1930.12.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 12η

ΔΕΥΤΕΡΑ 8 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1930

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ καπνεργάται καὶ οἱ λιμενεργάται Θεσσαλονίκης, οἱ ἐργάται τοῦ ἐργοστασίου Κοφινᾶ, ὁ σύνδεσμος ἐμποροϋπαλλήλων Θεσσαλονίκης, καὶ ἡ ἐργατικὴ βοήθεια Μυτιλήνης διαμαρτύρονται διὰ τὴν θανατικὴν καταδίκην τῶν δύο στρατιωτῶν καὶ ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἀποφάσεως, καὶ τὴν κατάργησιν τοῦ Καλπακίου. —Τὸ σωματεῖον καπνεργατῶν Θεσσαλονίκης καὶ ὁ σύνδεσμος καπνεργατῶν Βόλου διὰ ψηφισμάτων των διεκτραγωδοῦν τήν ἀπελπιστικὴν κατάστασιν, εἰς ἣν εὑρίσκονται οἱ ἄνεργοι καπνεργάται καὶ ὑποδεικνύουν τὰ μέτρα ἅτινα δέον νὰ ληφθοῦν, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως. —Ἡ Πανελλήνιος Ὁμοσπονδία ἐργατῶν Ἐπισιτισμοῦ διὰ ψηφίσματος της, ζητεῖ τὴν ἐπίλυσιν διαφόρων αἰτημάτων της. —Οἱ κάτοικοι τῶν λουτρῶν Αἰδηψοῦ ζητοῦν τὴν τροποποίησιν τοῦ σχεδίου τῆς λουτροπόλεως. —Ὁ Χ. Ἀναστασιάδης δι’ ἀναφορᾶς του, καταγγέλλει καταχρήσεις εἰς βάρος τῆς ἀνταλαξίμου περιουσίας καὶ τῆς ὑπηρεσίας λαθρεμπορίου τῆς Ἑλλάδος. —Ὁ κ. Κ. Κόλλιας, κάτοικος Μεγάλου Περιστερίου καὶ ἀνάπηρος πολέμου, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἄδικον περικοπὴν τῆς συντάξεώς του. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Παπαφλέσσας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ τέως ὑπενωματάρχου Ι. Κάτσαρη, παραπονουμένου διὰ τὴν ἄδικον ἀπόλυσίν του. —Αἴτησιν τῶν στρατιωτικῶν συνταξιούχων Καρδίτσης, παραπονουμένων διὰ τὴν περικοπὴν τῆς συντάξεώς των. —Ὑπόμνημα τῶν κλητήρων τοῦ δήμου Θεσσαλονίκης, ζητούντων τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 4548. —Οἱ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι Ἕβρου, Πατρῶν, καὶ Καρδίτσης διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διὰ τὴν παρέλκυσιν τοῦ ζητήματος τῆς διαβαθμίσεώς των. —Ὁ διδασκαλικὸς κόσμος Σάμου, ἡ Ἕνωσις τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων νομοῦ Λασηθίου καὶ Δωρίδος, διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην μείωσιν τῶν μισθῶν ἀντὶ τῆς ὑπεσχημένης αὐξήσεως, καὶ διὰ τὴν καθυστέρησιν τῶν προαγωγῶν των. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Μπακόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ διδασκάλου Δημητσάνης, παραπονουμένου διὰ τὴν μὴ προαγωγήν του. —Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της, ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπογραφείσης ἐν Ἀγκύρᾳ τὴν 30 Ὀκτωμβρίου 1930 Ἑλληνοτουρκικῆς συνθήκης, φιλίας, οὐδετερότητος, διαλλαγῆς καὶ διαιτησίας καὶ τοῦ συνοδεύοντος αὐτὴν πρωτοκόλλου περὶ περιορισμοῦ τῶν ναυτικῶν ἐξοπλισμῶν» καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας συνομολογηθείσης συμβάσεως, ἐγκαταστάσεως, ἐμπορίου, καὶ ναυτιλίας ὑπογραφείσης ἐν Ἀγκύρᾳ τῇ 30 Ὀκτωμβρίου 1930». Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς, ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς πρώτης παραγράφου, τοῦ 1 ἐδαφίου, τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ ἀπὸ 6 Μαρτίου 1929 Διατάγματος, περὶ ἐκτελέσεως τοῦ νόμου 3833 περὶ συστάσεως ὑπηρεσίας ὑποβρυχίων». 2) «Περὶ ἐπιμισθίων τῶν διδασκόντων εἰς τὴν σχολὴν τῶν Ν. Δοκίμων καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ Πολυτεχνείου». 3) «Περὶ τοῦ τρόπου τῆς προαγωγῆς τῶν ἐπί τῶν ὑποβρυχίων ὑπαξιωματικῶν τοῦ Π. Ν. 4) «Περὶ χορηγίας προσθέτου πιστώσεως ἐκ δραχ. 13.582.75 εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν». 5) «Περὶ κανονισμοῦ διὰ διαταγμάτων τῆς συνθέσεως τῶν σάκκων ἱματισμοῦ τῶν ἀνδρῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». 6) «Περὶ καταργήσεως τῆς Δʹ Διευθύνσεως τοῦ Γʹ Ἐπιτελείου τοῦ Π. Ναυτικοῦ». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὑτῆς, ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων. 1) «Περὶ ἑνώσεως κιτροπαραγωγῶν Κρήτης». 2) «Περὶ μεταβιβάσεως εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Δημόσιον τῆς κινητῆς καὶ ἀκινήτου περιουσίας τῆς Ε. Α. Προσφύγων καὶ περὶ συστάσεως ὑποθήκης ὑπὲρ τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ περὶ κυρώσεως τῶν μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, καὶ Ε. Α. Προσφύγων συμβάσεων».

§3Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον παρακαλῶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας διατάξεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Μανουηλίδη.

§5Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Παρεκάλεσα, τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅπως μοῦ ἐπιτρέψῃ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, νὰ ἀπασχολήσω τὸ σῶμα καὶ νὰ ἐπιστήσω ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ἐπὶ τῆς ἀπὸ μακροῦ χρόνου ὑφισταμένης διαφορᾶς, μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἀνατολικῶν σιδηροδρόμων, καὶ τῆς ἑταιρείας ἀνατολικῶν σιδηροδρόμων, ἥτις διαφορά, καὶ διότι ἐκκρεμεῖ ἀπὸ μηνῶν πολλῶν, ἔφθασε μέχρις ἀπεργίας. Ἡ ἀπεργία κατὰ τὰς τελευταίας εἰδήσεις πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν εἶναι 24ωρος μὲ κίνδυνον, νὰ παραταθῇ καὶ συνεχισθῇ. Θὰ ἤθελα, μόνον, νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, ὅπως ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν, καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι μέχρι τοῦδε ἔδειξαν σωφροσύνην καὶ ὑπομονὴν ἐξαιρετικὴν εἰς τὰ ζητήματά των καὶ οἵτινες ἀσφαλῶς, δὲν θὰ ἤθελον ποτὲ, ὅπως καταλήξουν εἰς μέτρα βίας, ὅπως εἶναι ἡ ἀπεργία. Τὸ ἱστορικὸν τῆς ὑποθέσεως ἐν ὀλίγοις ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἡ ἑταιρεία τῶν ἀνατολικῶν σιδηροδρόμων δρᾷ ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, μὴ συμμορφουμένη ἀτυχῶς πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν νομοθεσίαν λόγῳ ἰδιαιτέρων συμβάσεων ὑφισταμένων μεταξὺ αὐτῆς καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας. Ὅταν πρὸ 8μήνου, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εὑρίσκετο εἰς Ἀλεξανδρούπολιν ἔλαβα τὴν τιμὴν νὰ παρουσιάσω ἐνώπιον αὐτοῦ, ἐπιτροπὴν τῶν ὑπαλλήλων τῶν Ἀνατολικῶν Σιδηροδρόμων, εἶχε δὲ τὴν καλωσύνην τότε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, νὰ διατάξῃ τὸν παρόντα κατὰ τὴν ἀκρόασιν κυβερνητικὸν ἐπίτροπον κ. Δημητρίου, ὅπως ἐπιληφθῇ τῆς λύσεως τῶν ζητημάτων τούτων. Ἀτυχῶς ἡ κακὴ πίστις τῆς ἑταιρείας, δὲν ἐπέτρεψεν ὅπως αἱ ἀγαθαὶ διαθέσεις τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἡ μεσολάβησις τοῦ κ. κυβερνητικοῦ ἐπιτρόπου νὰ φέρουν ἀγαθὸν ἀποτέλεσμα μέχρι τῆς ὥρας ταύτης. Ἀπεναντίας, ἐνῷ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας διὰ μιὰς τελευταίας διαταγῆς του ὑπ’ ἀριθ. 50417 διέταξεν, ὅπως συστηθῇ μία εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῶν ὑπαλλήλων ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῆς ἑταιρείας ἀπὸ ἀντιπροσώπους τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, καὶ ἀπὸ ἀντιπρόσωπον τῆς συνομοσπονδίας τῶν Ἑλληνικῶν σιδηροδρόμων, ἡ ἑταιρεία ἐνῷ κατ’ ἀρχὴν ἐδέχθη τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς, καὶ ἐνῷ διὰ τοῦ ἐπισήμου ἀντιπροσώπου της κ. Σιβὲλ, εἶχε δηλώσει τὴν συμμετοχήν της, παραδόξως ἀνέκρουσε πρύμναν καὶ ὡμολόγησεν ὅτι εὑρίσκεται ἐν ἀδυναμίᾳ λόγῳ διαταγῆς τοῦ κέντρου, νὰ παρακαθήσῃ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι, ἐπαναλαμβάνω, ἔδειξαν πολλὴν ὑπομονὴν καὶ πολλὴν σωφροσύνην εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, εὑρεθέντες πρὸ μιᾶς τοιαύτης νέας ἀνυπακοῆς τῆς ἑταιρείας, πρὸς τὴν διαταγὴν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ἠναγκάσθησαν νὰ καταφύγουν εἰς δίωρον...

§6Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς). Μᾶλλον νὰ εἴπωμεν πρὸ τοιαύτης περιφρονήσεως πρὸς τὰς συτάσεις αὐτάς.

