1931.05.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 69η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 8 ΜΑΪΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Νικολίτσας καὶ Α. Παπαθανάσης καταθέτουσιν ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Παραβόλου περὶ εἰσαγωγῆς διατάξεως εἰς τὸν περὶ Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν νόμον «περὶ μὴ κατασχέσεως τῶν καλλιεργητικῶν καὶ πλασματικῶν δανείων τῶν συνεταίρων κ.λ.π.». —Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Ἀναστασίου, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ συνδέσμου τῶν ἀμπελοκτημόνων Πύργου, περὶ συστάσεως ταμείου ἀσφαλείας κατὰ παγετῶν καὶ χαλάζης. —Τὰ μέλη τῆς ὁμάδος ἀστῶν προσφύγων «ὁ «Ἅγιος Ἐλευθέριος» Θεσσαλονίκης ζητοῦν τὴν μὴ κατεδάφισιν τῶν παρὰ τὴν ὁδὸν Βότση παραπηγμάτων των. —Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Ἀγρινίου ζητεῖ τὴν μείωσιν τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος κατὰ 5%. —Ὁ Πρόεδρος τῆς κοινότητος Ἁλμυροῦ, ζητεῖ τὴν ἀπόδοσιν εἰς τοὺς καπνεργάτας τῶν βιβλιαρίων τῶν κατασχεθέντων ὑπὸ τοῦ ταμείου ἀσφαλίσεως καπνεργατῶν. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Ζούκας καταθέτει αἴτησιν σκηνιτῶν παραχειμαζόντων εἰς Βρυσιὰ Φαρσάλων ζητούντων τὴν παροχὴν δανείων παρὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης πρὸς ἀποπληρωμὴν τῶν μισθωμάτων καὶ τὸν καθορισμὸν τοῦ μισθώματος τῶν λειβαδίων εἰς τὸ 12πλάσιον καὶ 15πλάσιον. —Ὁ Γ. Α. Πουλάκης ἔμπορος, κάτοικος Πειραιῶς διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ θορύβου τοῦ δημιουργηθέντος εἰς βάρος του λόγῳ τῆς κατασκευῆς τῶν δοχείων τοῦ προμηθευομένου ὑπ’ αὐτοῦ πετρελαίου ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, καὶ γνωρίζει ὅτι τοῦ λοιποῦ θέλουσι κατασκευάζεσθαι ἐνταῦθα. —Ὁ ἱερατικὸς σύνδεσμος τῆς ἐπαρχίας Σερβίων, οἱ ἐφημέριοι Καλαβρύτων, ὁ ἀρχιερατικὸς ἐπίτροπος Ἀλμωπίας, καὶ ὁ ἱερατικὸς σύνδεσμος Βοΐου, ζητοῦν τὴν ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐφημεριακοῦ κλήρου». —Ὁ πρόεδρος τῶν τεχνιτῶν ζαχαροπλαστῶν Πατρῶν καὶ φοιτηταὶ Ἀθηνῶν ζητοῦν τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τύπου». —Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Ἀφθονίδης καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κοινοτήτων καὶ συνεταιρισμῶν Δαμαλᾶ ζητούντων τὴν συμπλήρωσιν τῆς κενῆς θέσεως διδασκαλίσσης τοῦ σχολείου Τροιζηνίας. —Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Μαρσέλλος καταθέτει αἴτησιν τῶν βοηθῶν λεμβούχων Πειραιῶς, ζητούντων τὴν παροχὴν ἀποζημιώσεως λόγῳ τοῦ πλευρίσματος τῶν ἀτμοπλοίων. —Ὁ λαὸς Σοφάδων ζητεῖ τὴν ἀπόδοσιν παρὰ τοῦ σταθμοῦ κτηνῶν Καρδίτσης τῶν ἐπιβητόρων τῆς ἐπισταθμίας τῆς πόλεώς των. —Ἡ ἕνωσις συνοικισμῶν καὶ τὸ Γεωργικὸν Ἐπιμελητήριον Καβάλλας, διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἀσυδοσίαν τῶν ἀγοραστῶν καπνοῦ καὶ παρακαλοῦν ὅπως διαταχθῇ ὁ νομάρχης καὶ ἐπέμβῃ πρὸς ἐπίλυσιν τῆς διαφορᾶς των. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μπούτης καταθέτει τηλεγράφημα κατοίκων Κοτυλίου Ὀλυμπίας ζητούντων τὴν ἀρωγὴν τῆς Κυβερνήσεως λόγῳ τῆς καταστροφῆς τῶν ἀμπέλων των ὑπὸ τῆς καταπεσούσης χαλάζης. Ὁ κ. Α. Ζάννας (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ ὑπουργείου Ἀεροπορίας καὶ τῆς Ἀγγλικῆς ἑταιρείας Μπλάκμπερν ἀεροπλὰν μότερ Κόμπανυ συναφθείσης συμβάσεως». Ὁ κ. Ἰασωνίδης (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἐνεργείας ἐράνων καὶ φιλανθρωπικῶν ἀγορῶν». Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ καταστατικοῦ νόμου τῆς Αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἀεροπορίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) Περὶ ἐκπαιδεύσεως στελεχῶν ἀεροπορίας. 2) Περὶ τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν πολεμικῆς ἀεροπορίας», καὶ 3) Περὶ ἱεραρχίας τῆς πολεμικῆς ἀεροπορίας καὶ ἀεροπορικῶν προβιβασμῶν καὶ καταστάσεως στελεχῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 4845 περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων». Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως χορηγεῖται ἄδεια ἀπουσίας δύο μηνῶν εἰς τὸν βουλευτὴν Βόλου κ. Γ. Ἀφεντούλην διὰ Βουδαπέστην καὶ Πράγαν. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Τριποδάκης, Ν. Σπηλιώτης καὶ Α. Ξανθόπουλος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης τελευταίας παραγράφου εἰς τὸ ἄρθρον 11 τοῦ νόμου 4506 τῆς 8 Ἀπριλίου 1930». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Καρασεβδᾶς, Θ. Κολιαλέξης, Ε. Καρυωτάκης, Γρ. Τηλικίδης, Σ. Σταυρόπουλος, Κ. Κατσαδήμας, Ἠλ. Παπαδόπουλος, Α. Λαζαρίδης, Ι. Ἀνδριόπουλος κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ παροχῆς συντάξεως εἰς παραιτηθέντας ὑπαξιωματικοὺς Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ». —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Γρηγοράκης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ μέτρων τάξεως ἐν τοῖς πεζοδρομίοις». —Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Ἀναστασιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4818 περὶ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν» —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Κονδύλης, Ε. Κουλουμβάκης καὶ Π. Εὐριπαῖος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 4443 περὶ στελεχῶν τοῦ στρατοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Βαλαλᾶς, Ν. Γαργαδιώτης, Α. Μπακάλμπασης, Ε. Μαλαμίδας, Δ. Φλωριᾶς, Ν. Σπηλιώτης, Η. Ἀσπιώτης, Α. Παχνός, Ν. Σαμαρᾶς, Δ. Ἀφθονίδης, Α. Ξανθόπουλος, Η. Παπαδόπουλος, Κ. Σῖμος, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Πολυχρονάκης ὑποβάλλει προτάσεις νόμου: 1) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 4891», καὶ 2) Περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 360 καὶ 364 καὶ περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 363 τῆς Εἰδικῆς Δικονομίας Κρήτης τοῦ 1880».

§3Ν. ΚΑΡΑΜΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ λόγον παρακαλῶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Καραμάνε.

§5Ν. ΚΑΡΑΜΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τηλεγραφήματα ἐκ Καστανίτσης τῆς Κυνουρίας χάλαζα μεγάλου μεγέθους καὶ μακρᾶς διαρκείας κατέστρεψε τὴν γεωργικὴν παραγωγήν. Ἡ καταστροφὴ εἶναι πλήρης, καὶ οἱ κάτοικοι εὑρίσκονται ἐν ἀπογνώσει. Θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ διὰ τοὺς παθόντας τῆς περιφερείας ταύτης ἀνάλογα μέτρα βοηθείας καὶ ἀνακουφίσεως, τὰ ὁποῖα ἔλαβε καὶ δι’ ἄλλας πληγείσας ὑπὸ θεομηνιῶν περιφερείας.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Αἰλιανὸς ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του διὰ τὸ Γραφεῖον Προμηθειῶν ἐν Παρισίοις.

§7Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἡ ἐπερώτησις, κύριοι βουλευταί, ἀφορᾷ τὴν διατήρησιν τοῦ γραφείου προμηθειῶν τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Κράτους ἐν Παρισίοις. Ἕν ἐκ τῶν πρώτων μελημάτων τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ὅταν ἀνέλαβεν τὴν ἐξουσίαν, ὑπῆρξεν ἡ ἐξέτασις τοῦ ζητήματος κατὰ πόσον θὰ ἔπρεπε αἱ κρατικαὶ προμήθειαι νὰ διεξάγωνται ὑπὸ μιᾶς ἑνιαίας ὑπηρεσίας, ἢ ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφεθοῦν νὰ διεξάγωνται ὡς διεξήγοντο ὑπὸ τῶν καθέκαστα ὑπηρεσιῶν. Ἡ Κυβέρνησις τότε ἀποκλείουσα ὑπὲρ τοῦ συστήματος τῆς συγκεντρώσεως, προσεκόμισεν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ὠργάνωσεν ἐκ νέου τὸν παλαιὸν ὀργανισμὸν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν προμηθειῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπήχθησαν ὅλαι αἱ προμήθειαι τοῦ Κράτους. Τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι εἰσηγητής, καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διὰ μακρῶν ἀνέπτυξα τὰ ὠφέλημα τὰ ὁποῖα εἶχε νὰ ἀποκομίσῃ τὸ Κράτος ἐν ᾗ περιπτώσει τὸ σύστημα ἐκεῖνο προεκρίνετο. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψιν μου ὅτι ἀπέμεινεν ἐκτὸς τοῦ πλαισίου, ὡς μὴ ὤφειλε, τὸ γραφεῖον προμηθειῶν τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Κράτους ἐν Παρισίοις, γραφεῖον τὸ ὁποῖον ἐπίσης κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἔπαυσεν ὑπάρχον καὶ ἔδει νὰ ὑπαχθῶσιν καὶ αἱ προμήθειαι τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Κράτους εἰς τὴν γενικὴν ἐπιτροπὴν τῶν προμηθειῶν. Τὸ γραφεῖον τῶν προμηθειῶν τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Κράτους, ἑδρεῦον ἐν Παρισίοις μὲ ἔκτασιν ἐφ’ ὁλοκλήρου τῆς Εὐρώπης ἱδρύθη διὰ νόμου τῆς ἐπαναστάσεως τὸν Μάρτιον τοῦ 1923 ἀριθμὸς 62. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐπερωτῶ σήμερον τὴν Κυβέρνησιν συνίσταται εἰς τὸ ἑξῆς, εἰς τὸ ὅτι δὲν ἀκολουθεῖ τὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν ἡ ἰδία ἐχάραξε, διὰ τῆς συστάσεως τῆς ἐπιτροπῆς τῶν κρατικῶν προμηθειῶν. Παρήχθη ἡ ἐντύπωσις καὶ ἐκ τῆς διατυπώσεως ἀκόμη τοῦ νόμου ἐκείνου, ὅτι ἡ ἵδρυσις τοῦ γραφείου ὑπὸ τῆς ἐπαναστάσεως ὑπῆρξε πρᾶξις χαριστική, καὶ ὁ τρόπος τῆς κυρώσεως τῶν λογαριασμῶν ἦτο τοιοῦτος, καὶ ἐν γένει ἡ διατύπωσις τοῦ νόμου παρῆγεν αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν φέρει τὴν εὐθύνην τῆς ἱδρύσεως τοῦ γραφείου τούτου φέρει ὅμως τὴν εὐθύνην τῆς διατηρήσεως τοῦ γραφείου τούτου. Τὶ ἆρά γε συμβαίνει μὲ τὸ γραφεῖον αὐτό; Συμβαίνει τὸ ἑξῆς: Συγκεντρώνει αὐτὸ τὰς προσφορὰς τῶν διαφόρων προμηθειῶν τῶν σιδηροδρόμων καὶ ὑποβάλλει προσφορὰς ἰδίῳ ὀνόματι. Ἀλλὰ τίνι τρόπῳ δύναται νὰ θεωρηθῇ πρέπον τὸ νὰ δοθῇ εἰς ἕναν ἰδιώτην τὸ δικαίωμα νὰ συγκεντρώνῃ τὰς προσφορὰς ὅλων καὶ ἰδίῳ ὀνόματι νὰ πλειοδοτῇ ἢ νὰ μειοδοτῇ; Δηλ. δὲν περιορίζεται οὔτε κὰν εἰς τὸ στοιχειῶδες τοῦτο τὸ γραφεῖον, τοῦ νὰ συγκεντρώνῃ τὰς προτάσεις τῶν διαφόρων οἴκων, νὰ προβαίνῃ εἰς μίαν ἔκθεσιν ἐπ’ αὐτῶν καί νὰ θέτῃ ὑπ’ ὄψιν τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Κράτους τὸ πόρισμα, διὰ νὰ δύνανται οἱ σιδηροδρομικοὶ νὰ προτιμήσουν τὴν καλλιτέραν προσφοράν. Τὸ δὲ χειρότερον ἐξ ὅλων εἶναι ὅτι ἀπέναντι τῶν ἄλλων συναγωνιστῶν ἀπολαμβάνει ὡρισμένων προνομίων, ἐξ αἰτίας τῶν ὁποίων προῆλθεν ἡ ὤθησις ἀπὸ τὰς ἐμπορικὰς ὀργανώσεις πρὸς κίνησιν ἐναντίον τοῦ γραφείου τούτου. Ἡ ὤθησις προῆλθεν ἀπὸ διαμαρτυρίαν τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου· ἐθεώρησεν ὅτι αἱ προκηρύξεις τῶν δημοπρασιῶν, καὶ ἡ διενέργεια τῶν δημοπρασιῶν οὐχ γίνεται εἶναι ἁπλῶς ἕνα πρόσχημα δεδομένου ὅτι τὸ γραφεῖον ἀπολαμβάνει προνομίων τοιούτων ὥστε οἱ διαγωνιζόμενοι νὰ εἶναι ἐκτὸς καὶ πρὸ πάσης ἐνεργείας τῆς δημοπρασίας. Ἐνῷ λ. χ. οἱ ἰδιῶται μειοδόται ὑπόκεινται εἰς (ἀναγινώσκει)... τὸ γραφεῖον τῶν προμηθειῶν τῶν Παρισίων δὲν ὑπόκειται εἰς κανένα τοιοῦτον περιορισμόν. Ὅτε κατέθεσα τὴν ἐπερώτησιν κατὰ τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ἀμέσως ἠρωτήθη τὸ γραφεῖον διατὶ δὲν χαρτοσημαίνει τὰς συμβάσεις καὶ ἔκτοτε ἤρχισαν νὰ χαρτοσημαίνωνται. Θὰ ἤθελον δὲ νὰ γνωρίζω τὶ θὰ γίνῃ καὶ διὰ τὸ παρελθόν, διὰ τὰς μή χαρτοσημανθείσας.

§8Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἴπομεν νὰ μὴ χαρτοσημαίνωνται διότι αὐτὴ εἶναι κρατικὴ ὑπηρεσία· εἴπομεν ὅμως ὅτι θὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ χαρτόσημον.

§9Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Εἶναι ἰδιωτικὴ ὑπηρεσία ἐπὶ μισθῷ κακῶς ἐνδυθεῖσα τὸν κρατικὸν χαρακτῆρα. Δὲν ἔχει οὐδένα κρατικὸν χαρακτῆρα.

§10Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀφοῦ ἡ προμήθεια πηγαίνει εἰς τὸ Κράτος;

§11Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὁ νόμος λέγει ρητῶς, ὅτι διὰ τὴν κάλυψιν τῶν δαπανῶν τοῦ ἐν Παρισίοις γραφείου κρατεῖται τόσον ποσοστὸν ἐπὶ τῆς προμηθείας, διὰ νὰ διατηρῆται ὁ διευθυντής του ἐπὶ μισθῷ 25 χιλιάδων δραχμῶν.

§12Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). 4000 Γαλλικὰ φράγκα δηλ. 12 χιλ. δραχμὰς· τὸ μισὸ ἀφ’ ὅ,τι εἴπατε.

