1931.03.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 50η

ΤΡΙΤΗ 17 ΜΑΡΤΙΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 4½ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.

§2Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Αἰλιανέ.

§4Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Μετὰ λύπης μου παρετήρησα ὅτι εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς ἀγορεύσεώς μου, ὡς ἐδημοσιεύθησαν εἰς μεγάλην μερίδα τοῦ Ἀθηναϊκοῦ Τύπου, ἐμφανίζεται ὁ γενικὸς διευθυντὴς τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας κ. Καραμᾶνος ὡς καταγγελλόμενος ὑπ’ ἐμοῦ ὅτι μετέβη εἰς Σκανδυναυΐαν ἔνθα ἠγόρασε πίνακα βαρύτιμον μεγάλου ζωγράφου. Ζητῶ νὰ γίνῃ ἀποκατάστασις αὐτοῦ τοῦ πράγματος, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον οὐδέποτε ἐλέχθη τοιοῦτόν τι. Ἐγὼ κατήγγειλα τὴν γεοδαιτικὴν ὑπηρεσίαν ὅτι ἀναλώμασι τοῦ Κράτους προβαίνει εἰς πολυτελεῖς ἀποστολάς. Δὲν ἀνέφερα τὸ ὄνομα κανενὸς καὶ μόνον κατόπιν ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μοῦ ἀπήντησεν ὅτι δὲν θεωρεῖ σπατάλην τὰς ἀποστολὰς αὐτάς, εἶπον ὅτι: «Ἐὰν σεῖς δὲν θεωρῆτε τὰς ἀποστολὰς αὐτὰς σπατάλας, ἐγὼ τὰς θεωρῶ σπατάλην οἵαν θὰ ἔκαμνεν ἰδιώτης ἀγοράζων πίνακα μεγάλου ζωγράφου, ἐνῶ δὲν ἔχει ἐξασφαλίσει τὴν κατοικίαν του». Οὐδέποτε ἠθέλησα οὔτε κἂν νὰ θίξω τὸν κ. Καραμᾶνον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀναφέρεται τοιοῦτόν τι εἰς τὰ πρακτικά.

§6Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δὲν ἀνεγράφη εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ τῶν ἐφημερίδων, καὶ ἠθέλησα νὰ ἀποκαταστήσω τὰ πράγματα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ κυροῦνται.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης αἰτεῖται τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Γεωργίου Βελλιανίτη κατηγορουμένου ἐπὶ παραβάσει τοῦ νόμου 4060. — Ἡ ἐθνικὴ Δημοκρατικὴ νεολαία, ἡ τεχνικὴ ἑταιρεία «Ζαχαρίου καὶ Σία» καὶ ὁ σύνδεσμος τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν Θεσσαλονίκης ζητοῦν τὴν ταχεῖαν ψήφισιν τῆς συμβάσεως ἠλεκτροφωτισμοῦ κλπ. Θεσσαλονίκης. — Οἱ κάτοικοι τοῦ συνοικισμοῦ Καλαμαριᾶς Θεσσαλονίκης ζητοῦν τὴν ἐπέκτασιν τῆς τροχιοδρομικῆς γραμμῆς καὶ εἰς τὸν συνοικισμόν των καὶ τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως. — Οἱ ἀκτήμονες Μυστεγνῶν Μυτιλήνης παρακαλοῦν ὅπως εἰς τὰ ἀνταλλάξιμα κτήματα τῆς κοινότητός των ἐγκατασταθοῦν οἱ ἀκτήμονες καὶ ἡμιακτήμονες κάτοικοι τῆς κοινότητός των. — Ὁ σύνδεσμος ἰσραηλιτικῶν συντεχνιῶν καὶ σωματείων Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως γίνωσιν ἀποδεκταὶ αἱ ἀπὸ 12 Φεβρουαρίου ὑποβληθεῖσαι ἀπόψεις τῶν ὀργανώσεων Θεσσαλονίκης, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύμβασιν τῆς ἠλεκτροκινήσεως τῆς Θεσσαλονίκης. — Οἱ Συμβολαιογράφοι Σάμου παρακαλοῦν ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιαν καθορισμοῦ θέσεων συμβολαιογράφων. — Οἱ κάτοικοι Ἁγίου Ἀθανασίου, Ἀγροῦ Κερκύρας καὶ οἱ κάτοικοι Μαγουλάδων διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ Ἀγροτικῆς Πίστεως, πολλαχῶς εὐεργετήσαντος τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν τῆς περιφερείας των. — Ὁ ἰατρικὸς σύλλογος Ἀθηνῶν ὑποβάλλει τὰς ἀπόψεις του ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἰατρείων καὶ πολυκλινικῶν. — Οἱ κάτοικοι τῶν κοινοτήτων Βουνοῦ, Στριγγοῦ, Καμαρίου, Καμαρελίου, Ζελίου καὶ Μπερμπατίου ζητοῦν τὴν ταχεῖαν ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης Ζάκκας καὶ τὴν παροχὴν ἀρωγῆς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. — Κάτοικοι Ἀλεξανδρουπόλεως πολεμοπαθεῖς ζητοῦν τὴν παροχὴν ἀποζημιώσεως διὰ τὰς ζημίας ἃς ὑπέστησαν κατὰ τὸν εὐρωπαϊκὸν πόλεμον. — Ἐπιτροπὴ συλλαλητηρίου Ναούσης ζητεῖ τὴν ἄμεσον ἔκδοσιν ἀποφάσεως ὑπὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως κατὰ τοῦ δημάρχου διὰ τὰς ὑπερβασίας καὶ καταχρήσεις αἵτινες ἐγένοντο ὑπ’ αὐτοῦ εἰς βάρος τῆς δημοτικῆς περιουσίας. — Ἐπιτροπὴ κηδεμόνων καὶ γονέων Καρδίτσης ζητοῦν τὴν συμπλήρωσιν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ γυμνασίου των. — Ὁ εἰρηνοδίκης Βωλάκας, ἀναφέρων τὰς ζημίας ἃς ἐπέφερεν ἡ παρέκκλισις τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Ἀλφειοῦ εἰς τὴν περιφέρειαν Ἀγουλινίτσης, ζητεῖ τὴν λῆψιν μέτρων. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Χούρσογλου καταθέτει τηλεγράφημα τῶν προσφύγων Θηβῶν. Οἱ κ. κ. Β. Δεληγιάννης (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Α. Ζάννας (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας), ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ διοικήσεως Δημοσίων κτημάτων». Ὁ κ. Π. Βουρλούμης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως λεμβούχων Θεσσαλονίκης». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἐκτάκτου ἐπιχορηγήσεως διὰ τὴν ἐξαγορὰν αʹ) κτιρίου ἐν Λαρίσσῃ διὰ Στρατιωτικὴν Λέσχην καὶ βʹ) κτιρίου ἐν Ἰωαννίνοις διὰ τὸν αὐτὸν σκοπόν». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ στερήσεως τῶν παυόντων τὰς ἐργασίας ἢ ἀπεργούντων ἀρτοποιῶν τῆς ἀδείας ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας ἀρτοποιείων». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως τῶν παρὰ ταῖς ἐν Ἑλλάδι Τραπέζαις κλπ. καταθέσεων εἰς χρυσόν». Ἡ μειοψηφία τῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ρυθμίσεως τῶν παρὰ ταῖς ἐν Ἑλλάδι Τραπέζαις κλπ. καταθέσεων εἰς χρυσόν». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς εἰρηνοδίκας καὶ πταισματοδίκας». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ Δημοσίου καὶ Δήμου Πειραιῶς, περὶ ἀναμισθώσεως κτιρίου τοῦ Δήμου Πειραιῶς πρὸς ἐγκατάστασιν τῶν ἐν Πειραιεῖ Τ.Τ.Τ. ὑπηρεσιῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Μαρσέλλος, Β. Ἀγγελῆς, Π. Τσιτσίλιας, Ν. Κωνσταντόπουλος, Σ. Χούρσογλου, Α. Καλαντζάκος κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίας ἐπὶ τῶν ἄρθρων 3 καὶ 5 τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 4464, 4562, 4591, περὶ ἀποζημιώσεως τῶν πολεμοπαθῶν.» Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Μπακόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ νομικοῦ συμβουλίου τοῦ Δημοσίου καὶ Διοικητικῶν Δικαστηρίων τῶν φορολογικῶν παραβάσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Εὐθυμιάδης, Ν. Τζερμιᾶς, Α. Λούλης, Ν. Ἀσκεπίδης, Ι. Μπουρνιᾶς κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀτελείας πρώτων ὑλῶν, κενῶν δοχείων κλπ». Ὁ κ. Χ. Λαδᾶς (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) καταθέτει τὴν ἑξῆς ἀπάντησιν. (ἀναγινώσκει). «Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς, ὅτι ὁ Γεν. Κανονισμὸς Τ.Τ.Τ. (τεῦχος γʹ.) στηριζόμενος εἰς τὸν νόμον ΒΥΞΣΤʹ. «περὶ ἐπιταγῶν» ὑπέστη τροποποίησιν πρὸ πολλοῦ εἰς τὸ σημεῖον ὅπερ θίγει διὰ τῆς ἐρωτήσεώς του ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Ἀνδρεάδης. Διὰ τοῦ Ν. Δ. τῆς 8–9–26 «περὶ ἐπιταγῶν», κυρωθέντος ὑπὸ τοῦ νόμου 3500 ὡρίσθη ἐν ἄρθρῳ 8 παρ. 7 ὅτι οἱ ἀγράμματοι παραλῆπται ἐξαργυροῦσι τὰς ταχ. ἐπιταγὰς διὰ δύο μαρτύρων ὅταν τὸ ποσὸν αὐτῶν δὲν ὑπερβαίνει τὰς 500 δραχμάς, πέραν τοῦ ποσοῦ τούτου ἀπαιτεῖται ἡ σύνταξις συμβολαιογραφικῆς πράξεως. Τὸ Ν.Δ. κοινοποιηθὲν εἰς τὰς Τ.Τ.Τ. ὑπηρεσίας διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 228400)1926 ἐγκυκλίου ἡμῶν, ἐφαρμόζεται νῦν καθ’ ὅλας αὐτοῦ τὰς διατάξεις». —Ὁ βουλευτὴς κ. Τσακμάνης καταθέτει αἴτησιν τοῦ Π. Κοκκίνη πολυτέκνου γονέως Λαγκαδᾶ, ζητοῦντος τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 4839 περὶ προστασίας τῶν πολυτέκνων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Χριστούλας καταθέτει τηλεγράφημα Πανθεσσαλικοῦ συνεδρίου προμηθευτῶν καὶ μεσιτῶν ἐγχωρίων προϊόντων Βόλου, ζητούντων τὴν ἀνάληψιν συγκεντρώσεως σίτου ἐργολαβικῶς παρὰ τῶν συλλόγων των, τὴν ἀνάμιξιν κριθῆς μετὰ σίτου, τὴν ἀγορὰν τῶν ἀποθεμάτων κλπ. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Σταυρόπουλος καταθέτει τηλεγράφημα τῆς Κοινότητος Παραμυθιᾶς ζητούσης τὴν παρεμπόδισιν τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τοῦ τμήματος Μενίνης Νεοχωρίου. — Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. Παπαθανάσης καταθέτει τηλεγράφημα Συλλόγου Εὐρυτάνων Ἀγρινίου, ζητούντων τὴν μὴ διακοπὴν τῶν ἔργων ὁδοποιΐας καὶ τὴν ὑπαγωγὴν τῆς ὁδοῦ Ἀγρινίου Καρπενησίου εἰς τὴν Αʹ. κατηγορίαν. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Μπουρνιᾶς.

§10Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ μεριμνήσῃ ἵνα διὰ νόμου ἁπλοποιηθῇ ἡ διαδικασία τῶν ἐκ βιαίου δυστυχήματος καθισταμένων ἀνικάνων ἐργατῶν τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου 551, διότι σήμερον καταντᾶ διὰ τοὺς πτωχοτέρους ἐκ τῶν καθισταμένων ἀνικάνων ἀδύνατος ἡ ἐφαρμογή.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος.

§12Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Εἰς ἐρώτησίν μου, κ. ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν ἐὰν θὰ ὑποβάληται νομοσχέδιον περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 2588, μοῦ ἀπαντήσατε ὅτι θὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον, ἀλλὰ δὲν ὑπεβλήθη ἀκόμη.

§13Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ νόμος. Κάνετε λάθος.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας.

§15Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ἐὰν σκέπτεται νὰ φέρῃ νομοσχέδιον ἀποζημιώσεως τῶν κατοίκων Προδρόμου, τῶν ὁποίων πλέον ἀπὸ 100 γελάδια ἀπέθανον δηλητηριασθέντα ἀπὸ τὰ δηλητήρια, τὰ ὁποῖα εἶχε ρίξει ἡ ὑπηρεσία διὰ τὴν καταστροφὴν τῆς ἀκρίδος. Τί θὰ γίνῃ, κ. ὑπουργέ, ἐὰν κόττα τοῦ γείτονος τὴν σκοτώσουμε; Τὴν ἀποζημιώνομεν. Δὲν ἠμπορεῖ λοιπὸν τὸ Κράτος νὰ φανῇ τόσον κακόπιστον.

§16Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐὰν ἀποδειχθῇ ἡ ὑπαιτιότης τοῦ δημοσίου, ἀσφαλῶς θὰ ἀποζημιωθοῦν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἀνωτάτης συνομοσπονδίας πολυτέκνων τῆς Ἑλλάδος.

§18Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν παροῦσαν ἀναφορὰν τῆς ἀνωτάτης συνομοσπονδίας πολυτέκνων τῆς Ἑλλάδος. Οὗτοι ζητοῦν ὅπως εἰς τὸν ἀγροτικὸν νόμον εἰς τὸν ὁποῖον ὑπάρχουν διάφοροι προτιμήσεις ἀποκαταστάσεως ἀκτημόνων, νὰ τεθῇ μία διάταξις ὑπὲρ αὐτῶν, ἐφόσον μάλιστα, ὡς λέγουν αἱ ἐφημερίδες, ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς θὰ ὑποβάλῃ διαφόρους τροπολογίας εἰς τὸν ἀγροτικὸν νόμον. Ἐπίσης ζητοῦν ὅπως μὴ ἀποκλείεται τῶν εὐεργετημάτων τοῦ νόμου ὁ ἕκτος υἱὸς τῶν πολυτέκνων εἰς περίπτωσιν ἀνυποταξίας. Προτιμότερον θὰ ἦτο νὰ ἐπεβάλλετο εἰς αὐτὸν ἕνα πρόστιμον, ὅπως ἔγιναν καὶ διὰ τοὺς ἐν Ἀμερικῇ, καὶ νὰ μὴ χάνουν τὰ δικαιώματά των.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσίνας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§20Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, θὰ ἐπιθυμοῦσα νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως, τροποποιοῦσα τὸν νόμον περὶ πολυτέκνων, λάβῃ εὐρύτερα μέτρα προστασίας ὑπὲρ αὐτῶν, μολονότι τοῦτο θὰ ἐπέβαλλε δαπάνας αἵτινες εἶναι ἀληθὲς ὅτι δυσκόλως σήμερον δύνανται νὰ ἐξευρεθοῦν. Ὁπωσδήποτε ὅμως, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνωνται οἰκονομίαι εἰς τοιαῦτα ζωτικώτατα ζητήματα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασίου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§22Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§24Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρὸ παντὸς πρέπει νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας καὶ νὰ φανῇ εὐμενὲς τὸ Κράτος πρὸς τοὺς πολυτέκνους. Οἱ πολύτεκνοι δὲν πρέπει νὰ ὑπάγωνται εἰς τὸν φόρον ἰδιοκατοικήσεως, ταὐτοχρόνως δὲ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν 8 τέκνων. Δίδεται ὡρισμένον ποσὸν διὰ τοὺς συζύγους, ἀλλὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ τέκνον, ἐπίσης δὲ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ζήτημα τῶν ἐντελῶς ἀπόρων καὶ νὰ δοθῇ μία λωρὶς γῆς εἰς αὐτούς. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας τῶν πολυτέκνων.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς πολυτέκνων Χανίων.

§26Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ὑπάρχει μία ἀσάφεια εἰς τὴν σχετικὴν ἐγκύκλιον, ἡ ὁποία πηγάζει ἐκ τοῦ νόμου περὶ ἀπαλλαγῆς τοῦ ἕκτου τέκνου, χάρις εἰς τὴν ὁποίαν, ἐὰν ὁ πρῶτος υἱὸς ὑπηρέτησεν κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον δὲν ἀπαλλάσσεται ὁ πέμπτος.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σχινᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς ἰδιοκτητῶν καὶ ρητινοσυλλεκτῶν Μεγάρων, ζητούντων τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ νόμου 4687.

§28Σ. ΣΧΙΝΑΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Κύριε ὑπουργὲ πρόκειται περὶ μιᾶς ἀναφορᾶς ἡ ὁποία ζητεῖ τροποποίησιν τοῦ δασικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος τελευταίως ἐκωδικοποιήθη καὶ ὁ ὁποῖος καθώρισεν κατώτατον ὅριον περιμέτρου τῶν πρὸς ρητινοσυλλογὴν δένδρων 65 ἑκατοστά. Ἀλλὰ δυστυχῶς εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας, λόγῳ τοῦ ὅτι τὸ ἔδαφος εἶναι πετρῶδες, ἡ περίμετρος τῶν πεύκων εἶναι πάντοτε κάτω τῶν 65 ἑκατοστῶν, ὡς ἐκ τούτου δὲ αἱ διάφοροι συμβάσεις ρητινοσυλλογῆς καὶ μὲ τὸ δημόσιον καὶ μὲ τοὺς ἰδιώτας αἱ ὁποῖαι εἶχον συναφθῆ προγενεστέρως δὲν μποροῦν νὰ λειτουργήσουν σήμερον μὲ τὸν ἰσχύοντα νόμον. Οἱ ἐνδιαφερόμενοι μάλιστα διεμαρτυρήθησαν καὶ πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ πρὸς τοὺς ἰδιώτας. Ἀποτέλεσμα τούτου εἶναι ὅτι οἱ ρητινοσυλλέκται τῆς ἐπαρχίας Μεγαρίδος δὲν ἔχουσιν ἐργασίαν σήμερον. Νομίζω, κ. ὑπουργὲ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ πρόνοια ὥστε διὰ τροποποιήσεως τῆς σχετικῆς διατάξεως τοῦ νόμου, δηλαδὴ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ νόμου 4687, τὰ δένδρα τὰ ἔχοντα περίμετρον καὶ κάτω τῶν 65 ἑκατοστῶν τὰ ὁποῖα ὅμως καλλιεργοῦνται πρὸ πολλῶν ἐτῶν νὰ ἐξακολουθήσουν καλλιεργούμενα καὶ σήμερον. Νομίζω, κ. ὑπουργὲ ὅτι εἶναι δικαία ἡ ἀπαίτησις αὐτή. Εἶναι ἓν ἐκ τῶν ζωτικωτέρων ζητημάτων τῆς ἐπαρχίας Μεγαρίδος, καθότι τὸ πλεῖστον μέρος τοῦ πληθυσμοῦ αὐτῆς ζῇ ἀπὸ τὴν ρητινοκαλλιέργειαν. Θὰ σᾶς παρεκάλουν μάλιστα, κ. ὑπουργὲ ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν σχετικὴν ἐνέργειαν, δηλαδὴ νὰ κάμωμεν πρότασιν νόμου, ἢ ἐάν...

§29Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ τὸ μελετήσω τὸ ζήτημα καὶ θὰ ἴδωμεν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακελλαρίου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§31Δ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Θὰ συνηγορήσω καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς, ὑπὲρ τῆς ὁποίας προηγουμένως ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος. Ἡ γείτων ἐπαρχία Μεγαρίδος σπανιώτατα ἐνοχλεῖ τὴν Κυβέρνησιν· ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅμως ὑποβάλλει τὴν θερμοτάτην παράκλησιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ νόμου 4687, ὁ ὁποῖος ὥρισεν εἰς 65 ἑκατοστὰ τὸ κατώτατον ὅριον περιμέτρου τῶν καλλιεργησίμων πεύκων. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεγαρίδος ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ περίμετρος νὰ φθάσῃ ποτὲ 65 ἑκατοστά, διότι τὸ ἔδαφος εἶναι βραχῶδες καὶ ἄγωνον, καὶ συνεπῶς ἡ στηθιαία λεγομένη περίμετρος τῶν πεύκων εἶναι κάτω τῶν 65 ἑκατοστῶν. Αὐτὸ τὸ ζήτημα ἐγενήθη καὶ ἄλλοτε καὶ ἐπετράπη σιωπηρῶς ἡ καλλιέργεια· ἡ ὑπηρεσία δηλαδὴ τοῦ ὑπουργείου ἀπηύθυνεν ἐγκύκλιον πρὸς τὰς δασικὰς ἀρχὰς διὰ τῆς ὁποίας ἐπετράπη ἡ καλλιέργεια παρὰ τὸν νόμον. Τὸ πρᾶγμα ἔχει μεγάλην σημασίαν, διότι ἐκ τῆς ρητινοκαλλιεργείας ἀποζῇ τὸ πλεῖστον τῆς ἐπαρχίας Μεγαρίδος, ἑκατοντάδες οἰκογενειῶν.

§32Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ εἰς τὴν Ἀττικὴν τὸ ἴδιο συμβαίνει.