§7Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ὅπως θέλετε. Ἐγὼ μετεχειρίσθην ἐλαφροτέραν φράσιν, διότι ὀφείλει ἡ ἑταιρεία νὰ σέβεται τὰς συστάσεις τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, καὶ ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ τὰς σέβεται. Εὑρεθεῖσα συνεπῶς, ἡ συνομοσπονδία τῶν σιδηροδρομικῶν καὶ εἰδικῶς ὁ σύνδεσμος τῶν σιδηροδρομικῶν Ἀνατολικῶν Σιδηροδρόμων, πρὸ μιᾶς νέας ἀρνήσεως καὶ κακῆς πίστεως τῆς ἑταιρίας, ἠναγκάσθη νὰ καταφύγῃ εἰς ἕτερα μέσα. Κατ’ ἀρχὴν ἡ ἀπεργία ἦτο δίωρος, ἀλλὰ κατὰ τελευταίας εἰδήσεις ἐπεξετάθη εἰς 24ωρον, καὶ κατόπιν τῶν τελευταίων τηλεγραφημάτων ἡ ἀπεργία ἔληξε, ἐνῷ ὑπῆρχεν φόβος, νὰ ἐπεκταθῇ καὶ πέραν τοῦ 24ώρου. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἰδιαιτέρως δέ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ συνεχίσῃ τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον, ἐπέδειξε ἕως τώρα. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἑταιρείας αὐτόχρημα τυραννικῆς διὰ τὸν τόπον. Δὲν εἶναι μόνον, ὅτι συμπεριφέρεται σκαιῶς, καὶ οὐχὶ στοργικῶς πρὸς ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς οἱ ἐπιβάται καὶ οἱ λοιποὶ συναλλασσόμενοι μετὰ τῆς ἑταιρείας, ἔχομεν πλεῖστα παράπονα ἐναντίον αὐτῆς, διότι νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον νὰ συμπεριφέρεται κατὰ τρόπον ὅλως διόλου διάφορον, ἀπὸ τὰς παλαιὰς συνηθείας καὶ τὰς παλαιὰς μεθόδους τοῦ παρελθόντος. Οἱ ὑπάλληλοι ζητοῦν ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, ἀφομοίωσιν τῆς ὑπαλληλικῆς των ζωῆς πρὸς τὰ θεσπισθέντα καὶ κρατοῦντα πρὸς τοὺς λοιποὺς σιδηροδρομικοὺς τοῦ Κράτους. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ αἴτησίς των, δὲν εἶναι δικαία. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται πρὸ δυσχερειῶν. Εἶναι γεγονὸς ὅτι εὑρίσκονται αἰτήματα καὶ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν θλιβερὰν κληρονομίαν τοῦ παρελθόντος, καὶ ὅτι τὰ αἰτήματα αὐτὰ ἔχουν ἀντίκτυπον οἰκονομικῆς φύσεως κολοσσιαῖον. Ἀλλ’ οἱ ὑπάλληλοι ἀναγκάζονται νὰ παρακαλέσουν τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μὴ θυσιάζονται τὰ ἰδικά των συμφέροντα, εἰς τὰ γενικώτερα τοιαῦτα. Ἐὰν αἱ διαφοραὶ αὐταὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιλυθοῦν, ἐντὸς βραχέως χρονικοῦ διαστήματος ὡς ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις, τότε τὰ ζητήματα τῶν ὑπαλλήλων, χωριζόμενα ἀπὸ τὸ ὅλον ζήτημα τῶν σχέσεων Κράτους καὶ ἑταιρείας ἄς ἐξετασθοῦν κατὰ τρόπον χωριστὸν καὶ κατὰ τρόπον σύμφωνον πρὸς τὰ δίκαια αὐτῶν αἰτήματα. Ὅτι ἔχουν δίκαιον, τὸ ἀπέδειξεν ἡ μέριμνα τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας τὸ ὁποῖον δι’ ἐπανειλημμένων τηλεγραφημάτων διέταξε τὸν κ. Δημητρίου νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ νὰ μεσολαβήσῃ εἰς τὴν ἄρσιν τῶν διαφορῶν αὐτῶν. Θὰ ἤθελον, νὰ ἀκούσω ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι μαζὶ μὲ τὴν λύσιν τῆς ἀπεργίας, εὑρέθη τρόπος λύσεως τοῦ ἐπιμάχου τούτου ζητήματος, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ ἑκάστοτε προστριβὰς, καὶ δυσφορίαν οὐχὶ μόνον παρὰ τοῖς ἀμέσως ἐνδιαφερομένοις, ἀλλὰ καὶ παρὰ τῇ Κοινῇ Γνώμῃ ἡ ὁποία ἐπαναλαμβάνω, εὑρίσκεται εἰς ἀμέσους συναλλαγὰς μὲ τὴν ἑταιρείαν καὶ ὅλα αὐτὰ ἐκσποῦν δυσμενῶς εἰς τὴν συγκοινωνίαν, καὶ πληθύνονται αἱ ὑφιστάμεναι ἐπιβατικαὶ καὶ ἐμπορικαὶ δυσχέρειαι καὶ ἀνωμαλίαι. Ἰδιαιτέρως μᾶς ἐπιβάλλεται ἄν θέλωμεν κατὰ τρόπον ριζικώτερον, νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα, νὰ τονώσωμεν καὶ ἐπισπεύσωμεν τὰς ἐργασίας τῆς ὁδοποιΐας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὴν παραμεθόριον αὐτὴν πλευράν. Διότι εἰς ἀπὸ τοὺς καλλιτέρους τρόπους, ὅπως ἡ ἑταιρεία μεταβάλῃ τακτικὴν θὰ εἶναι ἡ συμπλήρωσις ὅλου τοῦ ὁδικοῦ μας δικτύου καὶ ἡ ἐπίσπευσις τοῦ τερματισμοῦ τοῦ ἔργου τούτου. Τότε μόνον κατὰ τὰς ἀντιλήψεις ἡμῶν τῶν κατοίκων καὶ τῶν συναδέλφων, ἡ ἑταιρεία θὰ καταστῇ λογικωτέρα, καὶ θὰ φροντίσῃ νὰ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον, καὶ εἰς τὸ Κράτος, καὶ εἰς τὸν τόπον, καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους.

§8Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πράγματι ἡ ἑταιρεία ἐπικαλουμένη μίαν διάταξιν τῆς παλαιᾶς συμβάσεως, ἔχει προβάλλει τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη, νὰ ἐφαρμόσῃ τοὺς γενικοὺς κανονισμοὺς τοῦ προσωπικοῦ οἱ ὁποῖοι ἐφαρμόζονται εἰς ὅλους τοὺς σιδηροδρόμους. Τελευταίως ὑπάλληλος ἁρμόδιος τοῦ ὑπουργείου εὑρισκόμενος ἐν Παρισίοις, προῆλθεν εἰς συνεννοήσεις μὲ τὴν γενικὴν διεύθυνσιν τῆς ἑταιρείας, ὁ ἐνταῦθα γενικὸς ἀντιπρόσωπος τῆς ἑταιρείας κ. Μήτσας μᾶς εἶχεν ὑποσχεθῆ, ὅτι θὰ ἐπέμβῃ καὶ αὐτὸς πρὸς συμβιβαστικὴν λύσιν τοῦ ἐκκρεμοῦς ζητήματος. Τὸ ὑπουργεῖον κατ’ ἐπανάληψιν ἔδωκεν ἐντολὰς πρὸς τὸν Κυβερνητικὸν ἐπίτροπον κ. Δημητρίου, ὅπως συστήσῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ δεχθῇ τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς ὁμοσπονδίας τῶν σιδηροδρόμων εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία εἶχεν ἐπιληφθῆ τοῦ ζητήματος τῆς κατατάξεως τοῦ προσωπικοῦ. Ἐνῷ δὲ ἡ ἑταιρεία ἀπεδέχθη ἐν ἀρχῇ τὴν παράστασιν τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς ὁμοσπονδίας, ἐν τῇ ἐξελίξει τῆς συζητήσεως παραδόξως, προέβαλε τὸν ἰσχυρισμὸν αὐτὸν ὅτι δὲν ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ δεχθῇ τὸν ἀντιπρόσωπον ὁ ὁποῖος δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἠναγκάσθη νὰ ἀποχωρήσῃ, καὶ αὐτὸ ἀπετέλεσε τὴν ἀφορμὴν τῆς ὀλιγοώρου ἀπεργίας ἡ ὁποία εὐτυχῶς σήμερον ἐτερματίσθη. Σήμερον προήλθαμεν πάλιν εἰς σχετικὰς συνεννοήσεις καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποτέλεσμα, σύμφωνα μὲ τὰς ἀπόψεις τοῦ ὑπουργείου, καὶ παρὰ τὰς διατάξεις τῆς συμβάσεως, ἡ ἑταιρεία, ὀφείλει νὰ ἐφαρμόσῃ τοὺς γενικοὺς κανονισμοὺς τοὺς ἐφαρμοζομένους ὑπὸ ὅλων τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Κράτους.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν κινίνην, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§10Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πρὶν ἀπαντήσω, κύριοι βουλευταί, εἰς τὰς αἰτιάσεις τῆς ἀντιπολιτεύσεως σκόπιμον, νομίζω νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν συνοπτικὴν εἰκόνα τοῦ ὅλου ζητήματος τῆς κινίνης διότι φυσικὸν εἶναι, νὰ ἀγνοοῦν οἱ βουλευταὶ τὰς λεπτομερείας τοῦ ζητήματος, τοὐλάχιστον οἱ περισσότεροι ὅπως δὲ ἡ συζήτησις ἀπέδειξε τινὲς τῶν ἐπερωτώντων δὲν εἶχον ἴσως τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν νὰ μελετήσουν κατὰ βάθος τὸ ζήτημα. Ἡ ὑπόθεσις τῆς νοθείας τῆς κινίνης, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι νέον τὶ ἀτυχῶς. Ἠκούσθη ὅτι ἐπρόκειτο περὶ πρωτοφανοῦς σκανδάλου περὶ νοθείας ἡ ὁποία πρώτην φορὰν ἐλάμβανε χώραν ἐν Ἑλλάδι. Μακάρι νὰ ἦτο τὸ πρᾶγμα οὕτως. Δυστυχῶς ἡ νοθεία τῆς κινίνης ὅπως καὶ ἡ νοθεία τῶν τροφίμων καὶ ἐν γένει τῶν φαρμάκων εἶναι συχνὴ καὶ ἐν Ἑλλάδι ὅπως καὶ ἀλλαχοῦ, διότι δὲν παραιτεῖται εὐκόλως ἡ ἀνθρωπίνη κακοβουλία ἀπὸ τὸ κέρδος τὸ ὁποῖον μπορεῖ νὰ προσπορίσῃ ἡ νοθεία εἰς τὸν ἔμπορον τῶν τροφίμων καὶ φαρμάκων. Διὰ νὰ μὴ ἀνατρέχωμεν εἰς πολὺ παλαιοτέρους χρόνους ἀρκεῖ νὰ ἀναμνησθῶμεν τὶ ἔγεινεν κατὰ τὸ 1908 γεγονὸς τὸ ὁποῖον θὰ ἐνθυμῆσθε ὅσοι ἐξ ἡμῶν δὲν εἶναι εἰς τὴν πρώτην νεότητα μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ ἀγορεύων. Ἐνθυμεῖσθε τότε τὴν εἰσαγωγὴν τῆς κινίνης εἰς δισκία κατὰ μικρὰς ποσότητας ἐνθυμεῖσθε ὅτι καθημερινῶς σχεδὸν καὶ σχεδὸν ἄνευ διακοπῆς ἠκούοντο τὰ παράπονα περὶ νοθείας τῆς κινίνης τοσοῦτον μᾶλλον εὐχερῶς ὅσον δὲν ἐλαμβάνοντο τότε μέτρα ἐλέγχου τῆς εἰσαγομένης κινίνης ποσῶς διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι ἡ κινίνη ἐνοθεύετο διὰ κινχωνίνης καὶ κινχωνιλίνης οὐσιῶν αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον εἰς τὴν Κίναν αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐλαχίστην ἀντιπυρετικὴν ἐνέργειαν καὶ αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ καθαρισθοῦν διὰ ν’ ἀποκτήσῃ ἡ κινίνη τὴν γνησίαν θεραπευτικὴν ἰδιότητα. Ἀφίνω ὅτι εἰς τὰ ποσὰ τῶν δισκίων ἡ κινίνη ἐπίσης ἐνοθεύετο. Ἕνεκα τούτου τῇ πρωτοβουλίᾳ τοῦ ἀειμνήστου Σάββα, ἐψηφίσθη ὁ νόμος ὁ ὁποῖος καθώριζε ποινὰς διὰ τοὺς νοθευτὰς τῆς κινίνης, ὁ ὁποῖος καθώριζε διπλοῦν ἔλεγχον εἰς τὰ τελωνεῖα τῆς εἰσαγομένης κινίνης, ἔλεγχον δηλαδὴ καθαριότητος καὶ γνησιότητος καὶ ὁ ὁποῖος καθώρισε τὴν ἀρχὴν εἰς προμηθείας ὑπὸ τοῦ Κράτους δισκίων κινίνης, ζαχαροπήκτων τὰ ὁποῖα ἐπρομηθεύετο τὸ Κράτος ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τὰ ἐπώλει εἰς τὴν κατανάλωσιν. Τὸ νέον σύστημα ἐξοικονόμησε ὁπωσδήποτε τὸ πρᾶγμα μὲ σποραδικὰ παράπονα μέχρι τοῦ 1921, τὸ δὲ Κράτος ἐν τῷ μεταξὺ ἐπρομηθεύετο τὸ κινίνο ὁτὲ μὲν ἀπὸ Ἰταλικὸν ἐργοστάσιον, ὁτὲ δὲ ἀπὸ Ὁλλανδικόν. Κατὰ τὸ 1921 ἐμφανίζεται νέον πάλιν ὁμαδικὸν κροῦσμα τῆς κινίνης, σχεδὸν ὅλα τὰ φαρμακεῖα τῆς πρωτευούσης, διὰ νὰ μὴ πῶ δὲ ὑπερβολὴν τοὐλάχιστον τὰ 50% τῶν φαρμακείων τῆς πρωτευούσης ἐπώλουν νοθευμένην κινίνην. Ὄχι δὲ μόνον ἐπώλουν νοθευμένην κινίνην ἀλλὰ καὶ προέβησαν καὶ εἰς τὴν ἀπομίμησιν τῶν Κρατικῶν δισκίων. Δὲν θὰ καταγίνω εἰς λεπτομερείας ἀλλ’ ἐν τούτοις θὰ ἦτο χρήσιμον νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰς σχετικὰς ἐκθέσεις. Ἔχομεν μίαν ἔκθεσιν τοῦ 1921 τοῦ χημείου. (ἀναγινώσκει).