§13Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ποῖος ὁ λόγος τῆς διατηρήσεως μιᾶς τοιαύτης ἀργομίσθου ὑπηρεσίας πρὸς συγκέντρωσιν τῶν προσφορῶν; Διατὶ οἱ Ἕλληνες παραγγελιοδόχοι δὲν θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ δύνανται νὰ συναγωνισθοῦν; Διὰ ποῖον λόγον θὰ τοὺς στερήσωμεν νὰ ἐξασκοῦν τὸ ἐπάγγελμά τους; Διατί ὁ νόμος τοὺς ὑποχρεοῖ νὰ διέρχωνται ἀπὸ τὰ δίκρανα τοῦ γραφείου τῶν Παρισίων; Ὑπαγάγετε τὴν ὑπηρεσίαν ἐὰν θέλετε ὑπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Κρατικῶν προμηθειῶν, ἵνα δύνανται οἱ Ἕλληνες παραγγελιοδόχοι, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ζητοῦνται τόσα ἐφόδια διὰ νὰ μετάσχουν εἰς τὴν δημοπρασίαν, νὰ μετάσχουν καὶ αὐτοί. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῆς ἐξεγέρσεως τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου, δικαίας ἐξεγέρσεως, διότι ματαιοῦται ἕνας μέγας πελάτης ὡς οἱ σιδηρόδρομοι, διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ. Καὶ αἱ διαμαρτυρίαι τοῦ ἐμπορικοῦ καὶ βιομηχανικοῦ ἐπιμελητηρίου Πειραιῶς ὀφείλονται εἰς τὸ ὅτι οἱ Ἕλληνες παραγγελιοδόχοι ἐδικαιοῦντο. Ὡς γνωστὸν εἶναι τάξις πολυπληθὴς φορολογουμένη καὶ συμπαγής, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἐξώσῃ κανεὶς ἀπὸ τὸ πεδίον τῆς πελατείας των. Σᾶς εἶπα ποῖα ἀτοπήματα ἐμφανίζει τὸ γραφεῖον αὐτό. Τὸ γραφεῖον τοῦτο μειοδοτεῖ καὶ τιμολογεῖ πάντοτε ἰδίῳ ὀνόματι, συγκεντρώνει τὰς προτάσεις τῶν ἄλλων πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἠνάγκασε τοὺς διαφόρους οἴκους νὰ μὴ ἀσχολοῦνται μὲ τοὺς ἐνταῦθα ἀντιπροσώπους των ἀλλὰ μὲ τὸ ἐκεῖ γραφεῖον, καί οὕτω οἱ ἄνθρωποι στεροῦνται τοῦ κέρδους τὸ ὁποῖον θὰ εἶχον ἐκ τούτου. Προβαίνει εἰς εἰσφορὰς καὶ ἄνευ ἐγγυήσεως, ἐνῷ οὐσιαστικῶς εἶναι ἰδιωτικὸν γραφεῖον καὶ ὡς ἰδιωτικὸν γραφεῖον ἐκηρύχθη ἀπὸ τὸν νόμον. 3) Παραδίδει (ἀναγινώσκει). ... καὶ οὐδένα ἄλλον ἀπὸ τοὺς περιορισμοὺς ποῦ ἐπιβάλλονται εἰς τοὺς Ἕλληνες παραγγελιοδόχους ὑφίσταται. Ἐγὼ νομίζω, κύριοι, ὅτι μετὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς Κρατικῆς ἐπιτροπῆς προμηθειῶν, ἡ παρουσία τοῦ γραφείου τούτου, ἀποτελοῦντος πρᾶξιν προσωπικοῦ διορισμοῦ, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ συνεχισθῇ ἀπὸ τὴν παροῦσαν κυβέρνησιν. Εἶπον ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει τὴν εὐθύνην τῆς ἱδρύσεώς του, νομίζω ὅμως ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἔχῃ τὴν εὐθύνην τῆς διατηρήσεώς του....

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς.

§15Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐξέγερσις τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου γενικῶς καὶ τῶν Ἀθηνῶν καὶ ὅλων τῶν ὀργανώσεων τῶν ἐμπορικῶν τοῦ Πειραιῶς, ἠνάγκασεν ἡμᾶς νὰ φέρωμεν τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διότι νομίζομεν ὅτι εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον θίγει κυρίως ὄχι τόσον τὸν ἐμπορικὸν κόσμον τοῦ Πειραιῶς, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν ταύτην τὴν ἠθικὴν ὑπόστασιν αὐτοῦ. Ὅταν τὸ Κράτος ἵδρυσε τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Κρατικῶν προμηθειῶν, ἐνθυμοῦμαι τότε ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶπεν ὅτι θεωρεῖ δέον διὰ τὸ Κράτος νὰ ἱδρυθῇ μία ὑπηρεσία ἡ ὁποία νὰ εἶναι ὑπεύθυνος ἀπέναντι τοῦ Κράτους διὰ τὰς διαφόρους παραγγελίας τὰς ὁποίας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τοῦτο ἤθελε προβῆ. Παραδόξως ὅμως ἀφοῦ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἀνετέθη ἡ ἐξουσία ἐφ’ ὅλων τῶν κρατικῶν δημοπρασιῶν παραμένει μία ὑπηρεσία ἀνεξάρτητος τελείως, ἡ ὑπηρεσία τῶν προμηθειῶν τῶν κρατικῶν σιδηροδρόμων, ἡ ὁποία εἶναι ἐλευθέρα νὰ κανονίζῃ αὐτὴ ὡς θέλει τὰ τῶν προμηθειῶν αὐτῆς. Ἐγένοντο τοιαῦται δημοπρασίαι κατὰ τύπους, διότι τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι, ὅταν ἐγένοντο αἱ δημοπρασίαι, ἐτίθεντο διάφοροι ὅροι εἰς τὰς διαφόρους δημοπρασίας, ἡ παράδοσις τοῦ ἐμπορεύματος ὑπὸ ὡρισμένην ἐκδοχὴν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι ἡ προσφορὰ ἀπερρίπτετο ἵνα εἰς τὸ τέλος δίδεται ἡ δημοπρασία εἰς τὸ γραφεῖον τῶν Παρισίων. Διότι ἔχει ἱδρυθῆ ἕνα γραφεῖον ἐν Παρισίοις τὸ ὁποῖον διευθύνει ὁ ἀδελφὸς τοῦ πρεσβευτοῦ τῶν Παρισίων, ὁ ὁποῖος λαμβάνει...

§16Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Δίδεται εἰς μεγαλειτέραν τιμήν;

§17Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δίδεται εἰς μεγαλειτέραν τιμήν. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω πῶς δίδεται εἰς μεγαλειτέραν τιμήν. Ἐδίδετο εἰς μεγαλειτέραν τιμὴν διὰ τοῦ ἑξῆς τρόπου, διότι ὁ μὲν μειοδότης ἔμπορος τοῦ Πειραιῶς προσέφερεν τὴν τιμὴν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς προκηρύξεως ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ εἰς τὴν προκήρυξιν ἐκείνην ὑπελόγιζεν τὸν φόρον τοῦ χαρτοσήμου τὸν ὁποῖον ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ πληρώσῃ ὁ μειοδοτῶν ἔμπορος ὑπελόγιζε τὰ ἔξοδα τῆς ἐγγυήσεως δηλαδὴ τῆς ἐγγυητικῆς ἐπιστολῆς, τὸν τόκον τῆς ἐγγυήσεως, καὶ ὅλα τὰ ἄλλα ἔξοδα τὰ ὁποῖα ἦτο ὑποχρεωμένος ὁ μειοδότης νὰ πληρώσῃ. Ἐνῷ τοὐναντίον τὸ γραφεῖον, ὁ ἰδιώτης ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει ἀναλάβει τὴν πληρωμὴν τῶν κρατικῶν προμηθειῶν οὐδὲν ἐκ τούτων πληρώνει.

§18Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Τὸ μέγα πλεονέκτημα τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ γραφεῖον τοῦτο εἶναι ὅτι δὲν πληρώνει τὸ χαρτόσημον.

§19Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δύναται νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν πόσα εἶναι τὰ μέχρι σήμερον μὴ καταβληθέντα τέλη χαρτοσήμου ἐκ μέρους τοῦ γραφείου τούτου;

§20Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ξέρωμεν ἡμεῖς. Διὰ νὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν θὰ ἔπρεπεν νὰ δώσετε τὸν ἀριθμὸν τῶν γενομένων προμηθειῶν καὶ τὴν ἀξίαν αὐτῶν. Διότι τὸ χαρτόσημον οὕτω πως δύναται νὰ εὑρεθῇ. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἔκαμα, ἦτο νὰ συστήσω εἰς τοὺς Σιδηροδρόμους τοῦ Κράτους ὅτι ὁ νόμος περὶ χαρτοσήμου πρέπει νὰ ἐφαρμόζεται, καὶ προκειμένου περὶ προμηθειῶν αἱ ὁποῖαι πληρώνονται ἐδῶ.

§21Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Σύμφωνοι ἤμεθα ὅτι τὸ Κράτος ἐκ τῆς τακτικῆς τὴν ὁποίαν ἐτήρησεν πρὸς τὸ γραφεῖον τῶν Παρισίων ἔχασεν ὅλο τὸ ποσὸν τοῦ χαρτοσήμου τὸ ὁποῖον θὰ εἰσέπραττεν ἐκ τῶν προμηθειῶν τούτων.

§22Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Ὅτι ἐπὶ 2 προσφορῶν—μιᾶς τοῦ ἰδιώτου καὶ μιᾶς τοῦ γραφείου τῶν Παρισίων—ἡ πρώτη ἔχει χαρτόσημον ἐνῷ ἡ ἄλλη δὲν ἔχει.

§23Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τόσον εἶναι βέβαιον πῶς τὸ ἔκαμεν, ὥστε ἐπὶ 17 προμηθειῶν αἱ ὁποῖαι συντελέσθησαν κατὰ τὸ διάστημα μιᾶς 6μηνίας ἔγιναν αἱ 5 διὰ τοῦ γραφείου τῶν κρατικῶν προμηθειῶν καὶ αἱ ὑπόλοιποι διὰ τῶν διαφόρων μεσιτῶν καὶ παραγγελιοδόχων τῶν Ἀθηνῶν, οἱ ὁποῖοι πῆραν προμήθειαν περισσότεραν ἀπὸ τὸ γραφεῖον τῶν κρατικῶν προμηθειῶν.

§24Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. ὑφυπουργὸν διὰ τὴν πληροφορίαν αὐτήν. Καὶ τότε εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ρωτήσω, διατὶ διατηρεῖται τὸ γραφεῖον τῶν Παρισίων ὥστε ὁ ἰδιώτης ἐκεῖνος νὰ λαμβάνῃ κατ’ ἔτος διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ γραφείου τὸ ποσὸν τῶν 250.000 δρχ., ἐφ’ ὅσον ἔχομεν τοῦτο τὸ δεδομένον ὅτι ἐπὶ 17 δημοπρασιῶν αἱ 12 ἐδόθησαν εἰς ἐμπόρους τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς;

§25Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι ἐμπόρους· παραγγελειοδόχους.

§26Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐδόθησαν εἰς παραγγελειοδόχους. Πῶς εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ παραμένῃ ἕνα γραφεῖον ἐν Παρισίοις τὸ ὁποῖον νὰ τροφοδοτῆται ἐκ μέρους τοῦ Κράτους; Βεβαίως κύριοι ἡ ἐπανάστασις ὅταν κατήργησεν τὸ γραφεῖον αὐτὸ ἀναμφισβητήτως ἔκαμε μίαν πρᾶξιν διὰ τήν ὁποίαν βεβαίως ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ ἀμελήσῃ εἰς τοῦτο. Δὲν γνωρίζω τοὺς λόγους διατὶ ἐπανιδρύθη· διατὶ κατηργήθη καὶ ἐπανιδρύθη μετὰ ταῦτα. Ἀλλὰ μετὰ ταῦτα ἐπηκολούθησεν ἡ ἐπιτροπὴ κρατικῶν προμηθειῶν. Ἔκτοτε δὲ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον τὸ Κράτος νὰ ἔχῃ δύο κατευθύνσεις. Ἀφ’ ἑνὸς νὰ λέγῃ ὅτι αἱ κρατικαὶ προμήθειαι πρέπει νὰ ἐνεργοῦνται διὰ τῆς ἐπιτροπῆς τὴν ὁποίαν συνέστησεν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἔχωμεν ἕνα γραφεῖον ἀνεξάρτητον, μίαν ὑπηρεσίαν κρατικὴν ἡ ὁποία νὰ προβαίνῃ εἰς τὰς προμηθείας δίδουσα ταύτας εἰς ἕνα ἰδιώτην εὑρισκόμενον εἰς Παρισίους. Θὰ ἴδητε, κ. βουλευταί, εἰς τὴν ἐπερώτησιν τὴν ὁποίαν ὑπεβάλαμεν σωρείαν διαμαρτυριῶν καὶ ἐκ μέρους τοῦ χρηματιστηρίου τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἐκ μέρους γενικῶς ὅλων τῶν ἄλλων ὀργανώσεων τοῦ Πειραιῶς, ὅτι τό γραφεῖον μίαν καὶ μόνην ἔχει ὑποχρέωσιν: νὰ φέρῃ εἰς ἐπαφὴν ἀπ’ εὐθείας τοὺς οἴκους πρὸς τὴν διεύθυνσιν τῶν κρατικῶν σιδηροδρόμων. Οὐχὶ ὅμως αὐτὸ νὰ κάμῃ τὸν παραγγελειοδόχον καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προσφορῶν νὰ λαμβάνῃ τὰς προμηθείας τὰς ὁποίας ἔλαβεν. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς εἶπεν ὅτι αἱ γενόμεναι προσφοραὶ ἐκ μέρους τοῦ γραφείου τῶν Παρισίων σχετικῶς πρὸς τὰς γενομένας ὑπ’ ἄλλων οἴκων τοῦ Πειραιῶς, ἦσαν κατώταται. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑφυπουργὸς νὰ τοῦ εἴπω ὅτι εἶναι ἐσφαλμένη ἡ πληροφορία τὴν ὁποίαν τοῦ ἔδωκεν ἡ ὑπηρεσία. Διότι κατὰ τὸν ὑπολογισμὸν τὸν ὁποῖον ἔκαμεν ἡ ὑπηρεσία, δὲν ὑπελόγισεν οὔτε τὰ ἔξοδα, οὔτε τὰ χαρτόσημα, οὔτε τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς τοῦ Πειραιῶς. Τίποτε ἀπὸ αὐτὰ δὲν ὑπελόγισεν. Διὰ τοῦτο εὑρίσκετε τὴν διαφορὰν ταύτην. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, κύριοι, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον παρατηρήσεως, εἶναι ὅτι οὐδεὶς ἔλεγχος εἰς τὰ ἐμπορεύματα τὰ ὁποῖα τὸ γραφεῖον τοῦτο δίδει εἰς τὴν κρατικὴν ὑπηρεσίαν γίνεται διότι οὐδεὶς ἀντιπρόσωπος ὑπάρχει τοῦ ἰδιώτου τούτου ἐν Ἀθήναις, ἀλλὰ οἱονδήποτε ἐμπόρευμα καὶ ἂν ἀποσταλῇ ἐκεῖθεν τὸ Κράτος τὸ παραλαμβάνει ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐξετάσεως.

§27Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὑπάρχει χημεῖον εἰδικόν.

§28Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐὰν ἀφήνωμεν τὰ χημεῖα, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§29Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὑπάρχει ὁ ἔλεγχος αὐτός.

§30Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐδῶ ἔχομεν δύο πράγματα: ἀφ’ ἑνὸς τὴν ὑπηρεσίαν κρατικῶν προμηθειῶν τὴν ὁποίαν σεῖς δημιουργήσατε, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀφήνεται μίαν ὑπηρεσίαν ἔξω τῆς ὑπηρεσίας τῶν κρατικῶν προμηθειῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ ἐγὼ θέλω νὰ συζητήσω τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα. Ἐφ’ ὅσον συνιστᾶτε μίαν ὑπηρεσίαν κρατικὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἐδώσατε ὅλα τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἀκριβῶς διότι ὑπάρχει ἡ ἐντύπωσις καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν ὅτι αἱ προμήθειαι ὅπως ἐζητοῦντο ἐγένοντο κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε τοῦ δημοσίου τὰ συμφέροντα πάντοτε νὰ παραβλάπτωνται, ἡ ἀπορία ἡ ὁποία ἐγεννήθη καὶ εἰς ἡμᾶς ἀλλὰ καὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διεμαρτυρήθησαν εἶναι: διατί διατηρεῖτε τὸ γραφεῖον τοῦτο, ἐφ’ ὅσον ἔχετε καὶ τὴν ἐπιτροπὴν κρατικῶν προμηθειῶν; Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔχει ἐμβάλει εἰς ἀπορίαν καὶ ἡμᾶς καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται. Βεβαίως εἰς ἐμὲ ἡ ἀπορία αὐτὴ δύναται νὰ ἐξηγηθῇ, διότι δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι δὲν καταργεῖται διότι ὑπάρχει ἀντιπρόσωπος τοῦ γραφείου τούτου εἷς ἰσχυρὸς παράγων τοῦ κόμματος.