§33Δ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Τοσούτῳ μᾶλλον τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον καθ’ ὅσον ἡ προπαρασκευαστικὴ ἐργασία ἄρχεται ἀπὸ τῆς 16 Μαρτίου καὶ ἡ καλλιέργεια ἀπὸ τῆς 15 Ἀπριλίου. Ἤδη ὁ πληθυσμὸς αὐτὸς ἀναμένει ἐναγωνίως τὴν ἀπόφασιν τοῦ ὑπουργείου, ἡ ὁποία εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ εἶναι εὐνοϊκή Σπεύδω νὰ σᾶς εἴπω, κ. ὑπουργέ, ὅτι τὴν ὑπηρεσίαν, ὡς συνήθως συμβαίνει, θὰ τὴν ἔχετε ἴσως ἀντίθετον ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου μία ὑπάρχει διέξοδος, ἡ ἑξῆς: Νὰ ἐπιτραπῇ ἡ καλλιέργεια τῶν πεύκων τὰ ὁποῖα ἕως τώρα καλλιεργοῦνται· δηλαδὴ ὁ νόμος νὰ ἀρχίσῃ ἐφαρμοζόμενος ἐπὶ τῶν πεύκων τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ἤδη καλλιεργηθῆ διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τώρα πλέον νὰ γίνῃ θρέψις τῶν τομῶν τῶν πεύκων τούτων διὰ νὰ ἐξυπηρετηθῇ, ἔστω καὶ μετὰ πάροδον ἐτῶν, ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου. Ταῦτα ἐζητήσαμεν καὶ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν· ἔγινε μάλιστα μετ’ αὐτῆς μακρὰ συζήτησις. Νομίζω δὲ ὅτι πρέπει νὰ φέρω τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι περὶ τὴν συζήτησιν ἐκείνην ἐδημιουργήθη καὶ ὀλίγος θόρυβος καὶ παρεξηγήθημεν ἐγὼ καὶ ἄλλος συνάδελφος ὑπὸ μερίδος τοῦ τύπου, διὰ τῶν στηλῶν τοῦ ὁποίου κατηγγέλθημεν ὅτι ἐζητήσαμεν καταπληκτικὰ πράγματα. Θὰ ἤθελον δὲ νὰ γνωρίσω εἰς τὸν τύπον—ἰδίως δὲ εἰς τὴν «Ἑστίαν» καὶ «Ἐλεύθερον Βῆμα» αἱ ὁποῖαι γράφουν σχετικῶς. (ἀναγινώσκει)—Θὰ ἤθελον λέγω νὰ γνωρίσω ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν ἐξολόθρευσιν τῶν δασῶν διὰ τῆς παρατάσεως τῆς ρητινοκαλλιεργείας, ὁποῖοι παρεστάθημεν· διατὶ δὲ τοῦτο, κύριοι βουλευταί; Διότι ἐτολμήσαμεν νὰ ζητήσωμεν τὴν προστασίαν μικροκαλλιεργητῶν καὶ ἰδιοκτητῶν δασῶν, συμπολιτῶν μας, οἱ ὁποῖοι καὶ φόρους ἐπαχθεῖς πληρώνουν καὶ δὲν ζητοῦν δι’ ἡμῶν εἰμὴ τὴν ἱκανοποίησιν μιᾶς δικαίας αἰτήσεώς των. Ἐλπίζω κύριε ὑπουργέ, ὅτι θὰ προβῆτε εἰς ἱκανοποιητικὰς δηλώσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γιαννόπουλος, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν σχετικὴν πρὸς τὸν διορισμὸν τῶν ἐν διαγωνισμοῖς ἐπιτυχόντων ἐμμίσθων Παρέδρων.

§35Δ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸ κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν σχετικὴν ἀναφορὰν πρὸς διορισμὸν τῶν ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου ἐπιτυχόντων ἐμμίσθων παρέδρων, οἱ ὁποῖοι δὲν διωρίσθησαν ἀκόμη. Νομίζω ὅτι τὴν στιγμὴν ποὺ ὑποβάλλονται νομοσχέδια διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαστῶν, εἶναι δικαιότατον νὰ διορισθοῦν εἰς τὰς κενὰς θέσεις οἱ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου καθυστερούμενοι ἐπιτυχόντες εἰς τὸν διαγωνισμὸν ἐμμίσθων παρέδρων.

§36Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχει γίνει ὁ διορισμὸς, ἀλλὰ καθυστερεῖ εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος εἰς ἐρώτησίν του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν.

§38Π. ΦΛΩΡΟΣ. Πρόκειται, κύριε Πρόεδρε, περὶ τοῦ ἑξῆς: Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχουν Κρατικὰ ὄργανα ἔργον τῶν ὁποίων εἶναι νὰ ὁρίζωσι τὴν κατὰ τόπου: διατίμησιν τοῦ ἄρτου κλπ. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἰς Φιλιατρὰ τῆς Ἠπείρου ἡ ἐκεῖ ἐπὶ τῶν διατιμήσεων ἐπιτροπή, ἀντὶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς συντρεχούσας περιπτώσεις ἵνα προβῇ εἰς τὴν διατίμησιν τοῦ ἄρτου, ὥρισεν ὡς τιμὴν τοῦ ἄρτου ὅ,τι πληρώνει ἡ Κέρκυρα, χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ ἀρτοποιοὶ τῶν Φιλιατῶν ἐπιβαρύνονται μὲ μεγάλας δαπάνας διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν ἀλεύρων. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ ἐπιτροπὴ τῶν διατιμήσεων καταπολεμᾶ τὸ δίκαιον καὶ ζημιώνει τοὺς δυστυχισμένους ἀρτοποιούς. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ, ὅπως αἱ κατὰ τόπους ἐπιτροπαὶ τῶν διατιμήσεων—διότι αὐτὰ δὲν συμβαίνουν μόνον εἰς τὴν Ἤπειρον—νὰ ἐξετάζωσι τὰς ἰδιαιτέρας συνθήκας τοῦ τόπου καὶ ὄχι νὰ ἀδιαφορῶσιν ὡς πρὸς αὐτάς, διότι δὲν τοὺς βάζει κανεὶς ἐκεῖ διὰ νὰ κάμνουν κακὸν εἰς τὸν λαόν, ἀλλὰ νὰ φροντίζουν διὰ τὸ συμφέρον του. Τὸ αὐτὸ ἔκαμνε καὶ ἡ τοπικὴ ἐπιτροπὴ τῶν διατιμήσεων εἰς τὰ λουτρὰ τῆς Αἰδηψοῦ, ἔβαζε δηλ. τὴν αὐτὴν τιμὴν εἰς τὰ ἄλευρα τὴν ὁποίαν εἶχον εἰς τὸν Βόλον. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ διαβιβασθῇ ἡ αἴτησις αὐτὴ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν.

§39Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Ἐπειδὴ εἶναι παρὼν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, παρακαλῶ ὅπως μοῦ ἀπαντήσῃ τὶ σκέπτεται διὰ τὴν πυριτιδαποθήκην Δραπετσῶνος.

§40Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σᾶς πληροφορῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς κίνδυνος.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ξέρει, διότι τὸ ἔχω δηλώσει 7 φορές...

§42Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ μεταφερθῇ ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 1586 περὶ κληρονομιῶν, ἀπωλειῶν καὶ ἀποδόσεως τῶν ἐκ κληρονομιῶν ἀζητήτων εἰς τὸ Ταμεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 16 Δεκεμβρίου 1930 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος περὶ ἐξαγορᾶς ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. καὶ διὰ λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου ποσότητος μέχρι συμπληρώσεως 15.009 τόννων χαρουπίων παραγωγῆς τῆς νήσου Κρήτης καὶ χορηγήσεως ὑπὸ τῆς ἰδίας Τραπέζης δανείων ἐπὶ ἐνεχύρῳ χαρουπίων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν μείωσιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων λειτουργῶν ἐν γένει». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀτελείας πρώτων ὑλῶν κενῶν δοχείων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἐπὶ τοῦ τυροῦ ἐξαγωγικοῦ τέλους». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 18 Ἰουλίου 1930 καὶ ἀπὸ 25 Φεβρουαρίου 1931 συμβάσεων μεταξὺ Δημοσίου καὶ Ταχυδρομικῶν Ταμιευτηρίων διὰ τὴν παρὰ τούτων χορήγησιν τῷ Δημοσίῳ δανείου ἐκ 50 ἑκατομμυρίων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως τῶν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου καὶ κοινωφελῶν σκοπῶν κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν καὶ δωρεῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπολογισμῶν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους τῶν χρήσεων 1916 ἕως 1920–1921. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου 1930 κωδικοποιηθέντος νόμου ὑπ’ ἀριθ. 3616 περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ προβιβασμῶν». Ὁ κ. Μουτζουρίδης.

§44Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὑπεβλήθησαν διάφοροι προτάσεις μεταρρυθμιστικαὶ τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι ἄλλαι μὲν ἐγένοντο δεκταί, ἄλλαι δὲν ἐγένοντο. Δὲν ἐτυπώθη τὸ νομοσχέδιον καὶ δὲν ἔχομεν γνῶσιν ποῖον εἶναι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς εἰσήγαγεν εἰς τὴν Βουλήν.

§45Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, δηλῶ ὅτι μόνον μίαν καὶ μόνην πρότασιν ἀποδέχομαι, τὴν τῶν κ. κ. Βουδούρη καὶ Κολιαλέξη (ἀναγινώσκει). Αὐτὴν τὴν τροπολογίαν εὐχαρίστως τὴν δέχομαι, διότι εἶναι καὶ λογικὴ καὶ σύμφωνος πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου. Κατ’ αὐτὴν δύναται ὁ ὑπουργὸς, ἂν προσκομισθοῦν εἰς αὐτὸν τὰ στοιχεῖα νὰ θέτῃ αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν τοῦ ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου διὰ τὴν ἀλλαγὴν ἑνὸς πίνακος, ἐφ’ ἅπαξ ὅμως.....

§46Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ναί, ἀλλ’ ὅταν εἷς ἀξιωματικὸς τεθῇ δὶς εἰς κατάστασιν διαθεσιμότητος, δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς κατάστασιν....

§47Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ.

§48Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Εἶμαι σύμφωνος ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀρχήν, ἀλλὰ πρέπει νὰ διατεθῇ διάταξις εἰς τὴν τροπολογίαν, ὅτι ὅταν τὸ πρῶτον...

§49Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διατὶ ὄχι καὶ τὸ δεύτερον; Πιθανὸν εἰς τὴν δευτέραν περίστασιν ν’ ἀλλάξῃ γνώμην τὸ Συμβούλιον.

§50Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει αἴρεται τελείως ἡ διάταξις αὐτή.

§51Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐφ’ ἅπαξ θὰ κριθῇ.

§52Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἐὰν ἕνας ἀξιωματικὸς ἔχῃ κριθῇ δίς, δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς κατάστασιν......

§53Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐντὸς τοῦ ἔτους τῆς δευτέρας κρίσεως.

§54Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Διότι ὑπάρχουν καὶ σήμερον ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν κριθῆ τρὶς καὶ τετράκις στάσιμοι. Σύμφωνα δὲ μὲ τὸν νόμον δὲν δύνανται αὐτοὶ νὰ ταχθῶσιν εἰς κρίσιν προαγωγῆς. Θὰ δύνανται νὰ κριθῶσιν;

§55Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀσφαλῶς ὄχι.

§56Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον συζητεῖται· εἶναι ἄλλο.

§57Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. (ἀναγινώσκει). Φαίνεται ὅτι ἔχει γίνει παρεξήγησις, διότι ὑπῆρχον δύο νομοσχέδια περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ προβιβασμῶν, καὶ συγχίζομεν τὰς τροπολογίας. Ἑπομένως, ἡ συζήτησις τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν προηγουμένως δὲν ἀφορᾷ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, εἶναι ἐντελῶς περιττή.

§58Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Βεβαίως.

§59Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ψηφιζόμενον νομοσχέδιον ἀφορᾷ (ἀναγινώσκει).... Ἡ ὑποβληθεῖσα τροπολογία ὑπ’ ἐμοῦ, ὡς καὶ τοῦ κ. συναδέλφου, ἀφορᾷ ὅπως τὸ Συμβούλιον ἔχῃ τὸ δικαίωμα κατόπιν προτάσεως ἢ κρίσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἐλέγχῃ ἐὰν ἕνας κριθεὶς στάσιμος ἔχῃ στοιχεῖα ὑπὲρ αὐτοῦ. Τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὸ ἑπόμενον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§61Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τοῦ ὑποβάλω μερικὰς τροπολογίας. Ἡ παράγραφος λέγει. (ἀναγινώσκει). «Δύναται....». Τὸ «δύναται» εἶναι δυνητικόν;

§62Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ ὑπάρχῃ ἡ ἑξῆς διαφορά: Ἐψηφίσαμεν ἓν νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁσάκις ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι καὶ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται ὁ ὑφυπουργὸς νὰ ἔχῃ καὶ Γενικὸν Διευθυντήν. Ἀλλὰ δὲν θὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις.

§63Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Μήπως ἔχομεν καὶ τὴν θέσιν καὶ τὸν Γενικὸν Διευθυντήν;

§64Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτό. Συμβαίνει τὸ ἑξῆς, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἐπαρκὴς ἡ διασάφησις αὐτή, ὅτι δὲν πρόκειται ὁσάκις εἶναι ὑπουργοὶ καὶ ὑφυπουργοὶ νὰ ὑπάρχῃ Γενικὸς Διευθυντὴς ἐκτὸς τῆς περιπτώσεως, ὅπως εἶναι τὸ προηγούμενον νομοσχέδιον, καθ’ ἣν ὅταν ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τύχῃ νὰ εἶναι ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὑφυπουργὸς θὰ δύναται νὰ ἔχῃ καὶ Γενικὸν Διευθυντήν.

§65Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐπίσης τὸ 10 ἄρθρον 4η παράγραφος. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ τὸ εἶδεν αὐτό. Πρόκειται περὶ τῶν δὶς κριθέντων στασίμων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἀπομακρύνωνται ἐντὸς ἑνὸς μηνός ἐὰν δὲν ἔχουν τὴν φιλοτιμίαν μόνοι των νὰ ὑποβάλλουν τὰς παραιτήσεις των. Μὴ θέλετε νὰ παραμείνουν εἰς τὸ στράτευμα τοιοῦτοι ἀξιωματικοὶ διότι δὲν θὰ ὠφελήσουν εἰς τίποτε. Εἷς ἀξιωματικὸς δὶς κριθεὶς ὡς στάσιμος, εἶναι ἀπόδειξις ὅτι δὲν δύναται νὰ διορθωθῇ καὶ συνεπῶς εἶναι ἀνίκανος νὰ λάβῃ ἀνωτέραν βαθμίδα. Ἑπομένως οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ πρέπει νὰ ἀπομακρυνθοῦν τῆς ὑπηρεσίας ἐντὸς μηνὸς, χάριν τοῦ γοήτρου αὐτοῦ τοῦ στρατεύματος.

§66Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅταν πρόκειται νὰ νομοθετήσωμεν μίαν διάταξιν πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας πᾶσαν δυνατὴν περίπτωσιν. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ποῦμε ὅτι ἔχομεν τὸν στρατὸν διὰ νὰ μὴ πολεμήσωμεν.

§67Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Αὐτὸ τὸ εἶπον διὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Λοιπὸν καθ’ ὑμᾶς, νὰ παραμένουν εἰς τὸ στράτευμα ἀνίκανοι μὲ τὴν ἐλπίδα ὅταν θὰ ἔχωμεν πόλεμον νὰ ἀνδραγαθήσουν, διὰ νὰ προαχθοῦν τότε.

§68Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅταν ὑποβάλλω ἕνα νομοσχέδιον, δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀποκλείσω ὅτι δὲν θὰ γίνῃ ποτὲ πόλεμος.

§69Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐγὼ περιορίζομαι εἰς τοὺς ἀξιωματικούς. Οἱ στάσιμοι δὲν πρέπει νὰ μένουν εἰς τὸ στράτευμα.

§70Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ὑπηρεσία λέγει ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ προαχθοῦν, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ νομίζω ὅτι ἠμποροῦν νὰ κάμουν τὰ καθήκοντα τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦν. Στάσιμος θὰ πῇ ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ πάρῃ μεγαλείτερον βαθμόν.

§71Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὸ μάθημα, ἀλλὰ σᾶς λέγω τοῦτο: Ἐὰν ἕνα λοχαγὸν τὸν κυρήξετε στάσιμον: ὁ ὑπολοχαγὸς προάγεται καὶ γίνεται καὶ ταγματάρχης καὶ θὰ τὸν ἔχῃ ὑπὸ τὰς διαταγάς του. Τοῦτο εἶναι ὀρθόν; Τοῦτο προάγει τὴν πειθαρχίαν καὶ τὴν συναδελφότητα;

§72Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι πρᾶγμα ποὺ γίνεται εἰς ὅλους τοὺς στρατοὺς τοῦ κόσμου.

§73Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Εἰς κανένα στρατὸν δὲν γίνεται τοῦτο μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν προέρχονται ἐκ τῶν σχολῶν ὑπηρετοῦν, ὡς ἄλλοτε παρ’ ἡμῖν οἱ λεγόμενοι εὐεργετικοὶ οἵτινες ἔφθανον μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑπολοχαγοῦ. Κύριοι βουλευταὶ εἶναι γνωστὸν τὸ ἐνδιαφέρον καὶ ἡ στοργὴ τὴν ὁποίαν τὸ Κοινοβούλιον ἐπέδειξε διὰ τοὺς ἐν πολέμῳ παθόντας καὶ τοὺς ὑπηρετήσαντας τὴν Πατρίδα ἀξιωματικούς. Ὁ κ. ὑπουργὸς εὑρισκόμενος ἐν Κρήτῃ δὲν παρηκολούθει τὰ ἐν Ἑλλάδι γενόμενα. Τότε θὰ ἐμάνθανεν ὅτι πολλοὶ νόμοι ἐψηφίσθησαν καὶ πολλὰ διατάγματα ἐτέθησαν εἰς ἐφαρμογὴν διὰ τῶν ὁποίων ἐδίδετο εἰς τοὺς παθόντας πᾶν ὅ,τι ἦτο δυνατόν. Παρῆλθεν ἡ προθεσμία τῆς ὑποβολῆς τῶν αἰτήσεων καὶ πολλὰ ἐγεννήθησαν δίκαια παράπονα. Κατόπιν ὅμως γενικῆς ἀπαιτήσεως ἡ Βουλὴ ἐψήφισε νομοσχέδιον καὶ παρέτεινε τὸ δικαίωμα ὑποβολῆς αἰτήσεων μέχρι τῆς 31ης Δεκεμβρίου παρελθόντος ἔτους ἵνα πάντες οἱ ὁπωσδήποτε μὴ ὑποβάλλοντες αἰτήσεις, ἔστω καὶ διὰ λόγους ἀγνοίας τῶν νόμων – διότι ἐπιτρέπεται ἄγνοια νόμου εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ζοῦν εἰς τὰ ὄρη καὶ ἐργάζονται τὴν γῆν διὰ νὰ προσπορισθῶσι τὰ μέσα τῆς συντηρήσεώς των – νὰ ὑποβάλλωσι τὰς αἰτήσεις των, διότι καὶ αὐτοὶ ὑπηρέτησαν τὴν πατρίδα καὶ ἡ πατρὶς ὀφείλει νὰ τοὺς περιθάλψῃ καὶ νὰ μὴ τοὺς ἀδικήσῃ, τούτου ἕνεκεν παρετάθη ἡ προθεσμία μέχρι τῆς 3ης Δεκεμβρίου παρελθόντος ἔτους. Ἀθρόαι ὑπεβλήθησαν αἰτήσεις τῶν παθόντων πρὸς ἐξέτασιν ὑπὸ τῆς Ἀνωτάτης Ὑγειονομικῆς τοῦ στρατεύματος Ἐπιτροπῆς. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἐκρίθησαν ἀνίκανοι καὶ τοὺς ἀπεδόθη τὸ δίκαιον, ἄλλοι δὲ ὄχι. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπέβαλε σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου θέλει νὰ περιβληθῇ τὴν ἐξουσίαν τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Ἀνωτάτη Ὑγειονομικὴ Ἐπιτροπή, δηλαδὴ θέλει νὰ μεταβληθῇ εἰς γενικὸν ἀρχίατρον εἰς ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἀπὸ γενικοὺς ἀρχιάτρους, καὶ νὰ λάβῃ δυνάμει τῆς νέας αὐτῆς ἰδιότητος καὶ τὸ δικαίωμα τῆς μετατάξεως ἐκ τῆς ἁπλῆς ἀποστρατείας εἰς τὴν πολεμικὴν ἀποστρατείαν. Δηλαδὴ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἔκρινε δίκαιον ἡ Ἀνωτάτη Ὑγειονομικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ γείνῃ, νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ τὸ πράξῃ. Δηλαδὴ νὰ μετατάσσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὴν πολεμικὴν ἀποστρατείαν, τριπλασιάζων τὴν σύνταξιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐκρίθησαν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ μεταταχθῶσιν ὑπὸ τῆς Ἀνωτάτης Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐν τῇ ἐκθέσει του λέγει ὅτι πρόκειται περὶ τριῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι δὲν ἐγνώριζον τὸν νόμον. Ἄγνοια νόμου δύναται νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς χειρόνακτας καὶ τοὺς ποιμένας, ἂν θέλετε καὶ εἰς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς καὶ τοὺς κατωτέρους ἀκόμη ἀξιωματικούς, ἀλλ’ ὄχι καὶ εἰς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 10ετίαν βλέπουν ὅτι τίποτε ἄλλο δὲν γίνεται, παρὰ ὑποβάλλονται αἰτήσεις καθ’ ἑκάστην παραπομπῆς πρὸς ἐξέτασιν εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ὑγειονομικὴν Ἐπιτροπὴν ὑπὸ τῶν παθόντων. Δὲν δικαιολογεῖται, κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον· ὄχι δὲ μόνον δὲν δικαιολογεῖται, ἀλλὰ θὰ ἀποτελέσῃ καὶ σκάνδαλον ἐὰν ψηφισθῇ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ φέρω προσκόμματα πρὸς τὸν κ. ὑπουργόν· παραδέχομαι ὅτι πολλοὶ παθόντες δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ὑποβάλουν αἰτήσεις. Αὐτοὶ οἱ πολλοὶ ἂν εἶναι ἀξιωματικοὶ κατώτεροι, ἢ εἶναι ὑπαξιωματικοὶ ὑπὲρ αὐτῶν συνηγορῶ νὰ παραταθῇ ἀκόμη ἡ προθεσμία, διὰ νὰ μὴ μείνῃ οὐδεὶς μὲ παράπονον κατὰ τῆς Πατρίδος μας. Ἀλλὰ, κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, οἵτινες προσέφερον μεγάλας ὑπηρεσίας πρὸς τὴν Πατρίδα. Δὲν γνωρίζω ἂν προσέφερον ὑπηρεσίας, γνωρίζω ὅμως ἕνα: ὅτι δὲν ὑπήκουσαν εἰς τοὺς νόμους τῆς Πατρίδος των, καὶ δὲν ὑπέβαλλον, ὅπως τόσοι ἄλλοι τὰς αἰτήσεις των. Αὐτὸ εἶναι ἀσυγχώρητον καὶ δὲν νομίζω ὅτι τοιαῦτα προσωπικὰ νομοσχέδια πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἰς τὴν Βουλήν.

§74Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ἐδιαβάσατε τὸ νομοσχέδιον; Τὶ λέγει;

§75Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὅτι ἔπαθαν ἐν πολέμῳ. Ὁ πόλεμος ἔπαυσε πρὸ δεκαετίας.

§76Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐκ νοσήματος.

§77Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Μέχρι σήμερον εἶναι 8 χρόνια· πότε ἔπαθαν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι; Θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκδηλωθῇ ἡ πάθησίς των τὸ 24 ἢ 25 τὸ ἀργότερον· διατὶ δὲν ὑπέβαλον αἰτήσεις τότε;

§78Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Διότι ἀπουσίαζον εἰς τὴν Ἑλβετίαν.

§79Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξα πάντοτε τοὺς ἀναπείρους ἀξιωματικοὺς ἤδη ὅμως δὲν πρόκειται περὶ ἀναπήρων, ἀλλὰ περὶ ὑγειῶν, καὶ νομοσχέδιον προσωπικὸν δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ἀδιαμαρτυρήτως. Εἴπατέ μας ποῖα εἶναι τὰ ὀνόματα, καὶ εἴμεθα πρόθυμοι τότε νὰ ὑπερθεματίσωμεν εἰς τὰς προτάσεις σας.