§11Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὶ εἶναι αὐτὸ ποὺ διαβάζεται;

§12Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔκθεσις τοῦ χημείου τοῦ 1921.

§13Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Περὶ τῆς κινίνης τοῦ ἐμπορίου πρόκειται;

§14Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα περὶ ὅλου τοῦ ἐμπορίου.

§15Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Γνωρίζετε τὶ ἐγένετο μετὰ τὴν ἔκθεσιν αὐτήν;

§16Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ναί, γνωρίζω παρεπέμφθησαν εἰς δίκην οἱ φαρμακοποιοί.

§17Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι ἡ δίκη αὐτὴ ἀνεβλήθη.

§18Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ θὰ σᾶς εἴπω ὅτι μέχρι τοῦ 1923 δὲν ἔγινεν ἡ δίκη. Εἶναι καὶ ἄλλη ἔκθεσις: «Ἐνῷ ἐν μέσαις Ἀθήναις....». Ἡ ὑπόθεσις παρεπέμφθη εἰς τὴν εἰσαγγελίαν. Εὑρίσκω εἰς τὸν φάκελλόν μου δύο ἔγγραφα διὰ τῶν ὁποίων ἠρώτων τὶ ἔγινεν, ἀλλ’ ἀπάντησιν δὲν εὑρίσκω. Ἠρώτησα δι’ ἐπιστολῆς τὸν ἀξιότιμον εἰσαγγελέα τῶν Πρωτοδικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ μὲ διαβεβαιώσῃ τὶ ἔγινεν ἡ δίκη αὐτὴ, καὶ εὐχαρίστως ἐπληροφορήθην ὅτι ἀνεβάλλετο μέχρι τοῦ 1923.

§19Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εὐχαρίστως πληροφορεῖσθε τοῦτο;

§20Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λέγω εὐχαρίστως διὰ τὴν πληροφορίαν τὴν ὁποίαν μοῦ δίδετε. Κατὰ τὸ 1923 ἐμφανίζεται νέα ἀπόπειρα τῆς νοθείας τῆς κινίνης, καὶ αὐτὴ ὑπῆρξε ἀφορμὴ τῆς ἐκδόσεως τοῦ Ν. Δ. τοῦ 1923 τὸ ὁποῖον ἐκτὸς τῶν ἄλλων πραγματοποιεῖ πλέον καὶ τὴν ἀπὸ δεκαετίας προτεινομένην ὑπὸ τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου τῶν εἰδικῶν, δισκοποίησιν ὑπὸ τοῦ Κράτους τῆς κινίνης. Τὸ Ν. Δ. εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, ἀναφέρει ὅτι λόγος τῆς ἐκδόσεως αὐτοῦ εἶναι νὰ παύσῃ ἡ ἐνεργουμένη νοθεία τῆς κινίνης. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος, κύριοι βουλευταί, ἐγένετο ἡ πρώτη σύμβασις δισκιοποιήσεως, διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, κινίνης ἐντὸς τοῦ Κράτους πλέον. Ὡς λόγος τῆς νέας μεθόδου, ὡς δικαιολογητικὸς λόγος ἐχρησίμευσεν ἀφ’ ἑνὸς ὁ λόγος τῆς ἐφθηνίας, διότι πράγματι ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ κόστους μεταξὺ ζαχαροπήκτων ἑτοίμων ἔξωθεν, καὶ κινίνης κατασκευαζομένης ἐντὸς τοῦ Κράτους. Ἕτερος λόγος ἦτο νὰ ἐνισχύσωμεν μίαν βιομηχανίαν καὶ νὰ ἀποκτήσουν αἱ ἐργατικαὶ χεῖρες ἐργασίαν, καὶ 3ον ἦτο νὰ ὑπάρχῃ ἐπαρκὴς κινίνη, ἀλλὰ καὶ διότι ἐθεωρήθη ὅτι μείζονα ἀσφάλειαν παρέχει τὸ σύστημα τοῦτο ἀπὸ τὸ κρατοῦν μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης σύστημα τῆς προμηθείας ἔξωθεν. Κατὰ τὴν σύμβασιν αὐτὴν τὸ Κράτος ἀγοράζει τὴν κινίνην, τὴν παραδίδει εἰς τὸν ἀνάδοχον, ὁ ἀνάδοχος τὴν δισκοποιεῖ, ἀντιπρόσωπος τοῦ Κράτους παρίσταται καὶ παρακολουθεῖ τὴν ἐργασίαν, ἀντιπρόσωπος τοῦ Κράτους ἐνεργεῖ δειγματοληψίαν καὶ κάμνει ἀναλύσεις, κατὰ πολλὰ διαστήματα, κατὰ τὰ τελευταῖα ἰδίως ἔτη, καὶ ἀντιπρόσωπος τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς παρακολουθεῖ τὴν παραλαβὴν καὶ ἐνεργεῖ δειγματοληψίαν. Ἡ πρώτη σύμβασις ἀπὸ τοῦ 1923–25 δὲν παρουσίασε τοὐλάχιστον ἐκ τῶν ἐγγράφων τὰ ὁποῖα ἔχω ὑπ’ ὄψιν ἀνωμαλίας. Βλέπω μόνον κατὰ τὸ 1924 μίαν ἔκθεσιν τῶν παραδοθέντων εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν δισκίων κινίνης, ἡ ὁποία ἔλεγε ὅτι εἶναι ἐντάξει ἡ παράδοσις: «κρίνοντες ὅμως ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων.........». Ἡ πρώτη περίοδος τῆς συμβάσεως μέχρι τῆς «Σάνιτας» δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι διεξήχθη ὁμαλῶς. Κατὰ τὴν δευτέραν περίοδον, κατὰ τὴν ἀνανέωσιν ἡ ὁποία διήρκεσεν ἀπὸ τοῦ 1925–27 παρουσιάσθησαν δύο κρούσματα, δηλαδὴ ἕνα κροῦσμα κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν περιεῖχεν τὸ κυτίον τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν δισκίων, ἐξηγήθη τοῦτο ἐκ τοῦ ὅτι πρόκειται περὶ σφάλματος ἑρμηνείας τοῦ κ. Ζαλοκώστα, ὁ ὁποῖος ὥριζεν βάρος κινίνης. Ἐζυγίσθησαν τὰ δισκία, καὶ ἀπεδείχθη ὅτι κακῶς ἐφήρμοζεν ἡ ἑταιρεία τὴν ὀρθὴν διαταγὴν τοῦ κ. Ζαλοκώστα καὶ ὑπελόγιζε καὶ τὸ ἀπόβαρον μαζὶ καὶ διὰ τοῦτο ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ δόλου τῆς ἑταιρείας αὐτῆς. Ἄλλο κροῦσμα παρουσιάσθη κατὰ τὸ 1928, ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἀπεδείχθη ἐκ τῆς γενομένης ἐξετάσεως ὄχι βαρύ.

§21Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ διευθυντοῦ τοῦ νοσοκομείου, ἀναφέρει ὅτι ἔδωσε καὶ ἐκεῖνος ἐντολὴν νὰ γίνῃ ἐπὶ τόπου ἀνάλυσις, ἀλλ’ ἔκθεσις περὶ τῆς γενομένης ἀναλύσεως δὲν ὑπάρχει. Ἐγὼ ἔχω φάκελλον καὶ βλέπω ὅτι ὁ Βαμβακᾶς λέγει ὅτι ἀνεκάλυψε νοθείαν κινιδίνης. Ἐδῶ ἀσφαλῶς κάνει λάθος διότι νοθεία τῆς κινιδίνης δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ, διότι ἡ κινιδίνη εἶναι ἀνωτέρα ἀπὸ τὰς τιμὰς τῆς κινίνης.

§22Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Εἶναι ἀκριβωτέρα κατὰ 40%.

§23Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἡ μέθοδος τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε ὁ κ. Βαμβακᾶς, δὲν ἦτο ὀρθὴ διὰ τοῦτο ὄχι μόνον ἀνεγνωρίσθη ἡ καλὴ πίστις τῆς ἑταιρείας, ὄχι μόνον δὲν ἐχώρισε ὑπόνοια περὶ δόλου τῆς ἑταιρείας, ἀλλὰ τοὐναντίον τὸ πρᾶγμα φαίνεται ὅτι ἦτο τόσον φανερὸν, ὥστε ἐπὶ Κυβερνήσεως τῶν τριῶν κομμάτων ἡ ἑταιρεία Σάνιτας, ἐζήτησε ἠθικὴν ἱκανοποίησιν καὶ εἶπε: Ἐννοῶ νὰ μὲ βεβαιώσετε, ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι ψέμματα καὶ δὲν μπορεῖτε νὰ μοῦ θίγετε τὴν ἐμπορικήν μου ὑπόληψιν καὶ ἐπετράπει εἰς τὸ χημεῖον νὰ τῆς δώσῃ αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν.

§24Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ὁ κ. Ζαλοκώστας ἐξετασθεὶς, εἶπεν ὅτι διαρκῶς γίνονται νοθεῖαι τῆς κινίνης. Ἀλλὰ σήμερον ἐδημοσιεύθη εἰς μίαν ἰατρικὴν ἐφημερίδα ἐνυπόγραφον ἄρθρον τοῦ κ. Καρδαμάτη ὁ ὁποῖος εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος, ἀσχολούμενος ἰδιαιτέρως εἰς τὰ τῆς ὑγείας, εἰς τὸ ὁποῖον ἄρθρον, λέγει περὶ διαφόρων νοθειῶν αἱ ὁποῖαι γίνονται.

§25Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐμένα τοὐλάχιστον δὲν μοῦ εἶπε τίποτα.

§26Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Τσαλδάρης ἐμνημόνευσε μίαν κατάθεσιν τοῦ κυρίου...

§27Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν.