§31Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι τὸν διετήρησεν καὶ ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, καὶ ὁ δὲ κ. Τσαλδάρης ἔδωκεν καὶ εὐαρέσκειαν.

§32Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὅτε ἐδίδετο ἡ εὐαρέσκεια δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἐπιτροπὴ κρατικῶν προμηθειῶν.

§33Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὑφίστατο.

§34Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Σήμερον ὁπότε τὸ Κράτος τοιαύτην οἰκονομικὴν κατάστασιν ἔχει, ὅτε εὑρίσκεται εἰς τοιαύτην οἰκονομικὴν κρίσιν, ὅταν ὁ πολίτης καταδιώκεται διὰ τοὺς φόρους, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ἕνα ἰδιώτην εὑρισκόμενον εἰς Παρισίους νὰ τοῦ δίδωνται 500.000 δρχ. τὸ ἔτος διὰ νὰ κάθεται ἐν Παρισίοις, καὶ μάλιστα κατόπιν ἐκείνου ποὺ μᾶς εἴπατε, ὅτι ἐπὶ 17 προμηθειῶν αἱ 12 γίνονται διὰ τῶν παραγγελιοδόχων τοῦ Πειραιῶς, εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐξακολουθῇ ἡ διατήρησις τοῦ γραφείου τούτου; Ἐὰν νομίζετε ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐξακολουθῇ ὑφιστάμενον, ἡμεῖς ἔχομεν κάθε ὑποχρέωσιν νὰ διαμαρτυρηθῶμεν διὰ τὴν σπατάλην ἡ ὁποία γίνεται εἰς βάρος τοῦ λαοῦ, χάριν ἑνὸς καὶ μόνον προσώπου.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸν λόγον.

§36Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριοι βουλευταί, σειρὰ πλανῶν προστιθεμένης καὶ τῆς ἱερᾶς ἀγανακτήσεως διὰ τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Μαντᾶν, ἔφερεν ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο καὶ τὸν συμπολίτην μου κ. Αἰλιανὸν διὰ νὰ ἐπερωτήσῃ. Ὅτι πρόκειται περὶ πλανῶν, θὰ σᾶς ἀποδείξω εὐθὺς ἀμέσως. Ἡ πρώτη οὐσιώδης πλάνη εἰς τὴν ὁποίαν ὑπέπεσεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Αἰλιανὸς εἶναι ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι τὸ γραφεῖον κρατικῶν προμηθειῶν ἐν Παρισίοις ἱδρύθη ὑπὸ τῆς ἐπαναστάσεως τὸ πρῶτον τοῦ 1922, ἐνῷ τὸ γραφεῖον κρατικῶν προμηθειῶν ἱδρύθη τὸ 1917, καὶ διετηρήθη ἔκτοτε ἀπὸ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, ὅλων τῶν ἀποχρώσεων καὶ ὅλων τῶν κομμάτων, πλὴν τῆς δικτατορίας, ὅτε ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας τηλεγραφικῶς κατήργησεν τὸ γραφεῖον τῶν Παρισίων, διὰ νὰ προβῇ εἰς τὰς προμηθείας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἀπετέλεσαν ἀντικείμενον κατηγοριῶν ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς. Παρὰ τὴν πλάνην αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἀπὸ προοιμίου μνημονεύω, ὑπάρχει καὶ δευτέρα πλάνη εἰς τὴν ὁποίαν ὑπέπεσεν ὁ κ. Αἰλιανός, ὁ ὁποῖος διὰ τοῦ ὅτι ἐμνήσθη τῆς ἐπαναστάσεως ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου εἶναι ἀδελφὸς τοῦ ἐν Παρισίοις πρεσβευτοῦ, ὁ ὁποῖος καθ’ ἃ ἐλέχθη εἶναι παράγων τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, παρέσυρε τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Μαντᾶν εἰς τὴν ἱεράν του ἀγανάκτησιν ἥτις ἐξεχείλισεν ἀπὸ τοῦ βήματος. Ἡ δευτέρα αὕτη πλάνη εἶναι ἡ ἑξῆς: τὸ ὅτι νομίζει ὁ κ. Μαντᾶς ὅτι ὁ κ. Πολίτης εἶναι ἰδιώτης τις ὁ ὁποῖος κάμνει διὰ τὸν ἑαυτόν του παραγγελίας ἀπὸ τὰς ὁποίας εἰσπράττει καὶ ἐνθυλακώνει προμήθειαν. Καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ, κύριοι βουλευταὶ μίαν πλάνην, καὶ πλάνην δευτέραν. Τὸ ἐν Παρισίοις γραφεῖον εἶναι γραφεῖον κρατικὸν εἶναι αὐτὸ τὸ Κράτος τὸ ὁποῖον ἔχει δημοσίους ὑπαλλήλους διωρισμένους, καὶ οἱ δημόσιοι αὐτοὶ ὑπάλληλοι εἶναι ὁ κ. Πολίτης, μία δακτυλογράφος, καὶ ἕνας λογιστὴς τοῦ γραφείου Σημειώσατε ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἰδιώτου τὸν ὁποῖον περισυνέλεξεν, ὅταν ἱδρύθη τὸ γραφεῖον, ἐκ τῶν ὁδῶν ἡ Κυβέρνησις ποὺ τὸ ἵδρυσεν. Ὅτε ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1917 ἵδρυσεν τὸ γραφεῖον τῶν κρατικῶν προμηθειῶν ἐν Παρισίοις, διώρισε διευθυντὴν τοῦ γραφείου τούτου τὸν ἀπὸ τοῦ 1912 ἕως τότε διευθυντὴν τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Κράτους, εἰδικώτατον ἄνθρωπον, περὶ τοῦ ὁποίου φωνὴ ἐκ τοῦ τάφου, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς εὑρισκομένη ἐν ἁρμονίᾳ μὲ τὴν Κυβέρνησιν — ἡ φωνὴ τοῦ Ἀθαν. Εὐταξία, γνωστοῦ μέχρις ὑπερβολῆς φειδωλοῦ εἰς ἐπαίνους τοὺς ὁποίους ἀπένεμε — ἰδοὺ τί λέγει διὰ τοῦ ὑπ’ ἀρ. 1134 τοῦ 1925 ἐγγράφου πρὸς τὸν τότε κ. Πρωθυπουργόν: «ἡ ἐπιτροπὴ (τῶν Οἰκονομιῶν) ἐκτιμῶσα τοὺς λόγους (διὰ τὸ γραφεῖον) οὓς καὶ αὐτὴ εἶχεν ἐξ ἰδιαιτέρας ἐρεύνης της ὑπ’ ὄψει, δὲν ἔθιξε τοῦτο. Συγχρόνως ἡ ἐπιτροπὴ νομίζει ὅτι ἀφοῦ ἅπαξ ὑπάρχει τοιοῦτος πεπειραμένος καὶ ἱκανὸς μηχανικὸς ἐν Παρισίοις ἀντιπροσωπεύων εἰς σιδηροδρομικὰ ζητήματα τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, σκόπιμον θὰ ἦτο ὅπως οὗτος ἀντιπροσωπεύῃ τὴν Ἑλλάδα εἰς διάφορα σιδηροδρομικὰ συνέδρια καὶ εἰς παραλαβὰς σιδηροδρομικοῦ ὑλικοῦ, ἀντὶ νὰ ἀποστέλληται ἑκάστοτε ἐντεῦθεν εἰς βάρος τοῦ δημοσίου ταμείου ὑπάλληλος, ἀναμφιβόλως μικροτέρας εἰδικότητος τῆς τοῦ ἐν Παρισίοις κ. Πολίτου Ἀθανασίου». Αὐτὰ λέγει ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς οἰκονομιῶν τοῦ 1925, ἥτις διετήρησε τὸ γραφεῖον ἂν καὶ δὲν ἦτο φειδωλὴ εἰς περικοπὴν δαπανῶν. Καὶ ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἐδέχθησαν τὴν γνώμην τοῦ Εὐταξία. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὸ 1917 ἐπηκολούθησεν Κυβέρνησις ἀντίθετος πρὸς τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, καὶ ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ τὸ διετήρησεν καὶ οὐδεὶς ἐσκέφθη νὰ καταργήσῃ τὸ γραφεῖον τῶν κρατικῶν προμηθειῶν τὸ ὁποῖον μάλιστα δὲν ἦτο τότε ὅπως εἶναι σήμερον συντεθειμένον διὰ τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος, ἀλλὰ ἦτο συντεθειμένον ὡς εἶδος ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως ἡ ὁποία ἐλάμβανεν προμήθειαν μόνον ἐφ’ ὅσον ἔκαμεν αὐτὴ τὰς προμηθείας τοῦ Κράτους. Ἐπηκολούθησαν αἱ ἄλλαι Κυβερνήσεις καὶ ἡ ἐπανάστασις τοῦ 1922, ἥτις ἐτροποποίησεν τὸν ὀργανισμὸν τοῦ γραφείου τῶν κρατικῶν προμηθειῶν.

§37Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τί ἦτο τότε ὁ κ. Πολίτης;