§80Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ξεύρω τὰ ὀνόματα, ἀλλὰ θὰ σᾶς ἀπαντήσω τὰ ἑξῆς: Εἴπατε πρῶτον ὅτι ἀντιποιοῦμαι καθήκοντα τῆς Ἀνωτάτης Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ σᾶς λέγω ὅτι τὸ νόμιμον δὲν θὰ τὸ κρίνω ἐγώ, ἀλλὰ ἡ Ἀνωτάτη Ὑγειονομικὴ Ἐπιτροπή.

§81Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Περίεργον! Ὑποβάλλετε προσωπικὸν νομοσχέδιον δι’ ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι προσέφερον πολλὰς ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα, καὶ δὲν ἠξεύρετε τὰ ὀνόματα. Περὶ Ἀνωτάτης Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ὁμιλεῖ τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἐγὼ δέχομαι τὴν πρότασίν σας· εἴπατε τὰ ὀνόματα τῶν ἀξιωματικῶν, διότι ἀσφαλῶς τὰ κατορθώματά των θὰ εἶναι γνωστὰ εἰς ὅλους μας.

§82Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Δὲν δύναται νὰ τὰ ξέρῃ ὁ ὑπουργὸς αὐτὰ τὰ πράγματα.

§83Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀπολύτως προσωπικόν. (Θόρυβος).

§84Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι πολὺ διότι δὲν μπορῶ νὰ συνεννοηθῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον, τὸν ὁποῖον ἐκτιμῶ καὶ ὑπολήπτομαι τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι τὸ αἰτιολογικὸν τοῦ νομοσχεδίου εἶναι βάσιμον καὶ συγχαίρω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἀνέλαβε τὴν πρωτοβουλίαν νὰ ἀποφασίσῃ ὅπως ἀμείψῃ τρεῖς ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι προσήνεγκον ὑψίστας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα....

§85ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖοι εἶναι;

§86Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἀφῆστε με σᾶς παρακαλῶ. Καὶ οἱ ὁποῖοι λόγῳ ὑπερηφανείας δὲν ἔτεινον τὴν χεῖρα νὰ ζητήσουν ἀμοιβὰς. Ἀλλὰ τὸ Κράτος εἶναι μαθημένο νὰ ζητῇ θυσίας χωρὶς νὰ δίδῃ ἀμοιβὰς. Οἱ ἀξιωματικοὶ ὅμως αὐτοὶ ἐγέμισαν τὰ στήθη τους μὲ τὰ παράσημα τοῦ πεδίου τῶν μαχῶν, ἀλλὰ ταῦτα δὲν εἶναι ἱκανά, δὲν εἶναι ἀρκετὰ νά συντηρήσουν τὴν παθοῦσαν ὑγείαν των. Εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ καὶ εἰς αὐτοὺς τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς Πατρίδος. Τὸ νομοσχέδιον λέγει ὅτι θὰ δοθῇ τοιαύτη σύνταξις, ἢ θὰ γίνῃ τοιαύτη μετάστασις εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπὶ πέντε συναπτὰ ἔτη ἐπολέμησαν εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν. Ἀσφαλῶς θὰ πρόκηται περὶ γενναίων ἀξιωματικῶν, ἀξιωματικῶν θυσιασθέντων εἰς τὴν Πατρίδα καὶ λαβόντων τὰ παράσημα τοῦ στρατοῦ εἰς τά πεδία τῶν μαχῶν.

§87Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αἱ ἀντιρρήσεις αἱ ὁποῖαι προβάλλονται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἄξιαι πολλῆς προσοχῆς, διὰ τοῦτο συνεννοήθην μὲ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐμείναμεν σύμφωνοι νὰ φέρωμεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον ὀνομαστικὸν καὶ νὰ ἀναλάβωμεν τὴν εὐθύνην.

§88Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἀποσύρεται. (τὸ νομοσχέδιον ἀποσύρεται)

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ σώματος στρατιωτικῶν χαρτογράφων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4412 περὶ τρόπου ἐκκαθαρίσεως τῆς ἀναστειλάσης τὰς πληρωμὰς Ἀνωνύμου Ἑταιρείας ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν Ἀγγλοαμερικανικὴ Τράπεζα Α. Ε.». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ στερήσεως τῶν παυόντων ἐκ τῆς ἐργασίας ἢ ἀπεργούντων ἀρτοποιῶν τῆς ἀδείας ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας ἀρτοποιείων». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§91Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ προβῶ εἰς μίαν εἰσήγησιν ἐπὶ τοῦ κατατεθέντος χθὲς καὶ ἐρχομένου σήμερον εἰς ψήφισιν νομοσχεδίου περὶ στερήσεως τῶν παυόντων τὰς ἐργασίας ἢ ἀπεργούντων ἀρτοποιῶν τῆς ἀδείας ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας ἀρτοποιείων καὶ τὴν ὁποίαν εἰσήγησιν λόγῳ τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν ἐπρόλαβα νὰ κάμω ἐνώπιον ὑμῶν. Ἡ Κυβέρνησις κύριοι βουλευταὶ συνεχίζουσα τὰς προσπαθείας αὐτῆς διὰ τὴν ἐξακρίβωσιν τῶν πραγματικῶν στοιχείων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων πρέπει νὰ κανονίζεται ἡ διατίμησις, τόσον τῶν ἀλεύρων ὅσον καὶ τοῦ ἄρτου, προέβη εἰς τὴν ἐνέργειαν δοκιμῶν ἐκ μέρους εἰδικῆς συγκροτηθείσης ἐξ ἐπιστημόνων ἐπιτροπῆς. Τὰ ἀποτελέσματα τῶν δοκιμῶν τὰς ὁποίας διεξήγαγεν ἡ ἐπιτροπὴ ἠθελήσκαμεν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διατίμησιν τῶν ἀλεύρων καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διατίμησιν τοῦ ἄρτου, καὶ κατόπιν τοῦ πρώτου ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς ὑποβληθέντος πορίσματος, κατόπιν συζητήσεως διεξαχθείσης μεταξὺ τῶν ἀλευροβιομηχάνων, κατελήξαμεν εἰς μίαν συμβιβαστικὴν προσωρινὴν λύσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς διατιμήσεως τῶν ἀλεύρων ἐλάβομεν τὸν μέσον ὅρον τῶν ἀντιλήψεων τοῦ ὑπουργείου πρὸς τὸν μέσον ὅρον τῶν ἀντιλήψεων τῶν βιομηχάνων, ἀφίνοντες ἵνα διὰ τοῦ αὔριον κατατιθεμένου νομοσχεδίου ἐνώπιον ὑμῶν «περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐπιλύσεως τῶν διαφορῶν τῶν ἀναφυομένων κατὰ τὴν ἐπιβολὴν τῶν διατιμήσεων» ἐπιλύσωμεν ὁριστικῶς τὴν παρουσιασθεῖσαν διαφοράν. Τὴν συμβιβαστικὴν ταύτην λύσιν ἀπεδέχθησαν ἤδη ἀπὸ τριῶν ἑβδομάδων οἱ ἀλευροβιομήχανοι, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς προσωρινῆς αὐτῆς λύσεως κατηργήθη ἤδη ἡ διατίμησις. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀποτελέσματα τῶν δοκιμῶν τῆς ἀρτοποιήσεως, ἡ ἐπιβολὴ τῶν ἀντιλήψεων τοῦ ὑπουργείου προσέκρουσεν εἰς τὴν ἀδιάλλακτον στάσιν ἐκ μέρους τῶν ἀρτοποιῶν. Ἐπιθυμῶ, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον ὑμῶν τὰ πράγματα ὅπως ἀκριβῶς ἔλαβον χώραν, ἵνα μὴ οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον διαπιστωθῇ ἐκ μέρους ὑμῶν, ὅτι ἐπεδείχθη ἐκ μέρους ἡμῶν οὐδὲν ἴχνος ἀδιαλλαξίας εἰς τὴν ἐπιβολὴν ἀντιλήψεων, αἱ ὁποῖαι ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποτρέψουν, τὴν συμπαθῆ ἄλλωστε ταύτην τάξιν τῶν ἐπαγγελματιῶν, ἀπὸ τὴν ἐνάσκησιν τῶν νομίμων αὐτῶν δικαιωμάτων καὶ καταφύγουν εἰς τὸ ἔσχατον καὶ ἔννομον μέσον τῆς ἀπεργίας, κατόπιν τοῦ ἀποτελέσματος τῶν δοκιμῶν ἐπὶ τῶν λευκῶν ἀλεύρων τὰ ὁποῖα ἐξήγαγον ἀποτέλεσμα ἄρτου 132 ὀκάδες λευκοῦ ἐξ 100 ὀκάδων ἀλεύρου ἔναντι τῆς βάσεως τῶν 1 4 ὀκάδων ἡ ὁποία ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ἐγένετο ἀποδεκτὴ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Μέχρι σήμερον παρουσιάσθησαν ἀντιρρήσεις ἐκ μέρους τῶν ἀρτοποιῶν, στηριζομένων 1ον μὲν εἰς τὴν κακὴν δῆθεν παρασκευὴν τοῦ ἄρτου ὁ ὁποῖος κατεσκευάσθη ἀπὸ τὰ ἄλευρα αὐτά, 2ον εἰς τὴν ἐκλεκτὴν δῆθεν ποιότητα τοῦ ἀλεύρου ἡ ὁποία χρησιμοποιεῖται, καὶ 3ον εἰς διαφόρους ἄλλους λόγους. Διὰ νὰ ἀφαιρέσω οἱανδήποτε ἀντίρρησιν ἐκ μέρους τῶν ἀρτοποιῶν ἀπηύθυνα εἰς αὐτοὺς κατόπιν ἐπανειλημμένων συζητήσεων καὶ ἔγγραφον πρόσκλησιν ἵνα θελήσωσιν νὰ παραστοῦν εἰς τὴν ἐπανάληψιν τῶν δοκιμῶν αὐτῶν, οὕτως ὥστε τὸ ἀποτέλεσμα τῶν δοκιμῶν αὐτῶν νὰ εἶναι τοῦ λοιποῦ ἀδιάβλητον ἀπὸ οἱανδήποτε ἀντίρρησιν αὐτῶν. Τὸ ἔγγραφον ἀπηύθυνα εἰς αὐτοὺς τὴν 10ην Μαρτίου, προσκαλῶν ἵνα εἰς ὡρισμένην ἡμέραν θελήσωσι νὰ παραστοῦν εἰς τὰς δοκιμὰς τοῦ λευκοῦ ἄρτου καὶ τοῦ μέλανος. Εἰς ἀπάντησιν ὅμως τῆς ἀπὸ 10 Μαρτίου ἐγγράφου προσκλήσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἔλαβον ἀπάντησιν ὑπογεγραμμένην ἐκ μέρους τῶν ἀντιπροσώπων καὶ τῶν σωματείων τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν σωματείων τοῦ Πειραιῶς, οἱ ὁποῖοι ἠρνοῦντο ὁπωσδήποτε νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν δοκιμὴν αὐτὴν ἀπαντῶντες δι’ ἑνὸς τρισελίδου ὑπομνήματος καὶ ἐκθέτοντες τὰς ἀντιρρήσεις των ἐπὶ τῶν δοκιμῶν, χωρὶς ποσῶς νὰ προτείνουν καὶ τὸν τρόπον τῆς πραγματικῆς ἐξακριβώσεως τῆς ἀληθείας. Κατόπιν τούτου ἠναγκάσθην δι’ ἀνακοινώσεων, τὰς ὁποίας ἀπηύθυνα πρὸς αὐτοὺς διὰ τοῦ τύπου, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν αὐτῶν ἐπὶ τῶν συνεπειῶν τὰς ὁποίας ἐνδεχομένως θὰ εἶχεν ἡ προσφυγὴ εἰς τὸ μέσον τῆς ἀπεργίας. Διότι καὶ ἡ ὑφισταμένη νομοθεσία ἐπιβάλλει εἰς αὐτοὺς αὐστηροτάτας ποινὰς ἀλλὰ καὶ ἡ διαμόρφωσις τοῦ ἐπαγγέλματος τοῦ ἀρτοποιοῦ, ὡς τοῦτο κατέληξε μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν καὶ τὴν ἀπὸ 2ετίας ἰσχὺν καὶ ἐφαρμογὴν τῶν ἀρτοποιητικῶν νόμων, δὲν ἀποτελεῖ πλέον ἐπάγγελμα ἐλεύθερον, ἀλλ’ ἀποτελεῖ ἐπάγγελμα προνομιοῦχον ἀσκούμενον παρ’ ὡρισμένου ἀριθμοῦ ἀρτοποιῶν. Εὐνόητον ὅθεν τυγχάνει κύριοι βουλευταὶ ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐκ μέρους ὡρισμένου ἀριθμοῦ ἐπαγγελματιῶν ἀσκεῖται προνομιοῦχον ἐπάγγελμα, ἀνεξαρτήτως τῶν συνεπειῶν τὰς ὁποίας ἡ ἀπεργία εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων νὰ ἐπισύρῃ ἐπ’ αὐτῶν, εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον κατελήξαμεν καὶ τὸ ὁποῖον διατυποῦται εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου οὐδόλως δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀντικείμενον πρὸς τὸ πνεῦμα στοιχειώδους δικαιοσύνης. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀσκοῦν προνομιοῦχον ἐπάγγελμα, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμα τοῦτο, διότι ἐξυπηρετοῦν σπουδαιοτάτους κοινωνικοὺς σκοποὺς καὶ τὴν πρωτίστην κοινωνικὴν τοῦ κόσμου ἀνάγκην. Κατὰ συνέπειαν ἐφ’ ὅσον ἢ τὸ σύνολον ἢ ἔνιοι τούτων ἀπεργοῦν, εἶναι εὐνόητον ὅτι δὲν δύνανται νὰ κατέχουν τὴν ἄδειαν τῆς ἀσκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος, περιορίζοντες οὕτω τὸν ἀριθμὸν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τροφοδοτήσουν ὅλας τὰς ἀνάγκας τῆς Κοινωνίας. Σκοπίμως ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Σαββάτου ἀνέβαλον τὴν ἐπιβολὴν τῆς διατιμήσεως, ἵνα μέχρι τῆς χθεσινῆς Δευτέρας θελήσουν νὰ προσαρμοσθοῦν πρὸς τὰς ὑποδείξεις τοῦ Ὑπουργείου. Ἀλλὰ καὶ πλὴν τούτου ἐνῷ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δοκιμῶν θὰ ἠδυνάμην νὰ λάβω καὶ νὰ ἐπιζητήσω τὴν ἔκπτωσιν τοῦ λευκοῦ τοὐλάχιστον ἄρτου κατὰ 40 λεπτὰ, ἵνα μὴ θεωρηθῇ καὶ τοῦτο ὡς ἐκδήλωσις ἀδιαλλαξίας ἐκ μέρους μου, ἠθέλησα προσωρινῶς νὰ ἐπιβάλλω μίαν ἔκπτωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου μόνον κατὰ 50%, δηλαδὴ μόνον κατὰ 20 λεπτὰ. Προκειμένου δὲ περὶ τοῦ πιτυρούχου εἰς τὸν ὁποῖον ἡ διαφορὰ ἀνέρχεται εἰς 14 περίπου λεπτὰ, ἐπειδὴ ἡ λογιστικὴ καὶ χρηματικὴ διαχείρισις θὰ ἦτο δυσχερὴς ἐὰν ἐπεβάλωμεν μείωσιν κατὰ τὸ ἥμισυ, κατὰ 7 λεπτὰ, διὰ τοῦτο ἐδέχθην προσωρινῶς νὰ διατηρηθῇ ἡ τιμὴ εἰς τὸ ἐπίπεδον τῶν 5,80 δρχ. Ἐκ τῆς ἐξιστορήσεως τῶν γεγονότων τούτων προκύπτει ἀναμφισβητήτως, κύριοι βουλευταί, ὅτι οὔτε ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου οὔτε ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἐπεδείχθη ἀδιαλλαξία τις, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προκαλέσῃ τὴν ἐκδήλωσιν τῆς ἀπεργίας. Εὐτυχῶς ὅτι τὴν ἐκδήλωσιν τῆς ἀπεργίας ταύτης δὲν συνεμερίσθη ἡ ὁλότης τῶν ἀρτοποιῶν Ἀθηνῶν.

§92Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Οἱ ἐργάται συμμετέχουν;

§93Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Οἱ ἐργάται ἕως σήμερον δὲν μετεῖχον, ἀλλὰ σήμερον ἐκηρύχθη ἀπεργία ἑνὸς σωματείου κομμουνιστικοῦ ἀρτοποιῶν· Τὰ συντηρητικὰ σωματεῖα, τόσον τῶν Ἀθηνῶν ὅσον καὶ τοῦ Πειραιῶς ἐδήλωσαν ἤδη καὶ σήμερον ὅτι οὐδέποτε πρόκειται ν’ ἀπεργήσουν.

§94Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὲ τοὺς ἐργοδότας ἔχομεν νὰ κάμωμεν.

§95Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὰς δοκιμάς, κύριοι βουλευταί, μὴ ἀρκεσθεὶς εἰς τὴν μέθοδον τῶν δοκιμῶν τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ υἱοθέτησα καὶ μέχρι τοῦδε ἠκολουθήθη, ἠθέλησα διὰ τὴν ἐξακρίβωσιν τῆς ἀληθείας, νὰ ἐπιδιώξω καὶ τὴν μέθοδον τὴν ἀναλυτικὴν τουτέστιν ἀνέθεσα εἰς χημικοὺς ἵνα ἐξ ἀπροόπτου προβοῦν εἰς τὴν ἀνάλυσιν ἄρτων, τοὺς ὁποίους ὄχι νὰ παρῆγεν ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἐπιστημόνων, ἀλλὰ ἄρτων πωλουμένων εἰς τὴν κατανάλωσιν. Ἐκ τῆς ἀναλύσεως ἡ ὁποία ἔγινε, τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἐπιστημόνων ἐπαλήθευσαν πλήρως. Νομίζω δηλαδὴ ὅτι ἐκ τῆς ἀναλύσεως τοῦ ἄρτου ἡ ὁποία ἔγινε καὶ ἐξηκρίβωσε τὴν εἰς τὸν ἄρτον περιεχομένην ποσότητα ὕδατος, τὴν ποσότητα τοῦ ξηροῦ ἀλεύρου, τὴν ποσότητα τοῦ ἅλατος καὶ ἐάν ἀφαιρεθῇ ἐκ τῆς ἀναλογίας τοῦ ὕδατος τὸ ποσοστὸν τῆς ὑγρασίας, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων εἶναι δυνατὸν νὰ περιέχῃ τὸ εἰς τὴν ἀγορὰν καταναλισκόμενον ἄλευρον μέχρι τοῦδε 13½%, ἐξήγαγε ἀποτελέσματα περίπου τὰ αὐτά. Δηλαδὴ διὰ μὲν τὸ πιτυροῦχον 137, ὅπως ἀκριβῶς ἦτο καὶ ἡ ἀπόδοσις τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἐπιστημόνων προκειμένου δὲ περὶ τοῦ λευκοῦ, εἰς τρεῖς διαφόρους δοκιμὰς ποὺ ἔγιναν ἀλλ’ εἰς διαφόρους ὥρας, δηλαδὴ τρεῖς ὥρας μετὰ τὴν ἐκκλιβάνισιν καὶ 6 ὥρας μετὰ τὴν ἐκκλιβάνισιν, ἐδόθησαν τὰ ἀποτελέσματα ἀποδόσεως 131 καὶ 130 τὸ ὁποῖον προσεγγίζει σημαντικῶς πρὸς τὴν ἀπόδοσιν τῶν 132 τὴν ὁποίαν ἄλλως τε δὲν ἔλαβον ἐγὼ ὑπ’ ὄψιν διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς διατιμήσεως, τοὐλάχιστον προσωρινῶς. Ἡ ἀπεργία ἐκ μέρους τῆς πλειονότητος τῶν ἀρτοποιῶν ἐκηρύχθη χθές. Χάρις εἰς τὰς προσπαθείας τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, βοηθουμένων σημαντικῶς ἐκ μέρους τῆς Στρατιωτιωτικῆς Ἐπιμελητείας τοῦ Αʹ. Σώμ. Στρατοῦ, εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι τ’ ἀποτελέσματα τῆς ἀπεργίας οὐδόλως κατέστησαν αἰσθητὰ εἰς τὸν λαόν, τοὐναντίον μάλιστα ὑπῆρξε καὶ περίσσευμα παραγωγῆς. Πρὸ ἡμισείας ὥρας τὸ ἀπεργῆσαν σωματεῖον τῶν ἀρτοποιῶν Ἀθηνῶν — διότι πρόκειται περὶ τοῦ ἑνὸς μόνον, τοῦ ἑτέρου μὴ ἀπεργήσαντος — ἐδήλωσεν ὅτι ἐπαναλαμβάνει τὰς ἐργασίας του. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν δήλωσιν αὐτήν, κ. βουλευταί, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ζητήσω ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὅπως, πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ ἐνδεχομένου ἀπεργιακοῦ κινδύνου ὁ ὁποῖος ἀσφαλῶς θὰ κλονίσῃ περισσότερον τὴν κοινωνίαν ἀπὸ τὴν ἐκ μέρους τῶν ἐργατῶν ἐκδηλουμένην ἀπεργίαν, θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως εὐαρεστηθῆτε καὶ περιβάλλητε διὰ τῆς ψήφου σας τὸ κατατιθέμενον νομοσχέδιον. Εἰς τοὺς ἀρτοποιοὺς οἱ ὁποῖοι παρουσιάσθησαν καὶ σήμερον ἐνώπιόν μου ἐδήλωσα, ὅτι δὲν θεωρῶ ὡς ὁριστικὸν τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσθη, ἀλλ’ ἀντὶ τῆς ἐπαναλήψεως δοκιμῶν ἐκ νέου αἱ ὁποῖαι, δυστυχῶς, οὐδένα εἶναι δυνατὸν νὰ δεσμεύσουν, τοὺς παρεκάλεσα ν’ ἀναμείνουν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ σχεδίου νόμου, τὸ ὁποῖον θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐνώπιον ὑμῶν αὔριον, καὶ τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς παρακαλέσω ὁμοίως νὰ εὐαρεστηθῆτε νὰ ἐγκρίνητε διὰ τῆς ψήφου σας. Θεσπίζονται εἰδικαὶ διατάξεις, οὕτως ὥστε νὰ ἀσκῆται προσφυγὴ κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῆς διατιμήσεως ἐνώπιον τοῦ συμβουλίου Ἐπικρατείας, ἀποφαινομένου εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν διαιτητικῶς εἴτε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπαρχόντων στοιχείων εἴτε ἐπὶ τῇ βάσει εἰδικῆς πραγματογνωμοσύνης τὴν ὁποίαν τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δικαιοῦται νὰ ἐπιβάλλῃ. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου, νομίζω ὅτι τὰ ἑκάστοτε προκύπτοντα ἀποτελέσματα διὰ τῆς προσφυγῆς ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παρίστανται ἐνώπιον τῆς κοινῆς γνώμης καὶ κατὰ τὴν μορφήν, ἀλλὰ καὶ οὐσιαστικῶς ἀδιάβλητα, οὕτως ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν ἀπὸ οἱονδήποτε, εἴτε κακῆς θελήσεως εἴτε κακῆς διαθέσεως, εἴτε καί, πολλάκις, ἐξ ἀγνοίας νὰ ἐπιρρίπτωνται μομφαὶ ἐναντίον προσώπων, τὰ ὁποῖα πολλάκις, πιθανὸν νὰ μὴ εἶναι ἄξια τῆς κατακρίσεως ἡ ὁποία τοῖς ἐπιρρίπτεται. (Χειροκροτήματα).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης.

