1930.12.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 19η

ΤΕΤΑΡΤΗ 17 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1930

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ἡ πανελλήνιος ἕνωσις τῶν τορπιλλισθέντων ναυτικῶν ὑποβάλλει τροπολογίαν εἰς τὸ κατατεθὲν νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ ἀποζημιώσεως τῶν πολεμοπαθῶν. —Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ὑποβάλλει ἐγκύκλιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Νορβηγικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ βραβείου Νόμπελ διὰ τὴν εἰρήνην κατὰ τὸ ἔτος 1931. —Οἱ κιτροπαραγωγοὶ Ἡρακλείου ζητοῦν τὴν τροποποίησιν τοῦ κατατεθέντος νομοσχεδίου «περὶ ἑνώσεως κιτροπαραγωγῶν Κρήτης». —Οἱ ἰδιωτικοὶ ὑπάλληλοι Ἀθηνῶν καὶ Ἡρακλείου ζητοῦν τὴν κατάθεσιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων, τὴν σύστασιν ταμείου ἀνέργων, τὴν ἵδρυσιν γραφείων ἐξευρέσεως ἐργασίας, καὶ τὴν αὐστηρὰν τιμωρίαν τῶν νοθευτῶν τῆς κινίνης καὶ τῶν ὑπευθύνων τῆς ἀκριβείας τοῦ ἄρτου. Ὁ σύνδεσμος καπνεργατῶν «ἡ Ἀλληλοβοήθεια» ζητεῖ τὴν χορήγησιν ἀποζημιώσεως δυνάμει τοῦ ἀπὸ 15 Δεκεμβρίου 1923 Ν. Δ. καὶ τὴν διανομὴν τοῦ ποσοῦ τῶν 50 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. —Ἡ σταφιδικὴ ὀργάνωσις Παρακλάδας ζητεῖ τὴν ἀνάκλησιν τοῦ στρεμματικοῦ φόρου σταφιδαμπέλων. —Ὁ ἐν ἀποστρατείᾳ ἀντισυνταγματάρχης Μπαϊράμης διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ φρουράρχου Κερκύρας ζητοῦντος τὴν βιαίαν ἔξωσίν του ἐκ τοῦ οἰκήματος ὅπερ κατέχει ἐπ’ ἐνοικίῳ. —Τὸ ἐμπορικὸν βιομηχανικὸν καὶ ἐπαγγελματικὸν περιφερειακὸν ἐπιμελητήριον Κοζάνης ὑποβάλλει ὑπόμνημα σχετικὸν μὲ τὴν ἐπίλυσιν τῶν ἀπαιτήσεων τῶν ἀνταλλαγέντων Μουσουλμάνων. —Ἡ ἕνωσις ἐφέδρων ὁπλιτῶν Κρητικῆς χωροφυλακῆς ἐν Μακεδονίᾳ ζητεῖ τὴν ἀπονομὴν συντάξεως. —Ἡ πανελλήνιος ἐπαγγελματικὴ πολιτικὴ ἕνωσις ὑποβάλλει δι’ ὑπομνήματός της τὰς σκέψεις της σχετιζομένας μὲ τὴν οἰκονομικὴν ἀναβίωσιν τοῦ τόπου. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Μπακόπουλος, Μ. Μαντᾶς, Σ. Γουργουρῆς καὶ Δ. Γιαννόπουλος καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ σωματείου παραπηγματούχων παραθεριστῶν τοῦ δάσους Μαγκουφάνας Ἀμαρουσίου. —Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς καταθέτει: 1) Τηλεγράφημα τοῦ πιστωτικοῦ συνεταιρισμοῦ Ἄρτης ζητοῦντος τὴν παροχὴν καλλιεργητικῶν δανείων παρὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ 2) Αἴτησιν τῆς κοινότητος Ἀσπρογερακάτων Λευκάδος ζητούσης τὴν συνέχισιν τῆς κατασκευῆς τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Κομελιὸ–Ἐξανθείας. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μπούτης καταθέτει τηλεγράφημα τῆς ἑνώσεως 23 συνεταιρισμῶν Ὀλυμπίας. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Μαντᾶς καὶ Γ. Στράτος καταθέτουν αἴτησιν τοῦ Λ. Κολτζικλίδου. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παπαναστασίου, Ν. Τζερμιᾶς, Ι. Μιχαὴλ, Κ. Βουδούρης, Α. Μπακάλμπασης καὶ Α. Θεολογίτης καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς ἑνώσεως προσωπικοῦ ἀεριόφωτος περὶ χορηγήσεως 13ου μισθοῦ. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαθανάσης καταθέτει αἴτησιν τοῦ πρωτοβαθμίου δημοδιδασκάλου Γ. Χ. Βαρδάκη ζητοῦντος τὴν κατ’ ἐκλογὴν προαγωγήν του εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ εἰσηγητοῦ. —Ἀνακοινῶ ὅτι πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ἐπὶ τοῦ Κωπαϊδικοῦ ζητήματος ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς ὁρίζεται ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Χατζῖσκος. —Ὁ κ. Γ. Κατεχάκης, (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3552 «περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν» ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ νόμου 4637». καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 30 Αὐγούστου 1926 «περὶ συστάσεως Γενικῆς Διευθύνσεως Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν» τροποποιηθέντος διὰ τοῦ Ν. Δ. τῆς 18 Σ)βρίου 1926»

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Φωκᾶς. Ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων 6 χωρίων Κεφαλληνίας περὶ ἱδρύσεως δημοτικῶν σχολείων.

§4Α. ΦΩΚΑΣ. Θέλω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν σχετικῶς μὲ τὰ παράπονα περιφερείας τινος τοῦ ἱστορικοῦ χωρίου Δολιχίου, δυστυχῶς ὅμως ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας λείπει καὶ δὲν μπορεῖ νὰ ἀκούσῃ τὰ παράπονα. Ὑπάρχει μία περιφέρεια, τὸ ἱστορικὸν χωρίον Δολιχίου τὸ ὁποῖον ὅσον ἔτυχε νὰ ἔχῃ βασιλέα τὸν Ὀδυσσέα εἶχεν καὶ σχολεῖον. Ἀπό τινων ὅμως ἐτῶν τὸ σχολεῖον κατηργήθη λόγῳ οἰκονομιῶν ἢ δι’ ἄλλους λόγους. Ὑπάρχουν 100 μαθηταὶ οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 3ωρον εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ μεταβαίνουν εἰς τὸ πλησιέστερον σχολεῖον διὰ νὰ μάθουν γράμματα. Εἶναι μαθηταὶ δημοτικοῦ σχολείου καὶ εἶναι φοβερὸν πρᾶγμα δι’ αὐτοὺς νὰ μεταβαίνουν τόσον μακράν. Ἐπανειλημμένως διεμαρτυρήθησαν οἱ κάτοικοι καὶ ὁ νῦν ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὑπεσχέθη ὅτι θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἵδρυσιν τοῦ σχολείου καθὼς καὶ τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον ἐπανειλημμένως δι’ ἀναφορᾶς του ἐζήτησε τὴν ἵδρυσιν σχολείου. Ἐπὶ πλέον οἱ κάτοικοι ᾠκοδόμησαν τὸ κτήριον ἀπὸ πέρυσιν ἐξ ἰδίων. Τὸ κτήριον εἶναι ἕτοιμον καὶ ὑπολείπεται μία μικρὰ πίστωσις διὰ νὰ διορισθῇ ἕνας διδάσκαλος, εἶναι ζήτημα 25 χιλιάδων δραχ. φαντασθῆτε τὶ ἀνάγκη ἐξαιρετικὴ εἶναι διὰ τὸν κόσμον αὐτόν, διὰ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι οὔτε ἀπὸ τὴν ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἐζήτησαν νὰ λάβουν ἐνισχύσεις, οὔτε δάνεια, οὔτε ἀπαλλαγὴν φόρων. Εἶναι μία δικαία ἀξίωσις ὅπως τὰ τέκνα αὐτῶν μορφωθοῦν, διότι ἡ περιφέρεια δὲν εἶναι γεωργική, εἶναι τῆς ναυτιλίας, τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ εἶναι ἀπαραίτητος ἡ στοιχειώδης ἐκπαίδευσις. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ συστήσῃ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Παιδείας ὑπουργὸν νὰ λάβῃ μίαν ἰδιαιτέραν μέριμναν διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ διὰ τὰ παράπονα αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶναι τόσον δίκαια καὶ τόσον βάσιμα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ δήμου Θεσσαλονίκης.

§6Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ διαμαρτύρονται διότι ὁ νόμος περὶ μονιμότητος τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων δὲν περιλαμβάνει καὶ τοὺς κλητήρας, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσι τόσα ἔτη καὶ ἀνήκουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δήμου. Νομίζω ὅτι εἶναι καὶ δίκαιον καὶ νόμιμον καὶ εὐσπλαχνίας ἔργον νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν μονιμότητα. Ὑπηρετοῦν ἀπὸ 15 ἔτη εἰς τὰς θέσεις αὐτῶν, ἔλαβον μέρος εἰς ὅλους τοὺς Μακεδονικοὺς πολέμους, προσέφερον ὑπηρεσίας καὶ εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους. Συνεπῶς εἶναι σκόπιμον ὅπως προστατευθῇ καὶ ἡ τάξις αὐτὴ τῶν ἀδικουμένων ὑπαλλήλων ἐκ μέρους τοῦ Κράτους.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. βουλευτὴς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ὑπενωμοτάρχου Ι. Κάτσαρη παραπονουμένου διὰ τὴν ἄδικον ἀπόλυσίν του.

§8Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ ὑπενωμοτάρχης αὐτὸς κατετάγη ὡς ἐθελοντὴς καὶ ὑπηρέτησεν ἀπὸ τοῦ 19 4–1920 ὅτε ἀπηλλάγη τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ διότι ἦτο ἔγγαμος ὁ δὲ νόμος δὲν ἐπιτρέπει εἰς τοὺς ἐγγάμους νὰ κατατάσσωνται εἰς τὴν χωροφυλακήν. Ἐπὶ 17 ἔτη ὑπηρέτησεν εἰς τὴν χωροφυλακὴν ὡς ἔφεδρος. Κατόπιν τοῦ νόμου τούτου διατάσσεται ἡ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, σκληρὰ ἀπομάκρυνσις. Ἤδη ὁ ἀτυχὴς αὐτὸς ζητεῖ νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὸν στρατὸν μέχρις ὅτου συμπληρώσῃ τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου ὡριζόμενον χρονικὸν διάστημα πρὸς ἀπολαβὴν τῆς συντάξεως. Δὲν νομίζω ὅτι ὁ νόμος ἐκεῖνος πρέπει νὰ καταργῇ κεκτημένα δικαιώματα τὰ ὁποῖα παρέχουν προηγούμενοι νόμοι. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουπαροῦσος ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργόν: 1) Ἐφ’ ὅσον ἀρκεταὶ ἑκατοντάδες ἑκατομμυρίων δρχ. ἐξευρέθησαν καὶ διετέθησαν ὑπὸ τῆς Κτηματικῆς Τραπέζης, διατὶ ἡ ὡς ἄνω Τράπεζα ἐξακολουθεῖ ἀκόμη νὰ ἀρνῆται δάνεια κτηματικὰ διὰ τὴν κτηματικὴν πίστιν τοῦ Νομοῦ Κοζάνης; 2) Ποῖα μέτρα σκέπεται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν μείωσιν τοῦ νομίμου τόκου ὑπὸ τοῦ τρὰστ τῶν Τραπεζῶν, δεδομένου ὅτι αὗται δὶς ἐμείωσαν τὸν τόκον τῶν καταθέσεων εἰς βάρος τῶν καταθετῶν μὲ τὴν δικαιολογίαν ὅτι ἔχουσι νεκρὸν εἰς τὰ θησαυροφυλάκιά των ἀρκετὸν ρευστὸν χρῆμα; 3) Ὑπάρχοντος τοσούτου ρευστοῦ χρήματος, διὰ ποῖον λόγον αἱ Τράπεζαι ἔχουσι περιορίσει τὰ γεωργικά των καὶ ἐμπορικὰ δάνεια καὶ συνάμα ἐξακολουθοῦν ἀκόμη νὰ δανείζουν μὲ τρίμηνα ἐμπορικὰ γραμμάτια; Ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τούτων;

§10Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Καὶ ἄλλοτε εἶχε γίνει συζήτησις εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῆς κτηματικῆς πίστεως εἰς τὰς νέας χώρας ὑπὸ τῆς κτηματικῆς Τραπέζης. Καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον ὑπεβλήθησαν καὶ νομοσχέδια διὰ τῶν ὁποίων προσεπάθησαν νὰ κατωχυρώσουν τὴν ἐθνικὴν καὶ κτηματικὴν τράπεζαν ἔναντι τῶν δανείων τὰ ὁποῖα θὰ ἔδιδεν εἰς τοὺς κατοίκους τῶν νέων χωρῶν καὶ ἐπὶ ὑποθήκῃ τῶν κτημάτων αὐτῶν. Μ’ ὅλα ταῦτα εἰς τὸν νομὸν Κοζάνης δὲν ἔλαβε κανεὶς ἀκόμη ἐκ τῶν κατοίκων ἐνυπόθηκον δάνειον ἐκ μέρου τῆς κτηματικῆς τραπέζης. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ κτηματικὴ τράπεζα εἶναι παράρτημα τῆς ἐθνικῆς τραπέζης καὶ ἐφ’ ὅσον οἱ μέτοχοι τῆς ἐθνικῆς τραπέζης ὠφελήθησαν κολοσιαῖα ποσὰ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προνομίου τὸ ὁποῖον τὸ Κράτος ἔδωσεν εἰς αὐτοὺς ἐπὶ δεκαετηρίδας ὁλοκλήρους εἰς βάρος ὅλων τῶν ἄλλων τραπεζιτικῶν ὀργανισμῶν, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ ἐθνικὴ τράπεζα καὶ ἡ κτηματικὴ τράπεζα ἔχουν μίαν εὐθύνην ἢ τοὐλάχιστον ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τῶν κατοίκων τῶν νέων χωρῶν νὰ ἐπεκτείνουν τὰ δάνεια καὶ εἰς ταύτας. Θὰ παρακαλέσω τὴν κυβέρνησιν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν κτηματικὴν τράπεζαν νὰ ἐπεκτείνῃ τὰ δάνεια καὶ εἰς τὰς νέας χώρας ὅπου ὁ κόσμος ὑποφέρει τὰ πάνδεινα. Δὲν λέγω ὑπερβολὴν ἐὰν εἴπω ὅτι οἱ ἔμποροι τῆς Κοζάνης εὑρίσκονται εἰς τὰ πρόθυρα τῆς πτωχεύσεως, διότι δὲν ἔχουν ρευστὸν χρῆμα. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας ὅπως συστήσῃ εἰς τὴν κτηματικὴν τράπεζαν νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν κτηματικήν της πίστιν καὶ εἰς τὸν νομόν Κοζάνης. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἔχει παρατηρηθῆ ἀπὸ τετραμήνου, ὅτι τὸ τρὰστ τῶν τραπεζῶν τῆς Ἑλλάδος ἔχει δὶς μέχρι τοῦδε μειώσει τὸν τόκον τῶν καταθέσεων, ἐπὶ τῇ αἰτίᾳ καὶ ἀφορμῇ, ὅτι ἔχουσι ρευστὸν νεκρὸν χρῆμα εἰς τὰ ὑπόγειά των καὶ δὲν δύνανται νὰ πληρώσωσι μεγαλείτερον τόκον. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν δικαιολογεῖται ὅτι ὑπάρχει ἀρκετὸν ρευστὸν χρῆμα εἰς τὰ ὑπόγεια τῶν τραπεζῶν, μοῦ φαίνεται περίεργον πῶς ἀρνοῦνται νὰ δώσωσι δάνεια εἰς τὸν ἐμπορικὸν κόσμον τῆς χώρας. Πολλοὶ ἔμποροι τῆς Κοζάνης ἔχουν παράπονα ὅτι καταντοῦν νὰ πληρώνουν 17 καὶ 18% εἰς τὴν ἐθνικὴν τράπεζαν καὶ τὰς ἄλλας τραπέζας.

§11Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πόσος εἶναι ὁ νόμιμος τόκος; 13%. Ἅμα περάσῃ τὸ 13% δὲν εἶναι τοκογλυφία; τότε νὰ μοῦ τὸ καταγγείλητε.

§12Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κρατοῦν τὸν τόκον προεξοφλητικῶς.

§13Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅταν ὁ νόμος περιορίζῃ τὸν νόμιμον τόκον εἰς ἕνα ποσὸν πέραν τοῦ ὁποίου θεωρεῖται ὅτι ὑπάρχει τοκογλυφία, δὲν μπορεῖ νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν δανειστὴν νὰ πάρῃ πάρα πάνω.

§14Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δυστυχῶς εἰς ὅλας τὰς Τραπέζας ὁ τόκος φθάνει 15 καὶ 20%.

§15Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀκοῦτε δῶ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὀνομάσω τοὺς συμπολίτας σας... διότι ἐνῷ εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, δὲν ἔρχονται νὰ μοῦ καταγγείλουν τὴν Τράπεζαν αὐτήν.

§16Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν νόμιμον τόκον 15% ἐὰν σᾶς εἴπω, διότι 13% εἶναι ὁ τόκος ὁ ὁποῖος κρατεῖται προηγουμένως καὶ φθάνει εἰς τὰ 14%, ὕστερα κρατεῖται κάποια προμήθεια σύμφωνα μὲ τὸν νόμον πάλιν.

§17Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ προμήθεια εἶναι 4%. Ὁ τόκος πέραν τοῦ ὁποίου εἶναι διώξιμος ὁ δανειστὴς εἶναι ὁ προεξοφλητικὸς τόκος τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, προστιθεμένου 4% διὰ προμήθειαν.

§18Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐγὼ κ. ὑπουργέ, δὲν εἶμαι ἔμπορος. Μοῦ ἔφεραν οἱ ἔμποροι ἕνα λογαριασμόν.

§19Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀκοῦτε δῶ, τὸ πρᾶγμα εἶναι ἄξιον ἐρεύνης διότι δὲν θεωρῶ ἀπίθανον ὅτι γίνεται κατάχρησις αὐτῆς τῆς διατάξεως, δὲν τὸ θεωρῶ ἀπίθανον καὶ δι’ αὐτὸ ζητήσατε ἀπὸ τοὺς φίλους σας τῆς Κοζάνης νὰ σᾶς στείλουν τοὺς λογαριασμούς των. Καὶ ἐὰν δὲν θέλουν ἐπὶ τέλους νὰ καταγγείλουν τοὐλάχιστον δώσατέ μας τὰ στοιχεῖα, καὶ ἐγὼ σᾶς ὑπόσχομαι νὰ καλέσω τοὺς διοικητὰς τῆς Τραπέζης, νὰ τοὺς ἐρωτήσω ἐὰν εἶναι ἀληθές. Εἶναι μία κατάστασις τὴν ὁποίαν δὲν μπορεῖ νὰ ἀνεχθῇ ἡ Κυβέρνησις.

§20Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν νόμιμον τόκον θὰ σᾶς ὑποβάλω ἀκριβῆ κατάλογον.

§21Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὲ ὅλας τὰς ἀμοιβὰς τὰς ὁποίας νομίμως λαμβάνει ἡ Τράπεζα, εἴτε διὰ μεσιτικὰ εἴτε δι’ ἄλλο τι.

§22Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἄλλας Τραπέζας τὴν Λαϊκὴν Τράπεζαν καὶ Ἐμπορικὴν Τράπεζαν, ἴσως δυστυχῶς ὅμως διὰ τὴν Ἐθνικὴν καὶ Ἀθηναϊκὴν δὲν μπορεῖ νὰ εὑρεθῇ ἄνθρωπος νὰ καταγγείλῃ, διότι θὰ τούς κόψουν ἀμέσως τὰς πιστώσεις, καὶ ἴσως διότι οἱ ἔμποροι εἶναι ἐξ ἰδιοσυγκρασίας κατηρτισμένοι, ὥστε νὰ ἀγαποῦν τὴν αἰσχροκέρδειαν, ἐφ’ ὅσον καὶ αὐτοὶ κάποτε αἰσχροκερδοῦν εἰς τὸ ἐμπόριον. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ σημειώσητε εἶναι το ἑξῆς· ὅτι τὰ δάνεια αὐτὰ δίδονται ἀπὸ τὰς Τραπέζας μὲ τριμήνους προθεσμίας. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι μόλις λάβουν τὸ δάνειον αὐτοστιγμεὶ σκέπτονται πῶς νὰ ἐξεύρουν τὸ ποσὸν αὐτὸ νά τὸ δώσουν εἰς τὴν Τράπεζαν, διότι ἕως ὅτου νὰ πωλήσουν τὰ ἐμπορεύματά τους, παρέρχεται τὸ τρίμηνον καὶ εὑρίσκονται εἰς μίαν κατάστασιν ἡ ὁποία τοὺς ἀναγκάζει νὰ ἀποτανθοῦν εἰς ἰδιώτας νὰ λάβουν δάνειον καὶ νὰ πληρώσουν 40 καὶ 50% τόκον. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν νὰ συστηθῇ εἰς τὸν τραπεζιτικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος, ὅπως ἡ τρίμηνος προθεσμία αὐξηθῇ εἰς ἑξάμηνον.