§38Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἦτο διευθυντὴς ἀπὸ τὸ 1912, ἕως τὸ 1917 τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Κράτους, τὸν ἐπῆρεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸν ἔκαμεν διευθυντὴν τοῦ γραφείου τῶν κρατικῶν προμηθειῶν, καὶ τὸν διετήρησαν ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις πλὴν τῆς τοῦ κ. Παγκάλου. Ἐπηκολούθησεν, εἶπον, ἡ ἐπανάστασις ἡ ὁποία ἔκρινεν ὅτι δὲν ἦτο πρέπον νὰ λειτουργῇ τὸ γραφεῖον ὑπὸ τὸν τύπον ὑπὸ τὸν ὁποῖον ἐλειτούργει, καὶ ἐδημοσίευσε νέον κανονισμὸν διὰ νομοθετικοῦ διατάγματος συνεπείᾳ τοῦ ὁποίου ὁ κρατικὸς ὑπάλληλος δὲν ἐλάμβανεν παρὰ μισθὸν 4500 φράγκα μηνιαίως. Καὶ θὰ ἴδητε τὶ καλὰ ἔκαμεν καὶ πόσα ἑκατομμύρια φράγκα ὠφελήθη τὸ Κράτος. Εἶπεν λοιπὸν ἡ ἐπανάστασις ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ὑπάλληλος κρατικός, καὶ εἶναι ἀνάγκη οὗτος ὄχι νὰ κάμνῃ τὰς προμηθείας—ὡς ἐνόμισαν οἱ κύριοι συνάδελφοι—ἀλλὰ νὰ εἰδοποιῆται ὅτι γίνεται προκήρυξις δημοπρασιῶν, οὕτως ὥστε νὰ μὴ γίνεται τράστ διαφόρων παραγγελειοδόχων—οἱ ὁποῖοι ὅταν ἔληξαν οἱ πόλεμοι ἐγέμισαν τὴν ἀγορὰν τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς—ἀλλὰ νὰ ἔρχητε καὶ μία τιμὴ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ὥστε νὰ ἐξασφαλίζεται ὁ συναγωνισμὸς καὶ μὴ συνεννοοῦνται οἱ διάφοροι παραγγελιοδόχοι. Αὐτὸ δὲ ἀπετέλεσεν ἕνα τόσον σοφὸν μέτρον, ὥστε ἐκ τῶν προμηθειῶν τῶν σιδηροδρόμων ἀπὸ τοῦ 1917 καὶ ἐφεξῆς νὰ ἔχωμεν ἀρκετὰ ἑκατομμύρια πρὸς ὄφελος τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Κράτους. Κατ’ ἀρχὴν τὸ γραφεῖον τοῦτο εἶχε παθητικὸν εἰς βάρος τῶν λογαριασμῶν τοῦ δημοσίου. Δηλαδὴ τὰ 3% ποὺ ἐκρατοῦντο ἀπὸ τὸ Κράτος ἐπὶ τῶν προμηθειῶν ποὺ ἐγίνοντο διὰ τοῦ γραφείου τῶν Κρατικῶν Προμηθειῶν δὲν ἐκαλύπτοντο ἀπὸ τὰ ἔξοδα τοῦ γραφείου τὰ ὁποῖα σήμερον ἀνέρχονται εἰς 300.000 δραχμὰς περίπου. Σὺν τῷ χρόνῳ ὅμως ὁ λογαριασμὸς τοῦ γραφείου, ἐγένετο ἐνεργητικός. Σήμερον ἐκ τοῦ 3% τῶν προμηθειῶν ποὺ εἰσέρχονται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, πληρώνεται καὶ ὁ μισθὸς τοῦ Πολίτου, καὶ τοῦ ἄλλου ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ, καὶ γενικῶς τὰ ἔξοδα τοῦ γραφείου—τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς 300.000 δραχμὰς περίπου—καὶ μένει ἕνα ὑπόλοιπον τὸ ὁποῖον εἰσέρχεται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ὅταν ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις Παγκάλου τὸ κατήργησεν. Μετὰ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Παγκάλου ἐπανῆλθε πάλιν εἰς ἰσχύν. Ἐπηκολούθησεν ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις ἐπηκολούθησεν ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἐμπειρογνωμόνων τοῦ 1926, εἰς τὴν ὁποίαν ἀντιπρόσωπος ἦτο ὁ κ. Μάτσας μὴ προσκείμενος εἰς τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, καὶ ὁ ὁποῖος προτείνει ἄλλας οἰκονομίας εἰς διάφορα ἄλλα κονδύλια χωρὶς νὰ θίξῃ τὸ παράπαν τὸ γραφεῖον τῶν κρατικῶν προμηθειῶν. Ὅταν δὲ οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι μοῦ ἔκαμαν τὴν ἐπερώτησιν, ἠναγκάσθην—ἐπειδὴ τὸν ἐχρησιμοποίησα ὀλίγον καὶ ὡς διδάσκαλον, διότι εἶναι ἀναμφισβητήτως εἷς ἐκ τῶν ὑπεροχωτέρων εἰς τὴν μόρφωσιν τῶν σιδηροδρομικῶν ζητημάτων—νὰ τὸν ἐρωτήσω τὶ ἰδέαν ἔχει διὰ τὸ γραφεῖον αὐτὸ τῶν Κρατικῶν προμηθειῶν καὶ ἔλαβα παρ’ αὐτοῦ τὴν ἀπάντησιν: «μὲ τὸν κ. Πολίτην δὲν χαιρετῶμαι διότι νομίζει ὅτι ἐγὼ εἶπον εἰς τὸν κ. Πάγκαλον νὰ καταργήσῃ τὸ Γραφεῖον τῶν Κρατικῶν Προμηθειῶν, σᾶς ἐξορκίζω ὅμως νὰ μὴ τὸ καταργήσετε διότι ἐὰν τὸ καταργήσετε δὲν θὰ ἔχετε τρόπον νὰ κανονίσητε τὰς τιμάς, εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπήρχετο συνεννόησις τῶν ἐδῶ παραγγελιοδόχων». Καὶ τὸ διετήρησε λοιπὸν καὶ ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, καὶ διατηρεῖται μέχρι σήμερον τοῦτο μὲ ἐνεργητικὸν συνήθως λογαριασμόν. Διότι ὅπως σᾶς εἶπα δὲν εἶναι ἰδιωτικὴ λειτουργία, δὲν εἶναι ἰδιώτης ὁ ὁποῖος παίρνει 3%, ἀλλὰ εἶναι κρατικὴ ὑπηρεσία ἡ ὁποία δίδει 3% εἰς τὸ Κράτος καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐκπίπτονται τὰ ἔξοδα. Σημειωτέον ὅτι καὶ τὸ ὑπηρεσιακὸν συμβούλιον τῶν σιδηροδρόμων, εἰς τὸ ὁποῖον εἰσήγαγον σχετικὸν ἐρώτημα, ἀπεφάνθη παμψηφεὶ ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ γραφείου. Τώρα ἂς ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξε δευτερευόντως ὁ κ. Μαντᾶς. Ὁ κ. Μαντᾶς εἶπεν: «Ἔχετε μίαν ἐπιτροπὴν Κρατικῶν Προμηθειῶν, τὶ λόγον ἔχετε χάριν ἑνὸς παράγοντος τοῦ κόμματός σας νὰ διατηρῆτε ἰδιαίτερον γραφεῖον διὰ νὰ κάμῃ τὰς προμηθείας τῶν σιδηροδρόμων;» Ἐπιτροπὴ Κρατικῶν Προμηθειῶν ὑπῆρχε καὶ ἄλλοτε, καὶ ἐπεχειρήθη νὰ ὑπαχθοῦν ὑπὸ τὴν ἐπιτροπὴν Κρατικῶν Προμηθειῶν αἱ προμήθειαι τοῦ σιδηροδρομικοῦ ὑλικοῦ· ἀπεδείχθη ὅμως ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Κρατικῶν Προμηθειῶν νὰ γίνεται αὐτό, καὶ δι’ ἰδιαιτέρου διατάγματος ἐξῃρέθη τότε ἡ προμήθεια τοῦ σιδηροδρομικοῦ ὑλικοῦ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Κρατικῶν Προμηθειῶν. Διὰ τοῦτο ὅταν ἔγινεν ἡ Ἐπιτροπὴ Κρατικῶν Προμηθειῶν ἐξῃρέθη ἡ προμήθεια τοῦ σιδηροδρομικοῦ ὑλικοῦ ὅπως καὶ ἡ προμήθεια στρατιωτικῶν εἰδῶν, καὶ τελευταίως νομίζω καὶ εἰδῶν τοῦ ὑπουργείου Ἀεροπορίας. Ὀφείλω νὰ σᾶς ὁμολογήσω, ὅτι ὅταν ἀνέλαβον τὸ ὑφυπουργεῖον μόλις μοῦ ἔφεραν τὸ πρῶτον σχετικὸν μὲ τὸ γραφεῖον ἔγγραφον ἐξήτασα διατὶ χρειάζεται τὸ γραφεῖον αὐτό. Καὶ ἐπείσθην ὅτι δὲν δικαιολογεῖται τὸ παράπαν ἡ κατάργησις τοῦ γραφείου τούτου, καὶ εἶναι πλήρως δεδικαιολογημέναι ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἀπὸ τοῦ 1917 μέχρι σήμερον διατηρήσασαι τὸ γραφεῖον. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν ἄλλων, ναὶ μὲν ὁ κ. Πολίτης λαμβάνει 4.500 φράγκα τὸν μῆνα μισθὸν ἀλλ’ ἐκτὸς ἀπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ γραφείου Κρατικῶν Προμηθειῶν εἶναι ἐπιβεβαρυμένος καὶ μὲ τὰς ἑξῆς προσθέτους ὑπηρεσίας 1) ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐκτάκτου ἀμοιβῆς πλὴν τῶν ἀπολύτως ἀναγκαίων ὁδοιπορικῶν ἐξόδων μετέσχεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν πρὸς μελέτην τῶν συγκοινωνιῶν καὶ τῆς διαμετακομίσεως. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ὁ τότε ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν τῷ ἀπηύθυνε τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5434 ἀπὸ 4 Ἰουνίου 1920 ἔγγραφον, ἔχον ἐν τέλει οὕτω «....ἔχομεν τὴν τιμὴ νὰ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν ὅτι ἐγκρίνομεν τὰς ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ταύτῃ ὑμετέρας ἐνεργείας, καὶ νὰ ἐκφράσωμεν τὰς εὐχαριστίας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐπιτυχῆ καὶ ἐπιμελῆ παρ’ ὑμῶν ἀντιπροσώπευσιν τῶν Ἑλληνικῶν συμφερόντων ἐν τῇ εἰρημένῃ ἐπιτροπῇ». 2) Εἰς τὴν κατὰ τὸ ἔτος 1921 συνελθοῦσαν ἐν Βαρκελλώνῃ Αʹ Διεθνῆ Διάσκεψιν ἐπὶ τῶν συγκοινωνιῶν καὶ τῆς διαμετακομίσεως. Κατὰ τὴν διάσκεψιν ταύτην εἶχε διορισθῆ εἰσηγητὴς ἐπὶ τῶν σιδηροδρομικῶν ζητημάτων. Ἔτυχε δὲ διὰ τὴν κατὰ τὴν διάσκεψιν ταύτην δρᾶσίν του, τῶν εὐχαριστιῶν καὶ συγχαρητηρίων τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας κ. Τσαλδάρη. 3) Εἰς τὴν κατὰ τὸ ἔτος 1923 συνελθοῦσαν ἐν Βέρνῃ διάσκεψιν, καθ’ ἣν κατηρτίσθησαν αἱ διεθνεῖς συμβάσεις περὶ μεταφορᾶς τῶν ἐμπορευμάτων, ἐπιβατῶν καὶ ἀποσκευῶν διὰ σιδηροδρόμων. Καὶ κατὰ τὴν διάσκεψιν ταύτην τῷ εἶχον ἀνατεθῆ τὰ καθήκοντα εἰσηγητοῦ καὶ ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας τῷ εἶχεν ἀπευθύνει συγχαρητήρια καὶ εὐχαριστίας. 4) Εἰς τὰς βʹ καὶ γʹ διασκέψεις ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ τῆς διαμετακομίσεως τὰς συνελθούσας ἐν Γενεύῃ κατὰ τὰ ἔτη 1923 καὶ 1927. 5) Εἰς τὴν κατὰ τὸ 1923 συνελθοῦσαν ἐν Παρισίοις διεθνῆ διάσκεψιν τῶν Συνεχῶν Τροχοπεδῶν δι’ ἁμαξοστοιχίας ἐμπορευμάτων. 6) Εἰς τὴν κατὰ τὸ ἔτος 1920 συνελθοῦσαν ἐν Παρισίοις διάσκεψιν διαβατηρίων τελωνειακῶν διατυπώσεων καὶ κατ’ εὐθεῖαν εἰσιτηρίων. 7) Εἰς τὴν κατὰ τὸ ἔτος 1926 συνελθοῦσαν ἐν Γενεύῃ 6′ Διάσκεψιν τῶν διαβατηρίων, καθ’ ἣν ἐξελέγη ἀντιπρόεδρος. 8) Ἀπὸ τοῦ ἔτος 1923 ἀντιπροσωπεύει τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἐν τῇ παρὰ τῇ Κοινωνίᾳ τῶν Ἐθνῶν Τεχνικῇ καὶ γνωμοδοτικῇ Ἐπιτροπῇ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ διαμετακομίσεως, ἤδη δὲ διατελεῖ ἀντιπρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης. Καὶ διὰ τὴν ἀντιπροσωπείαν ταύτην τὶ θὰ ἐπλήρωνε τὸ Κράτος; Καὶ ὅμως δὲν ἐπλήρωσε τὶ πλέον τῶν ὁδοιπορικῶν.

§39Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Τὶ ἄλλο νὰ πληρώσῃ;

§40Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅταν σεῖς ἐπήγατε ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Βουλῆς εἰς τὴν διάσκεψιν ἐπήρατε μόνον τὰ ὁδοιπορικά;

§41Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὅταν ὁμιλῆτε μὲ τὸ ὕφος αὐτὸ τῆς ἀγανακτήσεως μὲ ὑποχρεώνετε νὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ ἐγὼ εἰς τὸν αὐτὸν τόνον. Ἐπῆγα ὅπως ἐπῆγε καὶ ὁ κ. Καφαντάρης καὶ ὁ κ. Παπαναστασίου, μετὰ τῶν ὁποίων ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύσω τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν εἰς τὴν Γενεύην. Τὶ θέλετε νὰ εἰπῆτε; ὅτι ὁ κ. Πολίτης εἶναι περισσότερον πατριώτης ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς ἄλλους;

§42Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι κύριε Αἰλιανέ. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν εἶναι δικαιολογημένον νὰ λέγετε —σεῖς ὁ ὁποῖος γνωρίζετε διότι ἐπήγατε εἰς ἀποστολὴν, ὅτι δὲν παίρνουν μόνον ὁδοιπορικὰ ἀλλὰ καὶ ἔξοδα παραστάσεως—δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐκφράζετε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὴν ἔκπληξίν σας, διότι ὁ κ. Πολίτης ἐπῆρε μόνον ὁδοιπορικά.

§43Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Τὸ ἴδιον ἐπῆρε καὶ αὐτός.

§44Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι δὲν ἐπῆρε τίποτε. Ἀπὸ τὸ 1923 ἀντιπροσωπεύει τὴν Κυβέρνησιν τὴν Ἑλληνικὴν εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν εἰς τεχνικὴν καὶ γνωμοδοτικὴν ἐπιτροπὴν τῶν συμβουλίων. Καὶ ἐνῷ ὅλα τὰ Κράτη καὶ ἡμεῖς εἰς ὅλας τὰς ἄλλας ἐπιτροπὰς ἔχομεν εἰδικοὺς ἀπεσταλμένους ἐκεῖ δὲν ἔχομεν εἰδικὸν ἀπεσταλμένον. Ἐξελέγη μάλιστα καὶ ἀντιπρόεδρος, καὶ δὲν ἐλάμβανε καμμίαν ἰδιαιτέραν ἀμοιβήν, οὔτε κἂν ὁδοιπορικά. Ἀλλὰ ἰδοὺ καὶ ἄλλαι τινὲς ὑπηρεσίαι προσφερόμεναι παρὰ τοῦ κ. Πολίτου μένοντος εἰς Παρισίους. α) Συνεζήτησε μετὰ τῆς ἐνδιαφερομένης ἑταιρείας καὶ κατήρτισε ὑπὸ τοὺς συμφερωτέρους ὅρους τὴν σύμβασιν ἐξαγορᾶς τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Θεσσαλονίκης Ἀλεξανδρουπόλεως. β) Ὑπεστήριξεν ὡς διαιτητὴς, κατὰ τὴν διεξαχθεῖσαν κατόπιν διαιτησίαν μεταξὺ τῆς Ἑλλην. Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἰδίας ἑταιρείας Ε.Θ.Κ. πρὸς καθορισμὸν τῶν ζημιῶν τῆς γραμμῆς, τὰς ἀπόψεις, τὰ δίκαια καί τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλλην. Δημοσίου ὑπὲρ οὗ ἐπεδικάσθησαν ἐν τέλει ἑπτὰ ὅλα ἑκατομμύρια γαλλικῶν φράγκων ποσὸν ὅπερ κατεβλήθη ἤδη ἐξ ὁλοκλήρου. γ) Συνηγόρησεν ἐνώπιον τοῦ ἐν Βέρνῃ ἐπιδιαιτητοῦ ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν διεξαχθεῖσαν διαιτησίαν πρὸς προσαρμογὴν συμφώνως τῇ συνθήκῃ τῆς Λωζάννης, τῆς μετὰ τῆς Εὐρώπης τῶν ἀνατολικῶν σιδηροδρόμων συμβάσεως. δ) Παρέστη, ὑποδειχθεὶς ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐμπειρογνωμόνων πρὸς καθορισμὸν τῶν τιμῶν τοῦ τρίτου τετάρτου τοῦ ὑλικοῦ γραμμῆς τῶν προμηθευθέντων ὑπὸ τῆς Βελγικῆς ἐμπορικῆς ἑταιρείας. ε) Παρέστη ὡς διαιτητὴς ὑποδειχθεὶς ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν διαιτησίαν πρὸς ἐπίλυσιν διαφορᾶς ἐπελθούσης μεταξὺ Κράτους καὶ Ἑταιρειῶν Μεταφορῶν καὶ ἠλεκτρικῶν Σιδηροδρόμων. Ἡ διαφορὰ αὕτη ἐλύθη ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, διὰ τὴν ἐξαιρετικὴν δὲ ἐπιτευχθεῖσαν ἐπιτυχίαν τοῦ ἐξεφράσθη ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ἡ πλήρης αὐτοῦ εὐαρέσκεια. ζ) Συνηγόρησεν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων καὶ δικαίων τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν ἐπ’ ἐσχάτων διεξαχθεῖσαν ἐν Χάγῃ διαιτησίαν πρὸς ἐπίλυσιν διαφορᾶς μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Βελγικῆς Ἐμπορικῆς Ἑταιρείας. Ἡ διαιτησία αὕτη ἀφορᾷ μέγιστα συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ δὴ δεκάδων ὅλων ἑκατομμυρίων. Ἀποτέλεσμα λοιπὸν εἶναι ὅτι τὸ γραφεῖον κρατικῶν προμηθειῶν Παρισίων εἶναι ἀπαραίτητον, διότι εἶναι μία ἐγγύησις διὰ νὰ ἔχωμεν καὶ τιμὰς ἀπὸ ἄγνωστον προμηθευτὴν μὴ δυνάμενον νὰ συνδεθῇ μὲ τὸ τυχὸν Τράστ καὶ ὁ ἄγνωστος αὐτὸς προμηθευτὴς ὑποχρεώνει ὅλους τοὺς ἄλλους νὰ μὴ δίδουν τιμὰς ὑπερβολικὰς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ χαρτοσήμου, ἐφ’ ὅσον εἶναι κρατικὴ ὑπηρεσία δὲν πρέπει νὰ τὸ πληρώνῃ ἀλλ’ ὑπολογίζεται πάντοτε εἰς τὰς τιμάς. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις, ἐξαιρέσει τοῦ Παγκάλου, διετήρησαν τὸ γραφεῖον τοῦτο τοῦ ὁποίου ἡ κατάργησις δὲν εἶναι συμφέρουσα οὔτε εἰς τὸ Κράτος οὔτε εἰς τοὺς Κρατικοὺς Σιδηροδρόμους (χειροκροτήματα).

§45Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κατόπιν τῶν ὅσων ἠκούσαμεν ὅτι προσέφερεν ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς θὰ ἐπρότεινα νὰ ἐξουσιοδοτήσῃ ἡ Βουλὴ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἐκφράσῃ πρὸς τὸν ἐν λόγῳ ὑπάλληλον τὴν εὐαρέσκειάν του.

§46Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ εἶναι ζήτημα ἀρχῆς καὶ ὄχι προσωπικόν. Οἱ Ἕλληνες παραγγελιοδόχοι εἶναι μία τάξις ἀνθρώπων ποὺ δικαιοῦνται καὶ αὐτοὶ νὰ ζήσουν· δι’ αὐτοὺς δὲ ἐνδιαφερόμεθα καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ ἐκτραπῇ ἡ συζήτησις εἰς τὸν τόνον μάλιστα τὸν ὁποῖον ἔδωσεν ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.

§47Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Σᾶς ἐξήγησα ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐκπλαγῆτε ἐκ τῆς καταβολῆς τῶν ὁδοιπορικῶν.

§48Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δὲν πρέπει ὅμως νὰ συγχέωμεν τὰ ζητήματα διότι ἡ ἀμοιβὴ τὴν ὁποίαν παρέχετε δίδεται διὰ μίαν ὡρισμένην ἐργασίαν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρῆται ὡς πρόσχημα ἡ ἀντιπροσώπευσις εἰς τὰ διάφορα συνέδρια. Δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ἀκόμη ἀναγκαίαν τὴν ὕπαρξιν τοῦ ἐν Παρισίοις γραφείου κρατικῶν προμηθειῶν διὰ τὴν καταπολέμησιν τοῦ τράστ. Μετὰ τὴν παραδοχὴν τοῦ συγκεντρωτικοῦ συστήματος, καὶ μετὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς ὑπηρεσίας Κρατικῶν Προμηθειῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ θέσιν τὸ γραφεῖον Παρισίων. Ἐγὼ μάχομαι τὸν θεσμὸν καὶ ὄχι τὰ πρόσωπα, καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀντικρούσω τὸν κ. ὑφυπουργὸν ὅστις ἠθέλησε νὰ μὲ κατακεραυνώσῃ διὰ δῆθεν πλάνας μου. Καὶ μοῦ ἐτόνισεν ὁ κ. ὑφυπουργὸς ὅτι ἠγνόουν ὅτι τὸ ἐν Παρισίοις γραφεῖον ἐλειτούργει καὶ πρὸ τοῦ 1923, ἐνῷ ἐγὼ εἶπον ὅτι ὁ νόμος διὰ τὸν ὁποῖον ὡμίλησα ἐκύρωσεν ὅλους τοὺς λογαριασμοὺς τοῦ γραφείου ὅλων τῶν προηγουμένων ἐτῶν.

