1931.03.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 40η

ΤΡΙΤΗ 3 ΜΑΡΤΙΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ἐπιτροπὴ γηγενῶν καὶ προσφύγων Βερροίας καὶ περιχώρων, διαμαρτυρομένη κατὰ τοῦ δημάρχου καὶ ἐνίων προέδρων σωματείων, παρακαλοῦν ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐπισπεύσῃ τὴν κύρωσιν τῆς συμβάσεως ἐκμεταλλεύσεως τῆς πτώσεως τῶν ὑδάτων τῆς πόλεώς των. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Σχινᾶς καταθέτει αἴτησιν τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ ρητινοσυλλεκτῶν Μεγάρων, ζητούντων τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ νόμου 4687. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Ξανθόπουλος καταθέτει αἴτησιν τῆς προσφυγικῆς ὁμάδος Σάρτης (Νέας Ἀφισίας) ζητούσης τὴν ἀνέγερσιν συνοικισμοῦ διὰ τὴν στέγασιν 41 οἰκογενειῶν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς καταθέτει αἴτησιν τοῦ Ἰωάννου Κοντοῦ, ποτὲ Δανιὴλ, κατοίκου Γαστουρίου Κερκύρας, ζητοῦντος τὴν παροχὴν ἀποζημιώσεως διὰ τὴν κατάληψιν τοῦ κτήματός του κατὰ τὸ ἔτος 1915 ὑπὸ τῶν συμμάχων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Νικολίτσας καταθέτει αἰτήσεις τῶν ἐμπόρων καὶ αὐτοκινητιστῶν Κεφαλοβρύσου–Τριχωνίδος ζητούντων τὴν ἄμεσον ἐπιδιόρθωσιν τῶν ὁδῶν Ναυπάκτου–Κεφαλοβρύσου καὶ Κεφαλοβρύσου–Ἀγρινίου. — Ὁ σύλλογος τῶν ὑπαλλήλων ἀνωνύμων ἑταιρειῶν καὶ Τραπεζῶν ζητεῖ: 1) Τὴν τροποποίησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὑποχρεωτικῆς προσλήψεως ἐφέδρων. 2) Τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 26 παράγραφος 1 τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν καὶ Τραπεζῶν. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαθανάσης καταθέτει ὑπόμνημα τῆς ἀνωτάτης συνομοσπονδίας πολυτέκνων τῆς Ἑλλάδος ζητούσης τὴν τροποποίησιν τῶν νόμων 4733 καὶ 4839. —Ἡ ἕνωσις ἀναπήρων πολέμου ὁλικῆς ἀνικανότητος παρακαλεῖ ὅπως ἐγκριθῇ ἡ ὑπὸ τοῦ ταμείου θυμάτων πολέμου χορήγησις ἐκτάκτου ἐπιδόματος εἰς τοὺς 400 καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ἀναπήρους ὁλικῆς ἀνικανότητος. —Ὁ σύνδεσμος ὁμήρων Πραδίου ζητεῖ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 4278, τὴν μὴ εἴσπραξιν τῶν χορηγηθέντων βοηθημάτων, τὴν χορήγησιν προθεσμίας ὑποβολῆς δηλώσεων ἀποζημιώσεως καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀπόρων καὶ ἀστέγων πολεμοπαθῶν. —Οἱ πολύτεκνοι Χανίων παρακαλοῦν ὅπως οἱ υἱοὶ αὐτῶν τυχόντες ἀναβολῆς κατατάξεως ὑπηρετοῦσιν ἐπὶ τετράμηνον. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Στράτος, Π. Εὐριπαῖος καὶ Α. Ἀλεβιζᾶτος καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Παναγῆ Αὐγερινοῦ κατοίκου Δρακάτων Κεφαλληνίας, διὰ τῆς ὁποίας αἰτεῖται ὅπως τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν διατάξῃ τὸν πρόεδρον τῆς κοινότητος Δειβαράτων νὰ ἀναβάλῃ τὰς ἐργασίας τῆς διευρύνσεως τῆς δημοσίας ὁδοῦ ὡς μὴ τηρηθέντων τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπομένων διατάξεων. Ἡ Γερουσία ἀποστέλλει τὸ παρ’ αὐτῆς τὸ πρῶτον ψηφισθὲν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 1 Ἰανουαρίου 1923 περὶ τοῦ σώματος φυλάκων τῶν ὀργανουμένων φυλακῶν τοῦ Κράτους». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 2 Αὐγούστου 1930 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος «περὶ χορηγήσεως ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. δανείων ἐπὶ ἐνεχύρῳ κριθῆς πρὸς γεωργικοὺς συνεταιρισμούς, ἑνώσεις γεωργικῶν συνεταιρισμῶν καὶ μεμονωμένους παραγωγούς, μέχρι συνολικοῦ ποσοῦ 15.000 τόννων», καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 7 Νοεμβρίου 1930 συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης σχετικῶς μὲ τὴν ὑπὸ τῆς τελευταίας ταύτης διάθεσιν ποσοῦ 2.500.000 διὰ μελέτας γεωτρήσεων, μικρῶν ἐκβραχισμῶν πρὸς ἔρευναν κλπ.». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὁρίου ἡλικίας ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ». Οἱ κ. κ. Γ. Κατεχάκης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ μετατάξεως ἀξιωματικῶν εἰς τὴν κατάστασιν τῆς πολεμικῆς ἀποστρατείας». Ὁ κ. Γ. Κατεχάκης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ παροχῆς ἐκτάκτου ἐπιχορηγήσεως εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Λέσχην Φρουρᾶς Ἀθηνῶν». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Στεφανόπουλος ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργὸν διὰ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα.

§2Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρώτην φορὰν εἰς τὸ βῆμα ἀνερχόμενος, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ἐπιείκειαν τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων μου, ἐπιείκειαν τοσοῦτον μᾶλλον δι’ ἐμὲ ἀναγκαίαν, καθ’ ὅσον μοῦ ἔλαχεν ὁ κλῆρος ἵνα ἐν τῇ πρώτῃ ταύτῃ ἐμφανίσει χειρισθῶ ζήτημα ἐξαιρετικὴν παρουσιάζον σπουδαιότητα. Οὐχ ἧττον δὲν σᾶς ἀποκρύπτω, κύριοι, ὅτι αἰσθάνομαι ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν, διότι μοῦ παρέχεται ἡ εὐκαιρία ἵνα, ἐπερωτῶν τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῆς ἀσκουμένης σταφιδικῆς πολιτικῆς, καταδείξω τὰς ὀλεθρίας ταύτης συνεπείας, λόγῳ τῶν ὁποίων εἰς δεινὴν περιήχθη θέσιν τὸ σταφιδικόν μας προϊὸν, διότι μοῦ παρέχεται ἡ εὐκαιρία ἵνα ἀποκαταστήσω τὴν ἀλήθειαν, ἡ ὁποία σκοπίμως διεστράφη, ἐν σχέσει μὲ τὴν τελευταίαν ἐξέγερσιν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, διότι τέλος μοῦ παρέχεται ἡ εὐκαιρία ἵνα διεκτραγῳδήσω ἐνώπιον ὑμῶν τὴν ἀληθῆ, τὴν πραγματικὴν κατάστασιν τῶν σταφιδοπαραγωγικῶν τάξεων, αἵτινες ἀστόργως εἰς τὴν τύχην των ἐγκατελείφθησαν λόγῳ τῆς δημιουργίας πεπλανημένων περὶ τὴν σταφιδικὴν ὑπόθεσιν ἀντιλήψεων. Ἔχουν δέ, κύριοι, ὡς πηγὴν καὶ ἀφετηρίαν αἱ πεπλανημέναι αὗται ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ἀντιλήψεις, τὸ γεγονὸς ὅτι πάντοτε ἐπελήφθημεν αὐτοῦ ἐν ἡμέραις κρίσεων ἐν ἡμέραις ταραχῶν ἐν ταῖς ὁποίαις οὐχὶ περὶ ριζικῆς λύσεως, ἀλλὰ μόνον περὶ περισώσεως καὶ περισυλλογῆς ἠδύνατο νὰ γίνῃ λόγος, ὅτι πάντοτε ἐπεχειρήσαμεν τὴν ρύθμισιν αὐτοῦ διὰ προχείρων συνδυασμῶν ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀνάγκης, καὶ οὐχὶ κατόπιν ὡρίμου σκέψεως καὶ ἐμβριθοῦς μελέτης ἐν ἠρέμῳ καὶ ψυχρᾷ ἀτμοσφαίρᾳ. Σήμερον, ὅτε παρῆλθεν ἡ πρώτη ὀξύτης τῆς σταφιδικῆς κρίσεως καὶ ἔχετε ἐνώπιόν σας τὰς ὀδυνηρὰς συνεπείας τῆς ἀσκηθείσης παρὰ τῆς Κυβερνήσεως σταφιδικῆς πολιτικῆς, ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιληφθῆτε ἐν πάσῃ ψυχραιμίᾳ τοῦ περιβοήτου ζητήματος, ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ θέσητε τοῦτο ἐξ ὁλοκλήρου ἐπὶ τάπητος, ἵνα ὀρθῶς διαγιγνώσκοντες τὰς νέας συνθήκας ἃς ἐδημιούργησε περὶ αὐτὸ ἡ μεταπολεμικὴ περίοδος, θέσητε καὶ τὰς βάσεις τῆς προσηκούσης πρὸς ταύτας ρυθμίσεως, ἀπορρίπτοντες ἄνευ δισταγμοῦ τὰ ἀπηρχαιωμένα καὶ πρὸς ἀνυπάρκτους σήμερον περιστάσεις ἀνταποκρινόμενα συστήματα. Καὶ ἵνα πράξητε τοῦτο μετὰ μεγαλειτέρου ἐνδιαφέροντος, θεωρῶ ἐπάναγκες ἵνα γνωρίσητε σαφῶς τὴν ἐξαιρετικήν, τὴν προνομιοῦχον θέσιν τὴν ὁποίαν κατέχει ἐν τῇ ἐθνικῇ ἡμῶν οἰκονομίᾳ ἡ σταφιδικὴ παραγωγή. Διότι ἀτυχῶς, κύριοι, τὸ σταφιδικὸν προϊὸν συναντᾷ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ, οὐχὶ μόνον εἰς ἐκείνους οἵτινες παρασιτικῶς ἐκ τούτου ἀποζοῦν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἐκείνους οἵτινες, πιθανῶς ἐξ ἀγαθῆς προθέσεως, πτοηθέντες ὅμως ἐκ τοῦ νεοεμφανισθέντος ἐξωτερικοῦ ἀνταγωνισμοῦ, ἀρνοῦνται πλέον εἰς αὐτὸ οἱανδήποτε ἰδιαιτέραν θέσιν ἐν τῇ ἑλληνικῇ μεταπολεμικῇ οἰκονομίᾳ καὶ συνιστοῦν εἰς ἐξαφάνισιν αὐτοῦ διὰ τῆς μεθόδου τῆς ἐκριζώσεως. Οἱ κήρυκες τῆς ἐκριζώσεως εἶναι ἡ ἀφορμὴ τῆς χαλαρώσεως τοῦ ἐθνικοῦ ἐνδιαφέροντος ἐπὶ τὸ πελοποννησιακόν μας προϊόν, οἱ κήρυκες τῆς ἐκριζώσεως εἶναι ἡ αἰτία λόγῳ τῆς ὁποίας κινδυνεύει νὰ δημιουργηθῇ εἰς τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν ἡ ὑποψία ὅτι, ἀγωνιζόμενοι οἱ σταφιδοφόροι πληθυσμοὶ ὑπὲρ ἑνὸς ἀσυμφόρου καταδικασμένου πλέον εἰς τὴν ἐξαφάνισιν προϊόντος, πιθανῶς κατ’ οὐσίαν νὰ ἀγωνίζωνται ὑπὲρ τῆς τεχνητῆς αὐτῆς διατηρήσεως, εἰς βάρος καὶ δαπάναις τοῦ κρατικοῦ ταμείου τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ, κύριοι, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ τονίσω ὅτι αἱ σταφιδοπαραγωγικαὶ τάξεις ἀποτελοῦν τὰς μόνας τάξεις αἵτινες εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, χωρὶς οὐδαμῶς νὰ ἐπιβαρύνουν ταύτην ὅπως συμβαίνει μὲ ἄλλας παραγωγικὰς τάξεις, τῶν ὁποίων ἡ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους προστασία, δὲν λέγω ἀδικαιολογήτως καταλήγει ἐν τούτοις εἰς οὐχὶ ὀλίγα ἑκατομμύρια ἐπὶ τῶν ὤμων τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Τὸ ὀλέθριον τῶν κηρυγμάτων τῆς ἐκριζώσεως δυνάμεθα νὰ ἀποδείξωμεν πρὸς ὑμᾶς διὰ τῆς παραθέσεως ὀλίγων ἀριθμῶν. Καὶ ὀφείλετε νὰ γνωρίζητε τοὺς ἀριθμοὺς τούτους, διότι ἄνευ αὐτῶν εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκτιμήσητε προσηκόντως τὴν ἀσκουμένην παρὰ τῆς Κυβερνήσεως σταφιδικὴν πολιτικήν. Ἡ ἐν Ἑλλάδι καλλιεργουμένη διὰ σταφιδαμπέλων ἔκτασις ὑπολογίζεται περίπου εἰς 800.000 στρεμμάτων. Ἡ συνολικὴ ἀξία τούτων ἀνέρχεται περίπου εἰς 6½ δισεκατομμύρια δραχμῶν, ἡ δὲ ἐτησία συνολικὴ πρόσοδος εἰς 1,500 ἑκατομμύρια. Ἔναντι τούτων ἔχομεν ἐκτάσεις διὰ σιτηρῶν καλλιεργουμένας 11 περίπου ἑκατομμυρίων στρεμμάτων, τῶν ὁποίων ἡ ἀξία, συμφώνως πρὸς τοὺς ὑπολογισμοὺς τῶν εἰδικῶν, δὲν δύναται νὰ εἶναι ἀνωτέρα τῶν 11 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, ἡ δὲ ἐτησία ἀπόδοσις τῶν 3½ δισεκατομμύρια. Οἱ ἀριθμοὶ οὗτοι εἶναι λίαν εὔγλωττοι, οὐδαμῶς χρῄζοντες σχολίων. Αἱ διὰ σιτηρῶν καλλιεργούμεναι ἐκτάσεις, καίτοι ὑπερδωδεκαπλάσιαι τῶν σταφιδαμπέλων, ἐν τούτοις ἐν συνόλῳ δὲν ἀξίζουν καὶ δὲν ἀποδίδουν εἰμὴ μόνον τὸ διπλάσιον τῶν τῶν τελευταίων. Ἀντικαθιστῶντες ὅθεν τὴν καλλιέργειαν τῆς σταφιδαμπέλου, διὰ τῆς καλλιεργείας σιτηρῶν, συμφώνως πρὸς τὴν ἀξίωσιν τῶν ὀπαδῶν τῆς ἐκριζώσεως, θὰ ἴδωμεν τὴν ἀξίαν τῶν 800.000 στρεμμάτων μειουμένην κατὰ 5 ὁλόκληρα δισεκατομμύρια, τὴν δὲ ἐτησίαν πρόσοδον κατὰ 1200 ἑκατομμύρια. Συνεπῶς ἡ ἐκρίζωσις σημαίνει φθορὰν τῶν ⅘ τοῦ ὑφισταμένου οἰκονομικοῦ κεφαλαίου τῆς Πελοποννήσου καὶ τῶν Ἰονίων νήσων, φθορὰν τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἐχέφρων ἄνθρωπος εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδοκιμάσῃ. Δὲν εἶναι δὲ μόνον ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως ἀσύμφορον τὸ κήρυγμα τῆς ἐκριζώσεως. Εἶναι πρὸ παντὸς καὶ ἀπὸ κοινωνικῆς τοιαύτης ἐπιζήμιον. Διότι ἀναμφιβόλως δὲν θὰ διέφυγε τὴν προσοχὴν ὑμῶν ὅτι ἐν ταῖς σταφιδοφόροις ἐπαρχίαις, παρ’ ὅλην τὴν ὀξύτητα τῶν ἑκάστοτε ἐκδηλουμένων σταφιδικῶν κρίσεων, οὐδέποτε ἐδημιουργήθησαν ἐργατικὰ προβλήματα ἀνάλογα πρὸς τὰ ἐμφανισθέντα εἰς ἄλλας γεωργικὰς περιφερείας, εἰς τὰς καπνοφόρους λόγου χάριν ἐπαρχίας τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας. Τοῦτο, κύριοι, ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ καλλιέργεια τῆς σταφιδαμπέλου οὖσα μακρὰ καὶ πολυδάπανος, ἀπασχολεῖ μέγαν ἀριθμὸν ἐργατικῶν χειρῶν. Ἐὰν ὑπολογίσωμεν, κατὰ τὰς πληροφορίας τῶν εἰδικῶν, εἰς 20 περίπου τὰ κατὰ στρέμμα σταφιδαμπέλου ἀπαιτούμενα ἐργατικὰ ἡμερομίσθια, δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν, χωρὶς κίνδυνον νὰ ἀποστῶμεν σοβαρῶς τῆς ἀληθείας, εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἄνω τῶν 100.000 ἐργατῶν συντηροῦν ἑαυτοὺς καὶ τὰς οἰκογενείας των ἐκ τῆς σταφιδικῆς καλλιεργείας, 700 δὲ ὁλόκληρα ἑκατομμύρια διοχετεύονται κατ’ ἔτος εἰς τὰ θυλάκια αὐτῶν, ἐὰν τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας ὑπολογισθοῦν εἰς 900 δραχμὰς κατὰ στρέμμα. Ἐὰν λοιπὸν ἀντικαταστήσωμεν τὴν σταφίδα διὰ τῶν σιτηρῶν, διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν ὁποίων κατὰ στρέμμα ἐξαρκοῦν μόνον 100 δραχμαὶ καὶ 3 ἐργατικὰ ἡμερομίσθια, δὲν ἀπαιτεῖται μεγάλη προσπάθεια ἵνα ἀντιληφθῆτε ὅτι διὰ τὰς 800 χιλιάδας στρεμμάτων, αἱ μὲν ἐργατικαὶ δαπάναι θὰ περιορισθοῦν εἰς 80 μόλις ἑκατομμύρια, τὸ δ’ ἀναγκαιοῦν ἐργατικὸν προσωπικὸν εἰς 15.000 ἐργατῶν. Καὶ συνεπῶς 80.000 ἐργατῶν τοὐλάχιστον θὰ στερηθοῦν τοῦ ἄρτου αὐτῶν, καὶ ριπτόμενοι εἰς τὴν ἀθλιότητα θὰ ἀποτελέσουν τὸν πυρῆνα τοῦ ἀγροτικοῦ τῆς Πελοποννήσου προλεταριάτου. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἐπιστημονικῆς οἰκονομικῆς ἀπόψεως κρινόμενον τὸ κήρυγμα τῆς ἐκριζώσεως, τυγχάνει καταδικαστέον. Εἶναι ἀρχὴ ἀναμφισβήτητος τῆς πολιτικῆς οἰκονομίας ὅτι ἐν τῇ ἐπιβαλλομένῃ διεθνεῖ τῆς παραγωγῆς κατανομῇ καὶ εἰδικεύσει, ἑκάστη χώρα ἔχει συμφέρον ἵνα ἐπιδίδεται εἰς τὸ προϊόν ἐκεῖνο τοῦ ὁποίου τὴν παραγωγὴν ἐπιτυγχάνει δι’ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγωτέρων δαπανῶν ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἄλλας χώρας. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης ἡ σταφὶς ἀποτελεῖ τὸ κατ’ ἐξοχὴν προϊόν τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν οἰκονομίας. Διότι ἡ καλλιέργεια τῆς Ἑλληνικῆς σταφίδος, παρὰ τὸν σχετικῶς πρωτογενῆ τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον αὕτη ἐνεργεῖται, εἶναι ὀλιγώτερον δαπανηρὰ τῆς καλλιεργείας, οὐ μόνον τῆς Αὐστραλινῆς ἀλλὰ καὶ τῆς Καλλιφορνιακῆς σταφίδος, ὡς μὴ ὑπερβαίνουσα κατ’ οὐδένα τρόπον τὰς 2000 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον· ἐνῷ διὰ τὴν Καλλιφορνιακὴν τοιαύτην κυμαίνεται περὶ τὰ 64 δολλάρια κατὰ τόννον, δηλαδὴ περὶ τὰς 2400 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον. Χωρὶς νὰ συνυπολογίσωμεν ἀκόμη ὅτι καὶ τὰ ἔξοδα μεταφορᾶς μέχρι τοῦ κυριωτέρου τόπου τῆς καταναλώσεως τῆς Ἑλληνικῆς σταφίδος εἶναι ὡσαύτως ἀσυγκρίτως ὀλιγώτερα τῶν μεταφορικῶν τῶν ἀντιπάλων σταφίδων, διότι δὲν ἀπαιτεῖται μεγάλη ἱκανότης ἵνα ἐννοήσωμεν ὅτι ἡ ἐντὸς τῆς αὐτῆς ἠπείρου μεταφορὰ στοιχίζει εὐθηνότερον τῆς ἀπὸ ἠπείρου εἰς ἤπειρον τοιαύτης. Δύνασθε λοιπὸν νὰ ἀναλογισθῆτε, κύριοι, ποῖον οἰκονομικὸν σολοικισμὸν θὰ διαπράξωμεν, ἀλλὰ καὶ ποίαν ἐπιβάρυνσιν ἐπὶ τῶν ὤμων τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ θὰ ἐπιβάλωμεν, ἐὰν ἀντικαταστήσωμεν τὴν σταφίδα διὰ τοῦ σίτου, τοῦ ὁποίου τὴν παραγωγήν, ὡς ὑπὸ δυσμενεστέρους ὅρους παρ’ ἡμῖν ἐπιτυγχανομένην, μόνον δι’ ὑψηλῶν προστατευτικῶν δασμῶν δυνάμεθα νὰ καταστήσωμεν βιώσιμον. Ἀλλά, κύριοι, κατόπιν τῶν λεχθέντων ἀνακύπτει ἀφ’ ἑαυτῆς ἡ ἀπορία. Ἀφοῦ ἡ Ἑλληνικὴ σταφὶς ἐπιτυχῶς ἀνταγωνίζεται τὰς ἀντιπάλους ἀπὸ ἀπόψεως παραγωγικῶν ἐξόδων, διὰ τίνα λόγον κάμπτεται ἡ κατανάλωσις αὐτῆς ἐν ταῖς ξέναις ἀγοραῖς; Διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ σταφὶς διέρχεται ὀξεῖαν κρίσιν εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς ὡς ἀδυνατοῦσα νὰ ἀνταπεξέλθῃ πρὸς τὸν συναγωνισμὸν τῶν Αὐστραλιανῶν καὶ Καλλιφορνιακῶν σταφίδων, αἵτινες, εὐθηνότεραι καὶ καλλίτερον συσκευασμέναι, τείνουν νὰ τὴν ἐκτοπίσουν ἐντελῶς ἐκ τῆς ἐξωτερικῆς καταναλώσεως. Τὸ γεγονὸς εἶναι καταπληκτικόν. Καὶ πιθανῶς ἐκ πρώτης ὄψεως νὰ ὑποθέσητε ὅτι ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ σταφίς, καίτοι παραγομένη μὲ κόστος χαμηλότερον, πωλῆται πρὸς τὴν κατανάλωσιν εἰς τιμὰς ὑψηλοτέρας, τοῦτο θὰ ὀφείλεται εἰς τὰς ὑπερβολικὰς τιμὰς αἱ ὁποῖαι θὰ παρέχωνται εἰς τοὺς Ἕλληνας σταφιδοπαραγωγούς. Οὐδὲν τούτου ἀνακριβέστερον. Ἔχω πρὸ ὀφθαλμῶν τοὺς πίνακας τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ ἐκ τῶν ὁποίων ἐμφαίνεται ἡ μέση τιμὴ τῆς ποιότητος Πύργου ἐν τῷ ἐσωτερικῷ—δηλαδὴ ἡ τιμὴ πρὸς τοὺς παραγωγοὺς—καὶ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, δηλαδὴ ἡ τιμὴ πρὸς τοὺς καταναλωτάς. Συμφώνως πρὸς τοὺς πίνακας τούτους, κατὰ τὸ σταφιδικὸν ἔτος 1926–1927, ἡ μέση τιμὴ κατὰ χιλιόλιτρον τῆς ποιότητος Πύργου ἐν Πάτραις, ἦτο δραχμαὶ 2900, ἐνῶ κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον ἡ τιμὴ τῆς αὐτῆς ποιότητος ἐν Ἀγγλίᾳ ἦτο 34 λίραι τὸν τόννον δηλαδὴ 6.500 δραχμαὶ κατὰ χιλιόλιτρον. Ὁμοίως κατὰ τὸ ἔτος 1927–1928 ἡ ἐσωτερικὴ τιμὴ τῆς αὐτῆς ποιότητος ἦτο 4000 δραχμαὶ κατὰ χιλιόλιτρον, ἐν Ἀγγλίᾳ δὲ ἦτο 48 λίραι κατὰ τόννον, δηλαδὴ 9000 δραχμαὶ κατὰ χιλιόλιτρον. Κατὰ τὸ ἔτος 1928–1929 ἡ ἐσωτερικὴ τιμὴ κυμαίνεται περὶ τὰς 3.000 δραχμῶν, ἐνῶ ἐν Ἀγγλίᾳ περὶ τὰς 8.200 περίπου. Σήμερον δ’ ἀκόμη ὅτε χάρις εἰς τὴν ἐπέμβασιν τῆς Κυβερνήσεως παρεσχέθησαν εἰς τοὺς παραγωγοὺς τιμαὶ ἐξευτελιστικαί, αἱ σταφίδες Πύργου ἀπολαμβάνουν ἐν τῇ Ἀγγλικῇ ἀγορᾷ 5.500 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον. Κατανοεῖτε ὅθεν, κύριοι, πόσον ἀστήρικτος, πόσον συκοφαντικὸς εἶναι ὁ ἰσχυρισμὸς ἐκείνων οἵτινες εἰς τὰς δῆθεν ὑψηλὰς πρὸς τοὺς παραγωγοὺς τιμὰς ἀποδίδουν τὴν ἀδυναμίαν συναγωνισμοῦ τῶν Ἑλληνικῶν σταφίδων πρὸς τὰς ξένας τοιαύτας. Κατανοεῖτε ἀκόμη, πόσον ἄστοχος καὶ πόσον ἄδικος ὑπῆρξεν ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία συνέδεσε τὴν λύσιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος πρὸς τὸν περιορισμὸν τῶν ἤδη χαμηλῶν πρὸς τοὺς παραγωγοὺς τιμῶν. Οἱ ἀτυχεῖς παραγωγοί, ὅπως ἀπέδειξα ἤδη πρὸς ὑμᾶς, μόλις λαμβάνουν—σήμερον μάλιστα οὐδὲ κἄν λαμβάνουν—ὅσα ἀπαιτοῦνται ἵνα καλύψουν τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς αὐτῶν. Ἕτερα ὅμως βάρη, τεχνητὰ καὶ ὅλως ἄσχετα πρὸς τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς, ἐπιτιθέμενα ἐξογκώνουν τὴν ἀρχικὴν τιμὴν κατὰ ἑκατὸν πεντήκοντα τοὐλάχιστον τοῖς ἑκατόν. Χάρις εἰς τὰ βάρη ταῦτα καθίσταται ἀδύνατος ὁ συναγωνισμὸς καὶ κατὰ σταφίδων ἀκόμη ὑπὸ πλέον δυσμενεῖς συνθήκας τῶν ἰδικῶν μας παραγομένων. Χάρις εἰς τὰ βάρη ταῦτα δημιουργεῖται καταπληκτικὴ ἀπόστασις μεταξὺ τῶν ἐσωτερικῶν καὶ ἐξωτερικῶν τιμῶν. Καὶ πρὸς τὰ βάρη ταῦτα ὤφειλε νὰ συγκεντρώσῃ τὴν προσοχὴν αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον, ὅπως θὰ ἀποδείξωμεν πρὸς ὑμᾶς, τὰ ἐν λόγῳ βάρη ἢ εἶναι λείψανον διαφορετικῶν καὶ ἀνυπάρκτων σήμερον σταφιδικῶν περιστάσεων, ἢ εἶναι ἀποτέλεσμα κρατικῆς ἀστοργίας καὶ ἀδιαφορίας πρὸς τὰ σταφιδικὰ συμφέροντα. Καὶ τίθεται ἤδη τὸ ἐρώτημα: Πόθεν προέρχονται καὶ εἰς τὶ ὀφείλονται τὰ βάρη ταῦτα τῆς ἐξαγωγῆς; Πόθεν προέρχεται καί εἰς τὶ ὀφείλεται ἡ τεραστία διαφορὰ μεταξὺ τῶν εἰς τὸν παραγωγὸν παρεχομένων καὶ τῶν εἰς τὸν καταναλωτὴν ἐπιβαλλομένων τιμῶν; Ἡ αἰτία τῆς τοιαύτης τραγικῆς ἀντινομίας ἐσωτερικῶν καὶ ἐξωτερικῶν τιμῶν, λόγῳ τῆς ὁποίας ἐξωτερικῶς μὲν ἐκτοπιζόμεθα παρὰ τῶν ἀντιπάλων σταφίδων, ἐσωτερικῶς δὲ καταδικάζομεν εἰς τὴν ἀπόγνωσιν τοὺς σταφιδοκτηματίας, δέον νὰ νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὴν ἀσκηθεῖσαν καὶ ἀσκουμένην εἰσέτι σταφιδικὴν πολιτικήν. Ἡ ἔναντι τῆς σταφίδος πολιτικὴ ἡμῶν, ἀκολουθεῖ ἄντικρυς ἀντίθετον πρὸς τὴν ἐκ φύσεως τῶν πραγμάτων ἐνδεικνυομένην ὁδόν. Διότι ἡ σταφὶς ὅπως ἅπαντες γνωρίζετε, ἐμφανίζει διπλῆν χρησιμότητα. Χρησιμεύει πρὸς βρῶσιν, χρησιμεύει ὡσαύτως καὶ πρὸς οἰνοποιΐαν. Ἕνεκα τούτου κέκτηται διπλῆν ἀγοράν: ἐξωτερικήν—διότι πρὸς βρῶσιν καταναλίσκεται κυρίως εἰς τὰς ξένας χώρας—καὶ ἐσωτερικὴν διότι οἰνοποιεῖται καὶ οἰνοπνευματοποιεῖται ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Ἐὰν λοιπὸν εἰς τὸν πρῶτον τυχόντα σταφιδοπαραγωγὸν θέσωμεν τὸ ἐρώτημα: «Ποίαν ἐκ τῶν δύο τούτων ἀγορῶν ὀφείλομεν νὰ ἐνισχύσωμεν», θὰ λάβωμεν ἀδιστάκτως τὴν ἀπάντησιν τῆς ἐξωτερικῆς πρὸς βρῶσιν ἀγορᾶς. Ἀλλὰ ἐνῷ πάντες ἀποδεχόμεθα τὴν ἀντίληψιν ταύτην καὶ ἅπαντες ἀναγνωρίζομεν ὅτι πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην εὑρίσκεται τὸ μέλλον τῆς σταφίδος ἐν τούτοις ἐν τῇ πράξει ὅλως ἀντίστροφον ὁδὸν ἀκολουθοῦμεν. Διότι ἅπασα ἡ μέχρι τοῦδε σταφιδικὴ πολιτική μας, ὑπὸ σταθερᾶς καὶ ἀμεταβλήτου τάσεως χαρακτηρίζεται: τῆς συστηματικῆς ἐπιρρίψεως ἐπὶ μόνης τῆς ἐξαγωγῆς παντὸς βάρους προοριζομένου ἵνα κατανεμηθῇ ἐφ’ ὁλοκλήρου τῆς παραγωγῆς, ὡς ἐὰν ὁ πραγματικὸς ἡμῶν σκοπὸς νὰ ἦτο ὁ περιορισμὸς τῆς ἐξαιρετικῆς καταναλώσεως πρὸς ὄφελος τῆς ἐν τῷ ἐσωτερικῷ τοιαύτης. Τοιουτοτρόπως, προκειμένου περὶ τοῦ θεσμοῦ τοῦ παρακρατήματος, ὅστις ἐπεβλήθη πρὸς τὸ συμφέρον ὁλοκλήρου τῆς παραγωγῆς, προετιμήσαμεν διὰ τοῦ προκριθέντος παρ’ ἡμῖν συστήματος, νὰ ἐπιρρίψωμεν ἅπαν αὐτοῦ τὸ βάρος ἐπὶ μόνης τῆς ἐξαγωγῆς. Ὡσαύτως διὰ τὸν ἔγγειον ἐπὶ τῆς σταφίδος φόρον, ἐνῷ συμφώνως πρὸς αὐτὸν τοῦτον τὸν ὁρισμὸν αὐτοῦ, προορίζεται νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ σύνολον τῆς σταφιδικῆς παραγωγῆς, ἐν τούτοις δὲν ἐδιστάσαμεν νὰ ἐπιρρίψωμεν αὐτὸν ὁλόκληρον ἐπὶ μόνης τῆς ἐξαγωγῆς. Προκειμένου τέλος περὶ τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ, δὲν ἠκολουθήσαμεν διαφορετικὴν ὁδόν. Διότι ἐνῷ ἡ σύστασις καὶ ἡ λειτουργία αὐτοῦ ἐνδιαφέρουν ὁλόκληρον τὴν σταφιδοπαραγωγήν, ἐν τούτοις τὴν συντήρησιν αὐτοῦ ἀνέλαβεν ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἡ ἐξαγωγή. Ἐὰν εἰς ταῦτα προσθέσητε τὸν συνεπείᾳ ἐγκληματικῆς ἀδιαφορίας τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ καὶ τοῦ Κράτους ἀσκηθέντα ἐκβιασμὸν τῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν, αἵτινες εἰς τρὰστ ὀργανωθεῖσαι ἐπέβαλον διὰ τὴν σταφίδα μεταφορικὰ τριπλάσια τῶν μεταφορικῶν τῶν λοιπῶν ὁμοίου ἢ ἀνωτέρου κυβισμοῦ προϊόντων, δύνασθε νὰ σχηματίσητε σαφῆ εἰκόνα τῶν ἀδικαιολογήτων καὶ ἀσχέτων πρὸς τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς ἐπιβαρύνσεων, τὰς ὁποίας ὑφίστανται αἱ διὰ τὴν ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν προοριζόμεναι σταφίδες. Ἐὰν δὲ θελήσητε ν’ ὑπολογίσητε δι’ ἀριθμῶν τὰς τοιαύτας τεχνητὰς ἐπιβαρύνσεις, θὰ ἀχθῆτε εἰς τὸ καταπληκτικὸν ἀποτέλεσμα ὅτι ἕκαστον χιλιόλιτρον σταφιδοκάρπου ἵνα φθάσῃ μέχρι τοῦ ξένου καταναλωτοῦ ἐπιβαρύνεται μὲ 2.100– 2.400 δραχμάς, ἀναλόγως τῆς τιμῆς τῶν δελτίων, μὴ συνυπολογιζομένων τῶν δαπανῶν συσκευασίας, φορτώσεως καὶ τῶν συνήθων μεταφορικῶν. Κατανοεῖτε ὅθεν, κύριοι, διὰ τίνα λόγον ἀδυνατοῦμεν νὰ προωθήσωμεν τὴν ἐξαγωγὴν ἡμῶν· κατανοεῖτε ὅμως ἀκόμη ποῖον ἦτο τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως πρὸ τῆς τοιαύτης καταστάσεως, ἡ ὁποία ἐμφανίζει τὴν σταφίδα ὡς διατελοῦσαν ἐν διωγμῷ παρὰ τοῦ Κράτους, διότι ὡς ἀντιλαμβάνεσθε τὸ ἐπὶ τῆς σταφίδος ἀκολουθούμενον σύστημα εἶναι ὅλως ἀντίστροφον τῶν διαφόρων συστημάτων, ἅτινα συνήθως πρὸς προστασίαν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς ἐφαρμόζονται. Τὰ προστατευτικὰ ταῦτα συστήματα, ὅπως ἅπαντες γνωρίζετε, διὰ τῆς ἐπιβολῆς δασμῶν καὶ ἐπιβαρύνσεων ἐπὶ τῶν ξένων προϊόντων ἐπιδιώκουν ἵνα καταστήσουν ἀδύνατον τὸν ἀνταγωνισμὸν αὐτῶν πρὸς τὰ ἐγχώρια τοιαῦτα, ἐνῷ τοὐναντίον ἡ σταφιδικὴ ὑμῶν πολιτικὴ διὰ τῆς ἐπιβολῆς ἐπιβαρύνσεων ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ Ἐθνικοῦ μας προϊόντος προσπαθεῖ ἀντιστρόφως νὰ καταστήσῃ τοῦτο ἀνίκανον ἵνα συναγωνισθῇ τὰ ξένα καὶ ἀντίπαλα προϊόντα. Ἡ τοιαύτη ἀνερμάτιστος καὶ ἀνακόλουθος σταφιδικὴ πολιτική, πιθανῶς ἀνεκτὴ εἰς ἐποχὴν μονοπωλίου τῆς Ἑλληνικῆς σταφίδος, δὲν ἦτο δυνατὸν εἰμὴ ν’ ἀποβῇ πλήρης σοβαρῶν κινδύνων ἀφ’ ἧς ἐνεφανίσθησαν ἀντίπαλοι σταφίδες ἀμφισβητοῦσαι ἡμῖν τὰς ξένας ἀγοράς. Καίτοι δὲ οἱ κίνδυνοι οὗτοι ἐκ τοῦ νεοεμφανισθέντος ἐξωτερικοῦ ἀνταγωνισμοῦ ἐπανειλημμένως ὑπεδείχθησαν εἰς τὰς τελευταίας Κυβερνήσεις ἐν τούτοις οὐδεμία ἐκ μέρους τούτων κατεβλήθη προσπάθεια ἵνα ἐναρμονισθῶμεν πρὸς τὰς νέας συνθήκας τὰς ὁποίας ἐδημιούργησεν ὁ τερματισμὸς τῆς μονοπωλιακῆς μας καταστάσεως, ἀλλὰ προετιμήσαμεν νὰ ἐμμείνωμεν μοιρολατρικῶς εἰς τὴν κεχαραγμένην παλαιὰν ὁδόν, ἡ ὁποία δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ὁδηγήσῃ κατ’ εὐθεῖαν πρὸς τὴν συμφορὰν ἡ ὁποία ἔπληξεν ἐφέτος τὴν σταφίδα. Ποία δὲ ὑπῆρξεν ἡ στάσις τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἐφέτος κατέστη λίαν ἐντατικὸς ὁ ξένος συναγωνισμὸς καὶ ἠπειλήθη διὰ πλήρους ἐκτοπίσεως ἐκ τῶν ἐξωτερικῶν ἀγορῶν καταναλώσεως τὸ Ἑλληνικόν μας προϊόν; Ἀντί, ὡς εἶχεν ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις εὐθὺς ὡς ἐπεσωρεύθησαν τὰ πρῶτα νέφη εἰς τὸν ὁρίζοντα τῆς ξένης ἀγορᾶς, νὰ προέλθῃ εἰς ριζικὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἔναντι τῆς σταφίδος ἐπαχθῶν μέτρων καὶ εἰς τὴν ἄρσιν τῶν ποικίλων τεχνητῶν ἐπιβαρύνσεων, ἵνα καταστῇ εὐχερέστερος ὁ ἀνταγωνισμός, προετίμησε τὴν πλέον εὔκολον, τὴν πλέον πρόχειρον ὁδόν, τῆς περικοπῆς τῆς ἤδη ἀνεπαρκοῦς πρὸς τοὺς παραγωγοὺς τιμῆς. Θὰ ἠδύνατο ἴσως νὰ προβληθῇ—καθ’ ἡμᾶς ὅλως ἀτόπως—ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ὁ ἀπαιτούμενος εἰς τοῦτο ὑλικὸς χρόνος. Ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν ἀντὶ νὰ περικόψῃ τὸν ἄρτον τοῦ πτωχοῦ παραγωγοῦ, νὰ μειώσῃ κατὰ πρῶτον λόγον, τοὐλάχιστον διὰ τὴν κρίσιμον περίοδον καὶ μέχρι τῆς λήψεως γενικωτέρων μέτρων, τὰς διαφόρους φορολογικὰς τοῦ σταφιδικοῦ προϊόντος εἰσφοράς. Καὶ εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην ἡ Κυβέρνησις, οὐχὶ μόνον διότι προῆλθεν ἤδη εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς ἀναστολῆς τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, καὶ συνεπῶς δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένη ἡ ἐξαίρεσις εἰς βάρος τῆς ἐγγείου σταφιδικῆς φορολογίας, εἶχεν ἀκόμη τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην ἡ Κυβέρνησις οὐχὶ μόνον διότι εἰς τὸ παρελθὸν καὶ εἰς δεινὰς τοῦ κρατικοῦ ταμείου περιστάσεις αἱ τάξεις τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ὁλοκλήρους ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων διὰ τῆς μεθόδου τοῦ κονσόρτσιουμ ἐδωρήσαντο εἰς τὸ δημόσιον καὶ συνεπῶς ἐδικαιοῦντο εἰς τὴν κρίσιμον αὐτὴν περίοδον ἵνα τύχουν μεγαλειτέρας προστασίας καὶ μερίμνης, ἀλλ’ εἶχε πρὸ παντὸς τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην ἡ Κυβέρνησις, διότι ἀποτελεῖ ἀξίωμα ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ εὐεξία τῆς παραγωγῆς συνιστᾷ τὸν πρῶτον ὅρον καὶ τὴν ἀναγκαίαν βάσιν τῆς ἀνθηρότητος τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν. Ἀρνηθεῖσα τὴν φορολογικὴν ἀνακούφισιν τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ προτιμήσασα τὴν μέθοδον τῶν εὐτελῶν πρὸς τούς παραγωγοὺς τιμῶν ἡ Κυβέρνησις, οὐ μόνον ἐστέρησε καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου τὰς οἰκογενείας τῶν σταφιδοπαραγωγῶν οὐ μόνον ἐβύθισεν αὐτοὺς εἰς τὴν ἀπόγνωσιν, ἀλλὰ καὶ κατεδίκασεν αὐτοὺς εἰς ἀδυναμίαν ἐξακολουθήσεως τῆς καλλιεργείας τοῦ πολυτίμου προϊόντος. Ὅταν λοιπὸν τὸ ἐρχόμενον ἔτος θὰ ἴδητε πόσαι ἐκτάσεις σταφιδαμπέλων θὰ παραμείνουν ἀκαλλιέργητοι, ὅταν θὰ ἴδητε συνεπείᾳ τούτου τὴν φορολογητέαν ὕλην αἰσθητῶς νὰ περιορίζεται, τότε θὰ ἀντιληφθῆτε ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ὑμῶν πολιτική, ἡ ὁποία μόνον διὰ τὰς ὑψηλὰς φορολογίας ἐνδιαφέρεται καὶ ἀδιαφορεῖ διὰ τὸ συμφέρον τῆς παραγωγῆς, ἠκολούθησεν ἐν προκειμένῳ τὸ παράδειγμα τοῦ Οὐγολίνου ὅστις τὰς ἰδίας αὐτοῦ σάρκας κατέτρωγεν. Προέβαλεν ὅμως ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις πρὸς δικαιολογίαν τῶν εὐτελῶν πρὸς τοὺς παραγωγοὺς τιμῶν, ὅτι δῆθεν ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ δὲν ἐπέτρεπε τὸν καθορισμὸν τιμῆς βάσεως ἀνωτέρας τῶν 1.350 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον καὶ ὅτι ἵνα ἐπιτευχθῇ ἡ τιμὴ τῶν 2.000 δραχμῶν, τὴν ὁποίαν ἐξαιρετικῶς ἐν τῇ διακρινούσῃ αὐτὴν μερίμνῃ καὶ στοργῇ ὑπὲρ τῶν σταφιδοφόρων πληθυσμῶν συγκατετίθετο νὰ ἐξασφαλίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀπῃτεῖτο ἡ σύναψις δανείου 350 ἑκατομμυρίων. Οἱ ἰσχυρισμοὶ οὗτοι, κύριοι, ἐλέγχονται ὡς ὅλως ἀνακριβεῖς, ὡς ὅλως ἀνυπόστατοι. Διότι πιθανῶς ἡ σύναψις δανείου νὰ ἦτο ἐπιβεβλημένη διὰ τὰς ἀνειλημμένας ἤδη ὑποχρεώσεις τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ, ἡ τιμὴ ὅμως βάσεως τὴν ὁποίαν ἠδύνατο νὰ ἐξασφαλίσῃ ὁ ὀργανισμὸς διὰ τὴν τρέχουσαν περίοδον 1930–1931 ἦτο συνάρτησις δύο παραγόντων: ἀφ’ ἑνὸς μὲν τῆς προβλεπομένης καταστάσεως τῆς σταφιδικῆς κῆς παραγωγῆς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τοῦ καθαροῦ ὑπολοίπου τῶν εἰσπράξεων τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ, ὅπερ καθαρὸν ὑπόλοιπον ἐξηρτᾶτο πάλιν πρὸ παντὸς ἐκ δύο Κρατικῶν μέτρων: αʹ) Τῆς παρὰ τοῦ Κράτους διατιμήσεως τοῦ πρὸς οἰνοπνευματοποίησιν διατιθεμένου παρακρατήματος καὶ βʹ) Τῆς καταβλητέας παρὰ τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ Κρατικῆς φορολογίας. Ἰδού, κύριοι, ποία προεβλέπετο ἡ πραγματικὴ σταφιδικὴ κατάστασις 1930–1931, καθ’ ἣν στιγμὴν διεκήρυσσε τὰ ἀνωτέρω ἡ Κυβέρνησις:

