγωγὴν ἐὰν κατορθώσωμεν νά πείσωμεν τὸν κόσμον νὰ τρώγῃ αὐτό τὸ ψωμί. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ κάνωμεν αὐτὸ ὑποχρεωτικὸν, ἀλλὰ ἐὰν ἐκδηλωθῇ τοιαύτη διάθεσις εἰς τὴν Βουλὴν θὰ εὕρητε σύμφωνον τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸ κάνωμεν ὑποχρεωτικόν. Ἐὰν θὰ γίνῃ ἐξαίρεσις, θὰ γίνῃ μόνον δι’ ἐκείνους διὰ τοὺς ὁποίους θὰ ἀποφανθοῦν οἱ ἰατροί. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσῃ ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας εἰς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, πρίν ἀκούσῃ τὴν Βουλήν. Εἶναι περιττὸν νὰ δηλώσω ὅτι ἀναλαμβάνω τὴν ὑποχρέωσιν ἅμα παραχθῇ αὐτὸ τὸ ψωμὶ, νὰ μὴ τρώγουν εἰς τὸ σπίτι μου παρὰ ἀπό αὐτό. (χειροκροτήματα).

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος.

§33Π. ΦΛΩΡΟΣ. Πρόκειται περὶ αὐτοῦ κ. ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας, τὸ ὁποῖον σᾶς ἐνεχείρισα χθὲς τὸ βράδυ, ἐὰν ἀληθεύῃ ὅτι διετάχθη μελέτη τροποποιήσεως τῆς ὁδοῦ Κονίτσης ἢ ὄχι.

§34Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἔδωσα καμμίαν τοιαύτην ἐντολήν.

§35Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ν’ ἀναγραφῇ αὐτὸ εἰς τὰ πρακτικά, διότι εἶναι μία παρηγοριὰ διὰ τοὺς κατοίκους, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ ὅ,τι ἐπιδιώκεται χάριν συμφερόντων 2–3 πολιτῶν.

§36Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ πρόεδροι τῶν κοινοτήτων τῶν παρὰ τὸν Κηφισσὸν κειμένων διὰ τηλεγραφημάτων ἀγγέλλουν πάλιν νέας καταστροφὰς καί πλημμύρας καὶ ἐπικαλοῦνται τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Γνωρίζετε ὅτι ἤδη ἡ προμελέτη ἐνεκρίθη καὶ ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας, καὶ ἀπεστάλη πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας πρὸς ἔγκρισιν παρὰ τοῦ συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων. Παρακαλῶ νὰ ἐγκριθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, κύριε Πρόεδρε. Εὐτυχῶς σᾶς λέγω τοῦτο, ὅτι ἐνῷ ἐνομίζαμεν ὅτι ἡ δαπάνη τοῦ ἔργου αὐτοῦ θὰ ὑπερβῇ τὰ 60.000.000, μόνον 33.000.000 θὰ στοιχίσῃ τὸ ἔργον.

§37Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἴμεθα σύμφωνοι.

§38Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δηλώσω ὅτι εἶδον τὴν μελέτην 46.000 στρεμμάτων. Καθαρίζονται ἀπολύτως, ἐκ τῶν ὁποίων 7.000 στρέμματα εἶναι μόνιμα ἕλη, τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν παραγωγικὰ χωράφια.

§39Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἴμεθα ὑποθέτω σύμφωνοι εἰς τοῦτο 7½ χιλ. εἶναι ἕλη, ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ κερδίσωμεν 40.000, ἀλλ’ αὐτοὶ ποὺ θὰ ὠφεληθοῦν, αὐτοὶ θὰ πληρώσουν τὸ ἔργον. Ἡμεῖς θ’ ἀναλάβωμεν τὴν πρωτοβουλίαν νὰ εὕρωμεν τὰ χρήματα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν διὰ νὰ γίνῃ τὸ ἔργον. Αὐτὸ σᾶς τὸ ὑπόσχομαι.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Μόνη συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τὸ πρῶτον ψηφισθέντος σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3905 περὶ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ Ἀγροτικῆς Πίστεως Κερκύρας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4263 περὶ μέτρων ἐνισχύσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου τῶν σταφυλῶν τοῦ νομοῦ Ἡρακλείου Κρήτης». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 4183, τοῦ ἰσχύοντος ἐν Κρήτῃ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀγροτικὰ κτήματα τὰ ἀνήκοντα εἰς νομικὰ φιλανθρωπικὰ καταστήματα».

§41Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὴν πρότασιν αὐτὴν τοῦ νόμου τὴν ἀπεδέχθην, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ λέξις «λύουσι» καὶ θὰ μείνῃ μόνον τὸ «τροποποιηθῶσι».

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὴ ὡς ἐτροπολογήθη. (Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§43Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐπεθύμουν νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι τρία νομοσχέδια τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῶν διαφορῶν τῶν προσφυγικῶν τὰ θεωρῶ ἐπείγοντα καὶ θὰ παρακαλέσω τὰς ἐπιτροπὰς νὰ τελειώσουν τὰς ἐκθέσεις των μέχρι τῆς πρωΐας τῆς Παρασκευῆς, διότι τὸ Σάββατον θὰ ζητήσω νὰ συζητηθοῦν ἀπὸ τὴν Βουλὴν, καὶ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἔκθεσις, διότι ἐννοεῖτε ὅτι ὁ καιρὸς προχωρεῖ καὶ πλησιάζομεν πρὸς τὸ καλοκαῖρι.......

§44Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ποῖα εἶναι αὐτά;

§45Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι τὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως καὶ τοῦ ἐποικισμοῦ Μακεδονίας, ἡ σύμβασις διὰ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν.....

§46Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Τὴν σύμβασιν αὐτὴν μὲ τὴν ἀγροτικὴν Τράπεζαν τὴν εἶχεν ὁ κύριος Κοκκινάκης καὶ ἐπειδὴ ἔφυγε μοῦ τὴν ἔδωσε χθές. Θὰ ἐργασθῶ ἀπόψε καὶ αὔριον θὰ τὴν φέρω.

§47Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τρίτον εἶναι ἡ μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν σύμβασις.

§48Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δὲν ἦλθεν ἀκόμη εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§49Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι μία κωδικοποίησις τῶν νόμων.

§50Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διὰ τὸν ὀργανισμὸν Κερκύρας ὑποβάλλεται νέον νομοσχέδιον. Ὁ νόμος ἐκεῖνος ἐψηφίσθη, μὲ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι δὲν ἐπιβαρύνεται ὁ λαὸς τῆς Κερκύρας. Ἐνῷ ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπεδείχθη ὅτι ἐπιβαρύνεται πράγματι. Λοιπὸν θὰ τροποποιήσετε ἢ δὲν θὰ τροποποιήσετε τὸ νομοσχέδιον;

§51Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Βεβαίως θὰ τὸ τροποποιήσωμεν, θὰ τὸ ὑποβάλωμεν δὲ αὔριον ἢ μεθαύριον.

§52Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Φαντάζομαι ὅτι θὰ τελειώσωμεν τὸ ἑσπέρας.

§53Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) Θέλετε λοιπὸν τὸ Σάββατον;

§54Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Σάββατον μάλιστα.

§55Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ ἡ ἡμερησία διάταξις νὰ γίνῃ, ἔστω καὶ ἐὰν πρόκειται νὰ συζητηθῇ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον. Διότι ἄλλοτε ἐλέγαμεν ὅτι θὰ ψηφισθοῦν ὅσα δὲν ἔχουν συζήτησιν, τώρα ὅμως ὅλα θὰ συζητηθοῦν ἔχουν δὲν ἔχουν, καὶ τελευταῖον θὰ γίνῃ τὸ ἄλλο.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως ἐργατικῆς Ἑστίας». Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§57Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ συνιστᾶται ὁ ὀργανισμός, τοῦ ὁποίου οὔτε ὁ σκοπὸς καθορίζεται ἀλλὰ καὶ τοῦ ὁποίου καθορίζεται προϊστάμενος ἕνα διοικητικὸν συμβούλιον πολυπρόσωπον, ἀποτελούμενον ἀπὸ ὑπαλλήλους τοῦ ὑπουργείου, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ πρόσωπα τὰ ὁποῖα καθορίζει ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κατὰ πρότασιν ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν πάλιν θὰ διορίζῃ ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Πλὴν τῆς ἐπιβαρύνσεως ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐκ 10 ἑκατομ., τὰ ὁποῖα καθὼς ἐδήλωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς προέρχονται ἐκ πλεονασμάτων προηγουμένης χρήσεως, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε πρόκειται περὶ ἐπιβαρύνσεως σοβαρᾶς, νομίζω ὅτι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον διατίθεται καὶ ἡ δαπάνη ἡ ὁποία διατίθεται, καὶ ἡ ὀργάνωσις ἐν γένει τῆς ὑπηρεσίας δὲν εἶναι ἡ προσήκουσα. Ἀποτελεῖ μίαν ἀπόλυτον ἐξουσίαν ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὸν ὑπουργόν.

§58Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αὐτὰ τὰ δέκα ἑκατομμύρια ἔχουν δοθῇ ἤδη πρὸς ἵδρυσιν ἐργατικῶν κέντρων δι’ εἰδικοῦ νόμου ἐκ τῶν πλεονασμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποσχεθῇ ἀπὸ μακροῦ χρόνου εἰς τὸν ἐργατικὸν κόσμον τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἔκαμε δὲ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ κατοχυρώσῃ τὸν τρόπον τῆς δαπάνης. Ὁ κύριος βουλευτὴς ἐπιτίθεται διὰ τὸν τρόπον τῆς διοικήσεως. Ἰδοὺ πῶς ἔχει ἡ διοίκησις. Τὸ ἄρθρον 3 λέγει. Ἡ ἐπιδίωξις τῶν σκοπῶν τῆς ἐργατικῆς ἑστίας.... (ἀναγινώσκει) Κατόπιν τὸ ἐδάφιον 2 ἀναφέρει πῶς ἀπαρτίζεται αὐτὸ τὸ συμβούλιον (ἀναγινώσκει). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λείψῃ οὔτε ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς.....» Κατόπιν εἶναι εἷς ἐκ τῶν διευθυντῶν, ὁ τμηματάρχης δημοσίων κτημάτων ὑπουργείου Συγκοινωνίας. Ἐπίσης πρέπει νὰ ὑπάρχουν 3 μέλη ἐκπροσωποῦντα τὸν ἐργατικὸν κόσμον, ὑποδεικνυόμενα ἀπὸ τὰς γενικὰς ἐργατικὰς ὀργανώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑποδεικνύουν 9 μέλη ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ ἐκλέγῃ ὁ ὑπουργός. Διότι δὲν γνωρίζω ποίους θὰ ἐκλέξῃ ἡ ἐργατικὴ ὀργάνωσις καὶ πρέπει ὁ ὑπουργὸς νὰ ἐκλέξῃ τὰ κατάλληλα πρόσωπα μὲ τὰ ἀνάλογα προσόντα.

§59Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ποῖος θὰ τὴν ἐκλέξῃ καὶ τὴν ὀργάνωσιν;

§60Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὁ ὑπουργὸς. Ὅταν σὲ κάθε πόλιν ἔχομεν δύο ἢ τρία σωματεῖα ἐργατικὰ ποῖος ἄλλος θέλετε νὰ τήν ἐκλέξῃ ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ἁρμοδιότητα τῆς ἐργασίας; Αὐτὰ γίνονται διὰ νὰ δαπανηθοῦν αὐτά τὰ δέκα ἑκατομμύρια ἐπωφελῶς. Ἔχομεν λοιπὸν τοὺς τρεῖς ὑπαλλήλους τοῦ ὑπουργείου, καὶ τοὺς τρεῖς......ἕξη, ἀπέναντι τριῶν καθαρῶς ἐργατικῶν.

§61Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὰ ἔξοδα παραστάσεως πῶς καθορίζονται;

§62Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας), Ἀπὸ τὸ διοικητικὸν συμβούλιον. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργασθῇ κανεὶς χωρὶς καμμίαν ἀπολαβήν. Ἐγὼ ἔχω πικρὰν πεῖραν τοῦ ὀργανισμοῦ.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3459 τῆς 17 Μαρτίου 1928 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1927 νομοθετικοῦ διατάγματος, περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Μαρτίου 1926 νομοθετικοῦ διατάγματος, περὶ ρυθμίσεως τῶν φορτοεκφορτωτικῶν ἐργασιῶν εἰς τοὺς λιμένας τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νόμου 3221 περὶ Κτηματικῶν Τραπεζῶν, ὡς συνεπληρώθη καὶ ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 3290 περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 3221 περὶ Κτηματικῶν Τραπεζῶν, καὶ τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ νόμου 4795 περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νόμου 3221 περὶ Κτηματικῶν Τραπεζῶν».

§64Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μὲ τὰς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς τὸ πρῶτον ἐδάφιον τὸ ὁποῖον λέγει «εἶναι κατατεθειμένον παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος» νὰ τεθῇ «τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ».

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εὐθύνης καὶ προστασίας τῶν ξενοδόχων».

§66Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπίσης μίαν ἄλλην τροπολογίαν ἔχω νὰ ἐπιφέρω ὅσον ἀφορᾷ τὰ φιλοδωρήματα. Γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχει εἷς νόμος, δυνάμει τοῦ ὁποίου δίδονται προαιρετικὰ φιλοδωρήματα. Δυστυχῶς ὅμως καταγγέλλεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον ὅτι κατακρατοῦνται αὐτὰ τὰ φιλοδωρήματα, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη δι’ ἑνὸς εἰδικοῦ ἄρθρου νὰ ληφθῇ πρόνοια. Τὸ ἄρθρον 12 διαγράφεται, καὶ ἀντ’ αὐτοῦ δίδω ἄλλον ἄρθρον ἀφορῶν τὰ φιλοδωρήματα.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. (Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ξεναγῶν».

§68Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ τουρισμὸς ἔχει προκαλέσει τὴν ἀνάπτυξιν ἑνὸς ἐπαγγέλματος τῶν ξεναγῶν. Φοβοῦμαι ὅτι διὰ τῶν διατάξεων αὐτῶν ἐπιφέρεται βλάβη εἰς τὰ συμφέροντα τῶν ξεναγῶν, οἱ ὁποῖοι θέλουν ν’ ἀναπτυχθοῦν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέλλον ἔχει καλῶς, ἀλλὰ διὰ τοὺς ὑπάρχοντας ξεναγοὺς θὰ ἦτο ὀρθόν.....

§69Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἦλθαν καὶ παρεπονέθησαν ὅτι θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπανεξετασθῶσιν καὶ τοὺς εἶπα, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει...

§70Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπὶ 2 ἔτη ἐξήσκησαν τὸ ἐπάγγελμά των, καί τώρα θὰ τοὺς ὑποβάλετε εἰς ἐξετάσεις ἢ διαγωνισμόν; Αὐτὸ εἶναι ὑπερβολικόν. Ἄν θέλετε, ἂς δώσῃ ὁ τουρισμὸς ἰδιαίτερα σώματα εἰς αὐτούς. Ἀλλὰ δὲν μπορεῖτε ἐπαγγελματίας πτωχοὺς νὰ τοὺς εἰπῆτε νὰ δίδουν ἐξετάσεις. Διὰ τὸ μέλλον ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ διὰ τὸ παρελθὸν δὲν ἠμπορεῖτε, διότι ἀσκοῦν ἤδη τὸ ἐπάγγελμα.

§71Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μὰ δὲν τοὺς τὸ ἀφαιροῦμεν.

§72Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Φοβοῦμαι ὅτι ὑπάρχουν ἄλλοι σήμερον, οἱ ὁποῖοι θὰ τοὺς καταλάβουν τὰς θέσεις των.

§73Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Βλέπετε ὅτι ὑπάρχει διάταξις.

§74Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι. Ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν νὰ ἐξετάσητε τὸ ζήτημα.

§75Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα, τὸ ἐξήτασα, καὶ τοὺς καθησύχασα ὅταν ἦλθαν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης ἐδαφίου εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νόμου ὑπ’ ἀριθ. 3509 περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς διοικήσεως τῆς Διεθνοῦς ἐκθέσεως Θεσσαλονίκης».

§77Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μὲ τὴν ἑξῆς τροπολογίαν εἰς τὸ 1ον ἐδάφιον, ἀντὶ «τεχνικῶν ἐπιμελητηρίων Θεσσαλονίκης» νὰ τεθῇ «τῆς Ἑλλάδος», Ἐπίσης εἰς τὸ ἐδάφιον 14. (ἀναγινώσκει). Ἐπίσης εἰς τὸ 6ον ἐδάφιον τὸ «δυνατὸν» νὰ γίνῃ «δύναται», εἶναι τυπογραφικὸν λάθος. Καὶ μία μεταβατικὴ διάταξις ὅτι: «μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς συγκρατήσεως...» (ἀναγινώσκει). Καὶ τελευταῖα, εἰς τὸ ἐδάφιον ἀριθ. 16. «Ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου ἄρχεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως κλπ. (ἀναγινώσκει).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδοχῆς τῆς παραιτήσεως ἀπὸ τῆς συμβάσεως καπνοσπόρου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως ἐφ’ ἅπαξ πιστώσεως πρὸς πληρωμὴν καθυστερουμένων ἐξόδων συντηρήσεως καὶ λειτουργίας γραφείου Ἐργασίας Λιμένος Πειραιῶς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως ἐφ’ ἅπαξ πιστώσεως πρὸς πληρωμὴν καθυστερουμένων ὁδοιπορικῶν κλπ. ἐξόδων ὑπαλλήλων Διευθύνσεως Ἐργασίας καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατατάξεως ὡς λιμενικῶν δοκίμων υἱῶν καὶ ἀδελφῶν πεσόντων ἐν πολέμῳ ἢ ὁπωσδήποτε ἐξαφανισθέντων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 38 τοῦ νόμου 4277 περὶ τηλεγραφικῆς ἀνταποκρίσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῆς διὰ τοῦ νόμου 4547 κυρωθείσης συμβάσεως περὶ κατασκευῆς, συντηρήσεως, καὶ ἐκμεταλλεύσεως, τηλεφωνικῶν ἐγκαταστάσεων κλπ.». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Φεβρουαρίου 1931 τροποποιητικοῦ παραρτήματος τῆς ἀπὸ 14 Ἀπριλίου 1925 συμφωνίας μεταξὺ τῆς Γεν. Δ)σεως τῶν Ἑλληνικῶν Ταχυδρομείων καὶ τῆς Διεθνοῦς Ἑταιρείας Κλιναμαξῶν διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν ταχ. ἀποστολῶν ἐπὶ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους διὰ τῆς ἁμαξοστοιχίας Simplon Orient Express. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Τύπου ὡς καὶ περὶ κολασμοῦ καὶ ἐκδικάσεως τῶν διὰ τῆς καταχρήσεως τῆς ἐλευθεροτυπίας τελουμένων ἀδικημάτων». Ὁ κ. Ράλλης.

§79Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Πρὸ 24 αἰώνων, κύριοι βουλευταί, ἐν αὐτῇ ταύτῃ τῇ πόλει, ὁ μέγας τῆς ἀρχαιότητος πολιτευτὴς ὁ Περικλῆς ἐπιστρέφων ἑσπέραν τινὰ ἐκ τῆς ἀγορᾶς μετὰ δεινὸν ρητορικὸν ἀγῶνα ὃν εἶχε διεξαγάγει, παρακολουθήθη ὑπό τινος φανατικοῦ ὀπαδοῦ τῶν ἀντιπάλων του ὑβρίζοντος καὶ λοιδοροῦντος. Ὁ ἀπέριττος ἐκεῖνος πολιτευτὴς τῆς ἀρχαιότητος ἄνευ σωματοφυλάκων ὡς συνήθιζε μετέβαινεν εἰς τὸν οἶκον του. Ὅταν δὲ ἔφθασεν ἐκεῖ καὶ ἐξῆλθον εἰς συνάντησίν του οἱ πολυπληθεῖς δοῦλοι του, διέταξε ἕναν ἐξ αὐτῶν νὰ λάβῃ μίαν δάδα ἀνημμένην καὶ νὰ συνοδεύσῃ, ὡς εἶπε, τὸν ὑβριστὴν οἴκαδε ἵνα μὴ πέσῃ που ἐκ τοῦ σκότους μόνος ἐπιστρέφων. Εἶναι πλουσία, κύριοι βουλευταί, εἰς τοιαῦτα διδάγματα ἡ ἱστορία τῆς ὡραίας ἡμῶν Χώρας. Μετὰ 24 αἰῶνας τοιούτων μεγάλων διδασκάλων ἀνάξιοι μαθηταὶ ἡμεῖς, ἐρχόμεθα νὰ σβύσωμεν τὴν δάδα τοῦ Τύπου διὰ τῆς ὁποίας εἰσερχόμενος οὗτος ἐν τῷ σκότει καὶ ἀποκαλύπτων τὰ ἐν τῷ σκότει διαπραττόμενα κατὰ τῆς πολιτείας καὶ τῆς κοινωνίας ἀδικήματα, ἐξυγιαίνει καὶ τὴν πολιτικὴν καὶ τὴν κοινωνίαν. Δὲν γνωρίζω ἂν τὰ περὶ κιτρίνου Τύπου λεγόμενα, λεχθέντα κατ’ ἐπανάληψιν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἀληθῆ. Γνωρίζω ὅμως ὅτι ὁ κίνδυνος τοῦ κιτρίνου Τύπου δὲν εἶναι βεβαίως μεγαλείτερος ἀπὸ τὸν κίνδυνον τοῦ σκότους, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ εἰσαγάγῃ τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον. Δέον νὰ ἔχῃ τις διαρκῶς πρὸ ὀφθαλμῶν τὰ ἀγαθὰ τοῦ Τύπου, καὶ ὄχι τὸ κακὸν ὅπερ οὗτος ἐνταῦθα προξενεῖ. Καὶ τὸ κακὸν ὅπερ οὗτος καθ’ ἑκάστην ἡμέραν προλαμβάνει, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι μέγα εὐεργέτημα. Ὁ διάσημος Γάλλος δημοσιογράφος Prevost λέγει ὅτι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐν τῇ ἐννοίᾳ πάσης ἐξουσίας, ἐν τῇ ἐννοίᾳ πάσης ἰσχύος ἐνυπάρχει καὶ ἡ ἔννοια τῆς καταχρήσεως τῆς ἐξουσίας, καὶ ἡ ἔννοια τῆς καταχρήσεως τῆς ἰσχύος. Ἀλλὰ ἡ κατάχρησις τῆς ἰσχύος, ἡ κατάχρησις τῆς ἐξουσίας δὲν ἀποδεικνύει τὴν ἀνάγκην τῆς ἐξουθενώσεως πάσης ἰσχύος καὶ πάσης ἐξουσίας. Τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τῆς καταχρήσεως τῆς ἐλευθεροτυπίας, βεβαίως, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀποτελέσματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβληθῇ πρὸς τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐλευθερίας τοῦ Τύπου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπιμένει, ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου οὐδαμῶς θίγουν τὸν Τύπον ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἔλεγχον τοῦ δημοσίου βίου, ὅτι περιορίζονται μόνον αἱ διατάξεις εἰς τὸ νὰ κολάζουν τὴν ἀσυδοσίαν τοῦ Τύπου ὡς πρὸς τὴν κατάχρησιν τῆς ἐλευθεροτυπίας ἐναντίον τοῦ ἰδιωτικοῦ βίου. Αἱ ἀγορεύσεις τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων κ. Μπακοπούλου καὶ κ. Γιαννοπούλου μὲ ἀπαλλάσσουν τοῦ κόπου νὰ προβῶ εἰς σύγκρισιν τοῦ ἀρχικῶς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντος περὶ Τύπου νομοσχεδίου πρὸς τὸ ἤδη ὑπὸ ψήφισιν εὑρισκόμενον. Θὰ περιορισθῶ εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ νέου αὐτοῦ νομοσχεδίου, ἀρκούμενος εὐθὺς ἀμέσως νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἂν αἱ διατάξεις αὗται δὲν εἶναι τόσον κακαὶ ὅσον ἦσαν αἱ διατάξεις τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, δὲν εἶναι βεβαίως καὶ πολὺ καλλίτεραι. Δὲν χρειάζεται ὄντως μεγάλη σοφία, οὐδὲ κἂν μεγάλη προσοχὴ διὰ νὰ ἴδῃ τις ὅτι τὸ λεχθὲν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον περιορίζεται μόνον εἰς τὰς ὑπερβασίας τοῦ Τύπου ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἰδιωτικὸν βίον καὶ δὲν φιμώνει τὸν Τύπον ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἔλεγχον τοῦ δημοσίου βίου, λέγω, ὅτι τὸ λεχθὲν τοῦτο εἶναι ἀνακριβές. Πρῶτον ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου εἰσάγονται δύο ποιναὶ κεχωρισμέναι διὰ τὸ αὐτὸ ἀδίκημα διακηρύσσει τὴν ἀρχὴν ὅτι ὁ δημοσιογραφῶν διαπράττει ἀδίκημα διότι δημοσιογραφεῖ. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Συντάγματος εἶναι σαφὴς, «ἕκαστος δύναται νὰ δημοσιεύῃ....» (ἀναγινώσκει). Τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἰσάγει μίαν μόνον ἐπιβαρυντικὴν περίπτωσιν ἀλλὰ καθορίζει μίαν δευτέραν ποινὴν μόνον διὰ τὸν λόγον ὅτι ἐξέφρασέ τις διὰ τοῦ Τύπου τοὺς στοχασμούς του. Ἐὰν δὲ ὑπάρχουν ὑπερβασίαι κ. Πρόδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ὑπάρχουν ὑπερβασίαι κατὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ δικαιώματος τοῦ πηγάζοντος ἐκ τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Συντάγματος, τοῦ ἀναφαιρέτου αὐτοῦ δικαιώματος παντὸς ἐλευθέρου πολίτου εἰς πᾶσαν εὐνομουμένην καὶ ἐλευθέραν πολιτείαν, ἐὰν ὑπάρχῃ κατάχρησις τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ, ἡ κατάχρησις αὐτὴ τοῦ δικαιώματος, εἶναι κατ’ ἐμὲ ἀντιθέτως φρονοῦντα πρὸς ὑμᾶς, ὄχι λόγος ἐπιβαρυντικὸς ἀλλὰ λόγος ἐλαφρυντικός, διότι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος χειρίζεται τὸν κάλαμον τῆς δημοσιογραφίας — καὶ σεῖς εἶσθε πεπειραμένος δημοσιογράφος κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως — ὁ ὁποῖος ἀσκεῖ μίαν πολιτικὴν, ὁ ὁποῖος κάμνει ἕνα ἀγῶνα, εἶναι πιθανὸν νὰ ὑπερβῇ τὰ ὅρια τῶν νόμων καὶ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὰ ὅρια τοῦ ποινικοῦ νόμου. Εἶναι πιθανὸν ἐν τῇ ὁρμῇ τοῦ ἀγῶνος αὐτοῦ νὰ προβῇ εἰς ὑπερβασίας. Αἱ ὑπερβασίαι αὐταὶ δὲν εἶναι βεβαίως τόσον δεινῶς τιμωρητέαι ὡς αἱ ὑπερβασίαι τοῦ συκοφάντου καὶ τοῦ ὑβριστοῦ, τοῦ ὑβρίζοντος ἢ συφαντοῦντος ἐν ψυχραιμίᾳ καὶ ἐκ προμελέτης. Τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου χαρακτηρίζει τὸν ἐκθέτοντα διὰ τοῦ Τύπου τοὺς στοχασμούς του ὡς ὄν ἐπικίνδυνον, ὡς τύπον τινα ἐγκληματίου, ὡς θὰ ἦτο ὁ μέθυσος, ὡς θὰ ἦτο ὁ χασισοπότης, ὡς θὰ ἦτο ὁ ρέπων πρὸς οἱονδήποτε ἀδίκημα, πρὸς οἱονδήποτε ἔγκλημα μόνον διότι εἶναι δημοσιογράφος. Ἐγκληματεῖ ὅμως πρὸς αὐτὸ μόνον, διότι κατ’ ἐπάγγελμα ἀσκεῖ τὸν ἔλεγχον τὸν ἐκ τοῦ Συντάγματος προστατευόμενον. Μόνον δι’ αὐτὸν τὸν λόγον κολάζεται ἀπὸ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου σας ἀλλὰ καὶ μόνος αὐτὸς ὁ λόγος θὰ ἤρκη διὰ νὰ καταστήσῃ τὸ νομοσχέδιον σας ἐκποδών, διὰ νὰ καταστήσῃ τὸ νομοσχέδιον σας ἀντισυνταγματικὸν καὶ ἀνελεύθερον καὶ ἀνάξιον τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 3. Ἔχομεν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία λέγει ὅτι «ὅστις δυσφημεῖ...» (ἀναγινώσκει). Εἶναι ἐλεύθερος κατὰ τὸ ἄρθρον 16 τοῦ Συντάγματος πᾶς τις νὰ δημοσιεύῃ τοὺς στοχασμούς του. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον σας ὅμως ἰσχύει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ μακαρίτης Καρύδης. «Εἶναι ἐλεύθερος ὁ Τύπος ἐφ’ ὅσον δὲν γράφει». Τὶ ἐλευθερία εἶναι αὐτὴ, ὅταν λέγετε ὅτι μία ἁπλῆ διάψευσις τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἀρκεῖ νὰ καταστήσῃ τὴν ἐλευθερίαν αὐτὴν ἕωλον, καὶ νὰ σύρῃ τὸν δημοσιογράφον εἰς τὸ ἐδώλιον τοῦ κατηγορουμένου; Ὑποβάλλετε τὸν δημοσιογράφον ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς διοικήσεως, καὶ δύναται ἄριστα ἕνας ὑπουργὸς φαῦλος ποὺ θέλει νὰ κάμῃ κατάχρησιν τῆς ἐξουσίας αὐτοῦ νὰ προβῇ εἰς τὴν διάψευσιν ἐκ τῶν προτέρων αὐτῶν τῶν γεγονότων καὶ νὰ παρεμποδίσῃ τὴν ἀναγραφὴν τῶν εἰδήσεων αὐτῶν. Ἡ διάταξις τοῦ ἐδαφίου 3 τοῦ νομοσχεδίου λέγει (ἀναγινώσκει). Καὶ ἡ διάταξις αὐτὴ ἐπαναλαμβάνει διάταξιν νόμου ψηφισθέντος ὑπὸ τῆς Βουλῆς, νομίζω πρὸ τινος χρόνου καὶ καθ’ ἣν ἐποχὴν ἡμεῖς πάντες εἴμεθα ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Εἰς τὴν ἀπουσίαν ἡμῶν ὀφείλεται ἡ ἄνευ διαμαρτυρίας ψήφισις μιᾶς διατάξεως, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ κατάργησιν τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ Συντάγματος. Διότι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λέγετε ὅτι ὑπόκειται εἰς τιμωρίαν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐκθέτει γεγονότα κλπ., χωρὶς νὰ προσβάλλετε σκαιῶς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Συντάγματος;

§80Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ ἀποδεικνύει ὅτι ἐνῷ ὁμιλοῦμεν τὴν ἰδίαν γλῶσσαν, εἶναι ἀδύνατον νὰ συνεννοηθῶμεν.

§81Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως, ἀφοῦ σεῖς βαδίζετε τὴν ὁδὸν τῆς ἀντισυνταγματικότητος, ἡμεῖς δὲ τῆς συνταγματικότητος. Τὸ ἄρθρον 21 λέγει. «Ἡ ἀπόδειξις τῆς ἀληθείας..... (ἀναγινώσκει).

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ φέρωμεν τροπολογίαν ἐδῶ. Προκειμένου περὶ ἐπικρίσεως δημοσίου ἀνδρὸς, δὲν μπορεῖ νὰ καταδικασθῇ ὁ δημοσιογράφος δι’ ἐξύβρισιν διότι εἶναι φυσικὸν ὅτι θὰ φθάσῃ εἰς τὴν ἐξύβρισιν μὲ μίαν ἐξήγησιν, ὅτι ἡ ἐξύβρισις δὲν θὰ ἀφορᾷ τὸν οἰκογενειακὸν βίον.

§83Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ πληροφορία τὴν ὁποίαν μοῦ ἔδωκεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀποδεικνύει ὅτι ἡ παρατήρησίς μου ἦτο ἀπολύτως ὀρθὴ καὶ ὅτι τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου 23 καὶ 31, ὡς ἦσαν προσέβαλλον τὰς διατάξεις περὶ ἐλευθεροτυπίας τοῦ Συντάγματος. Τὸ ἄρθρον 35 τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τὸ ἄρθρον ὅπερ ἀπαγορεύει ἐπὶ ἀπειλῇ ποινῆς εἰς τὰς ἐφημερίδας τὴν χρησιμοποίησιν ἀποφάσεων καταδικαστικῶν, εἴτε παλαιῶν εἴτε νέων. Καὶ ἡ διάταξις αὐτὴ θίγει τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐλευθεροτυπίαν διὰ τὸν ἔλεγχον τοῦ δημοσίου βίου τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν. Διότι δὲν δύνασθε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μοῦ ἀρνηθῆτε ὅτι εἶναι δικαίωμα καὶ καθῆκον τοῦ δημοσιογράφου νὰ ἐλέγχῃ τὸν βίον τῶν δημοσίων ἀνδρῶν ἐκθέτων τὰ ἀδικήματα εἰς τὰ ὁποῖα περιέπεσαν καὶ τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν εἴτε τὴν ἔκδοσιν παραπεμπτικοῦ βουλεύματος εἴτε τὴν ἔκδοσιν, ὅπερ χεῖρον, καταδικαστικῶν ἀποφάσεων.

§84Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐπιτρέψωμεν καὶ τοῦτο, ἐὰν ταῦτα ἀφορῶσιν τὸν δημόσιον βίον καὶ ἐὰν ἀποτελοῦν δυσφήμησιν. Ἀλλὰ δι’ αὐτὸ ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀποδείξῃ τὴν ἀλήθειαν.

§85Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν τοῦτο θέλετε, πρέπει νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον, διότι εἰσάγεται μία ἐξαίρεσις τῆς γενικῆς διατάξεως περὶ ἀποδείξεως τῆς ἀληθείας ἐν περιπτώσει δυσφημήσεως.

§86Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Προτείνω τὴν τροποποίησιν καθ’ ἣν δύναται νὰ εἴπουν εἰς τὸν δημόσιον ἄνδρα κάθε δυσφημιστικὸν γεγονός, ἀρκεῖ νὰ εἶναι γεγονὸς ἀναφερόμενον εἰς τὸν δημόσιον βίον καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι κάποτε ἔκαμεν ἕνα ἔγκλημα πρό τινων ἐτῶν ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω νὰ μὴ ἀναφέρεται εἰς τὸν δημόσιον βίον.