§23Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ Τράπεζαι νὰ δανείζουν μὲ τοιαύτην προθεσμίαν.

§24Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Προηγουμένως ἔδιδον ἑξαμήνους προθεσμίας.

§25Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ βεβαιωθῆτε ἐὰν περιλαμβάνεται ἀθέμιτον κέρδος, εἰς τὰ τοιαῦτα δάνεια πέραν τοῦ θεμιτοῦ καὶ σᾶς ὑπόσχομαι ὅτι τὸ πρᾶγμα θὰ διορθωθῇ οἱ διευθυνταὶ δὲ θὰ πᾶνε στὴ φυλακή.

§26Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Θὰ ἦτο ἀνάγκη τέλος πάντων, νὰ συσταθῇ εἰς τὰς διαφόρους Τραπέζας, νὰ τονώσουν τὸν ἐμπορικὸν κόσμον μὲ εὐθηνοὺς τόκους καὶ μακρυτέρας προθεσμίας, διότι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι τῆς παροχῆς δανείων ἐκ μέρους τῶν Τραπεζῶν, ἐδάνεισαν τὰ ἐμπορεύματά των εἰς τὴν ὕπαιθρον, ἐπίσης νὰ ἐπιστηθῇ ἰδιαιτέρως ἡ προσοχὴ εἰς τὴν κτηματικὴν Τράπεζαν διὰ τὰ παράπονα τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν νέων χωρῶν.

§27Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχετε σχέδιον πόλεως κεκυρωμένον εἰς τὴν Κοζάνην;

§28Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Μάλιστα, κ. Πρόεδρε. Αὐτοὶ λοιπὸν οἱ ἄνθρωποι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ὑποβάλωνται εἰς ἔξοδα διὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν αἰτήσεων καὶ εἰς τό τέλος δὲν λαμβάνουν δάνεια κτηματικά.

§29Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αἱ αἰτήσεις ἐξετάζονται πρῶτον, καὶ κατόπιν ἐὰν ὑπάρχουν διαθέσιμα χρήματα, τότε δίδονται κτηματικὰ δάνεια.

§30Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐν πάσει περιπτώσει νομίζω, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν, νὰ δηλώσῃ ἐὰν θὰ δίδῃ δάνεια εἰς ἐκείνους οἵτινες ὑποβάλλουν αἰτήσεις, ἢ ὄχι διὰ νὰ μὴ ὑποβάλωνται οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἰς ἔξοδα.

§31Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον θέμα τῆς Κτηματικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπανειλημμένως ἦλθεν εἰς συνεννόησιν μετ’ αὐτῆς καὶ εὑρῆκε πᾶσαν δυνατὴν προθυμίαν. Τώρα ὑπάρχουν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας, εἴτε διότι δὲν ὑπάρχουν σχέδια πόλεων εἰς ὡρισμένας πόλεις τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, εἴτε διότι τὸ χρῆμα ἔχει ἐξαντληθῆ, δὲν ἀγνοεῖται ὅτι ἡ Κτηματικὴ Τράπεζα μὲ τὰς ἐγγυήσεις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐπανειλλημένως, ἂν δὲν ἀπατῶμαι εἶχεν ἤδη χορηγήσει δάνεια μέχρι 3 ἑκατ. λιρῶν, ὅτι ἐπίσης μέγα μέρος τῶν δανείων αὐτῶν διετέθη εἰς ὀργανισμοὺς δημοσίου δικαίου καὶ κυρίως εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα. Ἔχω δὲ ζητήσει ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τὴν Κτηματικήν νά μοῦ δώσῃ πίνακα ἀκριβῆ καὶ λεπτομερῆ τῶν δανείων τὰ ὁποῖα ἔδωσεν εἰς τὰς νέας χώρας. Ταῦτα ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ἐρώτημα. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ νομίμου τόκου, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι ἐὰν ἡ κατάστασις τῆς ἀγορᾶς—διότι πρέπει νὰ ξεύρητε ὅτι τὸ χρῆμα εἶναι ἕνα ἐμπόρευμα—ἐὰν ἡ κατάστασις τῆς ἀγορᾶς εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μπορέσῃ νὰ ἐκπέσῃ ὁ τόκος, νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ φροντίσωμεν, ὥστε νὰ μὴ φθάσωμεν πέραν τοῦ 12%, τοὐτέστι τοῦ νομίμου τόκου. Ἀλλ’ ὅπως σᾶς εἶπα τὸ ζήτημα εἶναι νομικόν. Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν τὴν ὁποίαν ἔλαβον ὅτι καὶ σήμερον ἀκόμη δανείζονται χρήματα μὲ 7½ καὶ μὲ 8% εἰς τρίμηνα γραμμάτια, παρέχοντα πᾶσαν δυνατὴν ἀσφάλειαν. Βεβαίως ὅστις δὲν εἶχε πίστιν, θὰ πληρώσῃ ἀσφάλιστρα κινδύνων, τὰ ὁποῖα διατρέχει ὁ δανείζων, διότι δὲν μποροῦμεν νὰ παραβλέψωμεν τοὺς κινδύνους τοῦ δανείζοντος. Πολλάκις ζητοῦν πολλὰ ἐπίτηδες, ἵνα μὴ τοὺς δώσουν. Γυρεύουν νὰ ἀποφύγουν τὸν δανεισμόν. Τὸ ὅτι δανείζουν περισσότερα ἀπὸ ὅτι πρέπει, θὰ τὸ ἀκούσητε ἅμα ὑποβάλω τὸ νομοσχέδιον. Δὲν συμφέρει εἰς τὰς Τραπέζας νὰ κρατῶσι τὰ χρήματα εἰς τὰ ταμεῖα των ἐφ’ ὅσον πληρώνωσι τόκον. Πρέπει νὰ τὰ ἐπενδύσουν τὰ χρήματά των, διότι ἐὰν δὲν τὰ ἐπενδύσουν δὲν θὰ δώσουν μέρισμα εἰς τοὺς μετόχους. Ὁ τραπεζίτης ἅμα εὕρῃ δάνεια ἀσφαλῆ δίδει. Δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ τὰ φυλάττῃ εἰς τὰ ὑπόγεια. Πάντως ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπὸ μελέτην τὸ σκόπιμον τῆς τροποποιήσεως τοῦ νόμου, δι’ οὗ καθιεροῦται ὁ νόμιμος τόκος ἐπὶ τῷ σκοπῷ μειώσεως τῶν προμηθειῶν τῶν δανειζόντων.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ὅπως ἀναπτύξει καὶ καταθέσῃ ἀναφορὰν τῶν ἀναπήρων Τριχωνίας.

§33Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Προνοίας. Εἴθισται, κ. ὑπουργέ, πρὸ τῶν ἑορτῶν νὰ δίδηται ἐπίδομα εἰς τοὺς ἀναπήρους, ἀλλὰ μόνον εἰς τοὺς ἀναπήρους τῶν Ἀθηνῶν. Τὸ μέτρον εἶναι ἄδικον διότι καὶ οἱ τῶν ἐπαρχιῶν ἀνάπηροι τὰ αὐτὰ ἔχουν δικαιώματα μὲ τοὺς τῶν Ἀθηνῶν. Θὰ παρακαλέσω, ὅπως κατὰ τὴν διανομὴν τῶν ἐφετεινῶν ἐπιδομάτων, ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει καὶ οἱ ἀνάπηροι τῶν ἐπαρχιῶν, διότι οὐδεὶς λόγος συντρέχει ἵνα κατὰ τὴν διανομὴν ἐκεῖνοι ἀγνοοῦνται. Πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ σύστασις, οὖσα καὶ δικαία καὶ ἐπιβεβλημένη διότι ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἔχομεν ἴσα δικαιώματα ὡς καὶ ἴσα καθήκοντα.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§35Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τῶν ἀναπήρων, ὄχι μόνον διότι εἶναι δικαία, ὅπως ὀρθῶς ἐτόνισεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἀλλὰ καὶ διότι ἰδιαιτέρως εἰς τὰς ἐπαρχίας ἡ κρίσις, ἡ οἰκονομική, εἶναι στενωτέρα τῆς τῶν πόλεων. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον, κύριοι, εἰς τὴν αὐτὴν αἴτησιν ζητεῖται καὶ ἡ σύστασις παραρτήματος τοῦ γραφείου ἀπονομῆς συντάξεων. Τοῦτο ἐπειδὴ ἐπιβάλλει καὶ ἀπαιτεῖ δαπάνας δὲν θὰ τὸ συνίστων· ἀλλ’ ἐπειδὴ συμβαίνει ὥστε πλεῖσται αἰτήσεις, τῆς περιφερείας Τριχωνίας, ἀναπήρων νὰ παραμένωσιν ἀπό μακροῦ χρόνου ἐκκρεμεῖς τόσον εἰς τὸ γραφεῖον θυμάτων πολέμου, ὅσον καὶ εἰς τὸ ταμεῖον προικοδοτήσεων, θὰ παρεκάλουν νὰ δοθῇ σύστασις, ἡ καθυστέρησις αὐτὴ νὰ τερματισθῇ, διότι δὲν εἶναι καὶ ἀξιοπρεπὲς καθ’ ἑκάστην νὰ ἐνοχλῶμεν τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς, καὶ ἐν τούτοις ἡ κατάστασις αὐτὴ νὰ παραμένῃ στάσιμος ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἢ καὶ ἐπὶ πολλὰ ἔτη. Θὰ παρεκάλουν, λοιπόν, ὅπως αἱ αἰτήσεις τῶν ἀναπήρων αὐτῶν τύχουν εὐμενοῦς ὑποδοχῆς.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Αἰλιανὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς Συνδικάτου ἐργατῶν φρεατορυκτῶν, σκαφέων οἰκοδομῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, περὶ χορηγήσεως ἀποζημιώσεως.

§37Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς ὑποβληθείσης ἐκ μέρους τοῦ συνδικάτου φρεατορυκτῶν σκαφέων, οἱ ὁποῖοι εἶναι θύματα τῆς προόδου. Ἀφ’ ὅτου ἤρχισεν εἰσαγωγὴ τῶν διατρητικῶν μηχανημάτων εἰς τὴν Ἑλλάδα, οἱ φρεατορύχοι ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἐστερήθησαν τῆς ἐργασίας των. Ἰδιαιτέρως δὲ ἀφ’ ὅτου ἡ ἑταιρεία Οὖλεν προβαίνουσα εἰς τὰ ἔργα της, μετεχειρίσθη αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ διατρητικὰ μηχανήματα εἰς εὐρυτέραν κλίμακα, τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι ἡ ἐξουδένωσις αὐτῆς τῆς τάξεως ὑπῆρξε πλήρης. Πέραν τῆς συστάσεως τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅσον ἀφορᾷ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὴν τύχην αὐτῆς τῆς τάξεως, τῶν φρεατορύχων, παρατηρῶ ὅτι εἰς τὴν ἀναφοράν των ἀναφέρουν ρητῶς ὅτι τοὺς ἐδόθη ὑπόσχεσις ἐκ μέρους τοῦ ἰδιαιτέρου γραφείου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἔτι δὲ ἐκ μέρους τοῦ ὑφυπουργοῦ τοῦ πολιτικοῦ γραφείου, λέγουν ὅτι τοὺς εἶπε, ὁ κ. Παπαδᾶτος, ὅτι οἱ πόροι ἐξευρέθησαν· τὸ ζήτημά σας θεωρεῖται λῆξαν, καὶ πηγαίνετε εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ τὰ περαιτέρω. Ἀναφέρουν περαιτέρω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπιστοποίησε τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ τοῦ πολιτικοῦ γραφείου καὶ εἶπε: «ναὶ...».

§38Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικ. Οἰκονομίας). Ναὶ—ὅτι δὲν ἔχει νὰ τοὺς δώσῃ τίποτε.

§39Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ μὴ δεχθῶ τὰ λεγόμενά σας ὡς καὶ τὰ τότε λεχθέντα. Ἀλλ’ ἐδῶ εἰς τὸ ἔγγραφον—ποῦ τὸ ὑπογράφετε καὶ μὲ τὶς σφραγίδες των—λέγουν ρητῶς εἴμεθα σύμφωνοι—συμπληρώνει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας—εὑρέθησαν οἱ πόροι καὶ ὁ τρόπος.

§40Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐδῶ ἔχομεν τὸν ὑπουργὸν καὶ σᾶς λέγει «ὄχι», καὶ σεῖς πιστοποιεῖτε αὐτὰ ποῦ σᾶς γράφουν;

§41Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δὲν τὰ πιστοποιῶ—ὄχι—κύριε πρόεδρε, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἀναφέρονται πρὸς τὴν Βουλήν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὰ ἀναφέρω ἀκριβῶς δὲν προσθέτω τίποτε παραπάνω. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ἐδόθη ρητῶς ὑπόσχεσις ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος ἀρνεῖται ὅτι τὴν ἔδωσεν, θὰ ἤθελον νὰ συστήσω, ὅτι ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ μιᾶς τάξεως, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὴ νὰ ἀσκήσῃ τὸ ἐπάγγελμά της, νὰ μᾶς εἴπῃ, τίνι τρόπῳ σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα αὐτό.

§42Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικ. Οἰκονομίας). Ὑπάρχουν ἐπανειλημμέναι δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ δοθῇ καμμία ἀποζημίωσις εἰς τοὺς ἐκ τῶν μηχανημάτων ζημιουμένους τεχνίτας. Ἐπανειλημένως δὲ ἀνηνέχθησαν εἰς τὴν Βουλὴν οἱ καρραγωγεῖς, οἱ πεταλωταί, οἱ σανοπῶλαι καὶ ἄλλοι πολλοί......

§43ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅλη ἡ Ἑλλάς.

§44Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικ. Οἰκονομίας). ...οἱ ὁποῖοι προσωρινῶς δὲν ἔχουσι δουλειὰ, λέγοντες ὅτι τοὺς ἐστέρησεν κἄποια πρόοδος. Πάντοτε ἐδόθη ἀπάντησις ὅτι δὲν μποροῦμε νὰ δώσωμεν τίποτε. Ἔχομεν δώσει διὰ τοὺς ἁμαξηλάτας 150.000.000 καὶ δὲν ἐτελειώσαμεν ἀκόμη. Οἱ σιγαροποιοὶ πρὸ 11 ἐτῶν ἀποζημιωθέντες ζητοῦν νέαν ἀποζημίωσιν. Τοιαύτην πολιτικὴν οὔτε ὑπεστήριξα ποτέ, οὔτε ὑπεσχέθην νὰ ὑποστηρίξω.

§45Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ σκέψις περὶ ἐπιβολῆς φορολογίας κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν καὶ νὰ διατεθῇ αὕτη δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεολογίτης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§47Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ δύο λέξεις διὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Ἡ Κυβέρνησις καὶ κάθε Κυβέρνησις, ἔρχεται ἀρωγὸς καὶ ὑποστηρίζει ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πλήττονται ἀπὸ τὴν πρόοδον. Ἡ πρόοδος δὲν ἀνήκει δυστυχῶς εἰς τὸ σύνολον, ἀνήκει σήμερον εἰς τὸ ἄτομον καὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν διαθέσωσι. Ἡ εἰσαγωγὴ τῶν μηχανημάτων μοιραίως ἐπέφερε κρίσιν εἰς τὸν κόσμον τὸν ἐργαζόμενον. Τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ τοῦτο λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ πᾶσα ἄλλη Κυβέρνησις, ἔρχεται ν’ ἐνισχύσῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἔμεινον ἄνευ ἄρτου. Διὰ τοὺς σιγαροποιοὺς οἱ ὁποῖοι ἀπεζημιώθησαν, καὶ τοῦτο ἐγένετο καὶ διὰ τούς ἀρτοποιοὺς διὰ τοῦ ἀσφαλιστικοῦ ὀργανισμοῦ τῶν ἀρτοποιῶν. Τοῦτο δέον νὰ γίνεται ὡς κανὼν ἀπαράβατος καὶ ὡς ἀρχὴ γενικὴ διὰ τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἐκτοπίζονται ὑπὸ τῆς προόδου. Ἐὰν ἡ πρόοδος καὶ ἡ μηχανὴ ἐπρόκειτο ν’ ἀνήκουν εἰς τὸ σύνολον, ἀσφαλῶς καὶ αὐτοὶ θ’ ἀπελάμβανον ἀπὸ τὴν πρόοδον αὐτήν, ἐφ’ ὅσον ὅμως ἡ μηχανὴ ἔρχεται νὰ κτυπήσῃ τοὺς μέχρι σήμερον ἐργαζομένους, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ ὡς ἀρχὴ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κύριος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι ἀδυνατεῖ τὸ Κράτος νὰ προστατεύσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐκτοπίζονται ὑπὸ τῆς προόδου.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει τὸν λόγον.

