1931.04.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 63η

ΣΑΒΒΑΤΟΝ 4 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ κ. κ. Α. Ἀλεξανδρῆς (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 3)4)31 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης περὶ ἀναθέσεως εἰς τὴν τελευταίαν τῆς εἰσπράξεως τῶν πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ὀφειλομένων χρεῶν». Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1640 περὶ φορολογίας τῶν καθαρῶν προσόδων ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη διὰ μεταγενεστέρου νόμου». Ὁ κ. Β. Καραπαναγιώτης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διοικητικῶν τινων περιφερειῶν». Ὁ κ. Α. Ἀλεξανδρῆς (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς 2 § τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ διατάγματος τῆς 21 Ἰουλίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 5 Μαΐου 1926 περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3250 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 3 Σεπτεμβρίου 1924 νομοθετικοῦ διατάγματος περὶ ἀπαγορεύσεως δικαιοπραξιῶν ἐπὶ ἀκινήτων». Ὁ κ. Χ. Λαδᾶς (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) καταθέτει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν: «Ἐπιστρέφοντες συνημμένως τὸ ὑπ’ ἀριθ. 361 ἐ. ἔ. ἔγγραφον ὑμῶν, ἀφορῶν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Φίλιου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς, ὅτι δὲν γίνεται σκέψις ἀφομοιώσεως τῶν διανομέων τοῦ Γραφείου Τρικκάλων πρὸς τοὺς συναδέλφους των τῶν γραφείων Σερρῶν, Ξάνθης καὶ Καβάλλας, καθ’ ὅσον ἡ ἀφομοίωσις αὕτη θὰ ἀπαιτήσῃ σημαντικὴν δαπάνην, δεδομένου ὅτι εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν διανομέων τοῦ γραφείου Τρικκάλων εὑρίσκονται καὶ πολλοὶ ἕτεροι, ἄλλων γραφείων». Ὁ κ. Α. Παπᾶς (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς) καταθέτει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν (ἀναγινώσκει). «Ἀποκρινόμενοι εἰς τὴν ἀπὸ 23 τρέχοντος ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Καλαντζάκου, περὶ ἀκαλύπτων τμημάτων τῆς παρὰ τὴν Στρατιωτικὴν Σχολὴν Εὐελπίδων κατασκευασθείσης ὑπονόμου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς, ὅτι διὰ νὰ ἀρθῇ ἡ ἐκεῖ ὑπάρχουσα κατάστασις, δέον ὅπως τὸ μὲν ὑπουργεῖον Προνοίας μεταφέρῃ τοὺς παρὰ τὸ ρεῦμα ἐγκατεστημένους πρόσφυγας, ἵνα τεχνικῶς καταστῇ δυνατὴ ἡ ἀποπεράτωσις τῆς κατασκευασθείσης ὑπονόμου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὁ δῆμος Ἀθηναίων προβῇ εἰς τὴν συμπλήρωσιν τῆς ἀναφερομένης ὑπονόμου, καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς ἐγκαίρως ἐμερίμνησε καὶ προῆλθεν εἰς τὰς ἀπαιτουμένας ἐνεργείας τόσον παρὰ τῷ ὑπουργείῳ Προνοίας ὅσον καὶ παρὰ τῷ Δήμῳ Ἀθηναίων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀνωτέρω ἔργων. Ἐπικουρικῶς πληροφοροῦμεν ὑμᾶς, ὅτι χάρις εἰς τὰς ἐνεργείας τοῦ ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς, ἐπετεύχθη ἡ μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου κατασκευὴ τῆς ὑπονόμου».

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἔχει τὸν λόγον.

§3Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπειδὴ σήμερον θὰ εἶναι ἡ τελευταία συνεδρίασις τῆς Βουλῆς πρὸ τοῦ Πάσχα, θὰ παρεκάλουν ὅπως συστηθῇ εἰς τὸν ἐπιστρέψαντα ἐκ τῆς περιοδείας του κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ἐκθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὶ ἀντελήφθη καὶ τίνα γνώμην ἐσχημάτισε περὶ τῶν τελευταίων καταστροφῶν ἐκ τῶν παγετώνων. Καὶ ἐὰν εἶναι δυνατὸν καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ καταστήσῃ γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν ποίας περίπου ἀποφάσεις ἐσκέφθη νὰ λάβῃ ἀπέναντι τῶν παθόντων. Περὶ τῆς καταστροφῆς πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι οἱ βουλευταὶ οἱ καταγόμενοι ἐκ τῆς Πελοποννήσου διαπιστοῦν μεγάλας ζημίας, καὶ ἀναμένω νὰ ἀκούσω παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τὶ θὰ κάνῃ ἀπέναντι τῆς καταστροφῆς. Τοῦτο εἶναι ἀπολύτως ἐπιβεβλημμένον καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀξίωσις νομίζω ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς.

§4Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως ὁ συνάδελφός μου θὰ λάβῃ εὐκαιρίαν νὰ ἐκθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, τὶ ἀντελήφθη κατὰ τὴν περιοδείαν του καὶ τίνα μέτρα φρονεῖ ὅτι πρέπει νὰ ληφθοῦν.

§5Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀντιλαμβάνομαι ὅτι δὲν δύνασθε νὰ ἔχετε καθορίσει ἀπὸ τοῦδε τὰ ληπτέα μέτρα, ἀλλὰ νὰ μᾶς εἴπῃ ὅμως τὰς ἀντιλήψεις του ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὁ ὁποῖος μετέβη ἐπὶ τόπου καὶ ἐξήτασε τὴν κατάστασιν.

§6Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἑνώνω τὰς παρακλήσεις μου. Διότι πραγματικῶς ὁλόκληρος πλημμύρα τηλεγραφημάτων καταφθάνει, καὶ οἱ συμπολῖται παραπονοῦνται, ἰδίως ἐκ τῶν ὀρεινῶν μερῶν, ὅτι δὲν ἐξητάσθη ἡ κατάστασις αὐτῶν. Ὑποθέτω ὅτι τοῦτο θὰ ἀπετέλῃ ἄδικον μομφὴν κατὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ἀλλὰ μέλω νὰ ἀκούσω τὰς ἐξηγήσεις, διὰ νὰ ἀντιληφθοῦν καὶ οἱ συμπολῖται μου ὅτι κατεβλήθη μέριμνα καὶ ποία ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἐξευρεθῇ ἡ ἔκτασις τῶν ζημιῶν καὶ διὰ νὰ ἀντιμετωπισθοῦν αὐταί. Διότι πραγματικῶς πρόκειται περὶ μιᾶς δεινοτάτης συμφορᾶς.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§8Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄς ψηφίσωμεν πρῶτα τὰ νομοσχέδια.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως τῶν ὁδῶν κειμένων διατάξεων». Ὁ κ. Ἀφεντούλης.

§10Γ. ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δηλώσω ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν κατοίκων τοῦ Πηλίου πρὸς τὸν χρηματοδότην ἐκεῖνον, αἱ προτάσεις τοῦ ὁποίου ἔδωκαν ἄμεσον ἀφορμὴν πρὸς ψήφισιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νόμου. Ὡς γνωστὸν ὑπεβλήθη ἐκ μέρους τοῦ ἐκ Ζαγορίου συμπολίτου κ. Πολυμέρη πρότασις δανείου 100.000 λιρῶν Ἀγγλίας, μὲ τόκον 6% εἰς τὸ ἄρτιον πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων εἰς τὸ Πήλιον. Χάρις εἰς τὰς προτάσεις αὐτὰς τὸ Πήλιον θὰ ἀποκτήσῃ ἐντὸς 4 ἐτῶν τὸ μέγιστον μέρος τοῦ δυκτίου ἐκείνου τῆς ὁδοποιΐας τὴν ἔλλειψιν τοῦ ὁποίου ἠσθάνετο βαρύτατα μέχρι τοῦδε περιφέρεια κατ’ ἐξοχὴν παραγωγική. Εἶναι γεγονὸς εὐοίωνον ὅτι ἡ ἔναρξις τῶν ἔργων θὰ γίνῃ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Διὰ τοῦτο, ἑρμηνεύων τὰ αἰσθήματα τῶν κατοίκων τοῦ Πηλίου ἐκφράζω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἰδίᾳ δὲ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὑπουργόν, ὡς καὶ εἰς τὸν προκάτοχον του καὶ δὴ ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν οἰκονομικῶν, τὴν εὐγνωμοσύνην διὰ τὴν προθυμίαν τὴν ὁποίαν ἔδειξαν διὰ τὴν δημιουργίαν τοῦ νομοθετικοῦ πλαισίου τὸ ὁποῖον ἤδη θὰ ἐπιτρέψῃ ἄμεσον πραγματοποίησιν τοῦ δανείου αὐτοῦ. Ἀλλὰ καὶ ἄλλην εὐχὴν ἔχω νὰ ἐκφράσω. Εὔχομαι αἱ προτάσεις αὐταὶ θὰ εὕρουν μιμητὰς καὶ εἰς ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἐλπίζω ὅτι καὶ ἄλλοι καταγόμενοι ἐξ ἄλλων ἐπαρχιῶν ἀκολουθοῦντες τὸ παράδειγμα τοῦ συμπολίτου ἡμῶν, θὰ δώσουν διὰ τοῦ τρόπου τούτου τὸ καλλίτερον τεκμήριον τῆς δικαίας εὐγνωμοσύνης πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς πατρίδος αὐτῶν. (χειροκροτήματα).

§11Δ. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἔχω νὰ συνενώσω τὴν εὐγνωμοσύνην μου διὰ τὴν μέριμναν τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἔδειξεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς.

§13Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7ου ὅπου ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ εἶχε προτείνει ὅπως ἡ προθεσμία τῆς ἀλλαγῆς τῶν ἐπισώτρων παραταθῇ μέχρι τέλους τοῦ 1932, εἰς τὸ νομοσχέδιον βλέπω ὅτι ἔχετε ὁρίσει τὴν προθεσμίαν μέχρι τέλους Ἰουλίου. Νομίζω ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας ἡ προθεσμία πρὸς ἀλλαγὴν τῶν ἐπισώτρων ἡ καθοριζομένη ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου μέχρι τέλους Ἰουλίου εἶναι τόσον μικρὰ, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν ἐντὸς αὐτῆς νὰ γίνῃ ἡ ἀλλαγὴ τῶν ἐπισώτρων. Ὡς εἶναι γνωστὸν σύμφωνα μὲ τὴν οἰκονομικὴν κρίσιν τὴν ὑφισταμένην, διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἀλλαγὴ τῶν ἐπισώτρων κάθε ἀγρότης καὶ κάθε χωρικὸς θὰ χρειασθῇ τοὐλάχιστον 3–4000 δραχμάς.

§14Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν εἰσάγεται ἡ διάταξις αὐτὴ τώρα· ὑφίστατο δυνάμει νόμου πρὸ διετίας ἰσχύοντος.

§15Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἀναμφιβόλως ἡ διάταξις αὐτὴ ὑφίστατο καὶ ἔχει δώσει καὶ μίαν προθεσμίαν, ἀλλὰ δὲν ἐφαρμόσθη, ἀφ’ ἑνὸς μὲν λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως ἡ ὁποία ὑφίστατο εἰς τὴν γεωργίαν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἐπίβλεψις ἡ ὁποία ἔδει νὰ ἀνατεθῇ πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου εἰς τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα, ἵνα ἐπιβληθοῦν διὰ νὰ ληφθοῦν μέτρα ἐναντίον τῶν καρροποιῶν, ὥστε νὰ μὴ κατασκευάζουν κάρρα μὲ ἐπίσωτρα στενῆς διαμέτρου. Ἐκεῖ ἔγκειται πολὺ περισσότερον ἡ μὴ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου καὶ ὄχι εἰς τοὺς χωρικούς. Διότι ὁ χωρικὸς διὰ νὰ ἀποφύγῃ βεβαίως αὐτὴν τὴν ἀλλαγὴν διότι εἶναι ζήτημα οἰκονομίας 3–4000 δρχ. δι’ ἕκαστον χωρικὸν διὰ νὰ ἀλλάξῃ τὰ ἐπίσωστρα, αὐτὸς βέβαια θὰ κάμῃ καὶ μίαν καταστρατήγησιν τοῦ νόμου λόγῳ οἰκονομικῆς ἀδυναμίας. Θὰ παρατηρηθῇ δὲ τοῦτο τὸ φαινόμενον, ὅτι ὅλοι οἱ ἔχοντες δίτροχα καὶ τετράτροχα θὰ μυνηθοῦν καὶ θὰ πᾶνε στὸ Πταισματοδικεῖον, καὶ ἄρχισαν ἤδη κατόπιν τῆς ἀναστολῆς ἡ ὁποία εἶχε δοθῆ μέχρι τοῦδε. Φαντασθῆτε δὲ ὅτι σήμερον μαζὶ μὲ τὴν ὑπὸ τοῦ νόμου ἐπιβολὴν τῆς ἀλλαγῆς τῶν ἐπιστρώτων θὰ ἔχουσι μετὰ ταῦτα καὶ τὴν δίωξιν τῶν ἀρχῶν. Καὶ ἠξεύρετε μία μήνυσις πόσον θὰ στοιχίσῃ εἰς ἕνα χωρικόν, ὁ ὁποῖος θὰ πληρώσῃ 1,000 δραχμάς; Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως δεχθῇ καὶ παραταθῇ ἡ προθεσμία αὐτὴ μέχρι τοῦ Αὐγούστου 1932 καὶ νὰ δοθῇ ἐντολὴ εἰς τὰς ἀστυνομικὰς ἀρχὰς διὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ἐπιβλέπουν τοὺς καταστηματάρχας καρροποιοὺς διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Διότι ἂν τοῦτο δὲν γίνῃ νὰ εἶσθε βέβαιος κύριε ὑπουργὲ, ὅτι θὰ εὑρεθῆτε καὶ πάλιν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἔλθητε εἰς τὴν βουλὴν νὰ ζητήσετε προθεσμίαν. Ἔχετε μέχρι τοῦ Ἰουλίου καὶ σᾶς λέγω ὅτι ἐντὸς δύο μηνῶν μὲ τὴν σημερινὴν κρίσιν εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀλλαγοῦν τὰ ἐπίσωτρα. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ μία μακροτέρα προθεσμία καὶ νὰ εἶναι κατηγορηματικὴ ὅτι δὲν θὰ δοθῇ ἐπὶ πλέον τοιαύτη, διὰ νὰ κατορθώσουν οἱ χωρικοὶ ν’ ἀλλάξουν τὰ ἐπίσωτρα.

§16Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ, κ. ὑπουργέ, μέχρι τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1932, θὰ εἶναι ἀδύνατον ἄλλως τε......

§17Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Εἰς τὸ 2ον ἄρθρον ἡ συντήρησις τῆς ὁδοῦ Πάρνηθος, ὅπως λέγετε θ’ ἀνατεθῇ εἰς τὸ νοσοκομεῖον Εὐαγγελισμός. Θὰ ἤθελον κ. ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος: Θὰ πληρώνουν οἱ διερχόμενοι ἐκ τῆς ὁδοῦ ταύτης διόδια—ἤθελα νὰ ξεύρω μέχρι ποίου σημείου θὰ φθάσουν τὰ διόδια αὐτὰ ἵνα μὴ καταστοῦν μία φορολογία ἐπαχθεστάτη, διότι, ὡς εἶνε γνωστόν, ἡ Πάρνης σήμερον κατέστη ἓν μέρος εἰς τὸ ὁποῖον θὰ μεταβαίνῃ ὅλος ὁ κόσμος Ἐκτὸς αὐτοῦ οἱ τῆς περιφερείας τοῦ Δήμου Ἀχαρναίων (;) Ἔχουν ἐκεῖ καὶ τὰ κτήματά των εἰς τὰ ὁποῖα θὰ πηγαίνουν κάθε μέρα. Θὰ πληρώνουν καὶ ἐκεῖνοι; Νομίζω ὅτι δὲν εἶνε δίκαιον καὶ πρέπει ν’ ἀπαλλαγοῦν τῆς φορολογίας αὐτῆς οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Ἀχαρναίων—οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ κτήματά των ἐκεῖ—διότι θὰ πηγαίνουν δέκα φορὲς τὴν ἡμέραν. Θὰ πληρώνουν κάθε μέρα διόδια; Νομίζω ὅτι ἡ φορολογία ἰδίως ἐτέθη διὰ τὰ αὐτοκίνητα τὰ ὁποῖα μεταβαίνουν ἀπὸ ἐδῶ εἰς τὴν Πάρνηθα χάριν ἀναψυχῆς, ἢ δι’ ἄλλους λόγους. Νὰ τεθῇ λοιπόν, μιὰ διάταξις ὅτι θ’ ἀπαλλαγοῦν οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Ἀχαρναίων τῆς φορολογίας ταύτης. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης.

§19Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ εὑρίσκω δικαίαν τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι πρέπει ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τοὺς χωρικοὺς οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ κτήματά των ἐκεῖ. Πρέπει νὰ ὁρισθῇ καὶ ἓν ὑπέρτατον ὅριον τοῦ φόρου αὐτοῦ ὅσον τὸ δυνατὸν μικρότερον. Θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ καθορισθῇ εἰδικῶς.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσοπέταλος.