§87Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ περιορίζομαι εἰς τὸ νὰ ἀποδείξω ὅτι τὸ νομοσχέδιόν σας ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ ἐλέγχου τοῦ δημοσίου βίου θίγει τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος.

§88Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς τὰς περιστάσεις αὐτάς, ὅτε πρόκειται ἐντελῶς περὶ τοῦ οἰκογενειακοῦ βίου, θὰ ἐπιμείνω ὅπως προστατεύσωμεν τοὺς πολίτας. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἠξεύρετε πολὺ καλά, ὅτι ὅλοι φοβοῦνται τὰ τακτικὰ δικαστήρια περισσότερον, παρὰ τὰ ὀρκωτά. Θέλω λοιπόν, νὰ κατοχυρώσω τὸν ἰδιωτικὸν βίον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν δημοσίων ἀνδρῶν, δι’ αὐτοῦ τοῦ χωρισμοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου ἀποφαίνεται τὸ συμβούλιον τῶν Πλημμελειοδικῶν. Πάντως πρέπει νὰ ὑπάρχουσι τὰ στοιχεῖα αὐτὰ, δυσφήμησις ἢ συκοφαντία ἀφορῶντα τὸν ἰδιωτικὸν βίον καὶ ἄσχετα ὅλως πρὸς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Ἐπ’ αὐτοῦ σᾶς παρακαλῶ νὰ κάμετε τὴν συζήτησιν.

§89Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Μετὰ τὰς γενομένας διαβεβαιώσεις ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι παραμένει οὐχ’ ἧττον ἀκεραία ἡ ἀρχὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν χωρίζεται ἀπὸ τὸ συμβούλιον· σχηματίζεται τὸ ἀδίκημα καὶ τὸ ἕν σκέλος αὐτοῦ παραπέμπεται εἰς τὸ ὁρκωτὸν δικαστήριον τὸ δὲ ἕτερον σκέλος αὐτοῦ παραπέμπεται εἰς τὸ πλημμελειοδικεῖον. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δέν ἦτο χθές παρὼν ὅταν ὁ συνάδελφος κ. Γιαννόπουλος ἀνέγνωσε τὰ πρακτικὰ τῆς συνελεύσεως τοῦ 1911. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ συνεπῶς ἡ Βουλή, χάριν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀναγνώσω τὰ ἑξῆς ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ τότε κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἀειμνήστου Δημητρακοπούλου, γνωρίζετε τὸ κῦρος τοῦ Δημητρακοπούλου εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα Γνωρίζετε συγχρόνως καὶ τὰς ἰδέας αὐτοῦ ὅσον ἀφορᾶ τὸν περιορισμὸν τῆς ἐλευθερίας τοῦ Τύπου, ἀτυχῶς μὴ πολὺ ἀπεχούσας τῶν ἰδικῶν σας ἰδεῶν, ἀτυχῶς διὰ τὴν μνήμην τοῦ Δημητρακοπούλου. Ἀλλὰ τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι αἱ παρατηρήσεις αὐτοῦ ἐν προκειμένῳ εἶναι παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἡ καλὴ πίστις ἐπιβάλλει εἰς ὑμᾶς κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ λάβητε σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει, διότι λέγει τὰ ἑξῆς ὁ τότε ὑπουργός σας ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης (ἀναγινώσκει). Αὐτὰ ἀποτελοῦσιν ἀπάντησιν εἰς τὰς παρατηρήσεις ποὺ ἔκαμεν χθὲς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Εἶναι σοφαί κ. βουλευταὶ, αἱ παρατηρήσεις τοῦ Δημητρακοπούλου.

§90Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σοφώταται.

§91Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Σοφώταται. Διότι φυσικὰ ὅταν ἀρχίσατε ν’ ἀναλύετε μὲ τὸ μικροσκόπιον καὶ νὰ διχάζετε μίαν φράσιν ἀπ’ ἐδῶ καὶ μίαν φράσιν ἀπὸ ἐκεῖ καὶ τὴν χωρίζητε ἐπὶ τῆς χειρουργικῆς κλίνης ἐπὶ τῆς ὁποίας ἁρμοδιώτερος ἦτο ὁ ἀγορεύσας χθὲς ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Λιβαθυνόπουλος, τότε βεβαίως δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ φθάσητε εἰς τὸ νὰ ἀνεύρητε καὶ ἐξύβρισιν καὶ ἁρμοδιότητα τοῦ πλημμελειοδικείου. Καὶ προχωρῶν ὁ ἀείμνηστος Δημητρακόπουλος λέγει. (ἀναγινώσκει). Τώρα ὅμως τὶ ἀποδεικνύεται; Ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν θὰ ὑπῆρχε παράβασις νόμου, ἀλλὰ θὰ ὑπῆρχε παράβασις τῶν ἀρχῶν τοῦ δικαίου ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἀμύνεται ὁ ἀείμνηστος Δημητρακόπουλος διὰ τῆς ἀγορεύσεως αὐτοῦ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν γνωρίζω ἐὰν ὁμιλοῦμεν ἡμεῖς γλῶσσαν τοιαύτην ὥστε νὰ μὴ ἐννοῆτε αὐτήν. Νομίζω ὅτι ἡ γλῶσσα τὴν ὁποίαν ὁμιλοῦμεν σήμερον ἡμεῖς εἶναι ἡ γλῶσσα τὴν ὁποίαν μετεχειρίζεσθε καὶ ὑμεῖς κατὰ τὸ 1911. Διότι ἐλέγατε τότε συμπληρώνοντες τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ὑπουργοῦ σας ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ἑξῆς: σελὶς 2270. «Ἕν μόνον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου δηλῶ....» (ἀναγινώσκει). Ἄλλο τί εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐζήτει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸ 1911 καθὼς καὶ ἄλλοι, μεταξὺ δὲ αὐτῶν καὶ ἕτερος ἀπεμπολήσας τὰς ἰδέας αὐτοῦ τοῦ 1911 — εἶναι ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητής σας ὁ βουλευτὴς Οἰτύλου.

§92Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἕν ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ὁ τότε συνάδελφός μου μακαρίτης Δημητρακόπουλος ἤθελε νὰ χωρίσῃ τὰ δύο αὐτὰ ἀδικήματα. Μὴ ἐπικαλῆσθε τὴν γνώμην τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης πρὸς τὸν ὁποῖον ἠξεύρετε ὅτι ὁ νῦν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καί τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, παρὰ τὴν γνώμην τοῦ ὑπουργοῦ! τῆς Δικαιοσύνης, καὶ τότε ἐξεδήλωσε τὴν ἀντίθετον γνώμην, καὶ εἶπεν ὅτι· «ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης....». Παρά κάτω λέγει. (ἀναγινώσκει)... Ἐγὼ εἶχον ἀντίθετον γνώμην πρὸς τὴν τότε γνώμην τοῦ μακαρίτου Δημητρακοπούλου καὶ ὑπεστήριζον αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζω καὶ τώρα. Εὐτυχῶς δὲ ἀπὸ χθὲς ἤδη ἔδωσα εἰς τὸν συνάδελφόν μου ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης— ὅταν ἐδιάβαζα τὸ νομοσχέδιον, τό ὁποῖον σημειώσατε ἀναγινώσκω κάθε ἡμέραν—ἀπὸ χθὲς λέγω ἔβαλα τὴν διάταξιν: «ἄσχετον πρὸς τὸν δημόσιον βίον». Ἀλλὰ ὑπεστήριξα, κ. βουλευτὰ Ἀττικῆς, τὰ ἴδια πράγματα, καὶ νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἦτο ἐντροπὴ καὶ νὰ ἀλλάξω γνώμην ὕστερα ἀπὸ 20 χρόνια.

§93Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε βουλευτά τῆς Ἀττικῆς, εἴπατε ὅτι ἀπεμπόλησα...

§94Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Παραδέχεσθε καὶ σεῖς τὸν χωρισμὸν αὐτόν.

§95Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι.

§96Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν κάμετε καμμίαν παρατήρησιν εἰς τὴν εἰσήγησιν σας.

§97Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν ἔκανα, διότι ὡμίλησα γενικῶς. Εἶμαι σύμφωνος μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγετε σεῖς, καὶ ἄλλοτε καὶ τώρα εἰς αὐτὴν τήν διάταξιν τὴν εἰδικήν. Τὶ ἀπεμπολῶ;!

§98Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου εὑρίσκεσθε εἰς ἀντίθεσιν....

§99Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἄλλο τι εὑρίσκομαι, καὶ ἄλλο τι ἀπεμπολῶ. Μήπως ἀπεμπολῶ τίποτε διὰ νὰ γίνω βουλευτής, διὰ νὰ γείνω ὑπουργός, διὰ νὰ πλουτίσω; Ἡ λέξις ἀπεμπολῶ δὲν ἔπρεπε νὰ ἐκφύγῃ τοῦ στόματος τοῦ ἰδικοῦ σας.

§100Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἄν εἶσθε καὶ σεῖς ὀπαδὸς τῆς Δημοτικῆς γλώσσης, θὰ σᾶς ἔλεγον ὅτι δὲν τὴν ἐννοεῖτε αὐτὴν τὴν λέξιν· ἀλλ’ εἶσθε ὀπαδὸς τῆς καθαρευούσης, τῆς ὑπὲρ καθαρευούσης μάλιστα, καὶ γνωρίζετε ὅτι ἡ λέξις ἀπεμπολῶ σημαίνει ὄχι μόνον ὅτι πωλεῖτε ἕνα πρᾶγμα, ἀλλὰ ἔχει καὶ τήν ἔννοιαν τοῦ παραιτοῦμαι ἐγκαταλείπω. Λοιπὸν ἐγκαταλείψατε εἶπον τὰς ἰδέας σας. Ὑπῆρξα ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ, ἀλλὰ σεῖς δυστυχῶς παραδόξως ἀπεμπολήσατε τὴν ὑπερκαθαρεύουσαν τῆς ὁποίας εἶσθε ἔνθερμος ὀπαδός.

§101Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὴν ὑπερκαθαρεύουσαν τὴν κατακρίνω ὡς ἀνύπαρκτον, ὡς ἐπίσης κατακρίνω ἀνύπαρκτον τὴν δημοτικήν. Ἀλλὰ δέχομαι τὴν νεοελληνικήν, τὴν σύγχρονον, τὴν ζῶσαν ἡ ὁποία εἰς τὸ ἀπεμπολῶ δίδει μίαν σημασίαν ὄχι ἀγαθήν.

§102Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἤθελα νὰ διαβάσω ἀκόμη ὀλίγα τινά, διότι αἰσθάνομαι τὸ καθῆκον νὰ προστατεύσω τὸν νεκρὸν συνάδελφόν μου. Εἶναι συνέχεια τῆς ἀγορεύσεως τοῦ μακαρίτου Δημητρακοπούλου. (ἀναγινώσκει)... Ἐξ αὐτῶν φαίνεται ὅτι δὲν εἴχατε διαβάσει αὐτά. Ἐγὼ τὰ ὀφείλω εἰς φίλον μου....

§103Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι μόνον τὸ ἔχω διαβάσει τὸ μέρος αὐτό, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐσημείωσα. Ἀλλὰ θὰ ἦτο καλὸν νὰ διαβάσω καί τὰ πρὸ τῆς διακοπῆς Ματζάκου λεγόμενα ὑπὸ τοῦ μακαρίτου Δημητρακοπούλου.

§104Δ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τὰ ὁποῖα λέγει ὁ Δημητρακόπουλος ἔκαμε τὸ νομοσχέδιον, τὸ δὲ νομοσχέδιον λέγει ἀκριβῶς αὐτὸ, ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν διὰ τοῦ αὐτοῦ μέσου, διὰ τοῦ αὐτοῦ δημοσιεύματος προσβάλλεται καὶ ὁ δημόσιος βίος καὶ ὁ ἰδιωτικός....

§105Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ ἤθελα νὰ εἴπω καὶ ἐγώ.

§106Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σεῖς εἶσθε ἁρμοδιώτερος νὰ μᾶς εἴπητε τί ἐφρόνει ὁ Δημητρακόπουλος; Ἁρμοδιώτερος εἶμαι ἐγὼ νὰ εἴπω τί ἐφρόνουν ἐγώ. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἀναγνωρίζετε ὅτι πρέπει νὰ τεθοῦν φραγμοὶ διὰ τὴν περίστασιν αὐτήν, ἀφοῦ δὲν ἐδίστασα δημοσίᾳ νὰ ἀντιταχθῶ εἰς τὴν γνώμην τοῦ συναδέλφου μου.

§107Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἔχω διάφορον γνώμην. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐκθέσω τὰς γνώμας μου, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ προκύψῃ ὅτι δὲν διεφωνήσατε πρὸς τὸν Δημητρακόπουλον. Λέγει λοιπὸν ὁ Δημητρακόπουλος. (ἀναγινώσκει). Ἀλλὰ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως—καὶ διὰ τοῦτο ζητῶ συγγνώμην, διότι εἶπον πρὸ ὀλίγου κἄτι τὸ ὁποῖον ἀπεδείχθη ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς—ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως φαίνεται μὴ ἐννοῶν πλέον τὴν γλῶσσαν τὴν ὁποίαν μετεχειρίζετο πρὸ 21 ἐτῶν. Διότι λέγει ταῦτα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. (ἀναγινώσκει) ἀλλὰ ταῦτα τὶ σημαίνουν, κ. Πρόεδρε; Σημαίνουν ὅτι διεφωνήσατε πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Πρὸς τὶ ἄλλο; Ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐπρέσβευέ τι τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι καὶ ὁ ἰδιωτικὸς βίος τῶν δημοσίων ἀνδρῶν ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστον μέρος τοῦ δημοσίου βίου, καὶ ὑμεῖς διεφωνήσατε καὶ εἴπατε αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀποδεικνύων τὴν ὑπερηφάνειάν του. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν δύναταί τις νὰ τὸ ἀξιώσῃ ἀπὸ πάντα πολιτευόμενον. Αὐτὸ ἐναπόκειται εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ ἰδίου τοῦ πολιτευομένου. Ἡμεῖς ἂν προστατεύσωμεν τὸν ἰδιωτικὸν βίον, θ’ ἀφήσωμεν ἐκτεθειμένον πλήρως τὸν ἔλεγχον τοῦ Τύπου ὡς πρὸς τὸν δημόσιον του βίον, καὶ δι’ αὐτὸ ἔχω τὴν ὑπερηφάνειαν νὰ ζητήσω ἡ ἔρευνα καὶ ὁ ἔλεγχος νὰ ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τοῦ ἰδιωτικοῦ του βίου. Τόσον τὸ καλλίτερον δι’ αὐτόν. Αὐτὰ λέγετε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ αὐτὰ δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν προκειμένην περίπτωσιν. Ἡ προκειμένη περίπτωσις εἶναι ἄλλη. Ἡ προκειμένη περίπτωσις εἶναι ὅτι ὑπάρχει προσβολὴ τοῦ δημοσίου βίου, καὶ εἰς τὰς προσβολὰς αὐτὰς τῆς δυσφημήσεως καὶ τῆς συκοφαντίας ὑπάρχει καὶ ἐξύβρισις, δυναμένη νὰ θεωρηθῇ ὡς προσβάλλουσα τὸν ἰδιωτικὸν βίον.

§108Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς εἶπα πρὸ ὀλίγου, ὅτι διὰ τὸν δημόσιον ἄνθρωπον φυσικὸν εἶναι ὁ ἔλεγχος νὰ ἐκτρέπεται εἰς ὕβριν καὶ εἰς λοιδορίαν· ἐπὶ τέλους δὲν πρέπει νὰ τιμωρῆται ἡ ὕβρις, ἀλλὰ σᾶς εἶπον ὅτι ἄλλο εἶναι ἡ ὕβρις καὶ ἄλλο ἡ συκοφάντησις. Ἐὰν λοιπὸν, παρὰ τὸν ἔλεγχον, δυσφημήσῃ τὸν δημόσιον ἄνδρα ἢ τὸν κατασυκοφαντήσῃ διὰ πράγματα ἀναγόμενα εἰς τὸν οἰκογενειακόν του βίον, θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τὸ συμβούλιον τῶν Πλημμελειοδικῶν νὰ ἐπεμβαίνῃ, διὰ νὰ ἔχῃ τὸν σωτήριον φόβον ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θέλει νὰ εἰσέρχεται εἰς τὸν οἰκογενειακὸν βίον τοῦ πολιτικοῦ καὶ νὰ τὸν καταρρακώνῃ.

§109Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, σᾶς ἀπαντῶ εἰς τοῦτο, ὅτι τὸ νομοσχέδιόν σας θὰ ἔχῃ τὸ ὀλέθριον ἀποτέλεσμα, ὄχι τὸ σωτήριον, ἀλλὰ τὸ ὀλέθριον ἀποτέλεσμα νὰ καταστήσῃ ἀδύνατον τὸν πραγματικὸν ἔλεγχον τοῦ δημοσίου βίου διότι θὰ ἔχῃ τὸν κίνδυνον διαρκῶς ἐπικρεμάμενον ἐπὶ τῆς κεφαλῆς του ὁ ἀσκῶν τὸν ἔλεγχον δημοσιογράφος, ὅτι θὰ τοῦ «ἀποτεμαχίσουν......». (ἀναγινώσκει).

§110Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀκριβῶς αὐτὸς ὁ πέλεκυς θέλω νὰ ἐπικρέμαται διαρκῶς.

§111Ι. ΡΑΛΛΗΣ. «Ἀποτεμαχίζεται....» (ἀναγινώσκει). Θὰ ἔχετε αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα: Γνωρίζετε τοὺς δικαστὰς—ὑπήρξατε δικηγόρος καὶ δημοσιογράφος—γνωρίζετε ὅτι οἱ δικασταὶ ἔχουν φυσικὴν προκατάληψιν κατὰ παντὸς κατηγορουμένου. Θὰ βλέπετε νὰ «περικόπτῃ» νὰ «ἀποκεφαλίζῃ» καὶ ἐπιτέλους νὰ καθίζῃ εἰς τὸ ἑδώλιον τοῦ κατηγορουμένου τοῦ Πλημμελειοδικείου ἐκεῖνον ὅστις ἤσκησε μόνον δημόσιον ἔλεγχον. Καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καταπατεῖτε καὶ κατασυντρίβετε τὴν τελευταίαν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Συντάγματος, τὴν ἀφορῶσαν ἐγγυήσεις τοῦ δημοσίου βίου πάσης πολιτείας. Ἤδη ἔρχομαι εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 39 τοῦ νομοσχεδίου (ἀναγινώσκει). Γνωρίζετε ὅτι περιελήφθη διάταξις ἐν τῷ Συντάγματι τοῦ 1911, διάταξις ἡ ὁποία περιελήφθη καὶ ἐν τῷ Συντάγματι τοῦ 1926, ἡ ὁποία προβλέπει περὶ τῶν περιπτώσεων κατὰ τὰς ὁποίας δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη ἡ δημοσίευσις ὡρισμένων στρατιωτικῶν εἰδήσεων ἀφορωσῶν τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας. Ἀλλὰ ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ Συντάγματος μὴ λησμονῆτε ὅτι εἶναι διάταξις περιοριστική, ὅπως ὅλαι αἱ διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῇ κατ’ ἀναλογίαν. Ὅταν δὲ λέγετε ὅτι «καὶ ἡ δημοσίευσις εἰδήσεων περὶ παραγγελιῶν....» (ἀναγινώσκει), ὑπάγετε εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς στρατιωτικῆς ἐξουσίας τὴν ἐλευθεροτυπίαν, διότι εἶναι δυνατὸν αὐτὴ ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία καὶ μάλιστα μὲ τὸ φύσει αὐθαίρετον τῶν στρατιωτικῶν ὑπηρεσιῶν, νὰ παρεμποδίσῃ οἱανδήποτε ἀναγραφὴν εἰδήσεων προμηθείας ὑλικοῦ ἔστω καὶ ἐκείνων...

§112Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ παρατήρησίς σας εἶναι ἀξία πολλῆς προσοχῆς, καὶ θὰ παρακαλέσω μεταξὺ τῆς πρώτης καὶ τῆς δευτέρας συζητήσεως νὰ συνέλθῃ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ διὰ νὰ ἐξετάσωμεν πῶς ἠμποροῦμεν νὰ εὕρωμεν διάταξιν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας θὰ ἐξασφαλισθῶμεν ὥστε νὰ μὴ καταγγέλλωνται τὰ μυστικὰ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας καὶ νὰ μὴ ἐμποδίζωμεν τὸν ἔλεγχον ὁ ὁποῖος θὰ ἀφορᾷ κακὴν ἐκτέλεσιν παραγγελιῶν.

§113Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν πρότασιν αὐτήν, διότι ἡ πρότασις αὐτὴ νομίζω ὅτι εἶναι ἐγγύησις διὰ τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας ἐν γένει. Οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες οἱ ὁποῖοι αἰσθάνονται τὸ βάρος τοῦ καθήκοντος αὐτῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπιζητοῦν τὴν ἐλευθεροτυπίαν καὶ τὴν λαϊκὴν ἐπίκρισιν καὶ τὸν ἔλεγχον τῶν πράξεων αὐτῶν. Διότι γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ βεβαίως, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, πόσον εἶναι δυσχερὴς εἰς τὸν ὑπουργὸν ἡ ἐξερεύνησις ὅλων τῶν μυστικῶν τὰ ὁποῖα ἐνυπάρχουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ τὰ ὁποῖα ὡς παγίδες στήνονται ὑπὸ τῶν ὑπηρεσιῶν εἰς τοὺς ὑπουργοὺς καὶ οἱ δυστυχεῖς ὑπουργοὶ ἐμπίπτουν εἰς αὐτάς. Ἤδη ἔρχομαι εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 40 τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι εἰλημμένη ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον τοῦ μακαρίτου Δημητρακοπούλου. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον προηγουμένως τὸ ἀτύχημα εἰς τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ὑπέπεσεν ὁ ἀείμνηστος ἐκεῖνος πολιτικὸς ἀνήρ. Ἡ διάταξις αὐτὴ λέγει: (ἀναγινώσκει). Αὐτὸ τὸ «μὲν ἀλλὰ καλῇ τῇ πίστει» ἀποδεικνύει ὅτι ὑπάρχει κάποια πονηρία εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς διατάξεως.

§114Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι πονηρία εἰλημμένη ἀπὸ τὸ Ἀγγλικόν.

§115Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ μέγα σας ἐλάττωμα εἶναι ὅτι ἀκόμη ὁμιλεῖτε τὴν Ἀγγλικὴν ἐνῷ ἡμεῖς τὴν Ἑλληνικὴν. Ζῶμεν ἐν Ἑλληνικῇ πολιτείᾳ καὶ ὄχι ἐν Ἀγγλικῇ, ἔχομεν Ἑλληνικὸν χαρακτῆρα, καὶ ὄχι Ἀγγλικοὺς χαρακτήρας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν χαρακτήρων καλούμεθα νὰ νομοθετήσωμεν, καὶ ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν χαρακτήρων τῶν Ἀγγλικῶν, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ εἴπητε ὅτι ὑπάρχουν αὐτὰ καὶ εἰς τὸν ἄλλον κόσμον. Ἀλλὰ ἐδῶ μὲ τὰ πράγματα ὅπως εἶναι, πρέπει νὰ νομοθετῶμεν ἐν μέσῳ τῆς καταστάσεώς μας. Δύνανται αὐτὰ νὰ εἶναι καλὰ διὰ τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν κοινοβουλευτικὸν βίον δὲν γνωρίζω πόσον αἰώνων καὶ οἱ ὁποῖοι ἐν τούτοις διὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως—λέγω τοῦτο καὶ θὰ τὸ ἐπαναλάβω ἀργότερον—δὲν εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι λέγονται ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτι εἶναι δηλαδὴ φιλελευθερώτεροι τῶν ἀνθρώπων. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, οἱ Ἄγγλοι δὲν εἶναι οἱ φιλελευθερώτεροι τῶν ἀνθρώπων εἶναι τοὐναντίον. Ἀλλὰ εἶναι τοιαύτη ἡ κεκτημένη ταχύτης τοῦ πολιτικοῦ αὐτῶν βίου ὥστε παρέχουν τὴν ἐντύπωσιν—διότι ὁ χαρακτὴρ των εἶναι τέτοιος—τῶν φιλελευθέρων ἀνδρῶν. Ἀλλὰ τοιοῦτοι δὲν εἶναι, κύριοι, καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω κατόπιν, ὅταν θὰ ἔλθω εἰς τὸ μέρος αὐτό. Τὸ ἄρθρον 50 τοῦ νομοσχεδίου «ἐπὶ προσβολῇ τῶν ἠθῶν». Πολὺ καλά. «Ἐπὶ ἐξυβρίσει, δυσφημήσει, συκοφαντίᾳ» τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει. (ἀναγινώσκει). Καὶ ἐρωτῶ, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ποία εἶναι ἡ ἄμυνα ἑνὸς ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἐνήργησε τὸν δημόσιον αὐτὸν ἔλεγχον συμφώνως τῇ διατάξει τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Συντάγματος καὶ ὁ ὁποῖος κατηγορήθη ἐπὶ δυσφημήσει ἢ συκοφαντίᾳ καὶ εὑρίσκεται μακρὰν ἀπὸ τὸν τόπον αὐτὸν, καὶ ὁ ὁποῖος αἰφνιδίως ἐπανερχόμενος εὑρίσκεται πρὸ μιᾶς τελεσιδικίας, πρὸ μιᾶς ἀποφάσεως ἡ ὁποία τὸν καταδικάζει ὁριστικῶς; Διότι εἰσάγεται αὐτὴ ἡ πρωτοφανὴς διάταξις, ὅτι οὐδεμία ἐπέκτασις προθεσμίας ἐπιτρέπεται λόγῳ ἀποστάσεως.

§116Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ διάταξις λέγει «λόγῳ ἀποστάσεως» ὄχι ἐὰν εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Διότι πάντως πρέπει νὰ λάβῃ χώραν κοινοποίησις, ἡ ὁποία δὲν λέγει τὸ νομοσχέδιον ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ.

§117Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Τότε πρέπει νὰ ἔχωμεν ἕνα λεξικὸν γιὰ νὰ ἑρμηνεύωμεν τὴν γλῶσσαν σας, τὴν ὁποίαν δὲν ἐννοοῦμεν μὲ τὰ Ἑλληνικά μας.

§118Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριος σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ν’ ἀσφαλίσῃ τὴν ταχεῖαν περάτωσιν τῶν δικῶν αὐτῶν τοῦ Τύπου.

§119Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διωρθώθη εἰς τὴν δευτέραν ἔκθεσιν ἐπὶ τὸ αὐστηρότερον, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτρέπεται οὔτε καὶ λόγῳ ἀνωτέρας βίας ἀκόμη νὰ κάμῃ ἀνακοπήν.

§120Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐφ’ ὅσον ἐπιτρέπεται ἀνακοπὴ, θὰ γίνεται.

§121Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει διάταξις ὅτι ἐπιτρέπεται ἀνακοπὴ λόγῳ ἀνωτέρας βίας. Οὔτε εἶναι πιθανὸν νὰ ὑπάρξῃ τοιαύτη περίστασις.

§122Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀλλὰ ἐὰν εὑρίσκεται εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς ἀπομακρυμένον μέρος αὐτῆς;

§123Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν κατοικεῖ ὁ δημοσιογράφος εἰς τὰ χωρία ἀλλὰ εἰς τὰς πόλεις.

§124Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἔρχομαι, κύριοι βουλευταί, εἰς τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 56 καὶ 58 ἐδαφ. 2 τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ ἄρθρον 100 τοῦ Συντάγματος «Προκειμένου περὶ προσβολῶν διὰ τοῦ Τύπου ἀφορωσῶν τὸν δημόσιον βίον ἁρμόδιον εἶναι πάντοτε τὸ δικαστήριον τῶν ἐνόρκων».

§125Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὴν προσθήκην τοῦ ἄρθρου 56, ὅτι δικάζεται ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου τῶν συνέδρων συμπράττοντος καὶ τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐνόρκων;

§126Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα. Ἐνταῦθα θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ κάμω μίαν παρέκβασιν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰς ἐπανειλημμένας συζητήσεις ὁ μὲν πρῶτος σαφέστερον ὁ δὲ ἕτερος ὀλιγώτερον σαφῶς, ἀπέδειξεν τὴν φανεράν αὐτῶν δυσμένειαν πρὸς τὸ δικαστήριον τῶν ἐνόρκων. Ἡ λαϊκὴ δικαιοσύνη ἀποτελεῖ, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως—ὡς γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ—ἀποτελεῖ μίαν πραγματικὴν ἐγγύησιν. Ἀλλὰ ἐκ τῶν σφαλμάτων αὐτῶν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων τὸ ὁρκωτὸν σύστημα δὲν εὑρίσκεται ἐν Ἑλλάδι εἰς ἣν περιωπὴν ἔπρεπε νὰ εὑρίσκεται. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐδικηγορήσατε ποτὲ ἐν Ἑλλάδι, ἐν τῇ ἐλευθέρᾳ Ἑλλάδι, δὲν γνωρίζετε καλὰ τὰ δικαστήρια πῶς λειτουργοῦν. Ἀλλ’ ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι εἴχομεν τὴν τύχην ἢ τὴν ἀτυχίαν—ὅπως θέλετε—νὰ δικηγορήσωμεν δυνάμεθα, καὶ ὅλοι οἱ συνάδελφοι ἡμῶν, οἱ δικηγορήσαντες καὶ δικηγοροῦντες δύνανται νὰ σᾶς εἴπουν. Τώρα βέβαια ἐγὼ εἶμαι ἀπόμαχος, ἀλλὰ πιστεύω ὅτι τὰ πράγματα ἐξακολουθοῦν νὰ συμβαίνουν ὅπως συνέβαινον ὅταν ἤμην ἐν ἐνεργείᾳ δικηγόρος. Τὶ συμβαίνει δηλαδὴ εἰς τὰ δικαστήρια; Οἱ ἔνορκοι διαρκῶς εἶναι οἱ ἴδιοι. Βλέπετε ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι, ὡς προνομιοῦχοι, ἀπαλλάσσονται τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ ἐνόρκου. Σωρεία ἀνθρώπων κοινωνικῆς περιωπῆς οὐδέποτε ἐχρησίμευσαν ὡς ἔνορκοι. Εἰς τὶ ὀφείλεται αὐτό; Ὅλα αὐτὰ ὀφείλονται ἀναμφιβόλως εἰς τὴν ἐλλιπῆ ἐνέργειαν τῆς εἰσαγγελικῆς ἀρχῆς. Ἐὰν ἡ εἰσαγγελικὴ ἀρχὴ ἐδείκνυε περισσοτέραν ἐπιμέλειαν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ ἐνόρκων, ἀναμφιβόλως κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ εἴχωμεν ὁρκωτοὺς δικαστὰς ἀξίους τοῦ ὑψηλοῦ αὐτῶν προορισμοῦ. Ἀλλ’ ἐκ τοῦ ὅτι ἠμέλησαν οἱ ἁρμόδιοι δικαστικοὶ τὴν ἐνέργειαν τῆς διατυπώσεως τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου διαγεγραμμένων, πρέπει νὰ συμπεράνωμεν ὅτι τὸ ὡραῖον αὐτὸ σύστημα τὸ ὁρκωτόν, τὸ ἐγγυώμενον τὰς ἐλευθερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, παντὸς λαοῦ ἐλευθέρου, τὸ ὡραῖον αὐτὸ σύστημα κατέπεσεν; Ἐκ τοῦ ὅτι κακῶς ἐφηρμόσθη ἕνα σύστημα, δὲν πρέπει νὰ θεωρῶμεν ὑπεύθυνον τὸ σύστημα αὐτό.

§127Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ φέρω ταχέως εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον διορθωτικὸν τῶν ἀτόπων αὐτῶν. Ἀλλὰ βεβαίως θὰ εἶμαι ὁ τελευταῖος ὁ ὁποῖος θὰ ζητήσω τὴν κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ. Ὁ σκοπός μας εἶναι νὰ διορθώσωμεν τὰς μειωθείσας ἀτελείας. Εἴπατε ἐσεῖς τὰς αἰτίας τὰς κυριωτέρας. Θὰ ἰδοῦμε τὸ νομοσχέδιον πῶς θὰ διατυπωθῇ. Δὲν θέλω ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ θεωρηθῇ ὅτι σκοπεύω νὰ ἐπιβουλευθῶ τὸ σύστημα τῶν ἐνόρκων.

§128Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Διότι ἠξεύρετε κ. Πρόεδρε, καὶ δύνασθε νὰ ἐρωτήσετε τοὺς ἐκ δεξιῶν καὶ εὐωνύμων συναδέλφους σας οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰδικοὶ εἰς τὰ ποινικὰ, διὰ νὰ σᾶς εἴπουν πόσον λυπηρὸν εἶναι εἰς τὸν δικηγόρον ὅταν πηγαίνῃ μὲ τὸν κατηγορούμενον εἰς τὸ δικαστήριον καὶ βλέπει ὅτι ἡ κλήρωσις τῶν ἐνόρκων γίνεται κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος προσβάλλει καὶ αὐτὸν τὸν ποινικὸν νόμον διότι γίνονται πλαστότητες κατὰ τὴν ἐκφώνησιν τῶν ὀνομάτων.

§129Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ κάμνουν οἱ εἰσαγγελεῖς εἰς αὐτὰς τὰς περιπτώσεις;

§130Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Οἱ εἰσαγγελεῖς συμπράττουν εἰς αὐτά. Δὲν θέλω, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ κατηγορήσω τὰς δικαστικὰς ἀρχάς. Ἀλλὰ εἰς τὸν ζῆλον τὸν ὑπέρμετρον ἐνίων δικαστικῶν ὀφείλεται καὶ ἡ κατάχρησις αὐτή. Ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ νὰ εὕρουν πάντοτε ἐνοχὴν ὅπου ὑπάρχουν ὑπόνοιαι ἐνοχῆς προβαίνουν εἰς διάπραξιν πράξεων αἱ ὁποῖαι θὰ τοὺς ἔθετον ἐν καλῶς λειτουργούσῃ πολιτείᾳ, θὰ τοὺς ἔθετον ὑπὸ τὰς διατάξεις τοῦ ποινικοῦ νόμου. Εἶναι βέβαιον ὅτι κληροῦνται ἔνορκοι ἄλλοι καὶ ἐκφωνοῦνται ἄλλοι. Λέγω ταῦτα, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει ἐπιτακτικὸν καθῆκον νὰ φέρῃ ταχύτατα εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον ἐξυγιαῖνον τὸ ὁρκωτὸν σύστημα καὶ καθιστῶν αὐτὸ ἀντάξιον τοῦ ὑψηλοτάτου αὐτοῦ προορισμοῦ.