§49Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν κύριοι βουλευταί, νὰ καταθέσω εἰς τήν Βουλὴν, μετὰ τῶν κ. κ. συναδέλφων μου ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης σχέδιον νόμου «περὶ ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν καὶ Τραπεζῶν» τροποποιοῦν τὸν ἰσχύοντα νόμον περί ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, ἀναλόγως τῆς πείρας τῆς κτηθείσης ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 2190 ἀπὸ 10 ἐτῶν. Τὸ πρῶτον κεφάλαιον τοῦ νομοσχεδίου, περιέχει διατάξεις ἀφορώσας γενικῶς τὰς ἀνωνύμους ἑταιρείας. Διὰ τοῦ ἄρθρου 1ου λαμβάνεται πρόνοια ἀσφαλίσεως τῆς καταβολῆς τοῦ κεφαλαίου τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, παρέχεται δὲ τρίμηνος προθεσμία ἐντός τῆς ὁποίας τὸ διοικητικὸν συμβούλιον ὀφείλει νὰ συνέλθῃ καὶ νὰ πιστοποιήσῃ διὰ πρακτικοῦ, κοινοποιουμένου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ τοῦ προέδρου αὐτοῦ, ὅτι κατεβλήθη τὸ μετοχικὸν κεφάλαιον τῆς ἑταιρείας. Διὰ τοῦ ἄρθρου 2ου τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνεται πρόνοια ἐξασφαλίσεως τῶν μετόχων κατὰ ἐνδεχομένης ἀνίσου διαθέσεως τῶν ἀποθεματικῶν αὐτῆς κεφαλαίων, ὁσάκις τὰ ἀποθεματικὰ ταῦτα ὑπερβαίνουσι τὸ δέκατον τοῦ καταβεβλημένου μετοχικοῦ κεφαλαίου. Συνέθη πολλάκις νὰ ἐκδίδωνται νέαι μετοχαί, μέρος τῶν ὁποίων διατίθεται εἰς τοὺς παλαιοὺς μετόχους, τὸ δὲ ὑπόλοιπον μεταβιβάζεται εἰς τιμὴν κατωτέραν τῆς ἐσωτερικῆς ἀξίας τῆς νέας μετοχῆς ὑπὸ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου κατὰ βούλησιν. Πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν μετόχων, ἀξιοῦμεν ἀπόφασιν τῆς γενικῆς συνελεύσεως, ἀποτελουμένης τοὐλάχιστον ἀπὸ τὸ ⅓ τῶν μετόχων, καὶ διὰ ψήφου τῶν ⅗ τῶν παρόντων. Διὰ τοῦ ἄρθρου 3ου θεσπίζεται ὅτι ἡ ὀνομαστικὴ ἀξία τῆς μετοχῆς δὲν δύναται νὰ ὁρισθῇ κατωτέρα τῶν 375 δραχμῶν, δηλ. μιᾶς λίρας. Ὁ ἰσχύον νόμος, ὁρίζει τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 25, ὡς κατωτάτην τιμήν, δηλαδὴ μίαν λίραν Ἀγγλίας. Ἡ νέα διάταξις κατεκρίθη τὸ μὲν ὡς δυσχεραίνουσα τὴν ἐγγραφὴν μετόχων διαθετόντων μικρὰ οἰκονομικὰ μέσα, διὰ τὸ μὴ διαιρετὸν τῆς μετοχῆς δι’ ἑκατόν. Ἡ ἐπίκρισις δὲν εἶναι βάσιμος, διότι οὐδεμία ἑταιρεία κωλύεται νὰ ὁρίσῃ τὴν ὀνομαστικὴν ἀξίαν τῆς μετοχῆς εἰς 400–500 ἢ 1000 δραχμάς. Ἀφ’ ἑτέρου ἡ ὀνομαστικὴ ἀξία τῆς μετοχῆς παρασύρει τὰ μικρὰ βαλάντια εὐχερέστερον ἀπὸ τοὺς δημιουργοῦντας ἑταιρείας ἀμφιβόλου χαρακτῆρος. Παρέχομεν προθεσμίαν 5 ἐτῶν, διὰ τὴν ἔκδοσιν νέων μετοχῶν τῶν ὑφισταμένων ἑταιρειῶν, ἀπαλλάσσοντες αὐτὰς ταὐτοχρόνως, τοῦ φόρου χαρτοσήμου ἐπὶ τῶν νέων τίτλων. Τὸ ἄρθρον 4ον ἀπαγορεύει ἐπὶ ἕν ἔτος ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς ἑταιρείας, τὴν ἐπὶ ἐνεχύρῳ μετοχῶν χορήγησιν δανείων, καὶ πάσης φύσεως πιστώσεων ἄνευ ἐμπραγμάτων ἀσφαλειῶν, εἰς ἱδρυτάς, μέλη τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου, ἢ συγγενεῖς αὐτῶν μέχρι καὶ τοῦ δευτέρου βαθμοῦ ἐξ αἵματος ἢ ἀγχιστείας, ἐφόσον τὰ πρόσωπα ταῦτα μετέσχον εἰς τὴν κάλυψιν τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου τῆς ἑταιρείας. Τὰ ὑπολειπόμενα ἄρθρα τοῦ περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν κεφαλαίου, σκοποῦσι τὴν ἐνίσχυσιν τῆς δημοσιότητος ἐν τῇ διοικήσει τῶν ἑταιρειῶν, ἥτις καὶ παρὰ τῆς πράξεως καὶ παρὰ τῆς θεωρίας κρίνεται ὡς τὸ συντελεστικώτερον μέσον τῆς ἐξασφαλίσεως τῶν μετόχων, καὶ τῶν συναλλασσομένων. Διὰ τοῦ ἄρθρου 6ου, δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸ δέκατον τοῦ καταβεβλημένου μετοχικοῦ κεφαλαίου, νὰ ζητῇ μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου ἑκάστου ἔτους ὅπως κατὰ τὴν 1ην μετὰ τὴν χρονολογίαν ταύτην συνέλευσιν ἀνακοινωθῶσι τὰ ποσὰ ἅτινα κατεβλήθησαν δι’ οἱανδήποτε αἰτίαν εἰς μέλη τοῦ Δ. Σ, ἢ τοὺς διευθυντάς, ἢ ἄλλους ὑπαλλήλους τῆς ἑταιρείας, καθὼς καὶ πᾶσαν ἐξ οἱασδήποτε αἰτίας ὑφισταμένην σύμβασιν, μεταξὺ τῶν προσώπων τούτων καὶ τῆς ἑταιρείας. Ἐπίσης παρέχεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸ δέκατον τῶν ἰδίων μετόχων νὰ ζητῇ ὀνομαστικὴν κλῆσιν διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως ἐπὶ παντὸς θέματος τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Διὰ νὰ μὴ γίνεται ὅμως κατάχρησις τοῦ δικαιώματος τούτου ἀπὸ πάντα ἀργόσχολον ἢ τυχὸν ἐκβιαστήν, ἀξιοῦμεν ὅπως αἱ μετοχαὶ ἐν ταῖς ἀνωτέρω περιπτώσεσι παραμένωσι κατατεθειμέναι ἐπὶ 30 ἡμέρας ἀπὸ τῆς ἀποδόσεως τῆς αἰτήσεως. Διὰ τοῦ ἄρθρου 7ου, ἐπιβάλλεται ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου πρὸς τὴν συνέλευσιν, λεπτομερὴς ἀνάλυσις τῶν ἐνεργητικῶν καὶ παθητικῶν στοιχείων, εἰδικῶς δὲ πρέπει νὰ ἀναγράφωνται τὰ χρεόγραφα κατ’ εἴδη καὶ ποσὰ καὶ τιμὴν μονάδος, τὸ διαθέσιμον συνάλλαγμα καὶ αἱ οἰκοδομαί, καὶ τὰ ἀκίνητα ἐν γένει τῆς ἑταιρείας, κατὰ μονάδα, εἴδη καὶ τόπον ἐν ᾧ ταῦτα κεῖνται, τιμὴν κτήσεως ἢ κατασκευῆς αὐτῶν, μετὰ μνείας παντὸς ὑφισταμένου ἐπ’ αὐτῶν ἐμπραγμάτου βάρους. Διὰ τοῦ ἄρθρου 8ου ἀξιοῦμεν ὅπως ὁ ἰσολογισμὸς, ὁ ὑποβαλλόμενος ὑπὸ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου εἰς τὴν γενικὴν συνέλευσιν πρὸς ἔγκρισιν θεωρηθῇ α) ὑπὸ τοῦ διευθυντοῦ ἢ τοῦ ἐντεταλμένου συμβούλου, ἐν ἐλλείψει δὲ τούτων, ὑπὸ μέλους τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου ὁριζομένου ὑπ’ αὐτοῦ, β) τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ τῆς ἑταιρείας καὶ γ) τοῦ διευθυντοῦ τοῦ λογιστηρίου, πάντων τούτων ὑποχρέων, ἐὰν διαφωνῶσιν ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς καταρτίσεως αὐτοῦ ὑπὸ ἔποψιν νομιμότητος, νὰ ἐκθέσωσι εἰς τὴν συνέλευσιν ἐγγράφως τὰς ἀντιρρήσεις των. Ὡς συνετάσσετο μέχρι τοῦδε ὁ ἰσολογισμὸς, ἦτο σκιώδης ἡ εὐθύνη τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου, ἀποδεχομένου καλῇ τῇ πίστει, τὰς εἰσηγήσεις τῆς διευθύνσεως. Ἡ καινοτομία αὕτη ρίπτει τὰς εὐθύνας εἰς οὓς κυρίως ἀνήκουσιν αὗται. Τὸ ἄρθρον 9ον ἐπιβάλλει εἴς τε τὰς ἡμεδαπὰς καὶ ἀλλοδαπὰς ἑταιρείας τὴν τήρησιν τῶν βιβλίων εἰς τὴν ἑλληνικὴν γλῶσσαν. Ἐννοεῖται ὅτι δὲν κωλύονται αἱ ἀλλοδαπαὶ ἑταιρεῖαι νὰ τηρῶσι τὰ αὐτὰ βιβλία καὶ εἰς δευτέραν γλῶσσαν. Τὸ κεφάλαιον βʹ τοῦ νομοσχεδίου, περιέχει εἰδικὰς διατάξεις περὶ Τραπεζῶν. Τοιαῦται διατάξεις εἶναι ἡ τοῦ ἄρθρου 10ου καθ’ ἣν ἐπωνυμία τῶν Τραπεζῶν ἐγκρίνεται ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἡ τοῦ 11ου ἄρθρου καθ’ ἣν αἱ Τράπεζαι αἱ δεχόμεναι καταθέσεις, δύνανται νὰ λειτουργήσουν μόνον ὡς ἀνώνυμοι ἑταιρεῖαι. Παρέχεται πενταετὴς προθεσμία εἰς τὰς ὑφισταμένας ὑπὸ ἄλλην μορφήν— ἐκτὸς τῆς ἀνωνύμου ἑταιρείας–Τραπέζας ἵνα συμμορφωθῶσιν πρὸς τὸν νόμον, ἢ τοῦ 12ου δι’ ἧς ἀπαγορεύεται ἡ χρῆσις τῆς λέξεως «Τράπεζα» ἢ «Τραπεζίτης» εἰς τὰς ὑπὸ ἰδιωτῶν ἢ ἄλλης μορφῆς ἑταιρειῶν, ἐκτὸς τῶν ἀνωνύμων, τραπεζιτικὰς ἐπιχειρήσεις, ἢ τοῦ 13ου, καθορίζουσα ὡς ἐλάχιστον κεφάλαιον διὰ τὴν ἵδρυσιν τὸ τῶν δέκα πέντε ἑκατομμυρίων, καὶ παρέχουσα πενταετῆ προθεσμίαν διὰ τὰς ὑφισταμένας Τραπέζας ἥσσονος κεφαλαίου πρὸς συμμόρφωσιν πρὸς τὴν διάταξιν ταύτην. Τὸ ἄρθρον 14ον ἐπιδιώκει τὴν ἐξασφάλισιν καταβολῆς τοῦ κεφαλαίου τῆς Τραπέζης πρὸ τῆς ἐγκρίσεως τῆς συστάσεως αὐτῆς, διὰ τῆς καταθέσεως αὐτοῦ εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ἢ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἅμα τῇ συστάσει τῆς Τραπέζης τὸ κεφάλαιον δύναται νὰ ἀποσυρθῇ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 5, ἐπιβάλλεται εἰς τὰς Τραπέζας ὑποχρέωσις νὰ διατηρῶσι διαθέσιμα ρευστὰ εἰς δραχμὰς ἐν τοῖς ἰδίοις αὐτῶν ταμείοις, καὶ ἐν τοῖς ταμείοις τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης, οὐχὶ ἐλάσσονα τῶν 12% τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν ὄψεως. Τὸ μέτρον τοῦτο σκοπεῖ νὰ τονώσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ κοινοῦ πρὸς τὰ τραπεζιτικὰ ἡμῶν ἱδρύματα, ἡ τόνωσις δὲ τῆς ἐμπιστοσύνης ταύτης συνεπάγεται καὶ τὴν τόνωσιν τοῦ ἀποταμιευτικοῦ πνεύματος τοῦ λαοῦ μας. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι τὰ μεγάλα ἡμῶν τραπεζητικὰ ἱδρύματα, διοικοῦνται κατὰ τρόπον συνετόν, ὥστε νὰ παρεῖλκεν ἡ θεσπιζομένη νομικὴ ὑποχρέωσις τηρήσεως ἐλαχίστου ποσοστοῦ διαθεσίμων εἰς μετρητά. Ὁ ἀριθμὸς ὅμως τῶν Τραπεζῶν ἔχει τελευταίως αὐξηθῆ, ὑπερβαίνων τὸν ἀριθμὸν 40, τὰ ἐπισυμβάντα δὲ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη τραπεζιτικὰ ἀτυχήματα, εἰς δευτερεύοντα καὶ τριτεύοντα ἱδρύματα ἐκλόνισαν τὴν πίστιν τοῦ κοινοῦ, ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ ἀποταμιευτικοῦ πνεύματος, ὥστε νὰ ἐπιβάλλεται κατὰ τὴν γνώμην ἡμῶν, ἡ κατοχύρωσις ἔν τινι μέτρῳ τῶν οἰκονομιῶν τοῦ λαοῦ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ ἐμπορικὴ καὶ βιομηχανικὴ ἀδράνεια, συνεσώρευσε κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας πολλὰ διαθέσιμα ρευστὰ, εἰς τὰ ταμεῖα τῶν Τραπεζῶν, δὲν ἀποκλείεται ὅμως μείωσις τῶν ρευστῶν τούτων εἰς περιόδους ἐντατικῶν συναλλαγῶν, ἰδίως εἰς πιστωτικὰ ἱδρύματα, κινούμενα μὲ περιωρισμένα μέσα. Ἡ νομικὴ ὑποχρέωσις ἣν καθιεροῦμεν κατεκρίθη ὡς πρωτότυπος καὶ καινοφανής. Κατεκρίθη ἐπίσης ὡς δυναμένη νὰ ἀγάγῃ εἰς μείωσιν τῶν πιστωτικῶν παροχῶν τῶν ἰδιωτικῶν Τραπεζῶν καὶ ὕψωσιν τοῦ τόκου. Καὶ τὸ ἓν ἐπιχείρημα, καὶ τὸ ἄλλο δὲν εἶναι βάσιμα. Νομικὴν ὑποχρέωσιν τηρήσεως ρευστῶν διαθεσίμων εἰς τὰς κεντρικὰς Τραπέζας καθιεροῦσι πλεῖσται νομοθεσίαι. Ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ ἔνθα δὲν ὑπάρχουσι θετικαὶ διατάξεις, ἡ μακρὰ παράδοσις ἀποκαθίσταται εἰς τὸν νόμον. Ὁ κίνδυνος τῆς περιστολῆς τῶν πιστώσεων, ἐὰν ὑπάρξῃ τοιοῦτος, εἶναι κατώτερος τοῦ κινδύνου ὃν θὰ διέτρεχεν ἡ ἰδιωτικὴ οἰκονομία, καὶ ἡ ἔρρυθμος πιστωτική μας κυκλοφορία, ἐὰν αἱ Τράπεζαι παρέβλεπον τὴν ὑποχρέωσιν ἣν πᾶς τραπεζίτης ὀφείλει νὰ ἔχῃ ὡς πρωταρχικὸν ὅρον, καλῆς τραπεζιτικῆς πολιτικῆς, τὴν τήρησιν δηλαδὴ ταμείου ἐπαρκοῦς πρὸς ἀντιμετώπισιν ἐνδεχομένων ἐξωφλήσεων τῶν ἀπαιτητῶν αὐτοῦ ὑποχρεώσεων. Ὑπεστηρίχθη ἐπίσης ὅτι ἡ ὑποχρεωτικὴ τήρησις ποσοστοῦ ρευστῶν διαθεσίμων εἰς μετρητὰ, θὰ περιώριζε τὰ κέρδη τῶν Τραπεζῶν, τὰς προσόδους τοῦ δημοσίου, καὶ τὰ ἔσοδα ἐκ τῶν κερδῶν τούτων. Καὶ τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ἀσκήσῃ ἐπιρροὴν ἐπὶ τῶν σκέψεων τῆς Βουλῆς, διότι ἐκ τῶν στατιστικῶν πινάκων οὓς ἐδημοσίευσαν αὐταὶ αὗται αἱ Τράπεζαι ἡ ρευστότης τῶν διαθεσίμων αὐτῶν, ἀνήρχετο τὴν 31 Δεκεμβρίου 1929 εἰς 14. 7%, ὑπερέβαινε δηλαδὴ τὸ ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου ἀξιούμενον ποσοστόν. Λαμβάνεται ἄλλως τε πρόνοια δυνατότητος ἐπενδύσεως καὶ τῶν διαθεσίμων τοιούτων ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, εἰς ἔντοκα γραμμάτια τοῦ δημοσίου ἢ ἄλλας βραχυπροθέσμους παροχὰς εἰς τὸ δημόσιον. Ἡ παρακολούθησις τῶν διαθεσίμων ρευστῶν τῶν Τραπεζῶν, ἀνατίθεται εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δημοσιευομένων μηνιαίως καταστάσεων τῶν Τραπεζῶν. Νομίζομεν ὅτι ἡ Κεντρικὴ Τράπεζα, ὑπεύθυνος διὰ τὴν νομισματικὴν σταθερότητα καὶ τὴν πιστωτικὴν κυκλοφορίαν τῆς χώρας, ὤφειλε νὰ παρακολουθῇ τὰς ἐργασίας τῶν ἰδιωτικῶν Τραπεζῶν, καὶ ἂν ἀκόμη δὲν ὑπῆρχε ρητὴ πρὸς τοῦτο διάταξις. Ἐλέχθη ὅτι ἡ ἐκδοτικὴ Τράπεζα ἀνταγωνίζεται ἐπὶ τοῦ τραπεζιτικοῦ πεδίου τὰς λοιπὰς Τραπέζας καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἀνεκτὸν νὰ τίθενται αὗται ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Ἐκδοτικῆς. Ἀλλ’ ὡς εἶπον ἤδη οὐδεὶς ἔλεγχος ἐπιβάλλεται, οὐδεμίαν ἀνάμιξιν τῆς Ἐκδοτικῆς εἰς τὰς ἐργασίας τῶν ἄλλων Τραπεζῶν εἰσηγούμεθα, τὸ μόνον δὲ ἔργον τὸ ὁποῖον ἀνατίθεται εἰς τὴν ἐκδοτικὴν, εἶναι ἡ παρακολούθησις τῶν μηνιαίων καταστάσεων τῶν δημοσιευομένων ὑπὸ τῶν Τραπεζῶν, κατὰ τὴν ὑφισταμένην ἤδη νομικὴν ὑποχρέωσιν, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου 3404. Ἄλλως τε ἐκ τοῦ καταστατικοῦ νόμου τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης, ὁ κύκλος τῆς τραπεζιτικῆς αὐτῆς δράσεως, εἶναι ἀρκούντως περιωρισμένος ὥστε νὰ μὴ δύναται βασίμως νὰ λεχθῇ ὅτι ἡ Ἐκδοτικὴ εἶναι συναγωνιστὴς τῶν ἄλλων Τραπεζῶν. Τὸ καθιερούμενον ἐλάχιστον ποσοστὸν εἶναι τὸ παρὰ τῶν Ἀγγλικῶν Τραπεζῶν τηρούμενον κατὰ παράδοσιν διαθέσιμον ρευστόν, καί τοι ἐν Ἀγγλίᾳ ὑπάρχει ἡ ἐλευθέρα ἀγορὰ χρήματος, ἀνύπαρκτος παρ’ ἡμῖν. Διὰ τοῦ ἄρθρου 16, ἀπαγορεύεται ὁ δανεισμὸς εἰς τὸ αὐτὸ πρόσωπον ποσοῦ, ὑπερβαίνοντος τὸ πέμπτον τοῦ μετοχικοῦ καὶ ἀποθεματικοῦ κεφαλαίου, ὑπολογιζομένου εἰς σταθεροποιημένην δραχμήν. Ἀπαγορεύεται ἐπίσης ἡ συμμετοχὴ τῶν Τραπεζῶν εἰς ἐπιχειρήσεις διὰ ποσοῦ ὑπερβαίνοντος τὸ πέμπτον τοῦ ἰδίου κεφαλαίου. Προσθέτως ἀπαγορεύεται ἡ παροχὴ πιστώσεων εἰς τὰ μέλη τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου, ἄνευ ἐπαρκῶν ἐμπραγμάτων ἀσφαλειῶν, ἐκτὸς ἄν ὑπάρχῃ εἰδικὴ ἄδεια τῆς γενικῆς συνελεύσεως μὴ δυναμένη νὰ ἰσχύσῃ πέραν τῆς χρήσεως ἐντὸς τῆς ὁποίας ἐλήφθη. Ἐπακολουθοῦσιν αἱ κυρώσεις τῶν διατάξεων τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέφερα. Τὸ γʹ κεφάλαιον τοῦ νομοσχεδίου, πραγματεύεται περὶ τοῦ ἐλέγχου τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Ὁ τρόπος καθ’ ὃν ἠσκεῖτο μέχρι τοῦδε ὁ ἔλεγχος οὐδεμίαν παρεῖχεν εἰς τὸ κεφάλαιον ἐγγύησιν. Αἱ γενικαὶ συνελεύσεις ὥριζον κατὰ κανόνα ἐλεγκτὰς προσκειμένους εἰς τὴν διοίκησιν, αἵτινες προσυπέγραφον πᾶσαν παρουσιαζομένην αὐτοῖς ἔκθεσιν, καλῇ τῇ πίστει ὡς ἐπὶ τὸ πολύ. Ὁ κρατικὸς ἔλεγχος περιωρίζετο εἰς ἔγκρισιν τοῦ καταστατικοῦ καὶ τὴν νόμιμον συγκρότησιν καὶ διεξαγωγὴν τῶν συνελεύσεων. Διὰ τῆς εἰσαγωμένης καινοτομίας ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διατηροῦμεν, τὸν ἔλεγχον τοῦτον, προβλέπομεν ὅμως τὴν κατάρτισιν σώματος ἐλεγκτῶν καὶ σώματος ὁρκωτῶν λογιστῶν, εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἀνατίθεται ὁ οἰκονομικὸς καὶ λογιστικὸς ἔλεγχος τῶν ἐπιχειρήσεων, ὁσάκις ζητηθῇ τοιοῦτος εἴτε ὑπὸ τοῦ 1) 10 τῶν μετόχων, εἴτε ὑπὸ τοῦ εἰδικοῦ χρηματιστηριακοῦ συμβουλίου, εἴτε ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Δὲν εἶμαι τόσον ἀφελής, κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ πιστεύω ὅτι μὲ τὰς ἐπιφερομένας μεταβολὰς εἰς τὸν ἰσχύοντα νόμον περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, θὰ προληφθῇ πᾶσα ἀνωμαλία καὶ πᾶσα κατάχρησις εἰς τὴν διοίκησιν τῶν ἐπιχειρήσεων. Τοῦτο εἶναι ἀνθρωπίνως ἀδύνατον. Μόνον εἰς κοινωνίαν ἀγγέλων δύναται νὰ λείψωσι αἱ ἀνωμαλίαι, καὶ πόρρω ἀπέχομεν τοῦ νὰ ἀποτελοῦμεν κοινωνίαν ἀγγέλων. Ἡ χαλάρωσις τοῦ θρησκευτικοῦ αἰσθήματος ὁ ἐπικρατῶν ἄκρατος ὑλισμός, ἐνταθεὶς μετὰ τὸν παγκόσμιον πόλεμον, αἱ ποικίλαι ἀνάγκαι ἃς ἐδημιούργησεν ὁ σημερινὸς βίος, ὠθοῦσιν εἰς τὰς διαχειριστικὰς ἀνωμαλίας καὶ τὰς καταχρήσεις. Αἱ ποινικαὶ διατάξεις, ἀποτελοῦσιν ἀσθενῆ δυστυχῶς φραγμὸν κατὰ τῶν τοιούτων τάσεων· καὶ μόνον τὸ ἄγρυπνον βλέμμα τοῦ κυρίως ἐνδιαφερομένου, τοῦ μετόχου, πρέπει νὰ ἀποτελῇ τὸν κυριώτερον φρουρὸν τῶν ἐπιχειρήσεων. Ὁ θαυμάσιος ὀργανισμὸς τῶν Ἄγγλων ἐμπειρογνωμόνων δὲν ἠμπόδισε τὰς καταχρήσεις ἑκατομμυρίων λιρῶν τοῦ Χάτρυ, οὐδὲ τῶν Γάλλων λογιστῶν ὁ ἔλεγχος, τὰς καταχρήσεις τῆς Κας Ἀνὼ ἢ τοῦ Οὐστρίκ, οὐδεὶς δὲ ποινικὸς νόμος κατώρθωσε δυστυχῶς νὰ ἐξαλείψῃ ἀπολύτως τὸ ἔγκλημα. Μόνον ἡ ἀνύψωσις τοῦ ἐπιπέδου τῶν ἠθῶν καὶ ἡ δημιουργία χαρακτήρων, ἀρχομένη ἀπὸ τῆς οἰκογενειακῆς ἑστίας, καὶ ἐξακολουθοῦσα διὰ τοῦ σχολείου καὶ τῆς ἐκκλησίας, θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ βελτιώσῃ τὴν κοινωνικὴν σύνθεσιν καὶ νὰ ἐλαττώσῃ τὰ ἀδικήματα, (Χειροκροτήματα ζωηρά).