§28Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τὴν ξέρομεν. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§29Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀπολύτως σύμφωνοι. Ἀναφέρει εἰδικῶς περὶ τῆς μάχης κατὰ τῆς ἑλονοσίας. Τοῦτο θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ἐξακριβωθῇ.

§30Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπὸ πότε;

§31Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀπὸ τοῦ 1922 καὶ ἐντεῦθεν.

§32Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου ἢ τοῦ Κράτους;

§33Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν γνωρίζω. Καὶ τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου ἐὰν ἦτο, πάλιν περὶ νοθείας πρόκειται.

§34Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ποτὲ δὲν ἔλειψε κατ’ οὐσίαν ἡ νοθεία τῆς κινίνης πρὸ τοῦ 1923, ἦτο πολὺ συχνοτέρα καὶ ὁμαδική.

§35Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ὄχι τῆς Κρατικῆς.

§36Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὶ σημασίαν ἔχει; Δὲν ἦτο νοθεία τῆς Κρατικῆς, ἀλλ’ ἦτο ἀπομίμησις τῆς Κρατικῆς κατὰ τὸ ἥμισυ. Μέχρι τοῦ 1923 δὲν κατεσκευάζετο ἐδῶ ἡ κινίνη. Φθάνομεν εἰς τὰ 1927, τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1927, ὁπότε λήγει ἡ 2α σύμβασις μὲ τὴν «Σάνιτας». Πρόκειται νὰ γίνῃ νέα σύμβασις πρὸς ἐξακολούθησιν τῆς δισκιοποιήσεως. Ἀλλὰ ἐνεφανίσθησαν καὶ ἄλλαι ἑταιρεῖαι, δὲν εἶναι μόνον ἡ «Σάνιτας» εἶναι καὶ ὁ Φάρος καὶ ἡ Χρωματουργία. Προκηρύσσεται διαγωνισμὸς καὶ ὀρθῶς, ὑποβάλλονται προτάσεις καὶ ἀρχίζει διαφωνία μεταξὺ τῶν 2 ὁμάδων. Ἀφ’ ἑνός, ἡ Χρωματουργία καὶ ἡ Σάνιτας κατηγοροῦν τὸν Φάρον, ὅτι δὲν εἶναι ὥριμος διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐργασίαν αὐτήν, ὅτι τὸ ἐργοστάσιόν του δὲν εἶναι ἐπαρκές, ὅτι δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸ ἐπιμελητήριον, ὅτι δὲν ἔχει ἐπαρκῆ μηχανήματα. Ὁ ἄλλος τοὺς κατηγορεῖ ὅτι εἶναι συνεννοημένοι καὶ δίδουν τιμὰς ἀκριβάς. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι εἶχον καὶ οἱ δύο, φαίνεται, δίκαιον ἔν τινι μέτρῳ. Διότι ἐκ τῶν ἐγγράφων καὶ τῶν φακέλλων τοὺς ὁποίους ἔχω ὑπ’ ὄψιν φαίνεται ὅτι ἡ Σάνιτας καὶ ἡ Χρωματουργία ἔδιδον τὰς αὐτὰς περίπου τιμάς, καὶ ἑκατέρα διὰ τὸ ½ τῆς ποσότητος. Ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ δὲν εἶχον ἄδικον λέγοντας ὅτι δὲν ἦτο ἕτοιμος ὁ Φάρος νὰ ἀναλάβῃ τὴν δισκιοποίησιν. Καὶ μάλιστα ἡ ἐπιτροπὴ τότε τῆς δημοπρασίας, ἡ ἐξ ὑπαλλήλων ἐπιτροπή, ἐπισκεφθεῖσα τὸ ἐργοστάσιον τοῦ Φάρου εὑρῆκεν ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκές, ἴσως διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐργασίαν αὐτήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ τότε ὑπουργὸς, εὑρεθεὶς μεταξὺ τῶν δύο ἑταιρειῶν προσφερουσῶν ἀκριβωτέρας τιμὰς, μετὰ 2 ἢ 3 δημοπρασίας κατέληξεν νὰ δώσῃ τὸ ζήτημα εἰς τὸν ἐφθηνότερον Φάρον, στηριχθεὶς εἰς τὴν ἐλπίδα, τὴν βάσιμον, ὅτι μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τῆς συμβάσεως, δηλαδὴ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1928, θὰ εἶχεν γίνῃ ἐπαρκής, διότι πράγματι ἐν τῷ μεταξὺ ἐτελειοποίει τὸ ἐργοστάσιόν του. Δὲν κατακρίνω τὸν ὑπουργόν. Ἀναφέρω ἱστορικῶς τὸ ζήτημα καὶ τονίζω τοῦτο τὸ γεγονὸς, ὅτι ὑπῆρχον τινὲς ἀμφιβολίαι ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐπάρκειαν τοῦ ἐργοστασίου καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο θὰ μᾶς ὠφελήσῃ διὰ τὴν κατανόησιν ἄλλων γεγονότων. Ἡ ἐκτέλεσις τῆς συμβάσεως αὐτῆς, κύριοι βουλευταί, δὲν ἐχώρησεν ὁμαλῶς. Ἀλλὰ ἡ σύμβασις, ἐννοεῖται ἡ δευτέρα μὲ τὸν Φάρον, δὲν ἦτο ἡ αὐτή μὲ τὴν προηγουμένην, ἦτο ἐφθηνοτέρα κατὰ τὴν τιμήν. Παρετηρήθησαν ἀταξίαι περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως, ἀταξίαι περὶ τὴν παράδοσιν καὶ τὴν περιεκτικότητα. Τὸ ἐργοστάσιον δὲν ἦτο πάντοτε, ἐμπρόθεσμον εἰς τὴν παράδοσιν τῶν δισκίων τῆς κινίνης, τῶν ἀνταποκρινομένων εἰς τὴν ποσότητα τῆς εἰς χῦμα κινίνης τὴν ὁποίαν παρελάμβανεν. Ἐτιμωρήσαμεν τὸ ἐργοστάσιον ἐφαρμόζοντες τὸν ὅρον τῆς συμβάσεως, δηλαδὴ ἐπεβάλαμεν εἰς αὐτὸ πρόστιμον καὶ ἀνεθέσαμεν εἰς ἄλλο ἐργοστάσιον νὰ κατασκευάσῃ κινίνην καὶ νὰ πληρώνῃ τὴν διαφοράν, ἡ ὁποία φυσικὰ ἦτο μεγάλη, διότι 195 εἶχεν ἀναλάβει ὁ Φάρος καὶ 250 αἱ ἄλλαι ἑταιρεῖαι. Ἔδιδε τὴν διαφοράν εἰς τὴν ἑταιρείαν καὶ ἐπλήρωνεν καὶ πρόστιμον. Ὁσάκις δὲ ἡ ἀνάλυσις ἀπεδείκνυε ποσότητα κινίνης ἐλάσσονα τῆς κατὰ τὴν σύμβασιν ὡρισμένης, ἐλάσσονα δηλαδὴ τῶν 2)10, ἐτιμωρεῖτο ἐπίσης ὁ ἀνάδοχος καὶ ἀφῃρεῖτο ἡ ἀξία τῆς κινίνης· ὄχι μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλ’ ἐπειδὴ παρουσιάζοντο καὶ δισκία ἔχοντα περισσοτέραν ἀπὸ τὴν συμβατικὴν κινίνην, ταύτην μὲν δὲν ἐπληρώνετο, τὴν ἐλάσσονα ὅμως ἐπλήρωνε. Καὶ ἐπειδὴ τὰ δισκία, τὰ πληθωρικὰ ἂς εἴπωμεν, ἦσαν ὑπερδιπλάσια τῶν ἀναιμικῶν, τῶν ἐλαττωματικῶν, ἡ δουλειὰ αὐτὴ δὲν μποροῦσε νὰ συμφέρῃ τὴν ἑταιρείαν καθόλου, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐπλήρωνε τὸ ἔλλειμμα, ἀφ’ ἑτέρου δὲν ἐπληρώνετο τὸ περισσότερον.

§37Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀπὸ ποῦ ἐπιστοποιεῖτο αὐτό;

§38Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπὸ τὰς ἀναλύσεις. Ἄν πάρετε τὸν κατάλογον θὰ τὸ ἰδῆτε.

§39Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ἄν ὑπῆρχον 200 κιλὰ ἐπὶ πλέον εἰς τὰ δισκία αὐτὰ καὶ 300 ἐπὶ ἔλαττον, ἀφῃροῦντο τὰ 200 ἀπὸ τὰ 300;

§40Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι. Αὐτὸ ἀκριβῶς λέγω, ὅτι δὲν ἐγένετο συμψηφισμός, ἀλλ’ ὁσάκις τὰ δισκία περιεῖχον κινίνην ἐλάσσονα τῆς συμβατικῆς αὐτὴν τὴν ἐπλήρωνεν ἡ ἀνάδοχος ὁσάκις δὲ εἶχον παραπάνω αὐτὴν δὲν τὴν ἐπληρώνετο καὶ ταὐτοχρόνως ἐτιμωρεῖτο.

§41Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὴ ἡ στατιστικὴ τὴν ὁποίαν ἀναφέρετε, τῶν ἀναλύσεων ὅπου φαίνεται ὅτι ὑπῆρχον καὶ πληθωρικὰ δισκία, ἀναφέρει συγχρόνως μὲ τὴν ἐποχὴν ποὺ ἔγινεν ἡ ἀνάλυσις καὶ τὰς ποσότητας εἰς τὰς ὁποίας ἀνεφέρετο ἡ δειγματοληψία.

§42Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαιότατα, διότι ἐπὶ ἑκάστης παραδιδομένης ποσότητος γίνεται δειγματοληψία.

§43Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀναφέρεται εἰς τὸν φάκελλον;

§44Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀναφέρεται.

§45Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Παρηγγείλλατε καθόλου συσκευάσματα κινίνης εἰς τὰ ἐργοστάσια «Φάρος», τὰ ὁποῖα δὲν κατεσκεύασε διότι δὲν εἶχεν τὴν δυναμικότητα νὰ τὰ κατασκευάσῃ; Παρηγγείλλατε φύσιγγας τὰς ὁποίας δὲν κατασκεύασε;

§46Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω ναὶ· δὲν ἐνθυμοῦμαι νὰ σᾶς πῶ αὐτὸ τὸ γεγονός.

§47Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Παρηγγείλλατε καὶ δὲν κατασκεύασε οὔτε μίαν. Καὶ ἀναφέρει ὁ Φάρος κατὰ τὴν 17)7)29. (ἀναγινώσκει).

§48Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν χωρεῖ ἀμφιβολία περὶ τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ Φάρου, ἀλλὰ ὁ ὑπουργὸς εὑρέθη πρὸ τοῦ ἑξῆς διλήμματος: Νὰ πέσῃ εἰς τὴν συμπαιγνίαν τῶν δύο ἄλλων ἑταιρειῶν ἢ νὰ δώσῃ εἰς τὸν Φάρον τὴν δουλειά. Ἀλλὰ ἐὰν διαρκούσης τῆς συμβάσεως κύριοι βουλευταὶ, δὲν εἴχομεν παρὰ μόνον αὐτὰς τὰς ἀνωμαλίας τὰς ὁποίας σᾶς εἶπον, ἕξ μῆνας μετὰ τὸ πέρας τῆς συμβάσεως ἀνεκαλύφθη ὡς γνωστὸν, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἐκ μιᾶς ἀναλύσεως ποσότης δισκίων κινίνης Ἔλφα τὰ ὁποῖα περιεῖχον γελοῖον ποσὸν κινίνης, δὲν περιεῖχον κἂν κινίνην. Γνωρίζει ἡ Βουλὴ τὶ ἐπράξαμεν ἅμα ἐγεννήθη ἡ ἀποκάλυψις αὐτή. Ἐγὼ μεταβὰς προσωπικῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐτηλεγράφησα εἰς τὸν διευθυντὴν τοῦ χημείου Θεσσαλονίκης νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς ἀναλύσεις, διότι ἤθελα ν’ ἀποκαλυφθῇ ἀμέσως ποία ἦτο ἡ ἔκβασις τῆς νοθείας τῆς κινίνης καὶ κατὰ τίνα τρόπον ἄραγε διεπράχθη ἡ κατάχρησις, ἂν κατάχρησις ἦτο.