§97Α. ΛΟΥΛΗΣ. Συμφωνῶ ἀπολύτως, κύριοι βουλευταί, τόσον μὲ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅσον καὶ μὲ τὴν τοιαύτην τῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν προφορικὴν εἰσήγησιν τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἔκαμεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον. Βεβαίως τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ἀρτοποιοῦ εἶναι ἐπάγγελμα τόσον γενικῆς μορφῆς, διότι ἐξυπηρετεῖ μίαν τῶν σοβαρωτέρων κοινωνικῶν ἀναγκῶν, ὥστε ὀρθὸν εἶναι νὰ ἐπιβάλλωμεν καὶ τὰ αὐστηρὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προτείνονται διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὅμως ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ διαφωνήσω εἰς τὴν μεγάλην πεποίθησιν τὴν ὁποίαν ἔχει ὡς πρὸς τὰ ἀποτελέσματα τῶν δοκιμῶν τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἡ ἐξ ἐπιλέκτων ἄλλως ἐπιστημόνων ἐπιτροπή.

§98Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δι’ αὐτὸ ἐπιτρέπομεν τὴν προσφυγὴν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§99Α. ΛΟΥΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν προσφυγὴν δὲν γνωρίζομεν βεβαίως πῶς θὰ ἔχῃ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλλῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ ὑποδείξω ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ ἐπιτρέπεται ἡ ἐκ μέρους τῶν σωματείων τῶν ἀρτοποιῶν προσφυγή.

§100Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ λέγω μέσα.

§101Α. ΛΟΥΛΗΣ. Χαίρω πολύ, διότι ἕνας μικρὸς ἀρτοποιὸς δὲν θὰ ἦτο εὔκολον νὰ καταφύγῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω δύο λέξεις, πῶς ἀντιλαμβάνομαι τὸ ζήτημα τῶν δοκιμῶν. Εἶναι γνωστόν, δηλαδὴ—καὶ οἱ ἀλευροβιομήχανοι τὸ βεβαιοῦσι καὶ οἱ ἀρτοποιοὶ καὶ ὅσοι ἀναμιγνύονται εἰς τὰ ζητήματα αὐτά—ὅτι ἡ διαφορὰ ἀποδόσεως μεταξὺ λευκῶν ἀλεύρων καὶ πιτυρούχων τοιούτων εἶναι τοὐλάχιστον 10%. Ἐγὼ ἀκριβῶς πρὸ ὀλίγου ὡμίλησα μὲ τὸν πρόεδρον τοῦ συνδέσμου τῶν ἀλευροβιομηχάνων καὶ τὸν ἠρώτησα συμβουλευτικῶς, καὶ εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ εἴπῃ ὅτι 9 ἕως 10% πρέπει νὰ ὑπάρχῃ διαφορά· ἐδῶ ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἐπιστημόνων ἔβγαλε διαφορὰν μόνον 5%.

§102Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διατὶ νὰ μὴ παραδεχθῆτε ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι καὶ εἰς τὸν πιτυροῦχον; Διατὶ νὰ μὴ παραδεχθῆτε ἀντιστρόφως; Ἐγὼ δὲν δέχομαι καὶ τὴν ἀπόδοσιν τοῦ πιτυρούχου ὡς ὀρθήν. Τὴν δέχομαι μικροτέραν καὶ συνεπῶς ἡ διαφορὰ τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ εἴπητε ὅτι ὑπάρχει, ἡ ὁποία ἀπὸ πολλοὺς εἰδήμονας ἔγινε παραδεκτὴ ὅτι εἶναι 10 μονάδες, λέγω 132 τὸν λευκόν, 142 τὸν πιτυροῦχον.

§103Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀφίνετε νὰ τὰ εἴπωμεν, αὐτὰ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου;

§104Α. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ 90% τῶν ἀρτοποιῶν εἶναι συμπολῖταί μου Ἠπειρῶται, καὶ συνεπῶς πρέπει νὰ εἴπω μερικὰ πράγματα, ὡς ἀμέσως ἐνδιαφερόμενος. Ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μὴ ἀρκεσθῇ μόνον εἰς τὸ ζήτημα τῆς προσφυγῆς, διὰ τοῦ αὐριανοῦ νομοσχεδίου, εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαναληφθοῦν αἱ δοκιμαί, διότι ἄν θέσωμεν ὡς βάσιν αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν πρὸ ὀλίγου ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι φρονεῖ ὅτι εἶναι λελανθασμένη ἡ ἀπόδοσις τῶν πιτυρούχων, τότε καταπίπτει ἡ ὅλη ἱστορία τῆς διαφορᾶς ἀντιλήψεων ἐπὶ τῆς ἀποδόσεως τῶν ἀλεύρων μεταξὺ ὑπουργείου καὶ ἀρτοποιῶν, ἀφοῦ ἀντιστρόφως δύναμαι καὶ ἐγὼ νὰ ἰσχυρισθῶ διὰ τὰ λευκὰ καὶ τὰ πιτυροῦχα.

§105Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καλλίτερον νὰ γίνουν αἱ δοκιμαὶ πρὸ τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς.

§106Α. ΛΟΥΛΗΣ. Δὲν φαντάζομαι νὰ γίνουν δοκιμαὶ ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας.

§107Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ εἰσηγητὴς τὸν ὁποῖον θὰ διορίσῃ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας θὰ παρακολουθήσῃ τὰς δοκιμάς, διὰ νὰ ἔχῃ ἄμεσον ἀντίληψιν· καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας θὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκον του ὅπως πρέπει.

§108Α. ΛΟΥΛΗΣ. Τελευτῶν θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὡς καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὁλόκληρον, δεδομένου ὅτι ἡ τάξις αὐτὴ τῶν ἀρτοποιῶν ἔχει ταλαιπωρηθῆ ἀπὸ τριετίας καὶ ἐντεῦθεν μὲ τὰς ἀλλεπαλλήλους νομοθεσίας, αἱ ὁποῖαι περὶ αὐτῆς ἐγένοντο, θὰ παρακαλέσω τέλος πάντων νὰ φέρωνται ὅσον ἔνεστι ἠπιώτερον ἀπέναντι τῶν βιοπαλαιστῶν αὐτῶν. Ὁ δὲ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ εἰς τὰς συζητήσεις μετὰ τῶν ἀρτοποιῶν καὶ ἐν γένει εἰς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα βεβαίως πρέπει νὰ προστατεύσωσι τὴν κοινωνίαν ἀπὸ τυχὸν ἐκμετάλλευσιν ἐκ μέρους τῶν ἀρτοποιῶν, δέον νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του, ὅτι πρόκειται περὶ νομιμοφρόνων ἐπαγγελματιῶν. Πρέπει δὲ τὰ μέτρα νὰ εἶναι τοιαῦτα, ὥστε οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι νομιμόφρονες νὰ μὴ νομίζουν ὅτι διατελοῦν ὑπὸ διωγμόν.

§109Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τοὺς ἐπρότεινε ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ξαναεπαναλάβουν τὰς ἐργασίας των, αὔριον δὲ καταθέτει νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου τοὺς δίδεται τὸ δικαίωμα νὰ προσφεύγουν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον συμβιβάζεται μὲ τὰς νεωτέρας ἀντιλήψεις. Ἐν περιπτώσει διαφωνίας, θὰ τοὺς εἴπωμεν: πηγαίνετε εἰς τὰ δικαστήρια. Εἶναι δὲ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τὸ ἁρμοδιώτερον σῶμα τὸ ὁποῖον δύναται νὰ μᾶς κάμῃ αὐτὴν τὴν διαιτησίαν.

§110Α. ΛΟΥΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ ἁρμόδιος εἰσηγητὴς θὰ παρίσταται εἰς τὰς δοκιμάς, τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετὰ ἱκανοποιητικόν.

§111Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἀπαντῶν εἰς τὴν σύστασιν τὴν ὁποίαν μᾶς ἐκάματε ὅπως φερόμεθα ἠπιώτερον, σᾶς λέγω ὅτι μετεχειρίσθημεν ἀπολύτως ἐπιεικῆ μέτρα ἔναντι τῶν ἀρτοποιῶν. Σᾶς λέγω ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποστείλωμεν τοὺς ἀπεργοῦντας εἰς τὸν εἰσαγγελέα καὶ νὰ διαλύσωμεν τὰ σωματεῖα, ἐπὶ τῇ βάσει διατάξεων τὰς ὁποίας μᾶς παρέχουν νόμοι ὑφιστάμενοι ἐξ ἀρχῆς καὶ ἐν τούτοις εἰς οὐδὲν ἐκ τῶν μέτρων τούτων προέβημεν, μολονότι σοβαρώτατα ἐπρόκειτο ἡ ἀπεργία νὰ κλονίσῃ τὴν κοινωνικὴν ζωήν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§113Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐζήτησα τὸν λόγον, διότι δὲν νομίζω ὅτι τοιούτου εἴδους νομοσχέδια πρέπει νὰ ψηφίζωνται μὲ τὴν σιωπηρὰν ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐννοήσῃ πᾶς τις ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ὅτι τοιούτου εἴδους νομοσχέδια ψηφίζονται, διότι ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος μὲ ὅλην της τὴν θέλησιν μὲ μίαν ἀποφασιστικότητα ἴσην πρὸς τὴν δραστικότητα—θὰ ἔλεγον μὲ τὴν αὐταρχικότητα— τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τοιούτου εἴδους κοινωνικὰς ἀκοσμίας. Ἀκόμη χειρότερον διότι οἱ ἀπειλήσαντες ἀπεργίαν εἶναι στοιχεῖα, ὅπως καὶ ἐγὼ ὁμολογῶ, νομιμόφρονα, ἀκόμη χειρότερον ἂν καταντήσωμεν ὥστε νὰ παρεκτρέπωνται εἰς ἀπεργίας τῶν ὁποίων τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο ὀδυνηρὸν διὰ τὴν κοινωνίαν, τῶν ὁποίαν τὸ παράδειγμα ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι πολὺ κακὸν διὰ μίαν κοινωνίαν νομιμοφρόνων πολιτῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ἡ ὁποία ἀπεδέχθη τὸ νομοσχέδιον ἐξεφράσθη ὅπως νομίζω ἐκφράζεσθε ὅλοι, περὶ αὐτοῦ ὅτι δίκαιος καὶ μέγας ἔπαινος ὀφείλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία αὐτοστιγμεὶ ἀντιμετώπισεν τὴν ἀκοσμίαν αὐτὴν διὰ τοιούτου νομοθετικοῦ μέτρου. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν ὅτι καλῶς ἤρχισε ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις νὰ ρυθμίζῃ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς παρεκτροπὰς ἐνόμισε καθῆκόν της εἰς τὴν ἔκθεσίν της νὰ κάμῃ μίαν σύστασιν, εὐτυχῶς δὲ ὅπως πληροφοροῦμαι εὑρίσκει καὶ εἰς τοῦτο σύμφωνον τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, μίαν σύστασιν ὅπως ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα τῶν ἀπεργιῶν ἐπαγγελμάτων τῶν ὁποίων ἡ ἐργασία εἶναι ἀπαραίτητος ὅπως λέγει ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὴν καθημερινὴν κοινωνικὴν ζωήν. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἴχομεν μίαν ἀπεργίαν 24ωρον τῶν τροχιοδρομικῶν ὑπαλλήλων, διότι ἐπεθύμουν ὠφέλημά τι διὰ τὰ μέλη τῆς οἰκογενείας των, αὔριον θὰ ἔχωμεν ἴσως ἀπεργίαν τῶν ἠλεκτροτεχνιτῶν καὶ ἐργατῶν ἀεριόφωτος καὶ τὰ τοιαῦτα. Αὐτὰ δὲν εἶναι πράγματα ἐπιτρεπόμενα εἰς μίαν σύγχρονον κοινωνίαν, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐννοηθοῦν τὰ ζητήματα αὐτὰ κἄπως βαθύτερα, εἰς μίαν σύγχρονον κοινωνίαν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχουν πολλαπλασιασθῆ τὰ ἐπαγγέλματα καὶ οἱ ἀστικοὶ πληθυσμοί, εἰς τὴν ὁποίαν σύγχρονον κοινωνίαν εἶναι μεγαλείτερος ὁ καταμερισμὸς τῶν ἔργων καὶ τῶν ἐπαγγελμάτων, εἰς μίαν σύγχρονον κοινωνίαν εἰς τὴν ὁποίαν οἱ πολῖται δὲ ἀρκοῦνται πλέον εἰς ἀτομικὰς ἀναφορὰς ἀλλὰ ἐπιδεικνύουν ἀπέναντι τοῦ ἀγνοοῦντος ἢ τοῦ παρεκτρεπομένου Κράτους τὴν δύναμίν των δι’ ὁμαδικῶν ἑνώσεων καὶ μίαν σύγχρονον κοινωνίαν εἰς τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος δὲν εἶναι ἁπλῶς διαιτητὴς μεταξὺ τῶν ἐπαγγελμάτων ἀλλὰ εἰσέρχεται εἰς τὴν λεπτομέρειαν αὐτῶν βαθύτερον καὶ ρυθμίζει ὅλα τὰ ἐπαγγέλματα, ὅλας τὰς ἐργασίας, ὅλα τὰ συμφέροντα. Ἀκριβῶς λοιπὸν καὶ σήμερον, διότι τοιαύτη εἶναι καὶ ἡ δρᾶσις τῆς κοινωνίας καὶ ἡ δρᾶσις τοῦ Κράτους, ἀπαιτοῦνται περισσότεροι νομοθετικοὶ ρυθμοί. Καὶ ἐγένετο καὶ ἄλλη σύστασις εἰς τὴν Κυβέρνησιν, σύστασις ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν διάταξιν ἡ ὁποία ἐτέθη πρὸ ἡμερῶν εἰς τὸν ψηφισθέντα νόμον περὶ δημοσιοϋπαλληλικῶν ὀργανώσεων, ὅτι πρέπει εἰς τὰς ἐπαγγελματικὰς ὀργανώσεις νὰ κόψωμεν τὰ πτερὰ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐρωτώμενοι ποῖον ἐξασκοῦν ἐπάγγελμα ἀπὸ 25τίαν, 30ετίαν, σᾶς ἀπαντοῦν ὅτι εἶναι πρόεδροι ἢ γραμματεῖς ἢ σύμβουλοι σωματείων καὶ συνομοσπονδιῶν. Πρέπει τὸ Κράτος ν’ ἀντιμετωπίσῃ αὐτὸν τὸν ἀριθμὸν ὁ ὁποῖος εἶναι ἀρκετὰ μέγας, τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν τῶν κοινωνικῶν παρασίτων ἐν πολλοῖς, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν, ὅπως παρετηρήθη ἀλλαχοῦ καὶ ἐλέχθη ἀπὸ συγγραφεῖς μεγίστου κύρους μίαν ὀλιγαρχίαν ἐν μέσῳ τῶν συγχρόνων κοινωνιῶν κυριολεκτικῶς ἀφόρητον κηφήνα εἶναι δημαγωγοὶ οἱ ὁποῖοι παρασύρουν εἰς ἀκρότητας τοὺς ἐργαζομένους εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐμποδίζουν τὸ Κράτος εὑρισκόμενον ἐνώπιον αὐτῶν τῶν ἀκροτήτων καὶ τῶν παρεκτροπῶν, νὰ λαμβάνῃ ἐκεῖνα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα προσήκουν νὰ ληφθοῦν διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἡ κοινωνικὴ ἁρμονία, ἡ κοινωνικὴ ἀλληλεγγύη ἢ κοινωνικὴ συνεργασία. Εὐχάριστον εἶναι ὅτι λαμβάνομεν ἀφορμὴν νὰ εἴπωμεν ὅσα λέγομεν τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἀφοῦ ἠπειλήθησαν ἀπεργίαι ἐργοδοτῶν διὰ νὰ φανῇ ὅτι μελετῶντες αὐτὰ τὰ ζητήματα καὶ ἀκολουθοῦντες αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς νομοθετικὰς ρυθμίσεις δὲν ἀποβλέπομεν μόνον πρὸς τὸν ἐργατικὸν κόσμον ἀλλὰ θέλωμεν ἐξ ἴσου καὶ ἀκόμη περισσότερον καὶ ἀκόμη αὐστηρότερον νὰ ρυθμίσωμεν τὰς λειτουργίας τῶν ἐργοδοτῶν οἱ ὁποῖοι εἶναι περισσότερον ἀξιοκατάκριτοι ὅταν παρασύρονται εἰς τοιούτου εἴδους ἀκρότητας, καὶ εἰς τοιούτου εἴδους παρεκτροπάς. Καὶ ταῦτα συστήνοντες πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἀφοῦ εὐχαριστήσομεν αὐτὴν διότι ἔφερεν ἐνώπιον ἡμῶν τοιούτου εἴδους νομοσχέδιον ἀναμένομεν τὸ κύριον κατατεθησόμενον νομοσχέδιον περὶ διατιμήσεων μετά τινων δισταγμῶν διότι περὶ αὐτοῦ κ. βουλευταὶ θὰ τὰ εἴπωμεν περισσότερον ὅταν θὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο. Νομίζω ὅτι σύγχρονος ἄνθρωπος, σύγχρονος ἐπιστήμων, σύγχρονος πολιτικὸς ἤθελεν ἀποβλέψει μετά τινων μειδιαμάτων εἰς τὰ ἄλλοτε διδασκόμενα περὶ τῆς ἐλευθερίας τῶν ἐπαγγελματικῶν εἰδήσεων καὶ περὶ τοῦ νόμου τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἀποτελεῖ τάχα τὸ Α καὶ τὸ Ω τῶν τοιούτων ἀντιλήψεων. Ἄλλοτε εἶχε μίαν μεγάλην ἰσχὺν ὁ νόμος αὐτὸς, διότι τὸ Κράτος δὲν εἶχε τὰ μέσα νὰ γνωρίζῃ ποία εἶναι λεπτομερῶς καὶ ἐπακριβῶς ἡ προσφορὰ καὶ ποία εἶναι ἡ ζήτησις. Ἀλλὰ σήμερον ὅπου ἔχομεν τηλεγραφήματα καὶ δὴ ραδιογραφικὰ, σήμερον ὅπου ἔχομεν στατιστικὰς λεπτομερείας σήμερον ὅπου γνωρίζομεν αὐθημερὸν ποῖα εἶναι τὰ τιμολόγια εἰς ὅλα τὰ χρηματιστήρια ἐμπορευμάτων τοῦ κόσμου δὲν δυνάμεθα νὰ λέγωμεν ὅτι θὰ ἀφεθῶμεν εἰς τὸν νόμον τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τῶν διατιμήσεων πρέπει νὰ εἶναι εἰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως καὶ λέγω προκαταβολικῶς, ὅτι δὲν θὰ συμφωνήσω νὰ ἀνατεθῇ τοιοῦτον ζήτημα εἰς τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Τελειώνων λοιπὸν τὸν λόγον κύριοι βουλευταί, λέγω ὅτι θὰ ψηφίσω τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν νομοσχέδιον, καὶ νομίζω ὅτι διερμηνεύω τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας τῶν κ. συναδέλφων ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ φέρῃ τὸ ταχύτερον νομοσχέδιον ρυθμίζον ὅλα τὰ σχετικὰ ζητήματα, τὰ ἀφορῶντα τὰς ἀπεργίας τῶν ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ τὰ τῆς διοικήσεως τῶν σωματείων καὶ τῶν ὁμοσπονδιῶν αὐτῶν.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπότσαρης.

§115Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριοι βουλευταί, ἐκ τῆς μέχρι τῆς στιγμῆς διεξαχθείσης συζητήσεως δύναταί τις νὰ συμπεράνῃ ὅτι ἡ συμπτωματικὴ ἄρσις τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ ὑπ’ ὄψει μέτρου θέλει ἐπακολουθήσῃ μολονότι οἱ κηρύξαντες τὴν μερικὴν ἀπεργίαν ἔσπευσαν ἀπὸ μιᾶς ὥρας νὰ παραιτηθῶσι τοῦ ἀστόχου αὐτοῦ μέτρου. Εἴμεθα ἀναμφισβητήτως ὑπὲρ παντὸς νομοθετήματος τὸ ὁποῖον θὰ ἐπέβαλλε τὸ κράτος τοῦ νόμου καὶ τὸ ὁποῖον θὰ κατωχύρωνε τὴν εἰδικὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῶν κοινῶν. Ὅταν ἀπετάνθησαν καὶ εἰς ἡμᾶς ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων τὰ συμφέροντα θεωροῦνται κινδυνεύοντα, ὑπεσχέθημεν τὴν εὔλογον προστασίαν ὑπὲρ παντὸς δικαίου, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν παγίαν προϋπόθεσιν ὅτι δὲν ἤθελον ἐξωθήσῃ τὴν ἐνέργειαν αὐτῶν ἐναντίον τοῦ Κράτους, ἐναντίον τοῦ λαοῦ. Ἰδοὺ διατὶ δὲν φρονοῦμεν ὅτι εἰς τὰ εἴδη αὐτὰ τῆς πρώτης ἀνάγκης τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας εἶναι ἐφικτὸν ἄνευ πολλῶν περιορισμῶν. Παρίσταται ἀνάγκη διασαφήσεως τινὸς τῆς ἐντυπώσεως τὴν ὁποίαν ἀφῆκαν οἱ λόγοι τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος καὶ ἀγαπητοῦ μου συναδέλφου κ. Κουλουμβάκη. Τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας βεβαίως εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν μᾶς εὑρίσκει ἀπολύτως ἀντιθέτους. Τὸ ἀρχέγονον μέτρον ἀμύνης, ἡ συσσωμάτωσις, ἡ ἀπεργία φαίνεται εἰς αὐτοὺς ὡς ἐντελῶς φυσικόν. Ἀλλ’ ἐὰν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ συμφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα, δὲν δύναμαι προφανῶς νὰ δεχθῶ ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν ἀρτοποιῶν, εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ μεγάλου ὄγκου τῶν ἀρτεργατῶν, εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν ἀσχολουμένων μὲ τὴν τῆς πρωτίστης ταύτης ἀνάγκης βιομηχανίαν, οἱ χαρακτηρισμοὶ οἱ γενικοὶ περὶ παρασίτων, περὶ κηφήνων, περὶ παγίων προέδρων, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσι θέσιν.

§116Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν εἶπα δι’ αὐτούς, εἶπα ὅτι εἶναι στοιχεῖα νομιμόφρονα αὐτοὶ οἱ ἀπεργήσαντες. Ἐγὼ ὡμίλησα διὰ τοὺς Προέδρους.