§21Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δύο λόγια ἔχω νὰ εἴπω διὰ νὰ ἐνισχύσω τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μαντᾶ. Νομίζω σχετικῶς μὲ τὰ κάρρα ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ μία μεγαλειτέρα προθεσμία, διότι ἡ μεταβολὴ τῶν τροχῶν, ξεύρετε, ἀπαιτεῖ μεγάλας δαπάνας καὶ δὲν πιστεύω νὰ εἶνε τόσον εὔκολος εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν. Πρέπει νὰ σημειωθῇ ὅτι μόνον διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἀπαγορεύσεως εἰς τοὺς καρροποιοὺς κατασκευῆς τροχῶν μὲ πλάτος μὴ ἐπιτρεπόμενον ἐκ τοῦ νόμου, μόνον τοῦτο θὰ ἠδύνατο νὰ φέρῃ τὴν κατάργησιν τῶν ὑπαρχόντων σήμερον στενῶν τροχῶν. Ὑπάρχουν σήμερον τροχοὶ οἱ ὁποῖοι πωλοῦνται ἀπὸ καρροποιοὺς ἔχοντας μεγάλα ἀποθέματα. Δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ μία προθεσμία—πρὸ παντὸς ἐξαντλήσεως τοῦ τυχὸν ὑπάρχοντος ἀποθέματος ἀπὸ τοὺς καρροποιούς. Αὐτὴ ἡ προθεσμία δὲν ἠμπορεῖ νὰ νοηθῇ, παρατεινομένη μέχρι τέλους Ἰουλίου, ὅτι εἶνε προθεσμία ἐπαρκὴς διὰ τὴν ἀντικατάστασιν αὐτῶν. Εἶναι γνωστὸν πόσον χρόνον χρειάζεται διὰ νὰ τριβῇ μία ρόδα καὶ ἑπομένως, ἡ μέχρι τοῦ Ἰουλίου παράτασις τῆς προθεσμίας νομίζω ὅτι εἶνε ἐντελῶς ἄχρηστος. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω παρὰ πολὺ τὸν κ. ὑπουργὸν ὅπως θελήσῃ νὰ παρατείνῃ τουλάχιστον μέχρι τέλους τοῦ 1932 τὴν προθεσμίαν ὁπότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ κατάργησις αὐτῶν χωρὶς νὰ ἔχωμεν δικαίας ἀξιώσεις τοὐλάχιστον τῶν καρροποιῶν, ὅτι τὰ ἀποθέματα τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν εἰς αὐτοὺς θὰ πᾶνε χαμένα διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως αὐτῆς ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου καὶ δικαίως ἐντεῦθεν αἱ αἰτήσεις ἀποζημιώσεως, διότι δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ πετάξουν εἰς τὸν δρόμον τὰ ἀποθέματα τὰ ὁποῖα ἔχουν. Ἂς μὴ λησμονῶμεν ὅτι, ἐπιβολὴ τῶν διατάξεων αὐτῶν σχετικῶς μὲ τὰς Ἀθήνας, τὸν Πειραιᾶ καὶ τὰ περίχωρα, θὰ εἶχε καὶ κἄποιον λόγον, ἀλλὰ φαντασθῆτε τὴν ἐπαρχίαν τὴν ἰδικήν μου ὅπου δὲν ὑπάρχει οὔτε ἑνὸς μέτρου ἐπίστρωμα μόνιμον ἢ ἡμιμόνιμον. Ἀξίζει τὸν κόπον ἐκεῖ, τὴν στιγμὴ ποὺ κυλιόμαστε μέσα στὴ λάσπη ἀκόμη νὰ τοὺς εἴπωμεν: Ἀπαγορεύομεν ἀπὸ τώρα τὴν χρῆσιν τῶν στενῶν τροχῶν μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι ὕστερα—δὲν ξεύρω ἀπὸ πόσα χρόνια — θ’ ἀποκτήσωμεν ἐπίστρωμα μόνιμον ἢ ἡμιμόνιμον. Εἶναι δ’ ἀσφαλὲς τοῦτο καὶ ἀπεδεδειγμένον ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν μόνιμα ἐπιστρώματα, ἡ μεταβολὴ τῶν τροχῶν εἰς πλατυτέρους εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατος. Εἶναι ἀδύνατος διότι αἱ ὁδοὶ ὅπως σήμερον εἶναι κατεσκευασμέναι, δὲν ἐπιτρέπουν τὴν χρῆσιν πλατέων τροχῶν, — διότι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατος ἡ μεταφορὰ βαρῶν διὰ τοιούτου εἴδους τροχῶν. Δι’ αὐτὸ λοιπόν, εἰς τὴν ἐπαρχίαν τοὐλάχιστον τὴν ἰδικήν μου, ποὺ δὲν ὑπάρχουν τὰ ἐπιστρώματα τὰ μόνιμα, δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ ὑποχρεωθοῦν αὐτοὶ νὰ μεταβάλλουν τοὺς τροχούς.

§22Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ξεύρετε, κ. ὑπουργέ, ὅτι εἰς τὴν Μακεδονίαν οἱ πρόσφυγες ἔχουν εἰδικὸν τύπον κάρρου τὸ ὁποῖον ἐνέκρινεν ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου. Πῶς θέλετε εἰς τόν ἀπειράριθμον αὐτὸν κόσμον τῶν προσφύγων οἱ ὁποῖοι ἐφαντάσθησαν καὶ δὲν ἔχουν κανένα πόρον ν’ ἀποκτήσουν ἴδιον κάρρον νὰ τοὺς ἐπιβάλλωμεν ἀλλαγὴν τῶν ἐπισώτρων εἰς τόσην προθεσμίαν, εἰς τὴν κρίσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται; Εἰς τὴν Μακεδονίαν δὲ δὲν ὑπάρχουν ὁδοὶ μὲ μόνιμον ὁδόστρωμα. Οἱ πρόσφυγες ἔχουσιν ἴδιον τύπον κάρρου πῶς θέλετε νὰ ἐπιβάλλωμεν νὰ ἀλλάξουν τὸν τύπον τοῦ κάρρου. Ἡ προθεσμία εἶναι ἐλαχίστη.

§23Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ δοθῇ μία μεγαλειτέρα προθεσμία.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.

§25Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς παρατάσεως. Πρῶτον: κατ’ ἀρχὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν ὅτι δὲν θὰ ἐπέλθῃ ἡ μεταβολὴ τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκει ὁ νόμος, εἰς τὸν ὁποῖον παρατηρεῖται ἡ ἀπαγόρευσις αὐτή, διότι ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη ἰσχύει ἀπὸ μηνῶν καὶ πλέον. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀναμφισβητήτως τὸ μέτρον νὰ ἐφαρμοσθῇ γενικῶς εἰς ὅλας τὰς ὁδοὺς καὶ τὰς τυχόν ἀγροτικάς. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἡ τροποποίησις τὴν ὁποίαν περιέχει τὸ παρ’ ἡμῖν νομοσχέδιον, δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς νομομηχανικοὺς νὰ ἐπιτρέπουν μὲ εἰδικὰς ἀδείας τὴν κυκλοφορίαν θὰ ἐφαρμοσθῇ δὲ τὸ μέτρον τοῦτο μὲ ὅλην τὴν δυνατὴν ἐπιείκειαν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ νὰ ἐξακολουθήσουν νὰ μεταφέρωνται ἐπὶ τῶν ἁμαξῶν τῶν κοινῶν διὰ τῶν στενῶν τροχῶν βάρη ὑπέρογκα ὅπως τὰ μάρμαρα τὰ ὁποῖα μεταφέρωνται ἐκ τῆς Πεντέλης καὶ τὰ ὁποῖα καταστρέφουν ἐντελῶς τὰ ἐπιστρώματα. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ ἀνησυχία τῶν κυρίων βουλευτῶν δὲν εἶναι δικαιολογημένη κατόπιν τῆς διαπιστώσεως τοῦ ἄρθρου 7 ὅπως διατυποῦται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Λέγω δέ. (ἀναγινώσκει). Ἡ δὲ ἀπαγόρευσις λέγει κατωτέρω ὅτι ἀφορᾶ τὴν περαιτέρω κατασκευήν, δηλαδὴ θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἀπαγόρευσις διὰ τὴν κατασκευὴν καὶ ἐπισκευὴν τῶν ἁμαξῶν.

§26Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπιθυμῶ νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ δύο λέξεις. Αὐτὸ τὸ ζήτημα τοῦ νὰ τακτοποιηθῶσι οἱ τροχοὶ εἶναι ἀπὸ τὸ 1912 ἐκκρεμές. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ λυθῇ τοὐλάχιστον διὰ τοὺς νέους δρόμους ποὺ κατασκευάζομεν, νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν νὰ πατοῦν ἐπάνω δίτροχα ἢ τετράτροχα μὲ στενοὺς τροχούς. Ἄν ἡ Βουλὴ ἐπιμένῃ νὰ ἀρθῇ ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη, σᾶς λέγω ὅτι συνεπείᾳ αὐτοῦ θὰ εἶναι νὰ σταματήσωμεν τὰς κατασκευὰς τῶν ὁδῶν. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κοινὴ Γνώμη τῶν ἐνδιαφερομένων ἐπιμένει νὰ ἔχῃ τὰ κάρρα, δὲν μποροῦμε νὰ πᾶμε ἐναντίον τῆς Κοινῆς Γνώμης, ἀλλὰ θὰ σταματήσωμεν τὰς κατασκευὰς νέων δρόμων καὶ ὅταν θὰ πεισθῇ θὰ συνεχίσωμεν πάλιν.

§27Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὑπέστην καὶ ἐγὼ ἄλλοτε ὡς ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας τὰς ἐπιθέσεις ὅλων τῶν ἐνδιαφερομένων, εἶδον δὲ ὅτι δὲν εὑρέθη κανεὶς ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο ν’ ἀντιστῇ. Καὶ ὁ λόγος εἶναι, διότι πρόκειται νὰ μεταδληθοῦν σωρεία κάρρων καὶ νὰ ὑποστοῦν ζημίας ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ εἶναι ἄνθρωποι πτωχοὶ καὶ γεωργοί. Ἀφοῦ ἤδη ἐπὶ μίαν 15ετίαν ἂν μὴ περισσότερον ἠνέχθη τὸ Κράτος τὴν κατάστασιν αὐτὴν, παρὰ τὸν νόμον ὁ ὁποῖος ἔχει ψηφισθῆ καὶ ἔδιδε καθ’ ἑκάστην ἀναστολάς. Δεύτερον: ὁ νόμος αὐτὸς κατηρτίσθη ὑπὸ ὅρους ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὴ ἡ ἄμεσος ἐφαρμογή, δὲν ἔχει δὲ ὑπ’ ὄψιν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ διευκολύνωμεν τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ τοῦ νόμου. Τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν θὰ κάμωμεν δρόμους, ἐφ’ ὅσον διαμορφωθῆ ἡ γνώμη ὥστε οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ ἁμάξια νὰ συμμορφωθοῦν πρὸς τὸν νόμον ὁ ὁποῖος δὲν ἐπιβάλλεται διὰ νὰ φέρῃ ἀντιδράσεις εἰς τὸ ἔργον, ἀλλὰ ἐπιβάλλεται ἐκ τῆς ἀνάγκης τοῦ νὰ ἔχωμεν δρόμους. Ἀλλὰ λέγω τὸ μέτρον αὐτὸ ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν δρόμους, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐκεῖνο τὸ ποῖον θὰ σταματήσῃ αὐτὸ τὸ κακόν, διότι οἱ ἄνθρωποι οἱ ἐνδιαφερόμενοι θὰ σᾶς εἴπουν· κύριοι μὴ κάμετε δρόμους ἂν πρόκειται ἡμεῖς νὰ μὴ μποροῦμε νὰ δουλέψωμεν. Καὶ θὰ τοὺς βάλετε ἀντιθέτους πρὸς τὴν Κοινὴν γνώμην, ἡ ὁποία θέλει τοὺς δρόμους καὶ θὰ ἔχωμεν δύο στρατόπεδα ἀντιμαχόμενα. Θὰ ἔλεγον ὅτι θὰ ἦτο προτιμώτερον νὰ τοὺς παρασχεθῇ ἤδη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως μία μείζων παράτασις τῆς προθεσμίας—ἡ παράτασις τῆς προθεσμίας ἡ ὁποία δίδεται μέχρι τοῦ Ἰουνίου, πρέπει νὰ εἴπω ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκὴς καὶ ἔχει τοῦτο τὸ οὐσιῶδες μειονέκτημα ὅτι συμπίπτει μὲ τὸν χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ μεγαλειτέρα χρῆσις.

§28Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μετὰ τὸν Ἰούλιον λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπιτρέπεται ἡ κυκλοφορία δι’ ἀδείας τοῦ νομομηχανικοῦ.

§29Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὴν ἐποχὴν αὐτὴν εἶναι ἡ μεγαλειτέρα συγκομιδὴ τὸν δὲ Σεπτέμβριον γίνεται ἡ μεταφορὰ τῶν μούστων. Πῶς μπορεῖτε νὰ τοὺς ἐμποδίσετε;

§30Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πόσην παράτασιν προτείνετε;

§31Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἕν ἔτος. Πάντως νὰ δώσετε μίαν προθεσμίαν.

§32Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναστολὴ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ σχετικοῦ νόμου μέχρι σήμερον, ἐγένετο δι’ ἁπλῆς διαταγῆς τοῦ ὑπουργοῦ, εὗρον δὲ ἐκκρεμῆ τοιαύτην διαταγήν, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἔληγεν ἡ προθεσμία τὴν 31 Μαΐου. Ἡ ἔννοια τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ γίνῃ κατάδηλον εἰς τὸν κόσμον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπ’ ἄπειρον ἡ μὴ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου. Γνωρίζω ὅτι ἡ μέχρι τοῦ Ἰουλίου προθεσμία δὲν εἶναι ἐπαρκής, ἀλλὰ νομίζω ὅτι διὰ τοῦ συστήματος τῶν εἰδικῶν ἀδειῶν τὰς ὁποίας ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον, θὰ δύνανται νὰ παρέχουν οἱ νομομηχανικοί, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα ἀναλόγως τῶν ὁδῶν. Ἐκεῖ ὅπου θὰ τεθοῦν εἰς κυκλοφορίαν νέαι ὁδοί, νομίζω ἐκεῖ πρέπει νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ κυκλοφορία τῶν ἁμαξῶν. Ἐν τῷ μεταξὺ νομίζω ὅτι ἐπειδὴ εἶναι ἡ τελευταία συνεδρίασις καὶ θὰ κινδυνεύσωμεν κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ μὴ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀφήσωμεν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα.

§33Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι διὰ τῶν εἰδικῶν ἀδειῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα.

§34Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μόνον ἤθελα τοῦτο νὰ γνωρίζω: Πολλάκις ἔχει πάθει βλάβην ἕνα μικρὸν μέρος.

§35Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα.

§36Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἂν ὁ νομοθέτης εἶχε νομοθετικὴν πρόνοιαν.... (θόρυβος).

§37Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ λέγει τώρα ὁ νόμος.

§38Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ πρέπει νὰ δοθῇ ἡ παράτασις τοῦ ἑνὸς ἔτους.

§39Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ὅτι πρέπει ν’ ἀπαγορευθῇ, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις. Ἡ ἀντίρρησις εἶναι εἰς τὸ ἑξῆς σημεῖον ὅτι οἱ χωρικοὶ ἔχουν ἐφοδιασθῆ δι’ ὡρισμένου τύπου κάρρων. Δὲν θέλομεν νὰ τοὺς βάλωμεν νὰ μεταδαίνουν εἰς τὸν νομομηχανικόν.

§40Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ δοθῇ παράτασις ἑνὸς ἔτους.

§41Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ὑπάρχουν καὶ γεωργικὰ μηχανήματα τὰ ὁποῖα ἔχουν στενοὺς τροχούς. Αἱ θεριστικαὶ μηχαναὶ ἔχουν στενοὺς τροχούς, ἂν ἀπαγορευθῇ ἡ χρῆσις τῶν στενῶν τροχῶν, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφερθοῦν.

§42Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἕνας χρόνος φθάνει διὰ νὰ κανονισθοῦν ὅλα τὰ ζήτημα.

§43Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐπωφελούμενος τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ ἐπωφελούμενος τῆς παρουσίας τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ...