Ἔναντι τούτων ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ, ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν βαρῶν καὶ προσόδων τοῦ ὀργανισμοῦ 1930–31, ἦτο ἡ ἑπομένη: Αʹ. Ἔσοδα: 1) Ἐξ ἐκποιήσεως παρακρατήσεως καὶ πλεονασμάτων 120 ἑκατομμυρίων λιτρῶν πρὸς 1.100 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον δραχμαὶ 132 ἑκατομμύρια. 2) Ἐξ ἐξαγωγικῶν εἰσφορῶν ἐπὶ ἐξαγωγῆς 150 ἑκατομμυρίων λιτρῶν Χ 400 δραχμάς, δραχμαὶ 60 ἑκατομμύρια. Σύνολον ἐσόδων 192 ἑκατομμύρια. Βʹ. Βάρη: 1) Κρατικὴ φορολογία 50 ἑκατομμύρια δραχμαί. 2) Τόκοι χρηματοδοσίας καὶ ἔξοδα διαχειρίσεως γενικὰ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ κλπ. δραχμαὶ 40 ἑκατομμύρια. 3) Διαφήμισις δραχμαὶ 10 ἑκατομμύρια. 4) Ἕτερα βάρη 10 ἑκατομμύρια. Ἤτοι ἐν ὅλῳ 110 ἑκατομμύρια. Ὑπόλοιπον 82 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Τὰ 82 ταῦτα ἑκατομμύρια, κύριοι, ἀποτελοῦν τὸ καθαρὸν ὑπόλοιπον τῆς σταφιδικῆς χρήσεως 1930–31 πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν πλεονασμάτων, ὑπολογιζομένων ὡς εἴπομεν εἰς 45 ἑκατομμύρια λιτρῶν. Ἐὰν λοιπὸν διαιρέσωμεν τὰ 82 ἑκατομμύρια διὰ τοῦ 45, νομίζω ὅτι φθάνομεν εἰς τιμὴν πόρρω ἀπέχουσαν τῆς τιμῆς τῶν 1.350 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον, τὴν ὁποίαν διεκήρυσσεν ὡς μόνην δυνατὴν ἡ Κυβέρνησις. Κατανοεῖτε ὅθεν, κύριοι, πόσον ἀβάσιμοι εἶναι οἱ ἰσχυρισμοὶ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῶν ὁποίων αὕτη προσεπάθησε νὰ δικαιολογήσῃ τὰς εὐτελεῖς πρὸς τοὺς παραγωγοὺς τιμάς. Τοιουτοτρόπως ἡ σταφιδικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἐντεῦθεν προδιέγραψε κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 9ης Ἰουνίου ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργός, ὑποστηρίξας τὴν ἀδυναμίαν τῆς ἐπιλύσεως τοῦ σταφιδικοῦ προβλήματος ἐν περιπτώσει ἐξακολουθήσεως τῶν ὑφισταμένων τότε πρὸς τοὺς παραγωγοὺς τιμῶν. Οὔτε ὑπὸ τῆς πραγματικῆς σταφιδικῆς καταστάσεως ἐδικαιολογεῖτο, οὔτε τὴν σταφιδικὴν ὑπόθεσιν προήγαγεν, ἐφ’ ὅσον ἀφῆκεν ἀνεπάφους τὰς ἀδικαιολογήτους τῆς ἐξαγωγῆς ἐπιβαρύνσεις· ἀλλὰ τοὐναντίον ἀποδεικνύεται καὶ οἰκονομικῶς καταστρεπτική, ὡς μέλλουσα νὰ προκαλέσῃ τὴν φθορὰν σημαντικοῦ οἰκονομικοῦ κεφαλαίου, καὶ δημοσιονομικῶς ἐπιζημία, ὡς μέλλουσα νὰ στερήσῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους σημαντικῆς πηγῆς προσόδων. Ἀλλ’ ἐνῷ τοιαύτας καὶ τοσαύτας ἐπεσώρευσε καταστροφὰς ἡ πολιτικὴ τῶν εὐτελῶν πρὸς τοὺς παραγωγοὺς τιμῶν, ἐξ ἀντιθέτου εἰς μίαν μόνον τάξιν κερδοσκόπων ἀναξίων πάσης προστασίας, τῶν ὑποτιμητῶν σταφιδοεξαγωγέων, ἀπέβη πηγὴ ἀπροσδοκήτου πλουτισμοῦ, ὡς εὐνοήσασα, διὰ τῆς δημιουργίας δυσμενοῦς περὶ τὴν σταφίδα ψυχολογικῆς ἀτμοσφαίρας καὶ εὐλόγου συνεπείᾳ τούτου ἐφεκτικότητος τῆς ξένης ἀγορᾶς, τὰς ὑποτιμητικὰς τούτων προσπαθείας, ἐκ τῶν ὁποίων ἀπεκόμισαν ὁλόκληρα ἑκατομμύρια εἰς βάρος τοῦ ἱδρῶτος τῶν τιμίων ἐργατῶν τῆς γῆς. Δὲν ὑφίσταται δὲ μόνον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ταύτης—δηλαδὴ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς μὴ ἀνακουφίσεως τῶν ἀδικαιολογήτων τῆς ἐξαγωγῆς ἐπιβαρύνσεων—ἡ εὐθύνη τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργοῦ· ὑφίσταται καὶ ἀπὸ ἑτέρας πλευρᾶς τοιαύτην: Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ καθορισμοῦ τῶν τιμῶν τοῦ εἰς τὴν βιομηχανίαν διατιθεμένου παρακρατήματος. Διότι ἡ τιμὴ τοῦ εἰς τὴν βιομηχανίαν παρεχομένου παρακρατήματος ρυθμίζεται κατὰ τρόπον ὥστε νὰ προκύπτουν τεράστια καὶ ἀδικαιολόγητα κέρδη ὑπὲρ τῶν βιομηχανικῶν ἑταιρειῶν, εἰς βάρος τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Θὰ ἀποδείξωμεν, κύριοι, πρὸς ὑμᾶς δι’ ἀριθμῶν, ὅτι ἡ ὕψωσις τῆς τιμῆς τοῦ παρακρατήματος καὶ δυνατὴ καὶ ἐπιβεβλημένη ἦτο, πρὸς ἀποτροπὴν τοῦ οἰκονομικοῦ ὀλέθρου εἰς τὸν ὁποῖον κατεδικάσθησαν σήμερον οἱ σταφιδοφόροι πληθυσμοί. Ὑπὸ τὴν ἰσχύουσαν σήμερον κρατικὴν διατίμησιν τοῦ ἐκ παρακρατήματος παρασκευαζομένου ποσίμου οἰνοπνεύματος καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τιμῆς παρακρατήματος 1160 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον, τὸ κόστος κατὰ κιλὸν τοῦ οἰνοπνεύματος εἶναι τὸ ἑξῆς:

προστιθεμένης εἰς ταύτας τῆς κρατικῆς φορολογίας, ἡ ὁποία ἀνέρχεται:

ἔχομεν σήμερον τιμὰς πωλήσεως κατὰ κιλὸν τοῦ ἐκ σταφιδοσοἰνοπνεύματος: 75 δρχ. διὰ τὸ ἄνυδρον καὶ 55.85 διὰ τὸ οἰνόπνευμα 950. Ταῦτα, κύριοι, μὲ τὴν ἰσχύουσαν τιμὴν τῶν 1160 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον τοῦ ἐκ παρακρατήματος σταφιδοκάρπου. Ἡ τιμὴ αὕτη ὑποστηρίζομεν ὅτι εἶναι ἐπιδεκτικὴ ὑψώσεως, ἄνευ αἰσθητῆς ἐπιβαρύνσεως τῆς καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος. Καὶ ἵνα ἀποδείξωμεν τοῦτο πρὸς ὑμᾶς κατὰ τρόπον ἀνεπίδεκτον ἀμφισβητήσεως, θὰ λάβωμεν ὡς βάσιν τῶν ὑπολογισμῶν ἡμῶν τιμὴν παρακρατήσεως, οὐχὶ 1300, οὐχὶ 1400 ἢ 1500 δραχμῶν, ἀλλὰ 2000 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον. Γνωρίζετε λοιπόν, κύριοι, ποῖον θὰ εἶναι τὸ κόστος τοῦ οἰνοπνεύματος ὑπὸ τὴν ὡς ἄνω τιμὴν τῆς πρώτης ὕλης καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς σημερινῆς κρατικῆς διατιμήσεως; Συμφώνως πρὸς τοὺς πίνακας τοὺς ὁποίους ἔχω ἐνώπιόν μου, συνταχθέντας παρ’ εἰδικῶν καὶ τοὺς ὁποίους δύνασθε ἂν θέλετε νὰ ἐλέγξητε, τὸ κατὰ κιλὸν κόστος τοῦ ἐκ πρώτης ὕλης τιμωμένης 2000 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον παραγομένου οἰνοπνεύματος θὰ εἶναι τὸ ἑξῆς: Τοῦ μὲν ἀνύδρου | δραχμὰς | 20.74 τοῦ δὲ τῶν 950 | » | 19.17 Τί λοιπὸν εἶχε νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἐνδιεφέρετο πραγματικῶς ὑπὲρ τῶν ἀτυχῶν σταφιδοπαραγωγῶν; Οὐδὲν ἕτερον, ἢ μόνον νὰ δεχθῇ δύο μικρὰς θυσίας: Πρῶτον μὲν τὴν ἐλάττωσιν τοῦ κρατικοῦ φόρου κατὰ 5% μόλις, δηλαδὴ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου τοῦ ἀνύδρου ἀπὸ 60.42 εἰς 57.42, τοῦ δὲ τῶν 950 ἀπὸ 55.85 εἰς 52.85. Δεύτερον δὲ τὴν ἐλαφρὰν ὕψωσιν τῆς σημερινῆς ἀγοραίας τιμῆς τοῦ οἰνοπνεύματος κατὰ 4% μόνον. Ἐάν, κύριοι, ἡ Κυβέρνησις ἐδέχετο τὰς δύο μικρὰς ταύτας θυσίας, γνωρίζετε ποία θὰ ἦτο ἡ κατὰ κιλὸν τιμὴ πωλήσεως τοῦ ἐκ παρακρατήματος τιμωμένου 1000 δραχμὰς παραγομένου ποσίμου οἰνοπνεύματος; Θὰ ἦτο, κύριοι, διὰ μὲν τὸ ἄνυδρον δραχμαὶ 78.16 ἀντὶ τῶν σημερινῶν 75, διὰ δὲ τῶν 950 δραχμαὶ 72.02 ἀντὶ τῶν σημερινῶν 69.32. Δὲν δύνασθε ὑποθέτω, κύριοι, νὰ ἰσχυρισθῆτε σοβαρῶς ὅτι ἡ τοιαύτη μικρὰ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ οἰνοπνεύματος κατὰ 4% θὰ εἶχεν ἰσχυρὸν ἀντίκτυπον ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος, ὅπως ἀντιθέτως δὲν δύνασθε πάλιν νὰ ἀρνηθῆτε σοβαρῶς ὅτι διὰ τοῦ τοιούτου μέτρου θὰ συνετελῆτο ἀποφασιστικὸν βῆμα πρὸς ἐπίλυσιν τοῦ ὅλου σταφιδικοῦ ζητήματος. Ἀλλά, κύριοι, θὰ προσθέσω καί τι ἄλλο: Θὰ προσθέσω ἀκόμη ὅτι καὶ τὰς μικρὰς ταύτας θυσίας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφύγωμεν, ἐὰν ἠσχολεῖτο ἡ Κυβέρνησις μετὰ μεγαλειτέρας σοβαρότητος ἐπὶ τῆς σταφιδικῆς ὑποθέσεως καὶ ἐὰν ἐπεδείκνυεν ζωηροτέραν μέριμναν ὑπὲρ τῶν σταφιδικῶν συμφερόντων. Ἔχω, κύριοι, πρὸ ὀφθαλμῶν τὴν ἔκθεσιν εἰδικοῦ ἐπιστήμονος τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ κατὰ τὴν ὁποίαν: «Ἡ κρατικὴ διατίμησις—τοῦ ἐκ παρακρατήματος σταφίδος οἰνοπνεύματος—εἶναι σκανδαλωδῶς εὐνοϊκὴ διὰ τοὺς βιομηχάνους. Ἡ ὑπὸ ταύτης καθοριζομένη ἀπόδοσις τῶν 136.15 κιλῶν ἀνύδρου ἐξ ἑνὸς χιλιολίτρου, εἶναι λίαν χαμηλή. Εἰς τὴν πραγματικότητα, τόσον ἡ ἑταιρεία Οἴνων καὶ Οἰνοπνευμάτων ὅσον καὶ ἡ ἑταιρεία Οἰνοπνευματοποιΐας, μὲ σταφίδα περιέχουσαν ζάκχαρον 62% κερδίζουν περὶ τὰ 145 κιλὰ ἀνύδρου ἐκ 1000 λιτρῶν σταφίδος. Ἐπειδὴ ἐκ πείρας εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ μέσος ὅρος τῆς εἰς ζάκχαρον περιεκτικότητος τῆς σταφίδος εἶναι 64–65%, νομίζω φρόνιμον ὅπως εἰς τὸ μέλλον ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς πωλῇ παρακράτημα ἐπὶ τῇ βάσει ἀναλύσεως, καθοριζομένης τιμῆς δι’ ἕκαστον βαθμὸν ζακχάρου ἀνὰ 100 κιλὰ σταφιδοκάρπου. Ἐξ ἄλλου εἶναι ἀληθές, ὅτι μικραί τινες ἑταιρεῖαι μὴ κεκτημέναι συγχρονισμένας ἐγκαταστάσεις, δὲν ἔχουν πράγματι τὰς ἀποδόσεις τοῦ γενικοῦ Χημείου. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται: Εἶναι ὀρθόν, εἶναι δίκαιον αἱ ἀποδόσεις τῶν ἐλάχιστα ποσὰ οἰνοπνεύματος παραγουσῶν ἑταιρειῶν νὰ ρυθμίζουν τὰς ἀποδόσεις καὶ τῶν μεγάλων ἑταιρειῶν, καὶ οὕτω νὰ πληρώνῃ εἰς τοὺς μικροὺς μὲν τὴν κακοτεχνίαν, εἰς τοὺς μεγάλους δὲ τὰ ὑπέρογκα κέρδη ἡ σταφιδοπαραγωγή;». Κατὰ ταῦτα, κύριοι, εἶναι προφανὲς ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀποδόσεως τοῦ ἐκ σταφίδος οἰνοπνεύματος θυσιάζονται ἀστόργως τὰ συμφέροντα τῶν ἀτυχῶν παραγωγῶν ὑπὲρ ὀλίγων βιομηχάνων. Καὶ ἡ αἰτία τῆς τοιαύτης ἐπαισχύντου ἐκμεταλλεύσεως εἶναι αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος, εἶναι αὐτὴ αὕτη ἡ διεύθυνσις τοῦ γενικοῦ Χημείου τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία δὲν δυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν διὰ τίνα λόγον καθώρισε τὴν ἀπόδοσιν τῆς σταφίδος ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀποδόσεως τῶν τεχνικῶς κατωτέρων βιομηχανικῶν ἑταιρειῶν, αἵτινες ἐν τούτοις μόνον τὰ 25% τοῦ οἰνοπνεύματος παράγουν, καὶ οὐχὶ τῶν μεγάλων καὶ γνωστῶν ἑταιρειῶν, αἵτινες παράγουν τὰ 75% τοῦ ἐκ σταφίδος οἰνοπνεύματος. Καὶ ταῦτα μέν, κύριοι, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀποδόσεως. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἓν ἕτερον σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε πρὸ πολλοῦ ἐπιστηθῆ ἡ προσοχὴ τουλάχιστον τῆς διευθύνσεως τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ: τὰ μεταφορικὰ τῆς σταφίδος. Τὰ ἐν λόγῳ μεταφορικὰ εἶναι ὑπερόγκως ὑψωμένα ὥστε νὰ ἐπιβαρύνεται σημαντικῶς ἐκ τούτου ἡ τιμὴ τοῦ ἐκ σταφίδος οἰνοπνεύματος. Καὶ ἐν τούτοις οὐδεμία πρὸς ἐλάττωσιν αὐτῶν κατεβλήθη προσπάθεια, καίτοι ἐπανειλημμέναι ἐπὶ τούτου ὑπεβλήθησαν ἐκθέσεις ἐκ μέρους τῶν εἰδικῶν τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ πρὸς τὴν διοίκησιν αὐτοῦ. Καὶ μόνον σήμερον ἡ προσωρινὴ διοίκησις τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ—τὸ λέγω πρὸς τιμήν της —προῆλθεν εἰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῶν σιδηροδρομικῶν ἑταιρειῶν καὶ ἐλπίζει νὰ μειώσῃ, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας κατὰ 50%, τὰ κόμιστρα τοῦ σταφιδοκάρπου. Καὶ τώρα ἐρωτῶ ὑμᾶς: Ἐὰν ἐπεδεικνύετο ὀλιγωτέρα ἀδιαφορία πρὸς τὴν σταφιδικὴν ὑπόθεσιν καὶ ἐὰν ἐλαμβάνοντο τὰ ἐνδεδειγμένα μέτρα πρὸς εὐσυνειδητότερον καθορισμὸν τῆς ἀποδόσεως καὶ πρὸς περιορισμὸν τῶν ὑπερόγκων μεταφορικῶν, δὲν θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ ὕψωσις τῆς τιμῆς τοῦ παρακρατήματος μέχρι 2000 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον ἄνευ αἰσθητῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ ἐκ σταφίδος οἰνοπνεύματος; καὶ διὰ τῆς τοιαύτης ὑψώσεως δὲν θὰ ἦτο πάλιν δυνατὴ ἡ ἀποτροπὴ τῶν κινδύνων, οἵτινες ἀπειλοῦν σήμερον τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας; Ἀλλ’ ἆράγε εἶναι ταῦτα τὰ μόνα ἐγκλήματα, ἅτινα κατὰ τῆς σταφίδος διεπράχθησαν; Θὰ σᾶς ἀναφέρω, κύριοι, καὶ ἕτερα τοιαῦτα ἐκ τῶν ὁποίων καταφαίνεται ὅτι τὸ σταφιδικὸν προϊόν, μόνον ἐξ ὅλων τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων, οὐ μόνον οὐδεμιᾶς τυγχάνει προστασίας, ἀλλὰ ὑφίσταται καὶ ἀπηνῆ ἐκ μέρους τῆς κρατικῆς ἀρχῆς διωγμόν. Τοιουτοτρόπως τὸ ἐν Ἑλλάδι παραγόμενον ἄνυδρον οἰνόπνευμα ἀνέρχεται περίπου εἰς 10–12.000 τόννων, οἵτινες ἀντιστοιχοῦν πρὸς 80–90 ἑκατομμύρια σταφίδος. Ἐν τούτοις τὸ πρὸς οἰνοπνευματοποίησιν διατιθέμενον κατ’ ἔτος ποσὸν σταφίδος μόλις ὑπολογίζεται εἰς 59–60 ἑκατομμύρια λιτρῶν. Τοῦτο, κύριοι, σημαίνει ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα νὰ διαθέσωμεν ἕτερα 20–30 ἑκατομμύρια σταφίδος πρὸς οἰνοπνευματοποίησιν, ἐὰν δὲν ἐπετρέπετο ἡ δι’ ἀμβύκων ἀπόσταξις πρὸς παραγωγὴν στεμφυλοπνεύματος—σούμας. Ἐν τούτοις μὴ νομίσητε, κύριοι, ὅτι εἶναι αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ γεγονὸς τῆς δι’ ἀμβύκων ἀποστάξεως τὸ προκαλοῦν τὴν δυσφορίαν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατ’ ἐξοχὴν κινεῖ αὐτοὺς εἰς ἀγανάκτησιν, εἶναι τὸ ὅτι τὸ Κράτος διὰ τῶν περὶ στεμφυλοπνεύματος μέτρων ἔθεσε τοῦτο εἰς πλεονεκτικὴν ἔναντι τῆς σταφίδος θέσιν. Ἔχω ἐνώπιόν μου τὴν εἰσήγησιν περὶ βιομηχανικῆς πολιτικῆς τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ, τὴν ὑποβληθεῖσαν εἰς τὸ τελευταῖον σταφιδικὸν συνέδριον τῶν Ἀθηνῶν. Σᾶς ἀναγινώσκω, κύριοι, ἐκ ταύτης τὰ μέτρα διὰ τῶν ὁποίων ἐτέθη παρὰ τοῦ Κράτους εἰς μειονεκτικὴν θέσιν τὸ σταφιδικὸν προϊὸν ἔναντι τοῦ στεμφυλοπνεύματος. 1ον) Ἐδόθη εἰς τὸ στεμφυλόπνευμα καταναλωτικὴ προτίμησις. Ἤτοι οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ βʹ κατηγορίας ὑπεχρεώθησαν νὰ ἀποστάξουν κατὰ προτίμησιν στεμφυλόπνευμα. 2ον) Ἐδημιουργήθη φορολογικὴ ἀνισότης εἰς βάρος τῆς σταφίδος, καθ’ ὅτι τὸ Κράτος ἐδέχθη διὰ τὸ στεμφυλόπνευμα μείωσιν τῆς φορολογίας κατὰ 15 δραχμὰς δι’ ἕκαστον χιλιόλιτρον ἀνύδρου οἰνοπνεύματος. 3ον) Ἡ τιμὴ ἣν ἀπολαμβάνει ὁ παραγωγὸς σούπας, δηλαδὴ δραχμὰς 10.94 δι’ ἕκαστον κιλὸν ἀνύδρου οἰνοπνεύματος ἐξασφαλίζει εἰς τὸν παραγωγὸν μίαν κατωτέραν τιμὴν τοῦ οἴνου του τούτου 2.50 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Κύριοι, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε ἐκ τῶν ἐκτεθέντων οὐδέποτε ἀπησχόλησαν σοβαρῶς τὸ Κράτος τὰ συμφέροντα τῆς σταφιδικῆς παραγωγῆς. Καὶ εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀτυχεῖς σταφιδοπαραγωγοὶ καλοῦνται ἵνα ὑποστοῦν ἐκ κοινωνικῆς καὶ ἐθνικῆς ἀλληλεγγύης τὰς συνεπείας τῆς δασμολογικῆς τοῦ σίτου προστασίας, τὸ μοναδικόν των προϊὸν, ἡ σταφίς, ἐφ’ ὅσον δὲν θυσιάζεται ὑπὲρ τῶν συμφερόντων ἑτέρων προϊόντων, ἐγκαταλείπεται ἔκθετον καὶ εἰς τὴν διάκρισιν τῶν ἐκ ταύτης ἀποζώντων κεφαλαιοκρατικῶν παρασίτων. Καὶ κατόπιν τούτου, κύριοι, ἀπορεῖτε ὅτι πρὸ τῆς τοιαύτης ἀστοργίας τῆς κρατικῆς ἀρχῆς ἐξηγέρθησαν αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι! Κατόπιν τούτου ἀπορεῖτε ὅτι πρὸ τῆς τοιαύτης πρωτοφανοῦς ἐκμεταλλεύσεως ἐξανέστη ἐπὶ τέλους ἡ συνείδησις τῶν σταφιδοπαραγωγικῶν τάξεων! Ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τῆς διαχειρίσεως τῆς σταφιδικῆς ὑποθέσεως εἶναι τεραστία, διότι κατεδίκασεν εἰς τὸν μαρασμὸν τὰς τέως ἀνθούσας σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ἐνῷ ἠδύνατο διὰ μόνης τῆς δικαιοτέρας διαρρυθμίσεως τοῦ ζητήματος τοῦ οἰνοπνεύματος, νὰ ἐξασφαλίσῃ 300 ἢ 400 δραχμὰς ἐπὶ πλέον κατὰ χιλιόλιτρον εἰς τοὺς ἀτυχεῖς παραγωγοὺς καὶ νὰ ἀποτρέψῃ τοιουτοτρόπως τὴν οἰκονομικὴν ἐξόντωσιν αὐτῶν. Διὰ τοῦτο, κύριοι, ἐπερωτῶμεν τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργόν, διὰ τίνα λόγον ἐπροτίμησε τὴν ὀλεθρίαν πολιτικὴν τῶν εὐτελῶν πρὸς τοὺς παραγωγοὺς τιμῶν, ἐνῷ ἠδύνατο διὰ τόσων ἄλλων συνδυασμῶν τοὺς ὁποίους ἐξεθέσαμεν νὰ μειώσῃ τὰς ἐξαγωγικὰς τιμὰς πρὸς διευκόλυνσιν τοῦ συναγωνισμοῦ, χωρὶς νὰ ὁδηγήσῃ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς εἰς τὴν ἀπόγνωσιν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς ἐκτεθείσης εὐθύνης τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργοῦ, διαβλέπομεν καὶ ἑτέραν εὐθύνην τούτου, ἀπορρέουσαν πλέον οὐχὶ ἐξ ἐνεργείας, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐκ παραλείψεως, ἐξ ἀδρανείας, ἐξ ἐλλείψεως πρωτοβουλίας αὐτοῦ. Τὸ ὑφιστάμενον σύστημα ρυθμίσεως τῆς σταφιδικῆς παραγωγῆς, τὸ σύστημα τῆς παρακρατήσεως, ἐπιβληθὲν ὑπὸ συνθήκας ὅλως διαφορετικάς, ἀποτελεῖ πλέον σήμερον πραγματικὸν κίνδυνον διὰ τὸ μέλλον τῆς σταφίδος. Μὴ ἐπιχειροῦσα τὴν τροποποίησιν αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις, ἀναλαμβάνει βαρεῖαν εὐθύνην ἔναντι τῶν σταφιδικῶν συμφερόντων. Διὰ τοῦτο ἐρωτῶμεν ἀκόμη τὸν ἀξιότιμον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργὸν, ποῖα μέτρα προτίθεται νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς εὐστοχωτέραν ρύθμισιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος.