§117Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Δὲν δυνάμεθα συνεπῶς νὰ δεχθῶμεν τὴν γνώμην αὐτὴν διότι ἡμεῖς, ἐπὶ μακρὸν ἀσχοληθέντες κατελήξαμεν εἰς ἀντίθετα συμπεράσματα, ὅτι τὰ σωματεῖα αὐτὰ διέπονται ὑπὸ ροπῶν κερδοσκοπικῶν διότι οἱ διέποντες καὶ διευθύνοντες αὐτὰ ἀσκοῦσι παρασιτικῶς τὸ ἐπάγγελμα αὐτό, δρέποντες μόνον, ἐκ τῆς ὀκνηρίας τῶν καὶ τῆς ραστώνης τὰ δικαιώματα τῆς Προεδρίας. Ἐξ ἄλλου κλάδου τὸν ὁποῖον κατὰ τὴν πρό τινος συμμετοχὴν ἡμῶν εἰς τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας παρακολουθήσαμεν, παρετηρήσαμεν ἐντελῶς θλιβερὰ φαινόμενα ὡρισμένων σωματείων ναυτικῶν τῶν ὁποίων τὰ προεδρεῖα χρησιμοποιοῦνται ἀκριβῶς διὰ τὴν κηφήνωσιν ἀκριβῶς ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας. Ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνα τὰ μέλη τῶν προεδρείων δὲν δύνανται νὰ ἀποτελέσωσιν κανόνα· εἶναι ἐξαίρεσις καὶ οὐχὶ κανών. Λέγω τοῦτο διότι εἶναι δίκαιον, ἅπαξ ἔτι μετὰ διετίαν νὰ ἀρθῶσιν ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης, αἱ ὕβρεις αἱ βαρεῖαι αἱ ὁποῖαι τότε ἠκούσθησαν χαρακτηρισθέντων τῶν ἀτόμων αὐτῶν ὡς ληστῶν, ὡς Ρεντζαίων ὡς πειρατῶν καὶ δὲν ἠξεύρω τί ἄλλο. Ἤδη εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τονίσωμεν ὅτι εἶναι σώφρονες καὶ τῆς σοβαρότητος αὐτῶν δεῖγμα ἔδωσαν εὐθὺς ὡς ἀντιληφθέντες ὅτι παρὰ τὸ πλευρόν των προσέρχονται ἄλλοι μὲ ἀνατρεπτικὰς ροπὰς ἔσπευσαν νὰ καταθέσωσιν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως τὸ τόσον ἀστόχως ὁμολογουμένως ἀναληφθὲν ὑπ’ αὐτῶν ὅπλον τῆς ἀπεργίας. Δὲν δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ πᾶσαν ἔξαρσιν πρὸς τὴν δικαίαν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰ ζητήματα τοῦ ἄρτου. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ἐλήφθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀδιαφορούσης πρὸς τὴν τάξιν μιᾶς μεγάλης μερίδος πολιτῶν καὶ συμφώνως μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης πρὸ 5 ἡμερῶν ἐξήγγειλεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τονίσας, ὅτι καὶ τὴν δημοτικότητα αὐτοῦ εὐχαρίστως θέλει θυσιάσῃ ὑπὲρ τῶν κοινῶν τῆς πατρίδος ἡμῶν. Ἐκ τῆς σκληρᾶς αὐτῆς ἀντιθέσεως πρὸς τὰς μάζας ταύτας βεβαίως ἡ κυβερνητικὴ πλευρὰ ἐδοκιμάσθη ὀξύτατα εἰς τὰς ἰδιαιτέρας ἡμῶν περιοχὰς κατὰ τὰς γερουσιαστικὰς ἐκλογάς. Ἀλλὰ εἰς ὅτι ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ζήτημα τοῦ ἄρτου εἶναι δίκαιον ἐπίσης νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι συμπίπτουν σύνθετα συμφέροντα πολλῶν τάξεων καὶ τὰ συμφέροντα αὐτὰ δημιουργοῦν ὥστε εὐθὺς ὡς ἠχήσει εἰς μίαν ἐκ τῶν πλευρῶν ὁ κώδων τοῦ κινδύνου νὰ ἀναλαμβάνεται αὐτομάτως ὁ ἀγὼν μεταξὺ ὅλων τῶν θιγομένων αὐτῶν τάξεων αἱ ὁποῖαι μολονότι μεταξύ των εὑρίσκονται εἰς ἀντίθεσιν, αἰσθάνονται ὅτι πᾶσα ἐλάττωσις τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν καὶ πᾶσα μεγίστη φειδὼ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως θέλει ἐπιφέρει σημαντικὰς ζημίας εἰς τὰς συναδέλφους αὐτὰς τάξεις. Ἡμεῖς προσωπικῶς ἐξετάζοντες τὸ πρᾶγμα καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς γενικῶς τῆς οἰκονομικῆς καὶ τῆς πλευρᾶς τῆς προστασίας τῆς βιομηχανίας δὲν θὰ καταλήξωμεν ποτὲ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ διατήρησις τῶν διατιμήσεων εἶναι ὅπλον ἀσφαλές. Βεβαίως ἡ διατίμησις ἰσχύει εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν ἡ κατάργησις αὐτῆς εὑρίσκουσα τὰς ἀντιστοίχους τάξεις οὐχὶ ἀκόμη μὲ πλήρη συνείδησιν τῶν ἐπαγγελματικῶν των παραδόσεων τῆς ἐλευθέρας λειτουργίας αὐτῶν θὰ ἐπέφερεν ἐνδεχομένως κατὰ τὴν πρώτην περίοδον κλονισμούς. Μὲ τὸν ἐνδοιασμὸν αὐτὸν καὶ ἡμεῖς ἀνεχόμεθα ὅλα τὰ μέτρα εἰς τὰ ὁποῖα αἱ κυβερνητικαὶ μέριμναι ἀπὸ μακροῦ καταλήγουν, μέτρα τὰ ὁποῖα ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα ἀνὰ ἕνα μῆνα ἢ εἰς περισσότερον διάστημα τὴν δημιουργίαν προστριβῶν καὶ τὴν δημιουργίαν ζητημάτων μεταξὺ τῶν συναδέλφων αὐτῶν τάξεων καὶ τοῦ Κράτους. Δὲν θὰ ἦτο ἀδύνατον ἡ σημερινὴ ἰσχυρὰ Κυβέρνησις νὰ κατέληγεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς ἄρσεως τῶν διατιμήσεων μίαν ἡμέραν, εἰς τὴν ἄφεσιν ἐλευθερίας τῆς ἐμπορίας τοῦ σίτου καὶ εἰς τὴν παρακολούθησιν μόνον τῆς ποιότητος τοῦ σίτου τὸν ὁποῖον μεταχειρίζονται καὶ τὴν ἀναλογίαν καὶ τὴν σύνθεσιν αὐτοῦ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὑγιεινῆς τοῦ λαοῦ. Ἀνεξαρτήτως ὅμως ὅλων τούτων ἐφ’ ὅσον ὁ ἁρμόδιος κ. ὑπουργὸς παρουσιάζει ἓν νομοθέτημα, τό ὁποῖον σκοπεῖ τὴν κατοχύρωσιν τῆς τάξεως, ἀνεπιφυλάκτως τασσόμεθα ὑπὲρ τοῦ μέτρου αὐτοῦ τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ ἔχωμεν συμπαθεῖ τὴν ἐντύπωσιν ἐκ τῆς ἔστω καὶ μερικῆς καὶ βραχυχρονίου ἐκρήξεως τῆς ἀπεργίας. Ἀλλὰ τὸ μέτρον αὐτό, τοῦ ὁποίου αὔριον τυχὸν δὲν θὰ παραστῇ εὐτυχῶς ἡ ἀνάγκη τῆς ἐφαρμογῆς, ἐὰν ποτὲ ἡ χρησιμότης αὐτοῦ καταστῇ ἀναπότρεπτος, θὰ ἔχωμεν καὶ πάλιν νὰ συστήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μετὰ πολλῆς φειδοῦς, μετὰ πολλὰς παραινέσεις προβῇ εἰς μέτρον, τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ σκληρὸν δι’ ἀνθρώπους εἰθισμένους ἀπὸ μακροῦ χρόνου εἰς τὴν ἄσκησιν ἑνὸς ἐπαγγέλματος.

§118Κ. ΣΙΜΟΣ. Λοιπὸν νὰ τοὺς ἀφήσωμεν;

§119Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ τοὺς ἀφαιρέσητε τὴν ἄδειαν.

§120Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§121Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Μετὰ ὡρισμένην σκέψιν θὰ γείνῃ χρῆσις τοῦ σκληροῦ αὐτοῦ μέτρου. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐγγυήσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπανάληψιν τῶν δοκιμῶν δὲν ἔχομεν ἢ νὰ συστήσωμεν ἐκθύμως τὴν λῆψιν καὶ τῶν δύο αὐτῶν μέτρων. Ἡ προστασία τῆς ἐργασίας εἶναι κἄτι τι τὸ ἀπείρως σεβαστόν, ἀλλ’ ἡ ψήφισις τοῦ μέτρου τούτου ἀποδεικνύει, ὅτι ἀκόμη σεβαστότερον εἶναι τὸ συμφέρον ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ κοινοῦ.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαβιτζιᾶνος.

§123Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπιτύχουν αἱ προσπάθειαι τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, αἱ ὁποῖαι τείνουν εἰς μείωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Βεβαίως εἰς τὰς προσπαθείας αὐτὰς ἔδωκεν ἀφορμὴν ἡ ἀπειληθεῖσα καὶ ἀρξαμένη ἀπεργία, τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ἀπεργία αὕτη δὲν εἶναι δυνατόν, οὔτε ἐπιτρέπεται νὰ ἀποτελέσῃ ἀφορμὴν ἀνακλήσεως τοῦ μέτρου τούτου, διότι εἶναι ἀσφαλῶς μέτρον πρακτικόν καὶ εἶναι ἐνδεδειγμένον νὰ τὸ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ ἀκριβῶς διὰ νὰ προλάβῃ ἄλλας ἀσχημίας αἱ ὁποῖαι εἰς τὸ μέλλον εἶναι δυνατὸν νὰ φανοῦν. Οἱ ἐξασκοῦντες ἔργα ἐκ τῶν ὁποίων ἐξαρτᾶται ἡ κοινωνικὴ ἡσυχία, οἱ διαχειριζόμενοι ἐπαγγέλματα ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἡ καθημερινὴ ζωὴ ἔχει ἀνάγκην, δὲν ἔχουν μόνον δικαιώματα ἔχουν καὶ στοιχειώδης ὑποχρεώσεις ἔναντι τοῦ συνόλου τῶν πολιτῶν καὶ τὰς ὑποχρεώσεις αὐτὰς ἔχει καθῆκον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιβάλῃ ὅταν τὰ ἐνδιαφερόμενα ἄτομα δὲν συναισθάνονται τὰς ὑποχρεώσεις των ταύτας Εἶναι ἑπομένως ἐνδεδειγμένον νὰ ψηφισθῇ τὸ μέτρον αὐτό, διότι τοῦτο τὸ ἐπιβάλλει τὸ κοινὸν συμφέρον, ἡ κοινωνικὴ γαλήνη, ἡ κοινὴ ἡσυχία. Ἀλλὰ ὀφείλω κύριοι, νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ κατὰ μιᾶς ἄλλης αἰτιάσεως ἡ ὁποία ἀπηυθύνθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου· ἐλέχθη δηλαδὴ ὅτι ἡ τάξις τῶν ἀρτοποιῶν ἀπὸ 3ετίας ὑφίσταται καταδίωξιν. Ἐὰν ὑπέστη τοιαύτην καταδίωξιν, ἐγὼ εἶμαι ὁ κύριος αὐτῆς τῆς πράξεως. Τὸ μέτρον διὰ τὸ ὁποῖον κατηγορήθην καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ἡ αἰτίασις αὕτη ἦτο τὸ μέτρον διὰ τοῦ ὁποίου μετεβλήθησαν οἱ ὅροι τῆς διατιμήσεως οἱ μέχρι τινὸς κρατοῦντες καὶ ἐπετεύχθη ἡ μείωσις τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου κατὰ 40 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Ἡ ἀντίρρησις ἡ ὁποία ὑπεβλήθη καὶ μετὰ μεγάλης δυνάμεως, ἦτο ὅτι ἡ νέα διατίμησις δὲν ἐξησφάλιζεν τὴν ἀποζημίωσιν τῆς ἐργασίας. Τὸ πρᾶγμα ἀπέδειξεν ὅτι ἡ ἀντίρρησις αὐτὴ δὲν ἦτο βάσιμος, τότε ἐκηρύχθη ἀπεργία καὶ ὄχι ἀπεργία μερικὴ ἀλλὰ ἀπεργία γενικὴ εἰς τὴν ὁποίαν συμμετέσχον ἅπαντες καὶ τὴν ὁποίαν παρηκολούθησαν ἀμέσως ἡ ἀρτεργάται τῶν ἀρτοποιείων, διότι ἐνόμισαν ὅτι ἡ στιγμὴ ἦτο κρίσιμος διὰ νὰ λύσουν καὶ αὐτοὶ μερικὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα εἶχον. Ἀλλὰ τὸ Κράτος ἐνόμισεν ὅτι εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ὑποχωρήσῃ καὶ ἀντετάχθη διότι εἶχεν ὑπ’ ὄψει τὰ συμφέροντα τοῦ συνόλου καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ἡ ἀπεργία ἐλύθη μὲ πλήρη ἐπικράτησιν τῶν κρατικῶν ὑπολογισμῶν. Ἀλλὰ τὸ τριήμερον ἐκεῖνο καὶ ἡ περαιτέρω ἐργασία ἀπέδειξαν τὸ γεγονὸς ὅτι ἠδύνατο ἀσφαλῶς νὰ ἐργασθῇ μὲ κέρδη καὶ μὲ νέαν διατίμησιν. Διότι ὑπεχρεώθη ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀναλάβῃ κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας τὴν κατασκευὴν τοῦ ἄρτου καὶ ὁπωσδήποτε εἶχεν ἐργάτας ἐπιταχθέντας. Εἴχομεν ζημίας εἰς τὰς μεταφορὰς τῶν ἀλεύρων ἐκ τῆς κακοκαιρίας καὶ τὰς ζημίας αὐτὰς τὰς ἀντιμετωπίσαμεν ὁλοκλήρους. Περὶ τοῦ ὅτι δὲν ὑπέστημεν ζημίας ἀπόδειξις ὅτι αὐτὰ ἠδύναντο νὰ ἐπιτελέσουν τὸ ἔργον των ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὴ ἡ ἀπόδειξις εἶναι καὶ ἄλλη ἀπόδειξις ὅτι παραλλήλως πρὸς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβε τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ Κυβέρνησις, ὑπεβλήθη καὶ νομοσχέδιον περὶ ἀποζημιώσεως τῶν μικρῶν ἀρτοποιείων. Ἔσπευδον οἱ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, ὅλοι ζητοῦντες νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν διατίμησιν ἐκείνην διὰ νὰ συμμετάσχουν τῶν εὐεργετημάτων τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Θὰ ἀναγνωρίσετε κύριοι ὅτι δὲν εἶχον τρελλαθῆ οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, διὰ νὰ ἀποδέχωνται εὐγνωμόνως αὐτὴν τὴν νέαν διατίμησιν. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ τρίτη ἀπόδειξις ἀκόμη ἰσχυροτέρα. Δὲν παρῆλθεν ὀλίγος καιρὸς καὶ εἰς τὸν Πειραιᾶ ἐπωλεῖτο ἄρτος 40 καὶ 50 λεπτὰ κάτω τῆς διατιμήσεως. Δικαιοῦμαι ἑπομένως νὰ εἴπω ὅτι ἡ αἰτίασις ἡ ὁποία ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πᾶν ἄλλο ἢ δικαία ἦτο, καὶ ὅτι ἡ διατίμησις ἐκείνη ἄφηνε κέρδος, καὶ κέρδος ὄχι μικρόν. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα χρήζει μιᾶς συστηματικῆς παρακολουθήσεως καὶ ὀφείλεται ἔπαινος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἡ ὁποία ἔκανε καὶ τὴν παρακολούθησιν αὐτήν. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι πρὶν ἢ καταλήξῃ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν ἀπόφασιν εἰς τὴν ὁποίαν κατέληξεν νὰ ἐπιβάλῃ δηλαδὴ τὴν νέαν διατίμησιν διότι ἐξετίμησεν ὅτι ἐκ τῶν δοκιμῶν θὰ ἐπήρχετο ζημία. Εἶμαι λέγω ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἐστάθμισε τὰ πράγματα καλῶς διὰ νὰ μὴ ἐπέλθῃ ἡ ζημία. Ἐφ’ ὅσον ἐπείσθη, ἔπραξεν τὸ καθῆκον του νὰ ἐπιμείνῃ, ἡ δὲ διατίμησις νομίζω ὅτι ἀνήκει ὁλόκληρος εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς διατιμήσεως εἶναι τοῦτο, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία χαίρει τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ τόπου καὶ ἡ ὁποία διαχειρίζεται τὰ κοινά, ἀφοῦ ἐξετίμησε τὰ πράγματα ἐπέβαλλεν τὴν διατίμησιν ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὸ γενικώτερον συμφέρον. Τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι ἐὰν ἤθελεν ἐμφυλοχωρήσῃ οἱοσδήποτε δισταγμὸς οἱονδήποτε ζήτημα, δὲν δύναται νὰ ἐπανεξετασθοῦν τὰ πράγματα ἐὰν τυχὸν ὑπάρξῃ παράπονον. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν δύναται νὰ σταματήσῃ μίαν ἐνέργειαν ἡ ὁποία ἦτο ἀπολύτως ἐπιβεβλημένη. Ἀλλ’ ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι εἶναι ὥρα νὰ ἐνθυμηθῇ τὴν ἐκπλήρωσιν μιᾶς προεκλογικῆς ὑποσχέσεως αὐτῆς. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Πρωθυπουργοῦ ὑπεσχέθη εἰς τὴν Θεσσαλονίκην κατὰ τὸ προεκλογικὸν αὐτοῦ πρόγραμμα ὅτι ἤθελεν εἰσηγηθῆ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐκανονίζετο ὁριστικῶς τὸ ζήτημα τῆς ἀπεργίας καθὼς καὶ τὸ τοῦ λόκ–ἄουτ, διὰ νὰ γίνεται αὕτη μετὰ προηγουμένην προειδοποίησιν. Ἡ παράλειψις τοιαύτης ὑποχρεώσεως, ἀποδεικνύει ψυχικὴν Κυβερνητικὴν ἀδυναμίαν.

§124Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶπα σὲ τέσσερα χρόνια, ὅτι θὰ τὰ κάμωμεν ὅλα αὐτά. Εἰς τὸ ζήτημα δὲ διὰ τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖτε, εἶπα τότε εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὅτι ἐλπίζω αἱ ἐργατικαὶ καὶ ἐργοδοτικαὶ τάξεις νὰ μᾶς ἐνισχύσουν. Πάντως εὐχαρίστως σᾶς ἀναγγέλλω ὅτι ἔλαβα καὶ ἀπὸ τὸν ἐν Λονδίνῳ Πρεσβευτήν μας τὰ σχετικὰ τελευταίως ὑποβληθέντα εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Κοινοτήτων νομοσχέδια, ὁ δὲ Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἰς τὸν ὁποῖον πρὸ πολλοῦ καιροῦ εἶχα ἀναθέσει, μοῦ ἔφερεν προσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ρυθμίζονται τὰ ζητήματα τῶν ἀπεργιῶν τῶν ἐπαγγελμάτων ἐκείνων μεθ’ ὧν συνδέονται αἱ πρῶται ἀνάγκαι τῆς ζωῆς. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ ἀποφύγωμεν τὰς κεραυνοβόλους ἀπεργίας. Ὁ καθένας θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος ν’ ἀναγγείλῃ εἰς τὴν ἀρχὴν τὴν ἀπόφασίν του περὶ ἀπεργίας. Θὰ συνιστᾶται ἐπιτροπή, ἥτις θὰ προβαίνῃ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν σχετικὴν ἔρευναν καὶ θὰ δημοσιεύῃ τὸ ἀποτέλεσμά της. Ὄχι ἀπόφασιν, διότι αὕτη θὰ ἐσήμαινε κατάργησιν τῆς ἐλευθερίας τῆς ἀπεργίας. Καὶ ἐντὸς ταχθείσης προθεσμίας θὰ ἔχῃ μόνον δικαίωμα ὁ ἐργάτης ἢ ὁ ἐργοδότης νὰ κάμῃ τὴν ἀπεργίαν. Διὰ τὰ ἄλλα ἐπαγγέλματα θὰ ἔχωμεν τὴν δικαστικὴν κρίσιν. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν κρίσιν δὲν θὰ ἠμποροῦμεν νὰ τὸν ὑποχρεώσωμεν νὰ ἐργασθῇ ἂν δὲν θέλῃ, διότι τοῦτο θὰ ἰσοδυνάμει μὲ δουλείαν. Πάντως εἰς τὸ προσχέδιον παρέχεται ἐξουσιοδότησις εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λαμβάνῃ ὅλα τὰ μέτρα, ἅτινα θεωρεῖ ἀναγκαῖα. Σᾶς τὰ λέγω αὐτά, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ σᾶς εὐχαριστήσουν. Μὴ λησμονεῖτε, πάντως, τὰ 4 ἔτη ἐντὸς τῶν ὁποίων ὑπεσχέθην ὅτι θὰ κάμωμεν αὐτὰ τὰ πράγματα.

§125Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Χαίρω πολύ, διότι ἡ παρατήρησίς μου ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δηλώσῃ ὅτι ἐπελήφθη ἑνὸς μέτρου κατὰ τὴν γνώμην μου ἀπολύτως σοβαροῦ. Διότι ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἄμυνα εἶναι ἐπιβεβλημένη, διότι εἶναι καταφανές ὅτι ἔγινεν κατάχρησις μεγάλη τῆς σωματειακῆς αὐτῆς κινήσεως ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ δυσανασχετῇ καὶ ἐρεθίζει ὁλόκληρον τὴν κοινωνίαν.

§126Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εὐτυχῶς δὲ τὰς τελευταίας ἡμέρας τὰ ἐβάλαμε μὲ τὰς ἐργοδοτικὰς ὀργανώσεις μὲ τοὺς κατασκευαστὰς τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς, οἱ ὁποῖοι ἔδειξαν κακοήθη διαγωγήν καὶ τοὺς ὁποίους τούς ἐστριμώξαμε, τώρα δὲ τελευταίως καὶ μὲ τοὺς ἀρτοποιούς. Εὐτυχῶς εἶναι καὶ αὐτὴ μία ἀπόδειξις ὅτι ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν δὲν ἀφοροῦν μόνον τὰς ἐργατικὰς τάξεις, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐργοδοτικάς.