§50Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω ὀλίγας μόνον λέξεις εἰς ὅσα εἶπεν ὁ συνάδελφός μου. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἰσάγεται σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι ἓν ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα εἰσήγαγεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλὴν ἢ πρόκειται νὰ εἰσαγάγῃ. Ἐνθυμεῖσθε τὴν συγκίνησιν ἡ ποία ἐγεννήθη κατὰ τὴν πτώχευσιν τῆς Ἀγγλοαμερικανικῆς Τραπέζης. Ἐνθυμεῖσθε τὴν ἐπερώτησιν ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὴν Βουλήν, τὸν ἔλεγχον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ φέρῃ ἐν καιρῷ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ καθίσταται δυνατὸν ὅπως εἰς τὸ μέλλον περισταλῇ αὐτὸ τὸ κακόν. Τῆς ὑποσχέσεως αὐτῆς ἐκτέλεσιν, ἀποτελεῖ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ πληροφορήσω τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὅσα εἶναι φιλελεύθερα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀποδίδει μεγίστην σημασίαν, ὅτι, ἐφ’ ὅσον δὲν πεισθῇ ἐκ τῆς συζητήσεως περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς τροποποιήσεως ὡρισμένων διατάξεων, θὰ θέσῃ ζήτημα ἐμπιστοσύνης διὰ τὴν ἐπιψήφισιν κάθε διατάξεως, τὴν ὁποίαν περιέχει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἑπομένως παρακαλῶ τὰ φιλελεύθερα μέλη, ἐφ’ ὅσον κατὰ τὴν συζήτησιν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ δὲν ἤθελον πεισθῇ, ἐκ τῶν ἐξηγήσεων τοῦ συναδέλφου μου, τὸν ὁποῖον δύνανται νὰ καλέσουν ὅταν θέλουν, περὶ τοῦ ὅτι καλῶς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, νὰ καλέσουν καὶ ἐμὲ διὰ νὰ μὲ ἀκούσουν προσωπικῶς, ἵνα μὴ φθάσωμεν ὅπως συνέβη καὶ ἄλλοτε, εἰς σύγκρουσιν μεταξὺ τῆς πλειονοψηφίας καὶ τοῦ εἰσηγητοῦ αὐτῆς. Φαντάζομαι ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἀντιστάσεως ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων. Ἀλλ’ ἡ ἀντίστασις αὐτὴ, μᾶς εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορος. Θέλω δὲ σήμερον νὰ τονίσω ὅτι ἡ κατάστασις αὐτὴ ἔλαβε κἄποιον χαρακτῆρα πιεστικὸν κατὰ τοῦ Κράτους. Ἐπιθυμῶ νὰ τὸ τονίσω αὐτὸ κυρίως δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀπέδειξαν τὴν προκλητικήν αὐτὴν στάσιν. Ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω ὅτι ἐνῷ ἐδέχθημεν τὴν σύστασιν μιᾶς ἑνώσεως τῶν τραπεζῶν, ἡ ὁποία ἐφαίνετο σκοποῦσα κυρίως τὴν συνεννόησιν μεταξὺ τῶν τραπεζῶν, ὅπως καταστῇ ἑκάστη ἐνήμερος τῶν πιστώσεων τῶν ἄλλων, τῶν πιστώσεων τὰς ὁποίας ἔχουν δώσει, διὰ νὰ ἀποφεύγηται τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον παρατηρεῖται πολλάκις, ἕνας πιστοῦχος νὰ ἔχῃ γραφῇ δι’ 100.000 καὶ εἰς 2 τραπέζας, ἐνῷ λέγω, ἐδέχθησαν αὐτὴν τὴν ἕνωσιν τῶν τραπεζῶν πρὸς αὐτὸν κυρίως τὸν σκοπόν, αὐτὴ ἡ ἕνωσις τῶν τραπεζῶν τείνει νὰ δημιουργήσῃ ἕνα στενὸν κύκλον μεταξὺ τῶν τραπεζῶν, πρὸς ἀμοιβαίαν συνεννόησιν διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ τραπεζιτικοῦ συναγωνισμοῦ. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι, ἐνῷ πρὸ ἑνὸς ἔτους ἦλθον εἰς συνεννοήσεις μὲ τὰ τραπεζικὰ ἱδρύματα καὶ τοὺς εἶχον ζητήσει τότε νὰ μεριμνήσουν ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβιβάσουν τὸν τόκον διὰ τὰς ἐπιχειρήσεις τὰς βιομηχανικάς, καὶ τοὺς εἶπα ὅτι διὰ νὰ βοηθήσωμεν τὰς πασχούσας βιομηχανίας μας, θὰ ἀντιμετωπίσω καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς πληρωμῆς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἑνὸς μέρους τοῦ τόκου τοῦ ὁποίου ἐζητήθη ἡ ἐλάττωσις καὶ ἡ Τράπεζα μοῦ εἶπε ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη αὐτοῦ, ἡμεῖς σᾶς ζητοῦμεν μόνον νὰ μᾶς κάμετε ἐλάττωσιν τῆς φορολογίας καὶ ἄλλας εὐκολίας τὰ ὁποῖα ὅλα σχεδὸν ἐκτελέσαμεν, ἐν τούτοις ἡ ὕπαρξις τῆς ἑνώσεως τῶν Τραπεζῶν, ἀποτέλεσμα ἔσχεν ὥστε ἡ ἀναμενομένη ἐλάττωσις τοῦ τόκου νὰ εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὴν ἐλάττωσιν ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὰς κρατήσεις. Μᾶς ἐζητήθη νὰ περιλάβωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ διάταξιν διὰ τῆς ὁποίας θὰ λάβῃ νόμιμον ὕπαρξιν ἡ ἕνωσις τῶν Τραπεζῶν. Ἠρνήθην νὰ δεχθῶ τοῦτο, καὶ πληροφορῶ τὴν Βουλὴν ὅτι, ἂν ἐξακολουθήσῃ ὑπ’ αὐτὴν τὴν διεύθυνσιν ἡ ἐνέργεια τῆς ἑνώσεως τῶν τραπεζῶν, πρὶν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐγὼ πρῶτος θὰ εἰσηγηθῶ τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ κηρύσσεται ἀθέμιτος ἡ τοιαύτη ἕνωσις (χειροκροτήματα). Ἐλπίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ τὸ μελετήσῃ ἡ ἐπιτροπή, ἂς καλέσῃ καὶ τοὺς ἐνδιαφερομένους καὶ ἂς τὸ φέρῃ ταχέως εἰς τὴν Βουλήν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ τρόπου τῆς προαγωγῆς τῶν ἐπὶ τῶν ὑποβρυχίων ὑπηρετούντων ὑπαξιωματικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας προσθέτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 13.582.75 εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ διὰ Διαταγμάτων τῆς συνθέσεως τῶν σάκκων ἱματισμοῦ τῶν ἀνδρῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῆς Δʹ Διευθύνσεως τοῦ Γ. Ἐπιτελείου τοῦ Π. Ναυτικοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ 1 ἐδαφ. τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ ἀπὸ 6 Μαρτίου 1929 Διατάγματος περὶ ἐκτελέσεως τοῦ νόμου 3833 περὶ συστάσεως ὑπηρεσίας ὑποβρυχίων» (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 5)11)1925 περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ θεσμοῦ τοῦ ὑφυπουργοῦ κλπ.» (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου 4784 περὶ ἐνοικιοστασίου καὶ ἐπὶ ἀρτοποιείων ἐν τῇ καείσῃ ζώνῃ Θεσσαλονίκης». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μάρκου.

§52Α. ΜΑΡΚΟΥ. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, κύριοι, ζητεῖται ἡ ἐπέκτασις τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου 4784 περὶ ἐνοικιοστασίου καὶ διὰ τὰ ἀρτοποιεῖα Θεσσαλονίκης. Καὶ περὶ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, αἱ ὁποῖαι περιορίζονται εἰς ἕν καὶ μόνον ἄρθρον, δὲν ἔχω νὰ φέρω ἀντίρρησίν τινα. Ἀλλ’ ἐφόσον ἀπὸ μέρους τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ἐκρίθη ἀναγκαῖον ὅπως διορθωθῇ ὡρισμένον ἄτοπον τὸ ὁποῖον ἐνεφανίσθη ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἐνόμισα ὅτι μοῦ ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας θὰ διώρθωνα μίαν ἀδικίαν πολὺ μεγαλειτέραν ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκει νὰ διορθώσῃ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Κατὰ τὸ ἄρθρον 18 τοῦ ἰσχύοντος ἤδη ἐνοικιοστασίου, προκειμένου περὶ ἀπόρων μισθωτῶν κατοικούντων εἰς οἰκίας μικροϊδιοκτητῶν, οὗτοι ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλλωσιν μίσθωμα ὡς τὸ μίσθωμα τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου τοῦ 1914 πολλαπλασιαζόμενον ἐπὶ συντελεστὴν 20, τὸν συντελεστὴν τοῦ μισθώματος τοῦ θεμιτοῦ, ἡ δὲ πρόσθετος αὐτὴ αὔξησις μοιράζεται μεταξὺ τοῦ ἀπόρου ἐνοικιαστοῦ καὶ τοῦ ταμείου ἐνοικιοστασίου, εἰς τρόπον ὥστε ὁ ἄπορος ἐνοικιαστὴς ὁ ἔχων τὸ ἀτύχημα νὰ κατοικῇ εἰς οἰκίαν μικροϊδιοκτήτου νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ καταβάλλῃ μίσθωμα τόσον, ὅσον καταβάλλει κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἐνοικιοστασίου ὁ μὴ ἄπορος ἐνοικιαστής· δηλαδὴ νὰ καταβάλλῃ μίσθωμα τὸ μίσθωμα τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1914 πολλαπλασιαζόμενον ἐπὶ συντελεστὴν 14. Ἦτο τόσον ἀτυχὴς ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ἐνοικιοστασίου ὥστε τὸ ὑπουργεῖον τῆς δικαιοσύνης ἀναγνωρίζον ὅτι εἰς οὐδεμίαν δικαίαν ἀρχὴν ἐστηρίζετο ἡ διάταξις αὐτὴ δι’ ἐγκυκλίου νομοθετικοῦ περιεχομένου ὑπέδειξεν εἰς τοὺς προέδρους τῶν πρωτοδικῶν ὅτι τὸ καταβαλλόμενον ἀπὸ τοιούτου εἴδους ἀπόρους μισθωτὰς μίσθωμα πρέπει νὰ καθορίζεται ἐπὶ συντελεστὴν 11. Εἶναι μία ἑρμηνεία ἡ ὁποία ἐνδεχομένως ἠδύνατο νὰ συναχθῇ ἀπὸ τὰς διατάξεις τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἑρμηνεία ὅμως μὴ συμφωνοῦσα οὔτε πρὸς τὸ γράμμα οὔτε πρὸς τὸ πνεῦμα. Νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα θὰ ἐθεραπεύετο, καὶ θὰ ἐθεραπεύετο σύμφωνα πρὸς τὸ δίκαιον ἐὰν ἐγίνετο δεκτὴ ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν. Λέγω δηλ. ὅτι, ὅταν ὁ μισθωτὴς εἶναι ἄπορος κατοικεῖ δὲ εἰς οἰκίαν μικροϊδιοκτήτου, τὴν ὑπὲρ τὸν συντελεστὴν 8 αὔξησιν δὲν καταβάλλει ὁ μισθωτὴς ὁ ὁποῖος δὲν παύει νὰ ἔχῃ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἀπόρου, ἀλλὰ καταβάλλει τὸ ταμεῖον τοῦ ἐνοικιοστασίου.

§53Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Διὰ μεγάλους ἰδιοκτήτας πρόκειται;

§54Α. ΜΑΡΚΟΥ. Διὰ μεγάλους ἰδιοκτήτας δὲν γεννᾶται ζήτημα. Ἐὰν ἔχῃ ὅμως τὸ ἀτύχημα νὰ κατοικῇ εἰς οἰκίαν μικροϊδιοκτήτου, τότε ἀναγκάζεται ὁ ἄπορος ἐνοικιαστὴς χάριν τοῦ ὁποίου ἐγένετο τὸ ἐνοικιοστάσιον νὰ καταβάλλῃ τὸ ἴδιον μίσθωμα ποὺ θὰ κατέβαλλεν ὁ ἐνοικιαστὴς ὁ προστατευόμενος ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον χωρὶς νὰ εἶναι ἄπορος.

§55Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἀνεγνωρίσθη τὸ δίκαιον,

§56Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ναὶ ἀλλὰ ἠλαττώθη εἰς τὸ ἑνδεκαπλάσιον. Ἐὰν ἤχθην εἰς τὸ νὰ ὑποβάλω τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ἤχθην διότι ὁμολογῶ ὅτι μὲ συγκινεῖ ἡ κατάστασις τῶν ἀπόρων μισθωτῶν. — Ἐπειδὴ ἔχω τὸ εὐτύχημα ἢ ἀτύχημα νὰ δικηγορῶ, διότι εἶναι ὁ μόνος πόρος ζωῆς τὸν ὁποῖον ἔχω, καθημερινῶς ὑφίσταμαι τὰς παρακλήσεις, τὰς ἐκκλήσεις τὰς συγκινητικὰς τὰ δάκρυα τῶν ἀπόρων ἐνοικιαστῶν οἱ ὁποῖοι ἤρχοντο καθημερινῶς καὶ μοῦ ἔλεγον: «κ. Μάρκου ἐλάττωσέ μας τὸ ἐνοίκιον· δὲν ἠμπορῶ νὰ πληρώσω 14 φορές. Τοὺς ἀπήντων ὅτι κύριοι ὡς ἔχων τὴν εὐθύνην καὶ ἐγὼ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι καὶ ἐγὼ ἀποτελῶ μέλος τῆς Βουλῆς, ὁμολογῶ ὅτι διὰ τὴν διάταξιν αὐτὴν αἰσθάνομαι τύψιν συνειδήσεως διότι παρέλειψα εἰς τοιοῦτο σημεῖον τὸ καθῆκον μου ὥστε νὰ περάσῃ μία διάταξις μὴ στηριζομένη εἰς κανένα λόγον δικαιολογητικόν. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω ποῦ δύναται νὰ στηριχθῇ ἡ διάταξις τὴν ὁποίαν ἐψηφίσαμεν, καθ’ ἣν ἕνας ἄπορος ἐνοικιαστὴς θὰ ὑποχρεοῦται νὰ πληρώνῃ περισσότερον ἐνοίκιον διότι εἶχε τὸ ἀτύχημα νὰ κάθεται εἰς ἕνα μικροϊδιοκτήτην σπῆτι. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ τροποποίησις αὐτὴ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή, καὶ δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ τὴν δεχθῇ. Δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν διότι τὴν διάθεσίν του ὅπως πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ συνάδελφος ἐκ Τριχωνίας, τὴν ἐξεδήλωσεν ἐκδώσας τὴν ἐγκύκλιον νομοθετικοῦ σχεδὸν περιεχομένου. Ἀλλὰ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἀντιταχθῇ, ὅτι δὲν ἔχει ἐπαρκεῖς πόρους τὸ ταμεῖον τοῦ ἐνοικιοστασίου διὰ νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὴν ὑποχρέωσιν αὐτήν. Ἐὰν εἶναι μία ὑποχρέωσις τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ ταμεῖον ἐνοικιοστασίου βασικὴ καὶ οὐσιώδης εἶναι αὐτή, νὰ συνδράμῃ τοὺς μικροϊδιοκτήτας διὰ νὰ ἠμπορέσουν ἀζημίως ἢ μὲ ὀλιγωτέραν ζημίαν νὰ ἀνεχθοῦν ἀπόρους ἐνοικιαστὰς οἱ ὁποῖοι δὲν ἠμποροῦν νὰ πληρώσουν. Ἄν κύριοι, ἐξακολουθήσῃ ἰσχύουσα ἡ διάταξις αὐτὴ, δὲν γνωρίζω τί θὰ γίνῃ εἰς ἄλλα μέρη σᾶς λέγω ὅμως ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ ὅτι εἰς τὰς Πάτρας θὰ δημιουργήσῃ ζήτημα δημοσίας τάξεως. Θὰ ριφθοῦν λοιπὸν ἄνθρωποι εἰς τοὺς δρόμους οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν σημερινὴν κρατοῦσαν οἰκονομικὴν κατάστασιν δὲν εἶναι δυνατὸν λέγω, νὰ πληρώσουν τὸ κατὰ τοιοῦτον τρόπον κανονιζόμενον μίσθωμα. Ἐπίσης ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς ὑποβάλλω τὴν ἑτέραν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν ὑπέβαλλον ἀλλὰ θεωρῶ καθῆκον μου νὰ τὴν ὑποστηρίξω τὴν τροποποίησιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀργεῖ τὸ δικαίωμα τῆς ἰδιοκατοικήσεως προκειμένου περὶ μισθωτῶν θυμάτων πολέμου. Εἶναι τόσον ἀξία προστασίας ἡ τάξις τῶν ἀναπήρων, ὥστε εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιτραπῇ ν’ ἀποκρούσουν μίαν ἰδιοκατοίκησιν. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ θελήσῃ νὰ δεχθῇ τὴν τροποποίησιν δίδων τὴν δικαίαν συμπλήρωσιν εἰς τὴν μέριμνάν του καὶ νὰ διορθωθῇ νόμος ὁ ὁποῖος ὡς ἀνθρώπινον κατασκεύασμα ἔχει καὶ αὐτὸς τὰς πλάνας του καὶ τὰ λάθη του.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος.