§49Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εὑρίσκεσθε ἀκόμη ἐν πλάνῃ λέγοντες τῶν προηγουμένων ἐτῶν, διότι κατὰ τὸ 1917 τὸ γραφεῖον ἐλειτούργει ὡς Κρατικόν.

§50Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἔστω Κρατικόν. Ἀλλὰ οὐδὲν ἔχετε νὰ κερδίσετε ὅταν λέγετε ὅτι ἐλειτούργει πρὸ τοῦ 1923. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι ἐντὸς ἑξαμήνου ἐγένοντο 17 προμήθειαι διὰ τοῦ γραφείου καὶ ἔξω αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κ. ὑφυπουργὸν: αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ τὸν ἐμβάλλῃ εἰς τὴν σκέψιν ὅτι δὲν χρειάζεται καὶ πολὺ πολὺ τὸ γραφεῖον αὐτό; Ἀλλ’ ἐπαναφέρω κ. βουλευταὶ τὸ ζήτημα εἰς τὴν θέσιν του. Ὑποστηρίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν χάριν τοῦ σπασίματος τοῦ τράστ, νὰ θεωρῶμεν ἀναγκαίαν τὴν ὕπαρξιν τοῦ γραφείου τῶν Παρισίων.

§51Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πρέπει νὰ σᾶς γνωρίσω, κ. συνάδελφε, ὅτι τὰ ὑπουργεῖα τὰ ὁποῖα κάνουν προμηθείας εἶναι 4, ἀλλὰ τὰ τρία στρατιωτικὰ τὰς κάμουν διὰ στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν ἀποστολῶν ἀπομένει δὲ τὸ ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας διὰ τὰς προμηθείας τοῦ ὁποίου ἀπαιτοῦνται εἰδικαὶ γνώσεις. Μὴ λησμονῆτε δὲ πόσον στοιχίζουν αἱ ἀποστολαί, ὡς καὶ σεῖς ὑπεστηρίξατε κατὰ τὴν συζήτησιν προϋπολογισμοῦ.

§52Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Λέγω ὅτι αὐταὶ αἱ ἀποστολαὶ παραλαβῆς ἐγένοντο εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δι’ ὡρισμένα εἴδη παραλαμβανόμενα ἐκεῖ. Λοιπὸν ἐδῶ αἱ παραλαβαὶ ἐγένοντο ἐπὶ τόπου.

§53Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐκεῖ καὶ ἐδῶ.

§54Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε ὅτι ὑπάρχουν στρατιωτικοὶ ἀκόλουθοι διὰ νὰ δίδουν πληροφορίας, ἔχω νὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅτι ἐὰν ἠθέλαμεν πληροφορίας διὰ αὐτὰ τὰ εἴδη προμηθείας ἔχομεν ἐμπορικοὺς ἀκολούθους.

§55Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἰδικοὺς σιδηροδρομικούς;

§56Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Προκήρυξιν στέλω καὶ λαμβάνω τὰς πληροφορίας. Ὁπωσδήποτε, κ. ὑπουργὲ ἐδῶ εἶναι τὸ ζήτημα. Ἐγὼ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις ἐχάραξεν ἑνιαίαν γραμμὴν συγκεντρώσεως τῶν προμηθειῶν ὀφείλει νὰ τὴν τηρήσῃ γενικῶς, διότι τὸ γραφεῖον αὐτὸ ὡς λειτουργεῖ τώρα εἶναι ἄχρηστον διὰ τὸ Κράτος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐντύπωσίς μου καὶ ἔχω κατὰ συνέπειαν τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ σᾶς ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία νὰ κάμετε κάτι τὸ ὀρθὸν, καταργοῦντες τὸ γραφεῖον αὐτό. Δὲν διεκδικῶ ὅτι δύναμαι νὰ σᾶς πείσω ἐφ’ ὅσον ἐμμένετε εἰς τὰς ἀντιλήψεις σας, ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι ἕνας λόγος ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει νὰ ὑποστηρίξω σθεναρῶς τὴν ἄποψιν αὐτὴν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως θεωρητικῆς ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως δικαίου ὡρισμένης τάξεως.

§57Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἀντὶ νὰ μᾶς δικαιολογήσῃ τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ διατήρησις τοῦ γραφείου τῶν Παρισίων ἔρχεται καὶ μᾶς λέγει ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος αὐτὸς ἐκτὸς τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας προσέφερεν καὶ προσφέρει εἰς τὸ ἐν Παρισίοις γραφεῖον, ἀντεπροσώπευσεν τὸ Κράτος εἰς διαφόρους ἀποστολὰς εἰς τὰ διάφορα Κράτη καὶ διὰ τοῦτο ἐθεώρησεν ὅτι χρεωστοῦμεν εὐγνωμοσύνην διὰ τὰς ὑπηρεσίας αὐτὰς τὰς ὁποίας προσέφερεν. Μάλιστα ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Καρασεβδᾶς λέγει ὅτι πρέπει νὰ τὸν κηρύξωμεν καὶ ἄξιον τῆς πατρίδος του.

§58Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἀναμφισβητήτως, ὅπως τὸ ἔκαμε καὶ ὁ ἀρχηγός σας.

§59Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἀλλὰ τὸ γραφεῖον τῶν Παρισίων ὅταν ἠρώτησα τὸν ἀξιότιμον κ. ὑφυπουργὸν νὰ μοῦ εἴπῃ ἐὰν ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας τῆς Κρατικῆς ἐξακολουθῇ νὰ ἐργάζεται καὶ εἰς ἄλλας ἀτομικὰς ἐργασίας, δὲν μοῦ ἀπήντησεν.

§60Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι. Λησμονήσατε, φαίνεται νὰ μὲ ἐρωτήσητε, σᾶς λέγω δὲ ὅτι δὲν κάμνει ἄλλας ἀτομικὰς ἐργασίας διὰ τοῦ γραφείου. Εἶναι Κρατικὸν γραφεῖον.

§61Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ γραφεῖον Κρατικὸν καὶ ὑπάρχουν ὑπάλληλοι πληρωνόμενοι τοὺς ὁποίους τοὺς πληρώνει τὸ γραφεῖον οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ δὲν δύνανται νὰ ἀσχολοῦνται εἰς ἄλλας ὑπηρεσίας ἐπικερδεῖς καὶ εἰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις· καὶ ὅταν ὁ διευθυντὴς μεταβαίνει, βεβαίως μεταβαίνει εἰς τὰ διάφορα Κράτη τὰ παραπλήσια τῆς Γαλλίας δαπάναις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους διότι πληρώνεται ὁδοιπορικά· κατὰ τὸ διάστημα ὅμως τῶν διαφόρων μεταβάσεων ἐκτελεῖ καὶ τὰς ἰδιωτικάς του ὑπηρεσίας τοῦ γραφείου τῶν προμηθειῶν τῶν Παρισίων.

§62Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔχετε παράδειγμα;

§63Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὥστε δὲν εἶναι τόσον γενναιόδωρος ὁ κ. διευθυντὴς τοῦ γραφείου. Βεβαίως μεταβαίνει εἰς τὰ διάφορα παραπλήσια Κράτη, ἀλλὰ ἔχει συμφέροντα. Καὶ ἔχει γίνει τὸ ἑξῆς, κύριοι: ὅλοι οἱ οἶκοι τῶν ξένων Κρατῶν μεταβαίνουν εἰς τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ Κράτους διότι τὸ ἀντιπροσωπεύει εἰς διάφορα συνέδρια ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου αὐτοῦ. Ὁ διευθυντὴς καὶ ὅλα τὰ γραφεῖα ἀπευθύνονται εἰς τὸ γραφεῖον αὐτὸ διότι δὲν δύνανται ἄλλως νὰ ἐξυπηρετήσουν τὰ συμφέροντά των.

§64Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ ζητοῦμεν διὰ νὰ ἔχωμεν 3% περισσότερον.

§65Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἔχετε καὶ διαμαρτυρίας ἐκ μέρους τῶν διαφόρων Κυβερνήσεων, ὅτι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἀσκεῖται καὶ ὁ ἀποκλεισμὸς ὁ ὁποῖος ἀσκεῖται ἐκ μέρους τοῦ γραφείου τὸ ὁποῖον ἔχει συμβληθῆ πρὸς ὡρισμένα ἐργοστάσια, ἀποκλείει τὰ ἄλλα ἐργοστάσια.

§66Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐγὼ ἐξ ὅσων γνωρίζω δὲν ὑπάρχει καμμία τοιαύτη διαμαρτυρία· τόσον δὲ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀκριβὲς ὥστε ὅταν κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν μοῦ ἔδωσε τὸ ἔγγραφον τοῦ μακαρίτου Εὐταξία διὰ νὰ μὲ πείσῃ περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς διατηρήσεως τοῦ γραφείου αὐτοῦ, δὲν μοῦ εἶπε τίποτε. Ἑπομένως δὲν εἶναι λόγος ὅτι πρέπει νὰ καταργήσωμεν τὸ γραφεῖον, διότι ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν ὑπάρχουν διαμαρτυρίαι.

§67Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὅταν ἐκεῖ ἀποκλείωνται—ἐὰν πράγματι ἀποκλείωνται—δὲν ἠμποροῦν ἀπ’ εὐθείας νὰ κάμουν προσφοράς;

§68Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δὲν δύνανται. Εἶναι μοναδικὸς προμηθευτὴς ὁ Πολίτης.

§69Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν εἶναι ἀκριβεῖς αἱ πληροφορίαι, διότι προκύπτουν ἐκ τοῦ φακέλλου ὅτι κάθε 3 μῆνες ὑποβάλλει εἰς τετραπλοῦν καταστάσεις ὅλων τῶν ἐργοστασίων μὲ τὰ ὁποῖα συναλλάσσεται.

§70Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Μὲ τὰ ὁποῖα συναλλάσσεται.

§71Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐμποδίζεται κανένα ἐργοστάσιον νὰ πάῃ νὰ κάμῃ προσφοράς; Κανένα. Βεβαιωθῆτε δὲ ὅτι ἂν ὑπῆρχε μία Κυβέρνησις ἡ ὁποία θὰ διεμαρτύρετο δὲν θὰ ἔμενε τὸ γραφεῖον αὐτό.

§72Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Μοῦ εἴπατε ὅτι ὑπῆρξαν οἶκοι ξένοι οἱ ποῖοι προσέφεραν κατωτέρας τιμὰς τοῦ γραφείου τῶν Παρισίων. Τοῦτο εἶναι ἀπόδειξις ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπός σας ἐν Παρισίοις δὲν συμβάλλεται γενικῶς μὲ ὅλα τὰ ἐργοστάσια, ἀλλὰ συμβάλλεται μὲ ὡρισμένα ἐργοστάσια τῶν ὁποίων τὰς προσφορὰς σᾶς ὑποβάλλει Αὐτὸ ἐγὼ κακίζω.

§73Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μήπως πλανώμεθα; Δὲν τοῦ λέγω «κάμε προμήθειαν», ἀλλὰ γίνεται προκήρυξις προμηθείας καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς προσφέροντας εἶναι τὸ γραφεῖον τῶν Κρατικῶν προμηθειῶν.

§74Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε κύριοι τὸ μέγεθος τῶν ζημιῶν τὰς ὁποίας ἔχει ὑποστῆ τὸ Κράτος ἐκ τοῦ γραφείου αὐτοῦ, θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ ἔχωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λογαριασμοὺς οἱ ὁποῖοι ἐκυρώθησαν διὰ τοῦ διατάγματος τῆς 3 Μαρτίου 1923. Ἐπιφυλάσσομαι λοιπὸν νὰ ζητήσω τὰς πληροφορίας αὐτὰς διὰ νὰ τὰς φέρω εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ἴδητε πόσα εἶναι τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἐκ τῶν ὑστέρων ἐκυρώθησαν, δηλαδὴ οἱ λογαριασμοὶ τῶν δαπανῶν τοῦ γραφείου ἀφ’ ὅτου συνέστη τὸ γραφεῖον. Πῶς συνέστη ὅμως καὶ πότε συνέστη;

§75Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ 1917 καὶ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τῆς ὁποίας ἡγεῖτο ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Διότι παρατηρῶ τὸ ἑξῆς: Εἰς τὸ διάταγμα τῆς κυρώσεως δὲν ἀναφέρεται τίποτε πῶς τὸ γραφεῖον αὐτὸ ὑφίσταται. Λέγει «ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν...»

§76Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄν ζητῆτε νὰ μάθετε πῶς ἔγινεν ἡ ἵδρυσις σᾶς λέγω ὅτι ἔγινεν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου καὶ κατόπιν συστάσεων τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, διότι μοῦ ἔλεγον ὅτι θὰ ἔχωμεν μεγάλην ὠφέλειαν. Πράγματι δὲ ἀπὸ ὅσα εἶπεν ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, φαίνεται ὅτι εἴχαμεν μεγάλην ὠφέλειαν. Ἄν μὲ ἐρωτήσετε μὲ διάταγμα ἂν ἔγινε, μὲ νόμον ἢ μὲ διαταγὰς τοῦ ὑπουργείου, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§77Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Λόγῳ τῶν δυσχερειῶν αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον τότε, ἦτο ἐπιβεβλημένη ἡ ἵδρυσις τοῦ γραφείου.

§78Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ μεγάλος πόλεμος τελείωσε τὸν Νοέμβριον τοῦ 1918 καὶ τὸ γραφεῖον ἐξηκολούθει νὰ λειτουργῇ ἀπὸ τὸ 1918 ἕως τὸ 1923. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ πείσετε κανένα ὅτι τὸ γραφεῖον δὲν ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν του.

§79Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐξεπλήρωσε τότε τὸν προορισμόν του· ἐγὼ ἐτόνισα καὶ προχθές. Ἀλλὰ διατὶ τὸ ἀφήσατε ἀφοῦ ἱδρύθη ἡ Ἐπιτροπὴ Κρατικῶν Προμηθειῶν;

§80Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ δὲν κατηργήθη; Μὴ ἐπιμένετε· μὲ 4.000 φραγ. ποὺ δίδομεν τὸν μῆνα!!!

§81Μ. ΜΑΝΤΑΣ. 4000 φραγ. δὲν εἶναι. Καὶ τὰ ἔξοδα; Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι δίδομεν 440.000 δρ. καὶ περισσεύουν. Καὶ τὸν ἐρωτῶ: ἀπὸ ποὺ περισσεύουν; Χρήματα τοῦ Κράτους εἶναι καὶ αὐτά. Διότι αὐτὰ τὰ 3% ἐπιβαρύνουν ἐπὶ τοῦ ὅλου ποσοῦ τὰς προμηθείας καὶ ἑπομένως εἶναι χρήματα τὰ ὁποῖα πληρώνει τὸ Κράτος.

§82Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὁ προμηθευτὴς δίδει τὸ 3% ἀπὸ τὴν προμήθειαν;

§83Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Τὴν ἔχει βάλλει ἐπάνω εἰς τὸ ἐμπόρευμά του. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν: ἀφοῦ τὸ γραφεῖον τὸ διετηρήσαμεν ἕως τώρα, διατὶ νὰ μὴ τὸ διατηρήσωμεν...

§84Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ σᾶς δώσω καὶ ἀριθμοὺς ἔχω ἐδῶ ἀπὸ τὸν Αὔγουστον τοῦ 1929 ἕως τὸν Αὔγουστον τοῦ 1930. Δηλαδὴ ἡ προμήθεια τὸ 3% τὸ ὁποῖον παίρνομεν ἐπὶ τῶν προμηθειῶν εἶναι 13 ἑκατομ., πληρώνομεν διὰ τὰ ἔξοδα γραφείου 7.766.000 καὶ ἔχομεν ὑπόλοιπον πιστωτικὸν 6.090.000.