§127Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπεν νὰ ἐξετάσωμεν κατὰ πόσον θὰ ἦτο σκόπιμον — καὶ κατ’ ἐμὲ θὰ ἦτο ἀπολύτως σκόπιμον—ἡ παρεμβολὴ μιᾶς διατάξεως τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Οἰτύλου κ. Κουλουμβάκης τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξε καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπαλληλικοῦ νομοσχεδίου καὶ τῆς ὁποίας ἔκανε καὶ σήμερον μνείαν. Εἶναι καιρὸς ὅπως τὸ ἀξίωμα τῆς ἀντιπροσωπείας αὐτῆς τῶν σωματείων νὰ μὴ ἀποβαίνῃ βιοποριστικὸν ἐπάγγελμα, καὶ τοῦτο δὲν θὰ συμβαίνῃ τὴν ὥραν ποὺ θὰ τεθοῦν ὡρισμένα χρονικὰ ὅρια. Ποῖα εἶναι τὰ χρονικὰ ὅρια, εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον θὰ ἐξετάσῃ ἡ Βουλή· ἀλλὰ κατὰ βάσιν ὁμολογῶ ὅτι εἶμαι σύμφωνος.....

§128Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς αὐτὸ ἐγὼ ἔχω ἐπιφυλάξεις διότι θὰ μᾶς ποῦν οἱ ἐργάται ὅτι: Μπορεῖτε νὰ τὸ κάνετε αὐτὸ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους ὅπου εἶναι ὅλοι κατάλληλοι, ἀλλ’ εἰς ἡμᾶς εἶναι ὀλίγοι οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι μποροῦν νὰ διευθύνουν τὰ σωματεῖα μας.

§129Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὅλα εἶναι ζητήματα ὁρίων.

§130Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀρνηθῆτε ὅτι ὑπάρχει εἰς ὅλα τὰ σωματεῖα καὶ τὰ ἐργατικὰ ἀκόμη μία σύγχυσις, διότι αὐτοὶ ζοῦν ὅταν γεννοῦν ἀπεργίας.

§131Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῶν ἐργατῶν, πρόκειται περὶ τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου, πρόκειται περί τῶν ἐπιμελητηρίων περὶ τῶν ὁμοσπονδιῶν νὰ τοὺς ἀλλάξωμεν διότι γίνονται δυνάσται. Ἀποβλέψατε εἰς τὴν Γερουσίαν, γίνονται ὅλοι γερουσιασταί, εἶναι ἡγέται. Ἡγέται δὲν εἶναι παρὰ ἐκεῖνοι μόνον τοὺς ὁποίους ψηφίζει τὸ σύνολον τοῦ λαοῦ· αὐτοὶ μόνον πρέπει νὰ εἶναι ἡγέται, οἱ ἄλλοι ὅλοι εἶναι ὀλιγαρχικοί.

§132Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλετε νὰ τοὺς πάψωμε;

§133Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ἐγένετο ἡ ἐπανάστασις τοῦ 1909 ἐγένετο διὰ νὰ παύσουν οἱ πολιτευόμενοι ἀπὸ πατρὸς πρὸς υἱὸν καὶ ἐγγόνους, νὰ παύσῃ ἡ πολιτικὴ ὀλιγαρχία.

§134Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐβάλαμε καὶ νέον αἷμα.

§135Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἐπεθύμουν νὰ κατέλθω τοῦ βήματος ἐὰν δὲν ἤθελον διαμαρτυρηθεῖ καὶ διὰ μίαν ἄλλην πρότασιν ἡ ὁποία ὑπεστηρίχθη ἐνταῦθα. Ὑπεστηρίχθη ἡ ἰδέα ὅτι θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένον νὰ ἀρθοῦν αἱ διατιμήσεις τόσον ἐπὶ τοῦ ἄρτου ὅσον καὶ ἐπὶ τῶν ἀλεύρων. Ἀστοχωτέρα πρότασις ταύτης δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λεχθῇ. Ἐγὼ ὁμιλῶν κατὰ Νοέμβριον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὑπεστήριξα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπανέλθῃ ἡ διατίμησις τῶν ἀλεύρων διότι διὰ τῆς διατιμήσεως ταύτης θὰ λείψουν τὰ κακὰ τὰ ὁποῖα ἀνεφάνησαν. Δὲν εἰσηκούσθην τότε καὶ εἶμαι εὐτυχὴς, διότι πρὸ μηνὸς ἐπανῆλθε ἡ διατίμησις τῶν ἀλεύρων, ἦτο καὶ κατ’ οὐσίαν βάσιμος ἀλλὰ καὶ ἀνακόλουθος νὰ ὑπάρχῃ ἡ μία διατίμησις καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ ἄλλη. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ διατίμησις τοῦ ἄρτου ὑπάρχει ἀφ’ ἧς ὑπάρχει ἡ Ἑλλάς. Εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπῆρχε καμμία ἄλλη διατίμησις, οὐδέποτε κατηργήθη. Πάντοτε δηλαδὴ καὶ εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἀνάμιξις τοῦ Κράτους οὐδαμοῦ ἀνεφαίνετο, τὸ μόνον σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεφαίνετο ἦτο ἡ διατίμησις καὶ δὴ ἡ διατίμησις τοῦ ἄρτου. Καὶ ἐρωτῶ εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ ἀρθοῦν αἱ διατιμήσεις, ὅταν τὸ Κράτος ἔχομεν ἀναμεμιγμένον εἰς ὅλας τὰς κοινωνικοοικονομικὰς σχέσεις. Τὸ Κράτος ὡς νὰ μὴ ὤφειλε κατ’ ἐμὲ ἐγένετο ρυθμιστὴς τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τοῦ τόπου. Καὶ ἐνῷ ἐπεμβαίνει εἰς ὅλα νὰ σταματήσῃ ποῦ; εἰς τὴν διατίμησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Ἐκεῖ δηλαδὴ ποὺ ἐπενέβαινε καὶ εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδαμοῦ, ἀλλοῦ ἐπενέβαινεν. Ἀλλὰ ἐὰν ἐθεωρήθη τότε σκόπιμος ἡ διατήρησις τῆς διατιμήσεως καὶ ἐὰν ἡ διατίμησις ὑπῆρχε εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος δὲν ἀνεμιγνύετο πουθενὰ παρὰ μόνον εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπῆρχε καμμία σωματειακὴ ὀργάνωσις, διότι ἐθεωρήθη καὶ ἐπιβεβλημένον νὰ μὴ ἐπικρατῇ ὑπερβολικὸν κέρδος εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται τὸ ζήτημα τοῦ καθημερινοῦ ἄρτου τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἐρωτῶμεν ἡμεῖς: θὰ ἦτο δυνατὸν σήμερον νὰ ἀρθοῦν αἱ διατιμήσεις ὅταν ὅλα τὰ σωματεῖα ἔχουν ὀργανωθῆ καὶ ἑπομένως ἡ συμφωνία περὶ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου γίνεται ἐντὸς μιᾶς ὥρας, διότι ἔχουν ὀργανώσεις ὄχι μόνον τὰ σωματεῖα, ἀλλὰ καὶ αἱ συνομοσπονδίαι τῶν σωματείων, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἠδύνατο νὰ ἐξασκηθῇ μία πίεσις ὑπὲρ μιᾶς τάξεως ὑπὲρ ἑνὸς σωματείου ἀπὸ ὅλα τὰ σωματεῖα; ἀσφαλῶς θὰ ἀπέβλεπεν ποῦ; Εἰς τὴν ὕψωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Μίαν τοιαύτην κίνησιν, μόνον ἡ διατίμησις δύναται νὰ σταματήσῃ, καὶ θὰ ἦτο ἔγκλημα κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἐὰν ἤθελεν ἐφαρμοσθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεστηρίχθη, νὰ ἀρθοῦν αἱ διατιμήσεις. Εἶναι περιττὸν νὰ προσθέσω ὅτι εἰς τὰ σημεῖα ταῦτα ἡ Κυβέρνησις ἐὰν ἤθελεν νὰ τὰ υἱοθετήσῃ θὰ μᾶς εὕρῃ συμφώνους διότι εἶναι σημεῖα γενικώτερα ἀποβλέποντα εἰς τὸ γενικὸν σύνολον καὶ προσθέτω ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας καὶ μὲ τὴν συνδρομὴν τὴν ὁποίαν προσφέρει ὁλόκληρος ἡ Ἑλληνικὴ Κοινὴ Γνώμη, ἐὰν δὲν κανονισθοῦν τώρα, δὲν θὰ κανονισθοῦν ποτέ. Ἐὰν δὲ ἡ Κυβέρνησις ἀφίσῃ τὴν στιγμὴν ταύτην ὅπου ἔχει ὅλα τὰ ὅπλα εἰς τὰς χεῖράς της καὶ τὸ σπουδαιότερον ὅλων τὴν ὁμόθυμον ἐπικρότησιν τῆς Κοινῆς Γνώμης, θὰ φέρῃ βαρυτάτην εὐθύνην καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ θελήσῃ νὰ φέρῃ τοιαύτην εὐθύνην, διότι εἶναι τόσον μεγάλη ἡ εὐθύνη αὕτη ὥστε οἱ ὦμοι της ὅσον μεγάλοι καὶ ἂν εἶναι, δὲν δύνανται νὰ τὴν κρατήσουν.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ὡς ἐδιορθώθη παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ ψηφιζομένου κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 4427 καὶ 4585 τοῦ 1930 ἐν σχέσει μὲ τὴν διάθεσιν τῶν πλεονασμάτων τῶν χρήσεων 1927 καὶ 28 καὶ ἐφεξῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§138Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι βουλευταὶ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου «περὶ τροποινήσεων τῶν ὑπ’ ἀριθ. 3656, 4103 καὶ 4313 νόμων περὶ ἀρτοποιῶν καὶ ἀρτεργατῶν».

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. (Γίνονται ἐπίσης δι’ ἀναστάσεως δεκτοὶ κατὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα οἱ εἰδικοὶ προϋπολογισμοὶ τῶν ἐξόδων τῶν ὑπουργείων Ἐξωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν ὡς καὶ τοῦ εἰδικοῦ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης).

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Στράτος.

§141Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ ἔκθεσις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κύριοι βουλευταί, ἐκφράζει τὴν χαράν της, διότι εἰς τὸν πρϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἐπιτυγχάνονται οἰκονομίαι κατὰ 24.776 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Λυποῦμαι διότι δὲν δύναμαι ἀπολύτως νὰ συμφωνήσω πρὸς τὴν ἔκθεσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καθότι ἡ προερχομένη οἰκονομία ἀνάγεται κυρίως εἰς τὰ ἔκτακτα ἔξοδα τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν προμηθείας πολεμικοῦ ὑλικοῦ καὶ πολεμικῶν μηχανημάτων. Τὰ τακτικὰ ἔξοδα τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν αὐξάνονται κατὰ 9.634.000 δραχ. ἡ δὲ αὔξησις αὕτη τῆς δαπάνης ἀνάγεται εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ προσωπικοῦ τῆς τροφοδοσίας, εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τῶν ναυτικῶν ἀκολούθων καὶ εἰς τὰ ἔξοδα τῶν αὐτοκινήτων κατὰ 140000 δραχ. συνεπῶς ἠλαττώθησαν τὰ τακτικὰ ἔξοδα κατὰ 1.036 000 χιλιάδες ἐκ τοῦ ὑλικοῦ συντηρήσεως καὶ κατὰ 500.000 χιλιάδας τῶν ἐξόδων τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἐκ τούτου, κύριοι βουλευταί, καταφαίνεται ὅτι ἡ δυσαναλογία ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν εἰς τὸ ὁποῖον τὰ 65% τοῦ προϋπολογισμοῦ του ἀναλίσκονται εἰς ὑπηρεσίας ξηρᾶς, αὐξάνει ἔτι μᾶλλον διὰ τοῦ ἐφετεινοῦ προϋπολογισμοῦ καθ’ ὅτι τὰ μὲν ὑλικὰ συντηρήσεως ἐλαττοῦνται κατὰ 1.036.000 δραχ. τὰ δὲ λοιπὰ ἔξοδα αὐξάνουσιν, ἑπομένως ἔχομεν αὔξησιν τῆς ἀναλογίας κατὰ 65%. Κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἐξόδων κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποδείξω μέτρα τινὰ εἰς τὸ ζήτημα τοῦ προσωπικοῦ καὶ κυρίως τῶν συνεργείων τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ λάβω τὴν ἀπάντησιν παρὰ τοῦ τότε κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ὅτι μελετᾶται νέα σύνθεσις τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ κυρίως τῶν συνεργείων τοῦ Ναυστάθμου εἰς τὸν ὁποῖον ὑπάρχουν συνεργεῖα τορπιλλῶν, συνεργεῖα πυροβόλων, ὑποβρυχίων, ἀσυρμάτων τηλεγράφων καὶ φάρων. Νομίζω, κύριοι, ὅπως καὶ τότε ἔλεγον, ὅτι δύναται νὰ γίνῃ μία προσπάθεια περὶ τῆς συμπτύξεως τῶν διαφόρων τούτων συνεργείων, ὁπότε καὶ οἰκονομίαν προσωπικοῦ θά ἔχωμεν ἀλλὰ πρὸ παντὸς συντονισμὸν ἐργασίας π. χ. ἐκεῖ ὅπου ἕνας τόρνος ἐργάζεται τρεῖς ὥρας καὶ ἀργεῖ κατὰ τὰς 5 ἄλλας ὥρας διότι δὲν ἔχει ἄλλην ἐργασίαν νά κάνῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐπὶ παραδείγματι τοῦ πυροβολικοῦ, ἀσφαλῶς θὰ ἠδύνατο νὰ ἐργασθῇ διὰ τὰς ὑπολοίπους ὑπηρεσίας. Ἐκτὸς τούτου διὰ τῆς συμπτύξεως θὰ ἐπήρχετο καὶ συγχώνευσις οὕτως μερικῶν κλάδων ὑπαξιωματικῶν καὶ ἐκ τούτου θὰ ἐπήρχετο οἰκονομία εἰς τοὺς βαθμοφόρους. Ὑπάρχουν, κύριοι, οἱ ἑξῆς ὁμοειδεῖς κλάδοι. (ἀναγινώσκει). Οἱ διάφοροι αὐτοὶ κλάδοι διὰ τῆς συμπτύξεως τῆς ὑποδεικνυομένης, θὰ ἐλαττωθῶσιν. Ἐπίσης μία ἄλλη οἰκονομία ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, τὰ ὁποῖα δὲν πρόκειται νὰ ὑποστηρίξω ὅτι εἶναι πολλά, κάθε ἄλλο κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, ἀλλὰ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθουν οἰκονομίαι τοῦ προσωπικοῦ διὰ νὰ δοθῶσι αἱ οἰκονομίαι οὐχὶ εἰς τὸν κορβανᾶν, τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, ἀλλὰ εἰς τὰς κινήσεις τῶν πλοίων οὕτως ὥστε, νὰ ἐλαττωθῇ ἡ δυσαναλογία τῶν 65% πρὸς τὰ 35%.

§142Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Δὲν παραδέχεσθε ὅ,τι ὄχι διὰ τὴν ἐντύπωσιν ἀλλὰ διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ πράγματος, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ εἰδικότητες τῶν τεχνητῶν εἶναι εἰδικότητες ἀπαραίτητες, ὅτι δηλ. ὁ τεχνίτης τοῦ πυροβολικοῦ δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ ἠλεκτρολόγος.

§143Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν πυροβολομηχανουργῶν, ὁμιλῶ περὶ τῶν πυροβολοτεχνητῶν. Ἄλλη οἰκονομία ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ, εἶναι ἡ οἰκονομία εἰς τὰ συνεργεῖα τοῦ Ναυστάθμου.

§144Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Σημαντικώτατα ἠλαττώθη ὁ ἀριθμὸς τῶν ἡμερομισθίων τῶν ἐργατῶν τοῦ Ναυστάθμου.

§145Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Χαίρω πολύ. Ἐπίσης ἔχω τὴν γνώμην κύριοι βουλευταὶ ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι αἱ οἰκονομικαὶ θὰ ὤφειλον κάλλιον νὰ ὀργανωθῶσι διὰ νὰ κρατῶσι τοὐλάχιστον μίαν στατιστικὴν τῶν τροφίμων, ποὺ χρειάζονται τὰ πληρώματα τοῦ στόλου ἅτινα θὰ ὤφειλε νὰ προμηθεύηται ἡ Ναυτ. Τροφοποθήκη, ἵνα μὴ ἀναγκάζονται αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι νὰ ἀπευθύνωνται πρὸς τὰ ἐμπόρια καὶ νὰ πληρώνουν τὸ κέρδος τοῦ μεσάζοντος.

§146Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἴμεθα σύμφωνοι εἰς αὐτό.

§147Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἤρχισε νὰ γίνεται μία ἐργασία, ἀλλὰ πρέπει νὰ συνεχισθῇ. Μία πολυτέλεια ἡ ὁποία νομίζω ὅτι ὑπάρχει εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἐγκατεστάθη διὰ τοῦ νόμου περὶ νομιμότητος. Ἐλέχθη τότε, ὅτε ἐψηφίζετο ὁ νόμος περὶ ἱεραρχίας ἐν τῷ ναυτικῷ ὅτι ἡ εἰδικὴ μονιμότης ὑπῆρχεν καὶ εἰς τὰ ἄλλα Ναυτικὰ Κράτη. Εἰς τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦτον θὰ ἀπαντήσω τὸ ἑξῆς: ὅτι οἱ εἰδικῶς μόνιμοι ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ εἰς τὰ λοιπὰ κράτη ὅταν τεθοῦν διὰ διατάγματος εἰς τὴν εἰδικὴν μονιμότητα, τίθενται καὶ στάσιμοι, δηλ. ἐὰν τεθῇ ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ Ναυτικοῦ ὡς ὑποπλοίαρχος ἢ ὡς πλωτάρχης εἰς εἰδικὴν μονιμότητα, δὲν δύναται νὰ καταλάβῃ βαθμὸν ἀνώτερον, ἀλλὰ δίδονται εἰς αὐτὸν μόνον ἀντικρύσματα οἰκονομικὰ ἀναλόγως τῶν ἐτῶν τῆς ὑπηρεσίας. Διὰ τοῦ νόμου περὶ εἰδικῆς μονιμότητος, συμβαίνει τὸ ἑξῆς ἄτοπον ἄν ὁ ὑποκελευστὴς ὁ ὁποῖος ἔλαβε τὸν βαθμὸν τοῦ ἀρχικελευστοῦ κατὰ τὸ 1917 εἶναι ἤδη ἀντιπλοίαρχος ἀπὸ τοῦ 1928 ὑπηρετῶν εἰδικῶς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Δ.Ρ.Υ.Ν., ἐνῷ οἱ συνάδελφοί του εἶναι ὑποπλοίαρχοι εἰς τὸν κλάδον τοῦ μηχανικοῦ τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Καὶ ἐνῷ πρὸ ὀλίγου καιροῦ εἰσήχθη σχέδιον νόμου εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὸ ὁποῖον κηρύσσεται ἡ θέσις τοῦ ἀρχιμηχανικοῦ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Δ.Ρ.Υ.Ν. περιττή, δὲν ἐνομίσθη σκόπιμος νὰ ἐξέλθῃ τῆς εἰδικῆς μονιμότητος ὁ ἀρχιμηχανικὸς οὗτος, ἐλέχθη δὲ τότε ἀπὸ τὸν προκάτοχόν μας ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταταχθῇ οὗτος εἰς τὰ στελέχη τὰ τακτικὰ τῶν μηχανικῶν τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ, διότι οἱ συμμαθηταί του εἶναι ὑποπλοίαρχοι. Δὲν νομίζω ὅτι αὐτὸς ὁ ἰσχυρισμὸς εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχύσῃ, διότι ὁ ἀντιπλοίαρχος μηχανικὸς μένων εἰς τὴν εἰδικὴν μονιμότητα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Δ.Ρ.Υ.Ν., ἀσφαλῶς θὰ λάβῃ καὶ τὸν βαθμὸν τοῦ πλοιάρχου, μὴ ὑπάρχοντος οὐδενὸς περιορισμοῦ εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον. Λοιπὸν θὰ ἦτο δυνατὸν καταργουμένης τῆς εἰδικῆς μονιμότητός του ἐφ’ ὅσον κηρύσσεται διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου ὡς περιττὴ ἡ θέσις τοῦ ἀντιπλοιάρχου, νὰ ἔλθῃ εἰς τὰ στελέχη τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ τοῦ μηχανικοῦ καὶ νὰ τεθῇ ἐπ’ οὐρᾶς τῶν ὑπαρχόντων ἀντιπλοιάρχων μηχανικῶν..... Ἀλλὰ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εἰς τὸ Ναυτικὸν συμφώνως πρὸς τὰς τοποθετήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, ἀποδεικνύεται ὅτι ὁ βαθμὸς τοῦ ναυάρχου εἶναι περιττός, διότι ἀπὸ διετίας, ὑποναύαρχος ἐν ἐνεργείᾳ διατηρούμενος οὐδαμοῦ ἐτοποθετήθη, ἐνῷ εἰς θέσιν ναυάρχου ἐτέθησαν πλοίαρχοι. Ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι ὁ ὑποναύαρχος δὲν εἶχε θέσιν καὶ ὤφειλε νὰ καταργηθῇ ἡ θέσις ἡ ὀργανικὴ αὐτοῦ καὶ νὰ τεθῇ εἰς διαθεσιμότητα, λόγῳ ἐλλείψεως ἀριθμοῦ, δυνάμει τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμου, ἢ θὰ ὤφειλεν, ἐὰν ἦτο ἀνάγκη, νὰ ὑπάρχουν αἱ τρεῖς θέσεις τῶν ναυάρχων, αἱ ὁποῖαι σήμερον ὑπάρχουν ἐν τῷ ναυτικῷ, τότε θὰ ὤφειλεν ἐὰν κρίνεται ἀνίκανος νὰ τεθῇ δυνάμει πάλιν τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμου, ὑπὸ τὴν κρίσιν ἑνὸς ἀνακριτικοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον νὰ κρίνῃ διὰ τὴν ἐπάρκειάν του.

§148Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἀτυχῶς δὲν εἶναι τόσον εὔκολον.

§149Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν νομίζω, κ. συνάδελφε, ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἐφαρμοσθοῦν οἱ νόμοι. Ἄλλωστε ὁ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμος, λέγει ὅτι ἡ διαθεσιμότης εἶναι ποινὴ ἐπιβαλλομένη, ὡς καὶ ἡ αὐτεπάγγελτος ἀποστράτευσις.