§58Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ περιεχόμενόν του ἀκόμη ὅπως ἔχει διατυπωθῇ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, εἴμεθα καὶ ἡμεῖς οἱ τῆς Δημοκρατικῆς ἑνώσεως ἀπολύτως σύμφωνοι. Διότι ὁμολογοῦμεν καὶ ἡμεῖς ὅτι ὑπάρχει ἐπιτακτικὴ καὶ κοινωνικὴ ἀνάγκη τῆς ὑποβολῆς αὐτῆς τῆς τροπολογήσεως καὶ εἰς τὸν ὑφιστάμενον νόμον τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἐπειδὴ κατὰ παλαιότερον νόμον ἐκδοθέντα τῇ πρωτοβουλίᾳ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ἀπηγορεύετο ἡ ἵδρυσις νέων ἀρτοποιείων εἰς περίκαυστον ζώνην τῆς Θεσσαλονίκης ἐὰν δὲν περιελάμβανε τὸ ἱδρυθησόμενον ἀρτοποιεῖον τοὐλάχιστον 10 κλιβάνους μηχανικούς, εἰς τρόπον ὥστε ἐν περιπτώσει ἐξώσεως τῶν διατηρούντων μέχρι τῆς ἰσχύος τοῦ τελευταίου νόμου «περὶ ἐνοικιοστασίου ἀρτοποιείων εἰς περίκαυστον ζώνην τῆς Θεσσαλονίκης» οἱ ἐπαγγελματίαι αὐτοὶ πετάγονται κυριολεκτικῶς εἰς τοὺς δρόμους, ἐπειδὴ κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου καθίστατο εἰς αὐτοὺς ἀδύνατος ἡ ἐξεύρεσις ἄλλων κλιβάνων διὰ νὰ ἐξακολουθήσουν τὸ βιοποριστικὸν ἐπάγγελμα. Καὶ ὀρθῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατιδὼν τὴν ἔλλειψιν αὐτὴν τοῦ νόμου τοῦ ρυθμίσαντος τὰς μισθωτικὰς σχέσεις ἀπὸ 6 Σεπτεμβρίου 1930 καὶ ἐντεῦθεν προσεπάθησε καὶ διὰ διοικητικῶν ἀκόμη μέτρων νὰ προλάβῃ τὸ ἄτοπον ἐνδεχομένων τοιούτων ἐξώσεων καὶ δι’ ἐγκυκλίου, διὰ διοικητικῆς δηλαδὴ ἐνεργείας ἀπευθυνθεὶς εἰς τὸν πρόεδρον πρωτοδικῶν Θεσσαλονίκης ἐζήτησεν ἀπὸ μέρους αὐτοῦ τὴν ἐνάσκησιν τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον ἔχει ἐκ τοῦ νόμου νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοιούτων ἀποφάσεων περὶ ἐξώσεως μέχρις ὅτου ἡ Βουλὴ ἐπιληφθῇ ὡς ρυθμιστὴς τοῦ ζητήματος τούτου. Ὁ πρόεδρος τῶν πρωτοδικῶν Θεσσαλονίκης δὲν γνωρίζω διὰ ποίους λόγους δὲν ἐσεβάσθη τὴν διαταγὴν αὐτὴν, τὴν ὁποίαν ἠδύνατο νὰ σεβασθῇ διότι δὲν ὑπῆρχε νομικὸν κώλυμα κανένα καὶ ἑπομένως ἦτο σύμφωνος καὶ πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ πρὸς τοὺς νόμους, καὶ ἠνάγκασε τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ περιλάβῃ διάταξιν εἰς τὸ διάταγμα τὸ γενικὸν περὶ ἀναστολῆς ἐκτελέσεων ἀποφάσεων περὶ χρεῶν, τὴν ὁποίαν καὶ αὐτὴν δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν.

§59Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ σύστασις τὴν ὁποίαν ἔκαμον εἰς τὸν πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν ἀφεώρα τοῦτο: ὑπέμνησα τὸ διάταγμα τοῦ δικαιοστασίου τὸ ὁποῖον εἶχε δημοσιευθῆ τὰς ἡμέρας ἐκείνας ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ἦτο πιθανὸν νὰ μὴ εἶχε λάβει ἀκόμη διότι δὲν εἶχε κυκλοφορήσει τὸ φύλλον τῆς ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως· ἠδύνατο λοιπὸν ὁ Πρόεδρος τῶν πρωτοδικῶν ἀσκῶν τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον τοῦ παρῆχε τὸ δικαιοστάσιον νὰ δώσῃ ἀναστολὴν ἕως ὅτου ψηφισθῇ ἢ δὲν ψηφισθῇ τὸ παρὸν νομοσχέδιον.

§60Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκτὸς αὐτοῦ τὸν κατηγορῶ ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἐξήγγειλεν ὡς ἐπικειμένην τὴν λῆψιν νομοθετικοῦ μέτρου.......

§61Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶχε κατατεθῆ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον.

§62Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἐξήγγειλεν ὅτι θὰ λάβῃ τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ μέτρον εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰς ὁδηγίας τοῦ ὑπουργείου καὶ νὰ δώσῃ ἀναστολὰς ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν κειμένων νόμων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι εὐτύχημα ὅτι ὑπεβλήθη αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προλαμβάνει τὰς ἀδικίας αὐτάς. Εἶναι ὅμως λυπηρὸν ἐξ ἄλλου, ὅτι δυστυχῶς δὲν προλαμβάνει ὅλα τὰ ἄτοπα ἐπειδὴ τὸ κείμενον τοῦ σχεδίου νόμου ὅπως ἔχει διατυπωθῆ καθορίζει ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέρα ἔξωσις κατόπιν ἐπιταγῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ νόμος, μέχρι τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1932. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ἐξεδόθησαν ἀποφάσεις περὶ ἐξώσεως αἱ ὁποῖαι ἐξετελέσθησαν, ὀλίγαι μὲν τὸν ἀριθμὸν πάντως ὅμως ἐξ ἴσου ἄδικοι ὅσον καὶ ἐκεῖναι τῶν ὁποίων ἡ ἀναστολὴ διατάσσεται ἐξ ἐπιταγῆς τοῦ νόμου. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος εἶναι προφανὲς ὅτι ἀναγνωρίζει τὸ δίκαιον τῶν συστάσεων μας, ἐφ’ ὅσον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν αὐτῶν δικαίων σκέψεων εἰσάγει εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ὑπὸ κρίσιν αὐτὸ νομοσχέδιον, νὰ δεχθῇ ὅτι εἶναι ἐξ ἴσου ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη νὰ ληφθῇ ἕνα μέτρον προστασίας καὶ δι’ αὐτοὺς εἰς βάρος τῶν ὁποίων ἐξετελέσθησαν αὐταὶ αἱ ἀποφάσεις ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι ἐὰν ὁ ἰδιοκτήτης δὲν ἐχρησιμοποίησε πρὸς ἰδιόχρησιν τὸ κτῆμα νὰ διαταχθῇ ἡ ἐπανεγκατάστασις αὐτῶν εἰς τὸ μίσθιον κτῆμα ἐκ τοῦ ὁποίου βιαίως ἐξώσθησαν. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν εἶχον νὰ κάμω καθόσον ἀφορᾶ τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου ὅπως ἔχει διατυπωθῇ. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ νὰ δεχθῇ τὴν ἄποψιν διότι ἐπαναλαμβάνω οἱ αὐτοὶ δίκαιοι καὶ ἠθικοὶ λόγοι συνηγοροῦν ὑπὲρ αὐτῆς οἱ ὁποῖοι συνηγοροῦν καὶ διὰ τὸ ὅλον νομοσχέδιον ὅπως ὑποβάληται. Ἡ δευτέρα παράκλησις τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης εἶναι νὰ δεχθοῦν τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἐγὼ μετ’ ἄλλων συναδέλφων ὑπεβάλαμεν καὶ τὴν ὁποίαν εἶδον ὅτι ὑποστηρίζει καὶ ὁ κ. Μάρκου εὐχαρίστως. Ἡ τροπολογία μας εἶναι ἁπλῆ ἠθικὴ καὶ δικαιοτάτη. Κατὰ τὸ ἄρθρον 30 τοῦ ἐνοικιοστασίου, δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἐνάσκησις τοῦ δικαιώματος τῆς ἰδιοκατοικήσεως κατὰ μισθωτῶν ἀναπήρων. Ἐὰν δηλ. ἕνα θῦμα πολέμου ζῇ καὶ ὡς ἀνάπηρος εἶναι μισθωτὴς εἰς μίαν οἰκίαν, κατ’ αὐτοῦ τοῦ μισθωτοῦ δὲν ἐπιτρέπεται ἰδιοκατοίκησις. Διατί; διότι ἡ πολιτεία θέλει τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἀναπήρου νὰ τὴν προστατεύσῃ. Ἐὰν ὅμως ἡ οἰκογένεια αὐτὴ τοῦ ἀναπήρου ὑπέστη καὶ δεύτερον πλῆγμα ἔχασε δηλ. ὁλοτελῶς τὸν προστάτην της διότι ὁ ἀνάπηρος ἀπέθανε, τότε χωρεῖ ἰδιοκατοίκησις. Ἡ τροπολογία μας ζητεῖ νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ἀπαγορευτικὴ διάταξις τῆς ἰδιοκατοικήσεως ἡ προστατεύουσα τοὺς ἀναπήρους, νὰ ἐπεκταθῇ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν νὰ προστατεύωνται καὶ τὰ θύματα πολέμου, ἐφ’ ὅσον τὰ θύματα πολέμου εἶναι καὶ ἄποροι κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Νομίζω ὅτι δικαιοτέρα ἄποψις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ υἱοθετήσῃ τὴν ἄποψιν ταύτην.

§63Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐκτὸς ἐὰν ὑπάρχει τελεσίδικος ἀπόφασις.

§64Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον μοῦ λέγετε τοῦτο, ἐγὼ ζητῶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ καὶ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὑπὸ τὸ αὐτὸ μέτρον ὑπὸ τὸ ὁποῖον ἔκρινεν τὴν περίπτωσιν τῶν ἀρτοποιῶν Θεσσαλονίκης, τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς κατατεθὲν νομοσχέδιον, δηλ. καὶ ὅταν ὑπάρχει τελεσίδικος ἀπόφασις, νὰ ἀναστέλληται ἡ ἐκτέλεσις αὐτῆς.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§66Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅσον μὲ εὑρίσκει σύμφωνον ἡ τροπολογία ἡ ὑποστηριχθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Μάρκου ὡς λίαν ὀρθὴ καὶ λίαν δικαιολογημένη, τόσον μὲ εὑρίσκει ἀσύμφωνον τὸ σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον εἰσάγει τὴν τροπολογίαν αὐτὴν εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον. Ὅταν συνεζητῆτο τὸ ἐνοικιοστάσιον ἐκρίθη ἀναγκαῖον ὅπως αἱ οἰκοδομαὶ ἐν τῇ καείσῃ ζώνῃ Θεσσαλονίκης ἀνεγερθεῖσαι ἢ ἀνεγερθησόμεναι μετὰ τὴν 1 Σεπτεμβρίου 1925, μὴ ὑπάγωνται εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον, καὶ δικαίως καὶ εὐλόγως, λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῶν δαπανῶν τὰς ὁποίας ἀπῄτησε ἡ ἀνέγερσις τῶν οἰκοδομῶν. Ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διατάξεως αὐτῆς δὲν εὗρεν οὐδένα παραπονούμενον. Ἐν τούτοις ἦλθον ἐσχάτως παράπονα ἀναγόμενα εἰς τοὺς ἀρτοποιοὺς εἰς δύο ἢ τρεῖς ἢ τέσσαρας ἢ πέντε ἀσφαλῶς δὲ ὄχι πλείονας τούτων, διότι ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ νόμου περὶ ἀρτοποιῶν δὲν ἐπιτρέπεται ἡ σύστασις πολλῶν ἀρτοποιείων. Χάριν αὐτῶν τῶν ὡρισμένων προσώπων εἰσάγεται μία διάταξις, ὄχι μόνον καταργοῦσα τὴν ἔννοιαν τῆς ἰδιοκτησίας, ἀλλὰ καθιεροῦσα ἕνα προνόμιον καθαρῶς προσωπικόν. Διότι πρόκειται κύριοι ἀναμφισβητήτως περὶ προσωπικοῦ προνομίου, διδομένου εἰς πέντε ἢ ἕξ πρόσωπα. Εἶναι δὲ τοσοῦτον μᾶλλον ἄξιον προσοχῆς, καὶ τῆς ἰδιαιτέρας ἐκτιμήσεως ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ζητεῖται ἐπέκτασις ἀναλόγου διατάξεως τοῦ ἐνοικιοστασίου ἐπὶ 2 ἔτη.

§67Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). 2 ἔτη ἀπὸ τῆς 1ης Σεπτεμβρίου 930.

§68Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ τρίτη παράγραφος τῆς εἰσηγητικῆς σας ἐκθέσεως (ἀναγινώσκει).......

§69Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κάμνω δήλωσιν κατηγορηματικήν. Καὶ εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον, πρόκειται περὶ

§70Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐν τοιαύτη περιπτώσει παύει βέβαια ἡ ἔννοια ἡ ἐντεταμένη τῆς προσωπικότητος, ἀλλ’ ἐν τούτοις δὲν νομίζω ὅτι θὰ δικαιολογούμεθα, ὅταν εἰσερχόμεθα καὶ πρέπει νὰ εἰσέλθωμεν εἰς ἕνα στάδιον ἄρσεως τῶν ἀπολύτων περιορισμῶν τῆς ἰδιοκτησίας νὰ δημιουργῶμεν καθ’ ἑκάστην ἡμέραν προστατευτικὰς διατάξεις, ὑπὲρ 3 ἢ 4 προσώπων, ἐνῷ ἠδυνάμεθα τὴν προστασίαν αὐτήν, ἐφ’ ὅσον ἀφορᾷ δημόσιον συμφέρον, νὰ κανονίσωμεν κατὰ ἕνα ἄλλον τρόπον διάφορον καὶ ὄχι νὰ ἐφαρμόζωμεν προσωπικὰς διατάξεις. Διότι τὸ ἴδιον θὰ ζητήσουν, καὶ δικαιολογημένως θὰ τὸ ζητήσουν, καὶ οἱ κάτοικοι Ἀθηνῶν, καὶ οἱ κάτοικοι Πειραιῶς καὶ πλείστων ἄλλων πόλεων καὶ δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀρνηθῶμεν εἰς αὐτοὺς τὴν προστασίαν, ὅταν μᾶς ὑποβάλουν καὶ θέσουν ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν λόγους τῆς αὐτῆς σοβαρότητος, ὅτι οἱ ἐκμισθωταί των ζητοῦν μεγάλα μισθώματα. Ὅταν, κύριοι, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν συζητούσαμεν καὶ ἐπεκρίνομεν καὶ ἡμεῖς τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν ἔλαβε τὰ προσήκοντα μέτρα ἵνα περιορίσῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου τὴν κερδοσκοπίαν τὴν ἀσκουμένην εἰς βάρος τοῦ λαοῦ, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δεδικαιολογημένοι, ὑπὲρ αὐτῶν, ὑπὲρ τῶν ὁποίων παρελείψαμεν τὴν..... νὰ λάβωμεν ἐξαιρετικὰς διατάξεις, καὶ μάλιστα ὅταν αὐταὶ ἀφορῶσι 4 ἢ 5 πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὴν ἰδιαιτέραν ἐπαρχίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἄγει εἰς τὸ βῆμα, εἶναι ἡ ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν μοῦ ἔκαμε ἡ προσωπικὴ διάταξις, ἡ ἀφορῶσα 4 ἢ 5 πρόσωπα, ἀλλὰ τὸ χειρότερον ἐξ ὅλων εἶναι, τοῦτο, ὅτι καταργοῦνται ἀντισυνταγματικότατα καὶ αὐταὶ αἱ δικαστικαὶ ἀποφάσεις, καὶ μάλιστα ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτι ἐκρίθησαν ὡρισμέναι περιπτώσεις ὑπὸ τῶν δικαστηρίων.

§71Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργός τῆς Δικαιοσύνης). Ποῖος τὸ λέγει αὐτό;

§72Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὅταν ὁ πρόεδρος Πρωτοδικῶν ἠρνήθη ἀναστολὴν εἴς τινα, καὶ διότι ὁ πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν ἠρνήθη ἀναστολὴν εἰς αὐτὸν τὸν προστατευόμενον, ἐρχόμεθα ἡμεῖς ἡ Βουλὴ καὶ λέγομεν ὅτι τὸν πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν τὸν καταργοῦμεν, ὑποκαθιστάμενοι ἡμεῖς εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, καὶ δίδομεν ἡμεῖς κατὰ τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἢ μᾶλλον κατὰ τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔχομεν, δίδομεν μίαν ἀναστολὴν ἐκτελέσεως ἀποφάσεως, διατί;

§73Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ποῖος τὸ λέγει;

§74Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος ἄρχεται (ἀναγινώσκει)...............

§75Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι τελείως διάφορον.

§76Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Περὶ ἐκείνου δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν. Καὶ λέγω ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν αὐτὰ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, διότι τὰ δικαστήρια δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ τὰ θίξωμεν. Ἡμεῖς δυνάμεθα ἐκεῖνο νὰ πράξωμεν, νὰ εἴπωμεν ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀναστολῆς μέχρι 10 χρόνια. Ἐμμέσως εἰσάγομεν κατάργησιν τῶν ἀποφάσεων διότι .....

§77ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου.

§78Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὁ σκοπὸς δὲν εἶναι συνταγματικός.

§79Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐγὼ συμφωνῶ μαζύ σας ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ ἐνοικιοστασίου δὲν πρέπει νὰ τὸ θίγωμεν διαρκῶς. Τοῦτο μόνον θέλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι πάντοτε ἐν τῷ ἐνοικιοστασίῳ ὑπῆρχεν ἡ διάταξις αὐτή. Δὲν εἶναι τίποτε τὸ ἐξαιρετικόν.