§85Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Φαίνεται κ. ὑφυπουργὲ ὅτι δὲν θέλετε νὰ ἐννοήσετε ὅτι ἡ προμήθεια ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἐλάβατε τὴν πήρατε ἀπὸ τὸ Κράτος, δὲν εἶναι ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν ὠφελήθη τὸ Κράτος. Τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως: Εἴπατε ὅτι τὸ γραφεῖον αὐτὸ διετηρήθη τόσον καιρόν. Ἐπειδὴ ἔχομεν ἕνα κακὸν προηγούμενον πρέπει λοιπὸν νὰ διατηρηθῇ ἐπ’ ἄπειρον. Ἀφ’ οὗ τὸ Κράτος ἔκαμεν τὴν Ἐπιτροπὴν Κρατικῶν Προμηθειῶν καὶ διὰ τὰ ὑπουργεῖα Στρατιωτικῶν, Ἀεροπορίας καὶ Ναυτικῶν, ποῖον εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ κάμῃ καὶ θὰ διαπραγματευθῇ τὰς διαφόρους προμηθείας τὰς στρατιωτικὰς — διότι περὶ στρατιωτικῶν εἰδῶν πρόκειται — ὅταν δὲν ἔχουν γνῶσιν περὶ τῶν διαφόρων εἰδῶν ἢ δὲν ἔχουν τὰ ἐφόδια τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ τὰ ζητήματα τῶν πολεμικῶν ὑπουργείων. Ἀλλὰ δύνασθε νὰ ἀμφισβητήσητε τοῦτο, ὅταν ἀπαιτοῦνται τεχνικαὶ γνώσεις διὰ νὰ δώσουν γνώμην ἔγκυρον περὶ τούτων; Βεβαίως τοῦτο δύνασθε νὰ εἴπητε διὰ τὰ ἄλλα ὑπουργεῖα. Διὰ τοῦτο ὀρθῶς ὁ νομοθέτης συνέστησε τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Κρατικῶν Προμηθειῶν διὰ τὰ πολεμικὰ ὑπουργεῖα. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ διατήρησις τοῦ γραφείου τῶν Παρισίων εἶναι χαριστική. Βεβαίως δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ διατηρήσῃ τὸ γραφεῖον πρὸς καταπολέμησιν τῶν διαφόρων ἐμπόρων τοῦ Πειραιῶς. Ἐφ’ ὅσον ὅμως φέρει τὰς διαμαρτυρίας τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν περαιτέρω ἐξακολούθησιν τοῦ γραφείου τούτου. Ἐπιφυλάσσομαι, κύριοι, διὰ νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μοῦ καθορίσουν τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας μέχρι τοῦδε τὸ ἐν Παρισίοις γραφεῖον καὶ δὴ ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου τούτου ἔχει μέχρι σήμερον λάβει ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον.

§86Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Σᾶς τὸ λέγω 4000 φράγκα.

§87Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Θὰ ζητήσω ἀκόμη ἀπὸ ἡμᾶς νὰ μοῦ εἴπητε τὰς διαφόρους ἀποστολὰς καὶ τὸν κατάλογον τὸν ὁποῖον μοῦ ἐδώσατε καὶ ἀνεγνώσατε ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ μάθω κατὰ τὰς διαφόρους αὐτὰς ἀποστολὰς τί ὁδοιπορικὰ ἐδόθησαν εἰς τὸν διευθυντὴν τοῦ γραφείου τούτου, καὶ τότε θὰ ἴδωμεν ἐὰν ἡμεῖς οἱ διαμαρτυρόμενοι ἔχωμεν δίκαιον, ἢ ὑμεῖς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξακολουθήσετε, καὶ θὰ ἐξακολουθήσετε ἐπ’ ἄπειρον διότι δὲν δύνασθε νὰ κάμητε ἄλλως. Καὶ ἐὰν ἐναντίαν γνώμην ἔχετε διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ γραφείου τούτου, κ. ὑπουργέ, δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ τὸ καταργήσετε, διότι ὁ προϊστάμενος τοῦ γραφείου τούτου στηρίζεται ὄπισθεν τοῦ παράγοντος ἐκείνου, ὁ ὁποῖος πάντοτε ὑπῆρξε παράγων διὰ τὸ κόμμα ὑμῶν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀφθονίδης.

§89Δ. ΑΦΘΟΝΙΔΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ ἰδίᾳ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐψηφίσθη πρότασις νόμου «περὶ καταργήσεως ἐν Φθιώτιδι τοῦ χωριστοῦ δικαιώματος χορτονομῆς». Εἰς τὰς 2 Ἀπριλίου 1930 ἐπῆγεν εἰς τὴν Γερουσίαν, ἔμεινεν ἐκεῖ κάμποσους μῆνας, παρῆλθεν ἐν τῷ μεταξὺ ἡ συνταγματικὴ προθεσμία καὶ οὕτω σιωπηρῶς ἐθεωρήθη ὡς ἐγκριθεῖσα ὑπὸ τῆς Γερουσίας. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὅμως τῆς Γεωργίας, παρὰ τὸ ἄρθρ. 75 τοῦ Συντάγματος, δὲν προέβη ἀκόμη εἰς τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος, ἐπαναλαμβάνω, σιωπηρῶς ἐνεκρίθη ὑπὸ τῆς Γερουσίας, ἀφοῦ παρῆλθε χωρὶς νὰ ψηφισθῇ ὑπ’ αὐτῆς ἡ τεταγμένη συνταγματικῶς προθεσμία.

§90Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. βουλευτοῦ θίγει ἕν ζήτημα συνταγματικὸν θὰ παρεκάλουν δὲ νὰ ἔχω ἐπ’ αὐτοῦ τὴν γνώμην τῶν κομμάτων καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ παρόντος ἀρχηγοῦ τοῦ λαϊκοῦ κόμματος. Ἡ περὶ ἧς πρόκειται πρότασις νόμου ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ μετὰ εἰσήχθη εἰς τὴν Γερουσίαν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι τὴν 4 Ἀπριλίου 1930. Ἐπέρασεν ἕν διάστημα περισσότερον τῶν 40 ἡμερῶν, χωρὶς νὰ γίνῃ ἐν τῇ Γερουσίᾳ καμμία ἀπολύτως συζήτησις ἐπ’ αὐτῆς. Τὴν 54ην ἡμέραν ὑπεβλήθη μία πρότασις περὶ ἀναβολῆς. Συνεζητήθη πέρυσι τὸν Δεκέμβριον καὶ ἀπερρίφθη. Αὐτὴ εἶναι ὅλη ἡ ἱστορία. Ὁ κ. συνάδελφος λέγει ὅτι εἶναι ἤδη νόμος τοῦ Κράτους, διότι κατὰ τὸ Σύνταγμα ἐὰν δὲν συζητηθῇ ἀπὸ τήν Γερουσίαν θεωρεῖται ὁ νόμος ὡς κυρωθεὶς ὑπ’ αὐτῆς, ὁ δὲ ἁρμόδιος ὑπουργὸς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ τὸν δημοσιεύσῃ. Ἡ γνώμη μου προσωπικῶς εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἡ Γερουσία ἀποφαίνεται παραδεχομένη, ἀπορρίπτουσα ἢ τροποποιοῦσα, ἡ παραδοχὴ δὲν δύναται νὰ εἶναι σιωπηρά. Ἐὰν συνεπῶς θελήσωμεν νὰ ἑρμηνεύσωμεν τὸ Σύνταγμα στενῶς πρέπει νὰ θεωρήσωμεν τὴν πρότασιν αὐτὴν ἤδη ὡς νόμον τοῦ Κράτους, διότι παρῆλθον αἱ 40 ἡμέραι χωρὶς κἄν νὰ συζητηθῇ ἐν τῇ Γερουσίᾳ. Ὥστε ὁ κ. συνάδελφος ἔχει ἀπολύτως δίκαιον καὶ πρέπει νὰ θεωρηθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ψηφισθέν. Ἐπειδὴ ὅμως πρόκειται περὶ σπουδαιοτάτου συνταγματικοῦ ζητήματος, θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν ν’ ἀκούσω τὰς γνώμας της ἐπ’ αὐτοῦ.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μάρκου ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§92Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐὰν λαμβάνω τὸν λόγον, τὸ πράττω ὄχι διότι μὲ ἐνδιαφέρει ἡ πρότασις νόμου, ἀλλὰ διότι ἐπιθυμῶ νὰ καθορισθοῦν ἀπὸ τήν Βουλὴν τὰ δικαιώματά της σχετικῶς μὲ τὴν ψήφισιν τῶν νόμων ὡς καὶ τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Γερουσία ἐν τῇ ἐπεξεργασίᾳ αὐτῶν. Εἶναι ζήτημα ἀρχῆς, ἐὰν εἶναι Συνταγματικῶς ὀρθὸν τὸ δεύτερον νομοθετικὸν σῶμα νὰ προβαίνῃ εἰς ἀπόρριψιν προτάσεων ἢ σχεδίων νόμων, ἐφ’ ὧν λόγῳ τῆς παρόδου τῆς συνταγματικῆς προθεσμίας ἀπεξεδύθη παντὸς πρὸς τοῦτο δικαιώματος. Ἡ περὶ ἧς ἡ ἐπερώτησις πρότασις νόμου ἐγένετο δεκτή ἀπὸ τὴν Βουλὴν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 30 τοῦ συντάγματος ὤφειλε τὸ δεύτερον νομοθετικὸν Σῶμα ἐντὸς τεσσαράκοντα ἡμερῶν ἀφ’ ἧς περιέρχεται εἰς αὐτὸ νὰ ἀποφασίσῃ ἐπ’ αὐτῆς. Ἐὰν ἐντὸς τῶν τεσσαράκοντα τούτων ἡμερῶν δὲν ἐξέδιδεν τὴν ἀπόφασίν του, ἦτο ὑποχρεωμένος ὁ ἁρμόδιος ὑπουργός, ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ δημοσιεύσῃ τὴν ψηφισθεῖσαν ἀπὸ τὴν Βουλὴν πρότασιν ὡς νόμον τοῦ Κράτους διότι εἶχεν παρέλθη ἄπρακτος ἡ τεσσαρακονθήμερος προθεσμία καὶ ἡ Γερουσία δὲν ἐδικαιοῦτο ν’ ἀποφασίσῃ περὶ αὐτῆς πλέον. Τὸ ζήτημα τοῦτο συνεζητήθη καὶ εἰς τὴν Γερουσίαν καὶ ἀντετάχθησαν ἑκατέρωθεν διάφοροι γνῶμαι. Μεταξύ ἄμως ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ὑποστηρίζω καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἀποτελεῖ ἀπόφασιν τῆς Γερουσίας οἵαν ἀναντιρρήτως ἐννοεῖ τὸ ἄρθρον 30 τοῦ Συντάγματος, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἄν ἦτο ἀναγεγραμμένον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἀνεβλήθη ἁπλῶς, ἄνευ ἄλλης τινὸς οὐσιαστικῆς ἀποφάσεως ἦσαν καὶ ἔγκριτοι νομικοὶ ἐν οἷς καὶ ὁ πρώην ἀντιπρόεδρος τοῦ ἀρείου Πάγου ὁ κ. Τσαγκρῆς οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν λίαν ὀρθῶς, καίτοι εὑρέθησαν πρὸ τετελεσμένου γεγονότος πρὸ ἀπορρίψεως τοῦ νομοσχεδίου δηλαδὴ πρὸ ἀντισυνταγματικῆς ἀποφάσεως εἰλημμένης ἀπὸ τῆς Γερουσίας ἐν τούτοις κρίνοντες τὸ ζήτημα ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιστημονικῶς καὶ συνταγματικῆς, εἶπον ὅτι ἡ Γερουσία δὲν ἐδικαιοῦτο ν’ ἀπορρίψῃ πρότασιν νόμου ἡ ὁποία ἔχει καταστεῖ νόμος τοῦ Κράτους καὶ διὰ τὸν ὁποῖον ἔπρεπεν ἤδη ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μέτρα πρὸς δημοσίευσιν αὐτοῦ. Εἶναι λοιπὸν ζήτημα ἀρχῆς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις. Καὶ κατὰ τοῦτο ἔχει δίκαιον ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι θὰ ἔπρεπεν εἰς ἄλλην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς ἴσως εὐρύτερον νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα, διὰ νὰ εἶναι παρὼν καὶ ὁ ἡγέτης τῆς πλειοψηφίας.

§93Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐζήτησα τὴν γνώμην τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων καὶ τῆς Βουλῆς. Ἡ πλειοψηφία ἔχει τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχω καὶ ἐγώ.

§94Α. ΜΑΡΚΟΥ. Λοιπὸν καὶ ἐγὼ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁμιλῶν ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, σᾶς λέγω ὅτι καὶ τὸ κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω ἔχει τὴν γνώμην ὅτι ἔπρεπε μετὰ τὴν πάροδον τῆς 40θημέρου προθεσμίας χωρὶς νὰ ληφθῇ ἀπόφασις ἐπὶ τοῦ νόμου, ἔπρεπε νὰ δημοσιευθῇ ὡς νόμος τοῦ Κράτους. Ἡ πρᾶξις τῆς Γερουσίας τοῦ ν’ ἀπορρίψῃ εἶναι ἀντισυνταγματικὴ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ καμμίαν ἐπιρροήν. Συνεπῶς ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ Γερουσία ἔπρεπε, διὰ νὰ ἀπορρίψῃ τὴν πρότασιν, νὰ ἀπεφάσιζεν ἐντὸς τῶν 40 ἡμερῶν τοῦ ἄρθρου 30 τοῦ Συντάγματος, ἡ προθεσμία δὲ αὐτὴ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ παρατείνεται διὰ τῆς ἁπλῆς ἀναβολῆς, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς δὲν εἶναι ἐκ τῶν ἀποφάσεων ἐκείνων, περὶ ὧν ὁμιλεῖ τὸ ρηθὲν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ μόμματος.