§49Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ, τοιαῦτα ἔγγραφα δὲν ἔχετε καταθέσει.

§50Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅσα ἐπικαλεσθῶ, κ. βουλευτὰ θὰ τὰ ἀφήσω ἐδῶ.

§51Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πότε ἐτηλεγραφήσατε;

§52Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐθημερὸν ἅμα τὸ ἔμαθον ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας.

§53Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας περιμένατε νὰ τὸ μάθετε;

§54Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Φυσικὸν εἶναι. Προτήτερα ἔρχονται αἱ ἐφημερίδες ἀπὸ τὰς ἐπισήμους ἐκθέσεις καὶ τὰ τηλεγραφήματα τὰ ὑπηρεσιακά.

§55Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ μάθω, ἂν συνέπεσεν ἡ ἐνέργεια σας ταὐτοχρόνως μὲ τὴν ἐνέργειαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§56Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι, ἦσαν, παράλληλοι αἱ συνεννοήσεις. Ἐλησμόνησα νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς δύο περιπτώσεις διαρκούσης τῆς συμβάσεως εἶχεν ἀνακαλυφθῆ κινίνη Ἔλφα, οὐχὶ κρατικὴ ἀλλὰ τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου, νοθευμένη. Ἐτηλεγράφησα λοιπὸν ζητῶν πληροφορίας. Διατί; Διότι πολλαχῶς ἦτο δυνατὸν νὰ διαπραχθῇ ἡ κατάχρησις. Ἡ κατάχρησις μποροῦσε νὰ διαπραχθῇ ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ ὑπαλλήλου τοῦ ὑπουργείου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐμπεπιστευμένος εἰς τὴν παρακολούθησιν τῆς δισκιοποιήσεως. Ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπαιτηθῇ νὰ λάβῃ μὲν αὐτὸς ἀνάλυσιν μὲ ἁγνὰ κιβώτια, ἀλλὰ κατὰ τὴν μεταφορὰν νὰ ἐπέλθῃ ἀλλαγή, νὰ δοθοῦν ἄλλα ἀντ’ ἐκείνων. Ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ συμβῇ τοιοῦτον τι. Ἦτο ἐνδεχόμενον ἐν γνώσει ὑπαλλήλου τινος τοῦ χημείου. Ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἔχῃ γνῶσιν οὔτε τὸ χημεῖον καὶ νὰ γίνεται περαιτέρω εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ χημείου ἡ νοθεία. Ἤθελα λοιπὸν νὰ ἐξακριβώσω αὐτά. Παραλλήλως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξαπέστειλε τὸν κ. Τσουνούκαν καὶ ἐγένοντο ἐνέργειαι παράλληλοι. Δὲν εἶχον καιρὸν νὰ συνεννοηθῶ μὲ τὸν κ. Πρόεδρον περὶ τῆς ἀποστολῆς, ἀλλὰ καὶ ἂν εἶχον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν καλὸν εἶναι ἀμφοῖν μῦθον ἀκούσῃς. Καὶ ἐγένοντο καὶ ἀπὸ τὰ δύο μέρη ἔρευναι. Μόλις ἐκ τῶν γενομένων ἐρευνῶν ἀπεδείχθη ὅτι ἐπρόκειτο ὄντως περὶ νοθείας καὶ περὶ νοθείας ἡ ὁποία δὲν περιωρίζετο εἰς μίαν μόνον φοράν, ἀλλ’ εἰς πλείονας, ἐδόθη διαταγὴ ν’ ἀποσταλῇ ἡ ὅλη ὑπόθεσις εἰς τὴν εἰσαγγελίαν, εἰς τὴν δικαιοσύνην, διὰ νὰ προσπαθήσῃ ἐκείνη πλέον νὰ ἀνεύρῃ τοὺς ἐνόχους, τὴν ἔκτασιν τῆς καταχρήσεως, τὸν τρόπον τῆς καταχρήσεως καὶ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς δικαιοσύνης ἐθέσαμεν ἀμέσως καὶ ὅλους τοὺς φακέλλους μετὰ τοσαύτης μάλιστα σπουδῆς, καὶ ἐγὼ καὶ ὁ συνάδελφός μου, ὥστε δὲν ἐκρατήσαμε καὶ ἀντίγραφα τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐχρησίμευον εἰς τὴν συζήτησιν.

§57Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ζητηθοῦν καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων.

§58Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ναί, ἀλλὰ δὲν εἶναι εὔκολον. Ἐγὼ γνωρίζω τὶ κόπους κατέβαλον καὶ πόσον προσεπάθησα νὰ μαντεύσω ἀπὸ τὰς ἐπικεφαλίδας ποῖα ἔγγραφα θὰ ἦσαν χρήσιμα εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ζητήσω ἀντίγραφα. Ἡ δικαιοσύνη, κύριοι, σήμερον ἀγωνίζεται νὰ ἀνεύρῃ τοὺς ἐνόχους καὶ ἐλπίζομεν ὅτι θὰ ἀνεύρῃ αὐτοὺς καὶ θὰ τοὺς τιμωρήσῃ ἀναλόγως τῶν πράξεών των. Ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ μὴ δυσχεράνῃ τὸ ἔργον τῆς δικαιοσύνης, ἀνέστειλεν καὶ πᾶσαν διοικητικὴν ἔρευναν, πᾶσαν διοικητικὴν ἀνάκρισιν ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου. Ἀνέστειλεν τὸν ἔλεγχον αὐτὸν καὶ τήν διοικητικὴν ἔρευναν, διότι πρῶτον ἔδωσεν ὅλα τὰ ἔγγραφα καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς διοικητικὴν ἔρευναν. Ἐξ ἄλλου δὲ ἦτο ἴσως πιθανὸν νὰ μὴ καταλήξουν εἰς τὰ αὐτὰ συμπεράσματα καὶ τοῦτο μπορεῖ νὰ ἦτο εἰς ἐπηρεασμὸς εἴτε τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς ὑπὸ τῆς διοικητικῆς εἴτε τῆς διοικητικῆς ὑπὸ τῆς δικαστικῆς· ἐνῷ ἀντιστρόφως ἂν ἀναμείνωμεν τὸ πόρισμα τῆς δικαστικῆς ὁδοῦ, θὰ ἔχωμεν κατόπιν ὅλον τὸν καιρὸν νὰ εὕρωμεν ἕνα ἕκαστον τῶν ὑπευθύνων καὶ νὰ ἀσκήσωμεν κατ’ αὐτοῦ τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν. Ἀλλ’ ἐνῷ κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ ὑφυπουργὸς καὶ ὅλη ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν ἄλλο ἔπραξε παρὰ τὸ καθῆκον της, ἠλέγχθημεν ὅπως ἠκούσατε, δριμύτατα. Ἀνεμένομεν νὰ ἐλεγχθῶμεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ μοῖρα τῶν Κυβερνήσεων ὅταν ἀνακαλύπτωνται καταχρήσεις ἀδιαφόρως ἄν διὰ τὰς καταχρήσεις αὐτὰς εὐθύνεται ἡ εἰς τὴν ἀρχὴν εὑρισκομένη Κυβέρνησις ἢ ἄλλη, ἢ καὶ καμμία. Τὸ σύνηθες εἶναι νὰ ἐλέγχεται ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἀνεκαλύφθησαν αἱ καταχρήσεις. Δὲν παραπονοῦμαι διὰ τοῦτο καὶ θὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς αἰτιάσεις. Θὰ ἀπαντήσω, κύριοι βουλευταὶ, μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ἡ ἐκκρεμότης τῆς ὑποθέσεως εἰς χεῖρας τῆς δικαιοσύνης. Ὑποθέτω ὅτι ἡ συζήτησις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ οὔτε ἐκ προθέσεως οὔτε ἐξ ἀμελείας ὑπαίτιος τοῦ ἐπηρεασμοῦ τῆς δικαιοσύνης πρὸς ταύτην ἢ πρὸς ἐκείνην τὴν κατεύθυνσιν. Καὶ διὰ τοῦτο θὰ προτιμήσω ἠλαττωμένης δυνάμεως ἀπάντησιν, παρὰ ἀπάντησιν ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ δυσχεράνῃ τὸ ἔργον τῆς δικαιοσύνης. Μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν αὐτὴν κύριοι βουλευταὶ, θὰ ἐξετάσωμεν τὰς αἰτιάσεις τῆς ἀντιπολιτεύσεως μίαν πρὸς μίαν, χωρὶς νὰ ἀφήσωμεν οὐδεμίαν. Ἂς ἴδωμεν: Μᾶς λέγουν διατὶ δὲν ἠλλάξαμεν τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ δημοσίου τὸν ὁποῖον εἴχομεν εἰς τὸ ἐργοστάσιον τοῦ Φάρου παρακολουθοῦντα τὴν δισκιοποίησιν. Εἶναι ἄραγε βέβαιον ὅτι ἄν τὸν ἀλλάζαμε δὲν θὰ συνέβαινον καταχρήσεις;

§59Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Βεβαιότατον.