§150Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ποινὴ ἡ διαθεσιμότης;

§151Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δύναται νὰ ἐπιβληθῇ καὶ μὲ χαρακτῆρα διοικητικῆς ποινῆς, ὅπως ἐπίσης ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο ἄρθρον, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι, λόγῳ ἀνεπαρκείας εἰς ἀξιωματικὸς παραπέμπεται εἰς συμβούλιον καὶ τίθεται εἰς ἀποστρατείαν. Ἐὰν λοιπὸν δὲν τὸν χρειαζώμεθα τὸν κ. ὑποναύαρχον ὡς στέλεχος, ὀφείλομεν νὰ καταργήσωμεν τὴν μίαν θέσιν τοῦ ναυάρχου καὶ νὰ κάμωμεν τοὺς ναυάρχους δύο. Ἐὰν τὸν χρειαζώμεθα ὡς στέλεχος ἀλλὰ δὲν τὸν χρειαζόμεθα προσωπικῶς τότε ὀφείλομεν νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημά μας διὰ τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμου. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐγένετο. Ἀνεσύρθη ὅμως ἓν διάταγμα τοῦ 1912 κατὰ τὸ ὁποῖον ὡς γενικὸς ἐπιθεωρητὴς τοῦ στόλου δύναται νὰ τοποθετηθῇ εἰς ἐκ τῶν γενικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, πάντες δὲ οἱ τούτου ἀρχαιότεροι τίθενται εἰς διαθεσιμότητα. Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν τοῦ ἄρθρου τούτου, ὁ ἐν λόγῳ ὑποναύαρχος ἐτέθη εἰς διαθεσιμότητα. Ἀλλ’ εἰς τὸ διάταγμα αὐτὸ ὑπάρχει καὶ τὸ ἄρθρον τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς: «καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ὑπάρξεως Βρεττανικῆς ὀργανωτικῆς ἀποστολῆς ἐν Ἑλλάδι, ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἀποστολῆς τοποθετεῖται ὡς ἐπιθεωρητὴς τοῦ στόλου......»

§152Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐφ’ ὅσον ὁ ἀρχηγὸς εἶναι ναύαρχος...

§153Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐὰν μὲ ἀφίνατε νὰ τελειώσω τὴν σκέψιν μου θὰ ἐβλέπατε ὅτι δὲν λέγει τοιοῦτον πρᾶγμα τὸ διάταγμα. Κατὰ τὸ ἄρθρον λοιπὸν 22 ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ναυτικὴ ἀποστολή, ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἀποστολῆς θὰ εἶναι γενικὸς ἐπιθεωρητὴς τοῦ στόλου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶπε, διακόπτων με, ὅτι: «ἐφ’ ὅσον εἶναι ναύαρχος», τοιοῦτον τί δὲν βλέπω ἐγὼ εἰς τὸ Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἔχω πρὸ ὀφθαλμῶν, ἀλλὰ τὸν πληροφορῶ καὶ τὸ ἑξῆς, ὅτι τὸ διάταγμα αὐτὸ ἐγένετο καθ’ ὃν χρόνον ἀρχηγὸς τῆς Βρεττανικῆς ἀποστολῆς ἦτο ὁ κ. Τῶφνελ—νομίζω δὲ ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος διηύθυνε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν τότε—ἐπρόκειτο περὶ τοῦ κ. Τῶφνεφ, ὁ ὁποῖος ἐξ ὑπερβολικῆς εὐθυξίας ἐζήτησε τὴν ἔκδοσιν αὐτοῦ τοῦ διατάγματος ἵνα μὴ αὐτός, πλοίαρχος ἐν ἐνεργείᾳ εἰς τὴν πατρίδα του, ἔχει ὑπὸ τὰς διαταγάς του ὑποναυάρχους καὶ ἀντιναυάρχους εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ναυτικόν. Αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐξεδόθη αὐτὸ τὸ διάταγμα τότε, συνεπῶς περὶ πλοιάρχου ἐπρόκειτο.

§154Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Εἶχεν ἀποστρατευθεῖ ἐν τῷ Βρεττανικῷ ναυτικῷ μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ναυάρχου ἑπομένως ὅτε μετετέθη ἐν Ἑλλάδι ἦτο ἐν ἀποστρατείᾳ καὶ ἔφερε τὸν βαθμὸν τοῦ ναυάρχου.

§155Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ ἀρνοῦμαι ἀλλ’ ἐξ ὑπερβολικῆς εὐθυξίας πρὸς τοὺς ναυάρχους τοῦ ναυτικοῦ μας, οἱ ὁποῖοι ἦσαν πάντες 10 ἔτη ἀνώτεροι καθ’ ἡλικίαν, ὁρμηθεὶς ὁ κ. Τῶφνελ ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος διηύθυνε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν τότε, νὰ κάμῃ ἓν τοιοῦτον διάταγμα. Τὸ διάταγμα αὐτὸ ἔκτοτε δὲν ἐφηρμόσθη καὶ ἤδη ἔρχεται νὰ ἐφαρμοσθῇ διὰ νὰ τεθῇ εἰς διαθεσιμότητα εἷς ὑποναύαρχος.

§156Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σεῖς θὰ συνιστούσατε νὰ ἀναθέσωμεν εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Στόλου καὶ νὰ τοῦ δώσωμεν ἕνα βαθμὸν περισσότερον;

§157Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἐρωτῶ, ἔχομεν ἀνάγκην ναυάρχου ναὶ ἢ οὔ.

§158Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ ξέρω τὴν γνώμην σας ἐν προκειμένῳ.

§159Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν δύναμαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπευθύνως νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§160Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Καὶ αἱ δαπάναι θὰ αὐξήσουν καὶ ὠφέλειαν δὲν θὰ ἔχωμεν περισσοτέραν.

§161Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐγὼ δὲν συμφωνῶ μαζί σας.

§162Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὡς πλοίαρχος δύναται νὰ ἐκτελέσῃ καὶ ὀλίγας ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας πιθανὸν ὡς ναύαρχος νὰ μὴ τὰς ἐκτελῇ.

§163Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ξέρετε τί σημασίαν θὰ εἶχε, τὴν κρίσιν περὶ τῆς προαγωγῆς τῶν ἰδικῶν μας ἀξιωματικῶν νὰ τὴν ἔχῃ ὁ ξένος.

§164Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς ἐξακολουθεῖ νὰ αἴρῃ τὰ βάρη τῆς ἐθελουσίας ἐξόδου καὶ αὐτὰ τὰ βάρη, κύριοι βουλευταί, ὁ προϋπολογισμὸς δὲν θὰ τὰ ἄρῃ μέχρι συμπληρώσεως δεκαετίας. Ὡς πρὸς τὰ ὑλικὰ κινήσεως τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ θὰ ἤθελα νὰ συστήσω ὅπως ταῦτα χορηγοῦνται μετὰ φειδοῦς παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ τῆς αὐτῆς καὶ μεγαλειτέρας φειδοῦς νὰ γίνεται χρῆσις παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ νὰ χρησιμοποιοῦνται μόνον διὰ κινήσεις ἀναγκαίας διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν εἰς τὰ γυμνάσια τοῦ στόλου. Λέγω δὲ τοῦτο διότι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος πλεῖστοι πλόες ἐγένοντο ἄσκοποι.

§165Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἕνεκα τῶν ἑορτῶν τῆς ἑκατονταετηρίδος ἴσως.

§166Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πιθανόν, ἀλλὰ πέρασαν αἱ ἑορταὶ καὶ οἱ πλόες συνεχίζονται ἀκόμη. Ἐγὼ συνιστῶ νὰ γίνεται χρῆσις μετὰ φειδοῦς. Ἕν παράδοξον κατασκεύασμα, τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον εἰς τὸν ναύσταθμον, κ. ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν, εἶναι ἕνας προβλὴς δυνάμενος νὰ περιλάβῃ 40 χιλ. τόννους γαιανθράκων πρὸς ἀνθράκευσιν. Δὲν εἶμαι μηχανικὸς καὶ δὲν ξεύρω πόσον θὰ κοστίσῃ, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλα τὰ πλοῖα τοῦ στόλου ἡμῶν, τὰ ἐν ἐνεργείᾳ καὶ τὰ παραγγελθέντα, δὲν κινοῦνται πλέον διὰ καύσεως γαιανθράκων ἀλλὰ καθολοκληρίαν κινοῦνται διὰ πετρελαίου πλὴν τοῦ «Ἀβέρωφ» δὲν νομίζω ὅτι ἡ προβλὴς αὐτὴ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ μόνον καὶ μόνον διὰ τὰ πλοῖα τὰ ὁποῖα μεταφέρουν τοὺς ἄνδρας ἀπὸ τοῦ ναυστάθμου εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ διὰ τὸν «Ἀβέρωφ» ὁ ὁποῖος δὲν νομίζω ὅτι ἔχει πολλὰ ἔτη ζωῆς εἰσέτι. Ὁμιλῶν κύριοι, ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, νομίζω ὅτι θὰ ἔκαμνον παράλειψιν μεγίστην, ἂν δὲν ἀνεμιμνησκόμην καὶ τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας. Ἡ ἐμπορικὴ ναυτιλία, ὡς γνωστόν, πάσχει δεινῶς. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀπὸ δύο ἐτῶν συνεκρότησε μίαν μεγάλην ἐπιτροπὴν διὰ νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ συμπεράσματά της, ἵνα ληφθῶσι τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς βοήθειαν τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας, τῆς τε ἐπιβατηγοῦ καὶ τῆς φορτηγοῦ. Τὰ πορίσματα τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς τὰ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, ἀλλὰ νομοθετικὸν μέτρον μέχρι τῆς σήμερον οὐδὲν ἦλθεν εἰς τὴν Βουλήν. Εἶναι ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ φροντίσητε διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας. Νομίζω ὅτι καλλίτερον ἐμοῦ ἔχετε τὴν ἀντίληψιν τοῦ τὶ προσέφερε καὶ τὶ προσφέρει ἀκόμη ἡ ἐμπορικὴ ναυτιλία καὶ τὶ θὰ δύναται νὰ προσφέρῃ εἰς τὸ μέλλον. Διὰ τοῦτο ζητοῦμεν προστατευτικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ὤφειλον νὰ δοθοῦν εἰς τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν, διότι καὶ πλούτη πολλὰ διαφεύγουν ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους διὰ τῆς τοιαύτης διαρρυθμίσεως τῆς ναυτιλιακῆς ἡμῶν πολιτικῆς ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισε νὰ γίνῃ Ναυτιλιακὴ Τράπεζα, ἀπεφάσισε νὰ γίνουν Ἑλληνικαὶ ἀσφάλειαι μὲ ποσοστὰ ἐπὶ τῶν Ἀγγλικῶν ἀσφαλειῶν. Πάντως ὅταν θὰ ἔλθουν τὰ νομοθετικὰ μέτρα θὰ συζητήσωμεν καὶ θὰ ἐκθέσωμεν τὰς γνώμας μας. Πάντως θά εἴχομεν ἓν ἔσοδον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους διότι διαφεύγουν παρ’ ἡμῖν, κύριοι, σήμερον κατὰ φορτηγὸν πλοῖον 1000 τοὐλάχιστον λίρες κατ’ ἔτος διὰ προμηθείας αἱ ὁποῖαι πληρώνονται εἰς τὴν Ἀγγλικὴν χρηματαγοράν, ἐνῷ λέγω αὐτὰ θὰ εἰσήρχοντο εἰς τὸ ταμεῖον τὸ Ἑλληνικόν. Νομίζω ὅτι αὐτὸ ἔχει μεγίστην σημασίαν καὶ νομίζω ὅτι.

§167Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ προμηθείας;

§168Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἰδού. Ὡς γνωστὸν τὰ Ἀγγλικὰ γραφεῖα δανείζουν τοὺς Ἕλληνας ἐφοπλιστὰς τὸ ἥμισυ τῆς ἀξίας τῶν πλοίων—διότι τὸ ἕτερον ἥμισυ ὀφείλουν νὰ τὸ ἔχουν—δηλαδὴ παίρνουν τὰ 50% ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς τοκοχρεωλυτικῆς ἐξοφλήσεως τοῦ χρέους αὐτοῦ καί ὑπὸ τὸν δεσμευτικὸν ὅρον ὅτι δὲν θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ναυλώσουν τὸ πλοῖον εἰς τὸν ναῦλον ποὺ θέλουν αὐτοί. Θὰ ἐφοδιάζεται τὸ πλοῖον ἀπὸ τοὺς μεσίτας καὶ πράκτοράς των, τοὺς ὁποίους ἔχουν εἰς τὰ διάφορα μέρη τῆς Μεσογείου καὶ τῆς Ὑφηλίου οἱ δανεισταὶ καὶ θὰ πληρώνουν τὰ τηλεγραφικὰ ἔξοδα καὶ ἄλλα τέλη συμποσούμενα ἐν ὅλῳ εἰς 1000 λίρες κατὰ φορτηγὸν πλοίου κατ’ ἔτος.

§169Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Αὐτὰ τὰ εἰσπράττουν τά γραφεῖα τά Ἑλληνικά ἐπὶ Λονδίνου.

§170Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ συνάλλαγμα μένει ἐκεῖ. Ἐγὼ δὲν λέγω ποῖος πλουτίζει. Ἐγὼ ἐνδιαφέρομαι διὰ τὸ συνάλλαγμα τὸ ὁποῖον μένει ἔξω.

§171Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Φρονεῖτε ὅτι εἴμεθα εἰς θέσιν ἡμεῖς νὰ ἀναπληρώσωμεν αὐτὸ τὸ κεφάλαιον ποῦ δανείζουν εἰς τοὺς πλοιοκτήτας;

§172Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ τὸ συζητήσωμεν ὅταν ἔλθῃ τὸ ζήτημα.

§173Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν).—Καὶ μετὰ τὸ δάνεισμα δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν ἡμεῖς νὰ κάμωμεν τὰς προμηθείας.

§174Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι μία ἐπιβάρυνσις τοῦ τόκου.

§175Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ ἤθελον νὰ εἴπω —δὲν μὲ ἀφήσατε νὰ τελειώσω τὰς σκέψεις μου. Ἐὰν τὰ χρήματα αὐτὰ τὰ ἐδανείζοντο πρὸς 7–10% ἀπὸ τὴν ἀγγλικὴν χρηματαγοράν...

§176Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μόνον 8%.

§177Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τότε ὁ τόκος ἀνέρχεται εἰς 20%.

§178Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ μετὰ τὴν φορολογικὴν ἀπαλλαγήν, τὴν ὁποίαν θὰ δώσωμεν;

§179Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ναί, διότι παίρνουν προμηθείας, ναύλους κλπ.

§180Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Προτήτερα πόσον ἦτο;

§181Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. 14 τουλάχιστον.

§182Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Βεβαίως εἶναι ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ συζητηθῇ καὶ πρέπει νὰ προσπαθήσωμεν νὰ τὸ διορθώσωμεν. Μὴ λησμονεῖτε ἓν πρᾶγμα: ὅτι, ὅταν παίρνουν 8% καὶ μὲ τὰς προμηθείας φθάνουν περίπου εἰς τὰ 12, δὲν σημαίνει ὅτι θὰ μποροῦσαν νὰ γλυτώσουν οἱ πλοιοκτῆται ἀπὸ τὴν πληρωμὴν αὐτὴν τῶν 12. Διατί; Διότι καὶ ἐὰν βροῦμε ἕνα τρόπον νὰ τοὺς δώσουμε ἕνα δάνειον μὲ ὀλιγώτερον ἀπὸ 12% πάλιν θὰ ἐπλήρωναν ἴσως περισσότερα, διὰ νὰ κάμουν τὰς ἄλλας ἐργασίας ποῦ κάμνουν. Σήμερον πληρώνουν ἐπὶ πλέον τοῦ 8,4% διὰ διαφόρους προμηθείας. Ἴσως ἄν ἦσαν περισσότερον ἐλεύθεροι θὰ ἐπλήρωναν μόνον 3%, 2,80, ἀλλὰ βεβαίως δὲν θὰ μπορούσαμε νὰ τοὺς δώσουμε δάνειον μὲ ὀλιγώτερον ἀπὸ 8%. Ἑπομένως ἡ διαφορὰ εἶναι βεβαίως μία διαφορὰ ἀπὸ 1½–2% ἀλλ’ ὄχι παραπάνω. Τοὺς κάμνουν καὶ μερικὲς εὐκολίες. Πάντως δὲν πρέπει νὰ νομίζωμεν ὅτι ἡ κατάργησις τῶν γραφείων αὐτῶν θὰ φέρῃ ἕναν αἰῶνα πλούτου.

§183Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ διακοπὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω ὅτι ἐγὼ δὲν ὑπεστήριξα ὅτι δηλαδὴ οἱ πλοιοκτῆται θὰ δανεισθῶσι χρήματα μὲ ὀλιγώτερον τόκον. Ἐγὼ ὑπεστήριζα ἐὰν ἦτο δυνατὸν—ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λέγει δὲν εἶναι δυνατὸν— νὰ γίνῃ ἡ χρηματοδότησις δι’ ἑνὸς πιστωτικοῦ ἱδρύματος, ὁπότε τὸ συνάλλαγμα θὰ εἰσήρχετο εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Τοῦτο ἐγὼ ὑπεστήριζα.

§184Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν λέγω ὅτι δὲν μποροῦμε νὰ κάμωμεν μίαν Τράπεζαν ναυτικήν, ἀλλὰ δὲν μποροῦμε νὰ χρηματοδοτήσωμεν καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν τὴν ὁποίαν χρηματοδοτεῖ ἡ Ἀγγλία.

§185Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ κρίνωμεν τότε. Ἀλλὰ πλὴν τῆς φορτηγοῦ ναυτιλίας θὰ ἤθελον νὰ εἴπω δύο λέξεις μόνον καὶ διὰ τὸ ζήτημα τῆς ὑπερωκεανείου ναυτιλίας τῆς ἐπιβατικῆς. Δὲν θὰ ἤθελον νὰ ὑποστηρίζω ὅτι ἡ ὑφισταμένη ἑταιρεία πρέπει νὰ προικοδοτηθῇ ὑπὸ τοῦ κράτους, ὑποστηρίζω μόνον ὅτι μία ὑπερωκεάνειος ἀτμοπλοΐα Ἑλληνική, εἴτε θέλετε νὰ τὴν ὀνομάσετε Ἑλληνικὸν ἐθελοντικὸν στόλον, εἴτε ὅπως θέλετε νὰ τὴν ὀνομάσητε, ὀφείλει νὰ ὑπάρχῃ ἐν Ἑλλάδι διὰ νὰ ὑπάρχῃ ὁ συνειδητὸς δεσμὸς μετὰ τῆς μεγάλης Ἑλληνικῆς ἐν Ἀμερικῇ παροικίας καὶ τῆς μητρὸς Ἑλλάδος, διότι παρεκτὸς τοῦ συνειδηνοῦ δεσμοῦ καὶ τῆς ἐπικοινωνίας ἡ ὁποία θὰ ὑπάρχει, ὑπάρχει καὶ ἡ κρυφὴ εἰσροὴ συναλλάγματος διὰ τῶν πλοίων αὐτῶν, διότι ὡς πάντες γνωρίζομεν ὅλον τὸ συνάλλαγμα τῶν ἐν Ἀμερικῇ Ἑλλήνων δὲν εἰσάγεται διὰ τῶν Τραπεζῶν, ἀλλὰ εἰς μέγα μέρος εἰσάγεται διὰ τῶν ἀνδρῶν τῶν πληρωμάτων τῶν Ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται καὶ δίδουν 5.10,20,100 δολλάρια εἰς τοὺς ἐδῶ συγγενεῖς τῶν μεταναστῶν. Ἀκόμη ὀλίγας λέξεις διὰ τὴν ἱστιοφόρον ναυτιλίαν, διὰ τὴν ὁποίαν φαίνεται ὅτι καὶ ἡ μεγάλη ἐπιτροπὴ ἡ συσταθεῖσα πρὸς ἐξέτασιν τῶν ναυτιλιακῶν πραγμάτων τῆς χώρας ἐθεώρησε πάρεργον ν’ ἀσχοληθῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Εἰς τὴν ἱστιοφόρον ναυτιλίαν ὅμως πάντες γνωρίζομεν τὸ τί ὀφείλει ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὸν ὑπόδουλον αὐτῆς βίον κατὰ τὴν μεγάλην ἐθνεγερσίαν καὶ κατὰ τὸν ἐλεύθερον ἡμῶν βίον, νομίζω λοιπὸν ὅτι ὄχι τόσον πάρεργος θὰ ὤφειλε νὰ κριθῇ ἀπὸ τὴν μεγάλην ἐπιτροπὴν τῶν ναυτιλιακῶν πραγμάτων, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῶσι μέτρα τινὰ πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Καὶ προχθὲς ὑποστηρίζων ἀναφορὰν τοῦ συνδέσμου τῶν κυβερνητῶν τῶν ἱστιοφόρων πλοίων ἐζήτησα, ὡρισμένα πράγματα ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους κ. κ. ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐζήτησα νὰ ἐλαττωθῇ δηλονότι τὸ 13% ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου ναύλου, τὸ ὁποῖον εἶναι μία πληγὴ ἀνίατος διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς καὶ ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ μεταφορὰ διὰ σλεπίων τοῦ ποταμοῦ, τὰ ὁποῖα μένουν ἀφορολόγητα, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὑφίστανται ἕνα συναγωνισμὸν τραγικὸν οἱ κυβερνῆται τῶν ἱστιοφόρων πλοίων. Παρ’ ἐκτὸς δὲ τούτου νὰ ρυθμισθῇ παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὸ ζήτημα τῶν λιμενεργατῶν τῶν διαφόρων λιμένων τῆς Ἑλλάδος, ἵνα μὴ ζητοῦν ὑπέρογκα ποσὰ διὰ τούς ἐργάτας παρὰ τῶν ἀτυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων τῶν κυβερνητῶν ἱστιοφόρων.