§96Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον συνεπείᾳ ἐπερωτήσεως ἔρχεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς βεβαίως εἶναι ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐπιστήσωμεν σοβαρῶς τὴν προσοχήν, διότι πρόκειται περὶ ἑρμηνείας Συνταγματικῆς καὶ μάλιστα ἐπὶ διατάξεως οὐσιωδεστάτης, διότι ἐκ τῆς δοθησομένης ἑρμηνείας ἐξαρτᾶται νὰ κρίνωμεν πότε κάμνει καὶ πότε δὲν κάμνει νόμον. Ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος νομίζω ὅτι εἶναι κατηγορηματική. Λέγει τὰ ἑξῆς «πρότασις νόμου. (ἀναγινώσκει)......... καθίσταται νόμος». Νομίζω ὅτι τὸ γράμμα τοῦ Συντάγματος εἶναι τόσον σαφὲς καὶ ρητόν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὴ κἂν συζήτησις. Ἀληθῶς εἰς τὴν Γερουσίαν, ὡς παρετήρησα ἐκ τῶν πρακτικῶν ὅταν παρουσιάσθη τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐγένετο μακροτάτη συζήτησις. Καὶ πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι οἱ ἐκεῖ φίλοι τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἐξεπροσώπευσαν τὴν γνώμην κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ ἂν παρῆλθον 40 ἡμέραι... δὲν θεωρεῖται κυρωθεὶς ὁ νόμος. Ἐστηρίχθη δὲ ἡ γνώμη αὐτὴ εἰς τὴν Γερουσίαν εἰς τὸ ὅτι ἀπόφασις εἶναι καὶ ἡ ἀναβολή. Δὲν εἶμαι ποσῶς σύμφωνος ὅτι ἡ ἀπόφασις περὶ ἀναβολῆς ἀποτελεῖ τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἐννοεῖ τὸ Σύνταγμα. Βεβαίως καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς περὶ ἀναβολῆς εἶναι ἀπόφασις, διότι καὶ ἐπ’ αὐτῆς γίνεται συζήτησις καὶ πολλάκις συζήτησις οὐσιωδεστάτη, προκαλοῦνται δὲ καὶ ψηφοφορίαι καὶ γνωρίζομεν ὅλοι ὅσοι παρηκολουθήσαμεν τὸν κοινοβουλευτισμὸν μετὰ πόσου πείσματος ἐγένοντο συζητήσεις καὶ ἐλήφθησαν ἀποφάσεις ἐπὶ προτάσεων ἀναβολῆς. Συνεπείᾳ τούτων δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι ἀπόφασις περὶ ἀναβολῆς εἶναι ἀπόφασις. Ἀλλὰ τοιαύτην ἀπόφασιν περὶ ἀναβολῆς δὲν δέχεται τὸ Σύνταγμα ἀπόφασιν ἡ ὁποία παρακωλύει τὴν διαδρομὴν τῆς προθεσμίας τῶν 40 ἡμερῶν, καὶ ἅμα παρέλθουν αἱ 40 ἡμέραι εἴτε εἶχε ληφθῇ ἀπόφασις περὶ ἀναβολῆς, εἴτε δὲν εἶχε, εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι ἐπῆλθεν ἡ σιωπηρὰ κύρωσις τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν Γερουσίαν. Ἐὰν ἔχωμεν ἐπ’ αὐτοῦ οἱανδήποτε ἀντίρρησιν, τότε θὰ ἠδύναντο νὰ ὑπάρχουν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ Γερουσία νὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ σῶμα παρακωλυτικὸν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἐνῷ καὶ ἐκ τοῦ θεσμοῦ καὶ ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ θεσμοῦ καὶ ἐκ τῶν ὅρων ὑφ’ οὓς ἐψηφίσθη καὶ παρ’ ἡμῖν, ἡ Γερουσία ἐθεωρήθη ὡς ἕν σῶμα μὴ ἔχον τὴν αὐτήν δύναμιν κατὰ τῆς Βουλῆς. Ὁ σκοπὸς της ἦτο διὰ τὰ νομοσχέδια, τά ὁποῖα ὑπάγονται μετὰ τὴν ψήφισιν παρὰ τῆς Βουλῆς εἰς αὐτὴν, νὰ δοθῇ μία προθεσμία, ἡ ὁποία ἐθεωρήθη καὶ ἀναγκαία διὰ νὰ ἐκφέρῃ μίαν γνώμην. Πέραν τούτου τίποτε ἄλλο. Θὰ εἴπω μάλιστα ὅτι ἐὰν θέλετε νὰ ἀναγνώσητε τὰ πρακτικὰ τῆς τελευταίας Συντακτικῆς Συνελεύσεως, δηλαδὴ τῆς ἐπὶ Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως Βουλῆς, θὰ ἴδητε ὅτι ρητῶς ἀναφέρεται ἡ ἔννοια, ἡ ὁποία παρὰ τῆς συντακτικῆς ἐκείνης Βουλῆς δίδεται εἰς τὴν Γερουσίαν. Καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς συζητήσεως θὰ ἐξαχθῇ τὸ συμπέρασμα τὸ ἀσφαλές, ὅτι οὐδέποτε ἠννοήθη ἡ τεσσαρακονθήμενος προθεσμία νὰ δύναται νὰ παρατείνεται χωρὶς νὰ ἐπιφέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὸ Σύνταγμα. Θὰ σᾶς προσθέσω μάλιστα κάτι τι, ὅτι καὶ κατὰ τὰς ἰδιαιτέρας συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι τότε ἐγένοντο μεταξὺ τῶν ἀποτελούντων τὴν Κυβέρνησιν ὡς πρός τινας διατάξεις τοῦ Συντάγματος, — τότε ἦσαν αἱ προθεσμίαι μεγαλείτεραι, νομίζω ὅτι αὐτὴ ἦτο δύο μηνῶν καὶ ἡ ἄλλη τριῶν μηνῶν — ἐθεωρήθη ὅτι δὲν θὰ ἠδύνατο ἡ Βουλὴ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὰς ἐργασίας της ἐὰν ἀφήνετο ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ διάστημα καὶ ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ εἰσηγηθῶμεν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μετριασθῇ τὸ διάστημα αὐτὸ εἰς 40 ἡμέρας ἀντὶ τῶν δύο μηνῶν. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν νομίζω ὅτι καὶ ὁ κ. Παπαναστασίου ὡμίλησε σχετικῶς, διατὶ συνετάμησαν αἱ προθεσμίαι καὶ ὁποία ἦτο ἡ δύναμις ἡ ὁποία ἐδίδετο εἰς τὴν Γερουσίαν, ἐντὸς 40 ἡμερῶν ὤφειλε νὰ ἀποφασίσῃ, δηλαδὴ ἐὰν δέχεται τὸν νόμον ἢ ὄχι. Δὲν νομίζω ὅτι δύναται, οὔτε ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς διατυπώσεως τοῦ νόμου, οὔτε, ἀπὸ τῆς ἐννοίας τῆς Γερουσίας ὡς δευτέρου νομοθετικοῦ σώματος οὔτε κἂν ἀπὸ τὰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐδῶ ἐνώπιον τῆς συντακτικὰ ἔργα ἐκτελούσης τότε Βουλῆς, δὲν νομίζω, λέγω, ὅτι δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ, ὅτι ἐὰν ἐντὸς 40θημέρου ἡ Γερουσία δὲν ἀποφασίσῃ, ὁ νόμος αὐτὸς θεωρεῖται κυρωθείς. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἕν μέγα ἐλάττωμα τοῦ χαρακτῆρος μας εἶναι ἡ μὴ τήρησις τῶν προθεσμιῶν. Ἡ Γερουσία φαίνεται ὅτι ἔκ τινος ἐγωϊστικῆς ἀντιλήψεως τῶν δικαιωμάτων της ἔχει ἄλλην ἄποψιν περὶ τῆς ἐννοίας τοῦ Συντάγματος. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι προκειμένου περὶ Συνταγματικῶν διατάξεων καὶ μάλιστα περὶ διατάξεων διὰ τῶν ὁποίων ἐξασφαλίζεται ἡ ρύθμισις τῶν τοῦ Κράτους, δὲν δυνάμεθα νὰ τὰς θεωρήσωμεν ὡς ἐπουσιώδεις οὔτε κἂν νὰ ἔχωμεν τὴν ἰδέαν ὅτι δυνάμεθα ἀτιμωρητεὶ νὰ τὰς παρίδωμεν. Καὶ ἐξ ὅσων ἤκουσα καὶ παρὰ τῶν ἄλλων κυρίων συναδέλφων δὲν βλέπω νὰ ὑπάρχῃ ἀντίθεσις. Ἂν ὑπάρξῃ καὶ πρὸς τοῦτο ἐγὼ ἔχω ἄλλην γνώμην. Πρέπει νὰ ἔλθωμεν εἰς συνεννόησιν μὲ τὴν Γερουσίαν ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ ἀπόφασις, διὰ νὰ μὴ παρατηρηθῇ ἐκ νέου τοιοῦτον ἄτοπον· διότι ἡ Κυβέρνησις θὰ εὑρίσκεται ἴσως πρὸ ἀποφάσεων μεταγενεστέρων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀλλοιοῦν τὸν νόμον καὶ ἐν τούτοις δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς φέρῃ πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου καὶ ὑποθέτω ὅτι οὐδεὶς ἔχει ἀντίθετον γνώμην πρὸς τοῦτο.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης.

§98Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἐμνήσθη ἀγορεύσεως τοῦ κ. Παπαναστασίου ὑποστηρίξαντος τὴν συντόμευσιν τῆς προθεσμίας ὅπως μὴ ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται πρὸ δυσχερειῶν εἰς τὸ νομοθετικόν της ἔργον. Τοῦτο εἶναι ἀπολύτως ἀκριβές. Συμφωνοῦμεν πλήρως εἰς τὴν ἄποψιν ἡ ὁποία ὑπεστηρίχθη καὶ ὑπὸ τῶν ἄλλων ρητόρων καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἄλλην γνώμην ἐπ’ αὐτοῦ.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιριμῶκος.

§100Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ ὁμογνωμία τῆς Βουλῆς λύει τὸ ζήτημα, διότι ἂν ἤθελε νὰ παραδεχθῇ τις πρὸς στιγμὴν ὅτι διὰ τῆς ἀναβολῆς ἀναιρεῖται ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος περὶ ἀποφάσεως ἐντὸς τεσσαράκοντα ἡμερῶν, θὰ ἦτο πολὺ εὔκολον εἰς τὴν Γερουσίαν ἀπὸ ἀναβολῆς εἰς ἀναβολὴν νὰ ματαιώνῃ τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς. Κάθε ἄλλο παρὰ ἡ ἔννοια τοῦ Συντάγματος εἶναι τοιαύτη. Ἴσως δύναται νὰ ἀποδώσῃ κανεὶς εὐθύνην εἰς τὸν πρώην ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος ἀπροσέκτως εἰσήγαγε τὸ ζήτημα εἰς τὴν Γερουσίαν, καθ’ ἣν ὥραν δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ τὸ εἰσαγάγῃ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νομίζω, ὅτι δικαιοῦται νὰ δημοσιεύσῃ τὸν νόμον ὡς νόμον τοῦ Κράτους, εἰδοποιῶν τὴν Γερουσίαν ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔκαμεν εἶναι ἐναντίον τοῦ Συντάγματος.

§101Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Χαίρω πολύ, διότι ἔπρεπε νὰ ἔχω τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς.

§102Δ. ΑΦΘΟΝΙΔΗΣ. Θὰ δημοσιευθῇ ὁ νόμος;

§103Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μάλιστα.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ὁ κ. Μπακάλμπασης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς του, διὰ τὴν καθυστέρησιν τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῇ λήψει τῶν ἀναγκαιούντων μέτρων πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ καπνικοῦ ζητήματος.

§105Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὴν ἐπερώτησιν ἡμῶν ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ἔχομεν ὑποβάλει ἀπὸ μηνῶν ἤδη. Ἡ συζήτησις ἀνεβλήθη κατ’ ἐπανάληψιν λόγῳ ἀπουσίας τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ κατάστασις εἰς τὰς καπνοπαραγωγικὰς περιφερείας ὁσημέραι ἐπιδεινοῦται. Καπνοπαραγωγοί, καπνεργάται καὶ Ἕλληνες καπνέμποροι ἀντιμετωπίζουν πλέον τὸ πρόβλημα τῆς ζωῆς. Ὁ ἀντίκτυπος τῆς κρίσεως καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τάξεων εἶναι καταφανής. Ὅλοι οἱ ἐκ τῶν νέων χωρῶν καταφθάνοντες ὁμιλοῦν περὶ τῆς στυγνῆς πείνας, εἰς ἣν εἶναι βυθισμένη ἡ ὕπαιθρος. Ἠναγκασμένοι νὰ ζητήσωμεν τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως λόγῳ ἀπουσίας καὶ πάλιν τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν, παρακαλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς γνωρίσῃ εἰς μίαν τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων, ποῖα εἶναι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἢ σκέπτεται νὰ λάβῃ πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Μαντᾶς ἔχει τὸν λόγον ἵνα ἀναπτύξῃ τὴν ἐπερώτησίν του πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν μέχρι σήμερον τοῦ ὑπεσχημένου νομοσχεδίου «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἀσβεστοπαραγωγῶν Ἀσβεστοχωρίου».

§107Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὅταν ἱδρύθησαν τὰ ἐργοστάσια ἀσβεστοποιΐας, εἶχα ὑποβάλει μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας περὶ τοῦ τί θὰ γίνουν οἱ ἀσβεστοπαραγωγοὶ Ἀσβεστοχωρίου. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὑπεσχέθη ὅτι θὰ φέρῃ νομοσχέδιον ἀποζημιώσεως αὐτῶν οὐχ’ ἧττον ὅμως μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ὑπεβλήθη τοιοῦτον. Ὡς εἶναι γνωστὸν τὸ Ἀσβεστοχώριον συνετηρεῖτο ἐκ τῶν διαφόρων ἀσβεστοκαμίνων τὰ ὁποῖα εἶχαν οἱ κάτοικοι αὐτοῦ εἰς τὸ χωριό. Μέγας ἀριθμὸς ἐργατῶν εἰργάζετο εἰς αὐτά. Τελευταίως ἱδρύθησαν δύο ἐργοστάσια τὰ ὁποῖα λόγῳ τῆς ὑπερπαραγωγῆς καὶ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ τιμήματος τῆς ἀσβέστου συνετέλεσαν εἰς τὸ νὰ κλεισθοῦν τὰ ἀσβεστοκάμινα. Τότε ἔλεγον πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι δίκαιον εἶναι ὅπως αἱ κάτοικοι τοῦ Ἀσβεστοχωρίου, καὶ δὴ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπέζων ἐκ τῶν ἀσβεστοκαμίνων αὐτῶν ἀποζημιωθοῦν οὐχὶ δαπάναις τοῦ Κράτους. Ἐνθυμοῦμαι δὲ τότε, ὅτι διετάχθη κατόπιν ἐγκρίσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἐξέτασις τοῦ ζητήματος παρὰ τοῦ κ. Γενικοῦ Διοικητοῦ Μακεδονίας καὶ ἡ ὑποβολὴ πορίσματος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα ἐκ τοῦ πορίσματος τούτου ἐξευρεθοῦν τὰ ἐπιχειρήματα δι’ ὧν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἔλθωμεν ἀρωγοὶ εἰς τοὺς παραγωγοὺς τούτους. Πράγματι δὲ ὁ Γενικὸς Διοικητὴς συνέστησε μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία συνέταξεν ἕνα πρακτικὸν καὶ τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ἔχω ἕνα κατάλογον τῶν δικαιουμένων εἰς ἀποζημίωσιν. Θὰ εἶναι περὶ τοὺς 30. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ζητοῦν νὰ πληρωθοῦν ἐκ τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ. Δὲν ζητοῦν ἀποζημίωσιν ἐκ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους. Βεβαίως αὐτὸ εἶναι μία φορολογία, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ προμηθευθοῦν ἄσβεστον διὰ τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἐπιβάρυνσις, διότι ὅταν ἐλειτούργουν αἱ ἀσβεστοκάμινοι βεβαίως ὁ στατὴρ εἶχε μεγαλειτέραν τιμὴν τῆς νῦν πωλουμένης ὑπὸ τῶν ἐργοστασίων, διότι τότε εἶχε 2–3 δραχμὰς καὶ σήμερον ἔχει 55–60 λεπτά. Λοιπὸν οἱ καταναλωταὶ ἐκ τῆς ἱδρύσεως τῶν ἐργοστασίων ὠφελήθησαν, διότι τὴν ἄσβεστον τὴν παίρνουν εἰς μίαν τιμὴν πολὺ χαμηλωτέραν. Δίκαιον λοιπὸν εἶναι, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὠφελήθησαν ἐπὶ ζημίᾳ ἄλλων νὰ ὑποβληθοῦν εἰς μίαν ἐλαχίστην φορολογίαν μέχρις ἀποπληρωμῆς τῆς ἀποζημιώσεως τὴν ὁποίαν ζητοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον τὰ ἐργοστάσια καὶ οὕτω πως ν’ ἀποφευχθῇ μία ἀδικία καὶ μία καταστροφή, διότι ἀσφαλῶς ὑπέστησαν μίαν καταστροφήν. Καὶ ἀπὸ ἄλλους λόγους, κύριοι συνάδελφοι, ἐπιβάλλεται τοῦτο. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ Ἀσβεστοχῶρι καθ’ ὅλον τὸν χρόνον τῆς δουλείας—ὅταν ἡ Μακεδονία εὑρίσκετο ὑπὸ τὸν Τουρκικὸν ζυγόν—προσέφερε μεγίστας ὑπηρεσίας εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν Μακεδονικόν, οἱ πλεῖστοι δὲ ἐξ αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ζητοῦν σήμερον τὴν ἀποζημίωσιν ταύτην, τὴν ζητοῦν, διότι πραγματικῶς κατεστράφησαν, διότι εἶχον ἀσβεστοκαμίνους ποὺ τοὺς εἶχον κοστίσει 100–200 χιλιάδας δραχμάς, διότι εἶναι μόνιμοι ἀσβεστοκάμινοι.

§108Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἔχουν καταμετρήσει χιλιάδας ἀσβεστοκαμίνων.

§109Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὄχι, κύριε συνάδελφε. Δὲν εἶναι ἀσβεστοκάμινοι τὰς ὁποίας κάμνομεν εἰς τὰ χωρία.

§110Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Οὔτε 5 χιλιάδας δὲν τοὺς ἐκόστισαν, οὔτε 3 χιλιάδας.