§3Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἔχομεν ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ σᾶς παρακολουθήσωμεν, ἀλλὰ ὁμιλεῖτε μετὰ τοσαύτης ταχύτητος, ὥστε νὰ φέρητε εἰς δύσκολον θέσιν καὶ αὐτοὺς τοὺς στενογράφους.

§4Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ προσπαθήσω, κύριε Πρόεδρε, νὰ εἶμαι βραδύτερος. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὰ ἐνδεδειγμένα μέτρα πρὸς εὐστοχωτέραν ρύθμισιν τοῦ σταφιδικοῦ προβλήματος. Ἀλλ’ ὑπάρχουν ἆραγέ τοιαῦτα μέτρα; Ὑπάρχουν ἀναμφισβητήτως. Καὶ τὸ πρώτιστον ἐκ τούτων εἶναι ἡ ριζικὴ ἀναθεώρησις τῆς μέχρι σήμερον ἀκολουθουμένης σταφιδικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία ἐπιρρίπτουσα συστηματικῶς ἅπαντα τὰ βάρη ἐπὶ μόνης τῆς ἐξαγωγῆς, ἀντὶ νὰ κατανέμῃ ταῦτα ἐφ’ ὁλοκλήρου τῆς παραγωγῆς, μειώνει τὴν ἐξαγωγικὴν ἡμῶν ἱκανότητα. Ἐπιβάλλεται λοιπὸν ἡ ἀναθεώρησις τῆς τοιαύτης σταφιδικῆς πολιτικῆς, διότι, ὡς εἴπομεν ἤδη, ἡ βάσις τοῦ σταφιδικοῦ προβλήματος ἔγκειται εἰς τὴν παντὶ μέσῳ ἐνίσχυσιν τῆς ἐξωτερικῆς πρὸς βρῶσιν ἀγορᾶς, διὰ τῆς προωθήσεως τῆς ἐξαγωγῆς. Πρὸς τὴν βάσιν ταύτην ὀφείλομεν νὰ προσαρμόσωμεν τὰς πρακτικὰς ἐνεργείας, χαράσσοντες σταθερὰν καὶ ἑνιαίαν σταφιδικὴν πολιτικὴν, ἡ ὁποία ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν σημερινὴν τοιαύτην, δὲν θὰ διστάζῃ, ἐν περιπτώσει ἀνάγκης νὰ ἐπιβαρύνῃ κατὰ πρῶτον λόγον τὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν, πρὸς ὄφελος τῆς ἐξωτερικῆς τοιαύτης, ἐφ’ ὅσον ἐν τῇ τελευταίᾳ ταύτῃ διαβλέπεται τὸ μέλλον τῆς σταφίδος. Συμφώνως πρὸς τὴν βάσιν ταύτην ὀφείλομεν νὰ ἀναθεωρήσωμεν ἄνευ ἀναβολῆς ἅπαντα τὰ μέχρι τοῦδε ἐν προφανεῖ παραγνωρίσει ταύτης ληφθέντα μέτρα καὶ νὰ ἐπιζητήσωμεν τὴν ἀπαλλαγὴν τῆς ἐξαγωγῆς ἐκ τῶν πάσης φύσεως ἐπιβαρύνσεων. Ποῖαι δὲ εἶναι αἱ ἐπιβαρύνσεις αὗται γνωρίζετε καλῶς. Εἶναι κατὰ πρῶτον λόγον, ὡς προείπομεν, ἡ ὑπὲρ τοῦ Κράτους ἔγγειος φορολογία. Ἡ φορολογία αὕτη καὶ ἄδικος εἶναι, καὶ ἀντιοικονομική. Ἄδικος μὲν διότι τὸ βαρύτερον ποσοστὸν αὐτῆς συμπίπτει πρὸς τὴν μικροτέραν οἰκονομικὴν εὐεξίαν, καὶ τἀνάπαλιν. Ἀντιοικονομική δὲ διότι πλήττει μόνον τὴν ἐξαγωγήν, τὴν ὁποίαν ἀκριβῶς ἐνδιαφερόμεθα νὰ ἐνισχύσωμεν. Βεβαίως, κύριοι, διὰ νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς δὲν ἀναμένομεν ἀπὸ ὑμᾶς τὴν κατάργησιν τῆς φορολογίας ταύτης. Αἱ τάξεις τῶν σταφιδοπαραγωγῶν κατενόησαν πλέον ἐπαρκῶς, ὅτι ἡ τοιαύτη ἐπιβεβλημένη καὶ δικαία ἀνακούφισις δὲν δύναται νὰ προέλθῃ, παρὰ ἐκ Κυβερνήσεως ἐκ τῶν κόλπων αὐτῶν προερχομένης καὶ ἀσκούσης τὴν πολιτικὴν αὐτῆς, ἐντὸς καθαροῦ παραγωγικοῦ καὶ οὐχὶ κεφαλαιοκρατικοῦ πλαισίου. Δὲν ζητοῦμεν συνεπῶς σήμερον ἀπὸ ὑμᾶς, εἰμὴ ἁπλῶς τὴν προσαρμογὴν τῆς φορολογικῆς πολιτικῆς σας, πρὸς τὴν νέαν ἀναγκαίαν βάσιν τοῦ σταφιδικοῦ προβλήματος, δηλαδὴ τὴν παντὶ μέσῳ ἐνίσχυσιν τῆς ἐξαγωγῆς. Ζητοῦμεν τουτέστιν ἀπὸ ὑμᾶς τὴν ἁπλῆν διαρρύθμισιν τῆς ἐν λόγῳ φορολογίας, εἰς τρόπον ὥστε νὰ βαρύνῃ οὐχὶ μόνον τὴν ἐξαγωγήν, ἀλλὰ τὸ σύνολον τῆς παραγωγῆς. Συνεπεία μιᾶς τοιαύτης μεταρρυθμίσεως θὰ προέλθῃ ἀνακούφισις τῆς τιμῆς τοῦ ἐξαγομένου προϊόντος κατὰ τὸ ἥμισυ καὶ πλέον τῆς σημερινῆς ἐπιβαρύνσεως, ἀνερχομένης εἰς 350 δραχμὰς περίπου κατὰ χιλιόλιτρον. Τὸ αὐτό, κύριοι, ὀφείλομεν νὰ πράξωμεν καὶ διὰ τὰς διαφόρους τοπικὰς φορολογίας, αἵτινες ἐπιβαρύνουν ἀποκλειστικῶς, καὶ ἀρκετὰ σημαντικῶς, τὰς τιμὰς τοῦ ἐξαγομένου προϊόντος. Ἑτέρα ἐπιβάρυνσις τῆς ἐξαγωγῆς, εἶναι αἱ ὑπὲρ τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ εἰσφοραί. Ἐκ τῆς αὐτῆς ἀρχῆς ἀναχωροῦντες, ἔχομεν τὴν ἀντίληψιν ὅτι μέρος τῶν ὑπὲρ τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ ἐσόδων δέον νὰ εἰσφέρεται ὑπὸ τῆς ἐσωτερικῆς ἀγορᾶς, διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ εἰς τὴν βιομηχανίαν διατιθεμένου παρακρατήματος, περὶ τῆς ὁποίας ὡμιλήσαμεν πρὸς ὑμᾶς προηγουμένως. Ἐὰν ὑψώσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ παρακρατήματος, δυνάμεθα νὰ ἀφαιροῦμεν ἐκ ταύτης ἕν ποσόν, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ καταβάλωμεν μέρος τῶν ὑπὲρ τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ εἰσφορῶν καὶ θὰ ἀνακουφίζωμεν ἀναλόγως τὰς ἐξαγωγικὰς τιμάς. Τοιουτοτρόπως δὲ καὶ ἡ ἐσωτερικὴ ἀγορὰ θὰ ἀναλάβῃ καὶ αὐτὴ ἓν μέρος τῶν ἐπὶ τῆς σταφίδος ἐπιβαλλομένων ὑποχρεώσεων. Ὑπάρχει ὅμως ἀκόμη, κύριοι, καὶ μία ἄλλη ἐπιβάρυνσις τῆς ἐξαγωγῆς, ἡ ἁπασῶν ἐπαχθεστέρα, ὡς ὑπερβαίνουσα κατὰ πολὺ καὶ τὰς δύο προηγουμένας ἡνωμένας: ἡ ἐκ τοῦ θεσμοῦ τοῦ παρακρατήματος τοιαύτη. Ἀλλ’ ἵνα κατανοήσητε σαφῶς τὴν ἀδικαιολόγητον ταύτην ἐπιβάρυνσιν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀνατρέξω δι’ ὀλίγων εἰς τὴν ἱστορικὴν τοῦ θεσμοῦ ἐμφάνισιν. Ἡ σταφίς, προνομιοῦχον ἄλλοτε προϊόν τῆς Ἑλληνικῆς γῆς, ἀπὸ τῆς καταστροφῆς ἰδίᾳ τῶν ἐν Γαλλίᾳ ἀμπελοφυτειῶν, ἤρξατο καλλιεργουμένη ὁλονὲν εἰς μεγαλειτέρας ἐκτάσεις. Ὅταν ὅμως, ἀναφυτευθέντων τῶν ἐν Γαλλίᾳ ἀμπελώνων, ἐκλείσθη δι’ ἡμᾶς ὁριστικῶς ἡ ἀπροσδόκητος αὕτη ἀγορὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν τοῦ λήξαντος αἰῶνος, προέκυψε τεραστία αὔξησις τῆς παραγωγῆς, ἥτις ἐν μέρει μόνον πλέον ἠδύνατο νὰ ἀπορροφηθῇ ὑπὸ τῆς καταναλώσεως. Ἐκ τῆς δυσαναλογίας ταύτης μεταξὺ τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐξαγωγῆς ἐξεδηλώθη δεινὴ σταφιδικὴ κρίσις, ἀπειλοῦσα τρομερὰς οἰκονομικὰς καταστροφάς. Διότι ἡ σταφίς, μονοπωλιακὸν οὖσα προϊόν καὶ δεδομένον ἔχουσα ἐν τῷ ἐξωτερικῷ κύκλον καταναλώσεως τὸν ὁποῖον δὲν ἠδύνατο εὐχερῶς καὶ κατὰ βούλησιν νὰ διευρύνῃ, θὰ ἔβλεπε κυριολεκτικῶς καταρρεούσας τὰς τιμὰς αὐτῆς ἐὰν ἅπασαι αἱ πλεονάζουσαι ποσότητες ἐρρίπτοντο συγχρόνως εἰς τὴν ἀγοράν. Ὑπὸ τοιαύτας περιστάσεις τὸ μόνον ἐνδεδειγμένον πρὸς ἀποτροπὴν βιαίων κλονισμῶν μέτρον, ἦτο ὁ περιορισμὸς τῆς πρὸς ἐξαγωγὴν προσφερομένης ποσότητος. Καὶ τὸ μέτρον τοῦτο ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν διὰ τοῦ θεσμοῦ τοῦ παρακρατήματος, διατιθεμένου, ὡς γνωστόν, διὰ τὴν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ βιομηχανίαν. Τὸ ἐν λόγῳ σύστημα, κύριοι, τοῦ παρακρατήματος ἐξακολουθεῖ εἰσέτι μέχρι σήμερον ρυθμίζον τὴν σταφιδικὴν παραγωγήν, χωρὶς οὐδόλως νὰ μεταβληθῇ ἐν τῇ βάσει αὐτοῦ, καίτοι οἱ ὅροι τῆς παραγωγῆς καὶ διαθέσεως τοῦ σταφιδικοῦ προϊόντος οὐσιωδῶς ἔκτοτε ἐτροποποιήθησαν. Ἡ σταφὶς μονοπωλιακὸν ἄλλοτε προϊόν ἔπαυσε σήμερον οὖσα τοιοῦτον. Ἀπὸ τῆς μεταπολεμικῆς περιόδου καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἄλλαι χῶραι, ἰδίως δὲ ἡ Αὐστραλία καὶ ἡ Καλλιφορνία, ἐπέτυχον τὴν παραγωγὴν τοιαύτης καὶ ὠρθώθησαν ἐπικίνδυνοι ἀνταγωνισταὶ ἡμῶν ἐν τῇ ξένῃ ἀγορᾷ. Εἶναι ὅθεν προφανές, κύριοι, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ταύτης τὸ πρόβλημα τῆς σταφιδικῆς παραγωγῆς ἔπαυσεν ἐμφανίζον μονοπωλιακὸν καὶ ἐξαιρετικὸν χαρακτῆρα, ἵνα εἰσέλθῃ εἰς τὴν χορείαν τῶν συνήθων καὶ ὑπὸ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ διεπομένων προβλημάτων. Συνεπῶς, τὸ παλαιὸν σύστημα ρυθμίσεως διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῆς προσφερομένης ποσότητος δὲν εἶναι πλέον ἐπαρκές. Ἀπαιτεῖται σήμερον ἐπὶ πλέον καὶ πρὸ παντὸς ἡ ἱκανοποίησις τῶν βασικῶν ἐκείνων ὅρων ἐκ τῶν ὁποίων ἐξαρτᾶται ἡ ἐπικράτησις ἐν τῷ ἀνταγωνισμῷ, δηλαδὴ τῆς ποιότητος καὶ τῆς τιμῆς. Καὶ τοὺς ὅρους τούτους ἀκριβῶς οὐδαμῶς ἱκανοποιεῖ τὸ σημερινὸν σύστημα. Τοὐναντίον μάλιστα ὁ θεσμὸς τοῦ παρακρατήματος, οἷος σήμερον ἐφαρμόζεται παρ’ ἡμῖν, ἀντιτίθεται κατὰ βάσιν πρὸς τὴν νέαν μορφήν τοῦ σταφιδικοῦ προβλήματος. Διότι τὸ παρακράτημα, ὡς ἐκ τῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐπεβλήθη, ἀποβλέπει εἰς τὴν διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐξαγομένης ποσότητος, ἄνοδον τῶν τιμῶν τῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καταναλισκομένων σταφίδων. Ἀλλ’ ἀκριβῶς ἡ τοιαύτη τεχνητὴ ἄνοδος τῶν ἐξωτερικῶν τιμῶν, ἐπιθυμητὴ βεβαίως εἰς ἐποχὴν μονοπωλίου, ἀποβαίνει λίαν ἐπικίνδυνος ἀπὸ τῆς ἐμφανίσεως ἀντιπάλων σταφίδων τῶν ὁποίων ὁ ἐπιτυχὴς συναγωνισμὸς ἐξαρτᾶται, ὅπως ἅπαντες γνωρίζετε, κατὰ πρῶτον λόγον ἐκ τῆς ἐφθηνείας τῶν τιμῶν. Συνεπῶς αὐτὸς οὗτος ὁ σκοπὸς τὸν ὁποῖον ἐπεδίωκεν ἀρχικῶς ἡ παρακράτησις εἶναι ὅλως ἀσυμβίβαστος πρὸς τὰ σημερινὰ δεδομένα τοῦ μεταπολεμικοῦ σταφιδικοῦ προβλήματος. Δὲν εἶναι δὲ τοῦτο τὸ μόνον μειονέκτημα τοῦ ἰσχύοντος θεσμοῦ παρακρατήματος. Λόγῳ τῆς προκριθείσης βάσεως αὐτοῦ, ἡ ὁποία ἐξασφαλίζει περίπου τὴν ἰσοτιμίαν διά τε τὰς πρὸς ἐξαγωγὴν προοριζομένας ποσότητας καὶ διὰ τὰς πρὸς βιομηχανίαν διατιθεμένας τοιαύτας—καίτοι, ὡς γνωστόν, διὰ τὰς τελευταίας ταύτας παρέχει πολὺ χαμηλοτέρας τιμὰς ἡ βιομηχανία—οὐ μόνον ἐπιβαρύνονται σημαντικῶς αἱ τιμαὶ τῶν ἐξαγομένων ποσοτήτων, ἐφόσον χάρις εἰς ταύτας θὰ συμπληρωθῇ ἡ διαφορὰ τῆς μεταξὺ τῆς ὑπὸ τῆς βιομηχανίας καταβαλλομένης τιμῆς καὶ τῆς εἰς τοὺς παραγωγοὺς παρεχομένης τοιαύτης, ἀλλὰ καὶ ἡ ποιότης τῆς σταφίδος διαφθείρεται, ἐφ’ ὅσον δημιουργεῖται εἰς τὸν παραγωγὸν ἡ πεποίθησις ὅτι οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ ποιότης τοῦ προϊόντος αὐτοῦ θὰ εὕρῃ πάντως εἰς τὴν παρακράτησιν ἀγορὰν καὶ εἰς τιμὴν οὐχὶ σημαντικῶς χαμηλοτέραν. Τὴν τοιαύτην οἰκονομικῆς φύσεως αἰτίαν ἡ ὁποία παρεμποδίζει βασικῶς τὴν βελτίωσιν τῆς ποιότητος, ὀρθῶς διέγνωσεν ἡ διοίκησις τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. ΙΓ ἐγγράφου τοῦ κατατεθέντος εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἐν τούτοις εἶναι περιττὸν νὰ προσθέσωμεν, ὅτι παρ’ ὅλην τὴν ἐξαγγελλομένην εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἵδρυσιν μεγάλης εἰδικῆς ἐπιτροπῆς πρὸς μελέτην τοῦ ζητήματος, οὐδὲν κατωρθώθη ἐπὶ τούτου νὰ ἐνεργηθῇ, ὅπως ἄλλωστε καὶ δι’ ὅλα τὰ σπουδαῖα ζητήματα τὰ ἀφορῶντα τὴν σταφιδικὴν ὑπόθεσιν. Ἐὰν εἰς ταῦτα, κύριοι, προσθέσητε καὶ τὸ ἑπόμενον μειονέκτημα τῆς σημερινῆς σταφιδικῆς καταστάσεως—τὴν ἐπικρατοῦσαν ἀσάφειαν ὡς πρὸς τὴν διάκρισιν τῶν ποιοτήτων τῆς σταφίδος, βασιζομένην ἀποκλειστικῶς ἐπὶ τῶν περιοχῶν καλλιεργείας, ἀσάφειαν ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς τὴν ταχεῖαν ἀπογοήτευσιν τὸν ἐπιμελούμενον τὴν ποιότητα αὐτῆς παραγωγόν, διότι ἐπιτρέπει εἰς τὸν σταφιδέμπορον ἵνα δι’ ἀναμίξεως τοῦ προϊόντος τοῦ ἐν λόγῳ παραγωγοῦ μετ’ ἄλλου ἀνωτέρας περιοχῆς προσπορίζεται σημαντικὰ ὀφέλη, ἐνῷ διὰ τὸν ἀτυχῆ παραγωγὸν πληρωνόμενον εἰς τὴν τιμὴν τῆς κατωτέρας περιοχῆς, δὲν ἀπομένουν παρὰ ἐλάχιστα ψυχία—τότε σχηματίζετε σαφῆ εἰκόνα τῶν ὀλεθρίων συνεπειῶν τοῦ ὑφισταμένου σταφιδικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ἀντιμετωπίζομεν σκληρὸν ἐκ τῶν ἔξωθεν ἀνταγωνισμόν, μᾶς καθιστᾷ ὅλως ἀνικάνους πρὸς ἀντιμετώπισιν αὐτοῦ, ὡς ἐπιβαρῦνον τὴν τιμὴν καὶ ὡς διαφθεῖρον τὴν ποιότητα τοῦ προϊόντος. Καὶ ἐν τούτοις τὸ καταστρεπτικὸν τοῦτο σύστημα ἡ καταλυθεῖσα διοίκησις τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ ἐξηκολούθησεν ἀνέπαφον, οἷον τὸ παρέλαβεν, οὐδαμῶς ἐνδιαφερθεῖσα ἵνα μελετήσῃ τὴν προσαρμογὴν αὐτοῦ πρὸς τὰς νέας σταφιδικὰς συνθήκας. Ἀλλὰ ποῖον εἶναι τὸ νέον σύστημα τὸ ὁποῖον δύναται ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸ σημερινόν; Ἐν πρώτοις, κύριοι, δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ παρεξηγηθῶμεν δι’ ὅσα εἴπομεν ἐναντίον τοῦ παρακρατήματος. Ζητοῦντες τὴν κατάργησιν τῆς σημερινῆς μορφῆς παρακρατήσεως, οὐδόλως ἐννοοῦμεν τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς σταφίδος εἰς τὴν τύχην της. Τοὐναντίον, φρονοῦμεν ὅτι ἡ σταφιδικὴ παραγωγὴ ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην ρυθμίσεως, λόγῳ τῆς διπλῆς χρησιμότητος αὐτῆς πρὸς τὴν ὁποίαν ἀντιστοιχεῖ καὶ διπλῆ τιμή, ἵνα μὴ ἡ τιμὴ τῆς κατωτέρας χρησιμότητος συμπαρασύρῃ τὴν τιμὴν καί τῆς ἀνωτέρας τοιαύτης, συμφώνως πρὸς τὸν ἀκαταγώνιστον νόμον τῶν τιμῶν. Ἀλλ’ ἡ ρύθμισις ὅμως αὕτη τῆς σταφιδικῆς παραγωγῆς δέον ν’ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν νέαν μορφὴν τοῦ σταφιδικοῦ προβλήματος. Ζητοῦμεν συνεπῶς ἁπλῶς τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ ἰσχύοντος συστήματος ρυθμίσεως δι’ ἑτέρου τοιούτου, πληρέστερον προσαρμοζομένου πρὸς τὰς μεταπολεμικὰς συνθήκας τῆς σταφιδικῆς παραγωγῆς. Ζητοῦμεν τοὐτέστιν, ἵνα ἡ περὶ παρακρατήσεως ἀντίληψις οὐσιωδῶς τροποποιηθῇ, συμφώνως πρὸς τὰς συνθήκας ἀνταγωνισμοῦ αἵτινες μεταπολεμικῶς ἐδημιουργήθησαν διὰ τὴν σταφίδα. «Παρακράτησις» τοῦ λοιποῦ πρέπει νὰ σημαίνῃ τὸν χωρισμὸν τῶν δύο ποιοτήτων, αἵτινες προορίζονται ἡ μὲν διὰ τὴν ἐξωτερικὴν πρὸς βρῶσιν ἀγοράν, ἡ δὲ διὰ τὴν ἐσωτερικὴν πρὸς βιομηχάνισιν τοιαύτην, ἵνα διὰ τοῦ τοιούτου χωρισμοῦ ἑκατέρα τῶν δύο χρησιμοτήτων διατηρῇ ἀνέπαφον τὴν ἑαυτῆς τιμήν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐπιτυγχάνεται διὰ τὸν παραγωγὸν οὐχὶ ἡ κατωτέρα, ἀλλὰ μέση τις τιμή. Ἀλλ’ ἐὰν τοιαύτη δέον νὰ εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ παρακρατήματος, τότε οὐδὲν ὀρθότερον καὶ λογικώτερον καθ’ ἡμᾶς, τῆς ἐνεργείας τοῦ ἐν λόγῳ χωρισμοῦ κατ’ εὐθεῖαν ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, καὶ οὐχὶ ὡς σήμερον ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς. Διὰ τοῦτο συνιστῶμεν ἵνα ὑποχρεωθῇ ἕκαστος παραγωγὸς νὰ καταβάλῃ ἀπ’ εὐθείας εἰς τοὺς βιομηχάνους ἢ εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ τὴν ἀναλογοῦσαν αὐτῷ εἰς εἶδος εἰσφοράν, συμφώνως πρὸς τὸ ὁρισθὲν ὑπὸ τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ ποσοστὸν παρακρατήματος. Ἐπὶ πλέον, ἐὰν, ὅπως ἀνωτέρω ἀνεγνωρίσαμεν, ὁ σκοπὸς τοῦ οὕτως ἐνεργουμένου χωρισμοῦ εἶναι ἡ διατήρησις ἀνεπάφου τῆς τιμῆς ἑκατέρας τῶν δύο χρησιμοτήτων, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐπιτυγχάνεται διὰ τὸν παραγωγόν οὐχὶ ἡ τῆς κατωτέρας χρησιμότητος, ἀλλὰ μέση τις τιμή, τότε πάλιν οὐδὲν ὀρθότερον καὶ λογικώτερον τῆς καταβολῆς εἰς τὸν παραγωγόν, ὅστις ἐνεργεῖ τὸν χωρισμὸν τῶν δύο ποσοτήτων, τῆς τιμῆς, ἡ ὁποία πραγματικῶς ἀντιστοιχεῖ πρὸς ἑκατέραν τούτων, τοὐτέστιν ἕκαστος παραγωγὸς διὰ τὴν ἐκτεθεῖσαν εἰς εἶδος εἰσφορὰν αὐτοῦ πρέπει νὰ λαμβάνῃ τὴν τιμὴν ἡ ὁποία πραγματικῶς παρέχεται ὑπὸ τῆς βιομηχανίας. Ἐν τέλει πρὸς συμπλήρωσιν τῶν μέτρων τούτων, νομίζω ὅτι ὀφείλομεν νὰ καθιερώσωμεν σαφῆ διάκρισιν τῶν ποιοτήτων τῆς σταφίδος, βασιζομένην οὐχὶ ἐπὶ τοῦ συγκεχυμένου κριτηρίου τῆς περιοχῆς καλλιεργείας, ἀλλ’ ἐπὶ ἑτέρων τοιούτων εὐχερῶς ἐξακριβουμένων, δηλαδή, ἐπὶ συνδυασμοῦ τῶν γνωστῶν εἰς τοὺς εἰδικοὺς χαρακτηριστικῶν—χρώματος, μαλακότητος κλπ.—καὶ ἑτέρων τοιούτων, τὰ ὁποῖα διὰ μηχανικῶν μέσων δύνανται νὰ ἐξακριβωθοῦν, ὅπως τοῦ βαθμοῦ τῆς ὑγρασίας καὶ τοῦ κατ’ ὄγκον βάρους, ἅτινα διὰ καταλλήλων μηχανημάτων μετρώμενα ἐν Καλλιφορνίᾳ, ἐπιτρέπουν τὴν ἐπακριβῆ καὶ ἄνευ καταχρήσεων κατάταξιν εἰς ποιότητας τῶν καλλιφορνιακῶν σταφίδων. Διὰ τῆς τοιαύτης σαφοῦς διακρίσεως τῶν ποιοτήτων, θὰ κατασταθῇ ἐπὶ πλέον δυνατὴ ἡ ἱκανοποίησις εὐλόγου ἀξιώσεως τῶν περιφερειῶν ἐκείνων αἵτινες παράγουν προνομιοῦχον ποιότητα, ἵνα μὴ ἐπιβαρύνωνται διὰ τῆς παρακρατήσεως ἐξ ἴσου πρὸς τὰς κατωτέρας. Ἡ ἀξίωσις αὕτη εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῇ διὰ τοῦ καθορισμοῦ διαφορετικοῦ κατὰ ποιότητα παρακρατήματος. Διὰ μιᾶς τοιαύτης παρακρατήσεως θὰ παύσῃ ὑφιστάμενον τὸ οἰκτρὸν θέαμα τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, ἡ ὁποία, ἀντὶ συνησπισμένη νὰ ἀντιμετωπίζῃ τοὺς ἔξωθεν τρομεροὺς ἐχθρούς, ὑπὸ ἐσωτερικῶν σπαράσσεται ἐρίδων, ἐξυπηρετοῦσα οὕτω τοὺς σκοτίους συνδυασμοὺς τῶν ἐπιβουλευομένων τὰ συμφέροντα αὐτῆς ἐκμεταλλευτῶν. Τὰς συνεπείας τῶν ἐκτεθέντων μέτρων δύνασθε εὐχερῶς νὰ ἐκτιμήσητε. Ὡς πρὸς μὲν τιμήν: Καταργουμένης τῆς ὑφισταμένης σήμερον ἐπιβαρύνσεως τῶν ἐξωτερικῶν τιμῶν τοῦ παρακρατήματος, θὰ ἐπιτραπῇ νὰ προσφέρωμεν τὴν Ἑλληνικὴν σταφίδα εἰς τιμὰς οἱονδήποτε ἀνταγωνισμὸν ἀντιμετωπιζούσας. Ὡς πρὸς δὲ τὴν ποιότητα: Πρῶτον μέν, λόγῳ τῆς καθιερουμένης διαφορᾶς τιμῆς μεταξὺ τῆς ἐξαγομένης ποσότητος καὶ τῆς διὰ τὴν βιομηχανίαν προοριζομένης τοιαύτης ὁ παραγωγὸς θὰ ἔχῃ τοῦ λοιποῦ συμφέρον ἵνα διευθύνῃ πρὸς τὴν βιομηχανίαν τὸν κατώτερον αὑτοῦ καρπὸν καὶ νὰ προορίζῃ διὰ τὴν διεξαγωγὴν τὸν ἐκλεκτόν....

§5Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὶ τὸν ἐμποδίζει νὰ τὸ κάμῃ καὶ τώρα;

§6Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖον;

§7Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αὐτὸ ποὺ προτείνετε, δηλαδὴ νὰ κάμῃ ἐπιλογὴν τῆς παραγωγῆς του.

§8Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ὑπάρχει ἡ παρακράτησις, ἡ ὁποία τοῦ λέγει......

§9Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ποῖος τὸν ὑποχρεώνει νὰ μὴ χωρίζῃ τὰς ποιότητας;

§10Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι σήμερον ἡ τιμὴ παρακρατήσεως διαφέρει ἐλάχιστα τῆς τιμῆς τῆς ἐξαγωγῆς.

§11Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πῶς θὰ λείψῃ τὸ βάρος τῆς παρακρατήσεως; Σεῖς κρατεῖτε τὴν παρακράτησιν.