§44Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι σπανία ἡ παρουσία μου ἐδῶ;

§45Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κάθε ἄλλο, εἰδικῶς δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα ὁμιλῶ... Ἤθελα νὰ ἐπαναλάβω μερικὰ τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Δυστυχῶς, κ. Πρόεδρε, ἀπεδείχθη κατὰ τὴν συζήτησιν, ὅτι τὸ κονδύλιον τὸ ὁποῖον ἔχει ἐγγράψει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ τρέχοντος ἔτους ἔχει σχεδὸν διατεθῆ προκαταβολικῶς ὑπὸ αἵρεσιν. Ἑπομένως κατ’ οὐσίαν οὐδὲ ὀβολὸς θὰ μείνῃ διὰ νὰ ἔλθωμεν ἀρωγοὶ εἰς τὰς κοινότητας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν διαθέσει μεγάλην προσωπικὴν ἐργασίαν καὶ ἔχουν χαράξει καὶ διανοίξει δρόμους. Κύριε Πρόεδρε της Κυβερνήσεως, ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος, ὁμοφώνως, παμψηφεὶ ἐξέφρασε τὴν εὐχὴν ὅπως ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνισχυθῇ τὸ κονδύλιον τοῦτο ἢ τοὐλάχιστον τὸ ἀναγραφόμενον ποσὸν νὰ εἶναι καὶ πραγματικὸν διά νὰ δυνηθῇ νὰ διατεθῇ διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν κανονικῶν ὁδῶν διότι οὐδενὸς διαφεύγει τὴν ἀντίληψιν ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ δαπανηθοῦν διὰ τὴν κατασκευὴν τεχνικῶν μικρῶν ἔργων εἰς κοινοτικὰς ὁδοὺς ἀσφαλῶς θὰ τελεσφορήσουν ἀπὸ πάσης ἀπόψεως, πολὺ περισσότερον παρὰ τὰ ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα διατίθενται διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν Ἐθνικῶν ὁδῶν. Ὑποθέτω κ. Πρόεδρε, ὅτι εὐμενῶς θέλετε ἀποδεχθῆ τὴν πρότασίν μου ταύτην.

§46Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὲ ἐπείσατε, ἀλλὰ νὰ ἴδω πῶς ἐγὼ θὰ πείσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§47Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἀποδέχομαι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, δηλαδὴ νὰ κατασκευάζωνται δρόμοι μόνον εἰς τὰς ἐπαρχίας ὅπου δέχονται τοὺς τροχοὺς τοὺς πλατεῖς, εἰς ἐκείνους δὲ ποὺ δὲν θὰ κάμουν αὐτὴν τὴν θέλησιν νὰ μὴ κατασκευάζονται νέοι δρόμοι.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βερδέλης.

§49Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὸ ἄρθρον 7 τὸ ὁποῖον συνεζητήθη διὰ μακρῶν καὶ θὰ ζητήσω ὅπως ἀντὶ τῆς λέξεως «διαταγή», ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ γίνῃ τροποποίησις τοῦ νομοσχεδίου.....

§50Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ τροποποίησις. Ὅπως μέχρι σήμερον διὰ διαταγῆς καὶ ὑπ’ εὐθύνην τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἐγένετο, θὰ γίνῃ ἀναστολὴ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου. Οὕτω θὰ γίνεται καὶ περαιτέρω ἐπὶ ἓν ἔτος.

§51Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἑπομένως οἱ νομομηχανικοὶ θὰ λάβουν σαφεῖς ὁδηγίας ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου. Διὰ νὰ εἴμεθα δὲ συνεπεῖς πρὸς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς νὰ γίνῃ μία ἐγκύκλιος, ἐκτὸς δὲ τῆς ἐγκυκλίου αὐτῆς νὰ καθορισθῇ σαφῶς τὸ εἶδος τῶν ὀχημάτων, καὶ τὰ βάρη τῶν τροχῶν καὶ ὅλα τὰ ἐπιστημονικὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα προβλέπουν περὶ χρήσεως ὁδῶν. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τοῦ ἄρθρου 7, νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ περάσῃ ἡ βασικὴ τροπολογία τοῦ νόμου περὶ ὁδοποιΐας, χωρὶς νὰ τονίσω μερικὰ ἄλλα πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ὁδοποιΐας νὰ ἀναπτύξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Εἰδικῶς νομίζω ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦτο δύναται νὰ μοῦ δοθῇ διὰ νὰ τονίσω δύο ζητήματα. Ἕν ἀπὸ τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα τῆς Ἑλλάδος, πρόκειται νὰ ἀποκτήσῃ δι’ ἑνὸς δανείου πλῆρες δίκτυον, ὥστε ὅταν συνεζητῆτο ἡ ἐπερώτησις τῆς ὁδοποιΐας εἶχα σκοπὸν νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι ἐνόμιζον ὅτι πρέπει κυρίως νὰ τονισθῇ ἡ σημασία. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπαρχιακὰς ὁδοὺς πρέπει νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν ὅτι μὲ τὸ προβλεπόμενον ὑπὸ τοῦ βασικοῦ νόμου περὶ ὁδοποιΐας, τῶν 3000 δρχ. ἀνὰ χιλιόμετρον ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει καμμία ἐλπὶς νὰ κατασκευασθοῦν αἱ νέαι ἐπαρχιακαὶ ὁδοί, ἀλλὰ ζήτημα εἶναι ἂν τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ ἐπαρκέσῃ διὰ τὴν καλὴν συντήρησιν τῶν ὑφισταμένων ἐπαρχιακῶν ὁδῶν. Θὰ ἐζητοῦμεν ὅπως τὸ ποσὸν τοῦτο νὰ αὐξηθῇ εἰς ἕνα πολὺ μεγαλείτερον ποσόν, διότι 3000 δρχ. δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς οὐδὲ κἂν διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπεκταθῶμεν ἀκόμη περισσότερον. Νομίζω δηλαδὴ ὅτι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον προβλέπεται σήμερον, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰ ἄλλα ἐπαρχιακὰ ταμεῖα, δηλαδὴ νομίζω ὅτι ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν 6 ἑκατομ. λιρῶν, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ ἀναβιβάσῃ εἰς πολὺ μεγαλείτερον ποσὸν ἐκ τοῦ δανείου λέγω τῶν 6 ἑκατομ. λιρῶν, νὰ δοθῇ ἕνα ποσὸν τὸ ὁποῖον νὰ χρησιμοποιηθῇ ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν κατασκευὴν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν. Τὸ δὲ τοκοχρεολύσιον τοῦ δανείου τούτου, ἀσφαλῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῇ κατὰ μέγα μέρος ἐξ αὐτῶν τούτων τῶν πόρων τοῦ ταμείου. Ὅταν λέγω διὰ τὴν κατασκευὴν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν, ἀντιλαμβάνεσθε πῶς ἀποδίδω μεγαλειτέραν σημασίαν διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι διὰ τοῦ ταμείου ὁδοποιΐας δὲν πρόκειται νὰ κατασκευασθῶσιν. Προκειμένου περὶ τῆς συντηρήσεως τῶν αὐτῶν ὁδῶν, δὲν εὑρίσκω τὴν δικαιολογίαν νὰ ἐπιμείνω ἐφ’ ὅσον ἔχει γίνῃ πλέον δεκτὸν, καί ὡς ἡ ὑπηρεσία ἐτόνισεν ἐπανειλημμένως εἰς τοὺς ἑκάστοτε ὑπουργοὺς ὅτι ἐπιβάλλεται διὰ νά ἔχομεν ἕνα δίκτυον ὁδῶν, νὰ γίνῃ μία ριζικὴ ἀνακαίνισις τοῦ ὑφισταμένου σήμερον δικτύου. Ἔχει δὲ σαφῶς καθορισθῇ καὶ τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν διὰ τὴν ἀνακαίνισιν τοῦ ὑφισταμένου δικτύου τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο εἶναι νομίζω 500 ἑκατ. Νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον, παραλλήλως πρὸς τὴν κατασκευὴν τῶν νέων ὁδῶν ἐκ τοῦ προϊόντος τοῦ δανείου νὰ διατεθῇ τὸ ποσὸν τῶν 500 ἑκατ. Ταῦτα διὰ τὴν ἀνακαίνισιν τοῦ ὑφισταμένου δικτύου τῶν ὁδῶν. Εἶχον καὶ ἄλλοτε τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω ὅτι τὸ ἀγαθὸν τῆς ἀποκτήσεως μιᾶς νέας συγκοινωνίας, εἶναι ἀσφαλῶς ἕνα ἀγαθόν, τὸ ὁποῖον προξενεῖ μεγάλην ἱκανοποίησιν. Ἀλλὰ καὶ ἡ συντήρησις ἑνὸς ὑπάρχοντος ἀγαθοῦ εἶναι ἴσως ἕνα γεγονὸς ἀκόμη ἱκανοποιητικώτερον. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω, ὅπως ὁ κ. ὑπουργὸς μελετήσῃ τὰ δύο ταῦτα ζητήματα ὄχι μόνον ἀπὸ τεχνικῆς ἀπόψεως—διότι ἐδῶ κυρίως πρόκειται περὶ οἰκονομιῶν—καὶ μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἐλπίζω νὰ ἴδω κατατεθειμένον τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ρυθμίζῃ ὁριστικῶς τόσον τὴν κατασκευὴν ἐθνικῶν ὁδῶν, ὅσον καὶ τὴν συντήρησιν τῶν ὑφισταμένων ἐθνικῶν ὁδῶν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης.

§53Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Πρὸ δύο ἡμερῶν σᾶς παρεκάλεσα διὰ τὸ ζήτημα τῶν κοινοτικῶν ὁδῶν. Ὡς γνωστὸν αἱ κοινότητες ἀποτελοῦνται ἀπὸ γειτονιές, πολλάκις αἱ γειτονιὲς διακόπτονται ἀπὸ χείμαρρον τόσον ὁρμητικόν, ὥστε καθίσταται ἀδύνατος ἡ ἐπικοινωνία τῶν κατοίκων τῆς μιᾶς γειτονιᾶς μὲ τὴν ἄλλην. Ἐν καιρῷ χειμῶνος μάλιστα οἱ χείμαρροι εἶναι τόσον ὁρμητικοί, ὥστε καθιστῶσι τὴν μετάβασιν τῶν κατοίκων ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος εἰς τὸ ἄλλο ἀδύνατον. Ἐμποδίζεται καὶ αὐτὴ ἡ μεταφορὰ τῶν νεκρῶν εἰς τὴν τελευταίαν αὐτῶν κατοικία. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ κάτοικοι προσφέρουν προσωπικὴν ἐργασίαν, προσφέρουν εὐχαρίστως ἵνα κάμουν τὴν ἰσοπέδωσιν ὅλων τῶν σκαπτικῶν ἐργασιῶν, τοὺς λείπει ὅμως τὸ χρῆμα, ὥστε δὲν δύνανται νὰ κατασκευάσουν τὰ μηχανικὰ ἔργα. Σπουδαιοτάτην ὑπηρεσίαν καὶ ἐκδούλευσιν θὰ προσέφερεν τὸ ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας, ἐὰν προσήρχετο, ἀρωγὸν ὥστε νὰ κατασκευασθῶσιν τὰ μηχανικὰ ἔργα. Διότι σήμερον οἱ κάτοικοι στεροῦνται καὶ τοῦ ἐκκλησιάζεσθαι καὶ τοῦ ἀποστέλλειν τὰ παιδιὰ εἰς τὸ σχολεῖον. Πρὸ πενταετίας εἶχε καθορισθῆ μία ὁδὸς Παλαιοκάστρου ὡς ἐθνική, καὶ ναὶ μὲν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχεν εὐεργετήσει γενικῶς τὴν Κρήτην, ἀλλὰ δὲν ἐπρόλαβε δυστυχῶς νὰ κατασκευάσῃ καὶ τὴν ἐθνικὴν αὐτὴν ὁδὸν Παλαιοκάστρου μέχρι τῆς κυρίας ἀρτηρίας Χανίων. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ παράσχῃ τὴν συνδρομήν του, καὶ νὰ εἶναι βέβαιος ὅτι θὰ κάμῃ περισσοτέραν ἐκδούλευσιν εἰς τὰς κοινότητας ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλον.

§54Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ κοινότητες ἐπέδειξαν τόσον ζῆλον εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, ὥστε ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς ἀνασκάπτεται διὰ προσωπικῆς ἐργασίας. Ἂν ἐνισχυθῇ τὸ ταμεῖον κοινοτικῆς ὁδοποιΐας, ἀσφαλῶς τὸ δίκτυον τὸ ὁδικὸν τῆς Ἑλλάδος θὰ συμπληρωθῇ ταχύτατα.

§55Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Σχετικῶς μὲ τὴν εὐχήν, τὴν ὁποίαν πολλοὶ βουλευταὶ ἐτόνισαν διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ κονδυλίου πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν κοινοτήτων διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν τεχνικῶν ἔργων δὲν ἔχω παρὰ νὰ ὑπομνήσω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐδηλώθη κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς κονδυλίου εἰς τὸ ὁποῖον μετὰ ἰδιαιτέρας συμπαθείας ἀποβλέπει καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ὅτι θὰ ἐπιδιωχθῇ κάποιος συνδυασμὸς χωρὶς νὰ διαταράξῃ μὲ κίνδυνον τὸ καθεστὼς τοῦ ἰσοζυγίου τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅπως ἐνισχυθῇ τὸ κονδύλιον τοῦτο. (χειροκροτήματα).

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φωκᾶς.

§57Α. ΦΩΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι τὰ κονδύλια διὰ τὴν ἐπαρχιακὴν ὁδοποιΐαν εἶναι ἀνεπαρκῆ. Ἐγὼ ἔρχομαι μόνον νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὸν παράδοξον τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον διατίθενται αὐτὰ τὰ ὀλίγα κόλλυβα π. χ. εἰς τὴν Κεφαλληνίαν ἔχομεν ἕνα δίκτυον πλουσιώτατον τὸ ὁποῖον βέβαια δὲν ὀφείλεται εἰς τὸ Κράτος, τὸ δίκτυον αὐτὸ ὀφείλεται εἰς ἔργα τὰ ὁποῖα ἐγένοντο κάθε ἄλλο ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι ἀπὸ τὰ ἔργα τὰ θαυμάσια τὰ ὁποῖα ὀφείλονται οὐχὶ εἰς Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς Ἑλληνικὸν χρῆμα, ἀλλὰ εἰς ξένον χρῆμα. Ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν τὰ ἔργα αὐτὰ νὰ τὰ συντηρήσωμεν.

§58Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ Ἰόνιος Πολιτεία ἦτο Ἑλληνικὴ Πολιτεία.

§59Α. ΦΩΚΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ ἐκάμαμεν μόνοι μας. Ἀλλὰ τὸ παράδοξον εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι διεμαρτυρήθημεν καὶ ἄλλοτε εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας διότι παίρνει αὐτὰ τὰ χρήματα καὶ ἀντὶ νὰ τὰ διανείμῃ ἀναλόγως τῆς ἀνάγκης ἑκάστου νομοῦ, κάνει τὸ ἑξῆς περίεργον, τὰ διανέμει ἀναλόγως τῶν μελετῶν αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν διὰ τὸ μέλλον. Εἰς τὴν Κεφαλληνίαν οἱ δρόμοι τοὺς ὁποίους δὲν ἐδημιούργησε καὶ δὲν κατεσκεύασε τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον ἀλλὰ ἡμεῖς οἱ ἴδιοι, καταστρέφονται πλήρως. Δὲν ὑπάρχει σήμερον ὁδὸς εἰς τὴν Κεφαλληνίαν ἡ ὁποία νὰ εἶναι βατή.

§60Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ζήτημα τῶν κοινοτικῶν ἔργων. Εἶναι ζήτημα συντηρήσεως ὁδῶν.

§61Α. ΦΩΚΑΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας μοιράζει σὰν Θεός, ἐνῷ ἐγὼ θὰ ἐπεθυμοῦσα νὰ μοιράζῃ σὰν ἄνθρωπος, δηλαδὴ δίδει χρήματα ἐκεῖ ποὺ εἶναι ἄχρηστα, δι’ ὁδοὺς αἱ ὁποῖαι θὰ κατασκευασθοῦν εἰς τὸ μέλλον. Λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι ἔχει ὁ δεῖνα νομὸς 100 χιλιόμετρα, τοῦ δίδω νὰ συντηρῇ τὰ 50. Εἰς ἄλλον νομὸν ὁ ὁποῖος ἔχει 50 καὶ πρόκειται μετὰ ὀλίγα χρόνια νὰ ἀποκτήσῃ 100, τοῦ δίδει ἀπὸ τώρα 100. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐξετάσητε τὸ ζήτημα τοῦτο μετὰ προσοχῆς.

§62Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Οἱ Ἕλληνες μηχανικοὶ πρέπει νὰ πηγαίνουν ὅλοι εἰς τὴν Ἑπτάνησον νὰ σπουδάζουν πῶς κατεσκευάσθησαν οἱ δρόμοι ἐκεῖ, οἱ ὁποῖοι διατηροῦνται ἀκόμη ἔπειτα ἀπὸ 70 χρόνια.

§63Α. ΦΩΚΑΣ. Ἐπίσης ἕνα ἄλλο σημεῖον τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ τονίσω, τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ἐθίξαμεν, καὶ τὸ ὁποῖον θεωρῶ σπουδαιότατον διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν, καὶ τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ τεθῇ ὑπὸ μελέτην, εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ὁδοστατῶν, τὸ ζήτημα τῶν συνεργείων. Εἰς τὴν Κεφαλληνίαν ἐνθυμοῦμαι ὅτι ὁ νομομηχανικὸς Κεφαλληνίας, πρὸ διετίας, ὑπέβαλε σχετικὴν ἔκθεσιν, καὶ ἐζήτησε νὰ διορισθοῦν ὡρισμένοι τοιοῦτοι ὁδοστάται. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ συνέδραμον τὴν ἀνεργίαν ἡ ὁποία σήμερον μαστίζει τὸν κόσμον, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὸ μέτρον τοῦτο θεωροῦμεν σπουδαιότατον διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν. Καὶ πέρυσι μᾶς ὑποσχέθητε ὅτι θὰ ὑποβάλετε σχετικὸν νομοσχέδιον ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν τὸ βλέπομεν ὑποβληθέν. Καὶ ἐπὶ τέλους ἂν δὲν θέλετε δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα νὰ τὸ ἐφαρμόσητε τοπικῶς καὶ δοκιμαστικῶς.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιβαθινόπουλος.