§131Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔφερα καὶ ἐψηφίσαμεν νόμον προσφάτως, διὰ τοῦ ὁποίου λαμβάνονται ὅσα εἶναι δυνατὸν μέτρα πρὸς ἀρτιωτέραν λειτουργίαν τοῦ συστήματος. Ἐὰν χωρήσωμεν βραδύτερον εἰς τὴν μεταρρύθμισιν, εἶναι ἀντικείμενον μελέτης, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ, εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον λέγετε, ἔχομεν δύο εἰδικὰς ἐγκυκλίους. Ἐὰν θέλετε, θὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἷς ἐκ τῶν λόγων, διὰ τῶν ὁποίων πρὸς τὸν εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν Ἀθηνῶν εὑρέθη ἡ Κυβέρνησις εἰς σύγκρουσιν, εἶναι καὶ αὐτά, διότι καὶ κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰανουάριον ἐκληροῦντο ἔνορκοι ἀπὸ πολλοῦ ἀποβιώσαντες, ἐματαιοῦντο δέκα δίκαι, καὶ δὲν εἶχε καταβληθῆ προσοχὴ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν ἐνόρκων εἰς τὸ δικαστήριον, διότι οὔτε ὁ εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν παρέστη ποτὲ οὔτε ὁ Πρόεδρος Ἐφετῶν.

§132Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ καὶ γνωρίζετε ὅτι συμβαίνει καὶ κἄτι ἄλλο. Ἐνθυμοῦμαι εἰς τὸν μαθητικὸν βίον ὅτι οἱ μαθηταὶ ἐκαλοῦντο διὰ κλήρου εἰς τὸ μάθημα. Ὁ καθηγητὴς ἔβγαζεν ἕνα κλῆρο, καὶ ὁ κλῆρος δὲν ἦτο ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον ἐξεφώνει. Αὐτὸ γίνεται ἀπὸ πολλοὺς προέδρους τῶν συνέδρων.

§133Χ. ΛΑΔΑΣ. Δὲν ὑπάρχει κλῆρος, ὑπάρχουν μπιλιέττα, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι γραμμένα τὰ ὀνόματά των.

§134Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀκόμη χειρότερα. Ταῦτα εἶπον διὰ νὰ ὑπεραμυνθῶ τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐνόρκων, τὸ ὁποῖον ὡς ἀρχὴν ἔχει ἀναμφισβητήτως ἀξίαν, καὶ τοῦ ὁποίου τὴν ἀξίαν οὐδενὸς τὸ ἀνάστημα εἶναι ἀρκετὰ μέγα διὰ νὰ τὴν θίξῃ. Καὶ ἐν τούτοις, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς τὰ ἄρθρα 56 καὶ 58 θίγει τὸ δικαστήριον τῶν ἐνόρκων. Διότι λέγει, ὅτι «Δικάζεται ἐρήμην ὑπὸ.......» (ἀναγινώσκει). Τὶ θὰ εἴπῃ «δικάζεται ἐρήμην ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῶν συνέδρων συμπράττοντος τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐνόρκων»; Τὶ θὰ εἴπῃ καὶ ἡ διάταξις τοῦ ἐδαφίου 2 τοῦ ἄρθρου «μετέχοντος καὶ τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐνόρκων .....;» (ἀναγινώσκει). Θὰ εἴπῃ ὅτι εἰσέρχεται εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας καὶ τὸ δικαστήριον τῶν συνέδρων κατὰ παράβασιν.

§135Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ ἔννοια.

§136Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ νόμος ΥΣΔʹ ὥριζεν ὅτι πράγματι ἐὰν ὁ κατηγορούμενος προσκληθῇ καὶ δὲν ἐμφανισθῇ, δικάζεται παρὰ μόνου τοῦ δικαστηρίου τῶν συνέδρων. Ἐπανήρχετο καὶ κατ’ ἀντιμωλίαν ἐδικάζετο ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐνόρκων.

§137Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἴμεθα σύμφωνοι μὲ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον Ἀττικῆς, ὅτι δὲν δύναται νὰ μετέχουν οἱ σύνεδροι εἰς τὴν κρίσιν, εἰς τὴν ἐτυμηγορίαν. Λοιπὸν εἶναι ζήτημα διατυπώσεως.

§138Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα, ζήτημα διατυπώσεως.

§139Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ τεθῇ «δικάζεται ἐρήμην», μόνον καὶ τὰ ἄλλα ὅλα παρελκύουν.

§140Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀπέναντι αὐτῶν τῶν ἐλαττωμάτων τοῦ νομοσχεδίου των, ὅπως εἶπον κατ’ ἐμὲ, καὶ ὑποθέτω ὅτι ὄχι μόνον κατ’ ἐμὲ, ἐλαττωμάτων οὐσιωδῶς ἀντισυνταγματικῶν, ποῖα ἠκούσθησαν ἐπιχειρήματα; Ἠκούσθησαν τὰ περὶ κιτρίνου Τύπου ἀποφθέγματα, ἠκούσθη καὶ ἓν ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι σοβαρόν, καίτοι ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπανελήφθη ἔτι μᾶλλον ὑπ’ αὐτοῦ γραφὲν τὸ πρῶτον εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἐπαναληφθέν ὑπ’ αὐτοῦ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι καταργεῖται τὸ ἄρθρον 20 τοῦ νόμου 1637 περί ἐξυβρίσεως διὰ τοῦ ὁποίου τιμωροῦνται οἱ λοιδοροῦντες, οἱ χλευάζοντες, καὶ περιφρονοῦντες τὴν Κυβέρνησιν τῆς Χώρας. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐρωτῶ ὑμᾶς πότε δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ ἐφηρμόσθη τὸ ἄρθρον τοῦτο τοῦ νόμου 1637, εἰς τοῦ ὁποίου τὴν κατάργησιν τόσον γενναιοφρόνως σήμερον προβαίνετε; Ἐθεωρήθη πάντοτε ἀπὸ ὅλους τοὺς ποινικολόγους ὡς ἀντιτιθέμενον εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 16, τότε 14 τοῦ Συντάγματος, καὶ ὡς τοιοῦτον ἔπεσεν ἐν ἀχρηστία. Πρὸς τὶ γίνεται τοῦτο; Τὶ πράττετε καταργοῦντες τοῦτο; Σκιαμαχεῖτε. Δίδετε ἓν δῶρον τὸ ὁποῖον βεβαίως εἶναι δῶρον ἄδωρον.

§141Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν δὲν τὸ καταργούσαμεν θὰ μᾶς κατηγορούσατε.

§142Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι· δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ· ὅταν τὸ καταργῆτε ἁπλῶς, δὲν θὰ σᾶς ἔλεγα τίποτε. Ἀλλὰ αὐτὸ τὸ προβάλλετε ὡς ἐπιχείρημα σπουδαῖον δικαιολογοῦν καὶ ἀποδεικνύον τὰς φιλελευθέρας τάσεις τοῦ νομοσχεδίου.

§143Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Λησμονεῖτε τὴν κατάργησιν τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ νόμου ὁ ὁποῖος τιμωρεῖ τὸν λοιδοροῦντα καὶ χλευάζοντα, καὶ ἠξεύρετε πολὺ καλὰ ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ὑβρίζετε τοὺς λοιδοροῦντας, εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ἀντιταχθῶμεν καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς τὴν Γερμανίαν θεωροῦν ὅτι εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ ἔχουν νόμον κατοχυρωτικόν. Καὶ θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι δὲν εἴχαμεν τὸ δικαίωμα νὰ φιμώσωμεν τὸν Τύπον; Δὲν ἐννοοῦμεν νὰ προστατεύωμεν τὸ πολίτευμα οὔτε διὰ τοῦ δικαστηρίου οὔτε δι’ ἐνόρκων· δὲν μπορεῖτε νὰ μᾶς εἰπῆτε ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι φιλελεύθερον.

§144Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ ἴδητε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τῇ ἐμπνευσμένῃ ὑμῶν ἐφυΐᾳ, ὅτι θὰ δικαιώσητε ἀσφαλῶς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος θὰ ἀπέδιδεν σοβαρότητα εἰς τὴν κατάργησιν αὐτῆς τῆς διατάξεως.

§145Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μὰ δὲν τὸ ἔκαμα ἐγώ.

§146Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Γνωρίζετε καλλίτερον ἀπὸ κάθε ἄλλον, ὅτι τὰ πολιτεύματα δὲν δύνανται νὰ στηριχθῶσι διὰ ποινικῶν διατάξεων τιμωρουσῶν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὰ χλευάζουν καὶ τὰ λοιδοροῦν, καὶ ἐν τῇ βαθείᾳ πεποιθήσει ἡμῶν προβαίνετε εἰς τὴν κατάργησιν ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς τῆς διατάξεως αὐτῆς, χωρὶς νὰ ἔχετε κανένα φόβον καὶ καμμίαν τύψιν συνειδήσεως. Μὴ λέγετε τοὐλάχιστον σήμερον εἰς ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσωμεν τὴν ἐφυΐαν ὑμῶν, ὅτι αὐτὰ τὰ ἐπράξατε διὰ νὰ διαπράξητε πραγματικῶς μίαν γενναιοδωρίαν, διὰ νὰ ἀποδείξητε τὰ φιλελεύθερα ὑμῶν αἰσθήματα. Ὄχι, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἐπράξατε διότι γνωρίζετε ὅτι οὐκ ἦν ἄλλως γενέσθαι, οὐδὲ ἀξίζει νὰ γίνῃ ἄλλως. Ἀλλὰ ὄχι μόνον τὰ περὶ κιτρίνου Τύπου, ὄχι μόνον ἡ κατάργησις τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ νόμου περὶ ἐξυβρίσεως προεβλήθησαν, ἀλλὰ τὰ σπουδαιότερα ἐπιχειρήματα τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐστήριξεν ἐπὶ τῶν Ἀγγλικῶν νόμων. Ὑπεσχέθην προηγουμένως εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι θὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Τηρῶ τὴν ὑπόσχεσιν αὐτήν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ Τύπου, τοῦ ὑπὸ κρίσιν τῆς Βουλῆς, παρέστη καὶ ἐξέθεσε τὰς ἰδέας του. Αἱ ἰδέαι αὐτοῦ ἐβασίζοντο ἀληθῶς ἐπὶ τῶν ἰδεῶν τῶν Ἀγγλικῶν. Ἀλλ’ ἔλεγον πρὸ ὀλίγου καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβέρνησις «ἐγὼ κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀντιφρονῶν πρὸς ὑμᾶς, δὲν δέχομαι ὅτι εἶναι φιλελεύθερος λαὸς καθ’ ὑπόδειγμα, ὅτι ὑπάρχει κάτι τι τὸ ὁποῖον δὲν δυνάμεθα νὰ ἐννοήσωμεν, ἀλλὰ εἶναι ἡ ἀνατροφὴ ἡ ἀπὸ αἰώνων ἀνατροφὴ τοῦ Ἀγγλικοῦ Λαοῦ». Ὄχι μόνον δὲ ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ ἐννοήσωμεν τοῦτο, ἀλλὰ δὲν δύνανται νὰ ἐννοήσουν τοῦτο λαοὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι μᾶλλον ἡμῶν προηγμένοι ἀπὸ ἀπόψεως Κοινοβουλευτικῆς, ἀπὸ ἀπόψεως πολιτειακῆς ὅπως εἶναι ὁ Γαλλικὸς Λαός. Δὲν δύνασθε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ εἴπητε, χωρὶς νὰ διαπράττετε μία πρᾶξιν ἡ ὁποία θὰ προσβάλῃ τοὺς κανόνας τῆς ἀληθείας, νὰ εἴπητε ὅτι ὁ Γαλλικὸς Λαὸς, ἡ Γαλλικὴ Πολιτεία δὲν εἶναι φιλελευθέρα, καὶ ὅτι δὲν ἔχει σοβαροὺς νόμους, καὶ νόμους ἀληθῶς φιλελευθέρους. Δὲν δύνασθε δὲ νὰ εἴπητε ὅτι τὸ Γαλλικὸν Ἔθνος δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἡμᾶς ὡς ὑπόδειγμα, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ καταφύγωμεν εἰς τὴν Ἀγγλίαν διὰ νὰ ἀκολουθήσωμεν τὸ παράδειγμα ἐκείνων. Ναί, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι φιλελευθέρα ἐν πᾶσιν ἡ Ἀγγλία. Ἀπόδειξις δὲ τούτου εἶναι ἀκόμη ὅτι κατὰ τὸ 1869 ὅπου ἐψηφίζετο ἐν Ἀγγλίᾳ ὁ περὶ Τύπου νόμος, δηλαδὴ 6 ὁλόκληρα ἔτη μετὰ τὴν παρ’ ἡμῖν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Συντάγματος τοῦ 63, ἡ Ἀγγλία εἶχεν ἀκόμη 6 ὁλόκληρα ἔτη μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Συντάγματος καὶ 80 ὅλα ἔτη ἀπὸ τῆς Γαλλικῆς ἐπαναστάσεως ἡ ὁποία καθιέρωσε ἀπὸ τοῦ 1789 τὰς ἀρχὰς αὐτὰς, εἶχε ἀκόμη νόμον ὁ ὁποῖος ὑπεχρέου τοὺς δημοσιογράφους εἰς τὴν καταβολὴν ἐγγυήσεως καὶ τὴν λῆψιν ἀδείας παρὰ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας καὶ τὴν καταβολὴν φόρου ὑπερβολικοῦ διὰ τὸν Τυπογραφικὸν χάρτην καὶ διὰ τὴν ἐξάσκησιν τοῦ δημοσιογραφικοῦ ἐπαγγέλματος. Δὲν δύνασθε νὰ μοῦ εἴπητε ὅτι αὐτὸ ἦτο φιλελεύθερον τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ἡ Ἀγγλία. Ἴσως ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς Ἀγγλικῆς μορφώσεως, ἴσως ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς πείρας τοῦ Ἀγγλικοῦ λαοῦ ἦτο κάτι τι τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε καμμίαν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν ἐλευθεριῶν· ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν ἀρχῶν τῶν καθιερωθεισῶν διὰ τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς αἱ ἀρχαὶ αὗται ἀναμφισβητήτως ἦσαν ἀρχαὶ ὄχι φιλελεύθεραι. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῇ συνεδριάσει ἐκείνῃ τῆς ἐπιτροπῆς μᾶς ἀνέφερε μίαν ἀπόφασιν Δικαστοῦ Ἄγγλου ἡ ὁποία ἦτο ἀληθῶς παράδοξος τοὐλάχιστον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς διανοητικότητος τῶν Ἠπειρωτικῶν λαῶν. Νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἦτο ἄσκοπον νὰ ἐπαναλάβω τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Κάποτε σπουδαία Ἀγγλικὴ ἐφημερὶς ἐδημοσίευσεν εἰς τὴν στήλην τῆς κοινωνικῆς κινήσεώς της εἴδησιν, ἐκεῖ ὅπου δημοσιεύονται οἱ γάμοι κλπ., ὅτι μία κυρία ἔτεκε δίδυμα θήλεα—διότι ὁ συκοφάντης δὲν ἠρκέσθη ν’ ἀποδώσῃ αὐτῇ ὅτι ἔτεκεν ἕν, ἀλλὰ ὅτι ἔτεκε δύο παρανόμως. Τὴν αὐτὴν ἡμέραν τῆς ἀναγραφῆς τῆς εἰδήσεως αὐτῆς παρουσιάσθη ἡ κυρία αὐτὴ παρεπονέθη καὶ καὶ ἔλεγεν ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔσχεν αὐτὸ τὸ εὐτύχημα ν’ ἀποκτήσῃ δίδυμα, διότι πρὸς ἑνὸς μηνὸς ἦλθεν εἰς γάμον κοινωνίαν καὶ ἑπομένως ἡ ἀναγραφὴ τῆς εἰδήσεως αὐτῆς ἦτο κακόβουλος μὲ τὴν πρόθεσιν τῆς δυσφημήσεως, καὶ ἐζήτει ν’ ἀποζημιωθῇ διὰ τὴν προσβολὴν τῆς τιμῆς της. Γενομένης δίκης, ὁ διευθυντὴς τῆς σπουδαίας αὐτῆς ἐφημερίδος παρουσιάσθη πρὸ τοῦ δικαστοῦ καὶ εἶπε «ἀναγράφονται κατὰ συνήθειαν εἰς τὸν Ἀγγλικὸν Τύπον τῆς κοινωνικῆς κινήσεως. Κάποιος ἔφερε τὸ σημείωμα αὐτὸ ἐπὶ πληρωμῇ. Πῶς θέλετε νὰ λειτουργῇ στήλη τῆς Κοινωνικῆς κινήσεως; νὰ ὑποχρεωθοῦν αἱ ἐφημερίδες νὰ ἔχουν ἰδιαιτέρους ντετεκτίβ, οἱ ὁποῖοι νὰ πηγαίνουν καὶ νὰ ἐρευνοῦν ἂν ἐγεννήθη πραγματικῶς παιδί, ἀπέθανε πραγματικῶς ὁ τάδε καὶ ἐνυμφεύθη πραγματικῶς τάδε ἄνθρωπος; Πῶς εἶναι δυνατόν; Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ καταλογίσητε οὐδὲ τὴ παραμικροτέραν ἀμέλειαν διὰ τὴν πρᾶξιν αὐτήν. Ἂν ὑπῆρξε δυσφήμησις βεβαίως λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι ἡ ἐφημερίς μου ἀπὸ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ρέπουν πρὸς τοιαῦτα ἐγκλήματα. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὲ καταδικάσητε». Ἐν τούτοις ὁ δικαστὴς τὸν κατεδίκασε, καὶ διὰ τῆς ἀποφάσεώς του, τοῦ 1902, δηλαδὴ πρὸ 30 ἐτῶν, εἶπε «ναὶ μὲν εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγει ὁ δημοσιογράφος, ὅτι δὲν ἔπταιεν ὁ ἄνθρωπος καθόλου ἀλλὰ ἔπταισεν ἐν τούτοις κατὰ τοῦτο ὅτι ἐζημιώθη ἡ κυρία. Τὸ ἠθικὸν της ὑπέστη κάποιαν προσβολήν». Εὑρισκόμενος δὲ εἰς αὐτὸ τὸ δίλλημα ὁ δικαστὴς καταδικάζει τὴν ἐφημερίδα νὰ πληρώσῃ 1000 ἢ 2000 λίρας.

§147Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μέ συγχωρεῖτε χάριν τῆς μνήμης τοῦ Ἄγγλου δικαστοῦ. «Βεβαίως ὑποχρεοῦσαι σὺ ὁ δημοσιογράφος καὶ ὁ τυπογράφος νὰ πληρώσῃς 1000 ἢ 2000 λίρες. Διότι ἄκουσε ἐδῶ – τοῦ λέγει — τί πταίει ἡ γυναῖκα; Καλλίτερα νὰ βρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ σοῦ βάλω πρόστιμον, παρὰ νὰ θιχθῇ ἡ τιμὴ μιᾶς γυναικός». Βλέπετε ὅτι ἐκεῖ φθάνει μέχρις ὑπερβολῆς ἡ προστασία τοῦ οἰκογενειακοῦ βίου. Ἀφοῦ λέτε ὅτι οἱ Ἄγγλοι δὲν εἶναι φιλελεύθεροι, θέλετε νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν Γαλλίαν; Ἰδοὺ τὶ λέγει τὸ ἄρθρον 41 τοῦ τελευταίου Γαλλικοῦ νόμου περὶ Τύπου—εἶναι ἡ κατὰ λέξιν μετάφρασις τοῦ ἰδικοῦ μας ἄρθρου— ὅτι τὰ πρακτικὰ τῶν συζητήσεων τῶν νομοθετικῶν σωμάτων δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνουν ἀφορμὴ νὰ καταδικασθῇ μία ἐφημερίς, ἂν ἡ δημοσίευσις ἐγένετο καλῇ τῇ πίστει.

§148Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἄν αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω τὰ εἴχατε προσέξει, δὲν θὰ μοῦ ἐλέγατε αὐτά, διότι δὲν στηρίζομαι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 40, ἀλλ’ ἐπὶ τῶν παρατηρήσεων ἐν γένει τοῦ νομοσχεδίου. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως αὐτὴν τὴν διάταξιν τοῦ Γαλλικοῦ νόμου, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο: Γνωρίζετε ὅτι εἰς τὴν Γαλλίαν δημοσιεύονται τὰ πρακτικὰ τῶν δύο νομοθετικῶν σωμάτων, τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Γερουσίας, δημοσιεύονται εἰς τὸ Ζουρνὰλ Ὀφισιέλ, καὶ ὅτι δέν ὑπάρχει φιλαληθεστέρα ἐφημερὶς ἀπὸ αὐτήν, καὶ ἀποδίδει ἑνί ἑκάστῳ τοὺς λόγους.

§149Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅλαι αἱ ἐφημερίδες ποὺ δημοσιεύουν τὰ πρακτικὰ ἐκδίδονται τὸ πρωΐ ἐνῷ τὸ Ζουρνὰλ Ὀφισιὲλ ἐκδίδεται τὸ ἀπόγευμα. Γνωρίζετε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ δημοσιεύουν καλῶς τὰ πρακτικὰ διότι θὰ χάσουν τοὺς ἀναγνώστας των.

§150Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπανέρχομαι εἰς τὴν Ἀγγλίαν κ. Πρόεδρε. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ἦτο τὸ 1902. Τώρα γνωρίζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς σχόλια δύναμαι νὰ εἴπω παγκόσμια, καὶ ὅτι ἐσχολιάσθη καὶ ἐν Γερμανίᾳ καὶ ἐν Αὐστρίᾳ, καὶ ἐν Γαλλίᾳ. Ἐθεωρήθη δὲ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀγγλικοῦ δικαστηρίου τοὐλάχιστον, ἀπὸ ἀπόψεως διανοητικῆς τῶν ἄλλων λαῶν, τοὐλάχιστον παράνομος. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐνθυμοῦμαι εἰς ἐποχὴν παλαιοτέραν εἶχον τὴν τύχην νὰ ὑπάγω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Ἀγγλίαν ὡς δικηγόρος. Καὶ μίαν ἡμέραν παρέστην εἰς ἓν δηκαστήριον Ἀγγλικόν. Γνωρίζητε τί θὰ πῇ δικαστήριον Ἀγγλικόν, ἐγὼ ὅμως μὲ τὰς ἰδέας τὰς ὁποίας εἶχον περὶ αὐτοῦ, εἰσῆλθον μὲ τρόμον καὶ φόδον συνοδευόμενος ἀπὸ διακεκριμένον Ἄγγλον δικηγόρον. Καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς συνεδριάσεως —μὴ νομίζητε ὅτι λέγω ὑπερβολὴν—ὁ πρόεδρος τοῦ δικαστήριον πολιτελεστάτην φέρων ἐξ Ἐρμίνας γοῦναν, ἀπεκοιμήθη μετὰ τῆς μεγαλειτέρας ἀφελείας. Ὅταν ἐτελείωσε τὸ δικαστήριον καὶ ἐξήλθομεν, ὁ Ἄγγλος δικηγόρος μοῦ ἐζήτησε τὰς ἐντυπώσεις μου. Ἐγὼ τοῦ εἶπον τὰς ἐντυπώσεις μου, καὶ μοῦ εἶπεν. Ἡ Ἀγγλικὴ δικαιοσύνη—τὸ εἶπεν δὲ μετὰ μεγάλης σοβαρότητος—ἡ Ἀγγλικὴ δικαιοσύνη εἶναι τόσον τελεία ὥστε καὶ κοιμωμένη ἀπονέμει τὸ δίκαιον. Αὐτὸ ἀποδεικνύει τὰς ἀντιλήψεις τοῦ Ἀγγλικοῦ λαοῦ, ἀντιλήψεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀληθῶς ἄξιαι σεβασμοῦ, ἀντιλήψεις ὅμως αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ υἱοθετηθοῦν ἀτυχῶς ἀπὸ κανένα ἄλλον λαόν. Δὲν δυνάμεθα λοιπὸν νὰ ἀρυώμεθα ἐπιχειρήματα ἀπὸ τὸν Ἀγγλικὸν δημόσιον βίον καὶ τοὺς Ἀγγλικοὺς νόμους. Τὰ ἐπιχειρήματά μας εἶναι καλλίτερον νὰ τὰ ἀντλῶμεν ἀπὸ τὸν δημόσιον ἡμῶν βίον, ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ αὐτὸς κάποιαν ἰδιαιτέραν ὀντότητα καὶ ὕπαρξιν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι βουλευταὶ, ὀλίγον μόνον ἀκόμη νὰ σᾶς ἀπασχολήσω. Καὶ ἐπανέρχομαι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νομοσχεδίου ἐπὶ τοῦ ὁποίου νομίζω ὅτι μεγάλας θὰ εὕρω ἀντιρρήσεις ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Πρόκειται περὶ τοῦ ἄρθρου, τοῦ καθιεροῦντος τὴν διὰ τὰ ἀδικήματα τῆς συκοφαντίας καὶ τῆς δυσφημήσεως τοῦ Τύπου, στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων. Πρεσβεύω, παρ’ ὅλον τὸν κίνδυνον νὰ ἐπισύρω τοὺς κεραυνοὺς τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, πρεσβεύω, ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ εἶναι ἀντισυνταγματικόν.

§151Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ τοὺς ἐπισύρετε ὄχι ὅμως τώρα, ὅταν θὰ ὁμιλήσω.

§152Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ θὰ χρησιμοποιήσω ὡς ἀλεξικέραυνα τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος καὶ τὸν διαπρεπῆ ἑρμηνευτὴν αὐτοῦ κ. Σαρίπολον. Ἔλεγον καὶ χθὲς ἔν τινι διακοπῇ ὅτι ὅταν ἔγινε τὸ σχέδιον ὡς ἐλέχθη τοῦ Ραλλικοῦ κόμματος, περιελήφθη διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν—τὸ ἄρθρον 14 τότε τοῦ Συντάγματος – κατὰ τὴν ὁποίαν ἔδει «νὰ εἶναι ἐστερημένοι τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων» οἱ ἀσκοῦντες τὸ δημοσιογραφικὸν ἐπάγγελμα. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Συντάγματος τοῦ 1911 ἐπανῆλθεν—δὲν ἐνθυμοῦμαι ὑπὸ τίνος—ἡ τοιαύτη τροποποίησις καὶ τότε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐζήτησε νὰ μὴ περιληφθῇ ἡ διάταξις αὐτή, ἔλεγε δὲ ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἀπόβλητος, διὰ τὸν λόγον ὅτι στερεῖ τοῦ δικαιώματος καὶ γυναῖκας, καὶ θὰ εἶναι κάτι τὶ τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἄτοπον. Ἀλλ’ ὡς σοφότερον παρατηρεῖ ὁ Σαρίπολος, τοῦτο δὲν θὰ ἐκώλυε νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία ὡς ὑπεβλήθη, «ἐστερημένη τῶν πολιτικῶν αὐτῶν δικαιωμάτων διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως», ὁπότε ὁ κίνδυνος τὸν ὁποῖον ἐπέσειεν τότε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως περὶ προσβολῆς τῶν δικαιωμάτων τῶν κυριῶν τῶν δημοσιογράφων, δὲν θὰ ὑπῆρχεν. Ἐν τούτοις ἡ Συνέλευσις τοῦ 1911, δὲν ἐδέχθη τὴν τροπολογίαν αὐτὴν καὶ τὴν ἀπέρριψεν. Εἰς τὰ 1921, εἰς τὴν τρίτην Συνέλευσιν ἤμην εἰσηγητὴς ἐπὶ τῶν ἄρθρων αὐτῶν τοῦ Τύπου τῆς ἑνδεκαμελοῦς ἐπιτροπῆς. Καὶ τότε ἐπέμεινα καὶ πάλιν εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν, ἐπέμεινα νὰ ἀναγραφῇ ἡ διάταξις «μὴ ἐστερημένοι τῶν πολιτικῶν αὐτῶν δικαιωμάτων διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως», ἀλλὰ καὶ ἡ Συνέλευσις τοῦ 1921 ἀπέρριψε τὴν τοιαύτην τροπολογίαν μὴ δεχθεῖσα αὐτήν.

§153Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι βεβαίως διότι ἐθεώρησε ὅτι τὸ ἐναντίον εἶναι σωστόν. Εἶπεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ περιληφθῇ ἡ διάταξις αὐτή.

§154Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ Σαρίπολος εἶναι μία αὐθεντία, τὴν ὁποίαν δὲν δυνάμεθα νὰ θέσωμεν ἐκποδὼν διὰ μιᾶς λέξεως, καὶ λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἑπομένως τὸ ἄρθρον 6. (ἀναγινώσκει).

§155Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Δημητρακόπουλος τοῦ ὁποίου ἡ γνώμη ἔχει ἐπίσης μέγα κῦρος, λέγει ὅτι «ὥστε καὶ κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος, δὲν ἀπαγορεύεται». (ἀναγινώσκει).

§156Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ σεῖς εἴχατε προτείνει εἰς τὴν τρίτην Συνέλευσιν ὡς εἰσηγητής....

§157Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ εἶπον προηγουμένως. Ἐγὼ εἰσηγήθην. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι κανὲν ἔγκλημα νὰ μεταβάλῃ κανεὶς γνώμην. Συνηθέστατα συναντᾶ τις ἐπιστήμονας καὶ μεγάλης ἀξίας, ἐπὶ ἐπιστημονικῶν οὐσιωδῶν ζητημάτων, ριζικῶς νὰ μεταβάλλουν γνώμην, διὰ τῆς πείρας, ἢ τῆς νεωτέρας σκέψεως.

§158Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὁ Ρενὰν μακαρίζει ἑαυτόν, διότι ἦτο ἀκόμη εἰς θέσιν νὰ μεταβάλῃ γνώμην.

§159Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅταν ἤμην νεώτερος φοιτητὴς ἐν Γερμανίᾳ, ἐνθυμοῦμαι καθηγητὴν διάσημον ποινικολόγον, ὁ ὁποῖος κατηγορηθεὶς ὅτι μετέβαλλε γνώμην, εἶπε ὅτι μόνον οἱ ἡμίονοι, ἐξακολουθοῦν νὰ ἐπιμένουν νὰ βαδίζουν εἰς τὴν ἰδίαν ἀτραπόν. Λοιπὸν ἐγὼ κύριοι εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος καὶ εἰς τὸ 1910 καὶ εἰς τὰ 1921, ἐπέμεινα εἰς τὴν ἀναγραφὴν τῆς διατάξεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔδει νὰ μὴ εἶναι ἐστερημένοι τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων. Σήμερον μετέβαλλον γνώμην, καὶ μετέβαλλον γνώμην, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διότι τὸ νομοσχέδιόν σας μὲ ἔπεισε, ὅτι ἔπρεπε νὰ μεταβάλω γνώμην. Ἰδοὺ διατί.

§160Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἰς τοὺς ἄλλους δὲν ἐπιτρέπετε νὰ μεταβάλλουν γνώμην;

§161Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶπον ποτὲ τέτοιο πρᾶγμα. Λοιπόν, διότι ἐσκεπτόμεθα τὸ ἑξῆς, χωρὶς νὰ θέλω νὰ ἀποδώσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοιαύτην πρόθεσιν, ἐὰν εὑρεθῇ μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ θέλῃ νὰ προβῇ εἰς ὑπερβασίαν, ἡ ὁποία νὰ θέλῃ νὰ καταπατήσῃ τὰς ἐλευθερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἡ ὁποία θὰ θελήσῃ νὰ ἐπηρρεάσῃ τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως, δὲν εἶναι κίνδυνος νὰ καταστρατηγηθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Συντάγματος;

§162Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ θελήσῃ νὰ καταδικάσῃ ὅλους τοὺς ἀντιπάλους της;

§163Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι, ἀλλ’ ἂν καταδικάσῃ ἕνα σπουδαῖον ἀντίπαλον;

§164Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸν σπουδαῖον ἀντίπαλον ποῖος τὸν ἐμπόδιζε νὰ γράφῃ ἄρθρα;

§165Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅταν θὰ κατατέμνεται, θὰ ἀποκεφαλίζεται ἡ κατηγορία θὰ τὸν χώσετε μέσα ἄλλη μιὰ φορὰ, διὰ νὰ τὸν στερήσετε τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων. Δὲν λέγω ὅτι θὰ τὰ κάμετε αὐτὰ σεῖς.

§166Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀπαντῶ. Θὰ ἰδῆτε πόσος μεγάλος εἶναι ὁ κίνδυνος αὐτῆς τῆς γνώμης ποὺ ὑποστηρίζετε σεῖς, ἐνῷ ἡ ἰδική σας εἶναι φανταστική.