§12Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί, ἀλλὰ δὲν ἐπιρρίπτεται ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς, διότι πληρώνεται ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν. Ὡσαύτως, κύριοι, λόγῳ τῆς καθιερουμένης νέας διακρίσεως ποιοτήτων, θὰ παρέχεται ἡ εὐκαιρία εἰς τὸν κτηματίαν νὰ ἐξευγενίζῃ, ἐὰν θέλῃ, συνεχῶς τὴν ποιότητα τοῦ προϊόντος αὑτοῦ, διὰ τῆς καταβολῆς τῆς δεούσης ἐπιμελείας καὶ φροντίδος καὶ χωρὶς νὰ δεσμεύηται ἐν τῇ τοιαύτῃ προσπαθείᾳ, ὡς σήμερον, ἐκ τῶν γεωγραφικῶν ὁρίων καὶ περιοχῶν, καὶ χωρὶς νὰ πίπτῃ θῦμα τῆς ἐπαισχύντου ἐκμεταλλεύσεως τῶν σταφιδεμπόρων. Βεβαίως, κύριοι, δὲν παραγνωρίζομεν ὅτι τὸ ζήτημα τῆς βελτιώσεως τῆς ποιότητος δὲν εἶναι μόνον οἰκονομικόν, ἀλλὰ καὶ τεχνικόν. Διότι δὲν ἀρκεῖ ἵνα ὁ παραγωγὸς ἔχῃ συμφέρον σοβαρὸν πρὸς ἐξευγενισμὸν τοῦ προϊόντος· ἀπαιτεῖται ἐπὶ πλέον νὰ ἔχῃ καὶ τὰ ἀναγκαῖα πρὸς τοῦτο μέσα. Καὶ περὶ μὲν τῆς οἰκονομικῆς ἀπόψεως τοῦ ζητήματος ὡμίλησα πρὸς ὑμᾶς προηγουμένως. Ἀλλὰ ἡ τεχνικὴ αὐτοῦ ἄποψις εἶναι ἀράγε δυνατὸν νὰ ρυθμισθῇ; Καὶ αὐτὴ νομίζομεν ὅτι δὲν ἐμφανίζει ἀνυπερβλήτους δυσχερείας, δεδομένου ἄλλωστε ὅτι ἀποτελεῖ οὐσιώδη ὅρον πρὸς προαγωγὴν τοῦ ἄλλου σταφιδικοῦ ζητήματος. Διότι ἅπαντες γνωρίζετε, ἰδιαιτέρως δὲ οἱ καταγόμενοι ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ὅτι οἱ ἀτυχεῖς παραγωγοὶ εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀπόλυτον διάθεσιν τῶν καιρικῶν συνθηκῶν καὶ τῶν ἀτμοσφαιρικῶν μεταβολῶν, καὶ ὅτι συνεπῶς εἶναι ὑποχρεωμένοι, ἐφ’ ὅσον δὲν παρέχονται εἰς αὐτοὺς τὰ ἀναγκαῖα προφυλακτικὰ μέσα, καὶ τὸν τρυγητὸν ἀκαίρως νὰ ἐνεργοῦν καὶ τὴν ἀποξήρανσιν νὰ παραβιάζουν. Ἡ παροχὴ συνεπῶς σταφιδοπάνων ἀποτελεῖ τὸν πρῶτον ὅρον πρὸς βελτίωσιν τῆς ποιότητος καὶ συνεπῶς πρὸς ἐπιτυχῆ ἐπίλυσιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Ἡ τέως ὅμως διοίκησις τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ οὐδαμῶς ἀπησχολήθη μὲ τὸ κεφαλαιῶδες τοῦτο ζήτημα. Ἵνα δὲ ἀποσείσῃ ἀφ’ ἑαυτῆς τὴν βαρεῖαν εὐθύνην διὰ τὴν ἐπιδειχθεῖσαν ἀσύγγνωστον ἀδράνειαν, ἰσχυρίζεται εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 4 ἔγγραφον, τὸ κατατεθὲν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι: «Ὁ ὑποχρεωτικὸς ἐφοδιασμὸς ὅλων τῶν παραγωγῶν μὲ σταφιδόπανα εἶναι ἀδύνατος καὶ προβληματικός, διότι ἐκ 300 ἑκατομμυρίων ἐσοδείας, ἀποξηραίνονται ἤδη μὲ ἀσφαλῆ προφυλακτικὰ μέσα περίπου 100 ἑκατομμύρια μόνον. Συνεπῶς θὰ δεήσῃ νὰ ἐφοδιασθοῦν τὰ λοιπὰ 200 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα χρειάζονται ὑπὲρ τὰ 400 ἑκατομμύρια δραχμῶν νὰ ἀκινητοποιηθοῦν εἰς ἀξίαν σταφιδοπάνων». Ἅπαντες οὗτοι οἱ ἰσχυρισμοὶ τῆς τέως διοικήσεως τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ εἶναι ψευδεῖς καὶ ἀνακριβεῖς: Πρῶτον μὲν διότι, ἐὰν 200 ἑκατομμύρια στεροῦνται σήμερον προφυλακτικῶν μέσων, τότε ἀπαιτοῦνται σταφιδόπανα οὐχὶ 200, ἀλλὰ 100 ἑκατομμυρίων, διότι, ὅπως ἅπαντες γνωρίζετε, ὁ τρυγητὸς πρέπει νὰ ἐνεργῆται εἰς δύο περιόδους, ἐὰν θέλωμεν νὰ μὴ ρίπτεται ἄωρος καρπὸς εἰς τὰ ἁλώνια καὶ ἐὰν θέλωμεν νὰ βελτιώσωμεν ὁριστικῶς τὴν ποιότητα. Δεύτερον δέ, ἡ τιμὴ τῶν σταφιδοπάνων παρίσταται ὑπερβολικῶς ἐξωγκωμένη ὑπὸ τῆς τέως διοικήσεως τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ. Ἔχω πρὸ ὀφθαλμῶν ἔκθεσιν εἰδικοῦ ὑπαλλήλου τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ πρὸς τὴν διοίκησιν αὐτοῦ, ἐκ τῆς ὁποίας ἐμφαίνεται ὅτι: «τὰ ἀρίστης ποιότητος σταφιδόπαννα τιμῶνται εἰς τὸ ἐμπόριον πρὸς 1500 δραχμὰς κατὰ σταφιδόπανον, καλῦπτον ἓν χιλιόλιτρον σταφίδος». Ἀλλὰ προσθέτει ἡ ἐν λόγῳ ἔκθεσις: «Ἐὰν ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς προμηθευθῇ διὰ διεθνοῦς δημοπρασίας τὰ σταφιδόπανα, θὰ ἐπιτύχῃ τιμὴν εὐνοϊκωτέραν. Ἐὰν δὲ ἀκόμη ἀφαιρέσωμεν τὸ κέρδος τοῦ ἐμπορίου καὶ τὸ βάρος τοῦ τελωνειακοῦ δασμοῦ, τότε θὰ ἔχωμεν σταφιδόπανα μὲ τιμὴν 50% μικροτέραν, δηλαδὴ μὲ 750 δραχμὰς τὸ σταφιδόπανον». Συνεπῶς, κύριοι, ὅπως ἐξάγεται ἐκ τῆς ἐκθέσεως ταύτης, διὰ τὰ 100 ἑκατομμύρια σταφιδοκάρπου θὰ ἀπαιτηθῇ δαπάνη περίπου 75 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, καὶ οὐχὶ 400 ἑκατομμυρίων, ὅπως ὑπολογίζει ψευδῶς ἡ ἔκθεσις τῆς τέως διοικήσεως τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ. Τώρα, κύριοι, δύνασθε νὰ ἀναλογισθῆτε ὁποῖον ἔγκλημα διέπραξεν ἡ ἐκπεσοῦσα διοίκησις τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ, ὅταν διεσπάθιζεν ὁλόκληρα ἑκατομμύρια πρὸς διαφήμισιν τοῦ κακῆς ποιότητος καρποῦ, ἀντὶ νὰ χρησιμοποιήσῃ ταῦτα κατὰ πρῶτον λόγον διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ προϊόντος καὶ κατόπιν διὰ τὴν διαφήμισιν αὐτοῦ. Εἰς 98 ἑκατομμύρια ὑπολογίζονται τὰ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1925 δαπανηθέντα διὰ τὴν διαφήμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ, διὰ τῶν ὁποίων ἑκατομμυρίων θὰ ἦτο πλέον ἢ ἐξησφαλισμένη ἡ ἐπίλυσις τοῦ ἀκανθώδους προβλήματος τῆς βελτιώσεως τῆς ποιότητος. Αὐτά, κύριοι, εἶναι ἐν γενικαῖς γραμμαῖς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θεωροῦμεν ἐπιβεβλημένα πρὸς προαγωγὴν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ ποία θὰ εἶναι ἆράγε ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν διὰ τῶν μέτρων τούτων θὰ ἐπιτύχωμεν ὑπὲρ τοῦ σταφιδοπαραγωγοῦ; Ἂς λάβωμεν μίαν παραγωγὴν 300 ἑκατομμυρίων. Ἐὰν ὑπολογίσωμεν τὴν ἐξαγωγὴν εἰς 180 ἑκατομμύρια—ὅσον ποσὸν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχωμεν διαθέσιμον ἐκ τῶν συμβάσεων—τότε ἀναμφισβητήτως ὁ Σταφιδ. Ὀργανισμὸς θὰ καθορίσῃ τὸ παρακράτημα εἰς 40% δηλαδὴ εἰς 120 ἑκατομμύρια. Ἂς λάβωμεν τώρα ἕνα οἱονδήποτε παραγωγὸν παράγοντα 10 χιλ. λίτρας, ἐξ αὐτῶν 4 χιλ. θὰ πᾶνε ὡς παρακράτημα εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ θὰ εἰσπράξῃ ἐξ αὐτῶν τοὐλάχιστον πρὸς 1200 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον—διότι συμφώνως μὲ τὴν στατιστικὴν τοῦ ἔτους 1929 ἡ μέση τιμὴ τοῦ εἰς τὴν βιομηχανίαν διατιθεμένου παρακρατήματος εἶναι 1200 δραχμαί—συνεπῶς λέγω ὅτι μὲ μέσην τιμὴν 1200 δραχμῶν θὰ εἰσπράξῃ ὁ ὡς ἄνω παραγωγός μας 4800 δραχ. περίπου. Ἀπὸ τὰς ὑπολοίπους 6 χιλ. λίτρας ἐὰν πωλήσῃ ταύτας πρὸς 28 σελλίνια—τιμὴν ἐπιτρέπουσαν ἐπιτυχῶς τὸν συναγωνισμὸν—θὰ εἰσπράξῃ ὁ ὡς ἄνω παραγωγός μας, ἀφαιρουμένων τῶν ἐξόδων ὑπολογιζομένων πρὸς 1375 δρχ. κατὰ χιλιόλιτρον, περίπου δρχ. 21.000. Τουτέστιν ἐν συνόλῳ ὁ παραγωγὸς τῶν 10 χιλ. λιτρῶν θὰ ἀποκομίσῃ ἐκ τῆς παραγωγῆς του δραχμὰς ἤτοι 25800 2.500 δρχ. περίπου τὸ χιλιόλιτρον. Ταυτοχρόνως δὲ ἔχει ἀναμφισβήτητον συμφέρον ἵνα διευθύνῃ πρὸς τὴν ἐξωτερικὴν ἀγορὰν τὸν ἐκλεκτὸν αὐτοῦ καρπόν.

§13Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὶ τὸν ἐμποδίζει νὰ τὸ κάμῃ καὶ τώρα;

§14Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖον;

§15Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αὐτὸ ποὺ προτείνετε, δηλαδὴ νὰ κάμῃ ἐπιλογὴν τῆς παραγωγῆς του. Νὰ διαλέξῃ τὸ κακὸ πρᾶγμα καὶ αὐτὸ νὰ τὸ πωλήσῃ εἰς τὴν βιομηχανίαν τὸ δὲ ὑπόλοιπον εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§16Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ὑπάρχει ἡ παρακράτησις ἡ ὁποία τοῦ λέγει...

§17Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ποῖος τὸν ὑποχρεώνει νὰ μὴ χωρίσῃ τὰς ποιότητας καὶ νὰ πωλήσῃ τὴν καλὴν εἰς τιμὴν ἀνωτέραν;

§18Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι σήμερον ἡ τιμὴ τῆς ἐξαγωγῆς διαφέρει ἐλάχιστα τῆς τιμῆς παρακρατήσεως. Ἄν λοιπὸν λείψῃ τὸ βάρος τῆς παρακρατήσεως.....

§19Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πῶς θὰ λείψῃ τὸ βάρος τῆς παρακρατήσεως;

§20Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς σᾶς λέγω....

§21Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σεῖς κρατεῖτε τὴν παρακράτησιν;

§22Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί, ἀλλὰ δὲν ἐπιρρίπτεται εἰς τὴν ἐξαγωγήν, ὡς σήμερον, ἀλλὰ πληρώνεται ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν. Δίδεται εἰς τὴν βιομηχανίαν μὲ μίαν μέσην τιμὴν ἡμεῖς λέγομεν πρὸς 1200 δραχμὰς καίτοι σήμερον κατὰ τὰς στατιστικὰς παρέχεται πρὸς 1.360 δραχμάς. Ὁ ὑπολογισμὸς τὸν ὁποῖον σᾶς κάμνω, κύριοι, εἶναι ἀπολύτως ἀκριβὴς καὶ δὲν ἔχει τίποτε τὸ φανταστικόν. Ἐπὶ πλέον σᾶς προσθέτω τοῦτο: ὅτι ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν ἀνωτέρω ἐξεθέσαμεν τῶν 2.500 δραχμῶν ἐπιτυγχάνεται μὲ τιμὴν παρακρατήσεως 1.200 δραχμῶν καὶ οὐχὶ μὲ τιμὴν ἀνωτέραν, τῆς ὁποίας τὴν δυνατότητα κατεδείξαμεν πρὸς ὑμᾶς. Οἱ ἐκτεθέντες, κύριοι, ὑπολογισμοὶ ἡμῶν δύο τουλάχιστον δύνανται νὰ προκαλέσουν παρατηρήσεις. Πρῶτον: εἶναι δυνατὸν ἡ βιομηχανία ν’ ἀπορροφήσῃ τοιαύτην ποσότητα μέχρις 120 ἑκατομμύρια λιτρῶν; Δεύτερον: θὰ φθάσῃ ἡ ἐξαγωγὴ εἰς 180 ἑκατομμύρια καὶ δὲν θὰ ὑπάρξουν πλεονάσματα πρὸς ἐξαγοράν; Εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημα δυνάμεθα ν’ ἀπαντήσωμεν ἀδιστάκτως καταφατικῶς, καὶ τοῦτο προσεπικυροῦται ἀπὸ τὴν μακρὰν ἱστορίαν τῆς σταφίδος, ἡ ὁποία οὐδὲ εἰς τὰς μεγαλειτέρας παραγωγὰς κατεστράφη ἢ ἐρρίφθη εἰς τὴν θάλασσαν. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον θὰ ἠδυνάμεθα, κύριοι, νὰ ἀπαντήσωμεν ὡσαύτως καταφατικῶς ἐὰν ἐλαμβάνομεν ὡρισμένα μέτρα. Φρονοῦμεν δηλαδὴ ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διανοιχθῇ καὶ μία νέα ὁδὸς διαθέσεως τοῦ παρακρατήματος ἡμῶν, ἐὰν θελήσωμεν νὰ μιμηθῶμεν ἔν τινι μέτρῳ τοὺς ἐκ Καλλιφορνίας ἀντιπάλους ἡμῶν. Ἐν Καλλιφορνίᾳ, ὡς γνωστόν, ἐπικρατεῖ ἄντικρυς ἀντίθετον τοῦ ἡμετέρου σύστημα. Ἐν τῇ χώρᾳ ταύτῃ, αἱ πλεονάζουσαι ποσότητες δηλ. τὰ περισσεύματα δὲν διατίθενται εἰς τὴν ἐσωτερικὴν βιομηχανίαν, ὅπως συμβαίνει παρ’ ἡμῖν, ἀλλὰ χύνονται καὶ ἐκπέμπονται πρὸς τὸ ἐξωτερικόν. Παρόμοιον σύστημα θὰ ἦτο δυνατὸν ἐν ὡρισμένῳ μέτρῳ νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ παρ’ ἡμῖν. Βεβαίως ἀντιλαμβανόμεθα τὸν κίνδυνον ἐνδεχομένης ἐξαρθρώσεως τῶν ἐξωτερικῶν τιμῶν καταναλώσεως συνεπείᾳ μιᾶς τοιαύτης προσπαθείας, καὶ διὰ τοῦτο προτείνομεν τὸν διαχωρισμὸν τῆς παγκοσμίου σταφιδικῆς καταναλώσεως εἰς δύο ζώνας. Ἡ πρώτη ἐκ τῶν δύο τούτων ζωνῶν θὰ περιλαμβάνῃ εἰς τὰς χώρας τὰς ὁποίας ἡ σταφὶς εἶναι ἤδη γνωστή, ἡ δὲ δευτέρα θὰ περιλαμβάνῃ ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας ἡ σταφὶς εἶναι ἄγνωστος καὶ εἰς τὰς ὁποίας θὰ χρειασθῇ νὰ διανοιχθῇ νέα ἀγορὰ καταναλώσεως. Εἰς τὰς τελευταίας ταύτας χώρας, εἰς τὰς ὁποίας θὰ κατατάξωμεν κυρίως τὴν Ρωσσίαν καὶ τὴν Ἄπω Ἀνατολὴν θὰ ἀποστέλλωμεν σταφίδας ἐκ τῶν ἀνωτέρω ποιοτήτων τοῦ παρακρατήματος καὶ εἰς τιμὴν καλύπτουσαν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν ἔχετε παρακολουθήσῃ τὴν σταφιδικὴν ἱστορίαν, γνωρίζετε καλῶς ὅτι ἀφ’ ἧς ἤρξατο ὁ ἐξευτελισμὸς τῶν τιμῶν τῶν ἑλληνικῶν σταφίδων κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν τοῦ παρελθόντος αἰῶνος, μία νέα καὶ ἀπροσδόκητος ἀγορὰ διηνοίχθη ὡς ἐκ τούτου εἰς τὴν ἀχανῆ Ρωσσίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ νεοφανὴς κατανάλωσις ἐντὸς διαστήματος ὀλίγων μόνον ἐτῶν ηὐξήθη κατὰ τρόπον αὐτόχρημα καταπληκτικόν, ἀνελθοῦσα ἐκ 462 μόνον τόννων κατὰ τὸ ἔτος 1891, εἰς ἄνω τῶν 25.000 τόννων, δηλαδὴ 50 ἑκατομμύρια κατὰ τὸ 1894. Κατανοεῖτε ὅθεν, κύριοι, πόσον εὐρεῖς ὁρίζοντες διανοίγονται διὰ τὴν σταφίδα, ἐὰν καταστῇ δυνατὸν ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ προέλθῃ εἰς συνεννόησιν μετὰ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Σοβιετικῶν δημοκρατιῶν, συνεννόησιν ἡ ὁποία καὶ τὰ συμφέροντα ἀμφοτέρων τῶν χωρῶν θὰ προαγάγῃ καὶ τοὺς δεσμοὺς φιλίας θὰ συσφίξῃ.

§23Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὀφείλω νὰ δώσω μίαν πληροφορίαν. Τότε ὑπῆρχεν ὑπόσχεσις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Δεληγιάννη, ὄχι τοῦ Θεοδώρου ἀλλὰ τοῦ Ν. Δεληγιάννη, ὑπόσχεσις ρητὴ ὅτι θὰ συνήπτετο σύμβασις ἐμπορικὴ διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἠσφαλίζετο δασμὸς εὐνοϊκὸς διὰ τὴν εἰσαγομένην εἰς τὴν Ρωσσίαν σταφίδα. Ἡ σύμβασις ὅμως αὐτὴ δὲν ὑπεγράφη ἀπὸ τὴν προσωρινὴν Κυβέρνησιν τοῦ Νικολάου Δεληγιάννη, διὰ νὰ ὑπογραφῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία ἐπρομηνύετο ὅτι θὰ ἐξήρχετο νικήτρια ἐκ τῶν ἐκλογῶν, τὴν Κυβέρνησιν δηλαδὴ τοῦ ἐξαδέλφου του Θεοδώρου Δεληγιάννη. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐξηγέρθη ἡ Βεσσαραβία, παράπονα, ἀναφοραὶ καὶ διαμαρτυρίαι ὑπεβλήθησαν εἰς τὸν «πατέρα» της, ὅπως ἀπεκάλουν τὸν Τσάρον, διὰ τὴν μελετωμένην σύμβασιν καὶ τὰ πράγματα ἐσταμάτησαν μέχρις ἐδῶ μολονότι ἐπενέβη καὶ ἡ τότε βασίλισσα Ὄλγα. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι ἐγένετο δεκτὸν τότε νὰ δίδωνται 100.000 ρούβλια κατ’ ἔτος ἵνα διατίθενται εἰς κοινωφελῆ ἔργα ἐν Ἑλλάδι. Μεταξὺ δὲ τῶν ἔργων αὐτῶν κατεσκευάθη καὶ ἓν περίπτερον ποὺ εἶναι εἰς τὴν Λεωφόρον Κηφισσίας καὶ τὸ ὁποῖον χρησιμεύει ὡς λουτρὰ στρατιωτικά. Ἐθεωρήθη ὅτι ἦτο μία παράβασις οἰκονομικῆς ὑποσχέσεως.

§24Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τοιαῦτα, κύριοι, εἶναι καθ’ ἡμᾶς τὰ μέτρα, ἅτινα ἀνακουφίζοντα τὴν ἐξωτερικὴν τιμὴν καὶ βελτιώνοντα τὴν ποιότητα τῆς Ἑλληνικῆς σταφίδος, δύνανται νὰ καταστήσουν ταύτην ἱκανὴν ν’ ἀντιπαλαίσῃ ἐπιτυχῶς κατὰ τῶν ἐπικινδύνων συναγωνιστῶν, καὶ νὰ ἀνακτήσῃ λίαν προσεχῶς τὰς ἀπολεσθείσας ἀγοράς, ὑποβοηθούσης ἐπὶ πλέον καὶ τῆς ἀναμφισβητήτου ὑπεροχῆς αὐτῆς ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας καὶ συστατικῶν. Ἀλλ’ ἵνα, κύριοι, καταστῇ δυνατὴ ἡ εὔρυθμος καὶ ὁμαλὴ τοῦ ἐν λόγῳ συστήματος λειτουργία, ἵνα καταστῇ δυνατὸς καὶ ἐπιτυχὴς ὁ πρὸς τὰς ἀντιπάλους σταφίδας ἀνταγωνισμός, ἀπαιτεῖται ἐπὶ πλέον, ἀπαιτεῖται πρὸ παντός, ἡ ἐπιβολὴ τῆς ἑνιαίας τῆς σταφίδος διαχειρίσεως. Ἄνευ τῆς ἑνιαίας τῆς σταφίδος διαχειρίσεως—τὴν ὁποίαν πολλοὶ καὶ ἐπιφανεῖς ἐν τῷ παρελθόντι ἐκ τοῦ βήματος τούτου ὑπεστήριξαν—δὲν καθίσταται δυνατὴ ἡ ἐπακριβὴς διάκρισις τῶν ποιοτήτων, δὲν καθίσταται δυνατὴ ἡ προώθησις πρὸς ἐξαγωγὴν κατὰ πρῶτον λόγον τῶν ἀνωτέρων ποιοτήτων, δὲν καθίσταται δυνατὴ ἡ βελτίωσις τῆς ποιότητος. Τὴν ἑνιαίαν τῆς σταφίδος διαχείρισιν, ἡμεῖς τοὐλάχιστον τὴν ἀντιλαβανόμεθα εἰς δύο σταθμοὺς ἐπιτυγχανομένην. Τὴν ἀντιλαβανόμεθα τουτέστιν ὡς ἔχουσαν ἀνάγκην —διὰ λόγους τοὺς ὁποίους θὰ ἐκθέσω κατωτέρω—ἑνὸς προπαρασκευαστικοῦ, ἑνὸς προεισαγωγικοῦ σταδίου, τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ ἀποκαλέσωμεν ἑνιαίαν ποιοτικὴν τῆς σταφίδος διαχείρισιν. Κατὰ τὸ πρῶτον τοῦτο στάδιον οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ θὰ παραδίδουν ὑποχρεωτικῶς ὅλον τὸν καρπὸν αὐτῶν εἰς τὰ κέντρα παραλαβῆς τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ. Εἰς τὰ κέντρα ταῦτα θὰ καθορίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐπιβληθέντος ποσοστοῦ παρακρατήσεως ἡ πρὸς τὴν βιομηχανίαν εἰσφορὰ ἑκάστου παραγωγοῦ, καὶ θὰ κατατάσσηται εἰς τὴν ἐνδεικνυομένην κατηγορίαν ποιότητος, ἡ διὰ τὴν ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν προοριζομένη ποσότης. Τὰ κέντρα ταῦτα ἀκόμη θὰ ἐπιφορτίζωνται μὲ τὸν καθορισμόν, τὴν ἀπομίσχωσιν καὶ τὴν συσκευὴν τοῦ σταφιδοκάρπου, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἐξέρχηται ἐκ τῶν ἀποθηκῶν αὐτῶν ἵνα παραδοθῇ εἰς τὸ ἐμπόριον, εἰμὴ συσκευασμένος εἰς κιβώτια ἐσφραγισμένα καὶ φέροντα τὴν μάρκαν τῆς περιεχομένης ποιότητος. Ἔναντι τοῦ τοιουτοτρόπως εἰς τὰ κέντρα τοῦ ὀργανισμοῦ παραδιδομένου σταφιδοκάρπου, ἕκαστος παραγωγὸς θὰ λαμβάνῃ σχετικὴν ἀπόδειξιν ἐμφαίνουσαν τὴν κατηγορίαν ποιότητος καὶ τὸ ποσὸν καὶ τὴν ἀπόδειξιν ταύτην θὰ δύναται ἐλευθέρως καὶ ἄνευ οὐδενὸς περιορισμοῦ νὰ πωλῇ εἰς τὸ ἐμπόριον, τὸ ὁποῖον πάλιν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προσαγομένων ἀποδείξεων θὰ ἀποσύρῃ ἐκ τῶν ἀποθηκῶν τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ τὸ ἀναλογοῦν ποσὸν δεδομένης ποιότητος, τελειωτικῶς ὡς εἴπομεν συσκευασμένον. Μόνον, κύριοι, χάρις εἰς ἓν τοιοῦτον αὐστηρὸν σύστημα θὰ ἐξασφαλισθῇ ὁριστικῶς ἡ βελτίωσις τῆς ποιότητος. Μόνον χάρις εἰς ἓν τοιοῦτον σύστημα, θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἐξαγωγὴ τῶν ἀνωτέρων ποιοτήτων καὶ ἡ διάθεσις εἰς τὴν βιομηχανίαν τῶν κατωτέρων. Ἀλλὰ τὸ στάδιον τοῦτο, ὡς εἴπομεν προηγουμένως, δὲν θὰ εἶναι παρὰ μόνον προπαρασκευαστικόν, ἀποσκοποῦν τὴν βαθμιαίαν ὀργάνωσιν τῶν προσιδιαζουσῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ τὴν παρασκευὴν τοῦ καταλλήλου καὶ πεπειραμένου προσωπικοῦ διὰ τὴν ἀνάληψιν παρὰ τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ τῆς ὁλοκληρωτικῶς ἑνιαίας τῆς σταφίδος διαχειρίσεως, ἡ ὁποία συνεπάγεται ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἄμεσον ἐπαφὴν τῆς σταφιδικῆς παραγωγῆς καὶ τῆς καταναλώσεως. Ἴσως, κύριοι, τινὲς νὰ ἀντιτάξουν ὅτι ὁ σταφιδικὸς ὀργανισμὸς εἶναι σύνδεσμος παραγωγῶν, εἶναι ὀργανισμὸς παραγωγικὸς καὶ οὐχὶ ἐμπορικός. Οἱ τὰ τοιαῦτα ὑποστηρίζοντες πλανῶνται ἀναμφισβητήτως. Διότι ἡ ἰδέα τῆς ὀργανώσεως τοῦ συνεταιρισμοῦ τῶν παραγωγῶν ἐπὶ τῷ σκοπῷ ἀμεσωτέρας πρὸς τὴν κατανάλωσιν σχέσεως, δὲν εἶναι ἰδέα ἀντιφατική, ὅπως δὲν εἶναι οὐδὲ κἂν καινοφανής· τοὐναντίον εἶναι ἰδέα παλαιά, ὁριστικῶς ὑπὸ τῆς ἐπιστήμης υἱοθετηθεῖσα ἀπὸ τῆς λήξεως τοῦ παρελθόντος αἰῶνος, εἶναι ἰδέα ἀναμφισβητήτου ὠφελιμότητος, ἐπιτυχῶς μέχρι σήμερον ἐφαρμοσθεῖσα καὶ συνεχῶς κατακτῶσα ἔδαφος. Συνεπῶς ἡ ἀμεσωτέρα ἐπαφὴ τοῦ ἐκπροσωποῦντος τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς ὀργανισμοῦ πρὸς τὴν κατανάλωσιν, δὲν ἐνέχει τι τὸ ἀντιφατικόν, τὶ τὸ ἀντιοικονομικόν, ὥστε νὰ θεωρῆται ἐπιστημονικῶς ὡς καταδικαστέα. Τοὐναντίον ἐμφανίζει μεγάλα καὶ ἐξαιρετικὰ πλεονεκτήματα. Ἀρκοῦμαι ἐκ τούτων νὰ σημειώσω πρὸς ὑμᾶς κατὰ πρῶτον λόγον τὸν διακανονισμὸν τῆς προσφορᾶς ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς ζητήσεως. Διότι ὁ ὀργανισμὸς ἔχων εἰς χεῖρας αὐτοῦ ἅπασαν τὴν σταφιδικὴν παραγωγήν, θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ρυθμίζῃ τὴν προσφορὰν συμφώνως πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχηται ὁ ἐξευτελισμὸς τῶν τιμῶν, λόγῳ μεγάλης ἢ ἀποτόμου προσφορᾶς. Σημειῶ ἀκόμη πρὸς ὑμᾶς τὴν μεγάλην οἰκονομίαν δαπανῶν, ἡ ὁποία ἐκ τῆς τοιαύτης συγκεντρώσεως τῆς ἐργασίας θὰ προκύψῃ. Σημειῶ τέλος πρὸς ὑμᾶς, τὴν τεραστίαν ὤθησιν, τὴν ὁποίαν ὑπὸ τοιοῦτον ἑνιαῖον σύστημα δύναται νὰ λάβῃ τὸ ἔργον τῆς διαδόσεως τῆς Ἑλληνικῆς σταφίδος. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως, κύριοι, τῶν πλεονεκτημάτων τούτων, ὁ ὀργανισμὸς ὅστις σήμερον παραλαμβάνει τὴν σταφίδα ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν ἵνα μεταφέρῃ ταύτην εἰς τοὺς καταναλωτάς, ἐμφανίζει τοιαῦτα ἐλαττώματα, τοιαύτας ἀτελείας, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀνάγκη ἐπεμβάσεως τοῦ Κράτους πρὸς τερματισμὸν τῆς ὑφισταμένης ἐκρύθμου καταστάσεως. Ἅπαντες οἱ ζῶντες εἰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, γνωρίζετε καλῶς, ὅτι τὸ μὲν ἐσωτερικὸν ἐμπόριον, τὸ μεταφέρον τὴν σταφίδα μέχρι τῶν ἐξαγωγέων, καθ’ οἷον τρόπον ἀσκεῖται εἰς τὴν ὕπαιθρον κυρίως Χώραν ὑπὸ τῶν μικρεμπόρων παρέχει ἀφορμὴν εἰς τοιαύτας ἀδικίας, εἰς τοιαύτας καταχρήσεις εἰς βάρος τῶν πτωχῶν παραγωγῶν, ὥστε νὰ κινῇ τὴν ἀγανάκτησιν παντὸς ἐντίμου ἀνθρώπου· τὸ δὲ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον καὶ λόγῳ ἐλλείψεως ὀργανώσεως καὶ λόγῳ ἐλλείψεως ἐπαρκῶν κεφαλαίων, ἐξηρθρώθη εἰς πραγματικὴν κερδοσκοπίαν εἰς βάρος τοῦ ἱδρῶτος τοῦ παραγωγοῦ, διὰ τῆς μεθόδου τῶν προπωλήσεων. Τὸ τοιοῦτον σταφιδοκτόνον σύστημα ὀφείλομεν ἄνευ ἀναβολῆς νὰ ἀντικαταστήσωμεν, καὶ δὲν βλέπω πρὸς ἀποκατάστασιν αὐτοῦ, εἰμὴ μόνον τὴν ἀνάληψιν τῆς ἑνιαίας διαχειρίσεως ὑπὸ τῆς ὀργανώσεως τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἔρχομαι πλέον, κύριοι, εἰς ἓν τελευταῖον ζήτημα: Ποῖον θὰ εἶναι τὸ ὄργανον, ὅπερ θά ἐφαρμόσῃ τὸ ἐκτεθὲν σύστημα ρυθμίσεως τῆς σταφιδικῆς παραγωγῆς καὶ θὰ ἀναλάβῃ τὴν ἑνιαίαν διαχείρισιν τοῦ προϊόντος. Καθ’ ἡμᾶς, κύριοι, τὸ ὄργανον ὑπάρχει. Εἶναι ὁ αὐτόνομος σταφιδικὸς ὀργανισμός. Ἀλλ’ ἐνῶ ἅπαντες συμφωνοῦμεν ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ὑπάρξεως καὶ διατηρήσεως τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ—λόγῳ αὐτῆς ταύτης τῆς φύσεως τῆς σταφιδικῆς παραγωγῆς ἐχούσης ἀνάγκης ρυθμίσεως καὶ συνεπῶς καὶ ρυθμίζοντος ὀργάνου—ἐν τούτοις διαφωνοῦμεν ὡς πρὸς τὰς βάσεις καὶ τὸν τρόπον τῆς ὀργανώσεως καὶ τῆς διοικήσεως αὐτοῦ. Πενταετὴς ἀτυχὴς διαχείρισις κατέδειξεν ἀναμφισβητήτως καὶ εἰς τοὺς μᾶλλον δυσπίστους, ὅτι τὸ σημερινὸν μικτὸν καλούμενον σύστημα—κατ’ οὐσίαν ὅμως σύστημα παραδίδον εἰς μόνους τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους τὴν ἀπόλυτον διεύθυνσιν τῶν σταφιδικῶν ὑποθέσεων—ἀπέτυχε παταγωδῶς ἐν τῇ πράξει. Δὲν ἐπιθυμῶ, κύριοι, νὰ ἐκτρέψω τὴν συζήτησιν τοῦ ἀληθοῦς αὐτῆς περιορισμοῦ εἰσερχόμενος εἰς τὰ τῆς διαχειρίσεως τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον ὁ ἐπὶ ταύτης ἔλεγχος δὲν ἤχθη εἰσέτι εἰς πέρας. Περιορίζομαι μόνον νὰ παρατηρήσω ὅτι ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ἀποκαλυφθέντων, διαπιστοῦται κατὰ τρόπον ἀναμφισβήτητον, ἡ ἀποτυχία τοῦ μέχρι σήμερον ἐφαρμοζομένου συστήματος. Ἀλλὰ διὰ τίνος ἀράγε συστήματος δυνάμεθα νὰ ἀντικαταστήσωμεν αὐτό; Βεβαίως περὶ ἐπανόδου εἰς κεφαλαιοκρατικὴν ἑταιρείαν, μετὰ τὸν οἰκτρὸν τερματισμὸν τῆς Προνομιούχου, τὸν ὁποῖον ἅπαντες γνωρίζετε—δὲν δύναται νὰ γίνῃ πλέον λόγος. Ἐξ ἄλλου ἡ παράδοσις τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ εἰς τὸ κράτος, τουτέστιν εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ εἰς τὸ κόμμα, θὰ ἀποτελέσῃ τὴν χειρίστην ἁπασῶν τῶν λύσεων, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἀσφαλῆ καταστροφὴν τὸ σταφιδικόν μας προϊόν. Κατόπιν, κύριοι, τούτων, κατὰ τὴν ἀντίληψιν ἡμῶν, ἡ μόνη ἀπομένουσα δι’ ἡμᾶς λύσις εἶναι ἡ ἀνάθεσις τῆς διοικήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους σταφιδοπαραγωγούς. Γνωρίζομεν, κύριοι, τὰς κατὰ τῆς λύσεως ταύτης προβαλλομένας ἀντιρρήσεις καὶ οὐδαμῶς ὑποτιμῶμεν τὴν ἀξίαν αὐτῶν. Γνωρίζομεν ἀκόμη τὸν ἰσχυρισμὸν ὅτι οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ δὲν κατέστησαν εἰσέτι ὥριμοι πρὸς ἀνάληψιν τῆς διευθύνσεως τοῦ προϊόντος αὐτοῦ—ἢ ὅτι οἱ παραγωγοί, λόγῳ τῶν ὑπερβολικῶν περὶ τὴν τιμὴν ἀξιώσεων θὰ ὁδηγήσουν τὴν σταφιδικὴν ὑπόθεσιν πρὸς ἀδιέξοδον. Ἀλλ’ ἐρωτῶμεν ἐὰν ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς μὴ εἰσέτι ὡριμότητος κρατοῦμεν τοὺς παραγωγοὺς μακρὰν τῆς διαχειρίσεως τοῦ προϊόντος αὐτῶν, δὲν καθιστῶμεν ἀράγε ἐσαεὶ ἀδύνατον τὴν ποθουμένην προαγωγὴν καὶ διαπαιδαγώγησιν αὐτῶν; Δὲν εἶναι ἀράγε ἡ πεῖρα καὶ ἡ πρᾶξις, ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι προάγουν καὶ διαπαιδαγωγοῦν; Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡμεῖς, κύριοι, νομίζομεν ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ στεροῦμεν τῆς διευθύνσεως τοῦ προϊόντος αὐτῶν, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παράγοντες τοῦτο διὰ τῆς ἐργασίας των, ἔχουν συμφέρον ὑπὲρ πάντα ἄλλον νὰ ἴδουν βελτιουμένην τὴν κατάστασιν αὐτοῦ. Ἀντιθέτως πράττοντες, ἀρνούμεθα αὐτὴν ταύτην τὴν βάσιν τοῦ κοινωνικοῦ μας καθεστῶτος. Διότι τὸ ἀστικὸν καθεστὼς ἐρείδεται ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ὅτι: τὸ ἀτομικὸν συμφέρον ἀποτελεῖ τὸ ἀναγκαῖον κίνητρον τῆς παραγωγῆς καὶ τὸν μοναδικὸν μοχλὸν τῆς οἰκονομικῆς προόδου. Ἀρνούμενοι ὅθεν τὴν ἀποτελεσματικότητα τοῦ προσωπικοῦ ἐλατηρίου ὡς πρὸς τὴν σταφιδικὴν παραγωγήν, ἐλάχιστα ἀπέχομεν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀρνούμενοι ταύτην καὶ διὰ τὴν πάσης φύσεως παραγωγήν, συνιστοῦν τὴν ρύθμισιν τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς διὰ τοῦ Κρατικοῦ ὀργάνου καὶ τὴν ὀργάνωσιν τῆς συλλογικῆς ἰδιοκτησίας. Τοιουτοτρόπως, κύριοι, οἱ στεροῦντες τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς τῆς ἐλευθέρας διαχειρίσεως τοῦ προϊόντος τῆς ἐργασίας αὐτῶν, ἐνῷ πιστεύουν ἑαυτοὺς ὡς συντηρητικούς, ἐλέγχονται πραγματικῶς ὡς ἐπαναστατικοί, ἀρνούμενοι αὐτὴν ταύτην τὴν βάσιν τοῦ κοινωνικοῦ μας καθεστῶτος. Ἐξ ἄλλου, κύριοι, νομίζομεν ὅτι εἶναι ἐπὶ πλέον δυνατὴ ἡ λῆψις ὡρισμένων μέτρων, χάρις εἰς τὰ ὁποῖα δύναται νὰ τεθῇ φραγμὸς εἰς ἐνδεχομένας τῆς νέας ὀργανώσεως καταχρήσεις. Δυνάμεθα παραδείγματος χάριν νὰ καταστήσωμεν ὑποχρεωτικὸν τὸν συνεταιρισμὸν δι’ ἅπαντας τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, εἰς τρόπον ὥστε νὰ παύσουν παραμένοντες ἐκτὸς αὐτοῦ, ὅπως σήμερον διὰ ποικίλους λόγους στοιχεῖα πλήρη ζωτικότητος—καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ἀνυψώσωμεν τὸ συνεταιριστικὸν ἐπίπεδον. Δυνάμεθα ἀκόμη νὰ ἐπιβάλωμεν περιορισμοὺς ὡς πρὸς τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τοῦ προϊόντος. Δυνάμεθα τουτέστι, νὰ ὁρίσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου καὶ ἐπὶ ὡρισμένα ἔτη. Δυνάμεθα ἀκόμη νὰ ἐπιβάλωμεν ἕν ἀνώτατον ὅριον εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν, 10 ἢ 20% ἄνω τοῦ ὁποίου θὰ ὑποχρεοῦται νὰ προβαίνῃ εἰς πωλήσεις ὁ ὀργανισμός, ἵνα μὴ καταπονῆται ἐξ ὑπερβολικῶν τιμῶν ἡ κατανάλωσις. Δυνάμεθα τέλος νὰ ὁρίσωμεν ὅτι οἱαδήποτε ἀναθεώρησις τῆς τιμῆς περὶ τῆς ὁποίας ὡμιλήσαμεν, δὲν δύναται νὰ λάβῃ χώραν ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Κυβερνήσεως ἢ εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, ἐκ τῶν προτέρων ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζομένης. Διὰ τοιούτων μέτρων, κύριοι, δυνάμεθα νὰ περιορίσωμεν τὰς ἐνδεχομένας ὑπερβολικὰς ἀξιώσεις τῶν παραγωγῶν ἐν σχέσει πρὸς τὰς τιμὰς καὶ νὰ βαδίσωμεν ἀφόβως πρὸς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ἰδεώδους τῆς αὐτοδιοικήσεως τοῦ σταφιδικοῦ προϊόντος. Δὲν γνωρίζω, κύριοι, ἐὰν ἔπεισα ὑμᾶς περὶ τῆς ὀρθότητος καὶ ἐπαρκείας τῶν μέτρων ἅτινα ἔλαβον τήν τιμὴν νὰ ἐκθέσω ἐνώπιόν σας. Εἶμαι ὅμως βέβαιος ὅτι κατέδειξα πρὸς ὑμᾶς καὶ τὸ ὀλέθριον τῆς παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἀσκηθείσης σταφιδικῆς πολιτικῆς καὶ τὸ ἐπικίνδυνον τοῦ ἐπὶ τῆς σταφίδος ἐφαρμοζομένου συστήματος ρυθμίσεως. Εἶμαι ἀκόμη βέβαιος ὅτι κατέδειξα πρὸς ὑμᾶς καὶ τὰς ἀληθεῖς αἰτίας τῆς τελευταίας ἐξεγέρσεως τῶν σταφιδοφόρων πληθυσμῶν. Δὲν ἐξηγέρθησαν οἱ σταφιδοφόροι πληθυσμοί, διότι ὑπεκινήθησαν ὑπὸ τῆς πολιτικῆς δημαγωγίας πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν ὑπερβολικῶν ἢ ἀδυνάτων ἀξιώσεων. Ἐξηγέρθησαν οἱ σταφιδοφόροι πληθυσμοί, διότι ἀντελήφθησαν τὴν εἰς βάρος αὐτῶν συντελουμένην ἐκμετάλλευσιν καὶ τὴν ὑπὸ τῆς Κρατικῆς ἀρχῆς ἐπιδεικνυομένην ἀστοργίαν. Ἐξηγέρθησαν οἱ σταφιδοφόροι πληθυσμοί, διότι βλέπουν ὅτι τὸ προϊόν αὐτῶν, ἐνῷ καταδικάζει εἰς τὴν ἀθλιότητα τοὺς μοχθοῦντας πρὸς παραγωγὴν αὐτοῦ, ἐξ ἀντιθέτου προάγει εἰς πολυεκατομμυριούχους τοὺς παρασιτικῶς ἐκ τούτου ἀποζῶντας. Τὴν τοιαύτην κατάστασιν, κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθοῦν περισσότερον χρόνον οἱ σταφιδοφόροι πληθυσμοί. Ὀφείλετε, λοιπὸν, νὰ τερματίσετε αὐτὴν ὁριστικῶς, προσάγοντες ἡμῖν τὸ ταχύτερον τὰ ἀναγκαῖα μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἀποδοθῇ τὸ σταφιδικὸν προϊόν εἰς τοὺς διὰ τῆς ἐργασίας καὶ τοῦ ἱδρῶτος παράγοντας αὐτό. Εἶναι τοῦτο δι’ ὑμᾶς οὐχὶ ἁπλῶς ἐπιταγὴ τοῦ οἰκονομικοῦ συμφέροντος τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς κοινωνικῆς γαλήνης τῆς Χώρας. Εἶναι τοῦτο δι’ ὑμᾶς πρὸ παντὸς ἐπιταγὴ τῆς ἠθικῆς καὶ τοῦ δικαίου, (χειροκροτήματα).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις γενικεύεται αἰτήσει 10 βουλευτῶν. Ὁ κ. Ἀναστασίου.