§65Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ προσέξῃ ὁ κ. Πρόεδρος, ἔρχομαι μόνον καὶ μόνον νὰ εἴπω τὰ ἴδια περίπου ποὺ εἶπεν καὶ ὁ συνάδελφός μου, ὅτι γίνεται ἕνα μοίρασμα εἰς τὰ κόλλυβα αὐτὰ διὰ τοῦ ὁποίου τίποτα δὲν κατορθοῦται. Δίδονται δηλαδὴ ποσὰ δυσανάλογα δι’ ὁδοὺς αἱ ὁποῖαι μελετῶνται νὰ κατασκευασθοῦν. Τοιουτοτρόπως αἱ ὑφιστάμεναι ὁδοὶ ἀφέθησαν εἰς τὴν τύχην των καὶ κατεστράφησαν ἑκατομμύρια. Ἡμεῖς δὲν θέλομεν νέους δρόμους ἀλλὰ δὲν θέλομεν νὰ χαλάσουν καὶ αἱ παλαιαί.

§66Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριοι βουλευταί, οἱ ἐκ Κεφαλληνίας βουλευταί, ἐπανέλαβον ἀπὸ τὸν βήματος, ὅσα καὶ ἐν τῷ ὑπουργείῳ ἐπανειλημμένως ἐλάβομεν ἀφορμὴν νὰ συζητήσωμεν σχετικῶς μὲ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον κατανέμονται αἱ ἀρωγαὶ αἱ ὁποῖαι ἀποδίδονται ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν, εἰς τὰ ταμεῖα τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ δηλώσω πρὸς αὐτοὺς καὶ ἐπαναλαμβάνω πρὸς τὴν Βουλή, ὅτι οἱ πόροι οἱ ὁποῖοι ἀποδίδονται πρὸς τὰ ταμεῖα τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας εἶναι τριῶν κατηγοριῶν. Εἶναι τὸ προϊὸν τὸ προερχόμενον ἐκ τῶν ποσοστῶν τῶν προσθέτων τῆς ἀμέσου φορολογίας Τὸ ποσὸν τοῦτο κατανέμεται δυνάμει εἰδικῆς διατάξεως τοῦ νόμου ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ τὸν ὁποῖον ἔχει ἑκάστη περιφέρεια. Τὰ ποσοστὰ τῶν ἀμέσων φόρων ἀποδίδονται καὶ εἰσπράττονται ἐξ ἑκάστης περιφερείας. Ὅπως εἰσπράττωνται ἔτσι καὶ ἀποδίδονται εἰς ἑκάστην περιφέρειαν ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ αὐτῆς. Τοῦτο ἐπίσης δυνάμει εἰδικῆς διατάξεως τοῦ νόμου. Νομίζω δὲ ὅτι εἶναι ἡ δικαιοτέρα βάσις τὴν ὁποίαν ἠδύνατο νὰ δεχθῇ ὁ νόμος. Διότι ἡ ἔμμεσος φορολογία βαρύνει ὅλον τὸν πληθυσμόν. Μένει τὸ τρίτον κονδύλιον τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται ὡς πίστωσις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διανέμεται διὰ πράξεως τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Καὶ τοῦτο διανέμεται εἰς τὰς περιφερείας τὰς διαφόρους ἀναλόγως τοῦ χιλιομετρικοῦ μήκους τῶν ὑπὸ συντήρησιν καὶ κατασκευὴν ὁδῶν. Κυρίως ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς κατανομῆς τοῦ τρίτου αὐτοῦ κονδυλίου, στρέφονται αἱ παρατηρήσεις καὶ τὰ παράπονα τῶν κυρίων βουλευτῶν ὅτι ἔπρεπε τὸ κονδύλιον αὐτὸ νὰ κατανέμεται μόνον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπὸ συντήρησιν χιλιομετρικῶν ὁδῶν. Νομίζω ὅτι ἡ βάσις τὴν ὁποίαν ἐδέχθη ὁ νόμος εἶναι ἡ δικαιοτέρα, διότι αἱ περιφέρειαι αἱ ὁποῖαι δι’ οἱονδήποτε λόγον ἠδικήθησαν ἐν τῷ παρελθόντι ἐνῷ ἔχουν χιλιομετρικὰς ὁδοὺς κατεσκευασμένας, ἔχουν δὲ ἐγκεκριμένας τοιαύτας, δὲν πρέπει νὰ στερηθῶσιν. Ἀλλὰ γνωρίζουν ὅτι τὸ κονδύλιον αὐτὸ εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκὲς διότι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἀνήρχετο εἰς 20 ἑκατομμύρια, ἐφέτος δὲ εἰς 15 ἑκατομ. καὶ εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκὲς ποσὸν διὰ νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς ὅλα τὰ τμήματα τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους. Ἑπομένως νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον ὅπως εἶπον ἐπ’ αὐτοῦ οἱ κ. βουλευταί, σχετικῶς μὲ τὴν τροποποίησιν τὴν ὁποίαν προτείνουν καὶ διὰ τροπολογιῶν καὶ δι’ ἀγορεύσεων οἱ ἀξιότιμοι βουλευταὶ τοῦ λαϊκοῦ κόμματος, ἐν σχέσει πρὸς τὸ 2ον ἄρθρον διὰ τὴν φορολογίαν ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐπιβληθῇ σχετικῶς μὲ τὴν κυκλοφορίαν τῆς ὁδοῦ Πάρνηθος–Μενιδίου, δὲν πρόκειται νὰ εἶναι διάφορος ἀπὸ ἐκείνην ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς τὰς ἐθνικὰς ὁδούς. Γνωρίζω ὅτι ἐκεῖ συντρέχουν ἰδιαίτεροι συγκοινωνιακοὶ λόγοι διὰ τὴν κοινότητα Μενιδίου, ἐπειδὴ δὲ πρόκειται διὰ πράξεως τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας νὰ κανονισθῇ ἡ φορολογία αὕτη, θέλει λάβει ὑπ’ ὄψιν καὶ τοὺς ἰδιαιτέρους συγκοινωνιακοὺς αὐτοὺς λόγους.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπότσαρης.

§68Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, παρηκολούθησα μετὰ προσοχῆς τὰ νομοθετήματα τὰ ὑπὸ κρίσιν τῆς Βουλῆς. Εἶναι προφανὲς ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ὁδοποιΐας ἀπησχόλησεν ἐκ τῶν ἐσωτερικῶν ζητημάτων ὅσον οὐδὲν ἄλλο τὴν δημοσίαν γνώμην, δύναμαι δὲ νὰ εἴπω τὴν ἀπασχολεῖ περισσότερον ἔτι καὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ τοῦτο διότι ἐν μεγάλῳ μέτρῳ ἡ ἀσφάλεια τῆς χώρας ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς λύσεως τοῦ συγκοινωνιακοῦ ζητήματος. Νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται μεγάλη προσοχὴ εἰς τὴν διαχείρισιν ζητήματος τόσον σοβαροῦ, καὶ διὰ νὰ θέσωμεν τὸν δάκτυλον ἐπὶ τῶν τύπων τῶν ἥλων πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι δὲν ἠσκήσαμεν μέχρι τοῦδε ποτὲ ἐπιστημονικὴν συγκοινωνιακὴν πολιτικήν. Ἠμπορῶ μάλιστα νὰ εἴπω, ὅτι ἡ πολιτική μας ὑπῆρξε καθαρῶς ἐμπειρική. Δὲν ἐμελετήσαμεν ποτὲ ποία εἶναι ἡ ἐνδοχώρα τὴν ὁποίαν ἐξυπηρετοῦν αἱ διάφοροι ὁδοὶ οἱ διάφοροι σιδηρόδρομοι, δὲν ἐκάμαμε συνδυασμὸν μελετῶν τῶν δύο αὐτῶν κλάδων τῆς συγκοινωνίας. Εἶναι φυσικὸν ὅτι ὅταν ἡ ἐμπειρία εἶναι ἡ βάσις καὶ ἡ διανομὴ ἀπετέλεσεν ἀντικείμενον συναγωνισμοῦ εἰς τρόπον ὥστε νὰ φθάσωμεν εἰς σημεῖον ὥστε αἱ περιοχαὶ αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὁδοὺς νὰ ἀμύνωνται διὰ τὴν συντήρησίν των, καὶ νὰ ἀξιοῦν νὰ μὴ γίνουν καὶ εἰς τὰς ἄλλας περιοχὰς ὁδοί. Ἀντιστρόφως αἱ περιοχαὶ αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν ὁδοὺς ἀδιαφοροῦν διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν καὶ ζητοῦν νὰ χαραχθῶσιν νέαι. Ἡ ἀλήθεια νομίζω ὅτι θὰ εὑρίσκεται εἰς τὸ μέσον. Θὰ ἔπρεπε λοιπόν, μετὰ συνέσεως τὰ ποσὰ νὰ διατεθοῦν γενικῶς καὶ διὰ τὴν κατασκευὴν νέων ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἐπισκευὴν καὶ συντήρησιν τοῦ ὑπάρχοντος ὁδικοῦ δικτύου. Ἐπωφελοῦμαι τοῦ σημείου αὐτοῦ διὰ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ προσέξῃ ἐξαιρετικῶς τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα τοῦ ὑπέβαλον αἱ ὑπηρεσίαι διὰ τὰς ἐπιτευχθησομένας οἰκονομίας εἰς τὰς μελλούσας νὰ κατασκευασθῶσιν ὁδούς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφέρωμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὅτι συμβαίνει εἰς χώρας μᾶλλον μηχανικῶς προηγμένας καὶ δὲν εἶναι νομίζω συμφέρον νὰ δεχθῶμεν ἀσυζητητὶ τὴν ἐδῶ μεταφορὰν τοῦ οἰκείου διατάγματος τῆς Γαλλίας, τοῦ ἐκδοθέντος κατὰ τὸ 1929, καὶ νὰ δεχθῶμεν εἰς τὰς ὁδοὺς τὴν κλίσιν τῶν 8%. Νομίζω ὅτι θὰ κινδυνεύσωμεν νὰ κάμωμεν σφᾶλμα καὶ θὰ εἶναι αὐτόχρημα κατόπιν οἰκονομικὸν ἔγκλημα, ἐὰν δὲν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπὶ μακρὸν χρόνον θὰ κυκλοφοροῦν κατὰ πλειοψηφίαν ὀχήματα μικρᾶς δυνάμεως εἰς ἵππους, συγχρόνως δὲ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποκλείσωμεν τὴν ἱππήλατον κίνησιν. Ἀκόμη δ’ ἐπὶ πλέον δὲν ἠμποροῦμεν νὰ λησμονήσωμεν, ὅτι μὲ τὸ παλαιὸν σύστημα τοῦ χαρακτηρισμοῦ τῶν Ἐθνικῶν ὁδῶν, πρὸ τοῦ νόμου τοῦ θεσπισθέντος ἐπὶ Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, Ἐθνικαὶ ὁδοὶ ἦσαν ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἐπρόκειτο νὰ κατασκευασθῶσιν ἁπλῶς δαπάναις τοῦ κεντρικοῦ ταμείου, οἱαδήποτε τοὐτέστιν ἁμαξιτὴ ὁδός, τὸ δὲ σφᾶλμα τοῦ παρελθόντος ἐσυνεχίσθη ἠλαττωμένον καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ γενικοῦ νόμου περὶ ὁδοποιΐας. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν κλίσιν τοῦ 6%, ἡ ὁποία θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα οἰκονομίαν καὶ εἰς τὸ πλάτος καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῶν τεχνικῶν ἔργων. Ὅταν δὲ ἀποκτήσωμεν περισσότερον χρῆμα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθωμεν καὶ νὰ βελτιώσωμεν τὰ ἔργα. Θὰ ἔπρεπεν ὅμως νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι καὶ πρὸ 3τίας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐτόνισα ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 6 ἑκατομμυρίων λιρῶν εἶναι ἀπολύτως ἀνεπαρκές, καὶ ἐγνώριζε καὶ ἡ Βουλὴ ὅτι ἦτο ἀνεπαρκὲς καὶ τὸ κόμμα τῶν φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον διετέλει ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν τῶν προοδευτικῶν φιλελευθέρων ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Εὐρυτανίας πολιτευτοῦ, καὶ δι’ ἐπιμόνων ἐργασιῶν προσεπαθήσαμεν νὰ διαφωτίσωμεν τοὺς ὀλιγώτερον περὶ τὰ συγκοινωνιακὰ ἀσχολουμένους συναδέλφους ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ μόλις εἶναι τὸ ἥμισυ τοῦ ἀπαιτουμένου. Καὶ ἐτονίσθη τότε ὅτι τὸ δάνειον θὰ ἔπρεπεν νὰ ἀνέλθῃ εἰς 10.000.000 λιρῶν ἄλλως θὰ πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς ἐπιλογὴν προγράμματος περιέχοντος τάς πραγματικὰς ἐθνικὰς ὁδούς. Ἡμεῖς διεμαρτυρήθημεν καὶ τότε ὅτι εἶναι ἐνδεικτικὸς ὁ χαρακτηρισμὸς τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι συμπτωματικῶς ἑνώνουν πρωτευούσας ὁδῶν ἢ ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ὁδηγοῦν ἀπὸ μιᾶς πρωτευούσης εἰς ἕνα νομὸν ἢ ἑνώνουν 2 λιμένας ὁμόρων νομῶν. Αἱ πραγματικαὶ ἐθνικαὶ ὁδοὶ ἐκεῖναι δηλ. τῶν ὁποίων ἡ κατασκευὴ καὶ ἡ συντήρησις ὀφείλει νὰ βαρύνῃ τοὺς Ἕλληνας ὅλους, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ἡ ὁδὸς ἐξυπηρετῇ τὴν τοπικὴν πατρίδα ἑκάστου, αἱ ὁδοὶ ἐκεῖναι εἶναι αἱ ἐξυπηρετοῦσαι τὰς μεγάλας οἰκονομικὰς ἀρτηρίας τοῦ τόπου. Θὰ ἦτο δυνατὸν συνεπῶς νὰ ἐκλεγοῦν κατὰ τρόπον ἀπόλυτον καὶ μὴ δεκτικὸν τοῦ περιορισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἁπλῶς μοιράζει μὲ κολυβιστικὴν προσπάθειαν τὰς ὁδοὺς εἰς τοὺς νομοὺς ὅλους. Ἐὰν ἠθέλομεν αἱ ὁδοὶ νὰ περιλάβουν καὶ τὰς σχετικῶς δευτερευούσας, αἱ ὁποῖαι κατ’ ἀνοχὴν θὰ ἠδύναντο νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς ἐθνικαὶ ἔπρεπεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 10.000.000 λιρῶν. Ἀλλὰ σήμερον ὅ γέγονεν, γέγονεν. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπεν νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι θᾶττον ἢ βράδυον θὰ ἀναγκασθῇ νὰ εὕρῃ νέον ποσόν. Ἐὰν ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τῆς σκέψεως αὐτῆς καὶ προσπαθήσῃ νὰ πεισθῇ ὅτι διὰ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ θὰ κατορθώσωμεν νὰ συμπληρώσωμεν τὸ δίκτυον αὐτὸ ἔστω καὶ ἠλαττωμένον, εἶμαι ὑποχρεωμένος προληπτικῶς νὰ δηλώσω ὅτι θὰ ὁδηγηθῶμεν καὶ πάλιν εἰς πλάνην καὶ ἡ πλάνη αὐτὴ θὰ ἔχῃ τοῦτο μᾶλλον τὸ χειρότερον καθ’ ὅσον θὰ συνοδεύται καὶ ὑπὸ ἠλαττωμένης καλῆς ποιότητος τῶν ἔργων. Καὶ θὰ μοῦ εἴπητε: Τὶ μπορεῖ νὰ γίνῃ σήμερον; Τὸ ἄρθρον 7ον εἶναι ἐπικίνδυνον καὶ συνιστῶμεν τὴν μετὰ μεγίστης προσοχῆς ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου τούτου. Τρία συστήματα εἶναι ἐκεῖνα διὰ τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχῃ τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Τὸ 1ον σύστημα, τὸ ριζικὸν, θὰ ἦτο ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων σήμερον νὰ ἐκλέξῃ ποῖον εἶναι τὸ πραγματικὸν ἐθνικὸν δίκτυον ὁδῶν καὶ νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ δίκτυον αὐτό. Φοβοῦμαι ὅτι τὸ ἀπομένον ἥμισυ τοῦ χρηματικοῦ ποσοῦ, τὸ ποσὸν δηλ. τῶν 1.200.000.000 τὸ ὁποῖον θὰ ἠδυνάμεθα ἀκόμη νὰ διαθέσωμεν δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ διὰ τὴν καλὴν κατασκευὴν οὐδὲ κἂν τοῦ ἐθνικοῦ δικτύου· ἐὰν θελήσωμεν τὸ κύριον τοῦτο δίκτυον τὸ ἐθνικὸν νὰ τὸ καταστήσωμεν πράγματι συγχρονισμένον, δεκτικὸν καὶ τῆς γενικῆς κυκλοφορίας καὶ δεκτικὸν τῆς ἐξυπηρετήσεως καὶ τῆς τοπικῆς τοιαύτης, ἐὰν θέλωμεν, ὡς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ ἐπιστρώσωμεν καὶ κατὰ τρόπον ἐξασφαλίζοντα τοῦτο ἀπὸ τῆς ταχείας φθορᾶς. Ἐὰν δὲν προκρίνωμεν τὸ ὀδυνηρὸν αὐτὸ μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ καὶ ἀθρόας τὰς ἐξεγέρσεις εἰς τὰς ἐπαρχίας, θὰ πρέπει νὰ καταργήσωμεν τὴν ἐργασίαν περίπου εἰς ὅλας τὰς περιοχὰς ἐν συγκερασμῷ τῶν ἐλλείψεων μὲ τὴν οἰκονομικὴν δυσχέρειαν ἑκάστης τῶν περιοχῶν. Τὸ σύστημα τοῦτο εἶναι πολὺ ἐμπειρικὸν καὶ φοβοῦμαι ὅτι θὰ καταλήξωμεν εἰς αὐτὸ. Ἀλλὰ θὰ ἀποκτήσωμεν ὀδικὸν δίκτυον τὸ ὁποῖον θὰ ὑστερῇ εἰς ἀπόδοσιν καὶ θὰ κάμωμεν μίαν εὐχερῆ τοποθέτησιν τῶν μὴ ἐπαρκῶν ἡμῶν κεφαλαίων, ἀλλὰ ἡ τοποθέτησις αὐτὴ δὲν θὰ εἶναι ἀσφαλῶς καρποφόρως ἀπὸ ἀπόψεως ἀποδόσεως. Διότι ἂν δὲν ἀποκτήσωμεν τὸ πραγματικὸν ἐδικὸν ἡμῶν δίκτυον βεβαίως ἡ ἀπόδοσις εἰς κίνησιν, εἰς προσέγγισιν ξένων, εἰς ἐξασφάλισιν τῶν συνθηκῶν συγχρόνου Κράτους, εἰς ἀπόδοσιν ἐκ τοῦ φόρου βενζίνης καὶ εἰς αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ ἡμῶν πλούτου, θὰ εἶναι μειωμένη. Νομίζω ὅτι ὑπολείπεται 3ον σύστημα τὸ μικτόν. εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ καταλήξωμεν. Δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις, εἰς ὃ σημεῖον εὑρισκόμεθα σήμερον ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀτενίσῃ τὴν πραγματικότητα ἡ ὁποία θὰ καταστῇ πικρά, καὶ νὰ συμπληρώσῃ πάντως τὸ δίκτυον τὸ ἐθνικόν, τὸ κύριον ἀναψηλαφοῦσα τὴν ἔννοιαν τοῦ χαρακτηρισμοῦ τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν τὴν ὁποίαν ἀναψηλάφησιν καὶ ὁ ὁμιλῶν ἐφρόντισεν ἐντατικῶς νὰ ἀσκήσῃ ὅτε ἠδυνάμην ὑπὲρ τῆς ἰδίας ἐμοῦ περιοχῆς. Ἐντατικῶς προσεπάθησα καὶ εἰς τὸ μέλλον τὸ μικτὸν τοῦτο σύστημα θὰ ἐπέτρεπεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ βασικὸν σφάλμα τὸ ὁποῖον ἐνεῖχεν ὁ πάγιος νόμος, ὁ ψηφισθεὶς τὸν Αὔγουστον τοῦ 1927. Θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσῃ μίαν μικτὴν ἐπιλογὴν ἐν προκειμένῳ νὰ ἴδῃ ποῖαι εἶναι αἱ πραγματικαὶ ἐθνικαὶ ὁδοὶ αἱ ὁποῖαι θὰ μᾶς δώσουν ἕνα ἀρτίως συγχρονισμένον δίκτυον τὸ ἀπολύτως ἀναγκαῖον καὶ τῶν ὁδῶν αὐτῶν πρέπει νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἀσφαλῆ ἀλλὰ καὶ πρὸ παντὸς τὴν τελείαν κατασκευήν. Ὀφείλει δὲ συγχρόνως, ὡς δεύτερον σκέλος τοῦ μικτοῦ προγράμματος, νὰ κατασκευάσῃ εἰς τὰς περιοχὰς καὶ τῶν ἄλλων ὁδῶν τῶν χαρακτηρισθεισῶν ὡς ἐθνικῶν ὁδῶν τὰς μᾶλλον ἀναγκαίας· καὶ ἐξ ἰδιαιτέρας ὁμιλίας μὲ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ἐπληροφορήθην, ὅτι ἔχει ἐν σκέψει πράγματι νὰ ὠθήσῃ ὥστε νὰ μείνουν ἀσύνδετα πρὸς τὸ σύνολον τὰ ἤδη κατασκευαζόμενα τμήματα. Νὰ προωθήσωμεν τὰς ὁδοὺς αὐτὰς μέχρι τῶν πλησιεστέρων κατοικουμένων ἢ ἐμπορικῶν κέντρων, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἕνα συγκοινωνιακὸν δίκτυον ἐπαρκὲς διὰ τὸ μέλλον. Δὲν πρέπει νὰ μᾶς τρομάξῃ ὑπερβολικὰ ἡ ἰδέα τῶν κατασκευῶν ἢ τῆς συντηρήσεως. Τὸ πρᾶγμα ὀφείλει νὰ εἶναι ἑνιαῖον. Θὰ ἐκλέξωμεν ποῖαι εἶναι αἱ κυριώτεραι τῶν ὁδῶν, ἀδιάφορον ἐὰν τμήματα αὐτῶν δὲν εἶναι κατεσκευασμένα—εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν ὑπάρχει ὁδὸς Ἀθηνῶν–Πατρῶν καὶ ὅτι κιδυνεύει νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὁδὸς Ἀθηνῶν–Θεσσαλονίκης—. Καὶ ἀφοῦ καταρτίσωμεν τοὺς κυρίους αὐτοὺς ἄξονας—οἱ ὁποῖοι εἶναι δύο (2) εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Ἑλλάδα, τρεῖς εἰς τὴν Δυτικὴν Ἑλλάδα, εἷς εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ δύο ἐγκάρσιοι, κατὰ τὴν ἔννοιαν ἀπὸ Δυσμῶν πρὸς Ἀνατολὰς—ὅλας τὰς ἄλλας ὁδοὺς πρέπει νὰ τὰς φέρωμεν εἰς σημεῖον περατώσεως ἐκ τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον θὰ προΐδωμεν, εἰς σημεῖον περατώσεως μέχρι τῶν κυρίων αὐτῶν ἐγγυτέρων προορισμῶν. Ἀλλὰ διὰ νὰ γίνῃ καὶ τὸ πρόγραμμα αὐτὸ ἐπαναλαμβάνω, κατερχόμενος τοῦ βήματος, ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀναχωρήσῃ ἀπὸ τὴν σκέψιν, ἡ ὁποία δὲν βλέπω νὰ τὴν διέπῃ σήμερον, ὅτι θὰ ὑπερβῇ ἀναποτρέπτως τὸ ποσὸν τῶν 6.000.000 λιρῶν.