§80Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Καί πάντοτε οἱ νομικοὶ τὴν ἐπεκρίναμεν· καὶ ὁσάκις ἐπήγαμεν, ἐκύψαμεν πρὸ τῆς ἀνάγκης. Οὐδέποτε ὑπῆρξε τις ὁ ὑποστηρίξας ὅτι αὐτὴ ἡ διάταξις εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν νόμον, πρὸς τὸ Σύνταγμα καί καταργοῦμεν ἐμμέσως εἰς ἑκάστην περίπτωσιν τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις. Νομίζω, κύριοι, ὅτι καὶ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸς δὲν θά ἐπιμένῃ εἰς τὴν ψήφισιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὄχι μόνον ἀντιτίθεται πρὸς τὸ Σύνταγμα, ἀλλ’ ἴσως τὸν θέτει, χωρὶς νὰ τὸ ἀντιλαμβάνεται εἰς παρεξήγησιν καὶ ἀπέναντι τῶν συμπολιτῶν του.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§82Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἀξιότιμος κύριος ἐκ Τριχωνίας βουλευτής, ἐμέμφθη τοῦ νομοσχεδίου τούτου διότι περιέχει, ὡς εἶπε, προσωπικὰς διατάξεις, καθ’ ὅτι ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ προστατεύσῃ 4 ἢ 5 πρόσωπα. Ὁ ἀριθμὸς τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα ὠφελοῦνται ἀπὸ ἑκάστην θεσπιζομένην διάταξιν, καὶ τὰ ὁποῖα ζημιοῦνται ἐξ αὐτῆς, εἶναι ἐντελῶς δευτερεῦον ζήτημα. Τὸ ζήτημα εἶναι ἂν αἱ προτεινόμεναι πρὸς ψήφισιν διατάξεις νόμου, εἶναι ἢ δὲν εἶναι κατ’ οὐσίαν δεδικαιολογημέναι. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ εὐεργετήσῃ ἢ ζημιώσῃ ὡρισμένα πρόσωπα, ἀλλ’ ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ προστατεύσῃ ὡρισμένην τάξιν ἐπαγγελματιῶν, εἶναι δὲ ἀπολύτως δεδικαιολογημέναι αἱ διατάξεις. Εἶναι ἀπολύτως δὲ δεδικαιολογημέναι αἱ διατάξεις διότι, ὅπως γνωρίζετε, ὑπάρχουν εἰδικαὶ διατάξεις ἐν τῷ νόμῳ, αἱ ὁποῖαι ἀπαγορεύουν τὴν σύστασιν ἀρτοποιείων εἰς ὡρισμένα μέρη τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως καὶ ἀπαγορεύουν τὴν σύστασιν ἀρτοποιείων ὑπὸ ὡρισμένους περιορισμούς, ὅπως καὶ ὁ κ. Μπακόπουλος πρὸ ὀλίγου ἐμνήσθη. Τὶ συνέβαινεν ἐν Θεσσαλονίκῃ; Ἤρθη τὸ ἐνοικιοστάσιον ἀπὸ τὴν καεῖσαν ζώνην δυνάμει διατάξεων, τὰς ὁποίας περιέλαβε τὸ ψηφισθὲν νομοσχέδιον, ὁ ψηφισθεὶς νόμος περὶ ἐνοικιοστασίου. Οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἀρτοποιείων δὲν περιωρίσθησαν εἰς τὸ νὰ ἔλθουν εἰς μίαν συνεννόησιν μὲ τοὺς μισθωτάς, νὰ κανονίσουν ἕν μίσθωμα καὶ ρυθμίσουν τὰς περαιτέρω σχέσεις των ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς δικαίας βάσεως, ἀλλ’ ἠθέλησαν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὴν ἐξαιρετικὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν ἐδημιούργει τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ μίσθιον ἦτο ἀρτοποιεῖον καὶ νά πετάξουν εἰς τὸν δρόμον ἐπαγγελματίας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦτο δυνατὸν βέβαια νὰ ἐξακολουθήσουν τὸ ἐπάγγελμα τοῦτο. Καὶ ἠθέλατε πρὸ τῆς καταστάσεως αὐτῆς νὰ μείνῃ ἀσυγκίνητον τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης; Νὰ μὴ θελήσῃ νὰ θεραπεύσῃ τὰς ἀδικίας αὐτάς; Ἐλέχθη ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ εἰσηγηθῶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἀκριβῶς διότι τὸ πρᾶγμα ἔλαβε χώραν εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου ἐκλογικὴν περιφέρειαν. Ἀλλὰ νομίζετε ὅτι εἶναι τὸ μειονέκτημα αὐτὸ τοιοῦτον, ὥστε νὰ φθάσῃ μέχρι τῆς ἀδικίας τῶν πολιτῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ ἀτύχημα νὰ εἶναι ἐκλογεῖς μου κατὰ τύχην; Σᾶς βεβαιῶ ὅτι δὲν εἶμαι μόνος ἐγώ, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξα καὶ ὑποστηρίζω τὰς διατάξεις αὐτὰς, ἀλλ’ ἔχω καὶ ὁλόκληρον τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς Θεσσαλονίκης, ἀσχέτως πρὸς τὰ κόμματα εἰς τὰ ὁποῖα ἀνήκει, σύμφωνον πρὸς τὴν πρότασιν αὐτήν. Ἀλλὰ ποία εἶναι ἡ τροπολογία κατ’ οὐσίαν, καὶ ποία ἡ ζημία τὴν ὁποίαν ἐπιφέρει τὸ νομοσχέδιον εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας, ὑπὲρ τῶν ὁποίων κόπτεται ἡ ἀντίθετος ἄποψις; Τί λέγει τὸ νομοσχέδιον; Λέγει ὅτι ἐπὶ ἀρτοποιείων τῆς καείσης ζώνης δὲν δύναται ὁ ἰδιοκτήτης νὰ ζητήσῃ ὑπέρτερον τοῦ συγχρόνου μισθώματος, καὶ ὅτι ἔχει δικαίωμα ἡ δικαστικὴ ἐξουσία, νὰ κανονίσῃ τὸ σύγχρονον μίσθωμα. Νομίζετε ὅτι γίνεται καμμία ἀδικία εἰς τὸν ἰδιοκτήτην ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἐπωφεληθῇ τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἔξωσιν; Καὶ νομίζετε ὅτι ἡ ἀντίθετος ἄποψις δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἐπροστάτευε μίαν αἰσχροκερδῆ ἀξίωσιν τοῦ ἰδιοκτήτου; Ἀλλ’ ἐπίσης ἐκακίσθη καὶ ἡ τελευταία διάταξις τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ ὅτι ἐφαρμόζεται καὶ εἰς τὰς τελεσιδίκους ἀποφάσεις. Ἀλλ’ ἐρωτῶ· ἂν πρόκειται διὰ τελεσιδίκων ἀποφάσεων αἱ ὁποῖαι δὲν ἐξετελέσθησαν πῶς θέλετε νὰ δημιουργήσωμεν μίαν ἀνισότητα μεταξὺ δύο περιπτώσεων, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ὑπὸ τὰς αὐτὰς προϋποθέσεις καὶ ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους; Ἂν βεβαίως πρόκειται περὶ περιπτώσεων εἰς τὰς ὁποίας αἱ τελεσίδικοι ἀποφάσεις ἐξετελέσθησαν καὶ ὑπάρχει ἐγκατάστασις νέου μισθωτοῦ, βεβαίως εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν θὰ εἶνε δυνατὸν νὰ θίξωμεν τὸ δεδικασμένον. Ἡ ἀναστολὴ περὶ τῆς ὁποίας ἐγένετο λόγος καὶ τὴν ὁποίαν συνεστήσαμεν εἰς τὸν πρόεδρον τῶν πρωτοδικῶν, δὲν εἶναι ἀναστολὴ τῶν τελεσιδίκων ἀποφάσεων. Ὅταν ἀνεφέρθη τὸ ζήτημα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, καὶ προσῆλθον εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς συντάξεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου —διότι, ὡς βλέπετε, φέρει ἡμερομηνίαν 26 Σ)βρίου ἐ. ἔ.—καὶ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν, εἴχομεν ὑποχρέωσιν, νὰ ἀναγγείλλωμεν τὸ πρᾶγμα εἰς τὸν πρόεδρον τῶν πρωτοδικῶν ἐνώπιον τοῦ ὁποίου εἶναι εὔλογον ὅτι, θὰ ἐτίθεντο τοιαῦται συζητήσεις καὶ τὸν ἐπληροφορήσαμεν ὅτι ὑπεβλήθη τοιοῦτον νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, περαιτέρω δὲ ὅτι, ἀκριβῶς τὴν ἡμέραν αὐτὴν ἐδημοσιεύετο εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως διάταγμα, τὸν ὁποῖον ἐχορήγει εἰς τὸν πρόεδρον τῶν πρωτοδικῶν τὸ δικαίωμα ἀναστολῆς τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων ὄχι γενικῆς ἀλλ’ εἰδικῆς ἀναστολῆς. Ἦτο καθῆκον τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶχε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐκτελέσῃ. Ἀλλ’ ἂς εἴπω δύο λέξεις καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν εἰσηγήθη ὁ ἀξιότιμος κ. ἐκ Πατρῶν βουλευτὴς. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ περίπτωσις ἡ ὁποία ἐρρύθμισε τὸ ἄρθρον 8 τοῦ ἐνοικιοστασίου εἶναι τόσον τρομερὰ διὰ τοὺς ἀπόρους μισθωτάς, τοὺς ἔχοντας τὸ ἀτύχημα νὰ εὑρίσκωνται εἰς οἰκίας μικροϊδιοκτητῶν, ὅσον ἠθελήσατε νὰ παραστήσητε. Βεβαίως τὸ ἐνοικιοστάσιον ὁρίζει ὅτι, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ καταβληθῇ πλήρης ὁ συντελεστὴς τοῦ θεμιτοῦ μισθώματος. Ἀλλὰ τὴν περίπτωσιν τῆς ὑπάρξεως ἀπόρου μισθωτοῦ τὴν προέβλεψεν ὁ νόμος περὶ ἐνοικιοστασίου καὶ περιέχει καὶ δύο ἐδάφια: ὅτι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ ηὐξημένου μισθώματος καὶ τοῦ συντελεστοῦ τοῦ ἄρθρου 7 καὶ τοῦ ἄλλου, τὸ ὁποῖον δίδει τὸ ἄρθρον 8 διανέμεται μεταξὺ τοῦ μισθωτοῦ καὶ τοῦ ταμείου τοῦ ἐνοικιοστασίου. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατάξεως ταύτης ἀπηύθυνε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης μίαν εἰδικὴν ἐγκύκλιον ἡ ὁποία ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δὲν εἶναι νομοθετικοῦ περιεχομένου, ἀλλ’ ἐγκύκλιος ἁπλῶς ἑρμηνεύουσα τὰς κειμένας διατάξεις τοῦ ἐνοικιοστασίου. Τώρα ἡ περίπτωσις τῶν ἀπόρων μισθωτῶν ἐν σχέσει πρὸς τοὺς εὐπόρους μισθωτάς, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν εἰς οἰκίας μικροϊδιοκτητῶν, εἶναι τελείως ἄνισος καὶ δὲν ἀντιμετωπίζεται ἀπὸ τὸν νόμον περὶ ἐνοικιοστασίου. Καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ ὑφίστανται μίαν μεγαλειτέραν αὔξησιν ἐνοικίου χάριν τοῦ μικροῦ ἰδιοκτήτου καὶ ὁ μὲν εὔπορος μισθωτὴς καταβάλλει πέραν τοῦ κεκανονισμένου συντελεστοῦ 6, ὁ δὲ ἄπορος μισθωτὴς καταβάλλει μὲ συντελεστὴν 3. Ἡ τοιαύτη διαρρύθμισις τῶν πραγμάτων ἀποδεικνύει ἀκριβῶς ὅτι, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου ἐκείνου ἐλήφθη ἡ περίπτωσις τοῦ ἀπόρου ἐνοικιαστοῦ καὶ ἐρρυθμίσθησαν τὰ πάντα κατὰ τρόπον δίκαιον πρὸς προστασίαν ἀκριβῶς τῶν ἀπόρων μισθωτῶν. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει ὅσον ἀφορᾷ τὰς τροπολογίας ταύτας ὅσον καὶ πρὸς τὴν ἑτέραν τροπολογίαν ὑπὲρ τῆς ὁποίας ἠμύνθη ὁ κ. Μπακόπουλος, καὶ ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὰς οἰκογενείας τῶν θυμάτων ἀναπήρων πολέμου νομίζω ὅτι, δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ἀσχοληθῶμεν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, διότι πρῶτον μὲν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ρυθμίζει εἰδικὰ δικαιώματα καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν ὅταν εἰσάγεται ἕν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θίγει μίαν καὶ μόνην διάταξιν ἑνὸς νόμου νὰ ἐπιλαμβανώμεθα τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνάγονται εἰς θέματα ἐντελῶς ἄλλα μὴ θιγόμενα ὑπὸ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἀσχέτως πρὸς τὸν τυπικὸν τοῦτον λόγον ὑπάρχει καὶ οὐσιαστικὸς λόγος, ὁ ὁποῖος θὰ συνηγόρῃ ὑπὲρ τῆς ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως τῶν τροπολογιῶν τούτων, διότι ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν παρουσιάζεται νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θέλει κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλήν, καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ρυθμίσῃ ἐν μέρει τὴν διάταξιν τὴν ἀφορῶσαν τὸ ταμεῖον τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ τὴν διάταξιν τὴν ἀφορῶσαν τοὺς ἀπόρους μισθωτάς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ ὅπως μὴ γίνωσιν δεκταὶ αἱ τροπολογίαι, ψηφισθῇ δὲ τὸ νομοσχέδιον ὡς ὑπεβλήθη παρ’ ἡμῶν.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου;

§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ των ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑνώσεως κιτροπαραγωγῶν Κρήτης». (Γίνεται δεκτόν ὡς ἐτροπολογήθη εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας ψηφισθέντος σχεδίου νόμου «περὶ αἰτήσεως χρηματικῶν ποινῶν καὶ προστίμων». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μάρκου.

§86Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κύριοι, συζητεῖται νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον περιεβλήθη πρότερον τὴν ψῆφον τῆς Γερουσίας. Λυποῦμαι ἰδιαιτέρως, διότι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου δὲν παρίσταται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι αἱ ἐπικρίσεις κατὰ τοῦ νομοσχεδίου θίγουν τὴν γενικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία διὰ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου παραβαίνει σαφεῖς καὶ ρητὰς ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας ἔδωσε κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν περὶ τοῦ ὅτι δὲν θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν λαὸν διὰ νέων φορολογιῶν, ἐνῷ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ πρόκειται νὰ γονατίσῃ τὸν ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἰδίως τὰς ἀπόρους αὐτοῦ τάξεις διὰ μιᾶς ἐπιβαρύνσεως 77.000.000 ἐν ὅλῳ ἐτησίως.

§87Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τοὺς ἐγκληματοῦντας δηλαδὴ.

§88Α. ΜΑΡΚΟΥ. Θὰ εἴδωμεν ἐὰν εἶναι ἐγκληματίαι. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ κύριοι ἔχει ἐξαιρετικὴν τύχην. Ὑπεβλήθη τοῦτο ὑπουργοῦντος τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κορίνθου πολιτευτοῦ κ. Πετρίδη κατὰ 18)1)29 ὅταν δὲ εἰσήχθη εἰς τὴν ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης κοιν. ἐπιτροπὴν ὁμοφώνως ὑπῆρξε δυσμενὴς καὶ ἀπορριπτικὴ ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν τότε ζωηρῶς ἐξεδήλωσε καὶ ὁ ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτὴς κ. Λαδᾶς, καὶ ἐπεδείχθη εἰς τὸν τότε ὑπουργὸν τῆς δικαιοσύνης νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἦτο προωρισμένον παμψηφεὶ νὰ ἀπορριφθῇ ἀπὸ τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν, καὶ πράγματι ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πεισθεὶς εἰς τὰ ὀρθὰ καὶ δίκαια ἐπιχειρήματα τῆς κοιν. ἐπιτροπῆς ἀπέσυρε τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλὰ μετ’ ὀλίγον καὶ μάλιστα κατὰ Ἰούνιον τοῦ 19 9 ὑπεβλήθη ἐκ νέου τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν ἀπὸ τὴν κοιν. ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἰσήχθη ταυτοχρόνως εἰς τὴν Γερουσίαν.

§89Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μοῦ ἐπιτρέπετε ὡς πρὸς τὸ ἱστορικὸν, εἴπετε μίαν ἀνακρίβειαν. Ὁ προκάτοχος μου ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἀπέσυρε τὸ νομοσχέδιον δι’ οὓς λόγους εἴπατε ἀλλὰ τὸ ἀπέσυρε μὲ ἄλλα 20 νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ὑπέβαλε εἰς τὴν Γερουσίαν, διότι τότε εἶχεν ἀρχίσει ἡ λειτουργία τῆς Γερουσίας, καὶ τὰ ὑπέβαλε διὰ νὰ ψηφισθοῦν τὸ ταχύτερον. Ὅταν ἐγὼ τὸν Ἰούνιον τοῦ 19 9 παρέλαβον τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης εὗρον τοῦτο ἐκκρεμὲς ἐν τῇ Γερουσίᾳ.

§90Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τότε θὰ σᾶς εἴπω ἕνα πρᾶγμα. Εἰς τὰς 21 Ἰουνίου ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν, ταυτοχρόνως δὲν ξέρω ποῖοι λόγοι ὤθησαν τὸν κ. Πετρίδην νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀλλὰ γνωρίζω καὶ καὶ ἐπιμαρτύρομαι τοὺς ἐν τῇ κοινοβουλευτικῇ ἐπιτροπῇ συναδέλφους ὅτι ὑπεδείχθη εἰς τὸν κ. Πετρίδην ὅτι νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν λαὸν μὲ 77 ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ περιβληθῇ ἀπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν κύριοι τὶ ἐπιδιώκεται μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, καὶ ποίας ἀνάγκας καλεῖται νὰ θεραπεύσῃ, τοὺς σκοποὺς τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον, τοὺς ἐκθέτει εἰς τὴν συνοδεύουσαν αὐτὸ αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν ὁ ὑποβαλὼν τοῦτο ὑπουργός. Τοὺς διαιρεῖ δὲ εἰς δύο τμήματα· πρῶτον εἰς σκοποὺς ταμιευτικοὺς διότι θέλει διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν χρηματικῶν ποινῶν καὶ προστίμων, ν’ αὐξήσῃ τὰ ἔσοδα τοῦ ταμείου τοῦ προωρισμένου διὰ τὴν ἀνέγερσιν δικαστικῶν μεγάρων καὶ φυλακῶν ἀφ’ ἑνὸς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θέλων κατὰ τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν νὰ ἐξισώσῃ τὰς ἐπιβαλλομένας χρηματικὰς ποινάς, καὶ τὰ ἀπειλούμενα πρόστιμα κατὰ τῶν κατηγορουμένων ἐκείνων εἰς τὸν τιμάριθμον τοῦ ποσοστοῦ τῆς προπολεμικῆς ἀξίας τῆς δραχμῆς πρὸς τὴν σημερινὴν, καὶ τοῦτο κατὰ τὰ λεγόμενα τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, διότι τὰ δικαστήρια μολονότι ηὐξήθη τὸ κατώτερον ὅριον τῶν χρηματικῶν ποινῶν δὲν δεικνύουσι τοιαύτην διάθεσιν ν’ αὐξάνωσι καὶ αὐτὰ τὰ ἐπιβαλλόμενα πρόστιμα καὶ τὰς ἐπιβαλλομένας χρηματικὰς ποινάς, διότι εὑρίσκονται ἐγγὺς μὲ τὴν πραγματικότητα καὶ τὴν οἰκτρὰν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῶν πολιτῶν. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν, χρειάζεται διὰ τὴν διοργάνωσιν 44 ἂν δὲν ἀπατῶμαι ἀναδιοργανώτων φυλακῶν τοῦ κράτους τοιαύτη ἐπαύξησις τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ λαοῦ; Ἡ Κυβέρνησις τῶν φιλελευθέρων ἀφ’ ἧς ἀνῆλθε εἰς τὴν ἐξουσίαν, δὲν ἔλαβε πρόνοιαν διὰ νὰ θεραπεύσῃ τὸ σκοπὸν αὐτὸν καὶ πρῶτον ἐψηφίσθη ὁ νόμος ὁ ἀφορῶν τὴν μετατροπὴν τῶν ποινῶν φυλακίσεως καὶ κρατήσεως εἰς χρηματικὰς τοιαύτας ὁ ὁποῖος κατὰ τὸ 8μηνον διάστημα τῆς ἐφαρμογῆς του, ἀπέδωσε ποσὸν εἰ συνόλῳ 15 ἑκατομμυρίων. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπω ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς εἰδικῶς ἐψηφίσθη μόνον διά ταμιευτικοὺς σκοποὺς, καὶ ἵνα πορισθῇ ἡ Κυβέρνησις τὰ ἀπαιτούμενα μέσα διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν κτιρίων καὶ φυλακῶν, διότι ἀποβλέπει εἰς σωφρονιστικοὺς σκοποὺς ἐν τούτοις τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι, ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἀπέδωκεν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον διὰ 8 μῆνας—διότι δὲν ἔχω περαιτέρω ἀποτελέσματα—τὸ ποσὸν τῶν 15 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ἀλλὰ δὲν ὑπῆρξε ὁ νόμος αὐτὸς μόνον, ὑπῆρξε ὁ νόμος ὁ ὁποῖος ηὔξησε τά δικαστικὰ ἔξοδα εἰς τὸ διπλάσιον, καὶ ὁ ὁποῖος ἔδωσε εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ἐτησίως τὸ ποσὸν τῶν 44 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, δηλαδὴ ἐπῆλθε πλέον ἡ ἐπαρκὴς ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ λαοῦ καὶ μὲ τὸ ποσὸν τῶν 15 ἑκατομμυρίων ἀφ’ ἑνὸς καὶ μὲ τὴν ἐπαύξησιν τῶν ἐξόδων καὶ ἀφ’ ἑτέρου, παρέχει σήμερον ἱκανὰ χρηματικὰ ποσὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν σωφρονιστικὴν αὐτῆς πολιτικὴν προκειμένου περὶ ἀνεγέρσεως δικαστικῶν μεγάρων καὶ φυλακῶν.

§91Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργός τῆς Δικαιοσύνης). Ποῦ στηρίζεται τὰ 44 αὐτά ἑκατομμύρια;

§92Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τὰ ἐπῆρα ἀπὸ τὴν στατιστικὴν τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, καὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς κ. Κοντοδήνα.