§26Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λυποῦμαι, κύριοι βουλευταί, διότι εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἀντικρούσω τὸν ἀξιότιμον συμπολίτην μου κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ ἐπίσημον ἐμφάνισιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὴν ὁποίαν ἄλλως τόσον συμπαθῶς ἔκαμε σήμερον. Ἡ ἔκτακτος ὅμως σπουδαιότης τοῦ ζητήματος, ἀφορῶντος εἰς τὰ ζωτικώτατα συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν μου, μὲ ἀναγκάζει νὰ μὴ ἀφήσω ἀπαρατήρητα τὰ λεχθέντα εἰς τὰ κυριώτερα τουλάχιστον σημεῖα αὐτῶν, τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐπερώτησιν, διότι δυνατὸν ἐκ τῶν λεχθέντων νὰ γεννηθοῦν πεπλανημέναι ἐντυπώσεις αἵτινες δὲν εἶναι προωρισμέναι νὰ προαγάγουν τὸ ζήτημα. Ὁ κ. βουλευτὴς ἀσκῶν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν πολιτικὴν τῶν εὐτελῶν τιμῶν, ὡς τὴν ὀνομάζει, παρεῖδεν ἢ ἠθέλησε νὰ λησμονήσῃ ὅτι εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ πρωτοβουλίαν τινά ἢ δικαίωμα ἐπεμβάσεως ἢ ἐλέγχου ἐκ τῶν κειμένων νόμων. Καὶ ἐνῷ ἐνδιέτριψεν εἰς τὴν μακρὰν ἱστορίαν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ἐλησμόνησε τὸ κυριώτερον αὐτῆς σημεῖον, ὅτι οἱ παραγωγοὶ δι’ ἀνενδότων ἀληθῶς καὶ ἐπιμόνων ἀγώνων κατώρθωσαν ἐπὶ τέλους νὰ ἐπιτύχουν τὴν αὐτοδιοίκησιν τοῦ προϊόντος των καὶ ἵδρυσαν τὸν Αὐτόνομον Σταφιδικὸν Ὀργανισμὸν ὁ καταστατικὸς τοῦ ὁποίου νόμος ἀπηγόρευσε πᾶσαν ἐνεργὸν τοῦ Κράτους ἀνάμιξιν εἰς τὰ πράγματα τῆς σταφίδος. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐταύτησεν τὴν πολιτικὴν τῶν Α.Σ.Ο. μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως· καὶ τὰς εὐθύνας τῆς ἀστόχου πολιτικῆς ἣν ἤσκησεν ἐπὶ μίαν ἤδη πενταετίαν ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς ἠθέλησεν νὰ τὰς ἐπιρρίψῃ ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐπὶ τέλους οὔτε τὸν Αὐτόνομον Σταφιδικὸν Ὀργανισμὸν ἵδρυσεν οὔτε καὶ τὰ διοικήσαντα αὐτὸν πρόσωπα ἐξέλεξε. Καὶ τὸ πλέον ἄξιον παρατηρήσεως εἶναι ὅτι ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἀσκῶν κατὰ τὸ πρῶτον τῆς ἐπερωτήσεως αὐτοῦ σημεῖον κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, μετέφερεν καὶ ὑπεστήριξεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἰδέας ὅλων ἐκείνων τῶν ἀνευθύνων οἵτινες παρέσυραν τοὺς παραγωγοὺς εἰς τὴν ἐξέγερσιν τοῦ παρελθόντος θέρους καὶ συνετέλεσαν νὰ καταστήσουν καὶ τήν δυστυχίαν αὐτῶν μεγαλειτέραν καὶ τὴν κρίσιν τοῦ προϊόντος δεινοτέραν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι βουλευταὶ νὰ ἐκθέσω σκέψεις τινὰς ἐπὶ τῆς ἐκραγείσης σταφιδικῆς κρίσεως καὶ τῶν αἰτίων ταύτης προτοῦ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὸ κύριον σημεῖον ἐφ’ οὗ ἐβασίσθη ἡ ἐπερώτησις, διότι ἐκ τούτων θὰ καταστῇ εἰς πάντα εὔκολον νὰ κρίνῃ κατὰ πόσον ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων αἱ ἐξενεχθεῖσαι αἰτιάσεις. Εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὑπῆρξε κρίσις εἰς τὸ ἐθνικὸν προϊόν καὶ ὅτι ἡ κρίσις αὕτη ὑπῆρξε δεινοτέρα πάσης ἄλλης προηγουμένης. Αἱ συνέπειαι τῆς κρίσεως ταύτης ἐκδηλοῦνται εἰς μίαν ἀπέραντον δυστυχίαν ἑνὸς Λαοῦ φιλοπόνου καὶ ἐργατικοῦ, δυστυχίαν ἡ ὁποία ἀληθῶς, ὅπως ἐτόνισε καὶ ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου, περιέφερεν αὐτοὺς εἰς πραγματικὴν ἀπόγνωσιν. Ποῖα ὅμως τὰ αἴτια τῆς κρίσεως; Πόθεν προέκυψεν αὕτη; Εἶναι αἴτια εἰδικὰ ὡς ἡ ἀφορία τῆς γῆς ἢ παρατηρηθεῖσα πέρυσιν ἐξαιρετικῶς καὶ αἱ ἐνσκήψασαι θεομηνίαι, αἱ ὁποῖαι ἐνῷ ἠλάττωσαν σημαντικῶς τὴν παραγωγήν, ηὔξησαν συγχρόνως καὶ ὑπερόγκως τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας. Ἀλλὰ εἶναι καὶ αἴτια ἄλλα, γενικῆς φύσεως ἀσκήσαντα μεγίστην ἐπίδρασιν εἰς τὴν ἔκρηξιν τῆς κρίσεως. Ἡ κακὴ σταφιδικὴ πολιτικὴ ἥτις ἠκολουθήθη καὶ ἐφηρμόσθη ἀπὸ τοῦ 1892, ἀπὸ τῆς ἄλλης δηλαδὴ μεγάλης σταφιδικῆς κρίσεως, ἥτις ἐνεφανίσθη τότε συνεπείᾳ τοῦ ἐπιβληθέντος ἐν Γαλλίᾳ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ, ἕνεκεν τοῦ ὁποίου ἡ κατανάλωσις τῆς σταφίδος εἰς τὴν ἐξωτερικὴν ἀγορὰν ἐμειώθη κατὰ 35 χιλ. τόννους. Τότε πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως ἐλήφθησαν διάφορα τεχνικὰ μέτρα, ὅπως ὁ εἰς εἶδος φόρος καὶ ἡ ἐξαγωγικὴ εἰσφορὰ καὶ ἡ ἐξαγορὰ τῶν πλεονασμάτων. Τὰ τεχνικὰ αὐτὰ μέτρα ἐπέφεραν ἐπιβάρυνσιν τῆς τιμῆς τοῦ προϊόντος εἰς τὴν ἐξωτερικὴν ἀγοράν, τῆς ὁποίας ἐπὶ τέλους ἐκάμφθη ἡ καταναλωτικὴ ἀντοχή. Ἐπέφερον ἀκόμη καὶ τὴν παρεμπόδισιν τῆς βελτιώσεως τῆς ποιότητος τῆς σταφίδος. Αἱ ἀνώτεραι ποιότητες αἱ ὁποῖαι πωλοῦνται ἀκριβώτερον ἐπιβαρύνονται μὲ τὰ αὐτὰ ἐξωτερικὰ βάρη μὲ τὰ ὁποῖα ἐπιβαρύνονται καὶ αἱ κατώτεραι ποιότητες αἱ ὁποῖαι πωλοῦνται κατὰ πολὺ εὐθηνότερον. Ἐκ τούτου προῆλθε μὲν ἐξευγενισμὸς τῶν καλῶν ποιοτήτων, ἀλλὰ συγχρόνως ἐπῆλθε καὶ μεγαλειτέρα ἐπιβάρυνσις τῶν τιμῶν διότι ἡ κατανάλωσις διαρκῶς ἐμειοῦτο καὶ ἐχρειάζοντο νέα βάρη διὰ νὰ ἀγοράζωνται τὰ διαρκῶς αὐξανόμενα πλεονάσματα. Τὰ τεχνικὰ ταῦτα μέτρα ἐφηρμόσθησαν καὶ παρὰ τῆς προνομιούχου σταφιδικῆς ἑταιρείας καὶ ὑπὸ τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ διηυκόλυναν τὴν διείσδυσιν ξένων ὁμοειδῶν προϊόντων εὐθηνοτέρων καὶ καλλίτερον ἀπεξηραμένων καὶ συσκευασμένων, διαρκῶς ἐκτοπιζόντων τὴν σταφίδα ἀπὸ τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως, εἰς ἃς πλέον εἶχε παύσει νὰ ἔχῃ μονοπωλιακὴν θέσιν. Ἦτο λοιπὸν ἐνδεδειγμένη ἐκ τῶν πραγμάτων πολιτικὴ, νὰ ἀντιταχθοῦν κατὰ τῶν ἀντιπάλων καὶ τῶν ἀνταγωνιστῶν εὐθηναὶ ποσότητες καλῶς ἐπεξηραμέναι καὶ καθαραὶ καὶ καλῶς συσκευασμέναι. Ἀλλὰ ἡμεῖς ἠκολουθήσαμεν τὴν ἀντίθετον ἀκριβῶς πολιτικήν. Ἀντιτάσσομεν εἰς τοὺς ἀνταγωνιστὰς κακὰς ποιότητας καὶ μεγάλας τιμὰς καὶ ἡ κρίσις ἐπήρχετο μοιραία πλέον. Πρέπει ὅμως νὰ ὁμολογηθῇ καὶ νὰ διαπιστωθῇ, ὅτι εἰς τὴν κρίσιν ταύτην τῆς σταφίδος τὸν καταστρεπτικώτερον ρόλον ἔπαιξεν ἡ ἄφρων διαχείρισις καὶ ἡ ὀλεθρία τακτικὴ ἣν ἤσκησεν ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς, ἡ νόμιμος ἐκείνη ὀργάνωσις ἥτις ἐδέχθη πρὸς προστασίαν τῆς καλλιεργείας καὶ τοῦ ἐμπορίου τοῦ προϊόντος. Διὰ νὰ μὴ μείνῃ εἰς κανένα ἡ ἀμφιβολία διὰ τὴν φθοροποιὸν ἐπίδρασιν τῆς ἀστόχου πολιτικῆς τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ, ἀρκεῖ μόνον νὰ σᾶς ἀναφέρω, κύριοι βουλευταὶ ὅτι ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς κατὰ τὸ 1925, ὅτε ἱδρύθη, εὗρε τὴν ἐξαγωγὴν εἰς τὰ 180 ἑκατομμύρια καὶ τὴν ἔφερεν εἰς τὰ 1929 εἰς τὰ 146 μὲ σταθερὰν μείωσιν ἑκάστου ἔτους.

§27Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὁ αὐτόνομος τὴν ἔφερεν;

§28Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ πολιτικὴ τῆς διοικήσεως τοῦ αὐτονόμου. Οἱ διοικοῦντες τὸν Αὐτόνομον Σταφιδικὸν Ὀργανισμὸν καὶ ἄπειροι τελείως περὶ τὰ σταφιδικὰ ἔχοντες ἐπὶ κεφαλῆς νεανίαν τινά, ὅστις ἀνεκήρυξεν ἑαυτὸν μονάρχην ἀπόλυτον καὶ ἀνεξέλεγκτον κύριον τῆς τύχης τοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος.

§29Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τὸ σύστημα τῆς διοικήσεως ἀντίθετον ἀπὸ τὸ τῆς σταφιδικῆς τραπέζης, ὅπου ὁ γενικὸς διευθυντὴς ἔπαιζεν ἕνα ρόλον ἀνύπαρκτον· ἐδῶ ἔχει δικαιώματα.

§30Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ τὸ ἓν σύστημα ἀπέτυχε καὶ τὸ ἄλλο.

§31Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὅταν ὑποστηρίζετε ἑνιαίαν διαχείρισιν, δὲν ἠμπορεῖτε παρὰ νὰ ὑποστηρίζετε καὶ δικτατορικὰ δικαιώματα.

§32Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Οἱ διοικοῦντες τὸν Αὐτόνομον Σταφιδικὸν Ὀργανισμὸν κατὰ τὸ πενταετὲς διάστημα τῆς διαχειρίσεως αὐτῶν δὲν ἔκαμνον τίποτε, πλὴν τῆς δημοκοπίας ἀπέναντι τῶν παραγωγῶν μὲ τὴν πολιτικὴν τῶν ὑψηλῶν τιμῶν καὶ ἀδιαφοροῦντες διὰ τὴν τύχην τοῦ προϊόντος ἐπεβάρυνον αὐτὸ ὑπερόγκως χωρὶς συγχρόνως νὰ καταβάλλωσι καμμίαν προσπάθειαν πρὸς βελτίωσιν τῆς παραγωγῆς. Παρεβίασαν τὴν σοφὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἐτήρει μετὰ θρησκευτικῆς εὐλαβείας ἡ προνομιοῦχος ἑταιρεία, τὴν ἀρχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καθωρίζοντο τὰ ἐλάχιστα ὅρια τῶν τιμῶν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ παρέχηται ἀσφάλεια εἰς τοὺς παραγωγοὺς εἰς τὰς κρισίμους περιστάσεις καὶ συγχρόνως ἀφίνετο ἐλευθερία εἰς τὸν συναγωνισμὸν πρὸς ἐπιτυχίαν μεγαλειτέρων τιμῶν. Ἡ διοίκησις ὅμως τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ ἀντὶ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς ποὺ ἀπέβη σωτηρία ἐφήρμοσε τὴν ἀντίθετον ἀρχὴν, ὥριζε δηλαδὴ ἀνώτερα ὅρια τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος, καὶ διὰ τῆς ἀποφάσεως τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ 1928, ἐπέφερε τὸ καιριώτερον πλῆγμα κατὰ τῆς παραγωγῆς, ὁρίσασα τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος εἰς 4.000. Καθ’ ἣν ἐποχὴν δηλαδὴ ἕνεκεν τῆς ἀπειλητικωτέρας ἐμφανίσεως νέων καὶ παλαιῶν ἀνταγωνιστῶν ἐπεβάλλετο ἀκριβῶς ἡ ἀντίθετος πολιτικὴ, ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς δημοκοπῶν ηὔξανε τὰς τιμὰς τῆς ἀγορᾶς τῶν πλεονασμάτων. Ἡ ἀπόφασις αὕτη ὑπῆρξεν ἔγκλημα. Ἔγκλημα ὄχι μόνον διὰ τὰ ἐπακολουθήσαντα ὀλέθρια ἀποτελέσματα, ἀλλὰ καὶ διότι ἐλήφθη ἐν γνώσει τῶν ἀποτελεσμάτων τούτων. Διότι ἡ ἀπόφασις αὕτη τῆς διοικήσεως τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ ἐλήφθη παρὰ τὰς ὑποδείξεις τοῦ ἐν Λονδίνῳ πρεσβευτοῦ, παρὰ τὴν γνώμην τῶν ἐν Λονδίνῳ γραφείων καὶ παρὰ τὰς γνώμας τῶν ἐπιμελητηρίων Πατρῶν καὶ Καλαμῶν, αἵτινες ὅλαι συνέπιπτον ὅτι κατ’ οὐδένα λόγον αἱ τιμαὶ δὲν ἔπρεπε νὰ ὁρισθῶσιν ὑψηλαὶ καὶ ἔκρουον τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου ἐκ τῆς λήψεως ἐναντίων μέτρων. Ἀλλὰ ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς θέλων νὰ εἶναι εὐάρεστος εἰς τοὺς παραγωγούς, ἐλησμόνει ὅτι τὸ ἀληθὲς αὐτοῦ συμφέρον ἦτο εἰς τὴν αὔξησιν τῆς ἐξαγωγῆς, ἐκ τῆς ὁποίας ἐξηρτᾶτο ἡ λύσις τοῦ ζητήματος. Καὶ οὕτω οἱ ἀντίπαλοι ἡμῶν ἐπωφελούμενοι τῶν ἀνοησιῶν μας, ηὔξανον εἰς βάρος μας τὴν κατανάλωσίν των ἐνῷ οἱ ἰδικοί μας παραγωγοὶ δὲν ἐπώλουν τὰς σταφίδας των εἰς τὰς κατωτέρας τιμὰς τοῦ συναγωνισμοῦ διότι ἦσαν ἠσφαλισμένοι ὅτι θὰ τὰς ἐπώλουν εἰς τὰς ὑπερόγκους τιμὰς τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ. Καὶ τὸ σπουδαιότερον ὁ Αὐτόν. Σταφ. Ὀργανισμὸς ἀσκῶν δημοκοπικὴν πολιτικὴν δὲν ἔκαμεν οὐδεμίαν φειδὼ εἰς τὰ χρήματα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἡ διοίκησις τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ ὑπῆρξεν πολυτελεστάτη, ἔκαμεν ἀσκόπους δαπάνας δεκάδων ἑκατομμυρίων ἀπολύτως ἀνεξελέγκτως, διώριζεν ὑπαλλήλους στρατηγοὺς καὶ ναυάρχους καὶ μετεχειρίζοντο τὸ ὀγκῶδες κονδύλιον τῆς ἐσωτερικῆς διαφημίσεως διὰ νὰ φιμώνουν τὰ στόματα καὶ νὰ ἀποκλείουν πᾶσαν φωνὴν δυναμένην νὰ ζητήσῃ τὸν ἔλεγχον τῆς διαχειρίσεώς των καὶ τὴν ἀποκάλυψιν τῆς γινομένης ἀσυστόλου διασπαθίσεως τῶν χρημάτων τῶν παραγωγῶν διὰ τῆς αἰσχροτέρας προπαγάνδας, ἣν ἐνήργουν κατ’ ἐντολὴν τῆς διοικήσεως οἱ ἐπόπται καὶ οἱ ἐπιθεωρηταὶ τοῦτο καὶ μόνον ἔχοντες ἐπάγγελμα καὶ ταύτην καὶ μόνον ἐνεργοῦντες ὑπηρεσίαν. Εἶναι τοιαῦτα τὰ καταγγελθέντα αἴσχη τῆς διοικήσεως, ὥστε εἶναι ἀληθῶς ἀπορίας ἄξιον πῶς δὲν ἐπενέβη ἀκόμη ἡ δικαιοσύνη ἢ δὲν ἐπεστήθη ἡ προσοχή της ἐπ’ αὐτῶν, ἐκτὸς ἐὰν οἱ ἁρμόδιοι ἐπιφυλάσσονται νὰ τὸ κάμουν μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν ἐκθέσεων τοῦ ἐνεργουμένου ἤδη ἐπισήμου ἐλέγχου. Πρέπει ὅμως νὰ ἀναγνωρισθῇ καὶ δὲν διστάζω νὰ ἀναγνωρίσω ὅτι δὲν εἶναι ἀπηλλαγμένοι τῆς εὐθύνης τῆς καταστάσεως ταύτης καὶ οἱ παραγωγοί, κυρίως οἱ ὠργανωμένοι οἱ διοικοῦντες τὰς ἑνώσεις καὶ τοὺς συνεταιρισμούς. Ἠνείχοντο τὴν δημοκοπίαν ἣν ἐνήργει ἡ διοίκησις τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ περιέβαλον ταύτην μὲ ἀπεριόριστον ἐμπιστοσύνην, ἀπολαμβάνοντες τὰς δημοκοπικῶς διδομένας μεγάλας τιμὰς τῆς ἐξαγορᾶς τῶν πλεονασμάτων καὶ ἀπαγορεύοντες εἰς πάντα ὄχι πλέον νὰ ἀσκήσῃ ἔλεγχον ἐπὶ τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ, ἀλλ’ οὐδὲ νὰ μνημονεύσῃ κὰν τοῦ ὀνόματός του. Ἡ ἀφοσίωσίς των ἦτο πλήρης καὶ ὁ φανατισμός των μέγας. Καὶ ὅταν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ἐτόλμησε νὰ ὁμιλήσῃ ὄχι κατὰ τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ ὡς θεσμοῦ, ἀλλὰ διὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ ζητήματος ὑπὸ τῆς διοικήσεως αὐτοῦ ἐδέχετο ἑκατοντάδας τηλεγραφημάτων ἀποδοκιμασιῶν ὕβρεων καὶ προπυλακισμῶν ἐκ μέρους τῶν ἑνώσεων καὶ τῶν συνεταιρισμῶν οἱ ὁποῖοι ὡς κύμβαλα ἀλλαλάζοντα ἀπηγόρευον πᾶσαν ἐναντίαν φωνὴν καυχώμενοι ὅτι αὐτοὶ ἀποτελοῦν τὴν σταφιδικὴν Βουλὴν καὶ διέβαλον τοὺς ζητοῦντας τὸν ἔλεγχον ὡς ἀντιστρατευομένους εἰς τὰ συμφέροντα τῆς παραγωγῆς. Διὰ τῆς τοιαύτης πολιτικῆς της ἡ διοίκησις τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ ἐξήντλησε τὰ ἀποθέματα αὐτοῦ εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν πλεονασμάτων, εἰς δευτερευούσας ἀνάγκας ὡς ἡ κατασκευὴ δεξαμενῶν, καὶ εἰς ἄλλας ἀτυχεῖς ἐπιχειρήσεις ὡς αἱ περίφημοι κοινοπραξίαι μὲ τὰς βιομηχανίας· καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ κατέληξεν νὰ ὀφείλῃ περὶ τὰ 100 ἑκατομμύρια, ὅτε καὶ ἐκήρυξεν ἑαυτὸν εἰς ἀδυναμίαν νὰ συνεχίσῃ τὴν διαχείρισιν. Ἐντεῦθεν ἐξεδηλώθη ἡ κρίσις καὶ οἱ παραγωγοὶ περιῆλθον εἰς πραγματικὴν δυσφορίαν, εἰς ἀπόγνωσιν δύναμαι νὰ εἴπω, διότι τὰ ὅρια τῶν τιμῶν τὰ ὁποῖα ἠδύνατο ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς νὰ δώσῃ ἔφθανον τὰς 1350 δραχ. ἂν δὲν ἀπατῶμαι.