§69Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριε βουλευτά, δὲν εἶσθε, φαίνεται, παρὼν κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ὁδοποιΐας. Εἶπον τότε ποῖον εἶναι τὸ μῆκος τὸ χιλιομετρικὸν τῶν ὁδῶν ὅπου ἐπελήφθη ἡ ὁδοποιΐα. Τὸ μῆκος τῶν ὁδῶν ἐπίσης τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προστεθῇ διὰ νὰ συμπληρωθῇ ἡ συγκοινωνία διὰ τῶν ὁδῶν ὅπου γίνεται ἔναρξις ἔργων. Εἶπον τότε, ὅτι ἐλήφθησαν ὡρισμένα μέτρα διὰ νὰ ἐπιφέρωμεν οἰκονομίας καὶ ὑπολογίζω ὅτι ἐφαρμοζομένων τῶν μέτρων αὐτῶν θὰ ἠδύνατο ἡ μέση χιλιομετρικὴ δαπάνη τῶν ὁδῶν ἡ ὁποία ἀνήρχετο εἰς 1.050.000 νὰ ὑποβιβασθῇ εἰς 850.000 δραχ. Ὑπολογίζω δὲ ὅτι μὲ τὴν μειωμένην αὐτὴν δαπάνην θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ δαπανήσωμεν τὸ ποσὸν τῶν 8½–9.000.000 λιρῶν. Ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις ἀποβλέπει εἰς τὸ ποσὸν τῶν 9.000 000 λιρῶν καθὼς ἐδήλωσεν ὁ προκάτοχός μου ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας. Εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο εἶχεν ἤδη ἀποβλέψει ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους ὁπότε εἶχον γίνει αἰσθητὰ τὰ ἀποτελέσματα.

§70Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ἤδη ὅμως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς τονίσω, ἐπειδὴ μετὰ τόσου ζήλου ἀσκεῖτε τὴν δυσχερῆ αὐτὴν ἐντολήν, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ μέση τιμὴ τῶν ὁδῶν ἅμα συμπληρωθῇ, κατὰ χιλιόμετρον δὲν θὰ εἶναι 1.050.000, ἀλλὰ ὑπερτέρα. Ὀφείλω δὲ νὰ σᾶς εἴπω ἀκόμη ὅτι δὲν θὰ φθάσωμεν τὰς 800.000, ἀλλὰ θὰ σταθῶμεν εἰς ὑψηλότερον ἐπίπεδον. Ἐπίσης σᾶς τονίζω ὅτι ἔχω μεγαλειτέρας ἀντιρρήσεις ἐναντίον τῶν ὑπερβολικῶν μέτρων μειώσεως τοῦ βαθμοῦ τῆς τελειότητος τῶν ὁδῶν, διότι διὰ τῆς ἐπιδιωκομένης κλίσεως θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα τοῦ ἐπιδιωχθέντος καὶ διότι εἰς τὴν δυσχερῆ θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεσθε σήμερον, θέλοντες νὰ περιορίσητε τὰ μὴ δυνάμενα νὰ περιορισθῶσι, θὰ προστεθῇ καὶ ἡ δυσφορία, ὅτι κάμνομεν δίκτυον, τὸ ὁποῖον εἰς τὰ μέρη τὰ ὀλιγώτερον ὁμαλὰ θὰ χρησιμεύσῃ μόνον διὰ τὰ αὐτοκίνητα τῶν περιηγητῶν καὶ ὄχι διὰ τὴν μετριόφρονα ἰδικήν μας συγκοινωνίαν. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἓν ἄλλο, τὸ ὁποῖον θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ἐκ πείρας προσωπικῆς, διότι πράγματι συνέπεσε νὰ ἀσκήσω τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ὁδοποιοῦ ἄνευ ἀπολαβῶν. Πρὶν γίνω ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ὡς ἀξιωματικὸς τοῦ μηχανικοῦ εἶχον κατασκευάσει πολλὰς ὁδοὺς καὶ ἔχω κάποιαν πεῖραν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν τὰς ἑνιαίας συνταγάς. Εἰς τὸ κέντρον πάσχομεν ἀπὸ τὴν μανίαν τῆς Στάνταρ, κτυπήσατε τὴν Στάνταρ. Θὰ ἤθελον ἐπιμελέστερον νὰ γνωρίσωμεν, κατόπιν πληροφοριῶν ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας τὴν σχετικότητα τῆς ἀξίας ἑκάστου δρόμου εἰς ἓν ἕκαστον τῶν τμημάτων. Ἕως τώρα τὶ ἐγίνετο; κατεσκευάζοντο εἰς τὰ βουνὰ πολυτελέσταται ὁδοί.

§71Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διὰ τῆς ἐγκυκλίου διορθώνεται αὐτό.

§72Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ μὴ ἀφεθῶμεν εἰς μίαν ἐνέργειαν τοιαύτην καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω θερμῶς νὰ συγκεντρώσητε τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας ἐκ τῶν περιοχῶν συγχρόνως. Διότι οἱ ὑπάλληλοι δὲν ἔχουν εἴδησιν ποῦ κατασκευάζονται οἱ δρόμοι καὶ προσπαθοῦν διὰ τῆς μελέτης τῶν ἐκθέσεων νὰ σχηματίσουν μίαν ἀφῃρημένην ἰδέαν πρέπει δὲ κανεὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει πόσον κακὸς ἐχθρὸς τῶν τεχνικῶν ἔργων εἶναι αὐτὴ ἡ παρακολούθησις ἀπὸ τοῦ γραφείου. Θὰ πεισθῶμεν, ὅτι ἡ ἔγκαιρος μετάβασις τῶν συμπαθῶν, μελετημένων καὶ ἐπιμελῶν αὐτῶν ὑπαλλήλων ἐγγὺς τοῦ πεδίου δράσεως αὐτῶν θὰ καταστήσῃ καὶ αὐτοὺς ἐγκυρωτέρους διὰ νὰ μὴ κλονίζεται τόσον αὐτὸ τὸ κῦρος παρὰ τοῖς κατωτέροις, συγχρόνως δὲ θὰ ἀποτελέσουν ἐπιτοπίως τοὺς ὀξυδερκεῖς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν, εἰς τοὺς ὁποίους ἔλαχεν εἰς ρόλος κατὰ πάντα πικρός.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λύρας.

§74Θ. ΛΥΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ γλίσχρον ποσόν, τὸ ὁποῖον διαθέτει τὸ Κράτος διὰ τὰς ἐπαρχιακὰς ὁδοὺς καὶ διὰ τὰ τεχνικὰ ἔργα τῶν κοινοτικῶν ὁδῶν, διότι οἱ προλαλήσαντες, κύριοι συνάδελφοι, ὅπως καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας παρεδέχθησαν ὅτι πράγματι εἶναι γλίσχρον τὸ ποσόν. Ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ μοῦ κάμῃ τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἀκούσῃ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Ἐγὼ θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸν τρόπον καθ’ ὃν διατίθενται τὰ χρήματα τοῦ Κράτους διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν τεχνικῶν ἔργων. Ἐκ πείρας γνωρίζω, ὅτι αἱ κοινότητες αἱ ὁποῖαι καταβάλλουν μεγίστας προσπαθείας διὰ τὰς συγκοινωνίας των ἔχουν ἐλάχιστα τεχνικὰ ἔργα εἰς τὰς ὁδοὺς, τῶν ὁποίων τὸ κατάστρωμα ἔχει πλήρως κατασκευασθῆ διὰ προσωπικῆς ἐργασίας τῶν κοινοτήτων καὶ διὰ χρημάτων τῶν ὁμογενῶν ἐξ Ἀμερικῆς. Ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνα τὰ ἔργα εἰς τὰ ὁποῖα συμβάλλει τὸ Κράτος θὰ ἐγίνοντο ἀναλόγως μὲ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἤδη τὸ Κράτος ἐξοδεύει. Διότι δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω τὴν δήλωσιν, ἡ ὁποία θὰ σᾶς φανῇ ἴσως παράδοξος, ἐν τούτοις ὅμως θὰ σᾶς τὴν ἀναπτύξω, ἵνα πεισθῆτε ὅτι ἐνῷ τὰ προϋπολογισθέντα ἔργα ὑπὸ τῶν μηχανικῶν τοῦ Κράτους στοιχίζουν ἓν ποσὸν αἴφνης 100.000 δραχμῶν, ἡ ἰδία ἡ κοινότης, ἡ ἐνδιαφερομένη, δύναται νὰ τὰ ἀναλάβῃ μὲ τὸ ἥμισυ ποσὸν καὶ τὰ ἔργα αὐτὰ θὰ κατασκευασθοῦν ἀσυγκρίτως καλλίτερα καὶ ἀνώτερα, παρὰ ὑπὸ τῶν ἐργολάβων οἱ ὁποῖοι συνήθως τὰ ἀναλαμβάνουν εἰς τὰς ἐπαρχίας. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Οἱ ἐργολάβοι εἰς τὰς ἐπαρχίας συνήθως εἶναι ἄνθρωποι παλαιοὶ οἱ ὁποῖοι ἔτυχε νὰ πάρουν κάποιο δίπλωμα καὶ ἐπειδὴ παρηκολούθησαν, δὲν ξεύρω πόσον διάστημα, ἕνα μηχανικὸν ἐπῆραν καὶ πιστοποιητικόν. Οἱ ἐργολάβοι αὐτοὶ δὲν παρακολουθοῦν ποτὲ τὰς τεχνικὰς ἐργασίας τὰς δίδουν εἰς ὑπεργολάβους καὶ τεχνίτας τοὺς κοινοὺς τεχνίτας ἑκάστης κοινότητος, ἐπειδὴ δὲ οἱ ἐργολάβοι καὶ οἱ τεχνῖται δὲν παρακολουθοῦνται ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους τῶν κοινοτήτων, διότι ὁπωσδήποτε αὐτοὶ εἶναι ξένοι γίνεται πλημμελεστάτη ἡ ἐργασία καὶ στοιχίζει εἰς τὸ Κράτος ἀσφαλῶς τὰ διπλάσια ἀπὸ ὅσα θὰ ἐστοίχιζεν ἐὰν τὴν ἀνελάμβανον αἱ κοινότητες, διότι ὁ ἐργολάβος παίρνει ἕνα 20% περίπου.