§60Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Γνωρίζει σήμερον ὁ κ. βουλευτὴς ὁ ὁποῖος ἀπαντᾶ μὲ τὸ «βεβαιότατον» πῶς ἔγινεν ἡ κατάχρησις; Γνωρίζετε ὑμεῖς πῶς ἔγινεν ἡ κατάχρησις καὶ ἀπαντᾶτε βεβαιότατον: Ποῦ γνωρίζετε ὅτι ἄν μετεβάλλετο ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ δημοσίου δὲν θὰ ἐγίνοντο καταχρήσεις; Διὰ νὰ γνωρίζωμεν τοῦτο, πρέπει νὰ γνωρίζωμεν πῶς διεπράχθησαν αἱ καταχρήσεις καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν γνωρίζομεν οὔτε ἡμεῖς οὔτε ἡ δικαιοσύνη. Ἀλλὰ ἀντὶ νὰ μὲ ἐρωτᾷ ὁ κ. βουλευτὴς διατὶ δὲν ἤλλαξα τὸν ἀντιπρόσωπον, τὸν ἐρωτῶ ἐγώ: διατὶ νὰ τὸν ἤλλαζον; Διατὶ θὰ ἤλλαζον ἕνα ἀντιπρόσωπον, τοῦ ὁποίου ἡ ὑπηρεσία ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἀσκηθεῖσα δὲν παρεῖχεν οὐδὲ τὴν ἐλαχίστην ὑπόνοιαν, ὑπάλληλον ὁ ὁποῖος ἀπήλαβε γενικῆς ἐκτιμήσεως διὰ τὴν τιμιότητά του; Καὶ τὶ θὰ συνέβαινεν, παρακαλῶ ἄν μετὰ τὴν ἀλλαγὴν τοῦ ὑπαλλήλου ἐκείνου ἐγένετο ἡ κατάχρησις; Καὶ πῶς ἠμπορεῖ νὰ ἀντικαταστήσωμεν ἕνα ὑπάλληλον ἄνευ λόγου ἀπὸ μίαν ἐμπιστευτικὴν ὑπηρεσίαν; Καὶ εἶναι ἆραγε τόσοι πολλοὶ οἱ τίμιοι, ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ τοὺς ἀλλάζωμεν κάθε ἑβδομάδα εἰς τὰς ἐμπιστευτικὰς ὑπηρεσίας; Οἱ ἐλέγχοντες τοὐλάχιστον μᾶς εἶπον ὅτι δὲν ἔχομεν τόσους πολλούς. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι ἔχομεν. Δὲν ἠμπορεῖ λοιπὸν, κύριοι βουλευταὶ νὰ στηριχθῇ μομφὴ διότι δὲν ἀντικαταστήσαμεν τὸν Ἰωαννίδην, ἀφοῦ δὲν εἴχαμεν οὐδένα λόγον νὰ τὸν ἀντικαταστήσωμεν. Ἐπαναλαμβάνω δὲ ὅτι δὲν ἠμποροῦσε νὰ γνωρίζῃ κανεὶς ὅτι ἀντικαθισταμένου τοῦ κ. Ἰωαννίδη δὲν θὰ ἐγένοντο καταχρήσεις, διότι δὲν γνωρίζομεν ἄν ὁ Ἰωαννίδης εἶναι ὁ καταχραστής. Εἶναι ὑπόδικος καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ θέσωμεν τὸ δόγμα ὅτι οἱ ἐπὶ ὑπονοίᾳ συλλαμβανόμενοι εἶναι ἔνοχοι. Ἀλλὰ ἄς ἔλθωμεν εἰς μίαν δευτέραν αἰτίασιν. Εἶπον οἱ ἀξιότιμοι κύριοι ἐπερωτῶντες «διατὶ δὲν εἶσθε αὐστηρότερος; εἶσθε ἐπιεικὴς εἰς τὰς ποινάς. Ἄλλωστε δὲν σᾶς ἐκίνησε λοιπὸν τὴν ὑπόνοιαν τὸ γεγονὸς ὅτι μὲ τοιαύτας ποινὰς ποὺ ἐπεβάλετε καὶ μὲ τοιαύτας ζημίας ποὺ ὑφίσταται ἡ ἑταιρεία πῶς ἀντεῖχε; δὲν σᾶς ἐγεννήθη ἡ ὑπόνοια ὅτι ἡ ἑταιρεία κατεχρᾶτο, ἀφοῦ εἶχε τὴν ἀντοχὴν νὰ ὑφίσταται τοιαύτας ζημίας»; Ὁ εἷς εὑρῆκε τὰς ποινὰς ἐπιεικεῖς, ὁ ἄλλος αὐστηράς. Ἡ ἀλήθεια εἶναι στὸ μέσον, δὲν ἤμην οὔτε αὐστηρὸς οὔτε ἐπιεικής, ἤμην δίκαιος, διότι δίκαιος πρέπει νὰ εἶναι ὁ ὑπουργὸς ὁ ἀντιπροσωπεύων τὸ Κράτος. Ἤμην δίκαιος μετ’ αὐστηρότητος, διότι ὁ δίκαιος θὰ ἔλεγεν ὅτι: κύριοι, ἀφοῦ τέλος πάντων εἶναι ἀταξία—διότι δὲν εἴχομεν καμμίαν ὑπόνοιαν ὅτι πρόκειται περὶ δόλου, ἀλλὰ περὶ ἀταξίας τῶν μηχανῶν—ἀφοῦ πρόκειται ὁσάκις ἡ περιεκτικότης εἶναι ἠλαττωμένη νὰ τὴν πληρώνῃ ὁ ἐργολάβος καὶ ὁσάκις περισσεύει πάλιν νὰ τὴν πληρώνει ὁ ἐργολάβος, ἡ δικαιοσύνη ἀπαιτεῖ, τοὐλάχιστον εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν νὰ συμψηφισθῇ. Δὲν ἐδέχθην ποτὲ νὰ συμψηφισθῇ, δὲν ἐχάρισα ποτὲ καμμίαν ποινήν. Πῶς εἶναι δυνατός νὰ λεχθῇ ὅτι ὑπῆρξα ἐπιεικὴς καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν ἐν τῇ ἐκτιμήσει τῶν περιστατικῶν αὐτῶν νὰ ἀλλάξωμεν, ὅταν ὁ ἀνάδοχος ἦτο ἤδη περίπου ἀνεπαρκής; Ὅταν ἀνέλαβε καὶ ὅταν τὸν ἐδέχθημεν διότι μᾶς τὸν ἐπέβαλεν ἡ δημοπρασία καὶ διότι μᾶς ἔκαμε τὴν ἐκδούλευσιν νὰ χαλάσῃ μίαν συμπαιγνίαν ὑφισταμένην μεταξὺ τῶν δύο ἄλλων ἑταιρειῶν; Ἔπρεπε λοιπὸν τὸν ἀνάδοχον, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ὑπῆρχε δόλος δὲν ὑπῆρχεν ὑπόνοια περὶ δόλου, ἀλλ’ ὁ ὁποῖος ὑπέπιπτε φυσικὰ εἰς ἀταξίας, ἔπρεπε νὰ τὸν τιμωρήσωμεν αὐστηρὰ διὰ νὰ καταστρέψωμεν μίαν βιομηχανίαν, διὰ νὰ λάβωμεν τὸν τίτλον τῆς αὐστηρότητος ἀπὸ τοὺς ἐπερωτήσαντας; Πῶς ἦτο δυνατόν τὸ Κράτος νὰ ἐμφανισθῇ μὲ τοιαύτην ἠθικὴν ἀπέναντι οἱασδήποτε ἑταιρείας; Ἀλλὰ σᾶς εἶπον, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν ἤμην μόνον δίκαιος, ἀλλ’ ἤμην δίκαιος μετ’ αὐστηρότητος. Σᾶς εἶπον ὅτι καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς κινίνης ποτὲ δὲν ἐδέχθην συμψηφισμόν. Ὁσάκις δὲ ἐσημειώθησαν τινὲς ἀταξίαι, ἀπηύθυνα ἔγγραφον εἰς τὴν ἑταιρείαν εἰς τὸ ὁποῖον ἔλεγα: Προσέξατε διότι ἐξαντλεῖται ἡ ὑπομονή μου. Ἰδοὺ τὰ ἔγγραφα (ἀναγινώσκει ὁ κ. ὑπουργὸς τὸ ἀπὸ Μαΐου 1929 ἔγγραφον ἔχων οὕτω: Ἐν σχέσει πρός τήν......» (ἀναγινώσκει).

§61Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον δὲν εἶναι εἰς τὸν φάκελλον. Πῶς ἠθέλατε νὰ σχηματίσωμεν γνώμην μὲ ἐλλιπῆ φάκελλον;

§62Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον τὸ ἔφερα ἀπὸ τήν ἀνάκρισιν.

§63Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἡ ἀξίωσίς σας, ὅτι ἂν εὕρωμεν καὶ κανὲν ἔγγραφον μεταγενεστέρως νὰ μὴ τὸ χρησιμοποιήσωμεν;

§64Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἔπρεπε νὰ λάβωμεν καὶ ἡμεῖς γνῶσιν ἐγκαίρως.

§65Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διατὶ νὰ ἀντιγραφῇ τώρα τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἐκ τῆς ἀνακρίσεως τώρα πού ἐπρόκειτο νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κύριος ὑπουργὸς, καὶ δὲν ἐγένετο πρότερον;

§66Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μᾶς ἐκάματε μίαν ἐπερώτησιν ἡ ὁποία ἐπήγετο νὰ τελειώσῃ, ἐσκέφθημεν νὰ καταθέσωμεν τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ἀλλ’ εἶχον σταλῆ εἰς τὴν ἀνάκρισιν. Ὅλοι δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι κάμνομεν τίποτε τὸ κακό, ἂν εὕρωμεν νὰ παρουσιάσωμεν καὶ ἄλλα ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ἀνακαλύπτομεν; Ἄν νομίζετε ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ζητήσετε τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ σᾶς ἀκούσωμεν, ἀλλὰ δὲν ὑποθέτω ὅτι διατυπώνετε τοιαύτην ἀξίωσιν, ὅτι ἔγγραφα εὑρισκόμενα εἰς τὴν ἀνάκρισιν καὶ ἀνακαλυπτόμενα ἐκ τοῦ πρωτοκόλλου σήμερον, δὲν δυνάμεθα νὰ τὰς μεταχειρισθῶμεν. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος νὰ λέγῃ, ὅτι δὲν ἐδείξαμεν προθυμίαν διὰ τὴν χορήγησιν τῶν ἐγγράφων. Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον δὲν ἦτο εἰς τὰ χέρια μας.

§67Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον χρησιμεύει διὰ νὰ στηρίξῃ ἔτι μᾶλλον τὴν ἐπερώτησιν, διότι ἐξ αὐτοῦ ἀποδεικνύεται ὅτι εὑρίσκεσθε ἐν γνώσει.

§68Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ λησμονῆτε, κύριοι, ὅτι ἔχετε καθῆκον ὅλοι σας νὰ βοηθήσετε τὴν Κυβέρνησιν ν’ ἀποκαλυφθοῦν τὰ πράγματα πῶς ἔχουν, ποίαν ἔκτασιν ἔλαβεν ἡ κατάστασις, καὶ νὰ μὴ ἀφήσωμεν τὴν κοινὴν γνώμην παραπαίουσαν ἐδῶ καὶ ἐκεῖ.

§69Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις γραφεῖσα ἐκ μέρους τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, εἶχεν ἀκριβῶς αὐτὸν τὸν σκοπόν.

§70Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Χαίρω πολύ.

§71Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ φθάσω ἀμέσως εἰς τὸ συμπέρασα.

§72Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Συνέστησα εἰς τοὺς φίλους μου νὰ προσέξουν, διότι εἶναι καὶ εἰς τὴν ἀνάκρισιν ἡ ὑπόθεσις.

§73Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Χαίρω ποὺ ἀκούω καὶ τοῦτο......

§74Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὄχι χαίρετε ποὺ τὸ ἀκοῦτε, διότι τὸ γνωρίζετε.

§75Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μοῦ ἔκανεν ἐντύπωσιν ἡ παρατήρησις σας ὅτι σᾶς ἐφέραμεν νέα ἔγγραφα. Ἀφήσατε εἰς τὸ τέλος νὰ ἐξηγήσω, διότι κοινὸν συμφέρον ἔχομεν νὰ τελειώσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ἐνωρίτερον.

§76Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Αἱ συστάσεις αὐταί δὲν ἔπρεπε ν’ ἀπευθύνωνται εἰς ἡμᾶς. Διότι ὀφείλομεν νὰ συντρέξωμεν εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀποκαλύψεως, δι’ αὐτό, μὴ ἐλθόντες νὰ συζητήσωμεν ἐκ προκαταλήψεως, ἐζητήσαμεν τὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ μορφώσωμεν ἐξ αὐτῶν γνώμην καὶ ἀναπτύξωμεν τὴν γνώμην μας ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπευθύνωνται αἱ συστάσεις αὗται πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παρέλειψαν νὰ καταθέσουν τὰ ἔγγραφα.

§77Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς λέγω, ὅτι τὰ ἔγγραφα δὲν ἦσαν εἰς τὰ χέρια μας· εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀνάκρισιν καὶ προσπαθοῦμεν ἀπὸ τὸ πρωτόκολλον ν’ ἀνακαλύψωμεν κἄτι τι.

§78Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν ἂν πταίετε ἢ δὲν πταίετε. Ἐπιστοποιήσαμεν ἕν γεγονός. Ποίαν ἔννοιαν ἔχουν αἱ συστάσεις.

§79Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ ἄλλης πλευρᾶς διετυπώθη κατηγορία.