§33Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἄνω τῶν 1350 δραχ. δὲν ἠδύνατο νὰ δώσῃ.

§34Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἠδύνατο λοιπὸν ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς νὰ δώσῃ διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν πλεονασμάτων 1350 δραχμάς, τιμὴν δηλαδὴ ἡ ὁποία ἦτο πολὺ κατωτέρα τῶν ἐξόδων καλλιεργείας καὶ ἡ ὁποία κατέστρεφε τούτους ὁλοσχερῶς. Πρὸ τῆς κρίσεως ταύτης εὑρεθεῖσα ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἐσταύρωσε τὰς χεῖρας αὐτῆς, ὡς ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀλλὰ προσεπάθησε ὅσον ἐκ τῶν περιστάσεων ἦτο δυνατὸν νὰ θεραπεύσῃ τὴν κατάστασιν χωρὶς καὶ νὰ βλάψῃ γενικώτερον τὰ συμφέροντα τῆς παραγωγῆς καὶ τὸ μέλλον τῆς σταφίδος ἐμφρόνως πολιτευθεῖσα καὶ μὴ ἀφήσασα ἑαυτὴν νὰ παρασυρθῇ ἀπὸ τὰς φωνὰς τῶν δημοκόπων καὶ τῶν ἀνευθύνων σταφιδοπατέρων τῶν ἀδιαφορούντων ἂν διὰ τούτων ἔθαπτον τὴν τύχην τοῦ προϊόντος τελειωτικῶς.

§35Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε τὴν τακτικὴν τοῦ παρακρατήματος;

§36Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς ἀπαντῶ: ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς κύριε συνάδελφε.

§37Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀποτέλεσμα πρακτικῶν μέτρων.

§38Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ Κυβέρνησις, λέγω, δὲν ἐσταύρωσε τὰς χεῖρας πρὸ τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ἀλλ’ ἔσπευσε νὰ παρέμβῃ, καίτοι ὅπως προηγουμένως ὑπεστήριξα, λόγῳ τῆς αὐτοδιοικήσεως τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ δὲν εἶχε ἐναργὲς τὸ δικαίωμα τῆς παρεμβάσεως.

§39Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ Κυβέρνησις παρενέβη διότι ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς ἦτο ἀνίκανος νὰ ἐκτελέσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του· ὄχι διότι ἠθέλησε νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν του. Ἂν ἐνθυμῆσθε τὶ εἶχον εἴπει ἐπὶ τῆς κρίσεως τῆς σταφίδος, εἶχον εἴπει τὸ ἑξῆς: περὶ ποίας κρίσεως ὁμιλεῖτε, ἐφόσον αἱ τιμαὶ τὰς ὁποίας ἔχει ἀσφαλίσει ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς εἶναι κατ’ ἐλάχιστον ὅρον 2850 δραχμαί; Ἐὰν νομίζετε ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 2850 δραχ. ἀποτελεῖ τιμὴν κρίσεως τὸ σταφιδικὸν ζήτημα εἶναι ἄλυτον. Εἶπον τότε ὅτι δὲν ἦτο δουλειὰ Κυβερνητικὴ ὁ καθορισμὸς τῶν τιμῶν, ἦτο ζήτημα τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ὀργανισμοῦ ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ ὀργανισμὸς περιῆλθεν εἰς ἀπόλυτον ἀδυναμίαν ὅπως ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του, ἐπενέβη ἡ Κυβέρνησις.

§40Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμός, ὡς αὐτόνομος ἐστερεῖτο τῆς ἐποπτείας τοῦ Κράτους. Ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποχρέωσιν, ὅταν ἔβλεπεν ὅτι ἡ σταφὶς ὑφίστατο μίαν κρίσιν ἀπὸ τὸν διεξαγόμενον διεθνῆ ἀνταγωνισμὸν καὶ ἰδίως ἐκ μέρους τῆς Καλλιφορνιακῆς σταφίδος καὶ ἡ διάθεσις τῆς Ἑλληνικῆς σταφίδος ἔμενεν πολὺ πίσω καὶ εἶχε φθάσει νὰ ἐκπροσωπῇ μόλις τὰ 30% τῆς διεθνοῦς παραγωγῆς, ἐνῷ προηγουμένως ἀντεπροσώπευε τὰ 80%, εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν, λέγω, νὰ ἐπέμβῃ καὶ νὰ ἀσκήσῃ ἔντονον καὶ συστηματικὸν ἔλεγχον τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ.

§41Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διὰ νὰ κατατοπισθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ πῶς διεχειρίζετο ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμός, θὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς τὰ 1928, ὅτε καθωρίσθησαν αὐταὶ αἱ τεράστιαι τιμαί, ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ὑπουργείου ἐπέμεινε μέσα εἰς τὸ συμβούλιον καὶ τοὺς εἶπεν ὅτι: δὲν ἔπρεπε νὰ καθορίσουν αὐτὰς τὰς τεραστίας, τιμάς· ἀπήντησαν δὲ ὅτι μὲ αὐτὰς τὰς τιμὰς δὲν καλύπτονται οὐδὲ τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας.

§42Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ποίαν τιμὴν ἐπρότεινεν εἰς τὸ 1928;

§43Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἔχει σημασίαν.

§44Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἔχει σημασίαν διότι διεπιστώθη ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ὅτι ἐπρότεινε δύο μόνον σελλήνια.

§45Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κάποτε τοὺς ἔκαμα ἕνα ἔγγραφον καὶ τοὺς εἶπα: Πῶς δὲν μεριμνᾶτε διὰ τὴν ποιότητα; Καὶ μᾶς ἀπήντησαν ὅτι εἶναι αὐτόνομοι καὶ δὲν ἔχουν νὰ μᾶς δώσουν λόγον.

§46Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔλεγον λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι πρὸ τοιαύτης καταστάσεως εὑρεθεῖσα ἡ Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος καὶ ἐπέβαλε, παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις τῶν δημαγωγῶν τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τῶν 2.000–2.200 καὶ ἀπεσόβησε τελείαν καταστροφὴν τῆς παραγωγῆς. Διότι ἂν ἡ παραγωγὴ ἀφίνετο εἰς τὰς τιμὰς τὰς ὁποίας ἦτο ἱκανὸς νὰ δώσῃ ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς τῶν 1350 δραχμῶν, ἕκαστος ἐξ ὑμῶν ἐννοεῖ πολὺ καλὰ ποία θὰ ἦτο ἡ θέσις τῶν παραγωγῶν καὶ πόσον ἡ καταστροφὴ θὰ ἦτο μεγαλειτέρα. Ἡ Κυβέρνησις τότε κατώρθωσε νὰ κρατήσῃ τὴν τιμὴν εἰς τὰς 2000 δραχμὰς, ἐγγυηθεῖσα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τὸ δάνειον πρὸς τὸν Αὐτόνομον Σταφιδικὸν Ὀργανισμόν, ἄνευ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν οὗτος νὰ ὁρίσῃ τὴν τιμὴν αὐτῶν ὡς ἀγορᾶς τῶν πλεονασμάτων.

§47Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ θὰ ἰδῆτε ὅτι ἐφέτος πιθανὸν νὰ μὴ ὑπάρχῃ κἂν πλεόνασμα πρὸς ἐξαγωγήν.

§48Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πλὴν τῶν δανείων, διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς πολλὰς θυσίας, ἐμείωσε τὸν ἔγγειον φόρον τῆς σταφίδος, ἀπὸ 75 εἰς 50 ἑκατομμύρια. Αὐτὸ βεβαίως ἀποτελεῖ μίαν χειρονομίαν ἀλλὰ κατὰ τὴν γνώμην μου ἡ χειρονομία ἔπρεπε νὰ εἶναι γενναιοτέρα. Ἡ σταφὶς φορολογεῖται δημευτικώτατα.

§49Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὄχι μόνον ἠλάττωσεν ἡ Κυβέρνησις τὸν ἔγγειον φόρον ἀπὸ 75 εἰς 50 ἑκατομμύρια ἀλλὰ γνωρίζετε ὅτι ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς καθυστερεῖ καὶ ἐκ τῆς προηγουμένης χρήσεως 60.000.000.

§50Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν τὰ χαρίσατε.

§51Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὄχι. Ἀφήσαμε τὰ μετρητὰ διὰ νὰ τὰ ἔχῃ.

§52Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐκάνατε μίαν εὐκολίαν.

§53Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ Κυβέρνησις ἐμείωσε τὸν ἔγγειον φόρον τῆς σταφίδος εἰς 50.000.000. Εἶπον ὅτι ἡ χειρονομία αὕτη τῆς Κυβερνήσεως ἔπρεπε νὰ εἶναι γενναιοτέρα, διότι ἡ σταφὶς φορολογεῖται βαρύτατα, ὅπως ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος πρὸ ὀλίγου. Φορολογεῖται μὲ 350 δραχ. κατ’ ἐξαγώγιμον χιλιόλιτρον σταφίδος. Δηλαδὴ εἶναι τὰ 35% ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος. Ἐὰν δὲ προσθέσητε καὶ τοὺς τοπικοὺς φόρους, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς τὰ 20%, ἡ σταφὶς φορολογεῖται μὲ 55% ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου.

§54Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. 175 δραχμὰς βαρύνεται ἡ σταφὶς ἀπὸ τοὺς ἄλλους φόρους.

§55Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. 20% ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος. Εὐχῆς λοιπὸν ἔργον θὰ ἦτο, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤκουε τὰς εὐχὰς τῶν παραγωγῶν καὶ ἐπεξέτεινεν ὅπως εἶπα τὴν χειρονομίαν εἰς τὴν μείωσιν τοῦ φόρου ἔτι πλέον, διότι θὰ ἀνακουφισθοῦν σημαντικώτατα οἱ παραγωγεῖς. Ἀλλά, κύριοι, εἶπον ὅτι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἡ ὁποία ἔδωσε τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸν Αὐτόνομον Σταφιδικὸν Ὀργανισμὸν νὰ ὁρίσῃ τιμὴν ἐξαγορᾶς 2.000 παραδόξως ἐκρίθη ἡ ἀποτυχοῦσα. Ὁ κ. συνάδελφος, ὁ προλαλήσας κατέκρινε τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἐνῷ τὰ ἀποτελέσματα τῆς πολιτικῆς ταύτης ὑπῆρξαν ἀγαθώτατα καὶ ἤσκησαν ἀγαθοτάτην ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς καταναλώσεως. Τοῦτο ἀνανύψαντες ὁμολογοῦν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριζον κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος δημοκοποῦντες εἰς τοὺς παραγωγοὺς ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο νὰ ὁρίσῃ μεγαλειτέρας τιμὰς τῆς σταφίδος. Ἐκεῖνοι οἱ ἴδιοι ἀποτελέσαντες μέλη τῶν ἐπιτροπῶν, τὰς ὁποίας κατήρτισαν ἐντολῇ τῆς Κυβερνήσεως οἱ Νομάρχαι τῶν σταφιδικῶν περιφερειῶν διὰ τὴν μελέτην τοῦ ζητήματος καὶ τὴν ὑπόδειξιν μέτρων ρυθμίσεως αὐτοῦ ἐν τῷ μέλλοντι, δὲν διστάζουν ἤδη νὰ παραδέχωνται ὅτι μόνον ἡ πολιτικὴ τῶν μικρῶν τιμῶν ἦτο ἡ δυνατὴ νὰ περισώσῃ τὴν κατάστασιν ὡς αὐτὴ εἶχε περιστῆ κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος· ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πλέον ἡ ἀγαθωτάτη ἐπίδρασις τῶν ληφθέντων μέτρων ἐπεμβάσει τῆς Κυβερνήσεως ἀπεδείχθη ἐκ τῆς διαφορᾶς τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος κατὰ τὸν ἀντίστοιχον χρόνον τοῦ ἐφετεινοῦ ἔτους πρὸς τὸν περυσινόν. Εἰς 16 ἑκατομμύρια ἀνῆλθεν ἡ ἐξαγωγὴ τῆς σταφίδος ἐπὶ πλέον τοῦ ἐξαχθέντος περυσινοῦ ποσοῦ μέχρι τοῦ τέλους Ἰανουαρίου.

§56ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Περισσότερον.

§57Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἴσως τώρα νὰ εἶναι περισσότερον. Τὴν ἐπίδρασιν ταύτην τῶν ληφθέντων μέτρων ἀνομολογῶσι καὶ ἀναγνωρίζουσιν εὐτυχῶς τώρα ὅλοι οἱ παραγωγοὶ οἱ ὀρθῶς σκεπτόμενοι καὶ δυνάμενοι νὰ κρίνωσι μακρὰς πάσης πολιτικῆς ἐμπαθείας τὰ πράγματα. Ἐὰν παρεσύρετο ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὰς φωνὰς τῶν συλλαλητηρίων, σήμερον ἡ θέσις τῆς σταφίδος θὰ ἦτο δεινοτάτη. Κατὰ συνέπειαν καταπίπτει κατὰ τὸ σημεῖον τοῦτο ἡ κυρία βάσις τῆς ἐπερωτήσεως.

§58Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐπειδὴ συνέπεσε τότε νὰ ἔχῃ καὶ ἕνα μεγάλο βάρος τῆς ὅλης διαχειρίσεως. Ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ σταφιδοπαραγωγῶν καλὸν εἶναι νὰ γίνεται διάκρισις τῶν ἐπαρχιῶν, διότι οὔτε ἀπὸ τὴν Κόρινθον, οὔτε ἀπὸ τὴν Ἠλείαν, οὔτε ἀπὸ τὴν Πάτραν διετυπώθησαν παράπονα, οὔτε ἀπὸ τὴν Ζάκυνθον διετυπώθησαν παράπονα. Τοὐναντίον, εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν ἱστορίαν ἔχομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ ἕνα ἐμφύλιον πόλεμον, δηλαδὴ ἐκεῖνοι ἠξίουν νὰ καταργηθῇ κάθε παρακράτημα.

§59Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐνόμιζον ὅτι σώζονται. Ἀλλὰ ἐμφύλιος πόλεμος δὲν ὑπῆρξεν. Ἀντιρρήσεις μόνον ὑπῆρχον.

§60Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Μὲ ἐπεσκέφθησαν ἐπανειλημμένως οἱ ἀντιπρόσωποι καὶ μοῦ εἶπον ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν τίποτε ἡμεῖς νὰ δίδωμεν παρακράτημα. Ἀφοῦ λοιπὸν ὑπέστην αὐτὴν τὴν ἐπίθεσιν, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἴπητε ὅτι δὲν ὑπάρχει αὐτὸς ὁ ἐμφύλιος πόλεμος, τὸν ὁποῖον ὡμολόγησε καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος.

§61Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Οἱ παραγωγοὶ τῶν κατωτέρων ποιοτήτων παραπονοῦνται περισσότερον, διότι ἐπλήσσοντο καιριώτερον ἐκ τῆς καταστάσεως ἀφ’ οὗ τὸ προϊόν των ὀλίγας ἐλπίδας εἶχεν ἐξωτερικῆς καταναλώσεως.

§62Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Τῶν κατωτέρων ποιοτήτων καὶ τῆς πενιχρᾶς κατὰ στρέμμα παραγωγῆς.

§63Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σύμφωνοι. Ἐκείνων τὰ συμφέροντα ἐπλήττοντο περισσότερον ἀπὸ τοὺς ἄλλους, καὶ φυσικὰ αὐτοὶ διεμαρτύροντο ζωηρότερον.

§64Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴπατε ἕνα πρᾶγμα, ὅτι ἡ τελευταία διατίμησις ἔσωσε τὴν κατάστασιν καὶ ὀφείλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Αὐτὴν τὴν διατίμησιν δὲν τὴν ἔκαμεν ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμός;

§65Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τῇ ἐπεμβάσει τῆς Κυβερνήσεως.

§66Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πῶς λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὴν προηγουμένην περίπτωσιν διὰ νὰ κατεβοῦν αἱ τιμαί;

§67Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν εἴσαστε ἐδῶ ὅταν αὐτή σας ἡ ἐρώτησις ἔλαβε τὴν ἀπάντησίν της; Ἐφ’ ὅσον ὁ ὀργανισμὸς ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἐκπληροῖ τὰς ὑποχρεώσεις τὰ ἀνειλημμένας ὑπὸ τοῦ νόμου, δὲν εἶχεν ἀνάγκην τῆς ἐπεμβάσεως τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν ἔφθασε πλέον εἰς ἀδυναμίαν, ἦλθε καὶ μᾶς εἶπε, «πᾶρτε τὴν δουλειὰ στὰ χέρια σας», καὶ ἡμεῖς τὴν ἐπήραμεν καὶ ἐχρηματοδοτήσαμεν τὸν ὀργανισμὸν μὲ 300. ἑκατομ. δρχ. ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις.

§68Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐπρότεινε σύστημα ρυθμίσεως μελλοντικῶς τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Βεβαίως δὲν δύναται νὰ κρίνῃ ἀμέσως κανεὶς ἐκ τῆς ἀναπτύξεως τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἀπόψε. Τὸ σύστημα δὲν εἶναι πρωτότυπον. Εἶναι καὶ αὐτὸ ἐκ τῶν ἀπειροπληθῶν συστημάτων τῶν κυκλοφορούντων μεταξὺ τῶν παραγωγῶν. Ὑποστηρίζεται τοῦτο παρὰ πολλῶν παραγωγῶν οἱ ὁποῖοι ἀπὸ καιροῦ εἰς αὐτὸ τὸ πιστωτικὸν παρακράτημα, ὡς τὸ ὀνομάζουν, νομίζουν ὅτι δύνανται νὰ εὕρουν τὴν λύσιν τοῦ ζητήματός των. Δὲν τὸ ἀποκρούω κατ’ ἀρχήν. Εἶναι καὶ αὐτὸ ἄξιον μελέτης ὅπως καὶ ἄλλα προτεινόμενα συστήματα, χωρὶς ὅμως νὰ δύναται κανεὶς ἀπὸ σήμερον νὰ κρίνῃ τὴν ὠφελιμότητα αὐτοῦ. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος γενικώτερον διὰ τὸ μέλλον, καὶ πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ καταρτισθῇ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εἶχον νὰ ἀναπτυχθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ὁ κ. συνάδελφος καθὼς καὶ ἄλλα προτεινόμενα. Ἐκεῖνο ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ληφθῶσι συντόμως μέτρα διὰ τὴν γενικωτέραν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος, διὰ νὰ μὴ εὑρεθῶμεν καὶ πάλιν ἀνέτοιμοι πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως. Τὸ σύστημα τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ ὡς θεσμοῦ εἶναι ἄριστον, εἶναι δὲ σύστημα δοκιμασθὲν ἀπὸ τριαντακονταετίας. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ὡς πληροφοροῦμαι, θὰ εἰσηγηθῇ μέτρα βελτιοῦντα τὸν θεσμὸν καὶ ἀποκλείοντα τὰ παρατηρηθέντα ἄτοπα καὶ προστατεύοντα τὴν παραγωγὴν ἀπὸ τὰς αὐθαιρέτους ἀποφάσεις τῆς διοικήσεως τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ παρέχοντα δικαίωμα οὐσιαστικωτέρου ἐλέγχου εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ τῶν ἐκτρόπων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν κατὰ τὸ παρελθόν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὡς τάχιστα πρέπει νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ρυθμισθῇ καὶ ἡ σύνθεσις τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ νὰ ἐπιβληθῇ οὐσιαστικώτερος ἔλεγχος ἐπὶ τῶν πράξεων τῆς διοικήσεως αὐτοῦ. Καὶ ὅταν ὁ ἔλεγχος θεσπισθῇ πραγματικὸς εἶμαι βέβαιος ὅτι Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν προορισμόν του. Τὰ πρὸς τοῦτο συντελοῦντα μέτρα εἶναι ἀπαραίτητα, διότι ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην στιγμὴν προέχει ἡ ἀνακούφισις τοῦ σταφιδοπαραγωγοῦ, καταδικασθέντος εἰς τὴν τραγικὴν μοῖραν νὰ δουλεύῃ καὶ νὰ πεινᾷ.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουδούρης.

§70Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ ἰλιγγιώδης ταχύτης μετὰ τῆς ὁποίας ἐξεφώνησε τὸν λόγον του ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας βουλευτὴς δὲν μοὶ ἐπέτρεψε νὰ τὸν παρακολουθήσω εἰς ὅλην τὴν πορείαν διὰ τῆς ὁποίας μετὰ περισσῆς ὁμολογῶ εὐφραδείας ἀνέπτυξε πρωτότυπον σύστημα ρυθμίσεως τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Τὸ σταφιδικὸν ζήτημα ἀπησχόλησε καὶ ἐμὲ καὶ μὲ ἀπησχόλησε σπουδαίως, ὄχι μόνον διότι εἰς τὴν καλὴν τοῦ ζητήματος ρύθμισιν στηρίζεται ἡ εὐημερία ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀλλὰ ἐπὶ τῆς καλῆς λύσεως τοῦ ζητήματος στηρίζεται καὶ ἡ ζωὴ τοῦ ὁμιλοῦντος τὴν στιγμὴν ταύτην καὶ τῆς οἰκογενείας του, ὡς σταφιδοκτηματίου. Ἀπησχολήθησαν καὶ ἄλλοι πολλοὶ σοφοὶ μελετηταὶ τοῦ ζητήματος κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ἐνδιαφερόμενοι καὶ ἐκεῖνοι ὅπως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Ἀτυχῶς ὅμως ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος εὐτυχήσας νὰ ζήσῃ ἐπὶ μακρὸν εἰς τὴν ξένην δὲν εὗρε τὴν εὐκαιρίαν νὰ παρακολουθήσῃ μετὰ τῆς σοβαρότητος, ἡ ὁποία ἐμπρέπει τὴν ἱστορίαν τοῦ ζητήματος καὶ τοὺς ἀγῶνας οἱ ὁποῖοι διεξήχθησαν τόσον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὅσον εἰς ἄλλα πεδία.

§71Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑποθέτω πρὸ ἑξήντα ἐτῶν νὰ εἶσθε βουλευτής, ἵνα νὰ παρακολουθῆτε τὴν συζήτησίν του.

§72Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἔδειξε μίαν σκληρότητα, τὴν ὁποίαν δικαιολογεῖ μόνον ἡ μὴ παρακολούθησις, διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέφερα τῆς ἱστορίας. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἠλείας τὸν Αὔγουστον τὸν παρελθόντα καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ σταφιδικὸν ζήτημα εὑρίσκετο εἰς εἰς ὀξυτέραν του μορφὴν ἡ δὲ δημοσία ἡσυχία μυρίους διέτρεχε κινδύνους ἔγραφεν εἰς τοπικὴν ἐφημερίδα, ἐκδιδομένην ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει καὶ ἡ ἕδρα τοῦ σταφιδικοῦ ὑφαιστείου....(ἀναγινώσκει). Τὴν στιγμὴν δηλαδὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἕνας κόσμος ὁλόκληρος εὑρισκόμενος εἰς ἀπόγνωσιν λόγῳ τῆς πείνης τὴν ὁποίαν ἀντιμετώπιζεν καὶ ὁ ὁποῖος ἔβλεπεν ὅτι δὲν θὰ εἰσέπραττεν οὔτε τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας, καὶ δὲν θὰ ἀπέμενεν εἰς αὐτοὺς οὐδὲ ἐλάχιστον ποσοστὸν διὰ τὴν ζωάρκειαν τῆς οἰκογενείας του, καθ’ ἣν στιγμὴν λέγω μία φρενῖτις διατρέχει τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος ἐκ συμφέροντος καὶ ἐνδιαφέροντος ὁμολογῶ κινούμενος ἤκουσε τὸν πόνον μακρόθεν καὶ ἔλεγεν ὅτι, ἐὰν ὑπάρχῃ σταφιδικὴ δυστυχία αὐτὴ ὀφείλεται διότι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν εἰς ἓν καὶ μόνον ἀπέβλεψαν, εἰς τὴν πειθαρχίαν πρὸς τὸ κόμμα. Τὰ συμφέροντα τὰ ὁποῖα τούς ἐνεπιστεύθητε δὲν τοὺς ἀπησχόλησαν δὲν τοὺς συνεκίνησαν. Ἀρχόμενος τοῦ λόγου του ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος ἀπησχολήθη μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἐκριζώσεως καὶ ἔδωκε μίαν σοβαρωτάτην σημασίαν, ὥστε εἰς ἡμᾶς τοὺς ἀκροατὰς ἀπομένει ἡ ἐντύπωσις ὅτι ὑπάρχει μυριὰς κηρύκων ὅπως λέγει τῆς ἐκριζώσεως οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουσιν ὅτι ἡ λύσις τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἐκριζώσεως καὶ θέλων ν’ ἀποτρέψῃ τὸν ὑφιστάμενον τοῦτον κίνδυνον ἀνέπτυξε σωρείαν σοβαρῶν ὁμολογῶ ἐπιχειρημάτων. Ἀλλὰ κύριοι συνάδελφοι οὐδεὶς κίνδυνος ὑπῆρχε διὰ τὴν ἐκρίζωσιν. Θεωρητικοὶ τινὲς προστάται τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου ἀρχόσχολοι ὑπεστήριξαν διὰ διαφόρων ὁδῶν ὅτι καὶ ἡ ἐκρίζωσις εἶναι ἓν remedium. Ἀλλὰ ἡ φωνή του οὐδεμίαν εὗρεν ἠχώ. Ἐὰν εἰς τὰς μακράς του μελέτας ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος μετεχειρίζετο καὶ μίαν πενιχρὰν κατὰ τὴν γνώμην μου ἴσως ἔκθεσιν Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὁποία εἰργάσθη ἐπὶ ἓν ἔτος, θὰ ἔβλεπε μίαν ἀπάντησιν εἰς τοὺς τυχὸν ἀνυπάρκτους κατ’ ἐμὲ ὀπαδοὺς τῆς ἐκκριζώσεως. Ἀλλὰ ὁ κ. συνάδελφος ἔκρινε περιττὸν νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν ἔκθεσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας μέλος ἐκλεκτὸν καὶ πολύτιμον ἀπετέλεσε καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος, τοῦ ὁποίου εἶναι μέλος. Ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ περὶ βαρῶν. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι μάλιστα ἐγὼ ὑπερθεματίζω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἶπεν ὅτι ἡ φορολογία εἶναι ἄδικος. Ἐγὼ ὑπερθεματίζω, ὑποστηρίζων ὅτι ἡ φορολογία τῶν 50.000.000 εἶναι αὐτόχρημα δημοτικὴ καὶ εἶναι δημοτικὴ κύριοι συνάδελφοι διότι δὲν στηρίζεται ἐπὶ τῶν φορολογικῶν βάσεων. Ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος σήμερον κυμαίνεται μεταξὺ τῶν 700–1900 δραχμῶν. Τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας διὰ τὴν παραγωγὴν ἑνὸς χιλιολίτρου εἶναι δραχμαὶ 1800 δηλαδὴ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας καὶ μὲ τὰς σημερινὰς τιμὰς ὁ καλλιεργητὴς δὲν εἰσπράττει οὔτε κἂν τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας του.

§73ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ὑπερβολικά.

§74Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Οἱ ἀριθμοὶ κύριοι συνάδελφοι τῶν εἰδικῶν οἱ ὁποῖοι ἐμελέτησαν τὸ ζήτημα τῆς καλλιεργείας, εἰς αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα κατέληξαν. Ἐὰν σεῖς ἔχητε μεγαλειτέρους ἀριθμούς, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ τοὺς ἀναπτύξητε καὶ ἐρωτῶ: εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ παραγωγὸς δὲν εἰσπράττει οὔτε δραχμὴν κέρδος, μὲ ποῖον δικαίωμα τὸ Κράτος ἔρχεται νὰ τοῦ ζητήσῃ 200 δραχ. κατὰ χιλιόλιτρον τὸ ὁποῖον ὑπολογίζεται λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ φορολογία εἶναι 50.000.000 δραχ.

§75Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μὲ τὸ ὑπάρχον σύστημα ὁ παραγωγὸς ἀσφαλίζει καὶ τὸν Αὐτόνομον Σταφιδικὸν Ὀργανισμὸν καὶ ἕνα ὅριον τιμῶν;

§76Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μάλιστα.

§77Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπ’ αὐτῆς τῆς τιμῆς πληρώνει κανένας ἔγγειον φόρον;

§78Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι.

§79Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὰ ἔξοδα εἶναι 1800 δραχμὲς παίρνει 2000 ἑπομένως διαφορὰ 200 δραχ.

§80Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν παίρνει 2000.

§81Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐὰν παίρνῃ 2000 μένουν 200 δραχμὲς. Λέγετε δὲ ὅτι ἀπὸ αὐτὸ δὲν τοῦ παίρνετε φόρον, καὶ σᾶς λέγω ἐγὼ ὅτι δὲν τοῦ παίρνω διότι πέραν τῶν 2000 δραχ. πληρώνεται ὁ ἔγγειος φόρος.

§82Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὰ 50.000.000 τὰ ὁποῖα εἰσπράττετε, κ. ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δὲν ἔχουν τὴν σχετικὴν ἔκπτωσιν ἐπὶ τοῦ προϊόντος καὶ ἂν δὲν τὰ εἰσπράττετε αὐτὰ τὰ ποσὰ δὲν θὰ πάρῃ ὁ παραγωγὸς 2000.

§83Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ναί. Εἰμπορεῖτε νὰ μοῦ εἴπητε ἐὰν δὲν εἰσπράττῃ τὸ Κράτος 50.000.000 δραχμῶν θὰ δύναται ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ ἐξαγομένου νὰ πάρῃ περισσότερα.

§84Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Αὐτὰ λέγω.

§85Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πόσον ὑπολογίζετε κύριοι, τὸν μέσον ὅρον τῆς ἀξίας τοῦ παραγομένου σταφιδοκάρπου.

§86Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Τὸ εἶπε αὐτὸ ὁ κ. Στεφανόπουλος 1½ δισεκατομμύριον δραχμάς.

§87Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). 3000 δραχ. τὸ χιλιόλιτρον παίρνουν κατὰ μέσον ὅρον. Ἑπομένως ἐὰν παραδεχθῶμεν ὅτι ἡ ἐσοδεία εἶναι 300 ἑκατομμύρια εἶναι 900 ἑκατομμύρια. Καὶ εἰσάγεται χρυσὸς περισσότερος, διότι ὁ καταναλωτὴς πληρώνει καὶ τὸ παρακράτημα καὶ τὰς εἰσφορὰς καὶ τοὺς τοπικοὺς φόρους ὅλα τὰ βάρη τὰ ὁποῖα ἔχει.

§88Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Εἶναι σήμερον μεγαλείτερος ἀπὸ τὴν φορολογίαν τοῦ ἐλαίου καὶ τοῦ καπνοῦ.

§89Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ναί, ἀλλὰ τὰ 50% τῆς παραγωγῆς περνοῦν εἰς τὸ παρακράτημα.

§90Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸ παρακράτημα δὲν εἶναι φόρος.

§91Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὸ πληρώνει τὸ παρακράτημα.

§92Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἄλλο πλεόνασμα καὶ ἄλλο παρακράτημα. Ὁ παραγωγεὺς εἰσπράττει τὴν ἀξίαν ὁλοκλήρου τῆς ἐσοδείας του, ὁ ἔμπορος ὅταν πληρώνῃ εἰς τὸν παραγωγὸν τὰς 2000 δραχμὰς τὸ ἐπιβαρύνει τὸ προϊὸν διὰ νὰ τὸ πωλήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν 50%.

§93Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Νομίζετε ὅτι δὲν εἶναι φόρος τὰ 50.000.000;

§94Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Βεβαίως εἶναι.

§95Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀπορῶ λέγω πῶς ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργὸς ὁ τόσον σαφὴς καὶ διαυγὴς πάντοτε, ἠθέλησε δι’ ἀλχημιστικοῦ τρόπου νὰ ἀποδείξῃ ὅτι τὰ 50.000.000 δὲν εἶναι φόρος διότι εἶπεν ὅτι ὁ παραγωγὸς παίρνει τὰς 2000 καθαρὰς. Ὁμολογῶ ὅτι ἐγὼ ἀδύνατος εἰς τὰ οἰκονομικὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν παρακολουθήσω ἐκεῖνο ὅμως εἰς τὸ ὁποῖον μπορῶ νὰ τὸν παρακολουθήσω...

§96Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω τὸ τὶ εἴπατε, εἴπατε ὅτι ὁ παραγωγὸς εἰσπράττει 1800 δραχμάς, ἐξοδεύει 1800, ἄρα δὲν παίρνει πεντάρα καὶ ἔρχεται τὸ Κράτος ἐπὶ τῆς πεντάρας αὐτῆς νὰ πάρῃ καὶ φόρον, καὶ σᾶς εἶπον ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ δὲν παίρνει καμμία πεντάρα. Εἴμεθα σύμφωνοι διότι ἂν δὲν ὑπῆρχεν ὁ ἔγγειος φόρος, ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς θὰ μποροῦσε νὰ ἐξασφαλίσῃ περισσότερα.

§97Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Τὸ ἔλαιον καὶ ὁ καπνὸς πληρώνει περισσότερον.

§98Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχεν ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου τὸ ἔλαιον θὰ ἐπληρώνετο περισσότερον καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχεν ὁ φόρος τῶν οἰκοδομῶν τὸ κτῆμα θὰ εἶχε μεγάλην ἀξίαν. Μάλιστα κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ καταδικάζητε τὸν σταφιδοπαραγωγὸν νὰ καλλιεργῇ τὸ κτῆμα του, διὰ νὰ σᾶς δοθῇ ἐλευθερία νὰ εἰσπράττητε διακοσιόδραχμον καὶ φρονεῖτε ὅτι ἡ ἀποστολὴ τοῦ καλλιεργητοῦ αὐτὴ εἶναι.