§167Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁπωσδήποτε ἐγὼ δὲν ἐντρέπομαι καθόλου, διότι μετέβαλλον γνώμην. Ἠσπάσθην ἐξ ὁλοκλήρου τὴν γνώμην τοῦ ἐν τούτῳ ἁρμοδιοτάτου Ν. Σαριπόλου. Καὶ ἤδη μοῦ ἀπομένει μόνον, νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου, τοῦ ἀπαγορεύοντος τὴν δημοσίευσιν βουλευμάτων καὶ ἀποφάσεων καταδικαστικῶν, ὁσάκις ἀφοροῦν τὸν ἰδιωτικὸν βίον. Γνωρίζει ἡ Βουλή, γνωρίζετε δὲ πάντες οἱ νομικοὶ ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ, ὅτι ἡ ἐπικρατοῦσα σήμερον γενικὴ ἰδέα παρὰ τοῖς ποινικολόγοις, περὶ τῆς δικαιολογητικῆς βάσεως τῆς ποινῆς εἶναι, ὅτι ἡ δικαιολογητικὴ βάσις τῆς ποινῆς εἶναι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ ἄμυνα τῆς κοινωνίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὁ παραδειγματισμός. Ὅταν δὲ ἐν μιᾷ κοινωνίᾳ ἀπαγορεύετε τὴν χρησιμοποίησιν τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων, τὶ γίνεται, ἐρωτῶ τὸ ἕτερον σκέλος τῶν δικαιολογητικῶν βάσεων τῆς ποινῆς, ποὺ εἶναι ὁ παραδειγματισμός, ὅταν γνωρίζῃ ὁ καταδικασθεὶς ἐγκληματίας, ὅτι, ὅταν τις τολμήσῃ νὰ κάμῃ χρῆσιν τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων ὅταν θελήσῃ νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς ἀληθείας, τιμωρεῖται, ὡς δυσφημιστὴς καί συκοφάντης. Τὶ εἶναι αὐτὰ τὰ καινὰ δαιμόνια τὰ ὁποῖα, εἰσάγετε ἐν τῇ Ἑλληνικῇ κοινωνίᾳ τῇ ἐχούσῃ ἀνάγκην—ὡς καὶ πᾶσα μεταπολεμικὴ κοινωνία—τῆς ἀπειλῆς τοῦ κινδύνου τῆς δημοσιότητος εἰς τὰς πράξεις ἐκείνας αἱ ὁποῖαι θίγουν τὴν ποινήν; Καὶ πάλιν θὰ κάμω χρῆσιν τοῦ μεγάλου δημοσιογράφου Πρεβὼ Περαντόλ: «ὁ φόβος. (ἀναγινώσκει). Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως βέβαια ὁ Πρεβὼ Περαντὸλ γράφων ταῦτα πρὸ δεκάδων ἐτῶν, δὲν ἔγραφε διὰ νὰ ἀντιπολιτευθῇ ὑμᾶς, διὰ νὰ ἀντιπολιτευθῇ τὸ νομοσχέδιον σας. Ἔγραφε ταῦτα ἐκ βαθείας πεποιθήσεως καὶ ὅταν ἔγραφεν ταῦτα ἡ ἠθικὴ τοῦ κόσμου δὲν εἶχε καταπέσει ὡς μεταπολεμικῶς ἐκ τῶν δεινῶν περιστάσεων τοῦ βίου τοῦ ἀνθρώπου, κατέπεσεν. Μὴ ἐξανίστασθε κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τοῦ φόβου τοῦ ἐλέγχου, μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ παρεμποδίσετε τὴν δημοσίευσιν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων, διότι τοῦτο πράττοντες κλονίζετε τὰ θεμέλια τῆς κοινωνίας, ὅπως πράττοντες ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πράττετε διὰ τῶν ἄλλων ἄρθρων, κλονίζετε τὰ θεμέλια τῆς Πολιτείας.

§168Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς εἶπον προηγουμένως ὅτι προκειμένου περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων, δεχόμεθα πάντοτε ὅτι ἡ δυσφήμησις..... εἶναι ἔνστασις τῆς ἀληθείας. Σᾶς ἐρωτῶ λοιπὸν ὑποθέσατε ὅτι ἕνας πολίτης, ἰδιώτης εἶχε τὸ ἀτύχημα πρό τινων ἐτῶν νὰ ὑποπέσῃ εἰς ἕν ἀδίκημα κακὸν καὶ κατεδικάσθη. Ὑποθέσατε ὅτι σήμερον ἔρχεται ἕνας προσωπικός του ἐχθρὸς καὶ δημοσιεύει εἰς τὰς ἐφημερίδας ἐναντίον του, καὶ λέγει, αὐτὸς ποῦ μᾶς κάνει τὴν ὁσίαν Μαρία, αὐτὸς ἔχει καταδικασθεῖ. Νομίζετε ὅτι εἶναι καλὸν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι συμφέρον αὐτὸ διὰ τὴν κοινωνίαν;

§169Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὀλιγώτερον κακὸν κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὸ ἄλλο τὸ ὁποῖον γίνεται. Ἀναμφισβητήτως ἡ κατάχρησις εἶναι κακὸν, ἀλλὰ δύο κακῶν προκειμένων, τὸ μὴ χεῖρον βέλτιστον (χειροκροτήματα).

§170Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι διατυπωμένη εἰς τὸ σχέδιον τοῦ Δημητρακοπούλου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀντιγραφὴ τοῦ Γαλλικοῦ νόμου. Δηλαδὴ ἐπιτρέπεται ἡ δημοσίευσις τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων ἐκτὸς ἐὰν γίνεται κατ’ ἐπανάληψιν μὲ τὸν σκοπὸν τῆς δυσφημήσεως.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κριμπᾶς.

§172Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Μίαν σύντομον παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω κ. Πρόεδρε, σχετικῶς μὲ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς. Ὁ ἔγκριτος κ. συνάδελφος, ἀρχόμενος τοῦ λόγου του, εἶπεν ὅτι ἐν τῇ ἀρχαίᾳ Δημοκρατίᾳ τῶν Ἀθηνῶν, μέγας πολιτικὸς τῆς ἐποχῆς ἐπιστρέφων οἴκαδε, συνωδεύθη κατὰ πόδας ὑπό τινος πολίτου, ὑβρίζοντος τὸν πολιτικὸν ἐκεῖνον, καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ δρόμου. Καὶ ὅταν τέλος ἔφθασαν πρὸ τῆς θύρας τῆς οἰκίας ὁ πολιτικὸς ἐκεῖνος ὄχι μόνον δὲν ἐκακοποίησε διὰ τῶν δούλων τοῦ οἴκου του τὸν ὑβριστήν του, ἀλλὰ καὶ διέταξε τούτους νὰ λάβωσι δάδας καὶ νὰ συνοδεύσωσι τὸν ὑβριστὴν μέχρι τῆς οἰκίας του. Ἐν τούτῳ δὲ ὑμεῖς σήμερον, εἴμεθα ἀνάξιοι ἀπόγονοι ἐκείνων, θέλοντες νὰ σβύσωμεν τὴν δάδα τοῦ Τύπου. Ταῦτα εἶπεν ὁ ἔγκριτος κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς καὶ εἶχεν δίκαιον εἰπὼν ταῦτα. Ἀλλ’ ἡ ἱστορία ἐν τῇ πραγματικότητι δὲν ἐσταμάτησε μέχρις ἐδῶ. Διότι ὅταν τὸ κακὸν τῆς ἐξυβρίσεως καὶ κατασυκοφαντήσεως τῶν ἐντίμων ἀνθρώπων, τῶν ἀστῶν τῆς ἐποχῆς, ἔφθασεν εἰς τὸ ἀπροχώρητον, ὅταν ὁ ἀτομικὸς λεγόμενος Τύπος τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, οἱ συγγραφεῖς κωμωδιῶν, ἐξέχυνεν πραγματικῶς τὸν βόρβορον τῆς πλέον ἀναιδοῦς ὕβρεως ἐπὶ θεάτρου, πρὸς πάντα ἐξέχοντα πολίτην, εἰς βαθμὸν ὥστε ὁ λαὸς ἐκινδύνευε νὰ ὑποστῇ ἐκ τῶν λιβέλλων διαφθοράν, χάνων τὸν σεβασμόν του πρὸς τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας καὶ πρὸς τὴν καλῶς ἐννοουμένην ἔννοιαν τῆς δημοκρατικῆς ἐλευθερίας, τότε ὁ μέγας πολιτικὸς ἀνὴρ τῆς Δημοκρατίας τῶν Ἀθηνῶν, ὁ Περικλῆς, εἰσηγήθη καὶ ἐπὶ ἄρχοντος Ἀναμάχου, ἐψηφίσθη ψήφισμα περιορίσαν τὴν ἐλευθερίαν τῆς κωμωδίας. Ἦτο τοῦτο τὸ ψήφισμα «τὸ περὶ τοῦ μὴ κωμῳδεῖν γραφὲν ὑπὸ Μορυχίδου». Ἀτυχῶς τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο, ὡς λέγει διασωθὲν ἀπόσπασμα, διότι τὸ ψήφισμα δὲν διεσώθη αὐτούσιον, ἴσχυσε ἐκεῖνον τὸν ἐνιαυτὸν καὶ ἐπὶ δύο ἀκόμη τοὺς ἑξῆς, ἐπὶ «Γλαυκίνου τε καὶ Θεοδώρου, μεθ’ οὕς, ἐπ’ Εὐθυμένους κατιλώθη». Ὁ Λαὸς τῶν Ἀθηνῶν συνηθίσας νὰ ἀντλῇ ἀπὸ τὴν ἀκάθαρτον πηγὴν τῶν ὕβρεων τῶν κωμικῶν, γνωρίζων δέ—καὶ λέγει τῶν Ἀθηναίων ἡ πολιτεία τοῦ ἀνωνύμου, «ὅτι οὐχὶ τοῦ δήμου ἔσται οὐδὲ τοῦ πλήθους ὁ κωμῳδούμενος ἐπὶ τὸ πολύ, ἀλλ’ ἢ πλούσιος ἢ γενναῖος ἢ δυνάμενος»—ἐζήτησε καὶ ἐπανῆλθε τὸ πρώην καθεστὼς τῆς ἀσυδοσίας, τὸ ὁποῖον ἴσως συνετέλεσε καὶ αὐτὸ εἰς τὴν κατέρρευσιν τοῦ ἀρχαίου κόσμου. Ἔχω ἐδῶ ἀνὰ χεῖρας τὸ σπουδαῖον ἔργον τοῦ Julius Schwarsz Die Demokratievon Athen τὸ ὁποῖον ἐν ἐκτάσει πιστοποιεῖ τὰ αἴτια ταῦτα. Καταλήγων κ. Πρόεδρε, συμπεραίνω ὅτι καὶ ὁ Περικλῆς τῶν ἀρχαίων Ἀθηνῶν, ἐπηρεασθεὶς ἐκ τῆς ἐξελίξεως τῆς καταστάσεως, ἐδιδάχθη νὰ μεταβάλῃ καὶ αὐτὸς γνώμην εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τοῦ κολασμοῦ τῶν ὑβριστῶν, ὡς ἔπραξαν καὶ πολλοὶ ἄλλοι μεταγενέστεροι πολιτικοὶ ἄνδρες, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ προαγορεύσας ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς. Ἡ πλευρὰ δὲ αὐτὴ τῆς φθοροποιοῦ δυνάμεως τοῦ Τύπου ὑπῆρξεν ἀσφαλῶς ἡ κινήσασα τόσους μεγάλους φιλελευθέρους ἄνδρας τῶν νεωτάτων ἐποχῶν, πολιτικούς, σοσιαλιστάς, δημοσιολόγους καὶ δημοσιογράφους ἀκόμη, νὰ καυτηριάσωσι δριμύτατα τὸν κατήφορον τῆς ἐφημεριδογραφίας καὶ νὰ ζητήσωσι μέτρα κατασταλτικὰ τῶν παρεκτροπῶν του.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μύρκου.

§174Α. ΜΑΡΚΟΥ. Αἱ ἐλευθερίαι τοῦ Τύπου, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ἐλευθερίαι ἀνήκουσαι μόνον εἰς τοὺς κατ’ κατ’ ἐπάγγελμα ἀσκοῦντας τὴν δημοσιογραφίαν, ἀλλὰ εἶναι λαϊκαὶ ἐλευθερίαι ἀνήκουσαι εἰς τοὺς πολίτας, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ ἄρθρον 16 τοῦ Συντάγματος δικαιοῦνται ἐλευθέρως νὰ ἐκθέτωσι τὰ διανοήματα των εἰς τὸν Τύπον. Ἐπιτακτικαὶ παραγγελίαι τοῦ Συνταγματικοῦ νομοθέτου, καθορίζουσαι τὰ σύνορα τῶν δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν εἰς τὴν ἐνάσκησιν αὐτῆς τῆς ἂς εἴπωμεν......Τὸ ἄρθρον λοιπὸν 16 τοῦ Συντάγματος λέγει, ὅτι οἱ πολῖται εἶναι ἐλεύθεροι νὰ ἐκφράζουν διὰ τοῦ Τύπου τὰ διανοήματα των, ὅτι ὁ Τύπος εἶναι ἐλεύθερος καὶ ὅτι πᾶν προληπτικὸν μέτρον κατὰ τοῦ Τύπου ἀπαγορεύεται. Ἑπομένως κάθε νόμος, ἀντιθέτως ἔχων πρὸς τὰς ἐπιταγὰς αὐτοῦ τοῦ Συντάγματος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐφαρμόσιμος ἐπίσης δὲ καὶ τὰ νομοθετικὰ σώματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπεδέχωνται καὶ νὰ ψηφίζουν νόμους, παρορῶντα τὰς ἐπιταγὰς αὐτὰς τοῦ συνταγματικοῦ νομοθέτου. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, κύριοι, ὅτι ὅπως ἐγὼ ἄγομαι ἐκ τῶν αἰσθημάτων τοῦ ἀπολύτου σεβασμοῦ τοῦ δικαιώματος τῆς ἐλευθεροτυπίας ἀπὸ τῶν αὐτῶν αἰσθημάτων ἄγομαι, καὶ ὅταν ἐννοῶ νὰ σεβασθῶ καὶ τὰ ἀντίθετα δικαιώματα κάθε πολίτου, τὰ ὁποῖα ὁ ἀσκῶν τὸ δικαίωμα τῆς ἐλευθεροτυπίας, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ θίξῃ. Δι’ αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ εἰς ἐμὲ νὰ ὑποστηρίξω τὴν πλήρη τοῦ Τύπου ἀσυδοσίαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξω ὅτι ἡ ἄσκησις τῶν διὰ τοῦ Συντάγματος ὑπὲρ τοῦ Τύπου καθιερουμένων ἐλευθεριῶν δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἄμετρος, νὰ ἐξικνεῖται δὲ εἰς σημεῖον τοιοῦτον προσβάλον, τὰ ἀντίθετα τοῦ πολίτου δικαιώματα. Κύριοι, οἱ μέχρι σήμερον κρατοῦσα νομολογικὴ κατάστασις δὲν παρέχει εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Τύπον τὴν μορφὴν τοῦ ἀσυδότου Τύπου, ὑπάρχουν δὲ διατάξεις ἱκαναὶ καὶ ἐπαρκεῖς, δυνάμεναι νὰ κολάσουν τὴν τυχὸν ἀσυδοσίαν τοῦ Τύπου. Ὁ Τύπος, κύριοι, ἐν Ἑλλάδι, δὲν νομίζω ὅτι ἔφθασεν εἰς ὃ σημεῖον ἠθέλησαν νὰ παραστηθῇ, ὥστε νὰ εἶναι ἀνάγκη λήψεως ὡρισμένου μέτρου ἐντόνου αὐστηρότητος, διότι πραγματικῶς ὁ Τύπος ἐν Ἑλλάδι ἤχθη εἰς σημεῖον τελειότητος καὶ δὲν χρησιμεύει μόνον εἰς τὴν ἔκφρασιν τῶν γνωμῶν καὶ τῶν διανοημάτων τῶν πολιτῶν ἀλλὰ χρησιμεύει ταυτοχρόνως καὶ εἰς τὴν καθοδήγησιν αὐτῶν. Εἰς τὴν καλὴν αὐτὴν ἐνέργειαν τοῦ Τύπου ὀφείλεται κάθε προοδευτικὴ ἰδέα, ὀφείλεται ἡ ὑποστήρηξις κάθε κινήσεως, ὀφείλεται ἡ ἀνάπτυξις κάθε ἰδέας πληττούσης πᾶσαν ὑπερβασίαν ἐξ οἱουδήποτε καὶ ἐὰν προέρχεται αὕτη. Καὶ δὲν εἶναι οἱ ἐξ ἐπαγγέλματος δημοσιογράφοι αὐτοχειροτόνητοι ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ εἶναι καὶ αὐτοὶ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, ὅπως εἴμεθα καὶ ἡμεῖς. Καὶ ἐὰν, ἡμεῖς οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες, κατὰ διαστήματα βραχέα ἢ μακρά, ἐμφανιζώμεθα ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ ζητοῦμεν τὴν ἀνανέωσιν τῆς πρὸς ἡμᾶς ἐμπιστοσύνης του, οἱ ἡγήτορες τοῦ Τύπου οἱ διευθύνοντες τὰ ἡμερήσια φύλλα, ἐμφανίζονται ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἀνανεοῦσι τὴν πρὸς αὐτοὺς ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ. Διότι ἐὰν εἷς διευθυντὴς ἡμερησίου φύλλου, δὲν ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ, ἀσφαλῶς τὸ φῦλλον αὐτὸ εἶναι προορισμένον ὀλίγας μετὰ τὴν ἔκδοσίν του ἡμέρας νὰ σβύσῃ διότι ἀπὸ τὸ φύλλον αὐτὸ αἴρεται ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ λαοῦ. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὅπως εἶπον, κύριοι, οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Τύπου, αὐτοχειροτόνητοι ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ ἀρύονται τὴν δύναμιν αὐτὴν καθ’ ὃν τρόπον ἀρυόμεθα καὶ ἡμεῖς οἱ πολιτικοὶ ἀπὸ τὸν λαὸν τήν δύναμιν καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην. Ἐὰν λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ἠδύνατο νὰ ληφθῶσι μέτρα, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ νομοθετοῦντος, εἰς τὴν συνείδησιν παντὸς εἰλικρινῶς ἐπιθυμοῦντος καὶ εὐθέως, νὰ ἐξετάσῃ τὰ νομοσχέδια, καὶ ἡ ἐλαχίστη ὑπόνοια ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ ἀντὶ νὰ χρησιμεύσουν διὰ τὸν κολασμὸν ὑπερβασίας τοῦ Τύπου χρησιμεύσουν, εἴτε εἰς χεῖρας τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, εἴτε εἰς τὰς χεῖρας μιᾶς ἄλλης Κυβερνήσεως, ὡς μέσον διὰ νὰ περιορίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ Τύπου, τὴν ἐλευθερίαν τὴν ὁποίαν πάντες θεωροῦμεν πολύτιμον, διότι εἶναι πραγματικῶς λαϊκὴ ἐλευθερία, ὁμολογῶ, κύριοι βουλευταί, καὶ δύναμαι μετὰ θάρρους νὰ εἴπω, ὅτι προτιμῶ μίαν ὑπερβασίαν ἀπὸ μέρους τοῦ Τύπου, προτιμῶ μίαν ἐλαφρὰν τῆς ἐλευθερίας αὐτῆς κατάχρησιν, παρὰ νὰ μένῃ εἰς τὴν συνείδησίν μου καὶ ἡ ἐλαχίστη ὑπόνοια, ὅτι τὸν νόμον τὸν ὁποῖον θὰ ψηφίσω, τὸν νόμον τὸν ὁποῖον θὰ ἐγκρίνω διὰ τῆς ψήφου μου, θὰ χρησιμεύσῃ εἰς στιγμὴν δεδομένην εἰς τὸ νὰ φιμώσῃ τὸ στόμα τοῦ Τύπου καὶ νὰ τὸν ἐμποδίσῃ νὰ εἴπῃ τὴν ἀλήθειαν καὶ νὰ ἀποκαλύψῃ τὰ πράγματα. Ἡ Κυβέρνησις, φρονοῦσα, οὐχὶ ὀρθῶς κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην—καὶ θὰ σᾶς εἴπω διατὶ—ὅτι ἦτο ἀνάγκη ὑποβολῆς ὡρισμένου νομοσχεδίου διὰ τὸν κολασμὸν τῶν διὰ τοῦ Τύπου διαπραττομένων ἀδικημάτων καὶ τῶν ἐξυβρίσεων, ὑπέβαλλεν πρὸ δύο μηνῶν ὑπὸ τὴν ψῆφον ἡμῶν, τὸ συζητούμενον σήμερον σχέδιον νόμου. Ἅμα τῇ ὑποβολῇ αὐτοῦ, ζωηραὶ ἠγέρθησαν ἀντιρρήσεις κατ’ αὐτοῦ, ἀντιρρήσεις διατυπωθεῖσαι ὄχι μόνον ἀπὸ τοὺς ἐξ ἐπαγγέλματος δημοσιογράφους, ὄχι μόνον ἀπὸ ὁλόκληρον ἄνευ ἐξαιρέσεως τὸν ἐπιστημονικὸν τῆς Ἑλλάδος κόσμον, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, ὅπως τὸν κ. Σβῶλον δι’ ὡρισμένας τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου διατάξεις. Εὐτυχῶς ἡ Κυβέρνησις...

§175Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δηλαδή;

§176Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὁ κ. Σβῶλος ἔγραψε διὰ τὸ ἀρχικὸν σχέδιον.

§177Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει ὅλα ὅσα εἶπεν ὁ κ. Σβῶλος.

§178Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εὐτυχῶς ἡ Κυβέρνησις, ἀναγνωρίζουσα ὅτι αἱ ἀντιταχθεῖσαι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ἀντιρρήσεις ἦσαν βάσιμοι προέβη εἰς τὴν ἀπάλειψιν διατάξεων τινῶν.

§179Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δέν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἦσαν βάσιμοι. Ἠθελήσαμεν νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τινας ἀντιρρήσεις, ὄχι διότι ἀναγνωρίζομεν ὅτι ὅ,τι λέγει ὁ κ. Σβῶλος εἶναι ὀρθόν.

§180Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν υἱοθετῶ ὅ,τι λέγει ὁ κ. Σβῶλος. Εἶναι πολύτιμος ἡ γνώμη του, ἀλλὰ δὲν τὴν υἱοθετῶ. Ἡ Κυβέρνησις θέλουσα νὰ ἐνδώσῃ εἰς τὰς διατυπωθείσας ἀντιρρήσεις ἀπήλλειψε ἀπὸ τὸ σχέδιον νόμου ὡρισμένας αὐτοῦ διατάξεις. Ἐὰν ἐπρόκειτο τις, κύριοι νὰ δικαιολογήσῃ τὴν γνώμην περὶ τοῦ πιεστικοῦ καὶ ἀντισυνταγματικοῦ τοῦ ὑποβληθέντος τότε νομοσχεδίου καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνάλυσιν τῶν ἄρθρων ἐκείνου, τὰ ὁποῖα τώρα ἀπηλείφθησαν, ἀσφαλῶς θὰ ἔπειθε τὴν Βουλήν, ὅτι αἱ διαμαρτυρίαι τῶν ἐξεγερθέντων κατὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἦσαν πλέον ἢ βάσιμοι. Ὅταν ὑπῆρχεν διάταξις εἰς τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὴν ὁποίαν περιορίζετο κατὰ τρόπον ἀναχρονιστικὸν τὸ ἀπόλυτον δικαίωμα τῆς ὑπερασπίσεως ὅταν καθορίζεται ὁ τρόπος τῆς κτήσεως τῶν μέσων τῆς ὑπερασπίσεως ἀπὸ τὸν ἀντίδικον ὡς εἴπωμεν τοῦ κατηγορουμένου, ἀπὸ τὸν ἐνασκοῦντα τὴν κατηγορίαν, ὅταν ὑπάρχῃ νομοσχέδιον κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ ἀριθμὸς τῶν μελλόντων νὰ ὑπερασπίσωσι τὴν ἐλευθερίαν τοῦ κατηγορουμένου συνηγόρων, καθορίζεται καὶ αὐτὸς ἀπὸ τὸν νόμον, βέβαια ἓν νομοσχέδιον τοιαύτας καὶ παραπλησίας ἔχον διατάξεις, δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ἐξεγείρῃ τὴν φιλελευθέραν συνείδησιν κάθε πολίτου καὶ λυποῦμαι ἰδιαιτέρως, διότι διακεκριμένον μέλος τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου Πειραιῶς, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργός, ἠθέλησε νὰ θέσῃ ὑπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὴν ὑπογραφήν του, ἔκθεσιν εἰς τὴν ὁποίαν περιέχονται καὶ φράσεις ἀπευθυνόμεναι κατὰ τῶν δικηγόρων, τῶν συμμετασχόντων εἰς τὴν διακονίαν τῆς δικαιοσύνης, φράσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑπερβολικαί, ἂν μὴ βαρεῖαι, διότι ἐγὼ τοὐλάχιστον δικηγορῶν ἀπὸ εἴκοσι ἕξ ἐτῶν, δὲν συνήντησα ποτὲ εἰς τὴν δικηγορίαν μου δικηγόρους, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν εἰς ποινικὰς μάλιστα δίκας...

§181Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δημοσιογραφικάς. Εἰς δημοσιογραφικὰς δίκας εἶναι γεγονὸς ὅτι οἱ δικηγόροι πηγαίνομεν ἐθελονταὶ διὰ νὰ κάμωμεν πολιτικήν. Ὑπὲρ τῆς δικηγορίας εἶναι ἡ διάταξις. Σᾶς παρέχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι εἶναι διάταξις ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς τὴν παλαιὰν ποινικὴν δικονομίαν τὴν Ἰταλικήν, ὑπάρχει εἰς τὴν νέαν Οὐγγρικὴν ποινικὴν δικονομίαν, ὅτι δύναται νὰ περιορίζηται ὁ ἀριθμὸς τῶν δικηγόρων.

§182Λ. ΝΑΚΟΣ. Δὲν ἔχει σχέσιν διὰ τὸν κατηγορούμενον.

§183Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐὰν πηγαίνουν εἰς τὰς δίκας, κύριοι ὑπουργέ, ἐθελονταὶ δικηγόροι, ἐὰν οἱ δικηγόροι αὐτοὶ πηγαίνουν νὰ ἀσκήσουν ἓν ὑπέρτατον καθῆκον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ καὶ νὰ λέγεται εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ. (ἀναγινώσκει)......

§184Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ πεῖρα ἡ Ἑλληνικὴ δίδει αὐτὰ τὰ πορίσματα· ἐγένετο ἐν μέσαις Ἀθήναις πρό τινων χρόνων μίαν δίκη δημοσιογραφική. Ὁ μακαρίτης στρατηγὸς Κουρουσόπουλος ἐμήνυσεν ἕνα δημοσιογράφον. Εἰς τὴν δίκην εἰς τὴν ὁποίαν ἦτο κατηγορούμενος ὁ Τσιφλᾶκος, καὶ ὁ Στρατηγὸς ἐζήτει προστασίαν τῆς τιμῆς του κατέληξε νὰ δυσφημισθῇ παρ’ ὅλων καὶ τῶν ὑπερασπιστῶν ἀκόμη, οἱ ὁποῖοι ἔκαμον πολιτικήν. Δὲν εἶναι ἡ μόνη φορὰ ποὺ συνέβη αὐτό, κύριοι βουλευταί.

§185Α. ΜΑΡΚΟΥ. Διατὶ θέλομεν νὰ λέγωμεν ὅτι δικηγόροι κάμουν πολικὴν καὶ νὰ μὴ θέλωμεν νὰ λέγωμεν, ὅτι δικηγόροι ἐξεπλήρωσαν ὅπως ἔπρεπε τὸ καθῆκον των ἐὰν ἐπείσθησαν ὅτι τὸ δίκαιον εὑρίσκετο μὲ τὸν πελάτην των, διότι ἄλλως ἐκπροσωποῦντες αὐτοὶ τὸν πελάτην των θὰ παρεβίαζον τὸ καθῆκον των.

§186Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ὑβρίζετο τότε μόνον ὁ Κουρουσόπουλος, δὲν ἔμεινε κανεὶς στρατηγὸς νὰ μὴ ὑβρίζεται.

§187Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐγὼ βέβαια δὲν θὰ ἔθετα τὴν ὑπογραφήν μου ὑπὸ ἔκθεσιν ἀποδίδουσαν μίαν τόσον βαρεῖαν κατηγορίαν ἐναντίον ἑνὸς σώματος ὁλοκλήρου, τὸ ὁποῖον πάντοτε ὑπῆρξεν ὁ προασπιστὴς τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν, τὸ ὁποῖον πάντοτε μετ’ ἀφιλοκερδίας ὑπηρέτησε τοὺς πελάτας του. Ἐὰν δὲ συνέβη μία μόνη ἐξαιρετικὴ περίστασις, ἡ ἐξαιρετικὴ αὐτὴ περίστασις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς νομοθέτησιν. Τὸ ὅτι δὲ ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ νόμου δὲν ἦτο ἀπολύτως ὀρθή ἦτο ἀντίθετος μὲ τὴν συνείδησιν τὴν κρατοῦσαν, εἶναι ὅτι καὶ σεῖς ἐστέρξατε νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὐτή.

§188Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἔστερξα, κ. βουλευτά, διότι καὶ σήμερον τὸ δικαστήριον τῶν συνέδρων δύναται νὰ περιορίζῃ τὰς ἀγορεύσεις τῶν συνηγόρων.

§189Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ νομίσετε ὅτι ἡ ἀποδοχὴ οἱασδήποτε τροποποιήσεως τοῦ νομοσχεδίου, σημαίνει ἀναγνώρισιν τῆς ἀντισυνταγματικότητος. Βέβαια ὑπάρχουν πολλαὶ διατάξεις, τὰς ὁποίας ἐτροποποιήσαμεν, ἀλλὰ μὴ νομίσετε ὅτι ἐδέχθημεν ὡς ὀρθὰ τὰ ἐπιχειρήματα περὶ ἀντισυνταγματικότητος αὐτῶν. Κάθε ἄλλο.

§190Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πολὺ περισσότερον ὅτι ἐσεβάσθημεν τὰ πολιτικοῦ περιεχομένου ἀόριστα καὶ ἥκιστα ἐπιστημονικὰ ψηφίσματα δικηγορικῶν τινῶν συλλόγων, διὰ τὰ ὁποῖα ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν ἤδη ἀπὸ μέρους τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης.

§191Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἔλεγον λοιπὸν ὅτι ἀπήλειψεν ἡ Κυβέρνησις ὄχι διότι ἀνεγνώριζεν ὅτι δὲν ἦσαν ὀρθαί, ἀλλ’ ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε......

§192Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἦσαν ἀντισυνταγματικαὶ καί ἀνελεύθεραι. Τινὲς ἦσαν κακῶς διατυπωμέναι.

§193Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἂν λοιπὸν αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, αἱ ὁποῖαι ἤγειραν τὰς ἀντιρρήσεις τοῦ ἐπιστημονικοῦ κόσμου ἦσαν μόνον αὐταί, βεβαίως δὲν θὰ ἤμην ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἀπασχόλουν τὴν Βουλήν. Ἀτυχῶς τὸ νομοσχέδιον ἐξακολουθεῖ νὰ περιέχῃ διατάξεις τινάς τῶν ὁποίων ἐξακολουθῶ νὰ ἐπιμένω παρ’ ὅλον τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον ἔχω πρὸς τὰς γνώμας καί τὰς ἀντιλλήψεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶναι ἀντισυνταγματικαί. Ὑπάρχουσι δὲ διατάξεις ἄλλαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι κατ’ ἐξοχὴν αὐστηραί, ἄλλαι δὲ διατάξεις θέτουσιν εἰς προβληματικὴν θέσιν τὴν συνέχισιν τῆς ἐκδόσεως τῶν ἐφημερίδων. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἀναφέρω μίαν πρὸς μίαν τὰς διατάξεις ταύτας, τὰς ὁποίας ὡς εἶπον θεωρῶ ἀντισυνταγματικὰς καί ἀνελευθέρους. Καὶ πρῶτον ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νομοσχεδίου δημιουργεῖ ἰδιαιτέραν βάσιν ἀδικημάτων διὰ τὰ ἀδικήματα τὰ διαπραττόμενα διὰ τοῦ Τύπου Δὲν ἀποτελοῦν ἁπλῶς ἐπιβαρυντικὴν αἰτίαν τὰ ἀδικήματα τὰ διαπραττόμενα μόνον διὰ τοῦ Τύπου, διότι θὰ συνέβαινεν ἂν ἡ διάταξις εἶχεν κοινὴν τὴν μορφήν, καὶ δὲν ἐδημιούργει ἰδιαίτερον ἀδίκημα, θὰ συνέβαινε ὥστε ὁ καταδικαζόμενος δι’ ἀδίκημα διὰ τοῦ Τύπου, νὰ τιμωρῆται περισσότερον διὰ τὴν ἐξύβρισιν παρὰ ἂν ἐξύβρισις διεπράττετο κατ’ ἄλλον τρόπον, τῆς διὰ τοῦ Τύπου διαπράξεώς της θεωρουμένης ὡς ἐπιβαρυντικῆς αἰτίας καὶ περιεχούσης τῆς διατάξεως ταύτης τοῦ νόμου τὴν ἐπιροὴν πρὸς τὸν δικαστὴν νὰ ἐπιβάλῃ ποινὴν ἀνωτέρα ἐκείνης τὴν ὁποίαν θὰ ἐπέβαλλεν ἐὰν τὸ ἀδίκημα δὲν διεπράττετο διὰ τοῦ Τύπου. Ἀλλὰ δὲν ἔχει μόνον αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου τούτου, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι θεωρεῖται ἐπιβαρυντικὴ περίπτωσις ἐκτὸς τοῦ ὅτι ὁ δικαστὴς θὰ ἐπιβάλῃ ἀνωτέραν ποινὴν ἐκείνης τὴν ὁποίαν θὰ ἐπέβαλλεν ἐὰν ἡ ἐξύβρισις διεπράττετο οὐχὶ διὰ τοῦ Τύπου, ἐπέβαλλε καὶ χρηματικὴν ποινὴν πρόσθετον δημιουργῶν ἰδιαίτερον ἀδίκημα. Τὴν διάταξιν αὐτὴν τοῦ νόμου τὴν θεωρῶ αὐστηράν, τὴν θεωρῶ μὴ ἐφηρμοστέαν, τήν θεωρῶ ἀντισυνταγματικὴν πρὸς τὴν γενικὴν ἀρχὴν τὴν κρατοῦσαν ἐν τῷ ποινικῷ ἡμῶν νόμῳ ὑπὸ τοῦ ὁποίου διεπόμεθα. Ἐκτὸς τῆς διατάξεως αὐτῆς ἔχομεν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6. Ἡ ἀντίρρησις διετυπώθη καὶ ἀπὸ τὸν ἄρτι κατελθόντα τοῦ βήματος ἀξιότιμον κ. Ράλλην. Ἡ ἀξίωσις ἀπὸ τὸν νομοθέτην ὡρισμένων ἀπὸ τὸν ἐκδότην τῶν ἐφημερίδων προσόντων τὰ ὁποῖα δὲν ἠξίωσε ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης δὲν ἀποτελεῖ παρὰ προληπτικὸν περιορισμὸν τῆς ἐλευθερίας τοῦ Τύπου. Τὸ σύνταγμα ἐνομοθέτησεν εἰς τὸ ἄρθρον 16 τοῦ συντάγματος, τὶ ἀξιώσεις ἔχει ἀπὸ τὸν δημοσιογράφον. Ἀπὸ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος θὰ ἀσκῇ τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δημοσιογράφου ἠξίωσε νὰ εἶναι μόνον πολίτης Ἕλλην, καὶ εἰς αὐτὸν καὶ μόνον ἐπιτρέπεται ἡ ἔκδοσις ἐφημερίδος.

§194Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζετε ὅτι ἡ διάταξις λέγει ὅτι μόνον προσὸν τοῦ δημοσιογράφου εἶναι νὰ εἶναι πολίτης Ἕλλην ἢ ἤθελεν νὰ εἴπῃ ὅτι...