§80Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἡμεῖς εἴχομεν ἀνάγκην τῶν ἐγγράφων.

§81Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ φάκελλος κατετέθη ἐλλιπής. Σεῖς εἶσθε οἱ ὑπόχρεοι νὰ καταθέσετε πλήρη τὸν φάκελλον. Ἀλλ’ ἂς ἀφήσωμεν αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς συζητήσεως. Ἡ παροῦσα ἐπερώτησις πρόθεσιν ἔχει νὰ διαφωτίσῃ τὴν κατάστασιν.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σύμφωνοι. Ὁ φάκελλος εἶναι εἰς τὴν ἀνάκρισιν ὁλόκληρος. Θὰ ἐσκεπτόμεθα νὰ σᾶς εἴπωμεν «περιμένετε νὰ τελειώσῃ ἡ δίκη καὶ τότε θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ σᾶς τὸν δώσωμεν ὁλόκληρον τὸν φάκελλον», ἀλλὰ τοιαύτη ἀπάντησις θὰ ἐξελαμβάνετο ὡς πρόθεσις ὑπεκφυγῆς τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης, τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον ὁ τύπος ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον γνωρίζετε ἐξακολουθεῖ νὰ σχολιάζῃ τὴν ὑπόθεσιν ὅπως τὴν σχολιάζῃ. Λοιπὸν δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν τὴν ὑπόθεσιν μόνον εἰς τὰ δικαστήρια, ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις καὶ ἐδῶ. Ἐκάμαμε ὅ,τι ἠδυνάμεθα διὰ νὰ σᾶς φέρωμεν τὰ ἔγγραφα, ἀλλ’ ἄν προσαγάγωμεν ἔγγραφόν τι νέον, νομίσητε δὲ ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησις, θὰ δεχθῶμεν τὴν ἀναβολὴν χωρὶς νὰ μᾶς παρεξηγήσωμεν.

§83Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Τὰ ἔγγραφα τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς τὴν Θεσσαλονίκην ἐπῆγαν εἰς τὴν ἀνάκρισιν; Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δὲν ἐπῆγαν.

§84Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ποῖα ἔγγραφα;

§85Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡμεῖς ἐζητήσαμεν τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων διὰ νὰ ἐξακριβώσωμεν κατὰ πόσον ὑπάρχει Κυβερνητικὴ πολιτικὴ εὐθύνη καὶ ἐκεῖ περιορίζομεν καὶ μόνον τὴν συζήτησιν. Ἐγὼ ὁμολογῶ ἀτομικῶς ὅτι καὶ ἡ μνεία τῶν ἐγγράφων αὐτῶν εἰς τὴν συζήτησιν δὲν νομίζω ὅτι ἐμποδίζει τὸν ἔλεγχον.

§86Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐλέγομεν λοιπὸν κ. βουλευταί, ὅτι ἡ παρατήρησις περὶ ἐπιεικείας τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἢ ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι δὲν χωρίζω τὰς εὐθύνας μου ἀπὸ τὸν ὑφυπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν ἤμην μόνος μου ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχον μόνος μου τὰς εὐθύνας καὶ ὅταν εἶμαι μαζὶ του τὰς ἔχω μαζύ του τὰς εὐθύνας μου, ἡ παρατήρησις λοιπὸν λέγω ὅτι ἐδείχθημεν ἐπιεικεῖς δὲν στηρίζεται πουθενά. Δὲν ἐδείχθημεν ἐπιεικεῖς, ἀλλ’ ἐδείχθημεν δίκαιαι μετ’ αὐστηρότητος. Καὶ ἐνῷ ὑπῆρχον ὅλοι οἱ λόγοι, νὰ εἴμεθα ἐπιεικέστεροι πρὸς τὴν ἑταιρείαν αὐτήν, μὴ λησμονῆτε δὲ ὅτι τότε δὲν ὑπῆρχον ὑποψίαι, ἐν τούτοις ἐβαδίσαμεν καὶ πρὸς αὐστηροτέραν ἀκόμη τακτικήν. Μὲ ἠρωτήσατε διατὶ δὲν ἐφηρμόσατε τότε αὐτήν; Ὄταν ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ αἱ πληροφορίαι ἐβεβαίουν καὶ ἐβεβαιώθην καὶ ἐπισήμως καὶ ὑπάρχει καὶ τὸ ἐπίσημον ἔγγραφον....(ἀναγινώσκει). Καὶ εἰς μεταγενέστερον ἔγγραφον ἀπαντῶ εἰς τοὺς εἰπόντας «διατὶ λοιπὸν δὲν μετεβάλλατε τακτικὴν ὅταν εὑρέθη ἡ νοθεία;» Ἀπαντῶ, εἰς τὴν νοθείαν δὲν ἐνδιαφέρεται τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, διότι δὲν ἐπρόκειτο περὶ θεϊκῆς κινίνης καὶ δὲν ὑπῆρχε κανεὶς ὅρος τῆς συμβάσεως ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου θὰ ἠδυνάμην νὰ στηριχθῶ, νά τιμωρήσω τὴν ἑταιρείαν, διότι εἰς τὸ ἐμπόριον τὸ ἰδιωτικὸν ἠμποροῦσε νὰ νοθεύσῃ τὰ φάρμακα, ἐφόσον ἐγὼ εἶχον τὰς ἀναλύσεις, ὅτι τὰ φάρμακα τὰ ὁποῖα εἶχε δώσει εἰς τὸ Κράτος ἦσαν ἐν τάξει, εἶχε δὲ μόνον ἀταξίας ὀφειλομένας ὄχι εἰς δόλον ἀλλὰ εἰς οὐχὶ κανονικὴν ἐργασίαν τῶν μηχανῶν των. «Τὴν 1ην Ὀκτωβρίου. (ἀναγινώσκει). Αὐτὸ κύριοι, εἶναι 14 μῆνες πρὸ τῆς ἀνακαλύψεως τῆς νοθείας. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἀφήσωμεν τὴν αἰτίασιν περὶ ἐπιεικείας, ἄς ἔλθωμεν εἰς τὴν αἰτίασιν, διατὶ δὲν ἐκήρυξα τὴν ἑταιρείαν ἔκπτωτον. Τινὲς τῶν ἐπερωτώντων μᾶς κακίζουν, διατὶ δὲν ἐκηρύξαμεν τὴν ἑταιρείαν ἔκπτωτον. Ἄλλοι φρονοῦντες ὅτι δὲν εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ κηρύξωμεν τὴν ἑταιρείαν ἔκπτωτον, μᾶς κακίζουν διότι ἐπανελάβομεν τὸν ὅρον περὶ ἐκπτώσεως τὸν ἴδιον καὶ εἰς τὴν νέαν σύμβασιν, ὁ ὁποῖος ὅρος, δὲν μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα τῆς ἐκπτώσεως. Ἐγὼ κύριοι, νομίζω ὅτι—καίτοι θὰ μὲ συνέφερεν ὁ ἰσχυρισμὸς τῶν ὑποστηριζόντων, ὅτι δὲν εἶχον δικαίωμα ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει νὰ τὴν κηρύξω ἔκπτωτον, νομίζω ὅτι ἐφόσον ἡ σύμβασις δὲν περιεῖχε τὸν ὅρον τῆς ἐκπτώσεως, εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς παρασκευῆς καὶ τῆς δισκιοποιήσεως τῆς κινίνης, νομίζω ὅτι ἡ σύμβασις δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ὑπουργὸν ὅταν εἶναι πλέον κατάφωρον τὸ σφάλμα νὰ παραπέμψῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ νομικὸν συμβούλιον, πρὸς λύσιν τῆς συμβάσεως. Αὐτὴν τὴν γνώμην ἔχω ὡς νομικός. Ἀλλά, διατὶ νὰ ἔχω ταύτην τὴν γνώμην καὶ ὄχι τὴν γνώμην ἡ ὁποία μὲ συμφέρει; Διατὶ δὲν τὴν παρέπεμψα; Διότι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐνεδείκνυον τὴν δικαιοσύνην εἰς τὰς τιμωρίας οἱ αὐτοὶ λόγοι ἔτι μᾶλλον ἐνδείκνυον εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὅρου τῆς ἐκπτώσεως, καὶ δεύτερον διότι δὲν ἤμην διόλου βέβαιος ὅτι ἠμποροῦσα νὰ ἔχω ἀπόφασιν τῶν 5)4 τοῦ νομικοῦ συμβουλίου τῆς πλειοψηφίας, περὶ ἐκπτώσεως τῆς ἑταιρίας. Τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἐνεφανίζοντο, δὲν ἦσαν κατὰ τὴν γνώμην μου ἐπαρκῆ, διὰ νὰ ἔχω αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν. Ἀλλὰ καὶ τὶ θὰ ἐκέρδιζον ἀπ’ αὐτὴν τὴν μεταβολήν; Νὰ κατέφευγον εἰς τὰς ἄλλας ἑταιρείας; Μὴ λησμονῆτε ὅμως, ὅτι δὲν εἶχον ὑπονοίας περὶ δόλου. Τὶ θὰ ἐκέρδιζον λοιπὸν καταστρέφων μίαν ἑταιρείαν; Νὰ ὑπάγω ποῦ; Νὰ ὑπάγω εἰς τὰς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι ἀπέδειξαν ὅτι εἶχον συμπαιγνίαν, διὰ νὰ πάρουν ἀπὸ τὸ Κράτος τὴν δισκιοποίησιν τῆς κινίνης μὲ μεγαλειτέρας τιμάς; Καὶ ποία θὰ ἦτο ἡ ἐμφάνισις τοῦ Κράτους τὸ ὁποῖον ἐδέχετο μίαν ἑταιρείαν ἀνάδοχον εἰς διαγωνισμόν, ὅταν εἶχεν ἀμφιβολίας περὶ τῆς ἐπαρκείας τῆς τῆς μηχανικῆς, καὶ ὅταν ἀπέκτα ἐπάρκειαν ὕστερα νὰ ἤρχετο νὰ τὴν κηρύξῃ ἔκπτωτον; Ἠμποροῦσε τὸ Κράτος νὰ ἐμφανισθῇ ὑποστηρίζον τοιαύτην ἀντίθεσιν, δεχόμενον τὸν ἀνεπαρκῆ ἀνάδοχον, καὶ καταστρέφον τὴν ἐπαρκῆ βιομηχανίαν· Πῶς ἦτο δυνατόν, νὰ διαπράξῃ τοιαύτην πρᾶξιν ὁ ὑπουργός; Διότι, ἄν τὴν διέπραττε θὰ ἠμποροῦσαν κάλλιστα νὰ τοῦ εἰποῦν ὅτι διέπραξε μίαν τερατωδίαν. Τονίζω πάντοτε, ὅτι δὲν εἴχομεν καμμίαν ὑπόνοιαν δόλου τῆς ἐν λόγῳ ἑταιρείας. Ὁ δόλος ἦτο πολὺ μεταγενέστερος. Ἀλλὰ μᾶς εἶπον, διατὶ ἐδέχεσθε τὰ δισκία; Κύριοι, πράγματι ἐδεχόμην δισκία τὰ ὁποῖα δὲν περιεῖχον τὰ 2)10 τὰ ἀπαιτούμενα κατὰ τὴν σύμβασιν τῆς κινίνης. Ἐδεχόμην μὲ 18 καὶ εἰς μίαν ἢ δύο περιπτώσεις μὲ 17. Μίαν εἰς τὸν δάγγειον, καὶ ἄλλην μίαν κατὰ τὴν ἐποχὴν ποὺ εἴχομεν ἀνάγκην κινίνης μεγάλην. Τὰ ἀπεδέχθημεν ἀφοῦ ἀφῃρέσαμεν ἀπὸ τὸν ἀνάδοχον τὴν ἀξίαν τῆς κινίνης, δηλαδὴ τὸν ἐτιμωρήσαμεν. Διατὶ ἀπεδέχθημεν; Διότι ὁσάκις καὶ εἰς τὸ παρελθὸν παρετηρήθη ἔλλειψις τῆς ἀπαιτουμένης ποσότητος, ἡ αὐτὴ τακτικὴ ἐτηρήθη; Δὲν ἠμπορεῖ λοιπὸν τὸ Κράτος, νὰ ἔχῃ δύο μέτρα καὶ δύο σταθμὰ καὶ ἡ διοικητικὴ δικαιοσύνη, εἶναι δικαιοσύνη, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀποτελῇ παράδοσιν. Ἔλλειψις οὐχὶ μεγαλειτέρα τοῦ ἑνὸς χιλιογράμμου δὲν σημαίνει ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐνέργεια τῶν δισκίων τῆς κινίνης. Ἀλλ’ ἔρχεται ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἀθηνῶν καὶ λέγει ὅτι «κύριοι, πολὺ καλά, τὴν δέχεσθε· ἀλλὰ αἰσχροκερδεῖτε εἰς βάρος τοῦ λαοῦ». Κύριοι, φρονῶ ὅτι, ὅταν ἐδώσαμεν εἰς τὸν λαὸν δισκία ἀνεμικά, δὲν ὠφελεῖτο τὸ δημόσιον εἰς βάρος τοῦ λαοῦ, διότι ἐδώσαμεν πολὺ περισσότερα πλεονεκτικὰ δισκία παρ’ ὅσα ἀναιμικά, ἑπομένως περισσοτέραν κινίνην ἐδώσαμεν ἐν συνόλῳ εἰς τὸν λαὸν, παρ’ ὅσον ἐπληρώθη τὸ δημόσιον. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι τὸ δημόσιον ἐπληρώθη παρὰ πάνω. Ἀλλὰ δὲν μπορεῖ τὸ Κράτος οὔτε καὶ ὁ ὑπουργὸς ἄνευ παρεξηγήσεων, νὰ διώξῃ μίαν ἑταιρείαν, ἐπειδὴ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ δίωξις τῆς ἑταιρείας θὰ ἐσήμαινε παράδοσιν τῶν δισκίων εἰς τὰς ἄλλας. Δὲν ὑπάρχει μέσος ὅρος; Φεύγοντες ἀπὸ τοὺς μὲν, θὰ ἐπηγαίναμεν εἰς τοὺς δέ. Ἀλλὰ ἄς ἐξετάσωμεν, καὶ ἄν δὲν πράττομεν καὶ τὴν ἀδικίαν αὐτὴν τὶ θὰ ἐγένετο. Νὰ μὴ δεχθῇ τὰ δισκία τὸ Κράτος, πολὺ καλά, ἀλλὰ τὰ δισκία θὰ ἐκυκλοφόρουν, δὲν εἶχα τὸ δικαίωμα ἀτυχῶς νὰ τὰ καταστρέψω, κατὰ τὴν σύμβασιν δὲν ἠμποροῦσα νὰ καταστρέψω ξένην περιουσίαν. Τὰ δισκία θὰ ἔμεναν εἰς τὴν ἑταιρείαν. Ἡ ἑταιρεία αὐτὴ θὰ τὰ ἐκυκλοφόρει καὶ τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο ὅτι θὰ τὰ ἐκυκλοφόρει λαμβάνουσα πολὺ περισσότερα ἀπ’ ὅ,τι ἐλάμβανε ἀπὸ τὸ Κράτος ὡς ἀμοιβήν, δηλαδὴ θὰ ἐκερδοσκόπει. Εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο ἄν εἷς ὑπουργὸς εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ καταστρέψῃ τὰ δισκία, ἀλλὰ τοιοῦτον δικαίωμα δὲν ἔχει, ἀλλὰ τὰ ἐδέχθην ἀκόμη, κύριοι, διότι δὲν ἔθιγον τὴν ὑγείαν τοῦ λαοῦ, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι τὴν κινίνην δὲν τὴν λαμβάνουν μετὰ τοιαύτης προσοχῆς μήπως πάρουν 17½ ἢ 18½, ἀδιαφόρως πέρνει ὁ λαὸς καὶ 1 καὶ 2 καὶ 3 κουφέτα. Δὲν μποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐπειδὴ δὲν συμπίπτει ὁ ἴδιος νὰ πάρῃ τὰ δισκία τὰ ἀναιμικὰ καὶ τὰ πλεονεκτικὰ πιθανὸν αὐτὸς νὰ ἐζημιώθη κἄπως, πρόκειται δὲ περὶ διαφορᾶς κάτω τοῦ μονολέπτου· ἔχει καὶ ἡ πρακτικὴ κάποτε τὰς ἀπαιτήσεις της. Μὴ ἀσχολεῖσθε μὲ αὐτά. Τὶ ἠθέλατε νὰ γίνῃ διὰ νὰ εἴμεθα ἀκριβοδίκαιοι, νὰ ἐπιστρέψωμεν τὰ δισκία καὶ τὰ σωληνάρια πρὸς νέαν ἐπεξεργασίαν, διὰ νὰ ἀναγραφῇ ὅτι ἕκαστον δισκίον κινίνης ἔχει ὄχι 25 λεπτὰ ἀλλὰ 22½ λεπτὰ; Ἄν γίνῃ ὅλη αὐτὴ ἡ ἐργασία ἡ ὁποία θὰ ἐκόστιζε παρὰ πάνω ἀπὸ 2½ λεπτὰ τὴν ὠφέλειαν αὐτὴν θὰ τὴν εἶχε ὄχι ὁ λαὸς ἀλλ’ ὁ παντοπώλης. Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι μπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ αὐτὸ θέμα αἰτιάσεως, καὶ μάλιστα αἰτιάσεως ἀξίας νὰ χαρακτηρισθῇ ἡ Κυβέρνησις ὡς παραβᾶσα τοὺς ποινικοὺς νόμους καὶ ἐξαπατήσασα τὸν λαὸν εἰς βαθμὸν κακουργήματος. Ἀλλὰ ἂν ἠθέλαμεν, νὰ εὕρωμεν τοιαύτας μικροαδικίας τοῦ δημοσίου διατὶ δὲν πέρνετε ὅλας τὰς εἰσπράξεις τῆς ἐφορείας τοῦ τελωνείου; Διότι ἐκεῖ λέγομεν, ὅταν ὑπάρχει διαφορὰ κάτω μὲν τοῦ 50λέπτου τὴν χαρίζομεν, ἄνω δὲ τῶν 50 τὴν ἀποστρογγυλώνομεν εἰς δραχμήν. Καὶ ἐπειδὴ ἐκεῖ δὲν συμβαίνει ὁ ἴδιος νὰ ὠφελεῖται καὶ νὰ ζημιώνεται ἀπὸ τὴν διαφοράν, διὰ νὰ ἐπέλθῃ συμψηφισμὸς πάει νὰ πῇ, ὅτι καὶ ἐκεῖ γίνεται ἀδικία καὶ ἰδοὺ καὶ ἄλλο στάδιον καταγγελίας ὑπὸ τῆς ἀντιπολιτεύσεως ὅλων τῶν ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅσοι ἐχρημάτισαν τοιοῦτοι.