§99Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἄλλο ζήτημα.

§100Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι διὰ νὰ παραγάγῃ ὁ καλλιεργητὴς ἕνα χιλιόλιτρον σταφίδος ἐξοδεύει 1.800 δραχμάς.

§101Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶναι ἔτσι. Ἔκανα καὶ ἐγὼ σταφιδοκτήμων καὶ γνωρίζω ὅτι ἐὰν ἔχετε ἐπιστάτην καὶ σᾶς καλλιεργεῖ τὸ κτῆμα, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι θὰ σᾶς κοστίσῃ περισσότερον· ἀλλὰ ὅταν εἶσθε ὁ ἴδιος καλλιεργητὴς δὲν σᾶς κοστίζει ποτὲ τόσον καὶ δι’ αὐτὸ πληρώνετε φόρον.

§102Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐκαλλιέργησα ἀμπελῶνα ὅπως ἔλεγεν ὁ ἀείμνηστος πολιτικὸς ἀνὴρ, διὰ νὰ γνωρίζω πόσον ἀνέρχονται τὰ καλλιεργητικὰ ἔξοδα, ὅσα σᾶς εἶπον εἶναι ἀποτέλεσμα ἐρεύνης διαφόρων ἀπασχοληθέντων μὲ τὸ ζήτημα καὶ οἱ ὁποῖοι εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον κατέληξαν· ἂν δὲ αἱ ἔρευναι αἱ πανομοιότυποι εἶναι ψευδεῖς τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ δι’ ἐμὲ λάθος Θέτων τέρμα εἰς τὴν διαλογικὴν συζήτησιν τονίζω ὅτι, ἐπιβάλλοντες τὸν φόρον τῶν 50.000.000 Δραχ. ἀφήνομεν εἰς τὸν καλλιεργητὴν τὴν φιλοδοξίαν νὰ εἰσπράξῃ εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους τὰ καλλιεργητικά του ἔξοδα καὶ τὴν τιμὴν ὅτι συνετέλεσε νὰ εἰσπράξῃ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους 50.000.000. Ἀσφαλῶς ἡ τιμὴ εἶναι μεγάλη ἀλλ’ ὄχι ἱκανοποιητική. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζουμί. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὡμίλησε καὶ περὶ ναύλων. Ἀσφαλῶς ὅπως εἶναι γνωστὸν τὸ ζήτημα τῶν ναύλων τοῦ σταφιδοκάρπου ἀπορροφᾷ περὶ τὰς 150–200.000 λίρας ἐτησίως. Τοῦτο διότι λόγῳ εἰδικοῦ λόγου οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν διαφόρων ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν ἔχουν προβῆ εἰς συνεννοήσεις καὶ εἰσπράττουν ὡς ναῦλον τοῦ σταφιδοκάρπου πλέον τῶν τριπλασίων, ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους πληρώνονται εἰς ἄλλους λιμένας τῆς Μεσογείου. Ἐκ τῶν ἐγγράφων τῶν προσκομισθέντων εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς ὁποίας εἶχον τήν τιμὴν νὰ εἶμαι εἰσηγητής, φαίνεται ὅτι ὁ σταφιδικὸς ὀργανισμὸς ἠθέλησε νὰ θεραπεύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ἀπετάνθη εἰς τὰ ἐμπορικὰ ἐπιμελητήρια καὶ εἰς τοὺς διαφόρους σταφιδικοὺς ὀργανισμούς. Τονίζω τὴν ἀνάγκην ὅπως τεθῇ τέρμα εἰς τὴν ληστρικὴν αὐτὴν κατάστασιν ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ναύλωσιν τοῦ σταφιδοκάρπου. Καὶ ἐπρότεινα ὅπως ὁ Αὐτόνομος Ὀργανισμὸς γίνῃ κοινὸς ναυλωτὴς, οὗτινος ἐπιτυγχανομένου οἱ ναῦλοι θὰ ἐξέπιπτον εἰς τὸ ⅓. Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς συνεννόησιν καὶ εἶχε προβῆ εἰς συνεννοήσεις μὲ διαφόρους ἀτμοπλοϊκὰς ἑταιρείας, τὰ ἐμπορικὰ ἐπιμελητήρια διὰ λόγους ἀφορῶντας τὰ μέλη των ἀντέταξαν ἄρνησιν. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν μέσων τῶν ὁποίων δύναται νὰ κάνῃ χρῆσιν εἶναι δυνατὸν νὰ θέση τέρμα εἰς τὴν θλιβερὰν αὐτὴν κατάστασιν, ἵνα μὴ καταβάλλῃ ἀδικαιολογήτως λύτρα ἕνας κόσμος, ὁ ὁποῖος δὲν εἰσπράττει οὔτε τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας του. Ἐλπίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα θὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλὴν εἰς ποῖα μέτρα προέβη μέχρι τοῦδε ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ἀκανθῶδες αὐτὸ ζήτημα, καὶ κατὰ πόσον ἐλπίζει ὅτι ἡ λύσις του εἶναι δυνατὴ καὶ μέχρι ποίου σημείου. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος ἄπειρος καὶ μὴ γνωρίζων τὰ Ἑλληνικὰ πράγματα ἀνέφερεν ἐκθέσεις τέως ὑπαλλήλου τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι διὰ τοῦ ὑπάρχοντος καθεστῶτος αἱ βιομηχανίαι κερδίζουν εἰς βάρος τῆς παραγωγῆς μεγάλα ποσά, ὁ δώσας δὲ τὴν ἔκθεσιν εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἦτο ὑπάλληλος τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ τὰ σοφά του αὐτὰ διανοήματα δὲν τὰ ἐπρότεινεν ὅταν εἶχε ὑποχρέωσιν, διότι ἐπληρώνετο διὰ νὰ προσφέρῃ τοιαύτας ὑπηρεσίας καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν ἐνδιαφέρει μόνον ἐσᾶς, ἀλλὰ ἐνδιαφέρει καὶ ἐμὲ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ τὰς θεωρήσω ὑπόπτους, διότι ἀσφαλῶς ἡ πηγὴ εἶναι ὕποπτος ὅταν ἔρχηται καὶ καταγγέλει ὡρισμένα γεγονότα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ φέρῃ ὑπ’ ὄψιν τῆς ὑπηρεσίας ὅταν ὑπῆρχεν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ ἐμισθοδοτεῖτο, σᾶς τὰ λέγω αὐτά, κύριοι, συνάδελφοι ἐκπληρῶν ἕνα φιλικὸν καθῆκον καὶ διὰ νὰ σᾶς ἀποτρέψω ἀπὸ μελλούσας παγίδας τὰς ὁποίας στείνουν εὔκολοι προστάται. Ὡμίλησε ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ περὶ ἑνιαίας διαχειρίσεως. Ἀλλ’ ὅσα ἐν συνόλῳ εἶπε θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τονίσω ὅτι δὲν συμβιβάζονται μὲ τὴν ἑνιαίαν διαχείρισιν ἐὰν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐλάμβανε τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσῃ τὴν ἔκθεσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι εἰσηγητὴς θὰ ἔβλεπεν ὅτι ὁμιλῶ περὶ ἑνιαίας διαχειρίσεως καὶ ἐκφράζω τὴν εὐχὴν ὅτι μόνον ἡ ἑνιαία διαχείρισις θὰ λύσῃ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τονίσω ὅμως ὅτι παρὰ τὸν, ἐνθουσιασμὸν τὸν ὁποῖον αἰσθάνομαι διὰ τὴν ἑνιαίαν διαχείρισιν κατόπιν νοπῶν παραδειγμάτων ἀρχίζω νὰ ἀναιρῶ τὰς σκέψεις μου καὶ ἂν ἠρωτώμην ὑπευθύνως ἀσφαλῶς δὲν θὰ τὴν συνίστων προχωρῶν παραιτέρω ὁ κ. συνάδελφος ὡμίλησε καὶ περὶ κακῆς συνθέσεως τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ. Εἶπε ὅτι τὰ δεινὰ τὰ ὁποῖα ἐγεννήθησαν ὀφείλονται εἰς τὴν ἐπικράτησιν μικτοῦ συστήματος. Διὰ τοῦ μικτοῦ συστήματος παραδίδεται ἡ διαχείρισις τοῦ συστήματος εἰς τὴν ἀπόλυτον διάκρισιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἁπλῆ ἔρευνα τοῦ ζητήματος, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἔπειθεν τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἠλείας συνάδελφον ὅτι οὐδέποτε ὑπῆρξεν μικτὸν σύστημα. Ἡ σύνθεσις τοῦ ὀργανισμοῦ εἶναι αὐτή: Ἕξ ἀντιπρόσωποι τῶν παραγωγῶν, ἕνας τραπεζιτικός, ἕνας τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν δύο τῶν ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων καὶ ἕνας τῶν ἀμπελοκτημόνων. Ἐὰν ἀναδιφήσητε τὰ πρακτικὰ τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ οὐδαμοῦ θὰ ἴδητε μειοψηφίαν τῆς παραγωγῆς, διότι ἐκτὸς τῶν ἕξ παραγωγῶν οἱ ὁποῖοι παρευρίσκονται διαρκῶς καὶ ἀείποτε, μὲ τὸ μέρος των ἦτο κατὰ κανόνα ὁ ἀντιπρόσωπος τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ τῶν ἀμπελοκτημόνων. Κατὰ θεωρίαν λοιπὸν ἦτο μικτὸν τὸ σύστημα ἐν τῇ πράξει ἡ δὲ διοίκησις τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ ἦτο ἀποκλειστικῶς εἰς τὰς χεῖρας τῆς παραγωγῆς, καὶ εἰς τὴν αἰτίαν αὐτὴν ὀφείλεται ἀτυχῶς ἡ δημιουργηθεῖσα κατάστασις. Ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κύριοι συνάδελφοι ὑπῆρξα εἷς ἂν ὄχι ἐκ τῶν ἱδρυτῶν, εἷς ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπὲρ πάντα ἄλλον συνήργησαν διὰ τὴν σύστασιν τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ καὶ ὑπεστήριξα ὅτι ἡ διαχείρισις τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ἔπρεπε νὰ περιέλθῃ εἰς τὰς χεῖρας τῆς παραγωγῆς, ὑπεστήριξα δηλαδὴ τὴν ἄποψιν ταύτην δι’ οὓς λόγους καὶ σεῖς ἀναφέρατε. Ἀτυχῶς τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναθεωρήσω τὰς σκέψεις μου, διότι δὲν μοῦ ἐπιτρέπεται ἐκ θεωρητικῶν σκέψεων νὰ θυσιάσω τὴν ζωὴν ἑνὸς κόσμου ὁλοκλήρου. Εἴπατε ὅτι ἂν ἐπικρατήσῃ αὐτὸ τὸ σύστημα κρατοῦμεν ἐσαεὶ τὸν παραγωγὸν ξένον πρὸς τὴν διαχείρισιν τοῦ ζητήματός του, προτιμῶ νὰ τὸν κρατήσω ξένον παρὰ νὰ τὸν παραδώσω εἰς τὸν θάνατον. Ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς κατὰ θεωρίαν ὑπῆρξε τὸ τελειότερον σύστημα, ὑπάρχουν καὶ οἱ διαφωνοῦντες οἱ ὁποῖοι ἴσως ἔχουν δίκαιο, πάντως ὅμως ἐπετέλεσε κἄποιον προορισμὸν ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμός. Ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς ἐδέχετο τὰ χειροκροτήματα τοῦ πρώτου πολίτου τῆς Ἑλλάδος μέχρι τοῦ τελευταίου καλλιεργητοῦ, καὶ ὅταν ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος ἦτο ὑψηλὴ ὁ γενικὸς διοικητὴς τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ διερχόμενος τὰς σταφιδοπαραγωγοὺς περιφερείας ἐγένετο δεκτὸς καὶ πρὸ πάντων εἰς τὴν περιφέρειαν τὴν ἰδικήν σας, μὲ ἁψῖδας, μὲ μύρτα, μὲ βάγια, μὲ πυροβολισμούς. Διατί τότε ἠθέλησεν, ὄχι νὰ ψέξῃ τὸν ὀργανισμὸν ἀλλὰ νὰ μὴ προστρέξῃ εἰς ἐπαίνους καὶ νὰ μὴ εἶναι πρωτοπόρος κάθε χειροκροτήματος; Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος κ. Ἀναστασίου εἶπεν ὅτι περιώρισε τὴν ἐξαγωγήν. Ἀσφαλῶς, ὅπως τονίζω καὶ εἰς τὴν ἔκθεσίν μου ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς διέπραξε λάθη. Τὰ λάθη διὰ τὰ ὁποῖα κατηγορεῖται καὶ τὰ ὁποῖα εἰς ἐμὲ ἀκόμη παραμένουν ἄγνωστα δὲν ἔχουν τόσην σημασίαν, ὅσην ἔχει δι’ ἐμὲ τὸ βασικὸν λάθος τὸ ὁποῖον διέπραξε, νὰ διαφύγῃ δηλαδὴ τὸν κύριον σκοπὸν τῆς ἀποστολῆς του. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἵδρυσαν αὐτὸν διέγραψαν καὶ τοὺς σκοπούς του. Διεγράφετο δὲ ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς ὅτι: (ἀναγινώσκει). Δηλαδὴ ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς δὲν ἦτο παρὰ ὁ ἀπαραιτήτως ἀσφαλιστὴς μιᾶς τιμῆς ἐξασφαλιζούσης τὰ ἔξοδα καλλιεργείας καὶ ἕνα λογικὸν κέρδος. Ἀτυχῶς οἱ διοικοῦντες ἐλησμόνησαν τὸν σκοπὸν τῆς ἱδρύσεως καὶ ἔδειξαν ἐνθουσιασμόν, ἀπὸ τὰς εὐτυχεῖς στιγμὰς τὰς ὁποίας ἀντιμετώπισεν ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν του ἠθέλησαν δὲ ἀπὸ ἐξαιρετικὸν ἐνθουσιασμὸν νὰ μεταβληθοῦν καὶ εἰς ἐμπόρους, καὶ πρὸ παντὸς ἄφησαν νὰ πιστευθῇ ἐκ μέρους τῶν καλλιεργητῶν ὅτι σκοπὸς καὶ ἀποστολὴ τοῦ ὀργανισμοῦ ἦτο ἡ ἐξασφάλισις μεγάλων τιμῶν, καὶ ὅτι ὑφισταμένου τοῦ ὀργανισμοῦ οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ἔπρεπε νὰ μένουν ἥσυχοι περὶ τῆς τύχης των εἰς τὸ μέλλον. Ἡ κρίσις τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος κρίσις κατὰ μαθηματικὸν τρόπον ἐπαναλαμβανομένη δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμεύσῃ ὡς μάθημα τόσον εἰς τοὺς παραγωγοὺς ὅσον καὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διεχειρίζοντο τὸ προϊόν των. Καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τοῦ μικτοῦ συστήματος δηλαδὴ τοῦ ἀνυπάρκτου αὐτοῦ συστήματος, διότι ὅπως εἶπα δὲν ὑπῆρξε ποτὲ μικτὸν σύστημα. Πάντοτε ὅλαι αἱ ἀποφάσεις τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ ἀπὸ τῆς πρώτης μέχρι τῆς τελευταίας ἐλαμβάνοντο κατ’ ἀπόλυτον πλειοψηφίαν τῶν ἀντιπροσώπων τῶν παραγωγῶν. Ἦλθε μία ἐποχὴ κατὰ τὸ 1928, ἡ ὁποία προήγγειλεν ὅτι αἱ εὐτυχεῖς περίοδοι τῆς σταφίδος ἤρχισαν νὰ παρέρχωνται, καὶ νὰ ἐπικρατεῖ μία σταφιδικὴ κρίσις. Οἱ ἐν Λονδίνῳ καὶ εἰς τὰ ἄλλα κέντρα καταναλώσεως τῆς σταφίδος διὰ μακρῶν καὶ ἐντόνων ἐκθέσεων ὑπεστήριζον, τοὺς ἐπικειμένους κινδύνους, καὶ ὑπεδείκνυον εἰς τοὺς διαχειριζομένους τὸ ζήτημα καὶ εἰς τὸ Κράτος τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν καὶ ἄνευ τῶν ὁποίων ἡ κρίσις ἡ ἀπειλοῦσα τὴν σταφίδα θὰ ἦτο πλέον ἔντονος. Συνῆλθε τὸ συμβούλιον ὅπερ κατὰ τὸν καταστατικὸν χάρτην τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀποφασίσῃ περὶ τῶν τιμῶν τῆς ἐσοδείας τοῦ 1928–29 τὴν 28ην Αὐγούστου. Ὁ γενικὸς διευθυντὴς τοὺς ἀνέφερε, καὶ ἀνεγνώρισεν ὅλα τὰ ἔγγραφα, ἐτόνισε τοὺς κινδύνους καταλήγων δὲ εἶπεν, ὅπως ἐκ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων ἅτινα ἔχω εἰς χεῖρας ἐνδείκνυται.....

§103Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πότε ἔγινεν αὐτό;

§104Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἰς τὰς 28 Αὐγούστου τοῦ 1928 ὁπότε θὰ ἐκανονίζοντο αἱ τιμαὶ τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν—λέγει ὁ διευθυντὴς—ὡς ὑπεύθυνος διοίκησις. (ἀναγινώσκει). «...ἐν τῇ ἀγορᾷ».

§105Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὶ ὑποστηρίζει δηλαδὴ ὁ κ. διευθυντής.

§106Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὰς μικρὰς τιμάς.

§107Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Μετὰ τοῦτο γνωρίζετε τὶ ὑπεστήριξεν; Γνωρίζετε ὅτι κατόπιν ἐγκατέλειψε τὴν γνώμην αὐτήν, καὶ ἐτάχθη μὲ τὴν ἄποψιν τῶν ὑψηλῶν τιμῶν.

§108Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ πλειοψηφία τοῦ συμβουλίου ἐτάχθη μὲ τὰς ὑψηλὰς τιμὰς, τὶ νὰ κάμῃ ὁ διευθυντής;

§109Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἔγινε δεκτὴ ἡ γνώμη τῶν χαμηλῶν τιμῶν, καὶ ὕστερα τὴν ἐγκατέλειψεν.

§110Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Γνωρίζετε καλῶς καὶ γνωρίζουν πάντες ὅτι ἤμην συνήγορος τοῦ θεσμοῦ καὶ ὑπῆρξα κατήγορος καθ’ ἣν στιγμὴν κανεὶς δὲν ἐτόλμησε—τολμῶ καὶ τὸ τονίζω—νὰ τὸν ψέξω συνεπῶς θὰ εἴπω τὸ δίκαιον. Ὁ Κυβερνητικὸς ἐπίτροπος—ἔχω τὰ πρακτικὰ—εἶπεν ὅτι ὁ διευθυντὴς διὰ τῆς εἰσηγήσεώς του ἔθεσε τὰ ζητήματα ἐκεῖ ποὺ ἔπρεπεν. «Ἐγώ ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Κράτους. (ἀναγινώσκει) Ἦλθεν ὁ λόγος εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν παραγωγῶν καὶ ἀκούσατε, κύριοι, τὶ ὑπεστήριξαν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς προσέξατε ὄχι τὶ ὑπεστήριξαν, ἀλλὰ τὴν νοοτροπίαν ἡ ὁποία εἰς τὴν ψυχήν των εἶχεν δημιουργηθῆ διὰ τὴν ἀντίληψιν τὴν ὁποίαν εἶχεν δημιουργήσει περὶ τῆς ἀποστολῆς τῶν ἀντιπροσώπων τῆς παραγωγῆς. Ὁ κ. Παπαδόπουλος καὶ ...... λέγουν «Οἱ κίνδυνοι εἶναι πραγματικοὶ ἀλλὰ τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας ἐφέτος εἶναι μεγάλα καὶ ἑπομένως πρέπει αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος νὰ εἶναι μεγάλαι διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ ὁ παραγωγός». Δηλαδὴ εἶχον τὴν ἀντίληψιν ὅτι αἱ μικραὶ ἢ αἱ μεγάλαι τιμαὶ δὲν ἦσαν παρὰ μία ἀπόφασις τοῦ συμβουλίου. Πρέπει νὰ εἶναι μεγάλαι. Εἶναι πραγματικοὶ οἱ κίνδυνοι, εἶναι ὀρθὰ αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα, ἀλλὰ τὶ πρὸς ἡμᾶς τὰ ἐπιχειρήματα καὶ οἱ κίνδυνοι; Αἱ τιμαὶ πρέπει νὰ εἶναι μεγάλαι. Δυστυχῶς αἱ μᾶζαι τῶν παραγωγῶν δὲν εἶναι διόλου διατεθειμέναι ν’ ἀκούσουν περὶ ἐλαττώσεως τῶν σημερινῶν ἐπιπέδων τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος. Εἶναι ἴσως τοῦτο δυστύχημα, ἀλλ’ εἶναι γεγονὸς ὅτι ἐνδεχομένη ἐλάττωσις τῶν τιμῶν θὰ ἔφερεν ἀληθῆ ἐπανάστασιν—καὶ ἐπρόκειτο, κύριοι συνάδελφοι, περὶ τιμῶν κυμαινομένων περὶ τὰ 4 χιλ. δραχμάς. Προχωροῦν ἄλλοι παραγωγοί. Οἱ κύριοι Ζανκὲς καὶ Καποδίστριας συνετάσσοντο μ’ αὐτὰς τὰς γνώμας τονίζοντες δυστυχῶς ὅτι ἡ μεγάλη μᾶζα τῶν παραγωγῶν παρεσύρετο ἀπὸ δημοκόπους... (ἀναγινώσκει).

§111Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ 1929 συμβαίνουν αὐτά;

§112Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μάλιστα.

§113Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ δὲν ἦσαν τόσαι αἱ τιμαὶ τότε. Δὲν ἦτο 4 χιλ. ὥστε νὰ κάμωμεν ἐλάττωσιν.

§114Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τῆς Κορίνθου....... τῆς Αἰγιαλίας 4100, Πατρῶν, Ζακύνθου, Ἠλείας 4000, λοιπῶν περιφερειῶν 1900.

§115Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦ προηγουμένου ἔτους;

§116Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἦσαν: Αἰγίου 3500, Πατρῶν 3500, λοιπῶν περιφερειῶν 3300 καὶ δελτίον 3375.

§117Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Αὐτὰ ἦσαν τὰ διαμειφθέντα εἰς τὴν πρώτην τῶν σοβαρωτέρων συνεδριάσεων τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ αὐταὶ αἱ ἐκδηλώσεις, κύριοι συνάδελφοι, ἐκ μέρους τῆς παραγωγῆς. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς παραγωγῆς δὲν ἠμφισβήτησαν τοὺς τονισθέντας κινδύνους, τοὐναντίον τοὺς παρεδέχθησαν ὡς πραγματικούς. Δὲν ἔφεραν προσχηματικῶς ἔστω ἓν ἐπιχείρημα, ἀλλὰ μὲ ὠμότητα ἡ ὁποία προξενεῖ κατάπληξιν ἀνεγνώρισαν τοὺς κινδύνους. Εἶπα: ἀδιαφοροῦμεν διὰ τοὺς κινδύνους—ἀδιαφοροῦμεν δι’ αὐτὰ ποὺ μᾶς εἴπατε. Αἱ τιμαὶ πρέπει νὰ εἶναι 4 χιλ. δραχμαὶ διότι ἡμεῖς κατερχόμενοι εἰς τὰς ἐπαρχίας μας πρέπει νὰ διαλαλήσωμεν τὸ γεγονὸς καὶ νὰ τονίσωμεν ὅτι αἱ τιμαὶ αὐταὶ ὀφείλονται εἰς τὴν ἰδικήν μας μεγαλοφυΐαν. Δὲν εἶχον τὸ θάρρος οἱ ἄνθρωποι εἰς τοὺς ὁποίους ἕνας κόσμος ὁλόκληρος ἀνέθεσε τὴν διαχείρισιν τῶν συμφερόντων του, εἰς στιγμὰς αἱ ὁποῖαι δὲν ἦσαν κρίσιμοι πραγματικῶς, δὲν εἶχον τὸ θάρρος, λέγω, ν’ ἀντιμετωπίσουν τοὺς ἐντολεῖς των καὶ νὰ τοὺς εἶπον μίαν ἀλήθειαν, μίαν ἀναμφισβήτητον ἀλήθειαν, διὰ τὴν ὁποίαν ἀσφαλῶς οὐδεμίαν θὰ ἤκουον κραυγήν. Καὶ ὅταν εἰς ἐποχὴν εὐτυχίας τοῦ προϊόντος τοιαῦται ἐπεκράτουν ἀντιλήψεις εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς παραγωγῆς σᾶς ἐρωτῶ, κύριε συνάδελφε, δύνασθε ὑπευθύνως ν’ ἀναθέσητε τὴν διαχείρισιν τοῦ προϊόντος εἰς τοὺς φυσικοὺς αὐτοῦ διαχειριστάς, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ὅτι θὰ ἐπακολουθήσουν κρίσιμοι στιγμαὶ ὁπότε καὶ οἱ κίνδυνοι θὰ εἶναι μεγαλείτεροι;

§118Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἀτυχεῖς παραγωγοὶ ἤκουον ὅτι ὁ Αὐτόνομος Σταφιδικὸς Ὀργανισμὸς συνεκέντρωνε ἑκατομμύρια καὶ ἐζήτουν καὶ αὐτοὶ τιμὰς παραπάνω.

§119Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ διαφωνῶ μὲ τὸν κ. Βουδούρην. Νομίζω ὅτι βεβαίως μπορεῖ νὰ αὐτοδιοικῆται τὸ προϊόν ἀπὸ τοὺς παραγωγούς, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι κατὰ τὴν αὐτοδιοίκησιν θὰ γίνωνται καὶ σφάλματα καὶ θὰ ἐπέρχωνται καὶ ζημίαι. Λοιπὸν ἢ πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι αἱ ζημίαι αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς αὐτοδιοικήσεως, διότι τὰ γενικώτερα καλὰ τῆς αὐτοδιοικήσεως εἶναι ἀνώτερα ἀπὸ τὰς κατὰ καιροὺς ζημίας ἢ πρέπει νὰ εἴμεθα ἐναντίον τῆς αὐτοδιοικήσεως. Ἐὰν τοῦτο εἶναι, πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔγινεν εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς αὐτοδιοικήσεως.

§120Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι τῆς καλῆς συγκροτήσεως. Ἀντιπρόσωποι τῶν καλῶν ποιοτήτων δὲν ὑπῆρχον εἰς τὸν ὀργανισμόν, οὔτε ἐξ Αἰγίου, οὔτε ἐξ Ἠλείας, οὔτε ἐκ Κορινθίας.

§121Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπῆρχον ἀντιπρόσωποι οἱ ὁποῖοι ἐδέχθησαν καὶ μικρὰς τιμάς.

§122Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο. Διεφώνησαν διὰ τὰς τιμάς;

§123Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Ὄχι.

§124Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὰ ἄλλα δὲν ἔχουσι σημασίαν.

§125Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καίτοι διαφωνῶ μὲ τὸν ἀγαπητόν ἀρχηγὸν ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ἀτυχέστερος ἐμοῦ, καὶ δὲν παρηκολούθησε καὶ δὲν ἐγνώρισε τὴν νοοτροπίαν τῶν συμπολιτῶν μου, δὲν ἐγνώρισε τὸ τρόπον κατὰ τὸ ὁποῖον μετ’ ἐξαιρετικῆς ἀφελείας οἱ ἐντολεῖς παρέχουν τὴν ἐμπιστοσύνην εἰς ζητήματα τοιαύτης κολοσσιαίας σημασίας, καίτοι, λέγω, διαφωνῶ, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος εἰς τὰ τελευταίως λεχθέντα. Ἢ θὰ ἐμπιστευθῆτε ἐὰν ἀντέχουν οἱ ὦμοι σας, διότι οἱ ἰδικοί μου δὲν θὰ ἀντέχουν εἰς τοιαύτην εὐθύνην, ἢ θὰ ἐμπιστευθῆτε τὴν διαχείρισιν καὶ κατὰ τύπους, διότι κατ’ οὐσίαν ὑπῆρχεν εἰς τοὺς παραγωγούς, ὁλοκληρωτικῶς εἰς τοὺς παραγωγούς, μηδενὸς ἀντιπροσώπου ξένου ὑπάρχοντος εἰς τὸ συμβούλιον ἢ θὰ ὑποστηρίξητε καὶ τὴν κηδεμονίαν τοῦ Κράτους διότι, ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ἐὰν ἀφήσητε τὴν διαχείρισιν εἰς τοὺς παραγωγοὺς καὶ ἐπετύχουν θὰ δρέψουν τοὺς καρποὺς τῆς ἐπιτυχίας των. Ἐὰν ὅμως ἀποτύχουν, ἐὰν διαπράξουν σφάλματα, πρὸς τὶ τότε οἱ ἐντολεῖς των, θὰ στραφοῦν ν’ ἀποζημιωθοῦν ἀπὸ τὸ Κράτος τοῦ ὁποίου δὲν ἠθέλησαν κἂν νὰ δεχθοῦν τὴν συνδρομήν, τὴν κηδεμονίαν, τὴν προστασίαν, τὴν παρηκολούθησιν ἔστω; Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι θὰ ἀφήσωμεν τὸ προϊόν εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς; Θὰ ἤμην εὐτυχής, τονίζω, ἐὰν ἐξευρίσκετο τρόπος διὰ τοῦ ὁποίο θὰ παρείχοντο τὰ ἀπαραίτητα ἐχέγγυα διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν διότι, ὅπως γνωρίζετε, ὑπῆρξα ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν τὴν ἐκδοχὴν αὐτὴν καὶ μετὰ θλίψεως μεγάλης σήμερον ὅταν συνέτασσον τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ὑπεστήριξα τὸ ἀντίθετον καὶ τὸ ὑπεστήριξα, διότι εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ θυσιάσω τὴν προσωπικήν μου ἀντίληψιν πρὸ τῶν κινδυνευόντων συμφερόντων ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ. Ἢ λοιπὸν θὰ ἐμπιστευθῆτε ὅλα εἰς τοὺς παραγωγοὺς οἵτινες θὰ ἀναλάβουν καὶ τοὺς κινδύνους, ἢ θὰ θελήσητε καὶ τὴν συμμετοχὴν καὶ συνεπικουρίαν τοῦ Κράτους κατὰ τοῦ ὁποίου εἰς τὰς στιγμὰς τῆς κρίσεως καὶ εἰς τὰς στιγμὰς τῆς δυστυχίας θὰ στρέφωνται, ἢ οὕτως ἢ ἄλλως. Θὰ ἐπιμείνω εἰς τὰς ἀπόψεις μου, ἡ γνώμη μου ἡ προσωπικὴ εἶναι αὐτή: ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἄλλοι τινὲς ἀναλαμβάνουν τὴν εὐθύνην θὰ εἶμαι εὐτυχὴς νὰ τοὺς χειροκροτήσω, ἐγὼ ὅμως οὐδέποτε θὰ δώσω τὴν ψῆφόν μου εἰς μίαν τοιαύτην σύνθεσιν. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος Ἠλείας ὁ δεύτερος ὁμιλήσας εἶπεν ὅτι ἔγιναν σπατάλαι εἰς τὸν αὐτόνομον σταφιδικὸν ὀργανισμὸν αὐτὸ δὲ ἀκούω καὶ ἐγὼ ἀπὸ ἑνὸς ἑξαμήνου καὶ πλέον. Ἐλέχθησαν μάλιστα καὶ ἔτι χειρότερα ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Αὐγούστου. Μέλος τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ ἐκ τῶν σοβαρωτέρων, ἀντιπρόσωπος τῆς παραγωγῆς κατήγγειλεν ἐναντίον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ὡρισμένας πράξεις καὶ ὡρισμένας ἀτασθαλίας τοῦ γενικοῦ Διευθυντοῦ.

§126Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ποῖος;

§127Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. Τερζάκης. Ἡ καταγγελία αὐτὴ ἐδημιούργησε μίαν ἀνωμαλίαν ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας ἦτο ἡ παραίτησις τοῦ γενικοῦ Διευθυντοῦ. Συνεστήθη ἐπιτροπὴ ἵνα ἐξετάσῃ τὴν ἐν γένει διαχείρισιν τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ, καὶ ἐπηκολούθησαν μακραὶ ἔγγραφοι ἐκθέσεις περὶ τῶν λαβόντων χώραν σκανδάλων ἐκ μέρους τοῦ αὐτοῦ συμβούλου, συμβούλου ὁ ὁποῖος καθ’ ὅλον τὸ τελευταῖον διάστημα ἦτο ἡ ψυχὴ καὶ ὁ δεξιὸς βραχίων τοῦ καταγγελλομένου γενικοῦ Διευθυντοῦ.