§93Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔπρεπε νὰ τὰ πάρητε ἀπὸ τοὺς προϋπολογισμοὺς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.

§94Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ εἰσηγητοῦ κ. Κοντοδήνα ἐπῆρε τὸ σύνολον τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα εἰσπράττονται ἀπὸ τὰ τέλη καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν αὔξησιν. Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην καὶ φρονῶ ὅτι, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς σωφρονιστικῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις......

§95Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐκ τῆς μετατροπῆς μὲν τῶν ποινῶν εἰσεπράχθησαν ἐπὶ 3½ μήνας 20.000.000 ἤτοι 68.000.000 ἐτησίως. Τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται τῶν 15.000.000 πιθανὸν νὰ ἦτο διὰ τοὺς 8 μήνας. Εἰς τὸ ποσὸν δὲ αὐτὸ τῶν 14.935.000 δραχμῶν περιλαμβάνονται ὅλα τὰ τέλη τὰ δυνάμει παλαιοτέρων καὶ νεωτέρων νόμων. Ὑπὲρ τοῦ σκοποῦ δὲ τὸν ὁποῖον ἀναφέρει ὁ ὁμιλῶν, διατίθενται μόνον τὸ ἥμισυ τοῦ ποσοῦ τούτου.

§96Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἔχομεν λοιπὸν τὸ ποσὸν τῶν 25.000.000 ἐτησίως διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς σωφρονιστικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως.

§97Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ διὰ τὴν ἀνέγερσιν φυλακῶν.

§98Α. ΜΑΡΚΟΥ. Νομίζομεν λοιπὸν ἡμεῖς ὅτι μὲ τὴν σήμερον ἐπικρατοῦσαν κρίσιν, ἐὰν ἐφαρμοσθοῦν ὅλαι αἱ οἰκονομίαι, τὰς ὁποίας κατὰ παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἀπηρίθμισεν ὁ συνάδελφος κ. Λαδᾶς, ἂν παραιτηθῶμεν ἀπὸ τὴν πολυτέλειαν, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι διὰ τὴν σήμερον ἐπικρατοῦσαν οἰκονομικὴν κρίσιν, εἶναι ποσὸν ἐπαρκὲς διὰ νὰ ἀνεγερθοῦν φυλακαί δεδομένου ὅτι, σήμερον αἱ ἐπανορθωτικαὶ φυλακαὶ εἶναι σχεδὸν κεναὶ καταδίκων, λόγῳ τοῦ νόμου περὶ ὑποχρεωτικῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν. Ἀλλὰ ἡ ἔκθεσις λέγει προσθέτως ὅτι, τὸ νομοσχέδιον ἀποσκοπεῖ καὶ εἰς σωφρονιστικοὺς σκοπούς. Ὅλοι οἱ ἄκρῳ δακτύλῳ ἁψάμενοι τῆς νομικῆς ἐπιστήμης, γνωρίζουσιν ὅτι τὰ πρόστιμα εἰσπράττονται κατὰ τὸ πλεῖστον ἐκ Πταισματικῶν παραβάσεων, καὶ ἐλαφρῶν πλημμελημάτων, καὶ ἐλαχίστων ἄλλων ἀδικημάτων. Ὅτι δὲ τοῦτο εἶναι ἀκριβὲς ἀποδεικνύεται ἐξ αὐτῆς τῆς στατιστικῆς, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ ἔκθεσις, ἐκ τῆς ὁποίας ἀποδεικνύεται ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1928–1929 εἰσεπράχθησαν ἀπὸ πρόστιμα καὶ χρηματικὰς ποινὰς 15.399.527, τὰ πρόστιμα δὲ ταῦτα ἐπιβάλλονται εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἢ δὲν εἶχον τὴν ἄδειαν νὰ εἶναι μικροπωληταί, ἢ ἔρριψαν νερὰ εἰς τὸν δρόμον, δηλαδὴ ἄνθρωποι ἐντελῶς ἄποροι. Ἀπὸ δὲ τὰ πλημμελήματα εἰσεπράχθησαν μόλις 7.078.247.

§99Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὅπως προκύπτει ἀπὸ μίαν ἀρθογραφίαν, ἡ ὁποία στηρίζεται ἐπὶ ἀριθμῶν τοῦ διευθυντοῦ τῆς στατιστικῆς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ἐγκρίτου ὑπαλλήλου, τοῦ κ. Ρηγανοπούλου ὑπάρχει τὸ ἑξῆς περίεργον, εἰς τὰς καταδικαστικὰς ἀποφάσεις τοῦ Πλημμελειοδικείου ἀναλογεῖ ποσοστὸν προστίμου 40–50 δραχ. εἰς ἑκάστην ἀπόφασιν, ἐνῶ ὅλοι γνωρίζουν ὅσοι ἀνέβησαν εἰς τὸ πλημμελειοδικεῖον ὅτι τοὐλάχιστον 500 δρχ. εἶναι τὸ πρόστιμον, καὶ ἐπρότεινον μίαν μελέτην τοῦ πράγματος, διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ ποῦ πηγαίνουν τὰ ρέστα. Δι’ αὐτὸ εἶπον τὸ νομοσχέδιον νὰ συμβιβασθῇ μὲ αὐτὴν τὴν μελέτην τοῦ πράγματος, ἐκεῖνος ἐπρότεινεν, νὰ βάλωμεν ὡρισμένον ποσὸν διὰ τὸ πρόστιμον, διότι τώρα ὅλοι καταντὰ νὰ εἶναι ἄποροι.

§100Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ αὐτῶν τῶν ἀδικοπραγούντων, τῶν διαπραξάντων τὰς μικρὰς ἀστυνομικὰς παραβάσεις, ἀξιοῖ ἐπὶ ἑκάστης δραχμῆς ἐπιβαλλομένου χρηματικοῦ προστίμου νὰ προστεθῇ τὸ ποσὸν τῶν τριῶν δραχμῶν. Δηλαδὴ κατὰ τὸ ἔτος 1928, κατὰ τὸ ὁποῖον τὸ δημόσιον εἰσέπραξε 15 ἑκατομμύρια ἀπὸ Πταισματικὰς παραβάσεις θὰ εἰσέπραττε ἐὰν ἴσχυεν τὸ σήμερον συζητούμενον νομοσχέδιον ὡς νόμος, 15.000.000+45.000.000 ἤτοι 60.000.000 δραχμῶν ἤτοι ἐπὶ πλέον διὰ πταισματικὰς παραβάσεις 45.000.000 δραχμῶν, δὲν εἶναι τοῦτο ἐπιβάρυνσις;

§101Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι ἀκριβεῖς οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους δίδει ἡ ἔκθεσις, καὶ εἰς τοὺς ὁποίους βασίζεσθε καὶ σεῖς διὰ νὰ βγάλετε αὐτὰ τὰ συμπεράσματα. Οἱ λογαριασμοὶ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἀποδεικνύουν ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1928–29, εἰσεπράχθησαν ἀπὸ πρόστιμα, χρηματικὰς ποινάς, ἔξοδα καὶ τέλη ἐπιβαλλόμενα (δὲν ἐπρόσεξε ὁ εἰσηγητὴς καὶ τὰ ἔβαλε εἰς τὸ ἴδιο κονδύλιον) ἐπὶ τῶν ποινικῶν δικαστηρίων, μὴ προερχόμεναι ἐκ μετατροπῆς 8.952.000 δραχ. καὶ ὑπὸ τῶν γραμματέως εἰσεπράχθησαν 24 ἑκατομμύρια τὸ ὅλον 32 ἑκατομμύρια. Ἡ μετατροπὴ δὲν ὑπάρχει ἐδῶ μέσα. Κακῶς ἀνεγράφη ἡ μετατροπή, πλὴν τῆς μετατροπῆς εἰς τὸ κονδύλιον αὐτὸ περιλαμβάνονται καὶ τὰ πρόστιμα καὶ αἱ ποιναὶ καὶ τὰ δικαστικὰ ἔξοδα κατὰ, ὑπολογισμὸν τὸν ὁποῖον ἔκαμε ὁ εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ τόν ὁποῖον δὲν θέλω νὰ ἀμφισβητήσω. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σχέσιν τῶν δικαστικῶν ἐξόδων καὶ τελῶν πρὸς τὴν ἐπιβαλλομένην ποινὴν ἀποδεικνύεται ὅτι τὰ δικαστικὰ ἔξοδα εἶναι τὸ ὀκταπλάσιον τῆς ἐπιβαλλομένης ποινῆς, πλὴν ἐξαιρετικῶν ἐξαιρέσεων. Ἐγὼ δὲν δέχομαι τὴν ἀναλογίαν ἕνα πρὸς ὀκτώ, ἀλλὰ δέχομαι ἕνα πρὸς πέντε ἢ ἕνα πρὸς τέσσαρα. Ἐὰν δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν ἀναλογίαν, τὴν ὁποίαν πάντως οἱ δικηγοροῦντες δύνανται νὰ ἐξακριβώσουν, τότε τὸ σύνολον τῶν εἰσπραττομένων ἀπὸ ποινὰς καὶ πρόστιμα ὁμοῦ, ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν ὀκτὼ ἑκατομμυρίων, συνεπῶς ἐὰν ἐγένετο δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὅπως ἔχει, δὲν θὰ ἐπεβάρυνεν τὸν λαὸν μὲ 70 ἑκατομ. ἀλλὰ μὲ 25.

§102Α. ΜΑΡΚΟΥ. Λοιπὸν εἰς πᾶσαν περίστασιν ἐὰν δὲν ἐπιβάρυνεν τὸν λαὸν μὲ 70 ἑκατομμ., τὸ γεγονὸς εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς, θὰ ἔχωμεν κατὰ τὸ νομοσχέδιον μίαν ἐπιβάρυνσιν τοῦ λαοῦ κατὰ 25 ἑκατομμύρια ἐτησίως ἐπὶ πλέον. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ ὁ λαὸς εἰς τήν πληρωμὴν 25 ἑκατομ. ἀκόμη; Καὶ εἶναι ἀναγκαῖον ν’ ἀνεγερθῶσιν ὅλαι αἱ φυλακαὶ ταὐτοχρόνως καὶ δὲν εἶναι φρόνιμον νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον εἰσεπράχθη, καὶ εἰσπράττεται ἀπὸ τὸν νόμον περὶ μετατροπῆς ποινῶν καὶ ἀπὸ τὸν νόμον περὶ διπλασιασμοῦ ἐξόδων, τὸ ὁποῖον εἶναι περίπου 25 ἑκατομ., δηλαδὴ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει ἓν κεφάλαιον 250 ἑκατομ., καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι πλέον ἢ ἐπαρκὲς, δι’ ἓν ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα ν’ ἀνεγείρωμεν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα τὰς φυλακὰς; τῶν ὁποίων εἶναι ἀναγκαία ἡ ἀνέγερσις; Νομίζω ὄχι. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις λαμβάνουσα μάλιστα ὑπ’ ὄψει τὴν στατιστικὴν τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται ὁ εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Δικαιοσύνης ἡ ὁποία ὁμοψήφως, ἐξαιρουμένου τοῦ προέδρου αὐτῆς κ. Πετρίδη πρώην ὑπουργοῦ ὁ ὁποῖος ἀπὸ αἴσθημα πατρότητος πρὸς τὸ νομοσχέδιον δὲν ἠθέλησε νὰ τὸ καταψηφίσει τὸ νομοσχέδιον διότι ἤθελεν νὰ εἶναι συνεπὴς πρὸς τὰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ἔδωσεν εἰς τὸν ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι δὲν θὰ τὸν ἐπιβαρύνῃ μὲ δαπάνην καὶ φόρους περισσοτέρους, εἶναι δὲ ἡ ἐπιβάρυνσις τῶν 25 ἑκατομ. μεγάλη, καὶ δὲν δύναται νὰ τὴν ὑποφέρῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός .....

§103Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι, εἰσηγήθην τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν μετατροπὴν τῶν ποινῶν πρὸ διετίας. Ὁμολογῶ ὅτι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τότε, ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν σημερινὴν ἦτο διαφορετική. Διὰ τοῦτο εἶχα παρακαλέσει τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, σχετικῶς ἰδίως πρὸς τὰ πταίσματα, νὰ θελήσῃ νὰ μειώσῃ τὸ ποσὸν εἰς τὸ ἐλάχιστον, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴν εἶναι ἐπιβαρυντικὸν διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἐπίσης τὸν παρεκάλεσα ὅσον ἀφορᾷ τὰ πταίσματα, εἰ δυνατὸν καὶ νὰ διαγράψῃ τὰς ποινὰς τὰς χρηματικάς, λαμβάνων ἀκριβῶς ὑπ’ ὄψει αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, ὅτι ἡ σημερινὴ κατάστασις τοῦ λαοῦ δὲν ἐπιτρέπει τοῦτο. Θὰ ἔπρεπε ὅμως νὰ παραμείνῃ ἡ ἐπαύξησις, ὅσον ἀφορᾷ τὰ πλημμελήματα καὶ τὰ κακουργήματα.

§104Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εἰς τὰ κακουργήματα δὲν ἐπιβάλλονται χρηματικαὶ ποιναί. Αὐταὶ ἀφοροῦν μόνον τὰ πλημμελήματα, καὶ τὰ πταίσματα. Ὁ πατὴρ τοῦ νομοσχεδίου ἀντιληφθεὶς ὅτι τό τέκνον του εἶναι ἀχάριστον καὶ κακοποιόν τὸ ἀπεκήρυξεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ θετὸς πατὴρ ὁ ἤδη ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ, ἐναντίον τοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιβαρύνων διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὴν ἐργατικωτέραν καὶ παραγωγικωτέραν τάξιν τοῦ τόπου, διὰ νέας βαρείας φορολογίας. Διότι ὅπως πολὺ ὀρθῶς λέγει ὁ εἰσηγητὴς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐκείνους τοὺς ὁποίους καλεῖται νὰ πλήξῃ τὸ νομοσχέδιον εἶναι κατὰ μίαν ἀναλογίαν μεγάλην, ἡ παραγωγικωτέρα τάξις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐπικαλεῖται μίαν στατιστικὴν ὁ εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκ τῆς ὁποίας προκύπτει ὅτι ἐπὶ 100 ἐν ὅλῳ καταδικαζομένων τὸ 41% εἶναι γεωργοὶ καὶ ποιμένες. Λοιπὸν ἡ αὔξησις αὐτὴ τῶν προστίμων καὶ τῶν χρηματικῶν ποινῶν, θὰ ἔλθῃ νὰ πλήξῃ μίαν τάξιν τὴν ἤδη χειμαζομένην ἀπὸ μίαν δεινὴν οἰκονομικὴν κρίσιν, μίαν τάξιν ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην ἐνισχύσεως τῶν παραγωγικῶν της δυνάμεων, ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην προστασίας διὰ ν’ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὴν κρίσιν. Ποιοῦμαι τὴν ἔκκλησιν πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ συνδέσῃ τὸ ὄνομά του μὲ τὴν ἀνάκλησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, καὶ νὰ εἶναι βέβαιος ὅτι παρέχει εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς Δικαιοσύνης, μεγάλας ὑπηρεσίας. Ἔχει ἴσως μακρὸν χρόνον νὰ δικηγορήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια ἀφ’ ἧς κατέχει τὸν ὑπουργικὸν θῶκον. Τὸν πληροφορῶ ὅμως ἐγὼ ὅτι γίνεται κλαυθμὸς καὶ ὀδυρμὸς τῶν καταδικαζομένων, ὅταν ἀκούουν τὸν κατάλογον τῶν δαπανῶν τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ πληρώσουν διὰ μίαν ἁπλῆν πταισματικὴν παράβασιν. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς ἀναφέρει ὅτι εἰς πρόστιμον 100 δραχ. φθάνει τὸ ποσὸν τῶν 665 δραχ. μὲ τὰ δικαστικὰ ἔξοδα. Δὲν θέλω νὰ δεχθῶ τὸν ὑπολογισμόν τοῦ κ. εἰσηγητοῦ. Τὸν θεωρῶ ὑπερβολικόν, ἀλλὰ καὶ ἄν φθάσῃ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 400 δρχ. εἶναι κύριοι φρικτόν, εἶναι φρικτὸν ἕνας πλανόδιος ἰχθυοπώλης λησμονήσας ὅτι δὲν πρέπει νὰ διέλθῃ διὰ τῆς ζώνης τῆς ἀπαγορευομένης, ἕνας πτωχὸς ἐπαγγελματίας, λησμονήσας νὰ σαρώσῃ τὸ πεζοδρόμιον, εἰς ποιμὴν λησμονήσας τὸ μαχαιρίδιον εἰς τὴν ζώνην του καὶ κατελθὼν εἰς τὸ χωρίον του, νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώσῃ χιλίας δραχμὰς καὶ διὰ τὸ ποσὸν τοῦτο, νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος ἕνα ὁλόκληρον μῆνα νὰ ἐργασθῇ διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ τὸ ἀνακτήσῃ.

§105Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ παράνομος βοσκὴ ἔχει κατώτατον ὅριον 500 δραχ.