§195Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσα τοῦ Συντάγματος κατὰ τὴν ἰδικήν μου ταπεινὴν γνώμην εἶναι αὐτὴ τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω, ὅτι ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης δὲν ἠθέλησε νὰ θέσῃ ἄλλον περιορισμὸν ἀλλὰ μόνον τὸν περιορισμὸν τῆς ἰδιότητος ὡς πολίτου Ἕλληνος. Τὸ ὅτι δὲ ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης δὲν ἠθέλησε νὰ θέσῃ ἄλλον περιορισμὸν προκύπτει σαφῶς καὶ ἀπὸ τὴν ἑπομένην διάταξιν τοῦ νόμου ἀλλὰ καὶ ἀπὸ διάταξιν ἐνδεχομένην ἡ ὁποία ἤθελεν ψηφισθῆ. Διότι ἐὰν ἐπετρέπετο νὰ τεθῇ περιορισμὸς τῆς καταχρήσεως τῶν δικαιωμάτων ἐκείνου ὁ ὁποῖος θὰ ἐξέδιδε ἐφημερίδα, θὰ ἐφαίνετο εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν μὴ ἀντιπροσωπευομένην ἀπὸ νομοταγῆ Κυβέρνησιν ὅπως εἶναι ἡ ἰδική σας ἀλλὰ ἀντιπροσωπευομένην ἀπὸ μίαν αὐθαίρετον Κυβέρνησιν, νὰ καθιερώσῃ τὴν στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων εἰς ὅλα τὰ ἀδικήματα τοῦ Τύπου νὰ καταδικάσῃ τοὺς ἀντιπολιτευομένους δημοσιογράφους εἰς τὴν στέρησιν τῶν πολιτικῶν των δικαιωμάτων, καὶ τὴν ἑπομένην νὰ μὴ ἔχῃ δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ ἐφημερίδα ἀντιπολιτευομένην τὴν Κυβέρνησιν. Αὐτὸς εἶναι ὁ κίνδυνος τὸν ὁποῖον ἠθέλησε ν’ ἀποφύγῃ ὁ συνταγματολόγος νομοθέτης, αὐτὸν τὸν κίνδυνον ἠθέλησε ν’ ἀποφύγῃ καθορίζων ὅτι τὸ μόνον προσὸν τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται ἀπὸ τὸν δημοσιογράφον εἶναι τὸ προσὸν τοῦ νὰ εἶναι πολίτης Ἕλλην.

§196Δ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁλόκληρος ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάνθη ὅτι πρόκειται περὶ ἀντισυνταγματικῆς διατάξεως.

§197Α. ΜΑΡΚΟΥ. Καὶ ἤδη ἔρχομαι εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 32, 26 ἐδάφιον § 6 ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν διάταξιν 71 τοῦ παλαιοῦ καὶ 61 τοῦ νέου. Ἐὰν ἀντιλαμβάνομαι καλῶς τῆς διατάξεως.....

§198Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν, ποῖον θεωρεῖται μεγαλύτερον δικαίωμα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καθοριζόμενον, τὸ δικαίωμα τοῦ δημοσιογράφου ἢ τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλογέως;

§199Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἀμφότερα τὰ δικαιώματα εἶναι ἐξ ἴσου μεγάλα.

§200Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐξ ἴσου;

§201Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὄχι δὲν εἶναι ἐξ ἴσου. Τὸ δικαίωμα τοῦ δημοσιογράφου εἶναι ἀνώτερον, διότι περιέχει καὶ τὸν ἔλεγχον ἐν ἑαυτῷ, ἐνῷ τὸ ἄλλο εἶναι σιωπηρόν.

§202Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν περιέχει ἔλεγχον τὸ ἄλλο; Τὸ δικαίωμα τοῦ δημοσιογράφου τὸ ἔχουσι καὶ οἱ ξένοι ἐνῷ τὸ δικαίωμα τοῦ ψήφου τὸ ἔχουσιν μόνον οἱ πολῖται Ἕλληνες.

§203Α. ΜΑΡΚΟΥ. Λοιπόν, κύριοι, ἔρχομαι εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 26 § 6 ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ ἄρθρον 61 τοῦ νέου νομοσχεδίου. Ἐὰν ἀντιλαμβάνομαι καλῶς τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἡ διάταξις αὐτὴ ἔχει ὡς ἑξῆς:...(ἀναγινώσκει). Νομίζω ὅτι αἱ διατάξεις αὐταὶ ἐὰν τὰς ἀντιλαμβάνομαι καλῶς ἔχουν τὴν ἑξῆς ἔννοιαν: ὅτι ἐὰν ὁ δικηγόρος χαρακτηρίσῃ ἕνα μάρτυρα, ὡς εἶναι ἀναγκαῖον νὰ τὸν χαρακτηρίσῃ, λόγῳ τῆς προγενεστέρας αὐτοῦ διαγωγῆς διὰ νὰ δυνηθῇ τὸ δικαστήριον νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ἀξιοπιστίαν τοῦ μάρτυρος, εἶναι δυνατὸν εὑρισκόμενος πρὸ προέδρου σατραπικοῦ ἢ αὐθαιρέτου, νὰ εὑρεθῇ πρὸ τῆς κατηγορίας ἐπὶ ἐξυβρίσει ἢ συκοφαντίᾳ νὰ μὴ τοῦ εἶναι δυνατὸν τὴν ἑπομένην ν’ ἀποδείξῃ τὴν ἀλήθειαν, νὰ κρατηθῇ μέχρι τῆς ἑπομένης καὶ νὰ ἀχθῇ εἰς τὰς φυλακὰς ὡς συκοφάντης Νομίζω ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι διάταξις προσβάλλουσα τὸ δικαίωμα τῆς ὑπερασπίσεως. Ἀτυχῶς ἐν Ἑλλάδι ἡ θέσις τῶν ὑπερασπιζομένων εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια καὶ εἰς πολιτικὰ δικηγόρων εἶναι πολὺ μειονεκτικὴ τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ δικηγόροι εἰς τὰ ξένα μέρη. Ἐὰν σᾶς ἔτυχε νὰ παραστῆτε εἰς συνεδρίασιν ποινικοῦ δικαστηρίου ἀλλαχοῦ, θὰ ἴδατε ὁποία εἶναι ἡ παρεχομένη εἰς τοὺς δικηγόρους ἐλευθερία. Οἱ ἑρμηνευταὶ δὲ τῶν ξένων νομοθεσιῶν καὶ τοῦ παλαιοῦ ποινικοῦ νόμου οἱ Ἰταλοί, καὶ τοῦ Ἀγγλικοῦ νόμου τὸ Sayboox, ὑποστηρίζουν ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦ συνηγόρου ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, εἶναι δικαίωμα ἐξ ἴσου ἱερὸν καὶ ἀπαραβίαστον, ὅπως τὸ δικαίωμα τῶν βουλευτῶν ἀγορευόντων πρὸς νομοθετικὰ σώματα. Τὸ αὐτὸ δέχεται καὶ ὁ Floran εἰς τὸ..... ἑρμηνεύων τὸ ἄρθρον 358 τοῦ Ἰταλικοῦ ποινικοῦ νόμου καὶ ὁ Jeriacharis (ἀναγινώσκει). Ἀμφότεροι ἐξετάζοντες τὸ δικαίωμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ συνήγορος ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου, εὑρίσκουν ὅτι τοῦτο εἶναι ἐξ ἴσου ἱερόν, ἐξΐσου ἐλεύθερον, ὅπως εἶναι τὸ δικαίωμα τῶν βουλευτῶν τῶν ὁμιλούντων πρὸς τὰ νομοθετικὰ σώματα. Τὰ παρεχόμενα ἀπὸ τὴν ἰσχύουσαν παρ’ ἡμῖν νομοθεσίαν δικαίωμα εἰς τοὺς διευθυντὰς τῶν συνεδριάσεων τῶν δικαστηρίων εἶναι πλέον ἢ ἐπαρκῆ νὰ προστατεύωσιν τοὺς πολίτας τοὺς ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων ἐμφανιζομένους κατὰ πάσης ἐνδεχομένης τῶν συνηγόρων αὐθαιρεσίας. Ἡ ἄδεια τοῦ νὰ ἐπιτρέπεται ὑπὸ τὸ κράτος μιᾶς ψυχικῆς ὁρμῆς, γενομένης κατὰ τὴν συζήτησιν, συζήτησιν ἡ ὁποία διεξάγεται μεταξὺ τοῦ δικαστηρίου καὶ συνηγόρου, ἀμφοτέρων προσπαθούντων νὰ ἀνακαλύψωσι τὴν ἀλήθειαν, ἀλλ’ ἐχόντων ἀντιθέτους ἀντιλήψεις, ἡ λῆψις τῆς ἀποφάσεως λέγω ὑπὸ τὸ κράτος αὐτῆς τῆς ψυχικῆς ὁρμῆς, ἀσφαλῶς εἶναι ἐνδεχόμενον ν’ ἀγάγῃ εἰς πλάνας καὶ δικαστικὰ ἀδικήματα, νὰ περιορίσῃ δὲ τὸ ἱερὸν δικαίωμα τῆς ὑπερασπίσεως καὶ κατὰ τῶν δικαιωμάτων, ἕν ἐκ τῶν δικαιωμάτων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ σεβώμεθα καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζεται κάθε εὐνομουμένη πολιτεία. Νομίζω λοιπὸν ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ δέον νὰ διαρρυθμισθῇ, καὶ κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν θὰ ὑποβάλλω καὶ σχετικὴν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου τροπολογίαν.

§204Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ποῖον ἄρθρον;

§205Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τὸ ἄρθρον 26 ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸ ἄρθρον 61. Ἀλλὰ παρ’ ἐκτὸς τῆς διατάξεως αὐτῆς, κύριοι, ἔχομεν μίαν ἄλλην διάταξιν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 34. Ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ κύριοι, νὰ μεταχειρισθῶ διὰ τὴν διάταξιν αὐτὴν μίαν βαρείαν ἔκφρασιν, ἕνα βαρὺ χαρακτηρισμὸν, ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι τερατώδης. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς καταργεῖται τὸ μέχρι σήμερον ἀπαρεγκλίτως τηρούμενον εἰς τὸν ποινικὸν νόμον καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 13) κρατοῦν σύστημα τῆς συγχωνεύσεως τῶν ποινῶν, καὶ εἰσάγεται διάταξιν σήμερον, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν ἕνας ὑπότροπος δημοσιογράφος ἀνήκων εἰς τὸν Τύπον τὸν ὁποῖον χαρακτηρίζει ὁ κ, Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡς κίτρινον, εἶναι δυνατὸν νὰ δικασθῇ διὰ μίαν, δύο, τρεῖς ἐξυβρίσεις εἰς φυλάκισιν ἢ μᾶλλον—δὲν μπορῶ νὰ τὴν εἴπω φυλάκισιν—εἰς πρόσκαιρα δεσμὰ 15 ἐτῶν, εἶναι ἐνδεχόμενον δὲ νὰ φθάσῃ ὅπως μᾶς λέγῃ ὁ κ. Παπαθανάσης εἰς 100 χρόνους φυλάκισιν.

§206Ι. ΡΑΛΛΗΣ....

§207Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν δὲν διεφωνήσατε εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν.

§208Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ διαφωνῶ μαζί σας.

§209Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Αὐτὸ σᾶς τὸ χαρίζω ὁλόκληρον, διότι βεβαίως θὰ ἔχετε τὴν τιμὴν ὅταν συμφωνῆτε μετ’ ἐμοῦ.

§210Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Περὶ αὐτοῦ ἂς κρίνουν οἱ ἀκούοντες.

§211Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Βεβαίως ἂς κρίνουν οἱ ἀκούοντες.

§212Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ εἶναι σχῆμα λόγου.

§213Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν εἶναι σχῆμα λόγου.

§214Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔπρεπε νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ ὅριον τῶν ποινῶν τῶν στερητικῶν τῆς ἐλευθερίας, ἐλαττοῦται γενικῶς εἰς ὅλας τὰς διατάξεις, ἀλλὰ αὐξάνονται μόνον αἱ χρηματικαὶ ποιναί. Δηλαδὴ ἀκολουθεῖται σύστημα τὸ ὁποῖον ἰσχύει πανταχοῦ.

§215Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐδῶ λέγετε τὰ ἑξῆς: «Δὲν ἐφαρμόζονται οἱ κανόνες.......» (ἀναγινώσκει).

§216Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ ποινὴ εἶναι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον χρηματική, ὥστε αὐτὸ εἶναι σχῆμα λόγου.

§217Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν εἶναι σχῆμα λόγου. Ἐρωτῶ, κ. ὑπουργέ, ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει διάταξις διὰ τῆς ὁποίας τιμωρεῖται ὁ διαπράττων τὸ Α ἀδίκημα μὲ φυλάκισιν δύο ἐτῶν, ναὶ ἢ ὄχι; Καὶ αὐτὸ εἶναι σχῆμα λόγου.

§218Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς πολλὰς ξένας νομοθεσίας ὑπάρχουν παρόμοιαι διατάξεις εἰδικαὶ διὰ τὸν ἀθροιστικὸν ὑπολογισμὸν τῶν χρηματικῶν ποινῶν. Ὄχι σὲ ὕβρισα σὲ ξαναβρίζω συγχωνεύων τὴν ποινὴν καὶ καὶ πληρώνω καὶ σὲ ξαναβρίζω.

§219Α. ΜΑΡΚΟΥ. Αὐτὴ εἶναι διάταξις ὅπως σᾶς εἶπα τερατώδης. Διότι ἀπὸ τὸν μακαρίτην Foyer Bach δὲν ὑπῆρξε νομικὸς ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἐδέχθη τὴν ἀρχὴν αὐτὴν ἡ ὁποία ὑπῆρχε καὶ εἰς τὸ Ρωμαϊκὸν δίκαιον καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν ὅσα ἀδικήματα τόσαι καὶ ποιναί. Ἀπὸ τὸν Foyer Bach μέχρι σήμερον ὅλοι οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὸν ποινικὸν νόμον συμφωνοῦν ὅλοι ὅτι ἡ ἀθροιστικὴ ἔκτισις τῶν ποινῶν ἀποτελεῖ κάτι τὶ ὑπερβολικόν, κάτι τὶ τὸ ἀπάνθρωπον. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶμαι ἐγὼ αὐτὸς ὁ ὁποῖος θὰ ὑποστηρίξω πράγματα ἀντίθετα πρὸς τὸ δίκαιον. Δὲν εἶναι δυνατὸν βέβαια νὰ συμμερισθῶ τὴν γνώμην, δι’ ἣν ἐπιβάλομεν ἀθροιστικὴν ποινὴν διὰ διάφορα παραπτώματα. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ δεχθῶ καὶ ἐγὼ ὅτι ἕνας ὑπότροπος ἀδικοπραγήσας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιχαρακωθῇ μὲ τὸ ἀνώτερον ὅριον τῆς ποινῆς, καὶ νὰ δύναται πλέον ἄνευ οὐδεμιᾶς συνεπείας νὰ ἀδικοπραγῇ νὰ ὑβρίζῃ καὶ νὰ συκοφαντῇ τοὺς πάντας. Θὰ ἦτο δυνατὸν λοιπὸν πρὸς τακτοποίησιν τοῦ πράγματος νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ σύστημα τοῦ κ. Ἠλιοπούλου ὁ ὁποῖος ἑρμηνεύει τὴν διάταξιν περὶ συρροῆς καὶ περὶ τοῦ κατ’ ἐξακολούθησιν ἐγκλήματος καὶ καταλήγει εἰς τὴν τετάρτην περίπτωσιν συρροῆς λέγων ὅτι ἀντίθετος..... (ἀναγινώσκει). Θὰ ἦτο δυνατὸν λοιπὸν διὰ ν’ ἀποφύγωμεν τὴν λεγομένην καθ’ ὑποτροπὴν ἀτιμωρησίαν, ν’ ἀπομακρυνθῶμεν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 109 τοῦ ποινικοῦ ἡμῶν νόμου τοῦ ἰσχύοντος εἰς ὅλα τὰ μέχρι σήμερον ὑπάρχοντα ἀδικήματα. Καὶ ἂν προσέξετε τὸν κώδικα, θὰ ἴδητε ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου ποῖαι εἶναι αἱ ἐξαιρέσεις αἱ ὑπαγόμεναι εἰς τὸ ἄρθρον 109 καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 111. Ὁμιλεῖ περὶ τῶν ἐξαιρέσεων τῶν ἀναγομένων εἰς τὸ ἄρθρον 111, τῶν ἐξαιρέσεων τῆς ὑποτροπῆς, ἀλλὰ περὶ ἐξαιρέσεως κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ ἐκτείνεται ἡ ποινὴ ἀθροιστικῶς, δὲν ὁμιλεῖ, δὲν ὑπάρχει, τουλάχιστον ἐγὼ δὲν γνωρίζω, ἂν καὶ δὲν εἶμαι εἰδικὸς ποινικολόγος, ὅπως εἶναι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ὑπάρχει διάταξις καθιεροῦσα αὐτό. Ἔχομεν κατόπιν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 38. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς τὴν ὁποίαν ἐγὼ θεωρῶ ἀπολύτως ἀντισυνταγματικήν, διότι δὲν ἀποτελεῖ ἄλλο τι εἰμὴ προληπτικὸν κατὰ τοῦ Τύπου μέτρον, διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς τοῦ ἄρθρου 38 λέγεται, ὅτι ὅταν διαπραχθῇ ἀδίκημα τὶ διὰ τοῦ Τύπου, καὶ ἐγχειρισθῇ μήνυσις ἀπαγορεύεται πᾶσα εἰς τὸ μέλλον περὶ αὐτοῦ ἐν τῷ Τύπῳ μνεία. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀπολύτως ἀνελεύθερον καὶ ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἀντισυνταγματικὴ καὶ περιοριστικὴ εἶναι δὲ καὶ ἐπικίνδυνος διὰ τὰ δημόσια συμφέροντα καὶ διὰ τὴν προάσπισιν τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Τύπου. Καὶ ἤδη ἔρχομαι εἰς τὰς διατάξεις τὰς ἀφορῶσας τὴν ταυτόχρονον διάπραξιν ἀδικήματος διὰ τοῦ Τύπου, καὶ στρεφομένου καὶ κατὰ τοῦ δημοσίου καὶ κατὰ τοῦ ἰδιωτικοῦ βίου. Ἀνέφεραν οἱ πρὸ ἐμοῦ λαλήσαντες συνάδελφοι, καὶ ὁ Ἀξιότιμος κ. Γιαννόπουλος καὶ ὁ ἐξ Ἀττικῆς κ. Πολιτευτής, τὰ λεχθέντα εἰς τὴν ἀναθεωρητικὴν Βουλὴν σχετικῶς μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος. Πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ ἄρθρου ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τότε εἶχε ἀντίθετον γνώμην πρός τὴν σημερινὴν γνώμην του. Δὲν εἶναι μόνον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀνεγνώσθησαν πρὸς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ εἶναι καὶ τὰ ἐκτεθέντα ἀπὸ τὸν τότε κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης μακαρίτην Δημητρακόπουλον κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Τύπου, τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτοῦ καὶ τὰ λεχθέντα κατὰ τὴν εἰσήγησιν του. Ἔλεγε τότε ὁ ἀείμνηστος Δημητρακόπουλος εἰς τὴν εἰσήγησίν του τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς «ἐκτὸς τούτου... (ἀναγινώσκει). Αὐτὰ ἔλεγεν ὁ ἀείμνηστος Δημητρακόπουλος εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον περὶ Τύπου, τὸ ὁποῖον καὶ ἐκεῖνο ἐκρίθη περιοριστικὸν τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Τύπου—εἶχε δὲ τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου τὸ προνοοῦν περὶ τῆς τοιαύτης «καὶ εἶχε ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Αὐταὶ ἦσαν αἱ ἀντιλήψεις τοῦ ἀειμνήστου Δημητρακοπούλου, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Συντάγματος παρίστατο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἔζησε καὶ ἀντελήφθη τὰς διατυπωθείσας ἀντιρρήσεις, ἀντελήφθη τὰς ἐκδηλωθείσας ἀπὸ τὴν Ἐθνοσυγέλευσιν διαθέσεις διὰ τὴν προάσπισιν τῶν ἐλευθεριῶν καὶ τὴν ἀπόδοσιν τῶν κατηγορουμένων εἰς τοὺς φυσικοὺς αὐτῶν δικαστὰς, καὶ ἐκπληρῶν ὑπόσχεσιν δοθεῖσαν ἀπὸ τὴν τότε Κυβέρνησιν ὑπόσχεσιν ἡ ὁποία δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ ἐὰν δὲν συνεμερίζετο πλήρως τὰ γραφόμενα καὶ τὰ λεγόμενα ἀπὸ τὸν ἀείμνηστον Δημητρακόπουλον, ὁ τότε καὶ νῦν ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου τὸ σχετικὸν ἄρθρον πρὸ ὀλίγου σᾶς ἀνέγνωσα. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀκριβῶς ὑποστηρίζω ὅτι εἶναι ἀφαίρεσις ἀπὸ τὸν φυσικὸν δικαστὴν τοῦ ἀδικοῦντος διὰ τοῦ Τύπου, ἡ εἰσαγωγὴ τμήματος μὲν τοῦ ἀδικοῦντος ἄρθρου εἰς τὸ πλημμελειοδικεῖον, τμήματος δὲ τοῦ ἀδικοῦντος ἄρθρου εἰς τὸ κακουργοδικεῖον. Εἶναι δὲ παράβασις τῆς ἀρχῆς τῆς συναφείας μεταξὺ δύο ταυτοχρόνως διαπραττομένων ἀδικημάτων, ἀρχῆς ἡ ὁποία ἰσχύει εἰς ὁλόκληρον ἡμῶν τὸ ποινικὸν Σύνταγμα. Καὶ ἤδη, κύριοι, ἔρχομαι εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ἄρθρου 67 τοῦ νέου νομοσχεδίου, τοῦ ἄρθρου ἐκείνου τὸ ὁποῖον παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Κράτος νὰ προβαίνῃ πρὸς εἴσπραξιν τῶν χρηματικῶν ποινῶν καὶ προστίμων τῶν ἐπιβαλλομένων εἰς τὸν δημοσιογράφον, εἰς κατασχέσεις τῶν εἰσπράξεων παρὰ τῷ πρακτορείῳ τῶν ἐφημερίδων. Ἡ ἐπιθυμία καὶ ἡ προσπάθεια ἡ ἡμετέρα, εἶναι νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸ νομοσχέδιον ὅλων τῶν διατάξεων ἐκείνων αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι κίνδυνος, καὶ κίνδυνος ἐμφανὴς κατὰ τῆς ἐλευθερίας τοῦ Τύπου. Ἐὰν ἀντιτασσώμεθα κατὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἀντιτασσόμεθα διότι διαβλέπομεν ὅτι ἡ διάταξις αὕτη ἐνέχει σοβαρὸν κίνδυνον, κίνδυνον τοῦ νὰ παύσῃ μίαν ὡραίαν πρωΐαν ἡ ἔκδοσις τῶν ἐφημερίδων ἐκείνων αἱ ὁποῖαι δὲν ἀποτελοῦν ἰσχυροὺς, οἰκονομικοὺς ὀργανισμούς, ἀλλ’ ἐξακολουθοῦν ὑφιστάμεναι εἰς δρᾶσιν στηριζόμεναι μόνον εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ κοινοῦ καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀναγνωστῶν αὐτῶν. Ἡ διάταξις καθίσταται σοβαρωτέρα καὶ ἐπαχθεστέρα ἐκ τοῦ ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀντιταχθῇ εἰς τὴν κατάσχεσιν τοῦ δημοσίου προϋπάρχουσα ἐκχώρησις ἢ κατάσχεσις. Ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ ὁ κίνδυνος τὸν ὁποῖον ἐνέχει πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἐν σχέσει πρὸς τὸν τρόπον καθ’ ὃν γίνεται ἡ ἔκδοσις τῶν ἐφημερίδων παρ’ ἡμῖν, μὲ τὸν τρόπον καθ’ ὃν χρηματοδοτοῦνται αἱ ἐφημερίδες μὲ τὸν τρόπον καθ’ ὃν ζῶσιν μὲ τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἀνταπεξέρχονται εἰς τὰς ἀνάγκας καὶ ὑποχρεώσεις αὐτῶν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον κύριοι, ὅτι ὑπάρχει μέγας ἀριθμὸς ἐφημερίδων ὁ ὁποῖος ζῇ ἐκ τῶν καθημερινῶν εἰσπράξεων τοῦ πρακτορείου, ὁ ὁποῖος διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ἀξίας τοῦ χάρτου προσφεύγει πάντοτε εἰς τὸ πρακτορεῖον τῶν ἐφημερίδων, εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλει καὶ κολοσσιαῖα πράγματι ποσά. Ἄν καθιερώσωμεν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου, θὰ ὑπάρχῃ ὁ κίνδυνος τὸ πρακτορεῖον ν’ ἀρνῆται τὴν χορήγησιν τῶν προκαταβολῶν τῶν ἀναγκαίων διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ χάρτου, καὶ θὰ ὑπάρχῃ ὁ κίνδυνος μία οἰκονομικῶς ἀσθενὴς ἐφημερὶς, στηριζομένη μόνον εἰς τὴν κυκλοφορίαν καὶ τὰς ἐκ τοῦ πρακτορείου εἰσπράξεις, νὰ μείνῃ ἄνευ ἐκδόσεως ἐλλείψει ὑλικῶν μέσων. Νομίζω λοιπὸν, κύριοι, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἐξεταζομένη ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ὑφ’ ἣν τὴν ἐξήτασα σήμερον, εἶναι λίαν κινδυνώδης ἀποτελεῖ δὲ σοβαρὰν ἀπειλὴν κατὰ τῆς ἐλευθερίας τοῦ Τύπου. Θὰ ἦτο δυνατόν, κύριοι, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμείνῃ εἰς τὸ νὰ ψηφισθῇ ἡ διάταξις αὐτή ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ὄχι ἄδικον ἀξίωσιν νὰ εἰσπραχθοῦν ἐπὶ τέλος ἀπὸ τὸν ἀδικαπραγοῦντα δημοσιογράφον ἐκεῖνα τὰ ποσὰ εἰς ἃ κατεδικάσθη ἀπὸ τὴν δικαστικὴν ἀπόφασιν, θὰ ἦτο δυνατόν κύριοι, νὰ περιορίσωμεν ἕνα ποσὸν ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ ἔχῃ οἱονεὶ προνόμιον τὸ δημόσιον διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ τόκου τῶν ἐξόδων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι μόνον ἐπὶ τοῦ ⅙ τῶν εἰσπράξεων τῶν ἀκαθαρίστων θὰ εἶναι δυνατὸν τὸ δημόσιον νὰ ἐνεργήσῃ τοιαύτην κατάσχεσιν. Διὰ τῆς τοιαύτης προτεινομένης τροποποιήσεως θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ παρεμποδίσωμεν τὴν ἔκδοσιν τῶν ἐφημερίδων νὰ ἐξασφαλίζωμεν δὲ καὶ εἰς τὸ δημόσιον τήν πληρωμὴν ἐκείνην τῶν ποσῶν, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ καταδικάζετο νὰ πληρώσῃ ὁ δημοσιογράφος. Ἀσφαλῶς ὅμως οὕτω διατυπωμένη καὶ ἡ διάταξις αὕτη, δὲν παύει ἀπὸ τοῦ νὰ εἶναι ἀντισυνταγματικὴ δὲν παύει ἀπὸ τοῦ νὰ εἶναι καθαρῶς ἀπειλὴ διὰ τὴν συνέχισιν τῆς ἐκδόσεως τῆς ἐφημερίδος. Διότι τὸ πρακτορεῖον τῶν ἐφημερίδων, γνωρίζον ὅτι εἶναι ἐκτεθειμένον εἰς κίνδυνον κατασχέσεως νὰ παρακρατῇ ἕνα τμῆμα τῶν εἰσπράξεων, λογικόν, θὰ τὸ παρακρατεῖ δὲ διὰ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἐγγύησις πρὸς πληρωμὴν τῶν προστίμων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ὡς εἶπον ἀπαγορεύεται ἀπὸ τὸ συνταγματικὸν νομοθέτην. Κύριοι ἂν ἀφαιρέσωμεν καὶ τὰς διατάξεις αὐτὰς περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διερωτήσῃ τις, διατὶ αὐτὸς ὁ θόρυβος ὁ δημιουργηθεὶς ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ ὑποβάλῃ τὸν νόμον, καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα, ἀπὸ ἑνὸς νομοσχεδίου μεταβάλλοντος μόνον ἁπλῶς τὰς δικονομικὰς διατάξεις τὰς ἀφορώσας τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἀδικημάτων τοῦ Τύπου, καὶ καθιστώσας γοργοτέραν τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης; Δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ κάμωμεν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου λέγομεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὅτι θέλομεν νὰ ἀπονέμεται ταχύτερον ἡ δικαιοσύνη ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀντισυνταγματικῶς καθορίζομεν, ποῖα ἀδικήματα θὰ ὑπάγωνται εἰς τὸ πλημμελειοδικεῖον, καὶ ποῖα θὰ ὑπάγωνται εἰς τὸ κακουργοδικεῖον. Δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν νὰ εἴπωμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἰς ποῖον δικαστήριον ὑπάγεται ἕκαστον τῶν ἀδικημάτων τοῦ ὁποίου ἀπαγγέλλεται ὁ χωρισμὸς ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον. Θὰ ἤρκη νὰ εἴπωμεν μόνον ὅτι ἕκαστον τῶν ἀδικημάτων θὰ κριθῇ ἀπὸ τὸ δικαστικὸν εἰς ποῖον δικαστὴν ἀνήκει. Καὶ ἂν τὰ ἀδικήματα ἀφορῶσι τὸν ἰδιωτικὸν βίον θὰ κριθῶσιν ἀπὸ τὸν τακτικὸν δικαστὴν ἐὰν ὅμως ἀφορῶσι τὸν δημόσιον βίον δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀφαιρεθῶσι οἱ κατηγορούμενοι ἀπὸ τὸν τακτικὸν δικαστὴν, ἀπὸ τὸν φυσικὸν δικαστήν, πᾶσα δὲ νομοθετικὴ διάταξις ἐναντίου περιεχομένου, θὰ ἀντέκητο πρὸς τὸ Σύνταγμα. Αὐτὰ ἔχω νὰ εἴπω, κύριοι, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν θελήσῃ ν’ ἀπαλείψῃ καὶ τὰς διατάξεις ἐκείνας τὰς ὁποίας κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου θεωρῶ ἀπαλειψίμους, ἃς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ τὰς χαρακτηρίσω ἀνελευθέρας καὶ ἀντισυνταγματικὰς. Τότε βεβαίως ἐφ’ ὅσον ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἀλληλένδοτος μὲ τὰς λεπτομερειακὰς διατάξεις αὐτοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εἶμαι καὶ ἐγὼ ἀντιθέτως τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Προχθὲς περαίνων τὴν ἀγόρευσιν του ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸς ὡμίλησε καὶ περὶ κομματικῆς ὑστεροβουλίας. Δὲν ἠδυνήθην παντελῶς ν’ ἀντιληφθῶ πρὸς ποῖον ἀπευθύνετο ἡ κατηγορία αὐτὴ τῆς κομματικῆς ὑστεροβουλίας. Οὔτε εἶμαι ἐγὼ ὑπερασπιστὴς οἱουδήποτε μὴ ἔχων τὴν πρὸς τοῦτο ἱκανότητα. Ἐγὼ δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω ὅτι πάντοτε κατὰ τὸν βραχύν μου πολιτικόν μου βίον ὑπῆρξα εὐσυνείδητος τηρητὴς τῶν καθηκόντων μου, καὶ τῶν ὑποχρεώσεων μου. Ἐνόμισα ὅτι εἶχα ὑποχρέωσιν—σύμφωνα μὲ τὴν διαβεβαίωσιν τὴν ὁποίαν ἔδωσα πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς μου—εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκθέσω πρὸς τὴν Βουλὴν τὰς ἀντιρρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν εἰς τὴν συνείδησιν μου ἀπὸ τὴν μελέτην τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ἐκθέσω πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην μου ὅτι νομοσχέδιον καθιστάμενον νόμος τοῦ Κράτους, νομοσχέδιον ἀντισυνταγματικόν, εἰς Κυβέρνησιν θέλουσαν νὰ μεταχειρισθῇ τοῦτο κακῶς, θὰ χρησιμεύσῃ ὡς ὅπλον ἐπικίνδυνον φιμωτικὸν τῆς ἐλευθερίας τοῦ Τύπου. Δὲν ἔχω τὴν δύναμιν νὰ παρεμποδίσω τὴν ψήφισιν τοιούτου νομοσχεδίου. Ἡ Κυβέρνησις ἡ διαθέτουσα καὶ διευθύνουσα τὴν πλειοψηφίαν ἔχει αὐτὴν τὴν δύναμιν, αὐτὴ δὲ θὰ ἔχῃ καὶ τὴν εὐθύνην ἀπέναντι τῆς ἱστορίας τῆς ἐπιψηφίσεως ἑνὸς τοιούτου νομοσχεδίου. (χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ταλιαδοῦρος.