§75Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔχουν τεχνικὰ μέσα;

§76Θ. ΛΥΡΑΣ. Τὰ σχέδια, τὰ ὁποῖα δίδει ὁ μηχανικὸς ὁ ὁποῖος προϋπολογίζει τὰ ἔργα δὲν ἐκτελοῦνται ὑπὸ τῶν ἐργολάδων, ἐκτελοῦνται ὑπὸ τῶν τοπικῶν τεχνιτῶν.

§77Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ μὴ γίνεται δημοπρασία;

§78Θ. ΛΥΡΑΣ. Νὰ δίδωνται ἄνευ δημοπρασίας μὲ τὸ ἥμισυ ποσὸν εἰς τὴν κοινότητα. Εἰς τὰς ἐπαρχίας μας ἄλλο ἕν ἔργον ἐστοίχισε 50.000 δραχμὰς καὶ τὸ ἴδιον ἔργον ἀλλοῦ ἐστοίχισεν 120.000.

§79Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἅμα γίνεται δημοπρασία, τότε εἶναι τυχαῖον τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ ἓν ἔργον ἐστοίχισεν περισσότερον ἀπὸ τὸ ἄλλο.

§80Θ. ΛΥΡΑΣ. Δὲν ἔχουν τὰ προσόντα αἱ κοινότητες διὰ νὰ πᾶνε εἰς τὴν δημοπρασίαν.

§81Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τότε νὰ γίνωνται ἄνευ δημοπρασίας, δι’ ἀντεπιστασίας, ἀλλ’ αὐτὸ ξεύρετε πόσον ἐπικίνδυνον εἶναι.

§82Θ. ΛΥΡΑΣ. Ἔχετε τοὺς μηχανικοὺς τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι συντάσσουν τὸν προϋπολογισμόν. Ἐγὼ σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου ἔγιναν 3 γεφύρια καὶ μὲ τῆς πρῶτες βροχὲς κατέπεσαν.

§83Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὶ σχέσιν ἔχουν ὅλα αὐτὰ μὲ τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον. Θίγεται ἡ ἐκτέλεσις τῶν δημοσίων ἔργων; Θίγεται τὸ ζήτημα τῶν πιστώσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ;

§84Θ. ΛΥΡΑΣ. Ἐδράξαμεν, κύριε ὑπουργέ, τῆς εὐκαιρίας διὰ νὰ σᾶς παρουσιάσω μίαν κατάστασιν ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου καὶ τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζετε. Ἐγὼ ὁμιλῶ μὲ βάσιν ὅτι αἱ κοινότητες δύνανται νὰ κάμουν κάτι τὶ, μὲ τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα διαθέτει τὸ Κράτος διὰ τὰ κοινοτικὰ ἔργα.

§85Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ φέρετε μίαν τροποποίησιν τοῦ νόμου ὁ ὁποῖος προβλέπει ὅτι τὰ ἔργα τῶν κοινοτήτων γίνονται διὰ δημοπρασίας, ὅτι πρέπει νὰ γίνωνται δι’ αὐθεπιστασίας καὶ ἂς ἀποφασίσει ἡ Βουλή. Δὲν δυνάμεθα ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου νὰ συζητήσωμεν αὐτὸ τὸ θεμελιῶδες ζήτημα.

§86Θ. ΛΥΡΑΣ. Βεβαίως εἶναι θεμελιῶδες, καὶ ἔχει μεγάλην σημασίαν τόσον διὰ τὸ Κράτος ὅσον καὶ διὰ τὰς κοινότητας. Δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ....

§87Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν μπορεῖ νὰ συζητήσωμεν σήμερον αὐτά.

§88Θ. ΛΥΡΑΣ. Ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις;

§89Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κακῶς· δὲν εἶναι ἐπερώτησις διὰ νὰ γενικευθῇ.

§90Θ. ΛΥΡΑΣ. Ἐπειδὴ ἔγινε εὐρυτάτη συζήτησις θέλω νὰ σᾶς εἴπω, κ. ὑπουργέ, ὅτι τὸ Κράτος πληρώνει πολλὰ λεπτὰ καὶ τὰ κοινοτικὰ ἔργα γίνονται πλημμελέστατα, ἐνῶ δύνανται νὰ τὰ ἀναλάβουσι αἱ κοινότητες μὲ τὴν προσωπικὴν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν καταβάλουσι μὲ τὴν μεταφορὰν τῶν ὑλικῶν κλπ. καὶ νὰ τὰ κατασκευάσουν μὲ ὀλιγώτερα ποσά.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερεώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου;

§92ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχη. (ψηφίζεται καὶ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακελλαρίου.

§95Δ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, τὴν Μεγαρίδα τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω εἰς τὴν Βουλήν, ἀπασχολεῖ ἓν ζήτημα περὶ τοῦ ὁποίου πρὸ ἡμερῶν ὡμίλησα ἐν τῇ Βουλῇ, τὸ ζήτημα τῆς ρητινοκαλλιεργείας, ὅπερ κατήντησε δημοσίας τάξεως. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἓν τηλεγράφημα διὰ νὰ πεισθῆτε περὶ τίνος πρόκειται. (ἀναγινώσκει). Τὸ ζήτημα συνεζητήθη πρὸ ἡμερῶν, εἶναι ζήτημα νόμου, καὶ βεβαίως οὐδεὶς ἔχει τὴν ἀξίωσιν κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν πρὸ τῶν δαπανῶν τῆς Βουλῆς νὰ ζητήσῃ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου. Ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λάβῃ γνῶσιν τοῦ ζητήματος ἐκ τῆς πρὸ ἡμερῶν γενομένης ἀναπτύξεως καὶ νὰ δηλώσῃ ἐὰν δέχεται νά παραταθῇ τὸ καθεστὼς τὸ ὁποῖον ἔγινε καὶ πέρυσι δηλαδὴ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ καλλιέργεια τῶν πεύκων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἀπὸ τριακονταετίας μέχρι τοῦδε ἔχουν καλλιεργηθῆ συνεχῶς καὶ ἀδιαλείπτως, τοῦτο δὲ, διότι καὶ ἰδιαίτεροι τοπικοὶ λόγοι συντρέχουσιν. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ἐπαναλαμβάνω δηλαδή, ἔντονον τὴν παράκλησιν ὅπως λύσῃ τὸ ζήτημα κατὰ τὸν ἐπιεικέστερον τρόπον ἵνα μὴ δημιουργηθῇ ὡς ἐκ τούτου εἰς τὰ πρόθυρα τῆς πρωτευούσης καὶ ζήτημα ἀνεργίας χιλιάδων ἀνθρώπων.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§97Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργός τῆς Γεωργίας). Ἐπανέρχομαι, κύριοι βουλευταί, ἐκ μιᾶς ἐπισκέψεως τὴν ὁποίαν ἔκαμα εἰς τὰς παγετοπλήκτους περιφερείας τῆς Πελοποννήσου. Ὀφείλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι αἱ πρῶται εἰδήσεις περὶ τῶν καταστροφῶν αἱ ὁποῖαι ἐπηνέχθησαν τῶν καλλιεργειῶν εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας τόσον ἐκ τῆς κοινῆς ἀντιλήψεως ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς ἀντιλήψεως τῆς ὑπηρεσίας ἐφάνησαν ὅτι δὲν ἦσαν διόλου ὑπερβολικαί. Τόσον εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη τῆς περιφερείας Ξυλοκάστρου ὅσον καὶ εἰς τὴν Αἰγιαλείαν, καθὼς καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν περιφέρειαν τῆς Ἤλιδος καὶ τοῦ Πύργου, εἰς τὰς ἐπαρχίας τῆς Τριφυλλίας καὶ Ὀλυμπίας ὀλιγώτερον, ἀλλὰ περισσότερον εἰς τὰς δύο ἐπαρχίας τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας, ἤτοι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καλαμῶν καὶ τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης, ἐπὶ πλέον δὲ σημαντικῶς εἰς τὴν ἐπαρχίαν Πυλίας δὲν δύναται νὰ καθορισθῇ τὸ ποσοστὸν τῶν ζημιῶν τούτων, διότι τοῦτο ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἐκτίμησιν τῶν ζημιῶν ἡ ὁποία θὰ γίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐπιτροπῶν αἱ ὁποῖαι θὰ μεταβῶσιν ἐκεῖ. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ λεχθῇ, εἶναι ὅτι αἱ ζημίαι αὐταὶ εἶναι σημαντικαί. Ἦτο εὔλογον ὁ πληθυσμὸς τῆς Πελοποννήσου νὰ καταληφθῇ ἀπὸ συγκίνησιν ἕνεκα τῆς θεομηνίας ταύτης, Ἀκόμη εἶχον καὶ ἕνεκα ἐξαιρετικοῦ φόβου διότι ἔβλεπον ὅτι μία ἐσοδεία διέρρεε τῶν χειρῶν των, ἐσοδεία διὰ τὴν παραγωγὴν τῆς ὁποίας κατηνάλωσαν καὶ μόχθον πολὺν καὶ δαπάνας. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι καίτοι ἡ συζήτησις ὑπῆρξε μεγάλη, ἡ ψυχραιμία δὲν ἀπέλιπεν ὁλόκληρον τὸ πληθυσμὸν καὶ οὐδὲν ἐσημειώθη ἔκτροπον καθ’ ὅλην μου τὴν περιοδείαν εἰς τὰ μέρη ταῦτα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ὁ πληγεὶς πληθυσμὸς εἶναι ὅπως ἱκανοποιηθῇ ὅπως πληρωθῇ, διὰ τὸν ἀσφαλισθέντα σταφιδόκαρπον. Εἶναι γνωστὸν ὅτι κατόπιν μιᾶς συμφωνίας μεταξὺ τοῦ Κράτους καὶ τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ, ὁ τελευταῖος ἀνέλαβεν ὅπως καταβάλῃ ἐν περιπτώσει μιᾶς θεομηνίας παγετοῦ ἢ χαλάζης, εἰς τὸν σταφιδικὸν πληθυσμὸν τὰ ⅔ μεῖον τοῦ 10% τῆς τιμῆς τοῦ πλεονάσματος. Ἡ ἀξίωσις αὕτη τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν συμπίπτει ἀκριβῶς καὶ μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία εἶχε ληφθῆ πρὸ τῆς ἰδικῆς μου ἀναχωρήσεως ἐντεῦθεν ὅπως ἐξασφαλισθῇ ἡ πληρωμὴ τῶν ἐπενεχθησομένων ζημιῶν εἰς τὸν σταφιδόκαρπον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρέμεινεν ὡς μία ἀμφιβολία εἰς τὸν πληθυσμὸν ἐκεῖνον ἦτο ὅτι ἕνεκα τῶν γνωστῶν οἰκονομικῶν δυσχερειῶν τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ μήπως δὲν θὰ καθίστατο δίκαιον οὗτος νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του. Ἐγνώρισα εἰς πάντας τοὺς προσελθόντας εἰς ἐμὲ ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ καταβάλῃ πᾶν μέσον ὅπως ἐξευρεθῶσιν οἱ οἰκονομικοὶ ἐκεῖνοι συνδυασμοί, διὰ τῶν ὁποίων ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του. Δευτέρα ἀξίωσις τοῦ Πελοποννησιακοῦ πληθυσμοῦ ἦτο ὅπως ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἐξακολουθήσῃ νὰ παρέχῃ τὰς πιστώσεις διὰ τὰ ἐαρινὰ καλλιεργητικὰ δάνεια. Τοῦτο ἐπίσης ἦτο ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως προτοῦ ἀναχωρήσω ἐντεῦθεν. Διεβεβαίωσα δὲ αὐτοὺς ὅτι ἡ Τράπεζα θέλει ἐξακολουθήσει ἀνελλιπῶς καταβάλλουσα τὰς πιστώσεις εἰς ὅλους τοὺς παραγωγούς, εἴτε κατεστράφησαν οὗτοι εἴτε ὄχι. Αἱ δεύτεραι αὗται διαβεβαιώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐγένοντο δεκταὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω μετ’ ἐκτάκτου ἀνακουφίσεως ἀπὸ τοὺς πληθυσμούς. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ὑπῆρξεν ἀληθῶς χειροκρότησις τῶν μέτρων τούτων τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις. Προσωπικῶς σκοπῶ νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν λῆψιν μέτρων τινῶν ἀκόμη τὰ ὁποῖα θὰ ἔλθωσιν εἰς ἀνακούφισιν τῶν πληθυσμῶν ἐκείνων. Θὰ ἐπεθύμουν ἤγουν νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον μου, ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὅπως εἰ δυνατὸν χορηγηθῶσι πιστώσεις ἱκαναὶ διὰ νὰ γίνουν μερικὰ ἔργα ὁδοποιΐας καὶ αἱ διοχετεύσεις τῶν χειμάρρων περισσότεραι ἀπὸ τὰς πιστώσεις ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἔχουν διατεθεῖ ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐπίσης σκοπῶ νὰ συστήσω καὶ εἰς τοὺς ἄλλους συναδέλφους μου τῶν οἰκονομικῶν ἐπὶ παραδείγματι ἵνα εἰ δυνατόν, δοθῶσιν μερικαὶ διευκολύνσεις σχετικῶς μὲ τοὺς ὀφειλομένους φόρους καὶ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν θὰ συστήσω ὅπως καὶ αὐτὴ παράσχῃ διὰ τὰ δάνεια διευκολύνσεις τινάς. Δὲν γνωρίζω ποῖα μέτρα θὰ λάβῃ τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον, διότι μόλις ἐπέστρεψα καὶ δὲν εἶδον τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ μερίμνῃ αὐτῆς ὅπως ἐπέλθῃ ἀρωγὸς εἰς τὴν ἐπελθοῦσαν συμφοράν, ἐλπίζω ὅτι θὰ εὑρεθῇ σύμφωνος μὲ τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὰς ἄλλας ζημίας, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον ἐν Πελοποννήσῳ, ζημίας ἀμπέλων καὶ σίτου καὶ περὶ τούτων θέλουσι ληφθεῖ τὰ κατάλληλα μέτρα, διότι μανθάνω ὅτι ἐπλήγησαν καὶ ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος. Διὰ πάντα ταῦτα θέλω κάμει μίαν εἰσήγησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῶσι μέτρα τινά.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§99Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶναι λυπηρὸν κ. Βουλευταί, ὅτι ἐκ τῆς ἐπισκέψεως καὶ ἐκ τῆς ἐπιτοπίου ἐξετάσεως τῶν ἐκ τῆς χιονοθυέλλης ζημιῶν παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἐπιστοποιήθη ὅτι αἱ καταστροφαὶ ἦσαν σημαντικαὶ καὶ τὰ τηλεγραφήματα τὰ ὁποῖα ἐστάλησαν ἐκ τῶν μερῶν τῶν παθόντων, δὲν ἦσαν ἁπλῶς στιγμιαίας ἐντυπώσεως. Βεβαίως ἡ ἐπίσκεψις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπιτοπίως δὲν εἶναι δυνατόν ἵνα παράσχῃ ἀνακούφισιν τινα τὴν πληθυσμῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶδον ἀμέσως τὴν ἐκ τῆς Κυβερνήσεως πρόνοιαν καὶ δύναμαι νὰ εἴπω μετὰ τὰ λεχθέντα ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἁπλῶς τυπικαὶ αἱ ἐκδηλώσεις αὐταί, ἀλλ’ ὅτι θὰ λάβωσι πραγματικὴν ὑπόστασιν, καὶ θὰ ἀνακουφισθῇ ὁ Πελοποννησιακὸς πληθυσμός, διότι ὡς ἀνέπτυξε καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχω καὶ τὰς ὁποίας καθ’ ἑκάστην λαμβάνω καὶ ὑποθέτω ὅλοι οἱ συνάδελφοι οἱ καταγόμενοι ἐκ Πελοποννήσου θὰ ἔχουν ὁμοίας πληροφορίας ἐξάγεται, ὅτι εἶναι ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη τοῦ νὰ ληφθῶσι μέτρα. Ὡς εἶναι γνωστὸν ἡ σταφὶς εἶναι τὸ κυριώτερον προϊὸν τῆς Πελοποννήσου, ἀλλά, πλὴν τῆς σταφίδος, ὀφείλω νὰ σημειώσω ὅτι ἔπαθον ζημίας καὶ αἱ ἄμπελοι καὶ προσθέτω ἀκόμη καὶ ὅλα τὰ ὀποροφόρα δένδρα. Ἦτο λοιπὸν εἰς τὸ τμῆμα αὐτὸ τῆς Ἑλλάδος ἡ καταστροφὴ μεγάλη καὶ γενική, καὶ ὄχι μόνον εἰς ἕνα μέρος. Ἤκουσα ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅτι ἤδη κατ’ ἀρχὴν ἐπῆλθε συνεννόησις διὰ τὴν λῆψιν δύο μέτρων ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν ἐκ μέρους τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ διὰ τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον ἀπωλέσθη καὶ τὸ ἄλλο ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξακολούθησιν τῆς παροχῆς δανείων ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης. Προσθέτω ὅτι εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ μόνος μου ἀπετάθην καὶ ἐζήτησα πληροφορίας καὶ συνέστησα ὅ,τι ἠδυνάμην νὰ συστήσω καὶ ἀληθῶς εἶδον προθυμίαν τῆς τραπέζης νὰ παράσχῃ τὸ δάνειον, τὸ δεύτερον τμῆμα τῶν καλλιεργητικῶν δανείων. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ ἐξετασθῇ σπουδαίως παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ ἤδη ὡς ἐδήλωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχει ἀκόμη μελετήσει τὸ ζήτημα ἵνα ἴδῃ ποῖα μέτρα γενικῶς πρέπει νὰ ληφθῶσι, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ παγετὸς δὲν ἐπέφερε μόνον τὴν ζημίαν τῆς παραγωγῆς τοῦ ἔτους, ἀλλὰ αἱ ζημίαι θὰ ἐξακολουθήσουν καὶ διὰ τὸ ἐρχόμενον ἔτος. Ἴσως θὰ καταστῶσι ἐλαφρότεραι, ἐὰν γίνῃ μία ἐπιμεμελημένη ἐνέργεια καὶ εἰς τὴν λῆψιν τῶν μέτρων πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ κτηματίαι νὰ ἐξακολουθήσουν καλλιεργοῦντες τὰς σταφιδαμπέλους καὶ ὄχι μόνον νὰ ἐξακολουθήσουν νὰ τὰς καλλιεργοῦν μολονότι ἔχουν ὑπ’ ὄψιν ὅτι δὲν θὰ παύσουν κανένα εἰσόδημα ἀλλὰ νὰ τὰς καλλιεργοῦν ἐπιμελέστερον καὶ ἐντατικώτερον ὅσον τὸ δυνατόν, διότι τότε μόνον δύνανται νὰ ἐλπίζουν ὅτι θὰ ἀποκτήσουν τὴν δύναμίν των ταχύτερον καὶ ὅτι δὲν θὰ καταστραφῶσιν. Τοῦτο πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν μελέτην τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ ἀπέναντι τῶν παθόντων. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται ἐκ τῶν πρώτων νὰ ληφθῇ εἶναι νὰ σταλοῦν τὰ κατάλληλα πρόσωπα τῶν γεωπόνων ἢ οἱωνδήποτε ἄλλων σχετικῶν ὑπηρεσιῶν ἵνα ἐξετασθῇ ἐπισταμένως ποία εἶναι ἡ ζημία τῶν κτηματιῶν ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ νὰ συστηθῇ τὶ πρέπει νὰ ἐνεργήσουν. Τονίζω τοῦτο ἐντελῶς ἰδιαιτέρως καὶ συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιμεληθῇ περισσότερον τούτου διότι αἱ πληροφορίαι αἱ ὁποῖαι ἔρχονται συνιστοῦν πρωτίστως, ὅτι πρέπει νὰ σταλλοῦν συνεργεῖα καὶ πρόσωπα κατάλληλα τὰ ὁποῖα νὰ ἐξετάσουν, νὰ ἐξακριβώσουν τὰς ζημίας καὶ νὰ συστήσουν τὶ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§100Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ὡμίλησα περὶ αὐτῶν διότι ἔχω κάμει ἀνακοινώσεις εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ ἔλεγον ὅτι οἱ γεωπόνοι οἱ ὁποῖοι ἦλθαν μετ’ ἐμοῦ ἔφερον μαζύ των κλήματα ληφθέντα ἀπὸ ὅλας τοὺς ἀμπέλους διὰ νὰ γίνῃ μία μικροσκοπικὴ ἐξέτασις διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον ἔχουν τόσον πάθει, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ λόγος κακῆς ἐσοδείας. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἐξέτασις αὕτη ἀφήνει τὴν ἐλπίδα ὅτι τὰ κλήματα δὲν ἔχουν πάθει μίαν τοιαύτην ριζικὴν καταστροφήν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρξῃ καὶ διὰ τὴν ἐρχομένην χρονιὰν ἐσοδεία. Ἀλλὰ ἔχομεν καὶ τὸ προηγούμενον τοῦ 1929 ὁπότε ἡ ἰδική μας ὑπηρεσία εἶχεν ἀποφανθῇ ὅτι εἶναι φόβος, ἀλλ’ εὐτυχῶς ἡ φύσις ἠθέλησεν ὥστε νὰ ὑπάρξῃ μία καλὴ ἐσοδεία ἐφέτος. Θὰ ἐρευνήσωμεν ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη καταστροφὴ καὶ θὰ γίνῃ ἐπιμελημένη καὶ ἐντατικωτέρα ἡ καλλιέργεια καὶ θὰ ληφθῶσιν ὅλα τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα.