§106Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἀνεξαρτήτως τούτου, κ. συνάδελφε, δὲν εἶναι μόνον ἡ παράνομος βοσκή, εἶναι καὶ ὁ περὶ φορολογίας καπνοῦ νόμος, ὁρίζον κατώτερον ὅριον 2000 δρχ. (ἀναγινώσκει)................ Εἶναι, κύριοι, ἕνα πρᾶγμα ποῦ σᾶς προξενεῖ φρίκην, διότι τώρα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πληρώνῃ. Ἀντὶ νὰ ἀνακουφίσωμεν τὸν κόσμον ἐρχόμεθα νὰ τὸν ἐπιβαρύνωμεν μὲ 25 ἑκατομ. τὸ ἔτος. Καὶ μήπως πρόκειται νὰ βαρύνωμεν τοὺς ἐγκληματίας; Μήπως ἐπιβαρύνομεν τούς ἐπιβλαβεῖς εἰς τὴν κοινωνίαν; Ἐπιβαρύνωμεν ἐργατικοὺς ἀνθρώπους, ἐπιβαρύνομεν παραβάτας ἀστυνομικῶν διατάξεων καὶ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι θὰ παράσχῃ καὶ εἰς τὸν τόπον καὶ εἰς τὸν ἑαυτὸν του, καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς ὁποίας ἀποτελεῖ μέλος ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, μεγάλην ὑπηρεσίαν, ἐὰν ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον. Ἐγώ, κύριοι, ὡς ἀνήκων εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν καὶ συνεργασθεὶς μετὰ τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὰς ἐκλογὰς, ἐνόμισα ὅτι εἶχον καθῆκον ἐξ ἐνδιαφέροντος πρὸς τὸ δίκαιον νὰ φροντίσω νὰ τηρήσω τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον ἔδωκα εἰς τὰς ἐκλογὰς, ὅτι θὰ προσπαθήσω νὰ μὴ ἐπιβαρύνωμεν μὲ νέους φόρους τὸν λαόν. Ἔπραξα τό καθῆκον μου. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θ’ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, τηρῶν καὶ αὐτὸς τόν λόγον του τὸν ὁποῖον ἔδωκε εἰς τὰς προεκλογικὰς ὑποσχέσεις του. (χειροκροτήματα).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§108Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριοι βουλευταί, ἀναγνωρίζω ὅτι εἶναι ἥκιστα συμπαθὲς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔρχεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τὴν θέσιν μου κατέστησεν ἀκόμη δυσκολωτέραν ἡ δήλωσις τοῦ ἀρχικοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὁ ὁποῖος τὸ ἀπεκήρυξε σχεδόν. Ἀλλὰ νομίζω ἀκριβῶς ὅτι ἡ δήλωσις τὴν ὁποίαν ἔκανεν ὁ ἀρχικὸς εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου τούτου περὶ δυνατῶν τροποποιήσεων ἐν τῇ διαρρυθμίσει τῶν διατάξεων αὐτοῦ, ὡς καὶ τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον καταλήγει ἡ ἔκθεσις, τῆς ἰδίας κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, περὶ τῆς ἐνδεικυομὲνης αὐτοῦ τροποποιήσεως ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέτρον τῆς αὐξήσεως, νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ δώσουν τὴν λύσιν ὥστε νὰ μὴ ἀποσυρθῇ ἐντελῶς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἀλλὰ νὰ θεραπευθῇ πράγματι μία ἀνωμαλία, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσὸν τῶν ἐπιβαλλομένων ποινῶν καὶ προστίμων, ἕνεκα τῆς ἐπελθούσης ὑποτιμήσεως τοῦ νομίσματος. Ἐξακολουθοῦν ν’ ἀναγράφωνται εἰς τοὺς παλαιοὺς νόμους, πλὴν τῶν ἐξαιρετικῶν αὐτῶν περιπτώσεων, αἱ ποιναὶ αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀναγεγραμμέναι εἰς τὸν ποινικὸν νόμον τὸν πρὸ πεντηκονταετίας ψηφισθέντα. Καὶ μόνον κατὰ τὸ 1923 ἐξεδόθη ἕν νομοθετικὸν διάταγμα, τὸ ὁποῖον ὥρισε συντελεστὴν αὐξήσεως τῶν ἐκεῖ ἀναφερομένων ποσῶν τῶν προστίμων τὸ 4, δηλ. ἐτετραπλασίασε τὰς ἀρχικὰς ποινὰς καὶ τὰ πρόστιμα. Βεβαίως καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ μὲν τιμάριθμος τῆς ζωῆς κυμαίνεται περὶ τὸ 17, ὁ δὲ τιμάριθμος τοῦ χρυσοῦ εἶναι ἀσφαλῶς 15, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ ὅτι εἶναι δικαιολογημένον νὰ παραμένουν εἰς τόσον χαμηλὰ ἐπίπεδα, τὰ ποσὰ τῶν ποινῶν τὰ καθορισθέντα τότε. Δὲν θέλω νὰ ἀμφισβητήσω ὅτι διὰ τοῦ τελευταίου νόμου διὰ τοῦ ὁποίου αὐξάνονται τὰ κινητὰ τέλη ἐπιβαρύνονται αἱ ποινικαὶ δίκαι μὲ δυσανάλογα ἔξοδα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τό προκείμενον νομοσχέδιον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐπιδεινώσῃ οὐσιωδῶς τὴν κατάστασιν ἰδίᾳ δὲ ἂν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τροποποιηθῇ καθ’ ὃν τρόπον τὸ προτείνω εἰς ὑμᾶς, νομίζω ὅτι εἶναι ἀνεκτὸν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὰ τρωτὰ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπεδείχθησαν ὑπὸ τῶν προλαλλησάντων. Καὶ πρῶτον μὲν προτείνω ὅσον ἀφορᾷ τὸ γενικὸν μέτρον τῆς ἀξίας τῶν ποινῶν καὶ προστίμων νὰ προστεθῇ ὅπως ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ προτείνει τὸ διπλάσιον, δηλ. νὰ προστεθῇ μία δραχμὴ ἀντὶ τῶν τριῶν τὰς ὁποίας προτείνει τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ὁ συντελεστὴς ὁ προπολεμικὸς αὐξάνεται κατὰ 8, δηλαδὴ μένει εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ ἐπιπέδου τοῦ πραγματικοῦ τιμαρίθμου. Δεύτερον προτείνω νὰ τεθῇ διάταξις ἡ ὁποία θὰ ὁρίζῃ ὅτι ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει τὰ ἔξοδα διὰ τῆς ὑπὸ τοῦ παρόντος νόμου ἐπερχομένης προσθήκης, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβοῦν τὰ ἀνώτερα ὅρια τῆς χρηματικῆς ποινῆς καὶ τοῦ προστίμου, καὶ οὕτω ὁ συντελεστὴς θὰ μείνῃ 8, καὶ θὰ ἔχωμεν ἐν ἰσχύει τὸ ἀνώτατον ὅριον τὸ ὁποῖον ὥρισεν ὁ νόμος τοῦ 1923. Θὰ ἐδεχόμην ἐπίσης καὶ ἐξαιρέσεις ποινῶν αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν διὰ νεωτέρων νόμων, καὶ τῶν ὁποίων τὸ ποσὸν καὶ τὸ ὅριον θὰ καθορισθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς σημερινῆς νομισματικῆς καταστάσεως. Τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον ἐξῄρει τὰς δυνάμεις τῶν περὶ αἰσχροκερδείας νόμων ἐπιβαλλομένας ποινὰς καὶ ἤδη προσθέτομεν καὶ «λαθρεμπορίας» ὅπως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν καὶ ἐκ τῶν περιπτώσεων τὰς ὁποίας προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ ἡ κοινοβουλευτικὴ τὰς παραβάσεις τῶν ἀνταλλαξίμων ἢ τοῦ δασικοῦ κώδικος. — Δὲν θέλω νὰ ὑποστηρίξω κυρίως τὸ νομοσχέδιον ἀπὸ τῆς ταμιευτικῆς του ἀπόψεως ἂν καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης ἡ σημασία του δὲν εἶναι μικρὰ, ἐφ’ ὅσον προορίζεται διὰ τὴν ἀνέγερσιν φυλακῶν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λησμονήσωμεν ὅτι αὐτὸ εἶναι βεβαίως ἡ μία ἐκ τῶν σοβαρῶν πλευρῶν τὰς ὁποίας ἐμφανίζει τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Κυρίως πρόκειται διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ μία σχετικὴ ἀναλογία πρὸς τὸ μέτρον τῶν ποινῶν καὶ προστίμων, τὸ ὁποῖον ἠθέλησε νὰ ἐπιβάλῃ ὁ ἀρχικὸς ποινικὸς νόμος. Ἀλλὰ καὶ τὸ δεύτερον τοῦτο σημεῖον εἶναι ἄξιον προσοχῆς. — Ἐλήφθη ὑπὸ τῶν κυρίων προλαλησάντων ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐξ εἰδικῶν νόμων προκύπτει διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν δικαστικῶν μεγάρων καὶ φυλακῶν ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 25.000.000.— Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ ποσὸν διατίθεται μόνον διὰ τοὺς δύο αὐτοὺς σκοποὺς διότι ὁ νόμος περὶ μετατροπῆς τῶν ποινῶν, εἰς τὸν ὁποῖον παραπέμπει καὶ ὁ νεώτερος νόμος περὶ αὐξήσεως τῶν ποινῶν, λέγει ὅτι τὸ προϊὸν τούτου, προερχόμενον ἐκ τῆς μετατροπῆς, διατίθεται διὰ τὴν ἀνέγερσιν δικαστικῶν μεγάρων καὶ φυλακῶν, καὶ διὰ τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Ἐπηκολούθησεν κατόπιν ὁ νόμος περὶ παροχῆς ἐπιδόματος ὑπὸ τύπον ἐνοικίου εἰς τοὺς δικαστικούς, τὸ δὲ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὴν ἀντίληψιν ὅτι τὸ ποσὸν ἐκεῖνο θὰ ἔπρεπε νὰ προστεθῇ ἐκ τοῦ προϊόντος τοῦ νόμου περὶ αὐξήσεως τῶν ποινῶν. Τὸ ζήτημα ἐμελετήθη, ἀλλ’ ἐν πάσει περιπτώσει τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν του παρὰ μόνον τὸ ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν ποσὸν ἐκ 18.000.000 ἐτησίως καὶ φρονῶ, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι τελείως ἀνεπαρκὲς διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν καὶ τοῦ ἑνὸς μόνον ἐκ τῶν σκοπῶν τοὺς ὁποίους ἀποβλέπει ὁ νόμος τοῦ τῆς ἀνεγέρσεως τῶν δικαστικῶν μεγάρων καὶ φυλακῶν. Ἐκ μελέτης ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἐν σχέσει πρὸς τὴν κατάστασιν τῶν φυλακῶν προκύπτει ὅτι τὸ ἐλάχιστον χρηματικὸν ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπῃτεῖτο οὐχὶ διὰ νὰ ἀνεγείρωμεν γενικῶς εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα φυλακάς, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀνεγείρωμεν καὶ ἀντικαταστήσωμεν ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἔχουν φθάσει εἰς ἐλεεινὴν κατάστασιν ὥστε νὰ ἀποτελοῦν αἶσχος διὰ τὸν τόπον, θὰ ἀπῃτεῖτο τὸ ποσὸν τῶν 250.000.000. Βεβαίως καὶ μόνον τὸ ποσὸν αὐτὸ...

§109Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ ὀργανισμὸς ἔκαμε αὐτὴν τὴν μελέτην;

§110Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργός τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου. Βεβαίως καί μόνον τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῇ, διὰ τοῦ ἐτησίου εἰσοδήματος τῶν 18.000.000, παραμένει δὲ τελείως ἄνευ ἀντικρύσματος ὁ ἕτερος σκοπὸς, εἰς τὸν ὁποῖον ὁ ἀρχικὸς νόμος ἐπέβλεψε. Διὰ τοὺς εἰρημμένους λόγους δηλ. πρωτίστως διὰ τήν ἀποκατάστασιν τῶν ἀναλογιῶν αἱ ὁποῖαι ἐπιζητήθησαν ὑπ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ ποινικοῦ νόμου καὶ αἱ ὁποῖαι ἀνετράπησαν λόγῳ τῆς ἐπελθούσης νομισματικῆς ὑπερτιμήσεως καὶ δὲν ἔχω διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι πρώτης ἀνάγκης, τῆς ἀνεγέρσεως τῶν μεγάρων τῶν φυλακῶν, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ νομοσχέδιον νὰ ψηφισθῇ μὲ τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας ἐπρότεινον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως, ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψιν τὰς τροπολογίας ταύτας θὰ παρεκάλουν ὅπως ἡ συζήτησις ἀναβληθῇ, ἵνα τὸ νομοσχέδιον ἐκτυπωθῇ μετὰ τῶν τροπολογιῶν καί μελετηθοῦν αὗται ὑπὸ τῶν κ. κ. βουλευτῶν (χειροκροτήματα).

§111Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὅλη ἡ Βουλὴ συμφωνεῖ νὰ τυπωθοῦν καὶ νὰ σταλοῦν εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§112Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, καταργήσεως, συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν κειμένων νόμων περὶ φυλακῶν».

§114Χ. ΛΑΔΑΣ. Νὰ γίνουν δεκταί, κ. ὑπουργέ, αἱ τροπολογίαι τῆς Ἐπιτροπῆς.

§115Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν πρόκειται περὶ ἐκτάκτου ἐπιδόματος, ἀλλὰ περὶ τοῦ ἐπιδόματος τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνεγνωρισμένον καὶ ὑπὸ τῶν ἄλλων νόμων τῶν ἰσχυόντων εἰς τὰ ἄλλα ὑπουργεῖα.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκει).

§117ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν — Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1ον ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τ’ ἄρθρα 2, 3, 4, 5, καὶ 6).

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7ον (ἀναγινώσκει).

§119Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τὸ διέγραψε.

§120Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅπως ἔχει, κ. πρόεδρε.

§121Χ. ΛΑΔΑΣ. Πρέπει νὰ διαγραφῇ κ. ὑπουργέ.

§122Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ σᾶς ἐξηγήσω διατὶ ἐτέθη ἡ διάταξις αὐτή. Ἐτέθη διότι ἐκ τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ σήμερον ὑπηρετούντων ἀρχειοφυλάκων δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς ἐπιστήμων τὸν ὁποῖον νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προαγάγωμεν εἰς τὴν θέσιν τοῦ διευθυντοῦ. Τελευταίως ἠναγκάσθη τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης νὰ διεξαγάγῃ διαγωνισμὸν μεταξὺ τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ ἀρχιφυλάκων διὰ τὴν προαγωγὴν εἰς τὴν θέσιν τοῦ διευθυντοῦ. Ἔπρεπε νὰ ἴδητε τὸ προϊὸν τοῦ διαγωνισμοῦ αὐτοῦ διὰ νὰ εἴπητε ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη νὰ προσλάβωμεν ἔξωθεν πρόσωπα ἢ ὄχι.

§123Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐγὼ δὲν θὰ ὑπομνήσω παρὰ μόνον τὴν διατύπωσιν τῆς διατάξεως ἡ ὁποία εἶναι φωτογραφία. Ἀκούστε παρακαλῶ κ. συνάδελφε (ἀναγινώσκει).... Βάλετε λοιπὸν κ. ὑπουργέ, ὅτι ὅσοι ἔχουν δίπλωμα νομικῆς τοῦ Πανεπιστημίου νὰ δύνανται νὰ προσληφθοῦν. Τὶ πλέον εἶναι μὲ τὸ ὅτι βάζετε τὸν εἰρηνοδίκην;

§124Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε εἰσηγητὰ ἡ διάταξις λέγει ὅτι δύναται νὰ διορισθοῦν εἰς τὴν θέσιν αὐτήν......

§125Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐπὶ τρίμηνον μόνον, καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ χειρότερον.

§126Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι ἐπὶ τρίμηνον μόνον διότι πρόκειται νὰ καλύψωμεν μίαν προσωρινὴν ἀνάγκην. Δὲν ἔχομεν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ πρόσωπα τὰ ὁποῖα νὰ δυνάμεθα νὰ προσλάβωμεν καὶ ἔχομεν ἀνάγκην νὰ προσλάβωμεν ἔξωθεν πρόσωπα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν αἰτίασιν ὅτι πρόκειται περὶ φωτογραφίας, ἔχω κατηγορηματικὴν ἀντίρρησιν, διότι νομίζω ὅτι, ὅταν λέγει τὸ νομοσχέδιον ὅτι δυνάμεθα νὰ προσλάβωμεν δικαστὰς ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ εἰρηνοδίκου καὶ ἄνω καὶ βάζομεν ὅλον τὸν δικαστικὸν κόσμον μέσα, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ φωτογραφίας.

§127Χ. ΛΑΔΑΣ. Φωτογραφίαν λέγομεν ὅταν βάζομεν τόσα εἰδικὰ προσόντα.

§128ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ.......

§129Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἀλλὰ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν θέλει αὐτὴν τὴν διάταξιν διότι ἀντίκειται πρὸς ὅσα διαλαλεῖ ὁ κ. πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καθημερινῶς. Διότι ἐνῷ ἔχει ἀνατεθῆ εἰς τὸν κ. Δεληγιάννην ἡ σύνταξις τοῦ καταστατικοῦ χάρτου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἔρχονται διαρκῶς νομοθετήματα μὲ διατάξεις αἱ ὁποῖαι προβλέπουν διορισμούς. Παρὰ κάτω εἶναι μία διάταξις περίεργος ἡ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει)... Ἐνθυμεῖσθε ὅταν ἐκάμαμεν τὴν ἔκθεσιν τῶν οἰκονομιῶν τὶ ὑπῆρχε μέσα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης· ὑπῆρχε δακτυλογράφος μὲ βαθμὸν ὑποδιευθυντοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραποῦν αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἀκόμη προχθὲς συνελήφθη ἕνας ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἤσκει εἰς ὠργανωμένας φυλακὰς ἐπιθεώρησιν καὶ ἐπιθεώρησε καὶ αὐτὸν ἀκόμη τὸν διευθυντήν. Τοιαύτη ἐπιθεώρησις γίνεται εἰς τὰς φυλακὰς ὥστε νὰ μὴ γνωρίζουν τοὺς ἐπιθεωρητάς. Λοιπὸν εἶναι δυνατὸν αὐταὶ αἱ διατάξεις νὰ μείνουν μέσα τὴν παραμονὴν ποὺ θὰ γίνῃ ὁ καταστατικὸς χάρτης διὰ νὰ λείψουν αὐταὶ αἱ διαφοραὶ τῶν ὑπαλλήλων;

§130Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νομίζω ὅτι αἱ δύο περιπτώσεις εἶναι συζητήσιμοι ἐντελῶς χωριστά. Ἡ πρώτη περίπτωσις θέλει νὰ καλύψῃ μίαν ὑπηρεσιακὴν ἀνάγκην ἡ ὁποία δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ἐκρεμὲς νομοσχέδιον τὸ πανυπαλληλικὸν, διότι εἴτε ψηφισθῇ εἴτε δὲν ψηφισθῇ, εἴτε μεταρυθμισθῇ εἴτε δὲν μεταρυθμισθεῖ, κατὰ τὸν Α ἢ Β τρόπον καὶ πάλιν οἱ ὑπηρετοῦντες θὰ παρουσιάζουν τὴν ἰδίαν ἀνικανότητα, τὴν ἰδίαν ἀνεπάρκειαν ὅπως καταλάβουν τὴν θέσιν τοῦ διευθυντοῦ τῶν φυλακῶν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θέτομεν τὸ τρίμηνον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν διάταξιν, εἶναι διάταξις δευτερευούσης σημασίας καὶ ἴσως ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως τὴν ὁποίαν ἐξήγησεν ὁ κ. συνάδελφος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναβληθῇ διὰ νὰ συζητηθῇ μὲ τὸ πανυπαλληλικόν. Ἀλλὰ ὀφείλω νὰ δώσω ἐξηγήσεις διατὶ περιελήφθη ἡ διάταξις αὐτή. Ἔχομεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης πρόσωπα τὰ ὁποῖα εἰδικῶς ἀπεστάλησαν ὑπὸ τῆς κυβερνήσεως, ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ σπουδάσουν τὰ σωφρονιστικὰ καὶ ἐγκληματικὰ καὶ διὰ τὰ πρόσωπα αὐτὰ ἐδαπάνησεν τὸ Κράτος τόσα καὶ τόσα.

§131Χ. ΛΑΔΑΣ. Δυστυχῶς.

§132Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἦλθον δὲ αὐτοὶ καὶ δὲν δύνανται παρὰ ἐφ’ ὅρου ζωῆς νὰ παραμένουν μὲ τὸν μισθὸν τοῦ τμηματάρχου. Λοιπὸν νομίζετε ὅτι δύνανται νὰ παραμένουν ὅλοι αὐτοὶ εἰς αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, οἵτινες ἀπέκτησαν τὰ εἰδικὰ προσόντα καὶ μίαν ἐξαιρετικὴν μόρφωσιν καὶ ἐδαπάνησαν ὅλα τὰ ἔτη τῆς ζωῆς των διὰ νὰ εἰδικευθοῦν εἰς τὴν ἐπιστήμην αὐτήν; Ἐὰν ἔχῃ ἀντίρρησιν ἡ Βουλὴ δὲν ἐπιμένω.

§133Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἄς διαγραφῇ.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον διαγραφομένου τοῦ ἄρθρου 8. (Ἐρωτωμένη ἡ Βουλὴ δέχεται τὸ ἄρθρον 7 καὶ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ 8, τοῦ ἄρθρου 9 λαμβάνοντος τὸν ἀριθμὸν 8, καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως ἄρθρων τινων τοῦ νόμου 3764 περὶ τοῦ τρόπου ἐκτιμήσεως πωλουμένων ἀκινήτων πρὸς ἐγκατάστασιν προσφύγων».

§135Μ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει μία τροποποίησις τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ ὑπουργοῦ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα.... (ἀναγινώσκει).

§136Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουρ. τῆς Προνοίας). Δὲν εἶναι δεκτὴ διὰ τὸν ἑξῆς ἁπλούστατον λόγον. Εἶναι ἀπαράδεκτος μία τροπολογία διὰ τῆς ὁποίας ὅταν γίνεται μία σύμβασις μεταξὺ Κράτους καὶ ἰδιώτου καὶ κατόπιν τὸ δημόσιον εἶναι ὁ δοῦλος οὕτως εἰπεῖν τοῦ ἰδιώτου, ὅτι ὥρα θέλει ὑποχρεοῦται τὸ δημόσιον νὰ πάρῃ πίσω τὸ οἴκημα τὸ ὁποῖον ἠγόρασε. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν, ἀποδέχομαι δὲ μόνον τὴν ἐν ἐδαφίῳ 2 τοῦ ἄρθρου 2 ἀναγραφὴν τῶν λέξεων «ἡ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ», καθότι διὰ τῶν ἄλλων ἐκ τῶν προτεινομένων τροποποιήσεων δεσμεύεται οὐσιωδῶς τὸ δημόσιον.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως συλλόγων συμβολαιογράφων». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπί τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως ὡς ἐθνικῆς δωρεᾶς οἰκημάτων διὰ τὴν κατοικίαν τῆς Α. Π. Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Κωνσταντίνου τοῦ Στʹ καὶ τῶν ἀδελφῶν τοῦ ἀειμνήστου Μητροπολίτου Σμύρνης Χρυσοστόμου». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ των ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως οἰκοπέδων τοῦ συνοικισμοῦ Νέας Χαλκιδόνος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου 3874 περὶ παραχωρήσεως δασικῶν ἢ μὴ ἐκτάσεων πρὸς ἵδρυσιν ἰατρείων». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον).

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 4 καὶ 30 τῆς αὔριον. (Ὥρα 7.30 μ. μ.)