§221Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἐγὼ ὁ ὁποῖος καίτοι ἀντιπολιτευόμενος ἄλλοτε ὑπερεμάχησα ὑπὲρ Κυβερνητικῶν νομοσχεδίων, διὰ τό παρὸν νομοσχέδιον δὲν ἔχω παρὰ νὰ συλλυπηθῶ καὶ νὰ κατακρίνω τὴν Κυβέρνησιν, διότι εἰς ἀτυχῆ στιγμὴν, εἶχε τὴν ἀτυχῆ αὐτὴν ἔμπνευσιν νὰ συλλάβῃ καὶ νὰ κυοφορήσῃ τὸ παρὸν νομοσχέδιον καί νά ὑποστῇ τὰς ὀδύνας τοῦ τοκετοῦ, καὶ νὰ μᾶς παρουσιάσῃ ὡς τέκνον της, καί εἴτε γνήσιον θεωρηθῇ τοῦτο, εἴτε καὶ ἐκ κλεψιγαμίας γεννηθὲν μετὰ διαφόρων ἀλλοδαπῶν νομοθεσιῶν καὶ διαφόρων ἡμεδαπῶν καὶ ξένων συγγραφέων, ἓν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ τεχθὲν εἶναι τέρας καὶ δὴ ἀπὸ τὰ τέρατα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα οἱ ἀρχαῖοι Σπαρτιᾶται ἔρριπτον εἰς τὸν Καιάδαν. Ἦτο δὲ δυστύχημα, διότι καὶ ἀντιπρόσωπος τῆς Σπαρτιατικῆς γῆς, ὁ ἐξ Οἰτύλου κ. Βουλευτὴς, ἀντὶ νὰ τὸ ἀποπνίξῃ ὡς εἰσηγητὴς, ἀνέλαβε νὰ τὸ γαλουχήσῃ καὶ ἐκδόσας αὐτὸ μας τὸ παρουσίασε μὲ τὸν μανδύαν τῆς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἐμφάνισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἔδωκεν ὡς βορὰν δύο θύματα τοὺς δύο Ὑπουργοὺς της οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τοῦτο. Τόν τέως ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ τὸν τῆς Δικκαιοσύνης. Καὶ ὁ μὲν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τέως Ὑουργὸς, εἶναι δικαιολογημένος διὰ τὴν ὑπογραφήν του, διότι ἦτο Στρατιωτικός ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὡς ἔγκριτος δικηγόρος, δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ θέσῃ τὴν ὑπογραφήν του εἰς τὸ συγκρότημα τοῦτο, ἄρθρων ἀνελευθέρων καὶ ἀντισυνταγματικῶν. Παρ’ ὅτι δὲ ὑπὸ τὰ σύντομα πυρὰ τοῦ τύπου, καὶ τοῦ πρασίνου καὶ τοῦ κιτρίνου καὶ τοῦ ἐρυθροῦ καὶ τοῦ λευκοῦ καὶ πάσης ἀποχρώσεως ἐναντίον τοῦ ὁποίου ἐστρέφετο τὸ νομοσχέδιον, ὑπὸ τὰ πυρὰ τῶν δικηγορικῶν Συλλόγων καὶ τῶν λοιπῶν σωματείων καὶ τῆς κοινῆς γνώμης, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅπως ἡ Μήδεια ὅταν κατεδιώκετο ἀπὸ τὰ πλοῖα τοῦ πατρὸς της Αἰήτου ἔρριπτεν τὰς σάρκας τοῦ ἀδελφοῦ της εἰς τὴν θάλασσαν διὰ νὰ ἀναστείλῃ τὰ καταδιώκοντα αὐτὴν πλοῖα, οὕτω καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔρριψεν ἱκανὰς σάρκας εἰς τὴν θάλασσαν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου ἐκ τοῦ τέκνου αὐτοῦ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἀναστείλῃ τὴν ὁρμὴν τῶν ἐπελαυνόντων κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ ὅσας σάρκας καὶ ἂν ἔρριψεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὴν θάλασσαν καὶ κατέστησε τὸ νομοσχέδιόν του ἐντελῶς ἀγνώριστον καθὼς ἀγνώριστον καὶ ἑαυτὸν, οὐχ’ ἧττον, αἱ διατάξεις αἱ ὁποῖαι ὑπελήφθησαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοῦ ἀφαιρέσουν τὸν χαρακτηρισμὸν ὅτι εἶναι τερατόμορφον. Βεβαίως ἐρρίφθησαν εἰς τὴν θάλασσαν αἱ διατάξεις περὶ παύσεως τῆς ἐφημερίδος (ἀρ. 3), περὶ ἀποστολῆς τῶν ἐντύπων εἰς τὸν Εἰσαγγελέα (ἀρ. 7) περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς μετατροπῆς τῆς ποινῆς (ἀρ. 43) περὶ ἀπαγορεύσεως τῶν ἐρωτήσεων εἰς τοὺς συνηγόρους, περὶ καθορισμοῦ μαρτύρων ὑπερασπίσεως περὶ περιορισμοῦ τῶν συνηγόρων ὡς εἶχε τὸ διάταγμα τό περίφημον τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1922 (ἀρ. 43.73.74) τὸ περὶ παραστάσεως τοῦ Προέδρου τῶν Συνέδρων εἰς τὴν διάσκεψιν τῶν ἐνόρκων (ἀρ. 64) τὸ τῆς καταργήσεως τῆς ἀνακοπῆς λόγῳ ἀνωτέρας βίας!! (ἀρ. 78) τὸ τῆς κατασχέσεως τῶν μηχανημάτων ἐγκαταστάσεων καὶ ἄλλα πολλὰ ἄρθρα ἀκόμη ἵνα περιορισθῇ εἰς τὰ κυριώτερα. Οὐχ’ ἧττον τὸ νομοσχέδιον ἀψυχολογήτως ἐρρίφθη εἰς τὸ μέσον ἡμῶν, λέγω δὲ ὅτι εἶναι ἀψυχολόγητος ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως διότι ἀντὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς φέρῃ νομοσχέδια διὰ τῶν ὁποίων νὰ ζητῆται ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἡ ποινὴ τῆς ἀγχόνης διὰ τοὺς καταχραστὰς τοῦ δημοσίου πλούτου, ὃν συλλέγομεν ἀπὸ τὸ ὑστέρημα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, εἴτε αἱρετοὶ ἄρχοντες εἶναι οὗτοι, εἴτε μόνιμοι δημόσιοι ὑπάλληλοι, ἀντὶ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ «πόθεν ἔσχες» ἵνα ἀνακαλυφθοῦν αἱ παρανόμως κτηθεῖσα περιουσίαι, ἀντὶ νὰ λάβῃ δρακόντεια μέτρα κατὰ τὴν ζωοκλοπῆς ἡ ὁποία μαστίζει τὴν ὕπαιθρον Χώραν, ἀντὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ λύσῃ τὰ διάφορα προβλήματα ὑπὸ τὰ ὁποῖα σφαδάζει ὁλόκληρος ἡ Χώρα, ἀντὶ νὰ καθησυχάσῃ τὴν διὰ τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος ἀγωνιῶσαν Κοινὴν Γνώμην, μᾶς ἔρριψεν ὡς βόμβαν εἰς τὸ μέσον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὄχι περὶ Τύπου, ἀλλὰ «κατὰ τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Τύπου» καὶ διετάραξε ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις τὴν κοινὴν ἡσυχίαν καὶ εὐταξίαν τῆς Χώρας ἄνευ λόγου καὶ ἐθεώρησεν ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς περὶ οὐδενὸς ἄλλου ἐνδιαφέρεται εἰμὴ μόνον διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐξυβρίσεως διὰ τοῦ Τύπου!!! καὶ ὅλα ταῦτα εἰς στιγμὰς κατὰ τὰς ὁποίας ἀνεκαλύφθησαν τὰ μεγάλα σκάνδαλα τῆς κινίνης, τῶν ἀλεύρων κλπ. Ἐὰν ἐκ τῆς Γαλλίας, ὅτε ἐσφαδάζετο αὕτη ἀπὸ τὰ σκάνδαλα τοῦ Παναμᾶ καὶ τοῦ Δρεϋφοῦς, ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἐτόλμα νὰ εἰσαγάγῃ πρὸς ψήφισιν τοιοῦτον νομοσχέδιον, φαντάζεσθε ποία θὰ ἦτο ἡ θέσις της καὶ ἡ ἐξέγερσις τῆς Κοινῆς Γνώμης, καὶ ἂν ἠδύνατο νὰ σταθῇ μία Κυβέρνησις οἱασδήποτε χώρας, καὶ δικτατορικὴ ἀκόμη καὶ ἂν ἦτο ἐὰν θὰ ἠδύνατο νὰ διατηρήσῃ τὴν τάξιν εἰσάγουσα εἰς ἐποχὴν σκανδάλων ἕν τοιοῦτον νομοσχέδιον. Ἀπορῶ τῇ ἀληθείᾳ πῶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὅστις εἶναι ὁ ἄσσος τῶν πολιτικῶν εἰς τὴν διαίσθησιν τῆς Κοινῆς Γνώμης, ἔχων ἀνεπτυγμένον τὸ πολιτικόν του αἰσθητήριον, καὶ παίζων μὲ τὸ πολιτικόν του θερμόμετρον, τὸ ἐχάλασεν εἰς χεῖράς του, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ θερμομετρήσῃ οὔτε νὰ σφιγομετρήσῃ τὴν Κοινὴν Γνώμην, ὁπότε θὰ συνησθάνετο ὅτι ἐναυάγησεν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ὅτι ἐδημιούργησεν ἄνευ λόγου, διὰ τοῦ νομοσχεδίου του τούτου μίαν ἀτμόσφαιραν αὐτόχρημα ἀποπνικτικήν. Καὶ ἐρωτῶ: Ποῖος ὑποστηρίζει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Ποία ὀργάνωσις καὶ ποῖον σωματεῖον εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζει τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως; Καὶ οἱ φίλοι τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τὰ φύλλα τὰ Κυβερνητικὰ ἀκόμη τηροῦν σιγὴν χαρακτηριστικὴν διὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐνῷ τοὐναντίον διὰ κοινῆς κραυγῆς κατακρίνεται τοῦτο ἐξ ὅλων τῶν μερῶν.

§222ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ Κυβερνητικαὶ ἐφημερίδες τὸ κατέκριναν.

§223Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀκριβές. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ Κυβέρνησις διετάραξε τὸν κοινὴν ἡσυχίαν, καὶ ἐὰν δὲν προστατεύετο αὕτη ἀπὸ τὴν βουλευτικὴν ἀσυλίαν, εἶχον δὲ τὴν δικονομικὴν εὐχέρειαν οἵαν δίδει τὸ παρὸν νομοσχέδιον, τῆς ταχείας ἐκδικάσεως τῆς μηνύσεως, θὰ τὴν ἐμήνυον καὶ θὰ τὴν ἔφερον εἰς τὰ δικαστήρια ἐπὶ διαταράξει τῆς κοινῆς ἡσυχίας καὶ τάξεως, διότι δὲν ἦτο ποσῶς ἐπαναλαμβάνω ἡ κατάλληλος στιγμὴ διὰ τοιοῦτον νομοσχέδιον. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι, ἐλησμόνησεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔγραψε πρὸ ἡμερῶν, ὅταν πολὺ ὀρθῶς πράττουσα εἰσήγαγε εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ μεσαζόντων, ἐλησμόνησε ὅτι διὰ τούτου ἐχαρακτήριζεν ὅτι ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑλλάδα δύο τάξεις ἀτόμων πολυπληθεῖς, ἡ τάξις τῶν μεσαζόντων καὶ ἡ τάξις τῶν μεσαζομένων, διὰ νὰ κάμω καὶ ἐγὼ μίαν λέξιν ἵνα ἐκφράσω ἓν παθητικὸν τοῦ πράγματος. Καὶ εἶναι λίαν ἀξιέπαινος ἡ Κυβέρνησις, διότι εἰσηγήθη ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὅμως μὲ τὰς ἰδικάς της χεῖρας ἡ Κυβέρνησις ἔρχεται νὰ ἀποπνίξῃ καὶ νὰ καταστείλῃ τὰ ἀποτελέσματά του ὅταν θὰ τὸ ψηφίσωμεν. Καὶ ἀντὶ νὰ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις μόνη εἰς τόν Τύπον πάσης ἀποχρώσεως, ἔλα βοήθησέ με, δόσμου τὰ στοιχεῖα, ἢ ὅταν δὲν ἔχεις τὰ στοιχεῖα δῶσε μου τὰς ἐνδείξεις διὰ νὰ ἀποσύρω ἐκ τοῦ βορβόρου καὶ ἄλλα σκάνδαλα καὶ ἐξυγιάνω τὴν ἀτμόσφαιραν, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ τιμωρὸς τῶν τῶν σκανδάλων αὐτῶν νὰ ὑπάρξῃ τιμωρὸς τῶν σκανδάλων αὐτῶν τὸ Κράτος. Ἀντὶ νὰ εἴπῃ ταῦτα ἔρχεται ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις νὰ φιμώσῃ τὸ στόμα τοῦ Τύπου, ἀπαγορεύουσα εἰς αὐτὸν τὴν ἀναγραφὴν πάσης προσβολῆς, παντὸς χαρακτηρισμοῦ καὶ παντὸς ἐλέγχου σχεδὸν κατὰ τῶν νομοθετικῶν Σωμάτων, κατὰ τῶν Κυβερνήσεων καὶ κατὰ τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων. Ποῖος θέλετε κύριοι νὰ καταγγείλῃ τὰ σκάνδαλα; Ποῖος θὰ δώσῃ φῶς εἰς τὴν Κυβέρνησιν; Μήπως θέλετε ὁ γεωργὸς ἀφίνων τὴν ἀξίνην του καὶ τὸ ἄροτρόν του νὰ σᾶς καταγγείλῃ τὰ σκάνδαλα ἢ μήπως θέλετε ὁ καπνεργάτης ἀφήνων τὴν καπναποθήκην του; Ποῖος εἶναι φορεὺς τῆς κοινῆς ἀντιλήψεως εἰς τὰ ζητήματα ταῦτα; Ὁ φορεὺς εἶναι ὁ Τύπος. Ὁ Τύπος θὰ ρίψῃ εἰς τὸ μέσον τὰς ἐνδείξεις καὶ τὰς ἀποδείξεις ἃς συλλέγει καὶ ἡ Κυβέρνησις ὡς Κρατικὴ μηχανὴ τότε θὰ κινηθῇ μὲ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἔχει, διὰ νὰ ἀνακαλύψῃ αὐτὴ τοὺς ἐνόχους τοιούτων σκανδάλων. Καὶ πρέπει νὰ ἤμεθα εὐγνώμονες πάντες πρὸς τὸν Τύπον τὸν Ἑλληνικόν, ὅστις ἐξήσκησεν ὀρθῶς τὸ δικαίωμα αὐτὸ, καὶ ὑπέδειξεν καὶ ἀπεκάλυψε πολλὰ σκάνδαλα, πρὸ παντὸς τὰ μεγάλα σκάνδαλα τῶν ἀλεύρων καὶ τῆς κινίνης καθὼς καὶ τοὺς μεσάζοντας ἐν Ἑλλάδι καὶ τοὺς μεσαζομένους Βεβαίως αὐτὰ δὲν ἤθελον ἀποκαλυφθῆ μόνα των. Καὶ μετὰ μάλιστα τὴν πανθομολογουμένην κατάπτωσιν πάσης ἠθικῆς ἀξίας τὴν ὁποίαν εἴχομεν ἐν Ἑλλάδι, τὸ στόμα τοῦ Τύπου δὲν πρέπει νὰ τὸ φιμώσωμεν ἀλλὰ νὰ τὸ ἰσχυροποιήσωμεν καὶ νὰ τὸ ἀνοίξωμεν ἀκόμη περισσότερον. Ἡ δὲ Κυβέρνησις παρ’ ὅλα ταῦτα εἰς τὴν ἐποχὴν ταύτην τοῦ κοινωνικοῦ σάλου τὸν ὁποῖον διερχόμεθα, μᾶς ἔφερεν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου, ὅπως εἰς τὸν μεσαίωνα ἐτιμωροῦντο τὰ ἄψυχα λ. χ. τότε ἐτιμωρεῖτο ἡ μάχαιρα ἡ φονεύσασα ἄνθρωπον, ὁ ἡμίονος ὁ διὰ λακτίσματος φονεύσας ἄνθρωπον, ἡ πέτρα ἡ καταπεσοῦσα ἐκ τῆς στέγης καὶ φονεύσασα κ.τ.λ., οὕτω πῶς ἡ Κυβέρνησις ἀναχρονιστικῶς διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου της τιμωρεῖ τὴν τυπογραφικὴν μηχανὴν, τιμωρεῖ τὰς ἐγκαταστάσεις, Τραπέζια καὶ καλαμάρια!!!! τὰ ὁποῖα δὲν πταίουν τὰ ἀτυχῆ. Ἀλλὰ τὸ μένος της αὐτὸ τὸ προεξέτεινε καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν ἐγκαταστάσεων, τραπεζίων, γραφείων, κονδυλοφόρων, μελανοδοχείων καὶ λοιπῶν. Οὐδεὶς βεβαίως εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἀρνηθῇ, ὅτι καὶ ὁ Τύπος ἐν τῇ ἐνασκήσει τῆς λειτουργίας του δὲν ἔφθασεν εἰς παρεκτροπάς, ὅπως καὶ ὅλα τὰ πράγματα ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ὑπέστην ἀρκετὰ τὰς παρεκτροπὰς τοῦ Τύπου. Μίαν ἡμέραν εἶδον τὸν μισθωτήν μου νὰ κόπτῃ ξύλα ἐπὶ τοῦ δαπέδου τοῦ μαγαζείου μου καὶ τοῦ ἔκαμα παρατηρήσεις. Ἔτυχεν νὰ εὑρίσκηται ἕνας δημοσιογράφος τοπικῆς ἐφημερίδος ἡ ὁποία τὴν ἑπομένην ἔγραφεν ὁλόκληρον δίστηλον χρονογράφημα, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ τί δὲν μοῦ ἔγραφεν εἰς χλεύσματα καὶ λοιδωρίας, διότι δὲν εἶχον δικαίωμα νὰ προστατεύσω τὴν περιουσίαν μου. Οἱ συμπολῖται μου δὲν ἐμποδίσθησαν ἀπὸ τὸ χρονογράφημα τοῦτο νὰ μὲ ἐπανεκλέξουν ὡς βουλευτήν των. Ὅλοι ἔχομεν δείγματα αὐτῆς τῆς ὑπερβολῆς τοῦ Τύπου. Αὐτὸ ὅμως εἶναι λόγος νὰ εἰσαγάγωμεν ἐναντίον τοῦ Τύπου διατάξεις κατασταλτικὰς καὶ προληπτικὰς ποινὰς δρακοντείους, καινοφανεῖς εἰς τὴν ποινικήν μας νομοθεσίαν, διατάξεις ἀναχρονιστικάς; Μήπως, κύριοι, τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς δὲν ἐσημείωσεν ἀνέκαθεν εἰς ὅλα τὰ Κράτη παρεκτροπὰς πρὸ παντὸς παρεκτροπὰς; Εἶπε κανεὶς ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ καὶ ἡ ἀσυλία τοῦ βήματος τοῦ βουλευτικοῦ; Διότι τί κάνομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Κτυπῶμεν τὰς ὑπερβολὰς τοῦ Τύπου διὰ τῆς ὑπερβολῆς. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἥκιστα πολιτικόν, ἥκιστα κοινοβουλευτικόν. Δὲν μᾶς ἔχει συνηθίσει ἡ νομοθεσία μας, κύριοι, εἰς τοιαύτας διατάξεις δι’ ἄλλα ἀδικήματα τὰ ὁποῖα εἶναι ὄχι ἴσα ἀλλὰ πολὺ ἀνώτερα ἀδικήματα ἀπὸ τὰ ἀδικήματα τοῦ Τύπου. Διά τοῦ παρόντος νομοσχεδίου φθάνομεν εἰς τὰ ἄκρα κ. βουλευταί. Περιοριζόμεθα μόνον εἰς τὸ ἀδίκημα, τὸ συντελούμενον διὰ τοῦ Τύπου. Ἕτερον ἐπιχείρημα τῆς Κυβερνήσεως λεχθὲν κατ’ ἐπανάληψιν καὶ ἀπὸ τὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸν, εἶναι ἡ ἐξαιρετικὴ ἐπιείκεια τὴν ὁποίαν ἔδειξαν τὰ ὁρκωτὰ δικαστήρια κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἀδικημάτων. Ἀλλὰ ἐὰν τοῦτο ἀληθεύῃ, κύριοι, νομίζω ὅτι εἶναι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ἐπιχείρημα αὐτό. Ἐὰν τὰ ὁρκωτὰ Δικαστήρια ἐπεδείξαντο ἐπιείκειαν εἰς τὰ τοῦ Τύπου ἀδικήματα τὶ σημαίνει τοῦτο; Σημαίνει ὅτι ἡ κοινωνία, ἐν γένει ἡ κοινωνικὴ ἀντίληψις ἐν Ἑλλάδι διὰ τὰ ἀδικήματα τοῦ Τύπου, εἶναι ὅτι πρέπει ταῦτα νὰ κρίνωνται ἐπιεικέστερον, ὅτι πρέπει ταῦτα ἔστιν ὅτε καὶ νὰ συγχωροῦνται καὶ ἀμνηστεύωνται, διότι ἡ κοινὴ γνώμη λέγει ὅτι εἶναι προτιμώτερα, εἶναι περισσότερα τὰ ἀγαθὰ τὰ προκύπτοντα ἐκ τοῦ Τύπου, ἀπὸ τὰ προκύπτοντα ἐξ αὐτοῦ, ὡς ἐκ τῶν ὑπερβασιῶν τοῦ Τύπου. Μὴ λησμονεῖτε, κύριοι ὅτι ἡ κοινὴ γνώμη, τῆς ὁποίας φορεὺς εἶναι τὰ ὁρκωτὰ δικαστήρια, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἀθωώνει, κατὰ τὸ πλεῖστον ἐγκληματεῖ διὰ λόγους τιμῆς. Αὐτὸ τὶ εἶναι; Εἶναι μία ἔκφρασις τῆς Ἑλληνικῆς κοινῆς Γνώμης καὶ μία ὑπόδειξις πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατασπιλώνουν τὴν οἰκογενειακὴν τιμήν τῶν πολιτῶν. Ὅτι κύριε πρόσεξε, διότι νὰ ξέρῃς, ὅτι ὅταν κατασπιλώσῃς τὴν οἰκογενειακὴν τιμὴν τινὸς τοῦτο τὸ ἀδίκημα ἐγὼ θὰ τὸ τιμωρήσω διὰ θανάτου, διότι θὰ ἀθωώσω τὸν φονέα σου. Ἀλλὰ διὰ τοῦτο εἶναι ἀξιέπαινα τὰ ὁρκωτὰ δικαστήρια διαπαιδαγωγοῦντα τὴν κοινωνίαν. Καὶ πρέπει νὰ δεικνύωμεν τοιαύτην πρὸς αὐτὰ δυσπιστίαν, ὥστε νὰ προσπαθοῦμε διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, νὰ ἀφαιροῦμεν ἀδίκημα ἀπὸ τὰ ὁρκωτὰ δικαστήρια καὶ νὰ τὰ παραπέμπωμεν εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα; Λησμονοῦμεν ὅτι τὰ ἀδικήματα τοῦ Τύπου ἐξαιρετικῶς προστατεύονται ἀπὸ τὸ ἡμέτερον σύνταγμα, διὰ τῶν ἄρθρων 16 καὶ 100, διὰ τῶν ὁποίων ὡρίσθη κατά τινα τρόπον ἐννοεῖται ὁ Τύπος νὰ ἔχῃ ἐλευθερίαν, καὶ διὰ τὸν ὁποῖον καὶ ἐξαιρετικὰς ἄλλας διατάξεις ἐψηφίσαμεν, καὶ εἰδικῶς φυσικοὺς δικαστὰς τῶν ἀδικημάτων τοῦ Τύπου, ὅταν ταῦτα δὲν ἀφορῶσι τὸν ἰδιωτικὸν βίον, ὡρίσαμεν τὰ ὁρκωτὰ δικαστήρια τὴν Λαϊκὴν ταύτην δικαιοσύνην κατὰ τῆς ὁποίας δυστυχῶς βάλλει μύδρους ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Δικαιοσύνης ἱστάμενος ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἀπὸ χιλιάδων ἐτῶν, κύριοι, καὶ δὴ εἰς τὴν Ἀττικὴν ταύτην γῆν, ἔνθα ἔθαλλεν ἡ δημοκρατία ὅτε δὲν ὑπῆρχεν ἀκόμη ὁ Τύπος, ἀλλὰ ὑπῆρχεν ἡ ἐλευθερία τῆς γλώσσης εἶχεν ἐθισθεῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὁ ὁποῖος ἐξήσκει τὰς ἐλευθερίας τὰς δημοκρατικάς του, εἶχεν ἐθισθεῖ εἰς δριμύτατον ἔλεγχον κατὰ τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν τῆς χώρας, καὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ εἰς τὸν ἰδιωτικὸν καὶ εἰς τὸν Δημόσιον βίον των. Ὁ βίος καὶ ἰδιωτικὸς καὶ ὁ Δημόσιος καὶ τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, πρέπει νὰ εἶναι διαφανής, πρέπει νὰ εἶναι ὑάλινος, ὅπως ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὁ δὲ ἔλεγχος τῶν πραττούντων τὰ κοινά, ἔστω καὶ ὅταν εἶναι δριμὺς κατ’ οὐδὲν πειράζει, κατ’ οὐδὲν βλάπτει οὔτε τὸ κοινωνικόν, οὔτε τὸ κρατικὸν καθεστώς, ἀλλά, τοὐναντίον ἀμφότερα ἐξυπηρετεῖ, καὶ ὑπὸ οἱανδήποτε μορφὴν δριμυτάτην καὶ ἂν παρίσταται, διότι ὡς εἶπον, ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἀπὸ χιλιάδων ἐτῶν ἔχει ἐθισθῆ νὰ κρίνῃ δριμέως τοὺς πολιτικούς του ἄνδρας, καὶ διὰ τῶν τοιούτων ἐπικρίσεών του κατὰ τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν κεντίζει περισσότερον τὴν ἀρετὴν ἡ ὁποία ὑφίσταται τὰς δοκιμασίας τῶν λαϊκῶν ἐπικρίσεων. Ἀλλ’ οὐδείς ποτε πολιτικὸς ἀνὴρ ἐκ τῶν ἐπικρίσεων τοῦ λαοῦ ἔπαθέ τι ἀδίκως. Καὶ αὐτὸς ὁ Περικλῆς κατηγορήθη ὅπως γνωρίζετε ἐπὶ κλοπῇ τοῦ χρυσοῦ ὅταν ἐγένετο τό χρυσελεφάντιον ἄγαλμα τῆς Ἀθηνᾶς, ἀλλ’ ἡ αἴγλη τοῦ Περικλέους καὶ τότε καὶ εἰς ὅλους τοὺς αἰῶνας δὲν ἔπαθε τίποτε ἐκ τῶν ἐπικρίσεων τούτων τοῦ λαοῦ. Οἱ τίμιοι πολιτικοὶ ἄνδρες οὐδὲν ἔχουν νὰ φοβηθοῦν ἀπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Τύπου καὶ τῆς Κοινῆς Γνώμης. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει τόσον ἀνεπτυγμένον τὸ πολιτικόν του αἰσθητήριον ὥστε πάντοτε διέκρινε τὴν ἀρετὴν εἰς τοὺς πολιτικούς του ἄνδρας εἰς ὅσους τὴν εἶχον παρ’ ὅλας τὰς ἐπικρίσεις, ὅπως διακρίνῃ καὶ τὰς κακίας ὁσάκις εὑρίσκονται εἰς αὐτούς. Διὰ τοῦ ἐλέγχου τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν ὅταν οὗτος εἶναι ἀναληθὴς βεβαίως οἱ τὰ ἀγαθὰ πράξαντες παραπέμπονται εἰς τήν λαϊκὴν ἐκτίμησιν ὅταν εἶναι ἀληθὴς, οἱ τὰ φαῦλα πράξαντες παραπέμπονται εἰς τὴν κοινὴν κατάκρισιν. Μήπως, κύριοι, τὶ δὲν ἀνεγράφησαν ἀπὸ τοῦ 1909 εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Τύπον καθ’ ὅλων τῶν μέχρι τοῦ 1909; Δέν τοὺς ἐπεκάλεσαν τὰ φύλλα φαυλοκράτας καὶ τὴν ἐποχὴν φαυλοκρατίαν; Μήπως αἱ λέξεις φαυλοκρατία καὶ φαυλοκράται δὲν ἀπετέλεσαν ἐπὶ ἔτη καὶ ἐκλογικὸν ἔμβλημα; Δὲν τοὺς προσῆψαν μύρια ὅσα; Ἀλλὰ καὶ μήπως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶχε καὶ πρός στιγμὴν ἀμφιβολίαν ὅτι οἱ ἄνδρες οἱ ὁποῖοι ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς φαυλοκράται δὲν ἦσαν πατριῶται; Μήπως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔπαυσέ ποτε νά πιστεύῃ ὅτι οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι οἱ χαρακτηρισθέντες ὡς φαυλοκράται, οἱ εἰσελθόντες εἰς τὴν πολιτικὴν πλούσιοι καὶ ἐξελθόντες πένητες—δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ εἰς πρόσωπα, διότι τὰ γνωρίζετε—μήπως ἔπαυσε νὰ πιστεύῃ ὅτι ἦσαν τίμιοι; Εἰς τὶ συνετέλεσαν, λοιπόν, ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐπὶ ἔτη ἔγραφον τότε τὰ φύλλα τοῦ Τύπου. Εἰς τίποτε. Ἀκόμη ἀτυχὴς καὶ ἀτυχεστάτη ἦτο ἡ ἔμπνευσις τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἰσηγηθῇ διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 16 τὴν προστασίαν δῆθεν τῶν νομοθετικῶν σωμάτων ἀπαγορεύσασα διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου πᾶσαν λοιδωρίαν, ἐξύβρισιν γενικῶς κατὰ τῶν πολιτικῶν σωμάτων. Καὶ οὕτω θὰ τεθῶμεν ἀντιμέτωποι, κύριοι, εἰς τὰ νομοθετικὰ σώματα, ὅταν λαμβάνουν καταγγελίαν ἑνὸς γεωργοῦ ὅστις ὅταν θὰ ἔλθῃ κατάκοπος ἐκ τοῦ ἀγροῦ του τὸ ἑσπέρας καὶ θὰ ἴδῃ ὅτι ἡ ἀκρὶς ἔχει καταφάγῃ τὸ εἰσόδημα καὶ θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ καφενεῖον καὶ θὰ ἀρχίσῃ νὰ λέγῃ «κακοῦργα Βουλή, κακοῦργα Γερουσία δὲν ἐντρέπεσθε; Συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον περὶ Τύπου καὶ ἐμένα μὲ περιφρονεῖς καὶ δὲν μὲ προστατεύεις ποὺ χάνω τὴν περιουσίαν μου;» Αὐτό, κύριοι εἶναι λοιδωρία τῆς Βουλῆς. Θὰ εὑρεθῇ ὁ ἀντίπαλος τοῦ γεωργοῦ, νὰ τὸν καταγγείλῃ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, καὶ θὰ συζητῶμεν ἂν θὰ λάβῃ τὴν ἄδειαν ὁ κ. Πρόεδρος νὰ καταγγείλῃ τὸν γεωργόν. Καὶ θὰ παρουσιασθῇ καὶ ὡς μάρτυς εἰς τό δικαστήριον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι ὄντως ἐξυβριστικὴ ἡ φρᾶσις τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ γεωργός. Αὐτοῦ, κύριοι, φθάνομεν μὲ ἰδ εἰσαχθὲν πρὸς ψήφισιν ἄρθρον 16.

§224Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὡς πρὸς αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὶ λένε εἰς τὸ καφενεῖον ὅταν λαμβάνουν τὴν «Ἀκρόπολιν;».