§111Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐδῶ βλέπετε, κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν εἰδικὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι ἡ δικαία ἀποζημίωσις, τοὐλάχιστον εἶναι ἄνω τῶν 40 χιλιάδων δραχμῶν. Διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους προανέφερα καὶ λόγῳ εὐγνωμοσύνης, τὴν ὁποίαν ἰδιαιτέρως ἔχει τὸ Κράτος πρὸς αὐτούς, δέον νὰ κάμῃ ἀποδεκτὴν τὴν πρότασιν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ· καὶ θὰ παρακαλέσω καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ θὰ παρεκάλουν συγχρόνως καὶ τοὺς παρακαθημένους δύο ὑπουργοὺς τῆς Ἀεροπορίας καὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐνδιαφερθῶσι καὶ αὐτοὶ διὰ τοὺς συμπολίτας των, διότι εἶναι δικαία ἡ αἴτησίς των καὶ διότι ἔχει δοθῆ σχετικὴ ὑπόσχεσις εἰς τὴν Βουλήν. Ἐὰν πάρετε τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, κ. ὑπουργέ, θὰ ἰδῆτε ὅτι καὶ σεῖς ὑπεσχέθητε καὶ μὲ τὴν ὑπόσχεσιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἐδώκατε ἐναγωνίως ἀναμένω τὴν ὑποβολὴν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου τῆς ἐπιβολῆς ἐλαχίστης φορολογίας ἐπὶ τῆς ἐξαγομένης ἀσβέστου, διότι εἶναι τεραστία ἡ κατανάλωσις ἡ ὁποία γίνεται ἐκ μέρους τῶν ἐργοστασίων, καὶ θὰ ἰδῆτε ὅτι διὰ τῆς ἐλαχίστης αὐτῆς φορολογίας, θὰ ἀποζημιωθοῦν αὐτοὶ καὶ μετὰ τὴν ἀποπληρωμὴν τῆς ἀποζημιώσεως θὰ παύσῃ καὶ ἡ φορολογία. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον τοῦτο καὶ εὐελπιστῶ ὅτι εἰς τὴν πρότασίν μου ταύτην θέλουν μὲ βοηθήσῃ καὶ οἱ δύο ἄλλοι κύριοι ὑπουργοί.

§112Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ κάμω καὶ ἐγὼ θερμὴν σύστασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν, ὅπως ταχύτατα ληφθῇ τὸ ἀπαιτούμενον μέτρον πρὸς ἀποζημίωσιν τοῦ παθόντος αὐτοῦ πληθυσμοῦ συνεπείᾳ μιᾶς προόδου ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὴν βιομηχανίαν τῶν ἀσβεστοκαμίνων. Τὴν ἔκκλησιν ταύτην κάμω ἰδιαιτέρως ὄχι διότι ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. βουλευτὴς ὁ ὁποῖος μετὰ πάσης λεπτομερείας ἀνέπτυξε τὸ θέμα, ἀλλὰ διότι ἔχω προσωπικὴν ἀντίληψιν τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν διατελῶσιν οἱ κάτοικοι Ἀσβεστοχωρίου οἱ ὁποῖοι ἀπώλεσαν μίαν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν ἤσκουν ἀπὸ μακροτάτου χρόνου καὶ σήμερον δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἀσχοληθῶσιν εἰς ἄλλην. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ὅτι καὶ ἄλλοτε ἐγένετο σχετικὴ συζήτησις ἐδῶ καὶ ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη ὅτι θὰ λάβῃ μέτρα. Αἱ σχετικαὶ πληροφορίαι ἐπὶ τῆς καταστάσεως μαρτυροῦσιν ὅτι κατ’ ἀρχὴν εἶχεν ἀποφασισθῆ νὰ παρασχεθῇ μία ἀποζημίωσις εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐστερήθησαν τῆς ἐργασίας, διότι ὅπως ἀνέπτυξεν ὁ κ. Μαντᾶς δὲν πρόκειται περὶ τυχαίων ἀσβεστοκαμίνων ἀλλὰ περὶ ἀσβεστοκαμίνων αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μὲ πολλὰς δαπάνας. Ἐλπίζω ὅτι ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας θὰ ἀκούσωμεν ποῖα ἔχει ὑπ’ ὄψιν του νὰ λάβῃ μέτρα καὶ θὰ συστήσω νὰ ψηφισθοῦν τὰ σχετικὰ μέτρα ἐντὸς τοῦ ὑπολοίπου χρόνου τῆς συνόδου αὐτῆς.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§114Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριοι βουλευταί, χρήζει πάσης συμπαθείας, βέβαια, ἡ ὑπόθεσις τοῦ Ἀσβεστοχωρίου, δι’ αὐτὸ δὲ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐμερίμνησε διὰ νὰ λάβῃ τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας ἐπὶ τῆς ἀξιώσεως τῶν ἐκεῖ ἐπιχειρηματιῶν,— διότι πρόκειται περὶ ἐπιχειρηματιῶν—διὰ νὰ σκεφθῇ ποῖα θὰ ἦσαν τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὴν θεραπείαν τῶν παρουσιαζομένων μειονεκτημάτων ἀπέναντι τῆς ἱδρυθείσης σχετικῆς βιομηχανίας. Πράγματι ὁ συνάδελφός μου Γενικὸς Διοικητὴς Μακεδονίας κατήρτισε μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ὑπέβαλε μακρὰν ἔκθεσιν. Ἐκ τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς προκύπτει ὅτι αἱ περὶ ὧν ὁ λόγος ἐπιχειρήσεις εἶναι τὰ συνήθη ἀσβεστοκάμινα, τὰ ὁποῖα οἱ μὲν αἰτοῦντες τὴν ἀποζημίωσιν ἐπιχειρηματίαι ἐκτιμοῦν ὡς ἔχοντα ἀξίαν 220.000 δραχμῶν, ἐν ᾧ ἡ ἐπιτροπὴ λέγει, ὅτι δὲν ἀξίζουν παρὰ πάνω ἀπὸ 5–7.000 δρχ. ἕκαστον. Αὐτὸ ὅμως δὲν ἔχει σημασίαν. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι οἱ ἄνθρωποι ἐστερήθησαν τῶν μέσων τῆς ζωῆς. Ἀλλὰ ἡ ἀρχὴ τῆς παροχῆς Κρατικῶν ἀποζημιώσεων ἢ ἀποζημιώσεων διὰ φορολογίας τῶν ἐπιχειρήσεων ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ὡς ἐκ τῆς προόδου τοῦ μηχανισμοῦ ἢ τῆς ἐπιστήμης, καθίστανται ἐπιζήμιοι καὶ ἀντικαθίστανται ἀπὸ νέας βιομηχανίας, νέας ἐπιχειρήσεις στηριζομένας εἰς τὰς προόδους τοῦ μηχανισμοῦ, ἡ ἀρχὴ λέγω αὐτὴ εἶναι τόσον ἐπικίνδυνος, ὥστε ὁμολογῶ ὅτι μετά τινος ἐκπλήξεως ἤκουσα τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὁ ὁποῖος διακρίνεται διὰ τὰ συντηρητικά του φρονήματα, νὰ ἔρχεται νὰ συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιβάλῃ μίαν φορολογίαν δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι ὅλοι οἱ αἰτοῦντες ἐπιχειρηματίαι, δι’ οἱονδήποτε λόγον, ζητοῦν ἀπὸ τὸ Κράτος ἀποζημιώσεις. Τὶ πρῶτον καὶ τὶ ὕστατον νὰ σᾶς ἀναφέρω; Οἱ ὑδροφόροι τοῦ Πειραιῶς οἱ ἐκ Πόρου κομίζοντες τὸ ὕδωρ εἰς τὴν γείτονα πόλιν ζητοῦν νὰ τοὺς ἀποζημιώσωμεν, διότι μετὰ τὴν ὕδρευσιν τοῦ Πειραιῶς ἐκ τοῦ Μαραθῶνος θὰ σταματήσουν αἱ ἐργασίαι των. Οἱ φρεατορύκται ἐπίσης ζητοῦν ἀποζημίωσιν. Μία, λοιπόν, τοιαύτη ἀρχὴ θὰ ἦτο πολὺ ἐπικίνδυνος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὰ νομοθετικὰ σώματα τὴν παραδοχὴν τοιαύτης ἀρχῆς. Εἰδικῶς ὅμως διὰ τὸ Ἀσβεστοχῶρι τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται εἰς τὸν Δῆμον Θεσσαλονίκης, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ Δῆμος Θεσσαλονίκης, ἐκτιμῶν τὰς παρασχεθείσας ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας καὶ τὰ ὠφελήματα τὰ ὁποῖα ἐπέτυχον οἱ καταναλωταὶ Θεσσαλονίκης ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν παλαιῶν αὐτῶν ἀσβεστοκαμίνων, θὰ ἠδύνατο διὰ μιᾶς εἰδικῆς φορολογίας εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ στέρξω καὶ ἐγὼ ἂν ὁ συνάδελφός μου ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἐγκρίνῃ, θὰ ἠδύνατο ὁ δῆμος τῆς Θεσσαλονίκης νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῶν ἀτυχησάντων πολιτῶν του. Δὲν θὰ ἐλαμβάνετο τοιουτοτρόπως Κυβερνητικὸν μέτρον καθιεροῦν τὴν ἐπικίνδυνον ἀρχὴν τῆς φορολογίας τοῦ λαοῦ, γενικῶς διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν τυχὸν πλησσομένων ἐπιχειρήσεων ἐκ τῆς προόδου τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς μηχανικῆς. Ἡ ἐπικουρία θὰ ἦτο ἐπικουρία δημοτική.

§115Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Ὁ δῆμος Πειραιῶς ἀρνεῖται διότι δὲν ἔχει τὰ μέσα.

§116Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δυνατὸν ν’ ἀρνηθῇ καὶ ὁ δῆμος Θεσσαλονίκης. Ἐγὼ ρίπτω τὴν ἰδέαν αὐτὴν, διότι δὲν πρόκειται περὶ μεγάλου ποσοῦ. Εἶναι περίπου 11 αὐταὶ αἱ ἀσβεστοκάμινοι αἱ ἀχρηστευθεῖσαι λόγῳ ἐλαχίστης παραγωγῆς, ἐνῷ παράγονται δέκα ἑκατομμύρια ἐτησίως ἀπὸ τὰς δύο νέας βιομηχανίας. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν προταθῇ ἡ δημοτικὴ φορολογία, θὰ εἶμαι διατεθειμένος ὡς βουλευτὴς νὰ ψηφίσω ἕνα τοιοῦτον νόμον, ὁ ὁποῖος θὰ ἔθετε μίαν τοιαύτην καθαρῶς δημοτικὴν φορολογίαν. Ἀλλ’ ὡς ὑπουργὸς δὲν αἰσθάνομαι τὸ θάρρος νὰ εἰσηγηθῶ μίαν τοιαύτην πολιτικὴν ἀποζημιώσεως ἐπιχειρήσεων τιθεμένων ἐκποδὼν ἀπὸ τὴν πρόοδον τῶν πόλεων.

§117Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω εἰς τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἰσηγήθην τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν ἐμέμφθη ὁ κ. ὑπουργὸς ἀλλ’ εἶναι τὸ κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς ὁποίας ἀποτελεῖ μέλος. Αὐτὸ ἔκαμε τὴν ἀρχὴν καὶ πολλάκις εἰσηγήθη τοιαῦτα μέτρα.

§118Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μία φορά.

§119Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἴχομεν παλαιότερα τὴν ἀντικατάστασιν τῶν σιγαροποιῶν διὰ τῶν μηχανῶν, καὶ ἐδόθη ἀποζημίωσις. Τελευταίως, μὲ τὴν τελειοποίησιν τοῦ λιμένος Πειραιῶς—ὅπου κατωρθώθη μία μεγάλη πρόοδος διὰ τὸν τόπον μας τὰ πλοῖα νὰ πλευρίζουν εἰς τὸν λιμένα—ἐδόθη ἀποζημίωσις εἰς τοὺς λεμβούχους.

§120Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πρόκειται περὶ ἐργατῶν, ἐνῶ ἐδῶ πρόκειται περὶ ἐπιχειρήσεων.

§121Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ ὁ λεμβοῦχος εἶναι ἐπιχειρηματίας.

§122Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄχι.

§123Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ ἂν ἔλθῃ κανεὶς νὰ ἐρευνήσῃ περισσότερον, θὰ εὕρῃ καὶ ἄλλας περιπτώσεις. Ἑπομένως δὲν δύναται ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ἀντιτάσσῃ εἰς τὰς προτάσεις αὐτὰς τὴν ἀπορίαν του διὰ τὴν παρὰ τὴν συντηρητικότητα μου—τὴν ὁποίαν ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι τὴν ἔχω—σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν μιᾶς τοιαύτης προτάσεως. Δὲν εἶναι δὲ καιρὸς νὰ συζητήσωμεν τώρα ἄν ἡ πολιτικὴ αὐτὴ εἶναι ἢ δὲν εἶναι ὀρθὴ καὶ ἄν πρέπῃ ἢ ὄχι νὰ ἐξακολουθήσῃ. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν θὰ εἶναι ὀρθὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ τώρα τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συντηρητικῆς αὐτῆς ἀρχῆς, προκειμένου περὶ ἀποζημιώσεως ἀτυχῶν ἀνθρώπων. Προσθέτω δὲ καὶ τοῦτο: ὅτι σήμερον δὲν πρόκειται νὰ ὑποχρεωθῇ τὸ Κράτος ἀπ’ εὐθείας νὰ πληρώσῃ, διότι θὰ καταβληθῇ ἡ ἀποζημίωσις ἐκείνη ἀπὸ μίαν μικρὰν φορολογίαν ἡ ὁποία θὰ τεθῇ εἰς τοὺς μεγάλους βιομηχάνους οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν τὰς καμίνους καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι φυσικὸν νὰ κερδίζουν κατ’ ἀναλογίαν πολὺ περισσότερα. Δὲν νομίζω δὲ ὅτι αὐτὴ ἡ μικρὰ φορολογία εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιπέσῃ εἰς βάρος τῶν καταταλωτῶν, ἄλλωστε εἶναι τόσον μηδαμινὴ ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ καμμίαν σημασίαν. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως λοιπὸν αὐτῆς δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει περίπτωσις ὁ κ. ὑπουργὸς, νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν συντηρητικότητα μου, ἐναντίον τῆς πολιτικῆς τῆς καθιερωθείσης παρ’ αὐτῆς, διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ὀλίγων αὐτῶν βιοπαλαιστῶν.

§124Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νὰ μπῇ μία δημοτικὴ φορολογία.

§125Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διατὶ δὲν τὴν βάζετε σεῖς ἀπ’ εὐθείας; Διότι ἐγὼ πολὺ διστάζω ὅτι ὁ Δῆμος θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ βάλῃ μίαν φορολογίαν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν ταύτην διὰ τὴν ὁποίαν δὲν θεωρεῖ ἑαυτὸν ὑπόχρεον. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν νὰ συστήσω, νὰ μὴ ἐμμένῃ εἰς τὴν ἄρνησιν του καὶ νὰ στέρξῃ εἰς τὴν ἀποζημίωσιν αὐτῶν τῶν ἐργατῶν, ἐφ’ ὅσον καὶ τὸ Κράτος δὲν θὰ ὑποστῇ οὐδεμίαν ζημίαν. Εἶναι ἀξίωσις δικαιοτάτη καὶ δὲν ἀπάδει καθόλου πρὸ τὰς συντηρητικὰς ἰδέας, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. ὑπουργὸς—ποὺ διακρίνεται ἐπὶ εὐφυΐᾳ—ἠθέλησε νὰ ἀπορρίψῃ μίαν τόσον δικαίαν αἴτησιν, ἐπικαλούμενος τὴν συντηρητικότητά μου.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του «περὶ τῆς σπατάλης εἰς βάρος τοῦ δημοσίου ὡς ἐκ τῆς ἀθρόας χρησιμοποιήσεως αὐτοκινήτων παρὰ τῶν δημοσίων ἀρχῶν».

§127Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἡ ἐπερώτησις, κ. Πρόεδρε, περὶ τῶν χρησιμοποιούντων στρατιωτικὰ αὐτοκίνητα ἔχει ὑποβληθῇ πρὸ 45 ἡμερῶν, καὶ ἐνῷ ἔχει ζητηθῇ ἡ ὑποβολὴ πίνακος ὁ ὁποῖος νὰ ἐμφαίνῃ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον λαμβάνουσι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι χρησιμοποιοῦσι αὐτοκίνητα ὡς καὶ ἐπίδομα ἀντὶ αὐτοκινήτου, δυστυχῶς μολονότι παρῆλθον ἐπαναλαμβάνω 45 ἡμέραι, οὐδεὶς πίναξ ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἑπομένως ἄνευ τῶν πινάκων αὐτῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις. Παρακαλῶ νὰ συστήσητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταθέσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ἐνωρίτερον τοὺς πίνακας, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐπερώτησις.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ταμείου Προνοίας Δημοσίων ὑπαλλήλων ἰσχυουσῶν διατάξεων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεων περὶ φάρων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 5 μ. μ. τῆς προσεχοῦς Δευτέρας. (Ὥρα 8 μ. μ.)