§186Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Σὲ πολλὰ σημεῖα συμφωνῶ ὅπως συμφωνοῦσα καὶ πρὸ δύο ἐτῶν μὲ τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα. Καὶ πρῶτον ὡς πρὸς τὰ τακτικὰ ἔξοδα τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ὁ κ. Στρᾶτος παρετήρησε ὅτι ἐνῷ ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ σημειώνει ὅτι ὑπάρχει μία διαφορὰ 24 ἑκατομ. εἰς τὸ σύνολον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, οὐσιαστικῶς δὲν ὑπάρχει τοιαύτη μείωσις τῶν τακτικῶν ἐξόδων, καθ’ ὅσον ἡ μείωσις παρουσιάζεται ἐπὶ τῶν ἐκτάκτων ἐξόδων. Οὔτε ὅμως ὑπάρχει αὔξησις τῶν τακτικῶν ἐξόδων, διότι εἰς τὸν περυσινὸν προϋπολογισμὸν (εἰς δύο μεγάλα κονδύλια, τὰ ὁποῖα παρουσιάζουν σήμερον σημαντικὴν αὔξησιν, τὴν ὁποίαν ὀρθῶς ἐσημείωσεν ὁ κ. Στρᾶτος τὰ πραγματικὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ γραφοῦν δὲν εἶχαν γραφῆ πέρυσι. Παραδείγματος χάριν, ἀναγράφεται διὰ τὴν τροφοδοσίαν πίστωσις, ἐπὶ πλέον ἐκ 5.000.000, ἀλλὰ εἶχον ζητηθεῖ πέρυσι ὄχι 49 ἑκατομμύρια ἀλλὰ 60 ἑκατομμύρια, 11 ἑκατομμύρια ἐπὶ πλέον τὰ ὁποῖα καὶ ἐδαπανήθησαν πραγματικῶς. Τὸ ἴδιον παρουσιάζεται καὶ δι’ ἄλλο μεγάλο κονδύλιον, ὅπου καὶ ἐκεῖ παρουσιάζονται αὐξήσεις εἰς τὸ κονδύλιον τῶν ἀπολαυῶν τῶν ἀξιωματικῶν πάντων τῶν κλάδων κλπ. Εἰς τὸ κονδύλιον αὐτὸ δὲν ἔχει ἀναγραφῆ ἡ ἀνάλογος δαπάνη διὰ 303 ὑπαξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι ἦσαν ὑποκελευσταὶ πρώτης τάξεως, καὶ ἡ ὁποία δαπάνη ἀντιπροσωπεύει ποσὸν 6 ἑκατομμυρίων. Δι’ αὐτὸ λέγω ὅτι ὁ ἐφετεινὸς προϋπολογισμὸς εἶναι εἰλικρινὴς προϋπολογισμὸς δηλαδὴ παρουσιάζει τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα πράγματι θὰ γίνουν καὶ τὰ ὁποῖα θὰ καλυφθοῦν μὲ τὶς παραχωρηθείσας πιστώσεις, ἐνῷ ὁ περυσινὸς θὰ ὑπερβῇ τὰς παραχωρηθείσας πιστώσεις. Αὐτὴ ἦτο ἡ πρώτη παρατήρησις τὴν ὁποίαν εἶχα νὰ κάμω. Κατόπιν τούτου μᾶς συνέστησεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Βάλτης νὰ κάμωμεν ὡρισμένας οἰκονομίας ἰδίως εἰς τὰ συνεργεῖα. Μᾶς ὑπενθυμίζουν ὅτι πέρυσι καὶ προπέρυσι, ὁ προκάτοχός μου καὶ ἡμεῖς εἴχαμεν ἀναλάβει οὕτως εἰπεῖν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κάμωμεν πᾶσαν δυνατὴν οἰκονομίαν εἰς τὰ συνεργεῖα. Δύο μέτρα πρέπει νὰ ληφθοῦν διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν οἰκονομίας, πρῶτον ὡς πρὸς τὴν ὀργάνωσιν, ὅπως ὀρθῶς τὸ παρετήρασε, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν εἶναι δυνατόν, ἕνα δύο τὸ πολὺ τρία συνεργεῖα νὰ κάμουν τὴν δουλειὰ πέντε συνεργείων. Δεύτερον ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ προσωπικοῦ καὶ τῶν ἡμερομισθίων, δυστυχῶς ὑπάρχει τεχνικὸν προσωπικὸν, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχουν δοθῆ βαθμοὶ καὶ μάλιστα μεγάλοι βαθμοί, ἀφοῦ ὑπάρχουν τεχνῆται οἱ ὁποῖοι σήμερον λαμβάνουν μέρος εἰς τὰς τελετὰς καὶ ἔχουν τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποπλοιάρχου ἐννοεῖτε πολὺ καλὰ ὅτι ἡ μονιμοποίησις αὐτῶν τῶν τεχνητῶν μὲ βαθμοὺς καὶ μὲ στολὰς εἶναι μία πολυτέλεια ἀπὸ τὴν ὁποίαν δυστυχῶς δὲν δυνάμεθα ν’ ἀπαλλαγῶμεν καὶ θὰ μπορέσωμεν μόνον νὰ ἀπαλαγῶμεν εἰς τό μέλλον διὰ τὸ νέον προσωπικὸν ποὺ θὰ προσλάβωμεν. Ἀλλὰ ἀσφαλῶς ἐπιβαρύνεται πολὺ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ναυστάθμου μὲ τὸ τακτικὸν τοῦτο προσωπικὸν τῶν τεχνητῶν. Ὡς πρὸς τοὺς ἡμερομισθίους, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ἀπὸ δύο ἐτῶν ὅτι ἔχομεν ἐλαττώσει ἀρκετὰ τὰ ἔξοδα ἴσως μία συστηματικὴ μελέτη τῶν πραγμάτων θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα καὶ μεγαλύτερον ἀκόμη περιορισμὸν τῶν ἐξόδων. Ἡ διεύθυνσις τοῦ Ναυστάθμου πρόκειται ἐντὸς ὀλίγων ἑβδομάδων νὰ μοῦ ὑποβάλῃ τὰ πρῶτα πορίσματα τῆς μελέτης, τῶν ὁποίων διετάχθη νὰ κάμῃ ὡς καὶ ἄλλαι ὑπηρεσίαι καὶ ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐκτὸς τῆς ἐλλαττώσεως τῶν ἐπίσης ἡμερομισθίων νὰ καταργήσωμεν μερικὰς ὑπηρεσίας. Τοῦτο δὲ διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Ἔχομεν εἰς τὸν Ναύσταθμον 12 ὀργανικὰς θέσεις οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἐμείναμεν ἐπὶ ἓν ἔτος μὲ 4 τακτικοὺς καὶ 4 ἐκτάκτους ἡμερομισθίους. Συνεπῶς ἠμποροῦμεν τὰς 12 αὐτὰς ὀργανικὰς θέσεις νὰ τὰς περιορίσωμεν εἰς 8. Ἐξ ἄλλου εἰς δύο ζητήματα ὑπάρχει κατὰ τὴν γνώμην μου ὄχι κατάχρησις, ἀλλὰ κακὴ ὀργάνωσις τῆς ὑπηρεσίας, εἰς τὸ ζήτημα τῶν τροφίμων καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῶν ὑλικῶν συντηρήσεων τῶν πλοίων. Νομίζω ὅτι ὡρισμέναι διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ψηφισθῆ μάλιστα πρὸ δύο τριῶν ἐτῶν, ἀντὶ νὰ φέρουν καλὸν ἀποτέλεσμα ἐπέφερον κάποιαν σπατάλην. Ἐπίσης μία μεγάλη ἀποκέντρωσις εἰς τὰ ὑλικὰ συντηρήσεως τῶν πλοίων μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω ὅτι, ἂν ἀλλάξωμεν σύστημα καὶ ἐφαρμοσθῇ ἄλλο σύστημα, θὰ ἐπιτύχωμεν ἀσφαλῶς κάποιαν οἰκονομίαν. Θὰ σᾶς δώσω ἕνα παράδειγμα: Σύμφωνα πρὸς τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως ἔχομεν ἀφοπλίσει τὴν Λῆμνον πρὸ ὀλίγου καιροῦ, καὶ τὰ ὑλικὰ, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐναποθηκευμένα εἰς τὸ θωρηκτὸν μετεφέρθησαν εἰς τὸν Ναύσταθμον. Τὶ ἀπεδείχθη; Ὅτι ὑλικὰ δι’ ὡρισμένας ἀνάγκας εὑρέθησαν εἰς τὴν Λῆμνον εἰς ὑπερβολικὴν ποσότητα, ἐνῷ εἰς τὸν Ναύσταθμον δὲν ὑπῆρχον τοῦ εἴδους αὐτοῦ ὑλικά. Καὶ ἐὰν δέν ἐγένετο αὐτὴ ἡ μεταφορὰ θὰ εἴχωμεν προβῆ ἀσφαλῶς εἰς παραγγελίαν τῶν ὑλικῶν αὐτῶν. Ἀλλ’ ὁ κ. συνάδελφος ὡμίλησε καὶ διὰ τὰ ἔξοδα τῆς κινήσεως. Γνωρίζετε ὅτι τὸ ναυτικὸν δυστυχῶς ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ κάρβουνα καὶ πετρέλαιον. Ἐξ ἄλλου εἶναι ἀπαραίτητον τὰ πλοῖα νὰ εὑρίσκωνται ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον ἐν κινήσει διότι πρέπει οἱ ἀξιωματικοὶ νὰ ταξειδεύουν. Ἑπομένως τὰ ἔξοδα κινήσεως θὰ εἶναι πάντοτε μεγάλα. Βεβαίως δὲν πρέπει τὰ πλοῖα νὰ εἶναι ἐν κινήσει παρὰ ὅταν ὑπάρχῃ ἀνάγκη ὑπηρεσιακή. Πρὸ ὀλίγων ἑβδομάδων διέταξα νὰ μοῦ ὑποβάλουν τὰ δελτία κινήσεως ὅλων τῶν πλοίων, δηλαδή, καὶ τὴν ταχύτητα τὴν ὁποίαν χρησιμοποιοῦν καὶ τόν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον γίνεται ἑκάστη κίνησις. Τὸ μέτρον τοῦτο θὰ ἐξακολουθήσῃ ἐφαρμοζόμενον ἀνὰ τρίμηνον, ὥστε νὰ γίνεται ἔλεγχος σοβαρός. Μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν πινάκων αὐτῶν, ἐπειδὴ εἶχα παρατηρήσῃ ὅτι πλοῖα τινὰ κινοῦνται ἄνευ οὐδενὸς λόγου καὶ ἔκαμναν καὶ ταξείδια ὄχι ἐντελῶς ἐπιβεβλημένα καὶ μὲ ταχύτητα ὑπερβολικὴν καὶ ὄχι δικαιολογημένην, διεβίβασα εἰς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας διαταγὰς διὰ νὰ συστήσω ὅπως μὴ ἐπαναληφθῇ τὸ πρᾶγμα. Θὰ ἀποσύρω δὲ ἓν τοὐλάχιστον ἀντιτορπιλλικὸν ἀπὸ τὴν ἐκπαίδευσιν τὸ ὁποῖον μοῦ φαίνεται ὅτι δὲν δικαιολογεῖται. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι συμφωνῶ μὲ τὸν προλαλήσαντα ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ δώσωμεν τὰ μέσα κινήσεως εἰς τὰ πλοῖα ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴμεθα πολὺ αὐστηροί. Τώρα ἔθιξεν ὁ κ. συνάδελφος τὸ ζήτημα τῶν γενικῶν ἀξιωματικῶν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς δώσω μερικὰς πληροφορίας. Εἶχα σκοπὸν ἐντὸς ὀλίγων ἑβδομάδων νὰ φέρω πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα τοῦτο. Φρονῶ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ὑπάρχουν ὑποναύαρχοι. Φρονῶ μάλιστα ὅτι ὁ σημερινὸς ἀριθμὸς τῶν ὑποναυάρχων δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς πραγματικὰς ἀνάγκας τοῦ Ναυτικοῦ. Εἶχα ζητήσῃ πρὸ δύο ἐτῶν τέσσαρας ναυάρχους, δηλαδὴ τρεῖς ὑποναυάρχους καὶ ἕνα ἀντιναύαρχον καὶ νομίζω, ὅτι εἶχον ἀπόλυτον δίκαιον τότε ὅταν ὑπέβαλα τὸν νέον ὀργανισμὸν τοῦ ναυτικοῦ. Ἐὰν σήμερον ὑπάρχουν 2 μόνον ὑποναύαρχοι ἐν ἐνεργείᾳ, πρὸ ἑνὸς ἔτους ὑπῆρχον πέντε διὰ τρεῖς θέσεις, καὶ πρὸ 2 ἐτῶν 9 διὰ 4 θέσεις. Τοῦτο δὲ διότι διὰ τὴν ἀπονομὴν τοῦ βαθμοῦ τοῦ ναυάρχου δὲν εἶχαν ὁδηγηθῇ τότε ἀπὸ τὰς ἀνάγκας τοῦ ναυτικοῦ, ἀλλὰ διότι παρουσιάσθη μία ἀνωτέρα ἀνάγκη πολιτική, νὰ ρυθμισθοῦν ζητήματα, τὰ ὁποῖα παρουσίαζον κἄποιαν ὀξύτητα ἕνεκα πολλῶν πολιτικῶν διενέξεων, αἱ ὁποῖαι ἐπὶ 10 χρόνια ἐρύθμιζον ὅλα τὰ ὑπηρεσιακὰ ζητήματα. Οὕτως ἐθεωρήθη ἀπαραίτητον πρὸ τεσσάρων ἐτῶν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸ ναυτικὸν 9 ναύαρχοι. Οἱ περισσότεροι βεβαίως ἦσαν ναύαρχοι κατὰ τύπους. Ἔκτοτε μερικοὶ ἀπεστρατεύθησαν, ἄλλοι ἔφυγαν μὲ τὸν νόμον τῆς ἐθελουσίας ἐξόδου. Σήμερον ὑπάρχουν 2 ὑποναύαρχοι, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ εἷς εἶναι ἐπιθεωρητής, εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ ἐτοποθετεῖτο πάντοτε ὑποναύαρχος. Τὸ σημειώνω αὐτὸ διότι σήμερον ἢ μᾶλλον ἀπὸ ἑξαετίας δὲν εἶναι πλέον ὁ Ἄγγλος ἀρχηγὸς τῆς ἀποστολῆς ἐπιθεωρητὴς τοῦ ναυτικοῦ, ἀλλὰ Ἕλλην ναύαρχος. Εἰς δὲ τὴν θέσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ δὲν ἐτοποθέτησα τὸν ἀρχαιότερον τῶν ναυάρχων καὶ ἐξήγησα εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον διατὶ τὸ κάμνω. Ἐθεώρησα ὅτι εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ ἦτο ὀρθότερον νὰ εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει ἀπομακρυνθῇ τὰ τρία τελευταῖα χρόνια ἀπὸ τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν ἵνα ἡ ἐπιθεώρησις εἶναι πραγματική. Ἑπομένως δὲν φρονῶ ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 4 ναυάρχων εἶναι περιττός, ὅτι ὁ θεσμὸς τοῦ ἐπιθεωρητοῦ εἶναι περιττός, καὶ ὅπως θὰ τὸ ἀναγνωρίζετε εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ κρίνω ἐγὼ περὶ τῆς σκοπιμότητος τῆς τοποθετήσεως ὡς ἐπιθεωρητοῦ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου προσώπου. Προσθέτω ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ μὴ εἶχεν καταργηθῇ ὁ βαθμὸς τοῦ ἀντιναυάρχου. Θὰ συζητήσωμεν καὶ πάλιν τὸ ζήτημα αὐτὸ λίαν προσεχῶς εἰς τὴν Βουλήν, δηλαδὴ ἐὰν χρειάζεται ἀντιναύαρχος εἰς τὸ ναυτικόν μας. Χρειάζεται νομίζω διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, διότι θὰ μᾶς ἐπέτρεπε νὰ κάμωμεν κἄποιαν ἐκκαθάρισιν τῶν γενικῶν ἀξιωματικῶν, καθ’ ὅσον σήμερον δὲν ὑπάρχει τρόπος ἐκκαθαρίσεως τῶν ὑποναυάρχων. Ὁ μόνος τρόπος θὰ ἦτο νὰ τοὺς ἀφίσωμεν στασίμους· διὰ ποῖον λόγον ὅμως καὶ πότε; καὶ ποῖος θὰ τοὺς κρίνῃ. Ἐὰν ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς εἶχε τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν εἶχεν εἰς τὰ 1911 καὶ 1912 θὰ ἦτο εὐχερέστερον. Γνωρίζετε ὅτι δυνάμει τοῦ ἐν ἰσχύει τότε νόμου περὶ διορισμοῦ ὑποναυάρχου ἐζητεῖτο ἡ γνώμη τοῦ Ἄγγλου ὀργανωτοῦ. Σήμερον ὅμως ὁ Ἄγγλος ἀρχηγὸς δὲν εἶναι πλέον ὑποναύαρχος, οὔτε εἶναι ὀργανωτής. Ἔχει μόνον τὴν ἐπίβλεψιν τῆς ἐκπαιδεύσεως ὅπως ὁ ἀρχηγὸς τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς εἰς τὸν στρατόν. Τίθεται βεβαίως τὸ ζήτημα ἐὰν δὲν θὰ ἦτο πολὺ προτιμώτερον ἀφοῦ δαπανῶμεν ἐτησίως 6.000.000 διὰ τὴν ἀποστολὴν, νὰ τῆς δώσωμεν μεγαλειτέραν δικαιοδοσίαν. Ἐγὼ τὸ ἔχω ὑπὸ μελέτην τὸ ζήτημα αὐτό. Ἀλλ’ ὅπως ἔχουν σήμερον τὰ πράγματα δὲν εἰμποροῦμεν νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὸν ἀρχηγὸν τῆς ἀποστολῆς διὰ νὰ κρίνῃ τοὺς ναυάρχους. Εἶναι ἄλλωστε πλοίαρχος καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν του τοὺς ὑποναυάρχους. Οἱ ἀρχηγοὶ τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς μὲ μεγάλην λεπτότητα ἠρνήθησαν πάντοτε νὰ μᾶς δώσουν τὴν γνώμην τους ἐπὶ τῆς ἱκανότητος τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ναυάρχων μας.

§187Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐζήτησα νὰ κρίνῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τοὺς ναυάρχους στασίμους, εἶπον τοῦτο ὅτι ἐὰν ἔχωμεν δύο ναυάρχους ἐν ἐνεργείᾳ καὶ τοὺς χρειαζόμεθα διὰ νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὸ ναυτικὸν διατὶ τόν ἕνα τὸ μεταχειριζόμεθα καὶ τὸν ἄλλον δὲν τὸν μεταχειριζόμεθα;

§188Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἔκρινα ὀρθότερον ἀφοῦ δὲν εἰμποροῦσα νὰ χρησιμοποιήσω τὸν ἀρχαιότερον ὡς ἐπιθεωρητὴν νὰ ἐφαρμόσω τὴν διάταξιν τοῦ νόμου καὶ νὰ τὸν θέσω εἰς διαθεσιμότητα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἴπω εἶναι ὅτι θὰ ἦτο ἐντελῶς παράλογον νὰ ἀποκεφαλίσωμεν ἕνα Σῶμα, ὡς τὸ Ναυτικὸν τῆς Ἑλλάδος, ἐνῷ ὅλες ἡ ἄλλες ὑπηρεσίες ἔχουν ἀνωτάτους βαθμούς, ὅπως τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν π. χ. ποὺ ἔχει εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ὑπουργοῦ καὶ 5 πρεσβευτὰς ποὺ ἔχει εἰς τὸ κέντρον 5 ἄλλους πρεσβευτὰς δηλαδὴ 11 πρεσβευτὰς ἐκτὸς τῶν πρεσβευτῶν ποῦ ὑπηρετοῦν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅπως εἶναι ὁ στρατὸς τῆς ξηρᾶς ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ ὑποστρατήγους καὶ ἀντιστρατήγους. Δὲν ἠξεύρω διατὶ θὰ δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν μείωσιν διὰ ἕνα Σῶμα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν ὅτι ὅταν ἐκλήθη νὰ κάμῃ τὸ καθῆκόν του, εὑρέθη πάντοτε εἰς τὸ ὕψος τῆς θέσεώς του. Καὶ εὑρίσκω ἐντελῶς παράλογον καὶ ἐντελῶς ἄδικον τὴν κατάργησιν τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν εἶχε πάντοτε τὸ Ναυτικόν, δηλαδὴ ἑνὸς ἀνωτάτου βαθμοῦ. Διὰ λόγους οἰκονομίας δὲν ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸν δρόμον αὐτόν, καὶ θὰ ζητήσω ὅπως ἡ θέσις αὐτὴ τοῦ ἀντιναυάρχου δοθῇ ἐκ νέου εἰς τὸ Ναυτικὸν διότι εἶναι ἀναγκαία καὶ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἀνάγκην τῶν πραγμάτων. Δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ προσθέσω παρὰ τοῦτο. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀποφάσεως τῆς περυσινῆς περὶ τοῦ Ναυτικοῦ προγράμματος ὅτι τοῦ λοιποῦ θὰ ἔχωμεν ἐλαφρὸν στόλον φρονῶ ὅτι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἐκείνας τὰς οἰκονομίας ποὺ φαντάζεται κανείς διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ὑποστηρίξωμεν ὅτι ὁ ἐλαφρὸς στόλος δὲν θὰ ἔχῃ καὶ ἔξοδα κινήσεως καὶ ἔξοδα συντηρήσεως. Λέγω μόνον, ὅτι ἐπειδὴ τὰ πλοῖα ποὺ ἔχομεν σήμερον εἶναι παλαιά, ἡ συντήρησίς των στοιχίζει περισσότερον. Ἐὰν μελετήσητε τὴν στατιστικὴν τῶν πλοίων αὐτῶν θὰ ἴδητε ὅτι τὸ «Κιλκὶς» μᾶς ἐκόστισε πέρυσιν 13.000.000. Ὁ «Ἀβέρωφ» περισσότερον ἀκόμη. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ἐὰν ἀντικαταστήσητε δύο μεγάλα πλοῖα μὲ 4 ἕως 8 μικρὰ πλοῖα, τὰ ἔξοδα τῆς συντηρήσεως καὶ τοῦ προσωπικοῦ θὰ εἶναι μικρότερα τοὐλάχιστον τὰ δέκα πρῶτα χρόνια.

§189Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ διοικητὴς τῆς μοίρας πηγαίνει τὸ πρωΐ καὶ ἔρχεται τὸ βράδυ μὲ ἀντιτορπιλλικόν.

§190Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό. Δὲν ἠμπορῶ νὰ δεχθῶ νὰ λέγωνται πράγματα, τὰ ὁποῖα θίγουν ἕνα ἀνώτερον ἀξιωματικὸν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἔχω πίνακα τῆς κινήσεως καὶ χρησιμοποιήσεως ἑνὸς ἑκάστου τῶν πλοίων. Θὰ εἴπω καὶ ἓν ἄλλο ἀκόμη ὅτι δυστυχῶς πολλὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως ἐταξείδευσαν κατὰ τὰς διαφόρους ἐποχὰς καὶ δὲν ἐτήρησαν εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν καὶ τὴν οἰκονομίαν τῆς ταχύτητος. Ὁ μόνος ὁ ὁποῖος εἶναι ἰδιαιτέρως αὐστηρὸς εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι ἴσως ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἠμποροῦσε νὰ μὴ εἶναι τόσον αὐστηρός. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω. Συμπεραίνων δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ δηλώσω ὅτι: καὶ ἐμένα δὲν μὲ ἱκανοποιεῖ ἀπολύτως ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1931–32 ὅπως ὁ περυσινὸς δὲν ἱκανοποιοῦσε τὸν προκάτοχόν μου, ὅπως δὲν θὰ ἱκανοποιήσῃ αὔριον καὶ σᾶς, κ. Στράτε, ὁ ὁποῖος θὰ μᾶς διαδεχθῆτε. Προσθέτω ὅμως ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τῆς στρατολογίας ἐκάναμεν σημαντικὰς οἰκονομίας διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ συστήματος τῶν ἐθελοντῶν, ὅτι περιωρίσθησαν τὰ ἔξοδα τοῦ Ναυστάθμου. Παραδέχομαι ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ καὶ νέα προσπάθεια καὶ θὰ ἤμουν εὐτυχής, ἂν ὁ ἔλεγχος τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος μᾶς ἐξηνάγκαζε νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν λῆψιν νέων μέτρων.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. (ψηφίζονται ὡς ἔχουν κατὰ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον οἱ προϋπολογισμοὶ τῶν ὑπουργείων Ναυτικῶν καὶ Ἀεροπορίας, ἐπίσης δὲ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων Λαχείου καὶ Ἀρχαιοτήτων τῆς Ἑλλάδος, Ἐθνικοῦ Στόλου καὶ Ἐθνικῆς Ἀμύνης).

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 8.30′ μ. μ.)