§225Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Διαβάζουν καὶ τὸ «Ἐλεύθερον Βῆμα», κύριοι συνάδελφοι, ἀλλ’ οὐδεὶς πολιτικὸς ἕως τώρα ἐσκέφθη, ὅτι ἔπρεπε διὰ νόμου νὰ ἀπαγορεύσωμεν τὴν ἀναγραφὴν τῶν ἄρθρων αὐτῶν. Ἡ Κυβέρνησις παρεῖδεν ὁλοτελῶς τὴν Κοινὴν Γνώμην, κύριοι, καὶ ἡ Κοινὴ Γνώμη πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν καὶ πρέπει νὰ τὸ ἀναγνωρίσετε, ἁπανταχοῦ, εἰς ὅλας τὰς γωνίας τῆς Ἑλλάδος μαίνετε διὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐναντίον τῆς Βουλῆς. Ἐὰν σήμερον ὑπάρχῃ συζήτησις μεταξὺ τῶν χωρικῶν, εἶναι αἱ συζητήσεις ἐναντίον τῆς ὑπολήψεως ὅλων ἡμῶν. Κύριοι, μᾶς λέγουν—καὶ εἰς ἡμᾶς καὶ εἰς τοὺς Γερουσιαστὰς—θέλετε νὰ ψηφίσετε αὐτὸν τὸν νόμον, τὸν φιμωτικὸν τοῦ Τύπου, διὰ νὰ δύνασθε ἀνενόχλητοι νὰ διαπράττητε ὅ,τι θέλετε, διὰ νὰ μὴ δύναται ὁ Τύπος νὰ καταδείξῃ εἰς τὸ κοινὸν καμμίαν ἐκ τῶν παρανομιῶν τὰς ὁποίας διαπράττετε. Αὐτὴ εἶναι σήμερον ἡ ἀντίληψις τῆς Κοινῆς Γνώμης διὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἀντίληψις ἡ ὁποία στρέφεται καθ’ ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἀντίληψις ἔστω καὶ ἄδικος, ἡ ὁποία τὸ πρᾶγμα τὸ ἔλαβεν ἀπὸ τὴν ἀντίθετον πλευρὰν ὅτι, κύριοι, τὰ κάματε ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα, διὰ νὰ μὴ μαθαίνωμεν τίποτε ἡμεῖς εἰς τὰς ἐπαρχίας ἀπ’ αὐτὰ τὰ ὁποῖα συντελοῦνται εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὶ θὰ γίνῃ νομίζετε ὅταν αἱ ἐφημερίδες φοβηθοῦν καὶ φιμωθοῦν εἰς τὸ ν’ ἀναγράφουν καὶ σκάνδαλα καὶ καταγγελίας καθ’ οἱουδήποτε ὑπουργοῦ καὶ κατὰ βουλευτῶν καὶ δημοσίων ὑπαλλήλων; Τὰ σκάνδαλα τότε θὰ εἶναι μεγαλύτερα ἀνὰ πᾶσαν τὴν Ἑλλάδα, διότι τὸν Τύπον, τὴν ἐφημερίδα, ξεύρετε ποῖος θὰ τὴν ἀντικαταστήσῃ; Θὰ τὴν ἀντικαταστήσῃ ἡ σκανδαλοθηρία διὰ τῶν μυστικῶν, εἰς τὰ διάφορα μέρη τῆς Ἑλλάδος. Εἷς ἄγνωστος θὰ λέγῃ εἰς ἄλλον μίαν εἴδησιν μυστικῶς, ὁ ἄλλος θὰ τὴν μεταδίδῃ ὑπὸ ἐχεμύθειαν εἰς ἄλλον παραμορφωμένην, ὁ ἄλλος εἰς τρίτον, καὶ ἐν τέλει θὰ ἐξέρχεται τὸ σκάνδαλον μεγαλοποιημένον διὰ τῆς Ἑλληνικῆς φαντασίας, χωρὶς νὰ δύναται κανεὶς νὰ μάθῃ πόθεν προῆλθεν ἀρχικῶς ἡ τάδε φρᾶσις, τὸ τάδε σκάνδαλον, ψὶτ ἀπ’ ἐδῶ ψὶτ ἀπ’ ἐκεῖ τἄμαθες; Ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας λ. χ. τἄκαμε θάλασσα στὴν Ἀθήνα εἰς τὴν προμήθειαν ἑνὸς ὁδοστρωτῆρος Αὐτὸ καὶ αὐτὸ ἔγινεν. Καὶ εἰς τὸ χωρίον ποὺ θ’ ἀποτελεῖται ἀπὸ 70 σπίτια αὐτὴ ἡ φρᾶσις τοῦ σκανδάλου δὲν ξεύρω πῶς θὰ βγῇ εἰς τὸν τελευταῖον, ἀπὸ τὸν πεντηκοστὸν ἄνθρωπον. Καὶ τὶ θὰ γίνῃ; Ὅ,τι ἔγινε καὶ κατὰ τὸν Εὐρωπαϊκὸν πόλεμον ὅτε ἀπηγορεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας νὰ ἀναγράφουν τὰς ἀπωλείας τῆς Ἀντάν. Οἱ Ἕλληνες τότε διὰ τοῦ μυστικοῦ εἶχον ἀναβιβάσῃ εἰς χίλια τοὐλάχιστον πλοῖα τὰς καθημερινὰς βυθίσεις ὑπὸ τῶν ὑποβρυχίων, τῶν πλοίων τῆς Ἀντάντ καλῶς δὲ πληροφορημένοι πάντες!!! Αὐτὸ θὰ γίνῃ τώρα ὅταν ὁ Τύπος παύσῃ νὰ γράφῃ καὶ τὸ παραμικρὸν τρομοκρατούμενος ἀπὸ τὰ δικαστήρια. Θ’ ἀρχίσῃ ἡ σκανδαλοποίησις διὰ τοῦ συστήματος τῶν μυστικῶν, καὶ τότε δὲν ἠξεύρω τὶ ἄλλα νομοσχέδια θὰ φέρετε διὰ νὰ σταματήσητε, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τότε θὰ εἶναι προσβλητικὸν κατὰ τῆς ὑπολήψεως καὶ τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν καὶ τῶν δημοσίων ὑπηλλήλων καὶ δὲν θὰ δύνασθε ν’ ἀνακαλύψετε ποῖος τὰ ἔβγαλε εἰς τὴν μέσην. Ὥστε βλέπετε, τὸ ἐναντίον ἀποτέλεσμα θὰ φέρωμεν ψηφίζοντες τὸ νομοσχέδιον, τὰ δὲ Κοινοβούλια τὰ ὁποῖα ἐκπροσωποῦν τὸν λαόν, τὴν Κοινὴν Γνώμην, οὐδέποτε πρέπει νὰ τίθενται ἀντιμέτωποι τῆς Κοινῆς Γνώμης, εἰς τοὺς νόμους τοὺς ὁποίους ψηφίζομεν. Ἥκιστα πολιτικὸν βεβαίως εἶναι καὶ τοῦτο. Ἡ Κυβέρνησις ἔφερεν καὶ ἄλλο ἐπιχείρημα διὰ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, τὴν ἔλλειψιν ταχύτητος τῆς δικαστικῆς μηχανῆς διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἀδικημάτων τοῦ Τύπου. Εἶναι ἀληθές, ἀληθέστατον τοῦτο, ἀλλὰ τὶς πταίει διὰ τοῦτο; Πταίει ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ὁ ὁποῖος ὡς γνωστὸν πληρώνει τόσας ἑκατομμύρια διὰ τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης του καὶ ἐπὶ τῆς πληρωμῆς ταύτης τὸ Κράτος ὅπως γνωρίζετε κερδοσκοπεῖ, διότι δὲν ἔχει τὴν εὐγενῆ καλωσύνην τὸ Κράτος νὰ ἐξοδεύσῃ τὰ ἑκατομμύρια ταῦτα τὰ ὁποῖα εἰσπράττονται ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, χάριν τῆς δικαιοσύνης του, ἀλλ’ ἐξοδεύει πολὺ ὀλιγώτερα, τῶν εἰσπραττομένων. Ὁ Λαὸς πταίει διὰ τοῦτο ἢ ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἐπὶ τρία ἔτη διαχειριζομένη τὰ κοινά, καὶ γνωρίζουσα τὴν κατάστασιν ταύτην τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἔφερεν κανένα νομοθέτημα διὰ νὰ κινήσῃ ταχύτερον τὴν δικαστικὴν μηχανήν; Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία τὸν προϋπολογισμόν της τὸν ἔχει φθάσει εἰς τὰ 11 δισεκατομμύρια δὲν εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ διαθέσῃ καὶ ὀλίγα ἑκατομμύρια διὰ τὴν δικαιοσύνην διορίζουσα καὶ ἄλλους ἀκόμη δικαστὰς, ἀφ’ οὗ οἱ ὑπάρχοντες δὲν ἐπαρκοῦν ὥστε νὰ μὴ παραπονεῖται ὁ κόσμος διὰ τὴν βραδείαν ἀπονομὴν τῆς Δικαιοσύνης.

§226ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπαρκοῦν, ἀλλὰ δὲν ἐργάζονται καλῶς.

§227Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι· ἀλλὰ ζήτημα ἐξεταστέον ἄλλοτε. Ἀντελήφθην καὶ συνησθάνθην πλήρως τὸν πόνον τῶν δύο μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὰ ὁποῖα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε προχθὲς ὅτι ἐμήνυσαν μερικὰς ἐφημερίδας καὶ ἐπὶ πολλοὺς μῆνας δὲν ἔγινε καμμία ἀνάκρισις. Ἀλλὰ δὲν συναισθάνεσθε καὶ τὸν πόνον τῶν ἄλλων Ἑλλήνων πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μῆνας βλέπουν νὰ μὴ ἐκδικάζωνται αἱ ὑποθέσεις των λ. χ. ἐκείνου τοῦ ὁποίου ἔκλεψαν τὰ ἄλογα, τὴν μοναδικὴν περιουσίαν του, ἢ τοῦ ὁποίου ὁ μεσάζων ἔκλεψε τὴν πολεμικήν του σύνταξιν, ἢ τοῦ ὁποίου ὁ ὑπάλληλος τοῦ κατεχράσθη χρήματα κλπ. καὶ πῶς ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν νὰ θεσπίσωμεν ἐξαιρετικὰς διατάξεις μόνον διὰ τὰ ἀδικήματα τοῦ Τύπου, καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι ταῦτα θὰ δικάζωνται μὲ ἠλεκτρικὴν ταχύτητα, καὶ νὰ ἀφήσωμεν ὅλα τὰ ἄλλα ἀδικήματα μεγαλειτέρας σπουδαιότητος δικαζόμενα μὲ τὴν γνωστὴν βραδύτητα; Θὰ συμβῇ, κύριοι, καὶ τὸ ἑξῆς ἀκόμη ἄτοπον, αἱ δικαστικαὶ ἀρχαὶ τρομοκρατούμεναι ἐκ τῶν ποινικῶν διατάξεων αἱ ὁποῖοι θεσπίζονται διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἐναντίον τῶν ἐν περιπτώσει βραδύτητος, θὰ παραμελοῦν ὅλα τὰ ἄλλα ἀδικήματα διὰ νὰ δικάσουν τὰ ἀδικήματα τοῦ Τύπου, καὶ θὰ δημιουργηθῇ οὕτω τεραστία ἀνισότης ἐν τῇ ἀπονομῇ τῆς δικαιοσύνης. Εἶναι λοιπὸν ἀδικαιολόγητος ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ζητεῖ ταχεῖαν ἐκδίκασιν τῶν ἀδικημάτων ταῦ Τύπου, ἐνῷ διὰ τὰ ἄλλα δὲν λαμβάνει κανὲν μέτρον, καὶ οὕτω ὁ ἀτυχὴς πολίτης πλήττεται ἐκ τῶν παραγραφῶν τῶν διαφόρων ποινικῶν ὑποθέσεων. Ὁ μακαρίτης Τσιτσεκλῆς κατὰ τὸ 1925 ὡς ὑπουργὸς εἶπε, δὲν ἔχω τὰ μέσα νὰ σᾶς δικάσω τὰς ὑποθέσεις δὲν ἔχω λεπτὰ νὰ δώσω διὰ τὴν Δικαιοσύνην καὶ νὰ αὐξήσω τὰς θέσεις τῶν δικαστῶν καὶ διὰ τοῦτο παραγράφω τὰ ἀδικήματα, καὶ ἐσβύσθησαν τότε δὲν ἠξεύρω πόσες χιλιάδες ἀδικήματα, καὶ ἔκτοτε ἐπηκολούθησαν καὶ ἄλλαι παραγραφαί, διὰ νὰ ἐκκαθαρισθοῦν τὰ δικαστικά γραφεῖα. Εἶναι τοῦτο διαγωγὴ Κράτους εὐνομουμένου;

§228Χ. ΛΑΔΑΣ. Διὰ τὴν ἀκρίβειαν ὄχι ὁ Τσιτσεκλῆς, ποιὸ μπροστὰ ἔγινε αὐτό.

§229Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἦτο ὑπερπαραγωγὴ καὶ ἔγινε παρακράτησις.

§230Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ὥστε βλέπετε ὅτι δὲν δικαιολογεῖσθε ποσῶς ζητοῦντες νὰ ψηφίσωμεν νόμον ἐξαιρετικῶς διὰ μίαν μόνον τάξιν ἀδικημάτων. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ὑπέπεσε καὶ εἰς ἄλλο σφάλμα. Ἔθεσε ζήτημα πολιτικὸν διὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ Τύπου καὶ ἐθεώρησεν ὅτι μὲ αὐτὸ ἐλύοντο τόσα μεγάλα προβλήματα τῆς Χώρας, ὥστε ἄξιζε τὸν κόπον ἡ ψήφισίς του νά θεωρηθῇ καὶ ζήτημα Κυβερνητικῆς ἐμπιστοσύνης. Ἀλλὰ τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον διαμορφώσασα ἡ ἰδία, μᾶς τὸ φέρνει σήμερον νὰ τὸ ψηφίσωμεν παραμορφωμένον ἐντελῶς εἰς ἡμᾶς, ἐγγυᾶται δὲ ὅτι ἐὰν ἡ ἐπιψήφισις του ἐπιβραδυνθῇ ἐπί τι διάστημα, δὲν θὰ παύσῃ ὁ βρασμὸς ψυχικῆς ὁρμῆς τῆς Κυβερνήσεως, καὶ δὲν θὰ παραμορφωθῇ ἀκόμη διὰ τῶν τροπολογιῶν τῆς Κυβερνήσεως, ὁπότε παραμορφοῦται ἀκόμη καί χάνει τὴν ἀξίαν του τὸ τεθὲν ὑπ’ αὐτῆς ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Διότι πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ζήτημα τοῦ νομοσχεδίου τούτου εὑρίσκετο ὄχι ἐν πλήρει νηφαλιότητι, ἀλλ’ ἐν βρασμῷ ψυχικῆς ὁρμῆς καὶ δι’ αὐτὸ ἐδέχθη μόνη της τώρα νὰ κάμῃ ἀρκετὰς ἀβαρίας, καὶ δι’ αὐτὸ ἔρχεται ἐντελῶς ἀγνώριστον τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ παρ’ ὅτι ἀρχικῶς εἰσήχθη. Θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ θελήσῃ νὰ ἐξετάσῃ τό ζήτημα νηφαλιώτερον, νὰ μὴ θελήσῃ νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐν τάχει εἰς τὴν σύνοδον ταύτην, διότι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀνάγκη ἐξαιρετικῆς σπουδῆς. Ἀλλ’ ἀκόμη ἀτοπώτερον ἔπραξεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς παρασυρθεὶς ἀπὸ τὴν ὁρμήν του, εἶπεν ὅτι δύναται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θά ἀποτελέσῃ καὶ ἀντικείμενον ἐκλογικοῦ ἀγῶνος διαλυομένης τῆς Βουλῆς ἕνεκα τούτου καὶ δυνάμεθα νὰ ἐμφανισθῶμεν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Λαὸν ἀμφότεραι αἱ παρατάξεις ἔχουσαι ὡς ἔμβλημα τὴν ψήφισιν ἢ μὴ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ὁμολογῶ, κύριοι, ὅτι παραξενεύομαι ἀπὸ τοιαῦτα δόγματα καὶ σᾶς ὁμολογῶ ὅτι ἀντιλαμβάνομαι καλῶς ὅτι ἐὰν εἰς τὴν παροῦσαν κρίσιμον στιγμὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἐμφανισθῶμεν ἐνώπιόν του ζητοῦντες ψῆφον του διὰ τοιοῦτον ζήτημα δεδικαιολογημένως θὰ φᾶμε ξῦλο, ἡμεῖς μὲν οἱ ἀντιπολιτευόμενοι ὀλιγώτερον, ἀλλ’ ἀσφαλῶς οἱ Κυβερνητικοὶ συνδυασμοὶ περισσότερον, ὅταν θὰ ἐμφανισθοῦν μὲ πρόγραμμα ἐκλογικὸν τὸ νομοσχέδιον περὶ Τύπου θὰ ἐκδιωχθοῦμε ἀπὸ τοὺς χωρικοὺς μὲ τὰς ἀξίνας ἀπὸ τὰ ὅρια τῶν χωρίων. Ἀλλὰ δὲν χρεωστᾶμε τίποτε καὶ ἡμεῖς πρὸς χάριν σας καὶ διὰ τὰς τοιαύτας ἰδέας σας νὰ φᾶμε ξῦλο. Ἀλλοίμονον, κύριοι, δὲν ἔχομεν ψυχολογήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν εἰς ποίαν κατάστασιν σήμερον εὑρίσκεται καὶ ποῖα καὶ ὁπόσα προβλήματα ὑπόκεινται ἐνώπιον ἡμῶν πρὸς λύσιν. Ἀλλοίμονον ἄν ἐρχώμεθα σήμερον νὰ εἴπωμεν εἰς αὐτὸν ὅτι ἡμεῖς ἀσχολούμεθα διὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ Τύπου, καὶ ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ ἄκρον ἄωτον τῆς εὐμαρείας του ἂν ψηφισθῇ. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐφ’ ὅσον εἶχεν τοὺς κειμένους νόμους τὸν ποινικὸν νόμον τὸν 170 τοῦ 1914 τὸν 1938 τοῦ 1918, τὸν 4133 τὸν 4218 οἱ ὁποῖοι ἀρκετὰ καλῶς ἐρρύθμιζον ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα, δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ μᾶς φέρῃ τὰ νέα αὐτὰ μέτρα διότι ἦσαν ἀρκετοὶ οἱ ὑπάρχοντες νόμοι ἐὰν ἐφαρμόζωνται καλῶς ἀπὸ τὰ δικαστήρια. Ἐὰν ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις νὰ γίνεται ἔστω καὶ ἡ ταχυτέρα ἐκδίκησις τῶν τοιούτων ἀδικημάτων, ἂς μᾶς παρουσίαζεν ἕνα νομοσχέδιον μὲ δύο ἄρθρα, καὶ νὰ μᾶς ἔλεγεν ἐγὼ θέλω ταχέως νὰ γίνεται ἡ ἐκδίκασις αὐτῶν τῶν ἀδικημάτων, καὶ ἄνευ πολλῶν διαδικασιῶν θὰ ἐπήρχετο ὁ ταχὺς κολασμὸς τῶν ὑποπιπτόντων εἰς τὰ ἀδικήματα αὐτὰ, καὶ ἡ Βουλὴ θὰ τῆς ἔδιδεν ὅλας τὰς εὐκολίας. Ἀλλὰ ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς ἀναστατώσῃ διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ Τύπου καὶ νὰ ἐξεγείρῃ καὶ σωματεῖα καὶ ὀργανώσεις τὰ ὁποῖα μᾶς στέλλουν ἄπειρα τηλεγραφήματα διαμαρτυρόμενα διὰ τὸ νομοσχέδιον. Κανένα λόγον δὲν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐντελῶς ἀψυχολογήτως ἐνήργησε εἰς τό ζήτημα τοῦτο. Καὶ εἶναι καιρὸς ἀκόμη ν’ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡ χειρονομία αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι πολὺ εὐγενική. Ὁμιλῶν, κύριοι, σήμερον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, δὲν θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῶν διαφόρων ἄρθρων αὐτοῦ, διότι ἐπιφυλάσσομαι νὰ τὸ πράξω εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων τούτου. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ ψηφίσω οὔτε τὸ ἄρθρον 3 τὸ δημιουργοῦν ἐκτὸς τῆς ἐπιβαρυντικῆς περιπτώσεως καὶ ἰδιαίτερον ἀδίκημα διὰ τοῦ Τύπου, οὔτε τὸ 24 κατὰ τὸ ὁποῖον καὶ ἂν ἀποδείξῃς τὴν ἀλήθειαν ἐπὶ συκοφαντίας καὶ δυσφημίσεως θὰ δικασθῇς ἐπὶ ἐξυβρίσει, οὔτε τὸ ἄρθρ. 38 δημιουργοῦν προληπτικὴν λογοκρισίαν, οὔτε τὸ 47 ἀπαγορεῦον τὴν προσφυγὴν ἐπὶ τοῦ διὰ κλήσεως ὁρισμοῦ τῆς δικασίμου, οὔτε τὸ 49 τὸ διχάζον τὸ ἀδίκημα καὶ παραπέμπον αὐτὸ καὶ εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον καὶ εἰς τὸ κακουργιοδικεῖον, οὔτε τὸ 35 τὸ ἀπαγορεῦον δημοσίευσιν βουλευμάτων καὶ κατηγορητηρίων οὔτε τὸ 37 τιμωροῦν ἀνθρώπους μὴ πταίσαντας, οὔτε τὸ 43 δίδον δικαίωμα πολιτικῆς ἀγωγῆς ὄχι ἐκ τοῦ ἀδικηθέντος ἀλλ’ εἰς σωματεῖα καί συλλόγους λ. χ. τοῦ συλλόγου προστασίας τῶν ζῴων κτλ. τὸ ὁποῖον θὰ παρίσταται δι’ ἀποζημιώσεως χωρὶς νὰ παρίσταται ὁ παθών!!! Πρωτοφανῆ πράγματα. Οὔτε τὸ 61 τὸ προφυλακίζον διὰ πλημμέλημμα, οὔτε τὸ 62 τιμωροῦν διὰ τοῦ πταισματοδικείου καὶ ὄχι κακουργιοδικείου ἐξύβρισιν ξένης Κυβερνήσεως παρὰ τὸ Σύνταγμα. Ἔχουν ἰδιωτικὴν ζωήν, κύριοι, αἱ ξέναι Κυβερνήσεις. Οὔτε τὸ 54 ἀπαγορεῦον ἔνστασιν μετὰ ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου τῶν ἐνόρκων. Συντίθεται κακουργιοδικεῖον ἄνευ ἐνόρκων. Οὔτε τὰ λοιπὰ ἄρθρα τὰ ἀπαγορεύοντα λ. χ. εἰς τὴν ἐφημερίδα νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις, τὴν ἑπομένην νὰ γράψῃ σκανδαλώδεις προμηθείας τοῦ στρατοῦ, νά δημοσιεύσῃ φωτογραφίας τῶν καταχραστῶν καὶ ἄλλα πολλά. Δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ ψηφίσω τοιαῦτα πρωτοφανῆ ἀλλόκοτα καὶ ἀντισυνταγματικὰ ἄρθρα. Καὶ κατὰ τὴν δωδεκάτην ὥραν ἔχω νὰ συστήσω εἰλικρινῶς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὀφείλει νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, ν’ ἀφήσῃ τὰ πείσματα κατὰ μέρος καὶ τοὺς ἀκαίρους θυμοὺς χάριν τῆς ἡσυχίας τοῦ τόπου, διὰ τὴν ὁποίαν πάντες ἐνδιαφερόμεθα πρὸ παντὸς μάλιστα εἰς τὰς στιγμὰς ταύτας κατὰ τὰς ὁποίας ἔχομεν ν’ ἀσχοληθῶμεν μὲ ἄλλα ζητήματα. Ἡ Κυβέρνησις ἀναβάλλουσα τὴν ψήφισιν τούτου, ἀσφαλῶς θά γίνῃ νηφαλιωτέρα διὰ τὸ καλὸν τοῦ τόπου. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἕνα καὶ κύριον σκοπὸν ἔχει νὰ φιμώσῃ τὸ στόμα τοῦ Τύπου εἰς τὰς παρούσας στιγμάς, εἶναι ἀσφαλῶς ἀναχρονιστικῶς ἀνελεύθερον. Σεῖς θέλετε καὶ ἔχετε σκοπὸν νὰ κάμητε κατηγορουμένους εἰς τὸν τόπον, καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ πρωταρχικὸς σκοπὸς καὶ ὁ κυριαρχῶν εἰς τὸ νομοσχέδιόν σας. Ἀλλὰ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι δὲν θὰ κάμητε κατηγορουμένους ἀλλὰ ἐθνικοὺς ἥρωας τοὺς κατηγορουμένους τούτους, ἐθνομάρτυρας, καὶ ἡ ἀποτυχία σας εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ εἶναι πλέον ἢ παταγώδης.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μακᾶς.

§232Λ. ΜΑΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὀλίγας μόνον λέξεις ἔχω νὰ εἴπω, καὶ νὰ σημειώσω ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον. Καὶ ταῦτα διότι ἕνεκα τῆς ἀπουσίας μου καὶ ἐπειδὴ δὲν ἤμην μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία ἐπεξειργάσθη τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἠδυνάμην τὰς σκέψεις μου νὰ τὰς ἀνακοινώσω εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία τὸ ἐπεξειργάσθη. Σχετικῶς μάλιστα θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω τὸ γεγονὸς ὅτι ὅταν πρὸ δύο ἐτῶν εἶχε συσταθῆ ἡ πρώτη ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέτασιν τοῦ ἐνδεχομένως ψηφισθησομένου νομοσχεδίου τοῦ Τύπου, εἴχομεν ὑποβάλῃ μίαν γνώμην — ἡ ὁποία δυστυχῶς δὲν ἐπεκράτησε — τὴν γνώμην ὑπὲρ τῆς συστάσεως ἑνὸς συμβουλίου τιμῆς, τὸ ὁποῖον ἀποτελούμενον ἐκ διευθυντῶν ἐφημερίδων καὶ ἐκ συντακτῶν καὶ μὲ τὴν συμμετοχὴν ἑνὸς δικαστοῦ, θὰ ἐξήταζε τὰ ἀδικήματα τοῦ Τύπου.

§233Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἀνάγκην συζητήσεως, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται συζήτησις ἐπὶ 7 συνεχεῖς ὥρας καὶ μάλιστα ὅταν ἡ συζήτησις γίνεται ἀκριβῶς διὰ νὰ μεταπεισθῇ ἡ Κυβέρνησις. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι μὲ ὅλην τὴν ὑποχρέωσιν ποὺ αἰσθάνομαι νὰ ἀκούσω καὶ τοὺς ἀντιθέτους δὲν μοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνω περισσότερον.

§234Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς παρακαλέσω τὸ ἑξῆς: ἐὰν εἶναι ἀδύνατον νὰ παραμείνητε σεῖς, νὰ ὁμιλήσουν οἱ ἄλλοι ρήτορες καὶ ἐγὼ θὰ καθίσω νὰ τοὺς ἀκούσω. Ἡ ἀνησυχία μου εἶναι ὅτι ἄρχισαν οἱ ζέστες καὶ θά ἤθελα νὰ τελειώσωμεν τοὐλάχιστον εἰς τὰς 20 Ἰουνίου.

§235Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ ἀντιπολίτευσις δὲν ἐννοεῖ νὰ σᾶς φέρῃ καμμίαν δυσχέρειαν ἀλλὰ δὲν ἔπρεπε νὰ ἔλθουν τόσα νομοσχέδια εἰς τὸ τέλος τῆς συνόδου καὶ μάλιστα πολλὰ τὰ ὁποῖα θὰ προκαλέσουν συζητήσεις, ὅπως εἶναι ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου.

§236Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸς θὰ ψηφισθῇ διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ χάσωμεν ἕνα χρόνον. Ἐὰν δὲν θέλετε νὰ τελειώσωμεν εἰς τὰς 20 Ἰουνίου, ἂς μείνωμεν ἕως τὰς 15 Ἰουλίου.

§237Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅλον τὸν χειμῶνα δὲν εἴχαμεν ἐργασίαν.

§238Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τὸ λέτε διότι πάντοτε ὑπῆρχε νομοθετικὴ ἐργασία, πολλάκις δὲ ἡ ἀντιπολίτευσις ἐζήτει τὴν ἀναβολήν.

§239Λ. ΜΑΚΑΣ. Ἔλεγον λοιπόν, κύριοι βουλευταὶ, ὅτι εἰς μίαν εἰσήγησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν σχηματισθεῖσαν πρὸ διετίας ὑπὸ τοῦ τότε ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης κ. Πετρίδη, ἔκανα λόγον περὶ συστάσεως ἑνὸς συμβουλίου τιμῆς τὸ ὁποῖον, ἀποτελούμενον ἐκ διευθυντῶν ἐφημερίδων καὶ ἐκ συντακτῶν καὶ μὲ τὴν διαιτητικὴν ἐργασίαν ἑνὸς δικαστοῦ, θὰ ἀνελάμβανε τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἀδικημάτων τοῦ Τύπου τότε καὶ ἀκόμη καὶ σήμερον μοῦ φαίνεται ἀντιτάσσεται κατὰ τῆς ἰδέας αὐτῆς τὸ πραγματικὸν γεγονὸς, τῆς ἐλλείψεως συλλόγου διευθυντῶν ἐφημερίδων. Δὲν ξεύρω ἂν τὸ ἐμπόδιον αὐτὸ εἶναι ἀληθὲς ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ σημειώσω ὅτι ἡ ἰδέα αὐτὴ ἡ ὁποία πρὸ διετίας ὅταν ἐρρίφθη ἦτο καινοφανὴς συνήντησεν εὔνοιαν ἐν τῇ Τσεχοσλοβακίᾳ, ὅπου ἀκριβῶς τὰ ἀδικήματα τοῦ Τύπου δι’ αὐτῆς τῆς μεθόδου ἐκδικάζονται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εὑρισκόμεθα αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐνώπιον ἑνὸς νόμου ὁ ὁποῖος βεβαίως ὡς ἦτο φυσικὸν, προεκάλεσε μεγάλην ἀντίδρασιν τόσον ἐν τῷ Τύπῳ ὅσον καὶ ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει. Ἡ ἀντίδρασις ὅμως αὐτὴ, ὅσον ἀφορᾶ μὲν τὸν Τύπον εἶναι ἀδύνατον νὰ πιστοποιήσῃ κανεὶς ἄν ὀφείλεται εἰς τὴν ἐκδήλωσιν τῆς ἔναντι τοῦ νομοσχεδίου Κοινῆς Γνώμης ἢ ἄν δὲν πρόκειται ἁπλῶς περὶ ὑπερασπίσεως τῶν ἐπαγγελματικῶν συμφερόντων τὰ ὁποῖα κατά τινα τρόπον ὁ ὑπὸ ψήφισιν νόμος ἔρχεται νὰ θίξῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω θὰ ἦτο ὑπερβολή, θὰ ἦτο ἡ στήριξις ἐπὶ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ ὑπερβολικωτέρων ἐλπίδων, ὅτι δι’ αὐτοῦ θὰ εἰμπορέσῃ νὰ ἐπιτευχθῇ ἀπόλυτος ἐξυγίανσις τοῦ Τύπου, ἐπίσης καὶ ἡ στήριξις ἐπὶ τούτου φόβων, ὅτι εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποτελέσῃ ὁ νόμος ὀργανικὴν κατάχρησιν ἐξουσίας ἢ νὰ συγκαλύψῃ τυχὸν τὰς ἀληθείας προκειμένου ἰδίως περὶ τῆς ἀνακρίσεως τῶν δημοσίων ἀξιωμάτων τῆς Χώρας. Διότι δὲν μπορεῖ κανεὶς ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ἡ σκοπιμότης ἑνὸς νόμου δὲν εἶναι μόνον ζήτημα καλῆς προαιρέσεως τοῦ νομοθέτου, ἀλλὰ καὶ εἶναι ζήτημα συμπτώσεως πλείστων, ὅσων στοιχείων καὶ συντελεστῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ἀπόλυτον ἐφαρμογὴν αὐτοῦ, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐνδεχομένως θὰ ἔφερον τὴν ἐφαρμόζουσαν τὸν νόμον ἀρχὴν, εἰς τὸ νὰ δικαιολογήσῃ μίαν κατάχρησιν τυχὸν ἐξουσίας Κύριοι, ἄν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν σήμερον, θὰ χρειασθῇ ἡ συνεργασία πολλῶν συντελεστῶν, ἡ συνεργασία καὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ Τύπου, τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ τῆς κοινωνίας, ἠμποροῦμεν νὰ εἴμεθα ἀπολύτως ἥσυχοι ὅτι καὶ ἂν τυχὸν ἐνδεχομένως, ὑπάρχουν ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ ὑπερβολικῶς αὐστηραὶ διατάξεις, αὗται ἐν τῇ ἐφαρμογῇ θὰ χαλαρωθῶσι καὶ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι θὰ μείνουν ἐκ τοῦ νομοθετήματος ἐκείνου αἱ διατάξεις ἐκεῖναι—καὶ ἐλπίζω ὅτι εἶναι ὅλαι ἐν τῷ νομοθετήματι διατυπωμέναι—αἱ διατάξεις ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι μποροῦν ἀπολύτως νὰ ἀψηφίσουν οἱανδήποτε κριτικήν. Καὶ ἐν πρώτοις εἶναι ἀμφίβολον, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ εἶναι ὁμόθυμος ὁλόκληρος καὶ ἡ Κοινὴ Γνώμη, καὶ ἐφ’ ὅσον ἀντελήφθην καὶ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν προάσπισιν τοῦ ἰδιωτικοῦ βίου τῶν πολιτῶν, αἱ προτεινόμεναι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διατάξεις, εἶναι ἀπολύτως ἀπαραίτητοι, καὶ ἀνταποκρίνονται πρὸς μίαν ἰδιαιτέραν αὐτόχρημα ἀνάγκην καὶ τῆς κοινωνίας ἀλλὰ καὶ τῆς στοιχειώδους ἠθικῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς διατάξεις ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὴν ἐξύβρισιν δυσφήμησιν ἢ συκοφάντησιν τῶν δημοσίων ἀξιωματούχων τῆς χώρας, ἐκεῖ ἂν δὲν ἀπατῶμαι γίνεται ἀγὼν καὶ ἐκεῖ ὑποκρύπτεται ἡ παγὶς ἐντὸς τῆς ὁποίας κατὰ τοὺς οὕτως φρονούντας κινδυνεύουν νὰ παύσουν αἱ ἐλευθερίαι τῆς χώρας. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὴν τοιαύτην ἄποψιν πρέπει νὰ τὴν ἀποδεχθῶμεν μὲ κάποιον σκεπτικισμόν Διότι ὅπως ἔλεγον πρὸ ὀλίγου, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου θὰ χρειασθῇ ἡ συνεργασία πολλῶν συντελεστῶν καί αὐτοῦ τούτου τοῦ Τύπου. Ὅπως μοῦ ἔλεγεν προχθὲς ἕνας ἀντιπολιτευόμενος δημοσιογράφος ἐκ τῶν εὐφυεστέρων: Νομίζω ὅτι οἱοσδήποτε νόμος καὶ ἂν ψηφισθῇ περὶ Τύπου, εἶναι ἱκανὸς ὁ δημοσιογράφος νὰ ἐμφανισθῇ τὴν ἑπομένην, νὰ δημοσιεύσῃ ὅλας ἐκείνας τὰς ἐπικρίσεις ἐναντίον τῶν δημοσίων ἀνδρῶν τῆς χώρας τὰς ὁποίας τοῦ ὑπαγορεύει ἡ συνείδησις του καὶ αἱ πολιτικαί του πεποιθήσεις καὶ νὰ μὴ ὑποπέσῃ εἰς παραμικρὸν ὀλίσθημα.