§128Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου;

§129Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου. Ἀκούσατε, κύριοι συνάδελφοι. Ἐξεδόθη νόμος καὶ ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὸν ἔλεγχον. Καὶ εἰς ἐρώτησίν μου, μοῦ ἀπήντησεν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργὸς ὅτι ἡ διαχείρισις τοῦ ἐλέγχου ἡ διαχείρισις τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ εἶναι πολύπλοκος καὶ θὰ ἀπαιτήσῃ μακρὸν χρόνον. Ἐξ ὅσων εἶμαι εἰς θέσιν νὰ διαβεβαιώσω ὑπευθύνως δὲν ἀπεδόθη ἡ δέουσα σημασία εἰς ἓν σημεῖον ἐξαιρετικῆς τοιαύτης. Κατηγγέλλοντο ἀορίστως διάφορα σκάνδαλα ἐκ μέρους τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ κατηγγέλλοντο εἰς ἐποχὰς κρισιμωτάτας. Δηλαδὴ ὅταν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ἀντιμετώπιζον κατὰ τὸν σκληρότερον τρόπον τὸ φάσμα τῆς πείνης καὶ τῆς δυστυχίας, ἐλέγετο δι’ ὅλων τῶν μεθόδων καὶ τῶν τρόπων ὅτι ἡ δυστυχία αὐτῶν ὀφείλεται εἰς τὰς σπατάλας τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ, ὅτι τὸ ἱερὸν χρῆμα των κατεξωδεύθη εἰς τὰ ταξείδια καὶ τὰς διαφόρους ἀπολαύσεις καὶ ἀπολαβὰς καὶ ἐπιχορηγήσεις τῶν μελῶν του. Καὶ ἐφ’ ὅσον αἱ καταγγελίαι αὐταὶ ἦσαν ἀόριστοι, ἠδύνατο νὰ παραμείνῃ ἐπί τινα χρόνον ἐκκρεμὴς ὁ ἔλεγχος. Ὅταν ὅμως, κ. ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὁ σύμβουλος τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ κατήγγειλεν ὡρισμένα γεγονότα τὰ ὁποῖα λέγω ἐπροκάλεσαν τὴν παραίτησιν τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ, εἶχεν ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος νὰ μὴ ἀναμείνῃ ἂν θὰ λάβουν ἢ δὲν θὰ λάβουν μέρος τὰ μέλη τὰ ὁποῖα ὡρίσθησαν. Εἶχεν τὸν τρόπον διὰ τοῦ κύρους του νὰ ἐπιβληθῇ καὶ εἰς τὰ μέλη ἐκεῖνα τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὰ ὁποῖα ἀνετέθη ὁ ἔλεγχος καὶ νὰ ἐπιβάλῃ τὸν τερματισμὸν τοῦ ἐλέγχου ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος.

§130Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι ὁ νόμος εἶχεν ὁρίσει ἕνα ἐποπτικὸν συμβούλιον. Τὸ συμβούλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕνα ἀρεοπαγίτην ἀπὸ ἕνα μέλος τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου καὶ ἕνα διευθυντὴν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Αὐτὸ τὸ ἐποπτικὸν συμβούλιον ἐνεργεῖ ὑπ’ εὐθύνη του οὐσιαστικὸν ἔλεγχον, διότι ἐκάμαμεν ἔλεγχον ἀπὸ μέλη δημοσίου ὀργανισμοῦ τὰ ὁποῖα μᾶς ὑπέβαλαν μίαν ἔκθεσιν τὸν Αὔγουστον ἡ ὁποία δὲν εὑρίσκει τίποτε τὸ ἔκτροπον. Λοιπὸν τὸ συμβούλιον τὸ ὑπεύθυνον ἐκεῖνο σήμερον οὐσιαστικῶς ἐλέγχει καὶ δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ εἰς τὸ συμβούλιον: ἐπισπεύσατε τὸν ἔλεγχον αὐτὸν διότι πρέπει νὰ καθαρίσωμεν τὴν κατάστασιν. Αὐτὸ ἔχει τὴν εὐθύνην ἐκ τοῦ νόμου καὶ αὐτὸ θὰ κάμῃ τὸν ἔλεγχον ὅπως κρίνῃ καλλίτερον διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἰδίαν εὐθύνην.

§131Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει ὑποβληθῆ καὶ μήνυσις.

§132Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἕνας λόγος παραπάνω. Εὐθὺς ὡς ἐπληροφορήθημεν ὅτι ἐδόθη μήνυσις εἴπομεν ὅτι: ἀφοῦ ἐπελήφθη ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ πῶς ἡμεῖς παρὰ τὸν νόμον, θὰ στείλωμεν ἄνθρωπον νὰ κάμῃ ἔλεγχον;

§133Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ ἀπάντησις τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶναι ὀρθή, ἀσφαλῶς ὅμως δὲν εἶναι ἀπάντησις. Θὰ ἦτο ἀπάντησις Μητροπολίτου ἴσως, ὄχι ὅμως πολιτικοῦ ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους δημιουργεῖ μία τοιαύτη ἐκκρεμότης. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος ἠσθάνθη ὑπὲρ πάντα ἄλλον τὰ βέλη τῶν καινῶν προστατῶν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς ἔπρεπε ν’ ἀντιληφθῇ ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ὁ σταφιδοπαραγωγικὸς κόσμος νὰ διατελῇ ὑπὸ τὰ δηλητήρια τῶν δημαγωγῶν καὶ εἶχεν τὸ δικαίωμα νομίζω παρ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ κάμῃ μίαν σύστασιν ἡ ὁποία δὲν θὰ ἐθεωρεῖτο ποτὲ ὡς ἐπέμβασις ἀλλὰ ὡς μία ὑποχρέωσις καὶ ὡς ἐπιβαλλόμενον καθῆκον, νὰ κάμῃ μίαν σύστασιν πρὸς τὸ ἐποπτικὸν συμβούλιον εἰς τὴν ὁποίαν νὰ τονίσῃ ὅτι εἶναι ἀνάγκη ταχέος ἐλέγχου ὅσον ἀφορᾷ τὰ γεγονότα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐγένοντο ρηταὶ καὶ κατηγορηματικαὶ κατηγορίαι ἐκ μέρους τοῦ ὑπευθύνου συμβούλου.

§134Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Καὶ αὐτὴν τὴν σύστασιν ἐκάνομεν, ἀλλὰ τὸ ἐποπτικὸν συμβούλιον ἐζήτησε νὰ κάμῃ ἔλεγχον ὄχι τῆς διευθύνσεως τοῦ τελευταίου ἔτους ἀλλὰ ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ ὀργανισμοῦ, ἔλεγχον διαχειρίσεως ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων ἐντὸς μιᾶς ἑξαετίας. Διὰ νὰ εἶναι ἔλεγχος εὐθὺς καὶ τίμιος ἔπρεπε νὰ τύχῃ μεγάλης προσοχῆς, ἐφ’ ὅσον κατηγγέλλοντο τοιαῦτα πράγματα, ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν ὅλον τὸν ἀναγκαῖον χρόνον διὰ νὰ ἀποκαταστήσωμεν ἀκριβῶς τὴν θέσιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐθίγοντο.

§135Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ πάλιν ἀγωνίζεται ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πεισθῇ ὅτι δὲν κατώρθωσε νὰ μὲ ἐννοήσῃ. Εἶμαι σύμφωνος κ. ὑπουργέ, ὅτι ὁ ἔλεγχος τῆς ἐν γένει διαχειρίσεως τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ θὰ ἀπῄτει χρόνον μακρόν, ἀλλὰ ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι δὲν θὰ ἤθελον τὸν ὁλοκληρωτικὸν ἔλεγχον, θὰ ἤθελον τὸ ἀποτέλεσμα ἑνὸς ἐλέγχου διὰ τὰ σωματεῖα ἐκεῖνα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐγένοντο προφορικαὶ καὶ ἔγγραφοι κατηγορίαι ἐκ μέρους τοῦ συμβούλου κ. Τερζάκη· ἔπρεπε δηλαδὴ νὰ δοθῇ μία ἀπάντησις, καὶ ἂν μὲν τὰ καταγγελλόμενα ἦσαν ἀληθῆ νὰ τιμωρηθοῦν σκληρότατα ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὰ διέπραξαν ἂν ὅμως ἀπεδεικνύοντο ψευδῆ ἔπρεπε ἐπίσης σκληρότατα νὰ τιμωρηθοῦν οἱ συκοφάνται, ἐὰν ὑπάρχουν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ κόσμος ὁ σταφιδοπαραγωγικὸς ἔπρεπε νὰ μάθῃ ἐὰν τὸ χρῆμα του διετέθη ἐπὶ ματαίῳ, ἐὰν τὸ χρῆμα του ἐσπαταλήθη, ἢ ἐὰν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τοιαύτας ἀποδίδουν κατηγορίας εἶναι συκοφάνται.

§136Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Οἱ ἐντολεῖς των, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τοὺς ἀνεκάλεσαν.

§137Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἰδοὺ καὶ ἄλλη παράλειψις σπουδαιοτάτη τῆς Κυβερνήσεως. Λυποῦμαι δὲ βαθύτατα διότι ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἀπουσιάζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν ὅτι τὸ σταφιδικὸν ζήτημα δὲν ἦτο ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ τὸν ἀπασχολήσῃ ὀλίγας στιγμάς. Παρὰ τὴν ἀπουσίαν του ὅμως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω ὅτι καὶ εἰς αὐτὸ τὸ συμβούλιον ἡ Κυβέρνησις παρέλειψε τὸ καθῆκόν της. Εἶχεν ὑποχρέωσιν δυνάμει τοῦ νόμου 3458 τοῦ προβλέποντος τὰς γενικὰς συνελεύσεις τῶν ἐκλεκτόρων τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ, νὰ τὴν καλέσῃ, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν καὶ γνωρίζουσα ὅτι οἱ ὑπάρχοντες σύμβουλοι ἀνεκλήθησαν ἐκ μέρους τῶν ἐντολέων των καθ’ ὅλους τοὺς νομίμους τύπους. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ ζητήματα αὐτὰ ἐσιώπησεν ἐνδεικτικῶς καὶ ἀδικαιολογήτως ἡ Κυβέρνησις.

§138Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἔχομεν ἐπίσημον γνῶσιν τῆς ἀνακλήσεως. Ἄλλωστε ἡ ἀνάκλησις γίνεται ὅταν ὡρισμένος ἀριθμὸς τῶν ἐντολέων, τὰ ⅔ δηλαδὴ συγκεντρωθοῦν.

§139Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔγινεν αὐτό.

§140Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔχουν γίνει, κ. ὑπουργέ, πρὸ πολλοῦ.

§141Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν συνεκεντρώθη ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμός.

§142Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι συνεκεντρώθησαν, ἀλλ’ ἁρμόδιος πρὸς τοῦτο ἦτο ὁ συνάδελφός σας ἐπὶ τῆς Γεωργίας καὶ εἶναι δυνατὸν σεῖς νὰ μὴ ἐλάβατε γνῶσιν ὅλων τῶν λεπτομερειῶν.

§143Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Διὰ νόμου ἡ ἀνωτάτη καὶ ἡ ὑψηλὴ ἐποπτεία ἀνετέθη εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας δὲν ἀπέμεινεν εἰμὴ ἡ ὑψηλὴ μέριμνα.

§144Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἔχουν ὑποβληθῆ ὅλαι αἱ πράξεις τῶν συνεταιρισμῶν αἱ ἀνακαλοῦσαι, εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας.

§145Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἔπρεπε ν’ ἀπευθυνθοῦν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἀλλ’ εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§146Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ὑπάγονται οἱ συνεταιρισμοί.

§147Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κατὰ τὰς πληροφορίας τῆς διευθύνσεως τοῦ ὀργανισμοῦ ἀντὶ τῶν 10 ἑνώσεων, συνεκεντρώθησαν μόνον 9.

§148Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας δὲν ἠξεύρει τίποτε.

§149Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔπρεπε τονίζω, νὰ εἶχε τερματισθῆ ὁ ἔλεγχος εἰς τὰ σημεῖα εἰς τὰ ὁποῖα εἶπον, διότι ἡ ἀτμοσφαῖρα εἶναι τοιαύτη ὥστε κάθε τερατολογία εἴτε καὶ ἀλήθεια ἔστω, περισσότερον ἡ ἀλήθεια, εἶναι πιστευτή. Ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἔχομεν καὶ δικαίωμα ἀλλὰ καὶ ὑποχρέωσιν νὰ παρακολουθήσωμεν τὸ ἔργον τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ, τὸν παρηκολουθήσαμεν εἰς τὰς μεγάλας του γραμμάς. Ὅταν ἐλήφθη ἡ περίφημος ἀπόφασις τῶν ὑψηλῶν τιμῶν, διεμαρτυρήθην προφορικῶς καὶ ἐγγράφως. Ἐδέχθην καὶ τότε ραγδαίους τοὺς γιουχαϊσμοὺς τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, διότι ἠθέλησα ν’ ἀνακόψω τὸ ρεῦμα τῆς.......εὐτυχίας, τὸ ὁποῖον.......ἠπείλει νὰ κατακλείσῃ τὰς σταφιδοφόρους πεδιάδας. Περιεφρόνησα ὅμως τὸν θόρυβον, ὅπως καὶ κατὰ τὰς κρισίμους στιγμὰς δεχθεὶς μεγαλειτέραν σωρείαν γιουχαϊσμῶν. Οὐχ’ ἧττον εἶμαι εὐτυχὴς διότι ἔπραξα τὸ καθῆκον μου. Εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν δὲν μὲ ἔστειλαν διὰ νὰ ἐξασκήσω ἐπάγγελμα εὐχάριστον, προσοδοφόρον ἴσως. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι μοὶ ἀνετέθη μία μαρτυρικὴ ἀποστολὴ καὶ θὰ τὴν φέρω εἰς πέρας κατὰ τὰς ἰδικάς μου ἀντιλήψεις. Ὅταν ὁλόκληρος ὁ σταφιδικὸς κόσμος ἠπείλει ἔνοπλα συλλαλητήρια καὶ ἐπαναστάσεις, εἶχον τὸ θάρρος, ὄχι διὰ τῆς ἐκθέσεώς μου μόνον, ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ τύπου καὶ προφορικῶς νὰ τονίσω τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους θὰ ἐδημιούργει ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἐνόμιζον οἱ ἐν ἀπογνώσει διατελοῦντες σταφιδικοὶ πληθυσμοὶ ὅτι θὰ ἐξυπηρέτουν τὰ συμφέροντά των. Ἀτυχῶς ὑπῆρξαν καὶ πάλιν αὐτοὶ τὰ θύματα, ὅπως καὶ πάντοτε. Οἱ εὔκολοι προστάται, οἱ παραμονεύοντες εἰς τοὺς δρόμους διὰ νὰ φονεύσουν τὸ θῦμα ἦσαν παρόντες ἐν πληθωρισμῷ. Ἤκουσα καὶ ἐγὼ διάφορα συστήματα καὶ σχέδια ἐπὶ σχεδίων. Ἀλλὰ καὶ τὶς δὲν ἤκουσε σχέδια διὰ τὸ περίφημον σταφιδικὸν ζήτημα; Ἢ μήπως ὑπάρχει Ἕλλην ἀντικρύσας καὶ καλλιεργήσας ἔστω ἄμπελον, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἔχῃ σχέδιον λύσεως τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος; Ἀλλά, κύριοι, ἡ μικρὰ μελέτη τὴν ὁποίαν ἔκαμα καὶ ἐγὼ εἰς τὸ ζήτημα, ἡ παρακολούθησις τοῦ ζητήματος μὲ ἔπεισαν ὅτι δὲν ὑπάρχουσι σχέδια, διότι δὲν ὑπάρχουν σχέδια διὰ τὴν λύσιν προβλημάτων οἷον εἶναι τὸ σταφιδικόν. Ἂν ὑπάρχουν σχέδια καὶ ἐὰν αἱ κρίσεις αἱ οἰκονομικαὶ ἐλύοντο διὰ τῆς ἐφευρέσεως σχεδίων, ἀσφαλῶς εἰς τὸν κόσμον δὲν θὰ ὑπῆρχε δυστυχία. Ὑπάρχουν, κύριοι, εἰς τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα οἱ φυσικοὶ νόμοι, τοὺς ὁποίους οὐδὲν σχέδιον καὶ οὐδὲν σύστημα δύναται ν’ ἀντιμετωπίσῃ. Ἕν ὑπάρχει σύστημα: τὸ σύστημα τῆς λογικῆς, τῆς εὐθείας ὁδοῦ, τῆς τιμίας καὶ τῆς εἰλικρινοῦς. Ὡμίλησεν ὁ κ. ἐξ Ἠλείας συνάδελφος καὶ εἶπεν ὅτι αἱ σπατάλαι τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ δὲν ἠδύναντο νὰ ἔλθουν εἰς φῶς, διότι οὗτος εἶχε φιμώσει ὅλα τὰ στόματα. Ἄν ὅλοι εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ εἴπουν ταῦτα, ὁ κ. ἐξ Ἠλείας συνάδελφος οὐδέποτε ἐπετρέπετο νὰ τὸ εἴπῃ. Ἄν ὅλα τὰ στόματα, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ, ἦσαν φιμωμένα, ὑπῆρχε τὸ μεγαλείτερον στόμα, τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον ἦτο εὔκολον εἰς τὸν συνάδελφον ἢ εἰς οἱονδήποτε ἄλλον κατήγορον, καὶ ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἠδύνατο νὰ καταγγείλῃ τὰς γενομένας δαπάνας. Ἢ μήπως καὶ τὸ στόμα αὐτὸ εἶχε φιμωθῇ;

§150Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Εἶχε συσταθῇ ἀπὸ τοῦ 1929 τὸν Ἰούλιον Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, κατόπιν συστάσεως τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Κορινθίας, ὁ κ. Ἀραβαντινός, ἡ ὁποία θὰ ἐξήταζε τὴν πολιτείαν τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: διατὶ ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἠλείας ἀφοῦ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς δὲν εἶχεν ὑποβληθῆ τὸ πόρισμα; Ὑπῆρξα μέλος τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς οὐδὲν σκάνδαλον κατετέθη. Ἀλλὰ καὶ οὔτε ἦτο δυνατὸν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐξετάσῃ καὶ νὰ προβῇ εἰς λογιστικὰς ἐρεύνας καὶ τόσα ἄλλα ποὺ ἀπαιτοῦνται διὰ τὸν ἔλεγχον τῶν σκανδάλων. Ἀλλὰ σᾶς τονίζω, ὅτι καίτοι προεκλήθησαν αὐτοὶ δὲν ἔφερον τίποτε εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἡμεῖς οἱ ἄλλοι ἐβλέπομεν τὸ ἔργον τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ καὶ τὰς γενικάς του γραμμάς. Ἐβλέπομεν τοὺς ἰσολογισμούς, ἐβλέπομεν τὰς ἀποφάσεις τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου ἀποτελουμένου ἀπὸ ἀνθρώπους ἐξαιρετικοῦ κύρους καὶ παρέχοντας ὅλας τὰς ἐγγυήσεις. Τὶ πρὸς ἡμᾶς δύναται νὰ κατηγορηθῇ; ὅτι δὲν εἴμεθα προρρῆται νὰ ὑπεισέλθωμεν εἰς τὰ λογιστικὰ βιβλία νὰ λάβωμεν γνῶσιν τῶν λεπτομερειῶν καὶ ν’ ἀνακαλύψωμεν τὰ σκάνδαλα τὰ ὁποῖα ἔρχονται σήμερον εἰς φῶς;

§151Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε συνάδελφε, δὲν νομίζετε ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν πεπραγμένων τοῦ ὀργανισμοῦ μέχρις ὅτου ἔχομεν ὅλας τὰς ἐκθέσεις τὰς ἐπισήμους ὥστε ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν νὰ κρίνωμεν;

§152Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Αὐτὸ βέβαια, καὶ διὰ τὰ ὑπὲρ καὶ διὰ τὰ κατά.

§153Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Βεβαίως, διὰ τοῦτο μάλιστα ὁ ἐπερωτῶν δὲν ἐπεξετάθη ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ, ἀλλὰ περιωρίσθη μόνον νὰ ἐλέγξῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ εἴπῃ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται νὰ ληφθῶσιν. Θὰ γίνῃ λοιπὸν παράκλησις εἰς τὸν ρήτορα, νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς ἐπερωτήσεως καὶ κυρίως ἐπὶ τῶν μέτρων τῶν τυχὸν προτεινομένων ὡς χρησίμων διὰ τὴν προαγωγὴν τοῦ ζητήματος.

§154Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ὑπάρχει ὡρισμένη ἐπερώτησις.

§155Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὑπάρχει ὡρισμένη ἐπερώτησις, ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Στεφανοπούλου. Ἐὰν λοιπὸν περιορισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ἐφωτίζετο καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ εὕρισκε κἄποιαν ὠφελιμότητα.

§156Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔχει ἀπόλυτον σχέσιν κατὰ τὴν γνώμην μου κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ τοῦ ἐλέγχου, ἔχει ἐξαιρετικὴν σημασίαν διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέπτυξα. Εἶχον ὑποβάλλει, πρὸ καιροῦ ἐπερώτησιν ἡ ὁποία δι’ ἀγνώστους λόγους μετεβλήθη εἰς ἐρώτησιν καὶ ἔλαβον ἔγγραφον ἀπάντησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἀνέμενον ὅμως τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συνεζητεῖτο ἡ ἐπερώτησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἠλείας συναδέλφου, διὰ νὰ τονίσω ὅσα ἐτόνισα, διότι πιστεύω ὅτι τὸ ἔργον τοῦ ἐπιστημονικοῦ ἐλέγχου καὶ παρέχοντος ὅλας τὰς ἐγγυήσεις, ἦτο ἓν ἐκ τῶν πλέον ἐπιβεβλημένων ὑποχρεώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν τὰ μέτρα τὰ οἱαδήποτε δυνατὸν νὰ προνοοῦν καὶ νὰ ἀποβοῦν ὠφέλιμα. Ἀσφαλῶς ὅμως, κ. ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐπωφελέστερον θὰ ἦτο τὸ φῶς τὸ ὁποῖον θὰ ἐχύνετο ἐπὶ τῶν καταγγελθέντων, καὶ θὰ ἐτίθετο τέρμα εἰς μίαν κατάστασιν ἡ ὁποία ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας γνωρίζομεν καλῶς ποίους ἐγκυμονεῖ κοινωνικοὺς κινδύνους. Σχετικῶς μὲ τὸ παρακράτημα, κ. συνάδελφοι, αὐτὸ εἶναι ἓν τῶν σοβαρωτέρων μερῶν καὶ σημείων τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Τὸ παρακράτημα, θεσμὸς ἀντιοικονομικὸς ἀσφαλῶς ὀφείλεται εἰς λόγους τοὺς ὁποίους σαφῶς ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος. Διὰ τὸ παρακράτημα μικραὶ ἐγένοντο συζητήσεις εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν διὰ νὰ εἶμαι δὲ ἀκριβέστερος μακρὸς διεξήχθη ἀγὼν μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν περιφερειῶν τῶν καλῶν ποιοτήτων καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν περιφερειῶν τῶν καπνῶν, τῶν μὲν ἐπιμενόντων διὰ τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ θεσμοῦ τοῦ παρακρατήματος τῶν δὲ ζητούντων τὸν τερματισμόν. Δὲν ὑπάρχει ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος ἡ δὲ Βουλὴ βλέπω εὑρίσκεται ἐν κινήσει καὶ τείνει πρὸς ἀναχώρησιν διὰ νὰ ἀναπτύξωμεν τὸν σπουδαιότατον αὐτὸν μηχανισμὸν τοῦ παρακρατήματος. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος ὑπέβαλεν σχετικὴν πρότασιν νόμου ἀναπτύσσων τὰς ἀντιλήψεις του, διὰ νὰ δοθῇ καὶ εἰς ἡμᾶς ἡ εὐκαιρία νὰ κρίνωμεν κατὰ πόσον αἱ ἀντιλήψεις αὐταὶ αἱ θεωρητικῶς ἴσως ὀρθόταται εἶναι δυνατὸν πρὸ παντὸς νὰ πραγματοποιηθοῦν καὶ νὰ λάβουν σάρκα καὶ ὀστᾶ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπενθυμίζω εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἠλείας συνάδελφον εἶναι ὅτι χθὲς ἀκόμη συνήφθη μάχη εἰς τὸ σταφιδικὸν συνέδριον τῶν Πατρῶν, οἱ δὲ ἀντιπρόσωποι τῆς περιφερείας του ἐγκατέλειψαν τὸ συνέδριον ἀπειλοῦντες σύστασιν νέου συνεδρίου.

§157Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό.

§158Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ ἰδική μου γνώμη εἶναι ἀνεπαρκὴς διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὰς οἰκονομικὰς ἰδέας καὶ τὰς ἐπιστημονικὰς ἴσως ἀπόψεις τοῦ παρακρατήματος. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις φρονῇ ὅτι εἶναι εἰς θέσιν καὶ ὅτι προσφέρει ὑπηρεσίας εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγὴν ἂς τὸ πράξει. Θὰ ἔχῃ ὁλόκληρον τὴν εὐθύνην. Εἴπομεν, κύριοι, καθῆκον τοῦ Κράτους καὶ ὑποχρέωσις εἶναι ἡ κατάργησις τῆς φορολογίας ἡ ὁλοκληρωτικὴ διὰ λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα, ἡ προσπάθεια τῆς διαρρυθμίσεως τῶν ναύλων, ἡ προσπάθεια τῆς δημιουργίας νέων ἀγορῶν δι’ ἐμπορικῶν συμβάσεων. Εἶναι δὲ εὐτύχημα ὅτι τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργείου τῶν ἐξωτερικῶν προΐσταται ἀνὴρ ὁ ὁποῖος καὶ ἐνδιαφέρον ἔχει μέγιστον, ἀλλὰ καὶ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα γνωρίζει ὑπὲρ πάντα ἄλλον.

§159Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐὰν δὲν φροντίσωμεν νὰ ἔχωμεν καλὴν ποιότητα καὶ καλὴν συσκευασίαν, τίποτε δὲν ἠμποροῦν νὰ κάμουν αἱ ἐμπορικαὶ συμβάσεις. Ἐπὶ Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εὑρῆκα μίαν σύμβασιν μετὰ τῆς Γερμανίας εἰς τὴν ὁποίαν, οἱ τότε ἐπὶ δικτατορίας συνάψαντες αὐτήν, ἀγνοοῦντες τὸ Γερμανικὸν δασμολόγιον εἶχον δεχθῆ ἕνα δασμὸν 24 μάρκων. Ἐννοεῖτε ὅτι μὲ πρώτην εὐκαιρίαν ἠθέλησα νὰ βελτιώσω τὸ πρᾶγμα καὶ ἐπέφερα μίαν τροποποίησιν, ὥστε τὰ 24 νὰ γίνουν 16, ἤρχισα δὲ τὰς διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Γερμανικὴν Ἐπικράτειαν, διὰ τὴν ὁριστικὴν σύμβασιν, ἐπιμένων μέχρι κινδύνου ὁριστικῆς ρήξεως τῶν διαπραγματεύσεων νὰ κατέλθῃ ὁ δασμὸς εἰς 5 μάρκα. Ἐν τούτοις εἶδον ὅτι ἡ κατανάλωσις δὲν ηὔξησεν. Οἱ λόγοι σᾶς εἶναι γνωστοί: ἐφθηναὶ τιμαὶ καὶ καλὴ συσκευασία. Καὶ ἂν ἡ ποιότης δὲν εἶναι καλὴ ἀλλὰ δίδεται μὲ ἐφθηνοτέραν τιμὴν καὶ καλὴν συσκευασίαν ὁ κόσμος τὸ ἀγοράζῃ. Αὐτὸ εἶναι τὸ κυριώτερον.

§160Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καθῆκον λέγω τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ δημιουργεῖ νέας εἰ δυνατὸν ἀγορὰς νὰ καταβάλῃ πολλὰς προσπαθείας διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν εἰς τὰ βόρεια μέρη, διὰ τὸν στρατόν, διὰ τὸν στόλον. Ἐὰν δὲν ἐπιτυγχάνεται κατανάλωσις ἐξαιρετικοῦ ποσοῦ θὰ εὑρισκόμεθα τοὐλάχιστον εἰς τὸ εὐτύχημα νὰ ἴδωμεν ὅτι: ἕνας κόσμος ὁλόκληρος γνωρίζει τὶ εἶναι σταφίς, διότι ἀτυχῶς καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα παραμένει ἄγνωστος. Εἰς τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας ἐλησμόνησα τοῦτο, ὅτι ἐὰν νομίζῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἀδήριτοι ἀνάγκαι δὲν τῆς ἐπιτρέπουν τὴν ὁλοκληρωτικὴν κατάργησιν, τοὐλάχιστον ἂς θέσῃ εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς τῆς Πελοποννήσου μὲ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς ἄλλων περιφερειῶν. Γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις διατὶ τὸ ζήτημα δύο τῶν ἐπιλεκτοτέρων μελῶν της κατέχουν σαφῶς, καί ἐν ὅλαις των τὰς λεπτομερείας, αὐτοὶ γνωρίζουν ποῖος σκληρὸς ἀγὼν διεξάγεται καὶ ὑπὸ ποίας κρισίμους στιγμὰς εὑρίσκεται ὁ σταφιδικὸς κόσμος. Ἔχει ὑποχρέωσιν, νομίζω, νὰ τὸν ἐνισχύσῃ. Καὶ ἡ ὑποχρέωσίς της αὐτὴ δὲν ἀπορρέει ἐκ τῆς γενικῆς ὑποχρεώσεως τοῦ Κράτους νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπικουρίαν τῶν δυστυχούντων μελῶν του, ἀλλὰ ὀφείλεται εἰς λόγους σοβαρωτάτους. Δὲν δύναται νὰ λησμονήσῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι ὅταν ἀνέτειλλον εὐτυχεῖς διὰ τὸν σταφιδικὸν κόσμον ἡμέραι, ὅταν ὁ σταφιδικὸς κόσμος ὁ ταλαιπωρούμενος ἐπὶ 10ετηρίδας ὁλοκλήρους ἀπὸ τὴν χρονίαν δύναταί τις νὰ εἴπῃ, χρῆσιν, εἶδε μίαν καλλιτέραν αὐγήν, ἦλθεν τὸ Κράτος λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῶν στιγμῶν τὰς ὁποίας διήρχετο, καὶ ἔθεσεν ἀγρίαν τὴν ψαλλίδα του ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Οὐδεμία κοινωνικὴ τάξις προσέφερε τόσας οἰκονομικὰς θυσίας ὅσας οἱ σταφιδοπαραγωγοί, ἐκτὸς τῶν θυσιῶν τοῦ αἵματος τὰς ὁποίας ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην τάξιν προσέφερεν, ἐπὶ μίαν 2ετίαν. Ἐὰν ἡ σταφίς, ἐπωλεῖτο μὲ λίραν 400 δραχμὰς τὸ Κράτος ἀπέδιδε μόνον δραχμὰς 150 εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Εἶχε δίκαιον· διότι ἔπρεπε ν’ ἀντικρύσῃ τὸν ἐξωτερικὸν ἐχθρόν. Ἔπρεπε νὰ καταφύγῃ εἰς παντὸς εἴδους μέσα, καίτοι ἀτυχῶς τὴν συγκρότητα αὐτὴν δὲν τὴν ἐφήρμοζεν εἰς τὰς ἄλλας τάξεις περισσότερον ἱκανὰς νὰ προσφέρουν εἰς τὸν κορβανᾶν τὰς ὑπηρεσίας των. Δισεκατομμύρια ὁλόκληρα ἐδήμευσεν ἀπὸ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ἐξέφερον οὐδεμίαν λέξιν διαμαρτυρίας. Ὑπὲρ πᾶν ἄλλο προεῖχε τὸ ζήτημα τῆς σωτηρίας τῆς πατρίδος. Ἡ πατρὶς λοιπὸν διὰ τὴν ὁποίαν τόσας κατέβαλον θυσίας, δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ τὰς ἀγνοήσῃ εἰς στιγμὰς δυστυχίας. Εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ τοὺς ἐπικουρήσῃ δι’ οἱουδήποτε μέσου. Εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς παντοειδεῖς ἀνάγκας ὑπὸ τῶν ὁποίων κατατρύχονται, οἱ σταφιδοπαραγωγοί. Αὐτὸ εἶναι τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως καί εἴς τινα σημεῖα τὸ παρέλειψε. Δὲν δύναται ἐπὶ πλέον νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὐτή. Ὀφείλει νὰ ἐπανορθώσῃ τὰ σφάλματά της, ὀφείλει νὰ πραγματοποιήσῃ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἔχει ἀπέναντι τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Καθῆκον ἡμῶν τῶν ἄλλων καὶ πρὸ παντὸς ἐκείνων εἰς τοὺς ὁποίους ἔχει ἀνατεθεῖ ἡ διαχείρισις τῶν σοβαρωτέρων ζητημάτων, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐκπροσωποῦν τοὺς δοκιμαζομένους σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς σήμερον καθῆκον καὶ ὑποχρέωσις, ἱερά, ὑποχρέωσις ὑπερτάτη εἶναι ἀποφεύγοντες κάθε σχολιὰν ὁδόν, κάθε ὁδὸν ἡ ὁποία δύναται νὰ προκαλέσῃ χειροκροτήματα καὶ ὕμνους, νὰ ἀντιμετωπίσωμεν κατάστηθα τὴν πραγματικὴν κατάστασιν, καὶ νὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς δοκιμαζομένους συμπολίτας μας ποῖος εἶναι ὁ δρόμος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ εἰσέλθωμεν εἰς μίαν καλλιτέραν αὔριον, ποῖος εἶναι ὁ δρόμος διὰ τοῦ ὁποίου ἡ δυστυχία θὰ εἶναι μικροτέρα. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ὄχι μόνον δὲν ἐκτελοῦμεν τὸ καθῆκόν μας ἀλλὰ τοὐναντίον σκυλεύομεν ἐπὶ τοῦ πτώματος ἑνὸς δυστυχοῦντος καὶ φθίνοντος κόσμου ὁλοκλήρου καὶ δὲν τοῦ προετοιμάζομεν παρὰ μίαν θλιβερωτάτην αὔριον. Καὶ τὸ καθῆκον τοῦτο θὰ ἐπιτελέσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἐλπίζουσα εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἀναβάλλεται δι’ αὔριον μετὰ τὴν Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπαλληλικῶν ὀργανώσεων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν αὔριον καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 8.30′ μ. μ.)