§101Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Χαίρω πολὺ διότι ἤκουσα τὸν κ. ὑπουργὸν λέγοντα ὅτι ἔλαβεν ἤδη πρόνοιάν τινα καὶ ὅτι θὰ λάβῃ τὰ ἀπαιτούμενα μέτρα. Ἀλλὰ πρέπει νὰ συστήσω ὅτι ἡ ἀποστολὴ τῶν γεωπόνων ἐκεῖ ἔχει καὶ ἕνα ἄλλον σκοπόν, τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ βεβαιωθῶσιν ἤδη ἐπισήμως τρόπον τινα αἱ ζημίαι διὰ νὰ κανονισθῇ κατόπιν καὶ ἡ ἀποζημίωσις τὴν ὁποίαν θὰ λάβωσιν παρὰ τοῦ Αὐτονόμου ὀργανισμοῦ. Εἶναι δὲ ἀπολύτως ἀναγκαῖον τοῦτο, διότι φαντασθῆτε τὶ μπορεῖ νὰ ἐπέλθῃ κατόπιν ὅταν θὰ ἀρχίσουν αἱ ἀμφισβητήσεις, ἐὰν εἶναι τοιαύτη ἢ τοιαύτη ἡ ζημία. Διὰ τοῦτο καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς εἶναι καλὸν τὸ μέτρον τῆς ἀποστολῆς τῶν καταλλήλων προσώπων ἵνα ἐξετάσουν καὶ ἐξακριβώσουν τὸ ποσὸν τῆς ζημίας καὶ τὸ εἶδος τῆς ζημίας. Ἐλπίζω ὅτι μετὰ τὰς ἀνακοινώσεις τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ ληφθῶσι τὰ κατάλληλα μέτρα τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται ἀπέναντι μιᾶς τόσης ζημίας, ἡ ὁποία, ὡς καλῶς γνωρίζετε δὲν ἀφορᾷ μόνον τοὺς ἰδιώτας ἀλλὰ καὶ τὸ σύνολον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀραβαντινός.

§103Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀληθῶς ὅπως, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος εἶπεν ἡ πρωτοβουλία τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας νὰ μεταβῇ ἐπιτοπίως εἰς ἐπίσκεψιν τῶν παθόντων περιφερειῶν, ἀπετέλεσε τὴν πρώτην ἀνακούφισιν διὰ τοὺς πληθυσμοὺς. Ἡ ψυχικὴ ἀνακούφισις ἦτο τόσον σπουδαία ὥστε εἰς μέρη τὰ ὁποῖα δὲν μετέβη ὁ κ. ὑπουργὸς, ἐλάβομεν τηλεγραφήματα μὲ φοβερὰ παράπονα, διότι δὲν μετέβη ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ἐξακριβώσῃ τὰς ζημίας ὡσὰν νὰ ἦτο αὐτὸ τὸ ἔργον του. Αἱ ἐπελθοῦσαι ζημίαι—διότι μετὰ τὰς ἀνακοινώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δεχθῶ τὴν ἀκρίβειαν τῶν τηλεγραφημάτων τὰ ὁποῖα ἀπηυθύνθησαν πρὸς τοὺς πληρεξουσίους τῆς ἰδιαιτέρας μου Πατρίδος—εἶναι τριῶν εἰδῶν· εἶναι αἱ ζημίαι τῆς ἐσοδείας δηλαδὴ τῆς ἠρτημένης ἐσοδείας, εἶναι ζημίαι εἰς τὰ κλήματα τῶν ἀμπέλων ἀλλὰ εἶναι καὶ εἰδικαὶ ζημίαι εἰς τὸν πληθυσμέν. Αἱ τελευταῖαι αὗται ζημίαι δὲν εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθοῦν παράτασιν τῆς καταστάσεως χωρὶς ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ διὰ τῶν ἁρμοδίων αὐτῆς ὑπουργῶν μίαν προσωρινὴν ἀνακούφισιν τῶν πληθυσμῶν καταλογιστέων ἢ ἀναληπτέων ἀπὸ τῆς ἀποζημιώσεως, ἃς εἴπομεν τῆς ἐσοδείας διότι πραγματικῶς ἡ ἀποζημίωσις τῆς ἐσοδείας ὅπως ὁ πληθυσμὸς ἀποδεχθῇ αὐτὴν, ἡ ἀπο☐ δὲν εἶναι ἀποζημίωσις ἡ ὁποία θὰ βαρύνῃ τὸ Κράτος. Ἡ ἀποζημίωσις τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ εἶναι ἀποζημίωσις τῆς αὐτασφαλείας, διότι αὐτασφαλιστικὸς ὀργανισμὸς εἶναι. Ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς θὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὴν ἐξαγομένην σταφίδα ἓν δικαίωμα τοῦ Κράτους τὸ ὁποῖον θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὰ ταμεῖα τοῦ Κράτους.

§104Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς μέχρι τοῦδε ἔχει εἰσπράξει περὶ τὰ 30 ἑκατομ. καὶ ἔχει πληρώσει περὶ τὰ 72 καὶ εὑρίσκεται σήμερον εἰς μίαν κατάστασιν ὄχι ἀνθηράν.

§105Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Διότι ἔχει ἐξανεμίσῃ τὰ περισσεύματα τῶν παρελθουσῶν χρήσεων. Τώρα ἢ ἡ μία ζημία ἢ ἡ ἄλλη ζημία τὰς ὁποίας ὑπέστησαν λόγῳ τῶν παγετῶν πρέπει νὰ ἐξακριβωθοῦν. Εἶδα εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς ζητεῖ ὑπευθύνως δηλώσεις τῶν ἀτόμων διὰ τὴν πιστοποίησιν τῶν ζημιῶν. Θὰ ἐνόμιζον ὅτι αἱ ἐπιτόπιαι ἀρχαὶ καὶ αἱ ἀρχαὶ τῆς αὐτοδιοικήσεως ἠδύναντο νὰ πιστοποιοῦν τὰς ζημίας διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ταχὺ τέρμα καὶ νὰ ἀποφύγωμεν τὸν κίνδυνον τὸν ὁποῖον ἐτόνισεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος.

§106Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑπάρχει ἕνας κανονισμὸς ἐξακριβώσεως ζημιῶν, ὁ ὁποῖος ἐγένετο κατόπιν συμφωνίας τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Αὐτονόμ. Σταφιδ. Ὀργανισμοῦ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν αὐτὸν ἕκαστος ἰδιοκτήτης ὑποβάλλει ἐντὸς 5 ἡμερῶν μίαν δήλωσιν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος, ὅστις μὲ 2 ἄλλα μέλη καταρτίζει μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία συλλέγει τὰς δηλώσεις τῶν ζημιῶν. Μετὰ ταῦτα αὐτὴ ἡ ἐκτίμησις ἀποστέλλεται εἰς μίαν δευτεροβάθμιον ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία ἑδρεύει εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ, ἡ ὁποία ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἕνα ἀντιπρόσωπον τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ ἀπὸ δύο ἄλλα μέλη, καὶ ἡ ὁποία ἐκ νέου ἐκτιμᾷ τὰς δηλώσεις αὐτάς. Ἐπειδὴ ὅμως κατὰ τὸ παρελθὸν ἐγένοντο διάφοροι ἀδικίαι ἐλήφθη ἐφέτος ἀπόφασις ὅπως συμπεριληφθῇ ὁ Νομάρχης καὶ ὁ Γεωπόνος καὶ εἶπα νὰ προσέξωμεν νὰ μὴ ἐπιτρέπωμεν νὰ γίνωνται τοιαῦται ἀδικίαι. Εἶπα δὲ εἰς τοὺς πληθυσμοὺς αὐτῆς νὰ ἀποταθοῦν καὶ εἰς τὸν Νομάρχην, ὁ ὁποῖος θὰ κάνῃ τὸ καθῆκον του.

§107Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Γεωργικὴν Τράπεζαν αὐτὸ κεῖται εἰς τὸν προορισμόν της καὶ εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον της νὰ παράσχῃ αὐτὰς τὰς εὐκολίας. Δι’ αὐτὸ θὰ ἀπασχοληθῇ εἰς αὐτό. Ὡς πρὸς τὰ ἔργα συγκοινωνίας, περὶ ὧν ὁμίλησεν ὁ κ. ὑπουργός, ἀνάγονται εἰς τὴν ἁρμοδιότητά του.

§108Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀνάγονται ἐκεῖνοι οἱ χείμαρροι, οἱ ὁποῖοι ἀποβλέπουν εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν γεωργικῶν προϊόντων.

§109Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἰς τὴν Βόρειον Πελοπόννησον τὴν ὁποίαν καλῶς γνωρίζει, ἐκεῖ κατὰ πρῶτον λόγον ἐνδείκνυνται νὰ ἐπιμεληθῇ ἡ ὑπηρεσία σας λαμβάνουσα ἀφορμὴν ἐξ αὐτῶν τῶν καταστροφῶν. Μελέται ὑπάρχουσι νομίζω ἰδίως ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ δὲν ἔχουν παρὰ νὰ προσαρμοσθοῦν πρὸς αὐτὰς τὰς σημερινὰς καταστάσεις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ γοργὸν ἐν αὐτὰς τὰς καταστάσεις καὶ χάριν ἔχει. Διότι ὅ,τι δὲν γίνεται γοργῶς καὶ γίνεται ὕστερον ἀπὸ καιρὸν θὰ εὕρῃ τοὺς πληθυσμοὺς κεκμηκότας καὶ ἡ ἐπικουρία ἡ παρασχεθησομένη δὲν θὰ εἶναι ἐπίκαιρος ὅσον τώρα.

§110Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Συνέστη μία ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία θὰ ἐνεργήσῃ ταχέως καὶ ἡ ὁποία θὰ ὑποδείξῃ τὰ μέτρα.

§111Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρὸ παντὸς νὰ τεθῇ ἀρχὴ ἐκτελέσεως.

§112Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ τὰ λεχθέντα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ μὲ κατελύπησαν, διότι ὅταν προχθὲς παρεκάλεσα τὸν κ. ὑπουργὸν αὐτοπροσώπως νὰ μεταβῇ καὶ ἀντιληφθῇ τὴν κατάστασιν καὶ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην του, δὲν ἤλπιζα τοιαύτην καταστροφήν. Καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἔχω νὰ συστήσω τίποτε ἄλλο εἰς τὴν Κυβέρνησιν διότι εἶναι Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν ἐξέλεγξεν ὁ ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἐνδιαφέρεται διὰ τὸν ἑλληνικὸν λαόν.

§113Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Λυποῦμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ καταστροφὴ εἰς τὴν ἐπαρχία σας εἶναι 70%.

§114Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἤθελα νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν ὄχι μόνον τὴν ταχύτητα ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτίμησιν τῶν πραγμάτων, ἀλλὰ ἡ ταχύτης αὐτὴ ἔχει τὸν λόγον της, διότι οἱ ἄνθρωποι ἔχουν τὸ φάσμα τῆς πείνης ἔμπροσθέν των, ἔχουν τὰ κτήματά των κατεστραμμένα καὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀναμένουν τὸν ἔλεγχον τῆς καταστροφῆς ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἐπισπευσθῇ. Δεύτερον ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἶναι, ὅτι οἱ πληθυσμοὶ αὐτοὶ δανείζονται διὰ νὰ καλλιεργήσουν. Δὲν ἔχουν ρευστὸν χρῆμα ἀπολύτως τίποτε. Τὰ 75% ψωνίζουν πρὸς συντήρησίν των ἐπὶ πιστώσει καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τοὺς πιστώνει ἔχει τὴν ἐλπίδα ὅτι μετὰ 4 μῆνας θὰ λάβῃ τὰ χρήματά του, διότι θὰ πωλήσῃ ὁ χωρικὸς τὸ προϊόν του τότε. Ἀλλὰ στὸ διάστημα αὐτὸ ἔπαυσεν ἡ πίστωσις καὶ δι’ αὐτὸ φωνάζουν, πεινοῦμε. Ἐπ’ αὐτοῦ σᾶς ἐφιστῶ τὴν προσοχήν.

§115Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶπα προχθὲς διατὶ αὐτὸς ὁ πανικός; Ἡμεῖς ὄχι μόνον δὲν θὰ λάβωμεν μέριμναν, ἀλλὰ θὰ κάνωμεν καὶ σημαντικὰς θυσίας. Ἕνας πιστοῦχος εἶναι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἡ ὁποία θὰ ἐξακολουθήσῃ τὰ δάνεια. Ἕνας πιστοῦχος εἶναι ἡ «Ἐθνικὴ Τράπεζα», διατὶ σεῖς φοβεῖσθε τοὺς εἶπα. Ἐλπίζω ὅτι θὰ ἀποκατασταθῇ τὸ ἠθικὸν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἐκεῖ.