§240Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῖος ἐπιδιώκει νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἐπίκρισιν δριμυτάτην;

§241Λ. ΜΑΚΑΣ. Ἐξ ἄλλου πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπετεθῇ ὅτι ἡ δικαστικὴ ἐξουσία εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ λαβὴν εἰς παραμικρὰν κατάχρησιν ἐξουσίας, ἵνα συγκαλύψῃ τὸ παραμικρόν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχει ὀπίσω της μίαν ὁλόκληρον κοινωνίαν τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖ νὰ προδώσῃ οὔτε τὴν εἰδικὴν ἀποστολὴν, οὔτε τὰς ἐπιταγάς, ἀλλὰ οὔτε καὶ τὰς φιλελευθέρας ἐκείνας κατευθύνσεις μὲ τὰς ὁποίας ἔχει γαλουχηθῆ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καὶ ἰδιαιτέρως ὁ δικαστικὸς κλάδος. Τὶ μένει; Μένει ἀφ’ ἑνὸς τὸ Κράτος καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ κοινωνία. Τὸ Κράτος. Πῶς εἶναι δυνατὸν μεθαύριον οἱοσδήποτε κυβερνήτης ἐνσαρκώνων τὸ Κράτος οὕτως εἰπεῖν καὶ τὴν πολιτείαν νὰ ζητήσῃ διὰ τοῦ νόμου τούτου νὰ ἐπιτύχῃ τὴν παραμικροτέραν ἐλευθερίαν, ἵνα ἀσκήσῃ κατάχρησιν ἐξουσίας, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔλθῃ ὁλόκληρος ἡ κοινωνία αὔριον νὰ τὸν κρίνῃ, καὶ νὰ τὸν κρίνῃ διὰ τὴν κατάχρησιν αὐτὴν τῆς ἐξουσίας εἰς τὴν ὁποίαν ὑποτίθεται ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπέπεσε. Μένει ἑπομένως ἡ κοινωνία. Καὶ ἡ κοινωνία κατὰ τὴν γνώμην μου τουλάχιστον εἶναι ἀπόλυτος καὶ μόνος τελειοτικὸς κριτής, ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν τὰ ὁποῖα ὀνομάζονται ἀδικήματα ἢ ὀλισθήματα τοῦ Τύπου. Ὁ Τύπος αὐτὸς καθ’ ἑαυτὸν δὲν εἶναι παρὰ μία ἐκδήλωσις τῆς κοινωνικῆς ἐξελίξεως καὶ τῆς κοινωνικῆς ζωῆς. Ὁ Τύπος εἶναι καλὸς ἢ κακὸς ἀναλόγως, τῶν χρηστῶν ἠθῶν τῆς κοινωνίας, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύει. Ὅπως καὶ τὸ θέατρον δὲν μπορεῖ νὰ ρυθμισθῇ διὰ τῆς οἰκοδομῆς μόνον τοῦ οἰκοδομήματος ὅπως ἕνα Κοινοβούλιον δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ καὶ νὰ ἐξελιχθῇ ὡς θεσμὸς ἐνεργητικὸς διὰ μίαν χώραν ἂν δὲν ἀντιπροσωπεύῃ μίαν ἐξέλιξιν τῆς λαϊκῆς ζωῆς, οὕτω καὶ ὁ Τύπος δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν τελειωτικῶς ν’ ἀποδώσῃ ὅλους ἐκείνους τοὺς καρποὺς οὓς ἀναμένομεν ἀπὸ αὐτὸν, ἐὰν φυσικὰ δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς μίαν ἐξέλιξιν τῆς χρηστότητος τοῦ ἤθους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνιστοῦν τὴν ἐφαρμογήν. Ἀλλ’ ὁ νομοθέτης ἔχει ἀκριβῶς τὴν ἀποστολὴν καὶ τὸν προορισμόν, νὰ προστατεύῃ ἐνδεχομένως τὸν Τύπον ἐναντίον αὐτοῦ τούτου τοῦ ἑαυτοῦ του. Βεβαίως ὅμως, τὴν βελτίωσιν τῆς κοινωνίας καὶ τὴν βελτίωσιν τοῦ Τύπου δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπιτύχῃ ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην, καὶ οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ φιλοδοξήσῃ τοιοῦτον τὶ τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν νομοθέτημα. Ἀλλὰ διὰ τοῦ σταματήματος τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ ἕνα νομοθέτημα νὰ φέρῃ εἰς ἕνα κατρακύλισμα εἰς τὸ ὁποῖον προωθοῦν ὡρισμένας κοινωνικὰς τάξεις ὡρισμέναι τυχὸν ἐκδηλώσεις τῆς δημοσιογραφίας, εἰς τὸν κατήφορον αὐτὸν ἔχει ὄχι μόνον τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑποχρέωσιν, ἕνα Κράτος σεβόμενον ἑαυτὸν νὰ ἔλθῃ νὰ σταματήσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τυχὸν πρὸς τὰ ἐκεῖ φέρονται. Ἑπομένως νομίζω ὅτι δὲν ἔχομεν οὔτε ὑπερβολικοὺς φόβους οὔτε ὑπερμέτρους φιλοδοξίας, νὰ στηρίξωμεν ἕνα νομοθέτημα τὸ ὁποῖον ψηφίζομεν κακόν. Δὲν μπορεῖ νὰ προκαλέσῃ ἀναμφισβητήτως, δὲ μπορεῖ νὰ γίνῃ ἡ ἀφορμὴ καὶ αἰτία.... Ἐν τέλει δὲ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε κύριοι βουλευταὶ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου θά ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ προσχωρήσω ἀνεπιφυλάκτως εἰς τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν πολλὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ἂν δὲν ἀπατῶμαι ἐξήνεγκαν. Κατὰ τήν ὑποστήριξιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ ἀξιότιμος ἐξ Οἰτύλου βουλευτὴς περὶ δημοσιεύσεως περιλήψεως τῶν πρακτικῶν τοῦ κοινοβουλίου εἰς τὰς καθημερινὰς πρωϊνὰς ἐφημερίδας τὸ μόνον ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ διατυπωθῇ ἐναντίον τῆς ἀπόψεως ταύτης εἶναι τὸ ἐπιχείρημα τὸ οἰκονομικόν. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ οἰκονομικὸν αὐτὸ ἐπιχείρημα, πίπτει ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ Κράτος δαπανᾷ ὁλόκληρα ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος διὰ τὴν δημοσίευσιν δημοπρασιῶν αἱ ὁποῖαι ἐπὶ τέλους ἐν ἀνάγκῃ θὰ ἠδύναντο μόνον διὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἤρχοντο εἰς τὴν γνῶσιν τῶν ἐνδιαφερομένων διότι καί οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἔχουν τὸ καθῆκον νὰ παρακολουθοῦν τὴν Ἐφημερίδα τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς καθὼς καὶ τὰ πρακτικὰ αὐτὰ τὰ ἡμιτελῆ, τὰ ὁποῖα μᾶς ἐμφανίζονται τὴν ἑπομένην. Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος, οὔτε δύναται νὰ τὰ παρακολουθῇ ὁ πολὺς λαός. Ἄν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι αὐτὰ τὰ δημοσιευόμενα εἰς τὰς ἐφημερίδας ἡμιτελέστατα πρακτικὰ δὲν ἀνταποκρίνονται παρὰ συνήθως εἰς τὰ καπρίτσια μπορεῖ νὰ πῇ κανεὶς τῶν συντασσόντων αὐτὰ ἐφημερίδων, νομίζω ὅτι ἔχομεν καθῆκον νὰ παραβλέψωμεν ἴσως τὴν ὑπερβολικὴν δημοσιότητα ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὴν δημοπρασίαν καὶ νὰ σκεφθῶμεν ὅτι ἐπὶ τέλους αἱ Κοινοβουλευτικαὶ συζητήσεις, ἀποτελοῦν αὐτὴν ταύτην τὴν ζωήν, τὸν μοχλὸν τῆς ζωῆς τῆς χώρας καὶ ὅτι ἔχομεν μίαν ὑποχρέωσιν πρὸς τὸ κοινὸν νὰ δίδωμεν εἰς αὐτὸ καθ’ ἑκάστην τὸ κάτοπτρον τῶν συζητήσεων τούτων. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν γνώμην ἑνὸς Γάλλου συγγραφέως δημοσιολόγου, τὸν ὁποῖον ὅλοι ὅσοι ἐδιάβασαν ἐκτιμοῦν ὡς ἕνα ἐκ τῶν κυριωτέρων ἐκπροσώπων τῆς μεταπολεμικῆς σκέψεως, τὸν Romier. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μεταφράσω μικρὰν παράγραφον διότι ἐφαρμόζεται πιστῶς, σχετικῶς μὲ τὰς συζητήσεις τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς. Γράφει ἐπὶ λέξει οὗτος τὰ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει). Αὐτὰ λέγει ὁ Γάλλος δημοσιολόγος, τὰ ὁποῖα μοῦ φαίνεται ἐφαρμόζονται ἀπολύτως καὶ ἡ ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς δημοσιογραφίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναδημοσίευσιν τῶν πρακτικῶν τῶν Κοινοβουλευτικῶν σωμάτων, νομίζω ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν—καὶ δὲν πιστεύω νὰ ἀπατῶμαι—ἕνας ἐκ τῶν ἀπωτέρων σκοπῶν τοῦ νομοθετήματος τούτου εἶναι ἀκριβῶς ἡ δημοσιότης τῆς Κοινοβουλευτικῆς ζωῆς τῆς Χώρας καὶ τῶν Φιλελευθέρων ἐκείνων θεσμῶν τοὺς ὁποίους μία ὡρισμένη μερὶς τοῦ Τύπου κινδυνεύει νὰ φέρῃ πρὸς ὁλοσχερῆ κατάργησιν, ὑπὲρ ἴσως τῆς δικτατορίας τοῦ πεζοδρομίου τὴν ὁποίαν θὰ ποθῇ, ὅταν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ κρατήσωμεν τὸ μέτρον ἐκεῖνο ἐν τῇ πολιτικῇ ζωῇ τῆς Χώρας, καὶ ἐν τῇ ἀσκήσει τῶν ἐλευθεριῶν αὐτῆς, τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς προασπίσῃ ἀπὸ οἱονδήποτε κίνδυνον, εἴτε τῆς ἀριστερᾶς, εἴτε τῆς δεξιᾶς, ἔχομεν συγχρόνως τὸ καθῆκον νὰ προασπίσωμεν καὶ τὴν πραγματικὴν ἐνημερότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι διεξάγονται ἐδῶ καὶ ἐν τῇ Γερουσίᾳ, παρέχοντες εἰς αὐτὸν κατὰ τὸ δυνατὸν μίαν πιστὴν εἰκόνα ἀντικατοπτρίζουσαν τὴν οἰκονομικὴν καὶ Κοινοβουλευτικὴν ζωὴν τῆς Χώρας.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 11ην μ. μ.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.15′ μ. μ.)

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καρασεβδᾶς.

§244Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Δὲν εἶχον, κύριοι βουλευταί, κανὲν ἀπολύτως κανὲν δικαίωμα οἱ ἀντιλέξαντες κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ἀντιλέξουν κατ’ αὐτοῦ. Ἐννοῶ οἱ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος, οἱ ὁποῖοι παραδέχονται ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ τροποποίησις τῆς κειμένης νομοθεσίας, ἀδιάφορον ποία. Διότι οἱ ἄλλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι παραδέχονται ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ τροποποίησις αὐτῆς πράξαντες οὕτω ἀμφισβητοῦντες τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἐστηρίχθησαν εἰς καμμίαν λογικὴν, οὐδὲ εἰς τὴν πλέον στοιχειώδη. Καὶ δὲν εἶχον δικαίωμα οἱ πρῶτοι νὰ ἀντιλέξουν κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου διότι αὐτοὶ ὅπως εἶπον παραδέχονται ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ τροποποίησις εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν, ἀλλὰ ἐὰν πρέπει νὰ τροποποιηθῇ ἢ ὄχι ἡ κειμένη νομοθεσία, αὐτὸ εἶναι ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου Ἐφ’ ὅσον δὲ οὗτοι ἀφ’ ἑνὸς παραδέχονται ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ τροποποίησις τῆς κειμένης νομοθεσίας, ἐξ ἄλλου δὲ ἀμφισβητοῦν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἔκαμαν τίποτα ἄλλο παρὰ νὰ ἀντιφάσκουν πρὸς ἑαυτούς. Μὲ ἄλλους λόγους δὲν ξέρουν τὶ θέλουν. Οἱ ἄλλοι, ὡς εἶπον οἱ ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος, αὐτοὶ παραδέχονται ὅτι οὐδεμία τροποποίησις πρέπει νὰ γίνῃ. Αὐτοὶ βέβαια εἶναι ἐν τάξει μὲ τὸν κανονισμὸν ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐν τάξει μὲ καμμίαν λογικὴν οὐδὲ τὴν πλέον στοιχειώδη. Διότι ἡ νομοθεσία κατὰ τῶν ὑπερβασιῶν τοῦ Τύπου, ἡ κειμένη, εἶναι 100 ἐτῶν, νομοθεσία ἐντελῶς ἀπηρχαιωμένη, μὴ ἀποτελεσματικὴ κατὰ γενικὴν ὁμολογίαν, καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν μεγαλυτέραν δικαιολογίαν, τὴν ὁποίαν καμμία λογικὴ δὲν δικαιοῦται ν’ ἀρνηθῇ ἀποτελεῖ ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην ἐπιβάλουσαν τὴν τροποποίησιν τῆς νομοθεσίας αὐτῆς. Δὲν καταλαβαίνω ὅμως τότε, διατὶ μᾶς ἔφαγαν ὅλοι τρεῖς μέρες ἀμφισβητοῦντες τὴν ἀρχὴν νοῦ νομοσχεδίου καὶ συζητοῦντες ἐπ’ αὐτῆς. Ἠδύνατο ὅλοι αὐτοὶ νὰ διαθέσωσι τὸν χρόνον αὐτὸν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, καὶ τότε ἐν τάξει θὰ ἦσαν μὲ τὸν κανονισμὸν ἐν τάξει ἴσως καὶ μὲ τὴν λογικὴν καὶ θὰ συνετέλουν εἰς τὴν καλλιτέραν ψήφισιν καὶ διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ὁπωσδήποτε ὁ ὑποφαινόμενος εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, δηλαδὴ ὅτι πρέπει νὰ γίνουν τροποποιήσεις καὶ δὴ ἐπὶ τὸ αὐτηρότερον ἢ μᾶλλον ἐπὶ τὸ πρακτικώτερον, διά νὰ μεταχειρισθῶ φράσιν τοῦ παντογνώστου φίλου μου Κουλουμβάκη, λίαν ὅμως δικαιολογημένην διότι αἱ τροποποιήσεις στρέφονται κυρίως εἰς τὴν διαδικασίαν, καὶ εἰς αὐτὸ μόνον τὸ ζήτημα ἤτοι ἐὰν πρέπει νὰ γείνουν τροποποιήσεις τῆς κειμένης νομοθεσίας ἀδιάφορον ποῖαι, θὰ περιορισθῶ. Πρέπει λοιπὸν νὰ γίνουν τροποποιήσεις εἰς αὐτὴν διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Τὸν πρῶτον τὸν εἶπον προηγουμένως. Αὐτὸς εἶναι ὅτι ἔχομεν νομοθεσίαν ἀπηρχαιωμένην, ἀχρηστευμένην, μὴ ἀποτελεσματικήν. Ὁ δεύτερος λόγος εἶναι ἡ γενικὴ ἀπαίτησις. Ἔχω καὶ ἐγὼ περάσῃ μίαν ζωὴν ὄχι βραχεῖαν. Κατὰ τὸ διάστημα της ὄχι βραχείας αὐτῆς ζωῆς μου, δὲν ἐνθυμοῦμαι ποτὲ καμμίαν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ἤκουσα παρ’ ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Τύπου ἰδίως καὶ τῆς πολιτείας καὶ αὐτῆς τῆς κοινωνίας νὰ ὁμολογῆται ὅτι αἱ ὑπερβασίαι τοῦ Τύπου παρ’ ἡμῶν εἶναι μεγάλαι ὅτι ἐνίοτε ὁ Τύπος δυνατὸν νὰ διαφωτίζῃ τὴν Κοινὴν Γνώμην, ἀλλὰ τὰς περισσοτέρας φορὲς διαστρέφει καὶ πρόσωπα καὶ πράγματα ἀποπλανᾷ τοὺς πολλοὺς καὶ ἀπεργάζεται μεγάλα κακά. Καὶ νὰ μὴ ἤκουσα παρὰ πάντων νὰ ἐπιζητῆται νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν, νὰ ληφθοῦν ἐπὶ τέλους μέτρα ἀποτελεσματικά. Αὐτὴ εἶναι ἡ γενικὴ ὁμολογία, αὐτὴ εἶναι ἡ γενικὴ ἀπαίτησις. Κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια ἐντονώτερον ἐπαναλαμβανομένη, διότι αἱ ὑπερβασίαι τοῦ Τύπου εἶναι πολὺ μεγαλύτεραι. Ἐν τούτοις μόλις ἐπεβλήθη τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, πρὸς ἱκανοποίησιν τῆς γενικῆς αὐτῆς ἀπαιτήσεως καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ θέσῃ τέρμα εἰς μίαν κατάστασιν πανθομολογουμένως ἀξιοθρήνητον, ἀμέσως τὸ νομοσχέδιον ἐξείγηρεν θύελλαν διαμαρτυριῶν ἐκ μέρους τοῦ Τύπου καὶ ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀνεξήγητον ἀλλὰ δὲν ἦτο ποσῶς δικαιολογημένον, δὲν ἦτο ποσῶς ἐπιτετραμμένον. Εἶναι ἀνεξήγητον, διότι πρὶν ὑποβληθῇ ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον εἶχε προηγηθεῖ μία μακρὰ ἐκστρατεία μερίδος τοῦ Τύπου ἐναντίον αὐτοῦ, κακόβουλος, πρωτοφανὴς, διὰ διαστροφῆς καὶ τῶν πραγμάτων καὶ τῶν κυβερνητικῶν του πράξεων, καὶ τῶν λόγων του ἀκόμα αὐτῶν. Ἠναγκάσθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπαντῶν νὰ μεταχειρισθῇ δριμύτητα τινά. Ἡ δριμύτης αὐτὴ, μπορῶ νὰ εἴπω ὅτι ἦτο ὀλιγωτέρα τῆς ἐπιβαλομένης. Ἔπρεπε μετὰ μεγαλυτέρας δριμύτητος νὰ ἀπαντήσῃ. Ἐν τούτοις ἡ δριμύτης μὲ τὴν ὁποίαν ἀπήντησεν πρὸς τὸν ἐπιτιθεμένον Τύπον παρέσυρε ὅλον τὸν Τύπον λαμβάνοντα τὸ σύνθημα ἀπὸ τὴν μερίδα αὐτοῦ τὴν θιχθεῖσαν καὶ χωρὶς νὰ καταλαμβάνῃ ἴσως ἐξεγέρθη οὗτος ὅπως καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις αὐτὴ ἡ ὁποία ἀφοῦ δὲν ἠμπόρεσε πουθενὰ νὰ εὕρῃ ἔδαφος διὰ νὰ δείξῃ πῶς εἶναι καλλιτέρα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀφοῦ ἔχασε τόσας ἄλλας περιστάσεις ἀντιπολιτεύσεως εὗρε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ διὰ νὰ κάμῃ τὸν ἀντιπολιτευτικόν ἀγῶνα νομίζουσα ὅτι κερδοσκοπεῖ πολιτικῶς ἐπὶ τοῦ ἀδίκως ἐξεγερθέντος Τύπου. Ἐὰν ὑπεβάλετο τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ ἄλλας περιστάσεις καὶ ὁ Τύπος θὰ ἐπεδοκίμαζεν τὸ νομοσχέδιον γενικῶς τοὐλάχιστον καὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως δὲν θὰ ἐγεννᾶτο ἀντίρρησις. Ἀλλά, κύριοι, τὸ ζήτημα τῆς ἐξυψώσεως τοῦ Τύπου μὲ τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναποσπάστως συνδεδεμένη ἡ περιστολὴ τῶν καταχρήσεων αὐτοῦ εἶναι ἓν τῶν μεγαλυτέρων ζητημάτων. Πρῶτος ὅρος ἀπαραίτητος ἄνευ τοῦ ὁποίου οὔτε ἡ κοινωνία μπορεῖ νὰ εὐημερήσῃ οὔτε ἡ πολιτεία νὰ λειτουργήσῃ εὐρύθμως: Ὅπως ὅταν δὲν ὑπάρχουν καλοὶ δημόσιοι ὑπάλληλοι διὰ νὰ ἐκτελέσουν τὰ καθήκοντα των, τὰ νομοθετικὰ μέτρα μένουν εἰς τὸ χαρτὶ γραμμένα, ἔτσι καὶ ὅταν δὲν εἶναι ὁ Τύπος εἰς τὸ ὕψος του διὰ νὰ διαφημίσῃ καταλλήλως τὰ ἔργα καὶ τῶν κοινωφελῶν καὶ τῶν δημοσίων ἀνδρῶν δὲν εἶναι ἀποτελεσματικά. Διότι διὰ νὰ εἶναι ἀποτελεσματικὰ χρειάζονται τὴν ἐκτίμησιν τῆς Κοινῆς Γνώμης, ἡ ὁποία ὅμως δὲν εἶναι εὔκολον νὰ σχηματισθῇ ὅταν ὁ Τύπος διαστρέφει ἐκεῖνα. Ὅταν δὲ τὸ ζήτημα τῆς ἐξυψώσεως τοῦ Τύπου εἶναι τόσον μέγα, τόσον ἀπαραίτητος ὅρος διὰ τὴν εὐημερίαν τῆς κοινωνίας καὶ εὐρυθμίαν τῆς πολιτείας, τότε ἔχομεν ὑποχρέωσιν πάντως νὰ ἀφήσωμεν κατὰ μέρος τὰ περιστατικὰ ὑπὸ τὰ ὁποῖα ἐπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀφήσωμεν κατὰ μέρος τὰς ταπεινὰς σκέψεις νὰ ἀρθῶμεν εἰς τὸ ὕψος τοῦ ζητήματος, καὶ τόσον οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Τύπου, ὅσον καὶ τὰ ἀντιπολιτευόμενα κόμματα καὶ ἡ Κυβέρνησις μαζὺ, νὰ συνεργασθῶμεν ὅπως ἀποφασίσωμεν τὶ μέτρον πρέπει νὰ λάβωμεν, κατὰ τῶν καταχρήσεων τοῦ Τύπου καὶ πῶς νὰ τὸ διατυπώσωμεν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον. Καὶ εἶναι ἀνάγκη τῆς συνεργασίας αὐτῆς τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον τὰ μέτρα τὸ νομοθετικὰ εἶναι βεβαίως ἀπαραίτητα, ἀλλὰ δὲν εἶναι τὰ μόνα, δὲν εἶναι τὰ κύρια πρὸς ἐξάλειψιν ἢ περιορισμὸν τοῦ κακοῦ. Πρέπει ἀκόμη νὰ καταβληθῶσι καὶ ἄλλαι προσπάθειαι ὅπως ὁ Τύπος ἀρθῇ εἰς τὸ ὕψος του χάριν τῶν δημοσίων συμφερόντων, ἀλλὰ ἠμπορῶ νὰ εἴπω καὶ τῶν συμφερόντων αὐτοῦ τοῦ ἰδίου, διότι σήμερον, ἐποχὴν τῶν μεγάλων ἀναγκῶν καὶ μεγάλων ἀδυναμιῶν, δυνατὸν νὰ ἔχουν πέρασιν οἱ καταχρώμενοι τὴν ἐλευθερίαν τοῦ Τύπου καὶ κολακεύοντες τὰς ἀδυναμίας τοῦ λαοῦ ἀλλὰ δὲν θὰ περάσῃ πολὺς χρόνος ποὺ θὰ κατανοηθῶσιν αἱ καταχρήσεις καὶ θὰ στραφῶσι κατὰ τῶν καταχρωμένων. Ἕτερος λόγος ποὺ ἐπιβάλλει νὰ κάμωμεν τροποποιήσεις εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν περὶ Τύπου εἶναι τὸ ἐλάττωμα τῆς φυλῆς μας τὸ πλέον χειρότερον, τὸ πλέον εἰδεχθὲς τὸ πλέον καταστρεπτικὸν ἐλάττωμα αὐτῆς. Τὸ ἐλάττωμα τοῦτο, τὸ πανάρχαιον τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς, εἶναι ἡ μανία τῆς συκοφαντήσεως τῶν πάντων καὶ ἡμῶν αὐτῶν καὶ τῶν ὁμοίων μας, μανία ἥτις οὐδένα ποτὲ τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν ἄφησεν ἄθικτον. Δὲν ξεύρω τὸ ἐλάττωμα αὐτὸ πόθεν προέρχεται, ποὺ στηρίζεται. Πιθανὸν νὰ προέρχεται ἀπὸ τὴν μεγάλην παλαιστικότητά μας ἡ ὁποία φθάνει εἰς ὑπερβολὰς μέχρι συκοφαντίας, πιθανὸν νὰ προέρχεται ἀπὸ τὴν μεγάλην νευρικότητά μας, ἡ ὁποία εἰς τὴν ἀντίδρασίν της βλέπει τὰ πάντα μαῦρα ἄσχημα πιθανὸν νὰ προέρχεται ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν σεβασμοῦ, πρὸς τὸν ὅμοιόν μας πιθανὸν νὰ προέρχεται ἀπὸ ἄλλην τινὰ αἰτίαν ἢ ἀπὸ ὅλας μαζύ. Ἀλλ’ ἂν δὲν ξεύρομεν ποία εἶναι ἀκριβῶς ἡ αἰτία τοῦ ἐλαττώματος αὐτοῦ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ξεύρομεν καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον εἶναι ὅτι τὸ ἐλάττωμα αὐτὸ εἶναι ἐλάττωμα πάγιον, ἴδιον, τὸ χειρότερον τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς. Ἀρχὴ τοῦ ἐλαττώματος βεβαίως εἶναι ἡ τάσις πρὸς ἔλεγχον τοῦ κοινωνικοῦ καὶ δημοσίου βίου ἀρετὴ ἡ ὁποία συνετέλεσεν εἰς τοὺς ἀρχαίους μας προγόνους εἰς τὸ ν’ ἀναπτύξουν τόσον τὸν μὲν καὶ τὸν δέ. Ἀλλ’ ἡ ἀρχὴ αὐτή, ἡ τάσις αὐτὴ φθάνει, εἰς ἀκρότητας ὑπερβολὰς, καὶ ἀπὸ ἀρετὴ καταντᾶ ἐλάττωμα τὸ πλέον καταστρεπτικόν. Τὸ ἴδιον ἐλάττωμα τῆς κατασυκοφαντήσεως τῶν πάντων εἶχον, ἀφοῦ εἶναι φυλετικὸν, οἱ ἀρχαῖοι ἡμῶν πρόγονοι ἴσως μάλιστα εἰς βαθμὸν μεγαλύτερον ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτὸ ἐξ αἰτίας αὐτοῦ τοῦ ἐλαττώματος οὗτοι ὅτι διὰ τῆς μιᾶς χειρὸς ὠκοδόμουν διὰ τῆς ἄλλης τὸ κατέστρεφον. Ἐκεῖνοι ὅμως δὲν εἶχον μίαν ἱστορίαν 3000 περίπου ἐτῶν πρὸ αὐτῶν τόσον παθητικὴν, ἐξ αἰτίας τοῦ ἐλαττώματος αὐτοῦ ἐνῷ ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ἱστορίαν αὐτὴν πρὸ ἡμῶν. Οἱ ἀρχαῖοι ἡμῶν πρόγονοι ἐξ ἄλλου ἦσαν οἱ μόνοι πολιτισμένοι ἐν μέσῳ βαρβάρων. Δὲν εἶχον ἄλλους λαοὺς πέριξ αὐτῶν πολιτισμένους ἀπὸ τοὺς ὁποίους νὰ πάρουν ἀρετὰς καὶ νὰ διορθώσουν τὰ ἐλαττώματά των. Ἐνῷ ἡμεῖς, ζῶμεν ἐν μέσῳ πλήθους πολιτισμένων λαῶν ἰδία δὲ τῶν βορείων, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸ θέμα αὐτὸ ὅ,τι ἡμεῖς ἔχομεν ἐλάττωμα, τὸ ἔχουν αὐτοὶ ἀρετὴν—δὲν ἔχουν δηλαδὴ ποσῶς τὸ ἐλάττωμα τῆς κατασυκοφαντήσεως τῶν πάντων. Καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψει τὰ παθήματα τῆς φυλῆς μας πρὸ τριῶν χιλιάδων ἐτῶν ὡς μαθήματα καὶ τὸ παράδειγμα μιμούμενοι τῶν ἄλλων, τῶν βορείων ἰδίως νὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἐξαλείψωμεν τὸ ἐλάττωμά μας αὐτό, ἢ ἔστω νὰ τὸ περιορίσωμεν. Καὶ τόσῳ μᾶλλον πρέπει νὰ τὸ κάμωμεν αὐτό, ὅσο τὸ ἐλάττωμα αὐτό, τὸ τόσον ἰδιάζον τῆς φυλῆς μας ἔφθασε δὲν ξεύρω πλέον εἰς ποῖον ὑψηλὸν βαθμὸν νὰ εἴπω, ἀφοῦ ἦτο πάντοτε στὸ ζενὶθ ἀπὸ τὸ 1915 καὶ ἐντεῦθεν, ἕνεκα τῶν περιστατικῶν τῶν πολεμικῶν. Ἅμα δηλαδὴ ἤρχισεν ὁ πόλεμος, τὰ κράτη τὰ ἐμπόλεμα, ὀργανωθέντα εἰς πάντα—καὶ εἰς τὴν προπαγάνδαν—μετεχειρίσθησαν αὐτὴν ἐναντίον τῶν ἄλλων Κρατῶν ἢ διὰ νὰ τὰ διαλύσουν καὶ ἄλλως πῶς ἀλλὰ καὶ ἠθικῶς, διὰ νὰ μὴ δύνανται νὰ πολεμήσουν κατ’ αὐτῶν, ἢ διὰ νὰ τὰ παρασύρουν πρὸς τὸ μέρος των ὡς συμμάχους. Τὰ κράτη αὐτά, ὠθούμενα βέβαια ἀπὸ τὴν ἀνάγκην τῆς αὐτοσυντηρήσεώς των, μετεχειρίσθησαν τὴν ὠργανωμένην οὕτω προπαγάνδαν των αὐτὴν καὶ καθ’ ἡμῶν. Μᾶς ἤξευραν ὅτι εἴχομεν τὴν μανίαν τῆς κατασυκοφαντήσεως καὶ ἐπέμειναν πολὺ καλλιεργοῦντες καὶ ἐκμεταλλευόμενοι αὐτὴν, ἰδίως οἱ ἐπιδιώκοντες τὴν διάλυσίν μας. Ἔτσι ἡμεῖς δὲν ἀφίσαμεν ἄθικτον τίποτε οὔτε ἱερὸν οὔτε ὅσιον ποὺ λένε, εἰς τὸν μεταξύ μας ὀξὺν ἀνταγωνισμὸν καὶ διαίρεσιν, εἰς ἃ μᾶς ὤθησαν ἰσχυριζόμενοι ὅτι ταῦτα εἶναι πανάρχαια ἔμφυτα. Καὶ ἀποτέλεσμα τῆς προπαγάνδας αὐτῆς τῆς ξενικῆς, τὴν ὁποίαν τινές ἐκ τῶν ἡμετέρων συστηματικῶς ὑπεστήριξαν γενόμενα τυφλὰ ὄργανά της τοὺς ὁποίους ὅμως δὲν θὰ κατονομάσω ἵνα διατηρήσω τὴν συζήτησιν, ὅσον τὸ δυνατόν ἀπρόσωπον περισσότερα ἀποτελέσματα, λέγω, τῆς προπαγάνδας αὐτῆς, ὑπῆρξαν ὅτι τὸ ἐλάττωμά μας αὐτὸ τῆς μανίας τῆς κατασυκοφαντήσεως νὰ φθάσῃ εἰς ὕψη εἰς ὕψη, δυσθεώρητα ὅπως εἶπον. Ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη, ἐπὶ τέλους νὰ θέσωμεν τέρμα εἰς αὐτό, νὰ λάβωμεν μέτρα, κατὰ τῆς καταστρεπτικῆς του δυνάμεως νὰ κάμωμεν ποιάς τινας τροποποιήσεις εἰς τὴν σχετικὴν νομοθεσίαν μας. Εἶναι ἀνάγκη δὲ νὰ κάμωμεν τὰς τροποποιήσεις εἰς αὐτὴν διὰ νὰ κτυπήσωμεν τὸ ἐλάττωμα ὄχι μόνον ὅταν τελεῖται, διὰ τοῦ Τύπου, ἀλλὰ καὶ ὅταν τελεῖται ὁπωσδήποτε ἄλλως. Μόνον ὅταν τελεῖται διὰ τοῦ Τύπου πρέπει νὰ τὸ τιμωρήσωμεν πολὺ αὐστηρώτερον διότι ἡ τέλεσις διὰ τοῦ Τύπου τῆς συκοφαντίας ἢ ἐξυβρίσεως δὲν εἶναι ἁπλῶς ἐπιβαρυντικὴ αἰτία αὐτῆς εἶναι ὅλως διάφορον πολὺ μεγαλύτερον ἀδίκημα ἐκείνης καὶ εἶναι τοσοῦτον βαρύτερα, διότι σ’ ἀδικήματα μετροῦνται καθ’ ὑποκειμενικὴν καὶ ἀντικειμενικὴν παράστασιν ἡ συκοφαντία δὲ καὶ ἡ ἐξύβρισις ὅταν τελεῖται διὰ τοῦ Τύπου, ἔχει ἀντικειμενικὴν παράστασιν τεραστίαν διότι καὶ εἰς εὐρυτάτους κύκλους ἀποτείνεται καὶ διατηρεῖται ἐσαεί. Πρὸ παντὸς ὅμως τὸ ἐλάττωμα αὐτό, τὴν μανίαν αὐτὴν τῆς κατασυκοφαντήσεως, πρέπει νὰ τὴν κτυπήσωμεν ὄχι τόσον ὅταν θίγῃ τὸν ἰδιωτικὸν βίον, ὅσον, ὅταν θίγῃ τὸν δημόσιον βίον τῶν δημοσίων ὀργάνων καὶ ἰδίᾳ τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν. Ἐπεράσαμεν, κύριοι βουλευταί, ἕνα βίον ἱστορικὸν χιλιετηρίδων. Στὸ διάστημα αὐτὸ δὲν ἐκάμαμεν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ συκοφαντοῦμεν τοὺς δημοσίους ἄνδρας καὶ δι’ αὐτὸ οὐδέποτε ἐχρησιμοποιήσαμεν πλήρως τὴν μεγάλην αὐτῶν ἀξίαν καὶ τὰς ἀρετάς. Καὶ προσεπαθήσαμεν πάντοτε νὰ διορθώσωμεν τὸ πρᾶγμα μὲ κόλλυβα ὅμως. Ὅταν δηλαδὴ πεθαίνουν οἱ μεγάλοι μας ἄνδρες ἀχρησιμοποίητοι ἢ ἐλάχιστα χρησιμοποιηθέντες τότε τοὺς ἀναγνωρίζομεν λέγοντες, ὁ ἀποθανών, δεδικαίωται. Ἀλλὰ τὰ Κράτη δὲν ὑφίστανται πρὸς προστασίαν τῶν τεθνεώτων – εἶναι πρὸς προαγωγὴν τῶν ζώντων. Καὶ τὰ Κράτη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προαγάγουν τοὺς ζώντας ὅταν δὲν ἠμποροῦν ἕνεκα τῆς συκοφαντίας νὰ χρησιμοποιήσουν τὴν μεγαλυτέραν δύναμιν ποὺ δύνανται νὰ διαθέσουν, ἤτοι τὴν ἀξίαν τῶν μεγάλων ἀνδρῶν, ἐν γένει τῶν δημοσίων προσώπων. Αὐτὴ ἡ κατάστασις ὅμως πρέπει νὰ παύσῃ, ἐὰν θέλωμεν σταθερῶς νὰ πᾶμε μπροστά. Καὶ διὰ νὰ παύσῃ, πρέπει ἡ κατασυκοφάντισις ἢ ἐξύβρισις τῶν δημοσίων ἀνδρῶν νὰ τιμωρῆται ἀμειλίκτως, ὁπωσδήποτε πολὺ αὐστηρώτερον ἀφοῦ αὕτη βλάπτει ὡς εἴπομεν τὴν ὅλην πολιτείαν ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν συκοφαντίαν τῶν ἰδιωτῶν ἥτις κυρίως τὰ ἄτομα καθ’ ὧν στρέφεται αὕτη βλάπτει. (χειροκροτήματα).

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης, (ἀπών). Ὁ κ. Ράλλης (ἀπών), ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§246Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Παραιτοῦμαι.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως κατὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν θὰ ὁμιλήσουν μόνον οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5 μετὰ μεσημβρίαν. (Ὥρα 12 ἑσπερινὴ)