§116Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν φόρων ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι τόσον εὐαίσθητος, ὥστε δὲν ὑπάρχουν ἀμφιβολίαι ὅτι θὰ τὸ προσέξῃ.

§117Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐγὼ ἐπρότεινα ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν ζωὴν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, αὐτὰ μποροῦν νὰ προκαταβάλλωνται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀφοῦ θὰ ληφθοῦν ἀπὸ τὸν Αὐτόνομον Σταφιδικὸν Ὀργανισμόν.

§118Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν ἔχει ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμός.

§119Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐγὼ ἐπρότεινα νὰ καταβληθοῦν τὰ χρήματα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀφοῦ θὰ εἰσπραχθοῦν ἀπὸ τὸν Αὐτόνομον Σταφιδικὸν Ὀργανισμόν.

§120Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν εἶναι ἀρκετὰ τὰ χρήματα αὐτά. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων, βασίζομαι εἰς τὴν εὐσυνειδησίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης.

§122Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, τίνα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὴν περιφέρειαν Ἀττικῆς, ὅπου ἐπίσης σπουδαία καταστροφὴ ἐγένετο εἰς τὰς ἀμπέλους διότι εἶναι ἡ κυρία πρόσοδος τῶν κατοίκων. Ἤθελον ἐπίσης νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, νὰ παράσχῃ εἰς τοὺς ἀγρότας πᾶσαν δυνατὴν συνδρομήν.

§123Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ εὐχάριστον εἶναι ὅτι ὅλα εἶναι ἠσφαλισμένα εἰς τὸ ταμεῖον χαλάζης.

§124Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁπωσδήποτε ἐκφράζω τὴν εὐχὴν νὰ παράσχῃ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα πᾶσαν δυνατὴν συνδρομήν.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς ἐπιδόματος λόγῳ ἐνοικίου εἰς τοὺς καθηγητὰς τῆς Α. Σ. οἰκονομικῶν καὶ ἐμπορικῶν ἐπιστημῶν». Ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§126Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν ἔχει κανεὶς ὑποθέτω ἀντίρρησιν οἱ ἀνώτεροι λειτουργοὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως νὰ ἐνισχυθοῦν οἰκονομικῶς. Ἀλλὰ τοῦτο πρέπει νὰ γίνεται μετὰ διακρίσεως, διότι μεταξὺ αὐτῶν εἶναι πολλοὶ πλουσιώτατοι, ἢ ἔχουν ἄλλοθεν ἀπολαβὰς πλουσιωτάτας, ὅπως εἶναι ὁ συμπατριώτης μου, ὁ ὁποῖος καὶ λαμπρὸς ἄνθρωπος εἶναι καὶ διακεκριμένος ἐπιστήμων, ὁ κ. Βαρβαρέσσος.

§127Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ κ. Βαρβαρέσσου, διότι οὗτος εἶναι καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ οὐχὶ τῆς ἀνωτάτης.

§128Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ ξέρω. Ἀλλ’ ἐξομοιοῦνται μὲ τοὺς καθηγητὰς τῆς ἀνωτάτης. Λοιπὸν νὰ διορθωθῇ τὸ νομοσχέδιον, καὶ νὰ δοθοῦν ἐπιδόματα ἀφθονώτερα εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην, καὶ νὰ ἀφαιρεθοῦν ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀπολαβὰς πλουσίας. Ὁ κ. Ἀγγελόπουλος ἄλλος διακεκριμένος καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου ἀναμφιβόλως, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ σύμβουλος τῆς Ἐπικρατείας δὲν εἶναι ἀναγκαῖον νὰ παίρνῃ ἐπίδομα.

§129Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σᾶς εἶπον ὅτι δὲν πρόκειται περὶ καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου, πρόκειται περὶ καθηγητῶν τῆς Ἀνωτάτης Ἐμπορικῆς Σχολῆς. Δὲν δικαιοῦνται δὲ ἐπιδομάτων κατὰ τὸ νομοσχέδιον οἱ ἀσκοῦντες ἕτερον ἐπάγγελμα, ὡς καὶ οἱ κατέχοντες ἑτέραν δημοσίαν ἢ ἰδιωτικὴν θέσιν, πλὴν τοῦ καθηγητοῦ εἰς ἕτερον ὁμοειδὲς ἵδρυμα. Θὰ σᾶς ἀναφέρω δὲ τὰ ὀνόματα καθηγητῶν διὰ νά ἰδῆτε ὅτι δὲν εἶναι κανεὶς ἐξ αὐτῶν ἑκατομμυριοῦχος. Θὰ ἀναγνωρίσητε δέ, ὅτι μὲ 6000 δραχμὰς τὸν μῆνα, δὲν δύναται ἕνας καθηγητὴς νὰ ζήσῃ ἀξιοπρεπῶς. Λοιπὸν πρόκειται περὶ τοῦ κ. Σφυρῆ, τοῦ ὁποίου ἡ αὔξησις θὰ εἶναι 1000 δραχμάς, τοῦ κ. Ἀναστασιάδη, τοῦ κ. Καλτσουνάκη, τοῦ κ. Νέζου, ἐκ τῶν ὁποίων κανεὶς δὲν εἶναι ἑκατομμυριοῦχος, οὔτε ἀσκοῦσι κανὲν ἄλλο ἐπάγγελμα. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμός, διότι εἶναι ἐκ τοῦ ταμείου τῆς σχολῆς. Ἡ δὲ σχολὴ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ζητήσῃ, οὔτε ἐπιχορήγησιν ἀπὸ τὸ Κράτος.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§131Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ ἐξουσιοδοτηθῇ, ὅπως διὰ νομοθετικοῦ διατάγματος κατὰ τὰς διακοπὰς λάβῃ μέτρα περιορισμοῦ τῆς καλλιεργείας τοῦ καπνοῦ. Γνωρίζετε, ὅτι ὑπάρχει ἕνα ἀπόθεμα τῆς ἐφετεινῆς ἐσοδείας ἀδιάθετον σημαντικὸν ὑπερβαῖνον τὰ 7 ἑκατομμύρια κιλά. Ὑπάρχει καὶ ἕνα ἀπόθεμα τῶν παρελθουσῶν ἐσοδειῶν. Μᾶς ὑπεδείχθησαν διάφορα μέτρα πρὸς ἐπικουρίαν τῆς ἀγορᾶς καὶ τῆς τονώσεως ἀκόμη τῶν κατόχων καπνοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἤδη μελετᾶ ποῖα θὰ εἶναι τὰ προσφορώτερα μέτρα πρὸς ἐπιτυχίαν αὐτῆς τῆς τονώσεως Τὸ ἀσφαλέστερον κατὰ τὴν γνώμην μας εἶναι ὁ περιορισμὸς τῆς καλλιεργείας. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν νὰ μᾶς δώσῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἐξουσιοδότησιν.

§132Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος;

§133Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα.

§134Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Θεωρῶ ὡς πολίτης Ἕλλην καθῆκον νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν ὕπαρξιν αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται νὰ δώσῃ ἐξουσιοδότησιν.

§136ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, νὰ δοθῇ ἐξουσιοδότησις. Μόνη συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου «περὶ ὀρθῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ νόμου 4580 περὶ ἀπαλλοτριώσεως τῆς Διοικήσεως τῆς Ἀνωνύμου Βιομηχανικῆς Ἑταιρείας Ἀλεξόπουλος καὶ Σία». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως περὶ συστάσεως δελτίου διελεύσεως διὰ μετανάστας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων μοσχευμάτων ἀμπέλων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Γενεύῃ συναφθείσης συμβάσεως περὶ ἐκτελέσεως ξένων διαιτητικῶν ἀποφάσεων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατιμήσεως ξυλείας, καυσοξύλων καὶ ξυλανθράκων Καστανέας». Ὁ κ. Γαρδικιώτης.

§138Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡς γνωστὸν λόγῳ τῆς μεγάλης φορολογίας ἡ ὁποία ὑφίσταται, ὑπάρχει ἡ ἐγκατάλειψις τῶν δασικῶν μας προϊόντων. Καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐλαττοῦνται καὶ τὰ ἔσοδα τοῦ δημοσίου. Ἀλλὰ πλὴν τούτου, ὅσον ἀφορᾷ τὰ καυσόξυλα καὶ τοὺς ξυλάνθρακας ἐπέρχεται καὶ ἄλλη ζημία. Διότι ὅπως εἶναι γνωστὸν τὰ καυσόξυλα γίνονται ἀπὸ γεγηρακότα δένδρα. Καὶ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἐμειώθη ἡ παραγωγὴ κατὰ 30 ἑκατομμύρια. Συνεπῶς ἐσταμάτησε πλέον πᾶσα ὑλοτομία τῶν γεγηρακότων δένδρων, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐπέρχεται ἡ καταστροφὴ εἰς τὰ δάση, διότι ἐφόσον δὲν ὑλοτομοῦνται τὰ γεγηρακότα δένδρα, σήπονται καὶ ἐπέρχεται καταστροφή. Εἰς τοῦτο εἶναι σύμφωνος καὶ ἡ δασική μας ὑπηρεσία. Διὰ τοῦτο υἱοθετῶ μίαν τροπολογίαν τοῦ κ. συναδέλφου, διὰ τῆς ὁποίας προτείνεται ἡ μείωσις τοῦ ὑφισταμένου δασμοῦ κατὰ 30%, διότι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη μᾶς ἀπέδειξαν αἱ στατιστικαί, ὅτι ἡ μείωσις τῆς παραγωγῆς ἀνῆλθε εἰς 30 ἑκατομμύρια.

§139Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δέχομαι τὴν τροπολογίαν διὰ 20%.

§140Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Δὲν φθάνει κ. ὑπουργὲ εἶναι 3 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν.

§141Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀρκετὸν εἶναι 20%.

§142Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ εὑρίσκω ὅτι εἶναι δικαία ἡ μείωσις καὶ ὑποστηρίζω τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν βλέπω κανένα λόγον νὰ γίνῃ ἡ ἐξαίρεσις διὰ τὰ καυσόξυλα καὶ τοὺς ξυλάνθρακας καὶ δι’ ὅλα τὰ εἴδη τῆς ξυλείας ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐπίσης κατασκευάζονται καυσόξυλα καὶ ξυλάνθρακες. Καὶ ὁ ἀντίκτυπος ἐπέρχεται. Δὲν ὑπάρχει καμμία διαφορά, ἀκριβῶς διότι ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀτέλεια ὑπὲρ τῶν καυσοξύλων, τῶν κατασκευαζομένων ἀπὸ τὰ δάση τοῦ Ἁγίου Ὄρους δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον γενικὸν, διότι εἰς τὰ δάση τοῦ Ἁγίου Ὄρους περιλαμβάνονται καὶ ἄλλα δένδρα πλὴν τῶν καστανέων. Ἀλλὰ τὸ μέτρον πρέπει νὰ γίνῃ γενικὸν διότι διὰ τῶν συμβάσεων αἱ ὁποῖαι ἐψηφίσθησαν ἐδόθη εὐχέρεια εἰς τὴν εἰσαγωγὴν καυσοξύλων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, καὶ τοῦτο δημιουργεῖ ἓν ζήτημα τεράστιον ἐσωτερικῆς ἀνεργίας. Χιλιάδες ἀνθρώπων ἠδύνατο νὰ ἔχουν ἐργασίαν ἂν δὲν διηυκολύνετο ἡ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγωγὴ καυσοξύλων, ἐξ οὗ ζημιώνεται καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον. Θὰ ἦτο ὀρθὸν ἐν ᾗ περιπτώσει ἐπρόκειτο νὰ ἐπέλθῃ μείωσις τῶν εἰσπράξεων, διότι σήμερον, διευκολυνομένης τῆς εἰσαγωγῆς τὸ δημόσιον ταμεῖον δὲν ἔχει τίποτε νὰ ἀναμείνῃ ἐκ τοῦ ἐσόδου αὐτοῦ, ἐνῷ μειουμένου τοῦ ἐσωτερικοῦ δασμοῦ καὶ διευκολυνομένου τοῦ ἀνταγωνισμοῦ, θὰ ἔχῃ νὰ ὠφεληθῇ τὸ δημόσιον ταμεῖον. Νομίζω ὅτι ἡ ἐλάττωσις εἶναι ἐπιβεβλημένη.

§143Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἠλαττώθη κατὰ 30%.

§144Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τί λόγον ἔχετε νὰ παρεμβάλλεται δυσκολίας; Σήμερον εἰσάγεται ἡ ξυλεία ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§145Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει συμβατικὸς δασμός.

§146Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Συμβατικὸς δασμὸς ὁ ὁποῖος καθιστᾷ ἀδύνατον τὸν συναγωνισμὸν τῆς ἐσωτερικῆς ξυλείας. Διὰ τῆς μειώσεως αὐτοῦ τοῦ φόρου, ἀποφεύγετε τὰς καταχρήσεις εἰς τὴν κατασκευὴν καυσοξύλων ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων δὲν ἔχετε κανένα λόγον νὰ παρεμβάλλετε δυσκολίας.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν εἰς Βʹ ἀνάγνωσιν ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου λόγῳ τῶν τροπολογιῶν. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4556 περὶ ὀργανισμοῦ τῆς διευθύνσεως τεχνικῶν ἔργων τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας». Ὁ κ. Κουτσίνας.

§148Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Θέλω ἁπλῶς νὰ εἴπω ὅτι θὰ ἦτο εὔκολον νὰ γίνῃ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἐνίσχυσις τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ ἐκ τῶν κρατικῶν περισσευμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἐκ διαφόρων ἄλλων οἰκονομιῶν, διότι ἄλλως αἱ ἐλπίδες τὰς ὁποίας στηρίζομεν εἰς τὸν νόμον αὐτὸν, τὸν ὁποῖον τόσον χαιρετίζομεν, θὰ εἶναι φροῦδαι. Δὲν θὰ γίνῃ τίποτε ἀπολύτως.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4660 περὶ ἀπαγορεύσεως καλλιεργείας καπνοῦ εἰς ἀκατάλληλα ἐδάφη». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου ἐκτάσεως εἰς ἑταιρείαν πρὸς βιομηχανικὴν ἐγκατάστασιν». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων διώξεως λαθρεμπορίου». Ὁ κ. Ζούκας.

§150Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δηλώσῃ καὶ περιληφθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἐὰν εἰς τὰς καταργουμένας διατάξεις, τὰς ἀφορώσας τὴν χορήγησιν ἀμοιβῶν εἰς τοὺς μηνυτὰς λαθρεμπορίας κλπ., περὶ ὧν προβλέπει τὸ ἄρθρον 5 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, περιλαμβάνεται καὶ ἡ διάταξις τοῦ νόμου ἡ χορηγοῦσα ἀμοιβὰς εἰς τοὺς χωροφύλακας τοὺς συλλαμβάνοντας τοὺς χωρικοὺς ὡς καπνίζοντας λαθραῖον σιγαρόχαρτον. Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι πρόξενος μεγάλων καταχρήσεων εἰς βάρος τῶν χωρικῶν, καὶ ὠφελειῶν ἐντελῶς ἀδικαιολογήτων πολλάκις τῶν χωροφυλάκων. Ἡ κατάργησις τῆς παρεχομένης ἀμοιβῆς εἰς τοὺς χωροφύλακας, κατὰ τὴν ἄνω περίπτωσιν, ἐπιβάλλεται τόσον μᾶλλον, καθόσον, κατὰ τῆς ἐκδιδομένης ἀποφάσεως εἰς βάρος τῶν χωρικῶν, τῆς ἐπιβαλλούσης πρόστιμον, ὧν τὸ ἥμισυ λαμβάνουσιν οἱ μηνυταὶ χωροφύλακες, δὲν ἐπιτρέπεται οὐδὲν ἔνδικον μέσον.

§151Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ τὸ καταργεῖ τὸ νομοσχέδιον. Τὸ δηλῶ καὶ παρακαλῶ νὰ καταχωριθῇ εἰς τὰ πρακτικά· ὅτι ἐν τῇ διατάξει τοῦ ἄρθρου 5, περιλαμβάνεται καὶ καταργεῖται καὶ ἡ διάταξις νόμου ἡ χορηγοῦσα ἀμοιβὴν εἰς τοὺς χωροφύλακας διὰ τὴν μήνυσιν κατὰ χωρικῶν ὡς καπνιζόντων λαθραῖον σιγαρόχαρτον.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως γηπέδου πρὸς ἵδρυσιν Ἀσύλου Ρώσσων Προσφύγων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι βουλευταί, νὰ μὲ ἐξουσιοδοτήσητε νὰ ἐπικυρωθῶσιν τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως ὡς καὶ τὰ σημερινά.

§154ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ διακώψωμεν λόγῳ τῶν ἑορτῶν τοῦ Πάσχα διὰ τὴν 27ην Ἀπριλίου.

§156ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται διὰ τὴν 27ην Ἀπριλίου καὶ Καλὸν Πάσχα.

§158Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παρακαλεῖ ὅπως κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν οἱ κ. κ. Πρόεδροι τῶν Ἐπιτροπῶν συγκαλέσωσι τὰς ἐπιτροπὰς πρὸς ἐπεξεργασίαν τῶν διαφόρων νομοσχεδίων, ἵνα κατὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος εἶναι ἕτοιμα πρὸς συζήτησιν.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 1.10′ πρωϊνὴ)