§87Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ μοῦ εἴπητε κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἂν γνωρίζετε ὅτι τὸ ποσὸν τῆς κινίνης τὸ ὁποῖον ἐσεῖς παραλάβατε εἰς δισκία καὶ ἐκ τῶν ὁποίων τὰ μὲν εἶχον ἐλάσσονα περιεκτικότητα, τὰ δὲ μείζονα περιεκτικότητα, ἂν ἀποτελεῖ ἐν τῷ συνόλῳ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐδώσατε πρὸς δισκιοποίησιν.

§88Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι. Μετὰ τὴν σύμβασιν μᾶς καθυστεροῦν.

§89Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πόσα;

§90Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). 300 κιλά.

§91Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς. Ὅτι ἀκάλυπτον ποσὸν ἐκ τῶν ἐγγράφων, προκύπτει ὅτι εἶναι 316.000 χιλιόγραμμα, καὶ ὅτι ἀπὸ αὐτὰ εἰσεπράξατε 382½ χιλιάδες...

§92Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κακῶς ἐννοήσατε.

§93Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον παρελάβατε, εἶναι ἴσον μὲ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον παραδώσατε ἢ ὄχι;

§94Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καθυστεροῦνται 300 κιλὰ περίπου.

§95Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὰ τὰ 300 κιλὰ τὰ ὁποῖα δὲν παρελάβετε, τὰ ἐπωλήσατε;

§96Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι, ὄχι, ἐκάματε παρανόησιν. Δι’ αὐτὸ εἶπα ὅτι καὶ οἱ ἐπερωτῶντες πρέπει, νὰ ἔχουν μελετήσῃ ἐπαρκῶς τὸ ζήτημα. Ὑποθέσατε ὅτι τὰ δισκία εἶναι σωστά· ἔχουν ἀκριβῆ περιεκτικότητα. Ἀλλὰ παρέδωσα 1000 κιλὰ κινίνης καὶ μοῦ ἔχουν παραδώσει δισκία γιὰ 900 κιλά. Τὰ 100 μοῦ τὰ χρωστᾶνε. Ὑπάρχει μία ἁπλῆ καθυστέρησις. Τὰ δισκία τῆς κινίνης ὅμως τὰ ὁποῖα πωλοῦνται εἰς τὸν Λαόν, δὲν εἶναι ἴσης περιεκτικότητος. Ἄλλα μὲν εἶναι ἀναιμικὰ ἄλλα δὲ πληθωρικά. Ἀλλὰ τὰ πληθωρικὰ ὅμως δισκία εἶναι διπλασίας ποσότητος τῶν ἀναιμικῶν.

§97Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ἑπομένως ἄν ἡ παρεχομένη κινίνη ἦτο σύμφωνος μὲ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως ἐντελῶς, πάλιν θὰ ἔμεναν 400 κιλά.

§98Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἤθελα νὰ μοῦ εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργὸς, ἂν τὰ δισκία τὰ ὁποῖα ἦσαν μὲ ἠλαττωμένην τὴν κινίνην, καὶ τὰ δισκία τὰ ὁποῖα ἦσαν μὲ μεγαλυτέραν ποσότητα συμψηφίζονται μεταξύ των;

§99Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀκριβῶς. Καὶ τοῦτο ἔχει σημασίαν· τὰ δισκία τὰ πληθωρικὰ, ἦσαν ὑπερδιπλάσια τῶν ἐλαττωματικῶν.

§100Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἶσθε διατεθειμένος κ. ὑπουργὲ νὰ δώσετε μίαν πληροφορίαν; Ὁ κ. Τσαλδάρης σᾶς ἠρώτησεν ἂν ὑπάρχουν δισκία τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐλαττωματικῆς περιεκτικότητος. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα δισκία τὰ ὁποῖα περιεῖχον κινίνην μείζονα τῆς κανονικῆς· σᾶς λέγω ὅτι αὐτὰ τὰ δύο ποσὰ συμψηφίζονται μεταξύ των ἢ δὲν συμψηφίζονται; Τὸ ἔλλειμμα εἶναι μεγαλύτερον ἀπὸ τὸ πλεόνασμα;

§101Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι τὸ πλεόνασμα εἶναι μεγαλύτερον.

§102Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δύο φορὲς εἶναι τὸ πλεόνασμα μαγαλύτερον.

§103Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ.....

§104Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κακῶς ἀντελήφθητε δὲν εἶναι μόνον τώρα ποὺ ἔχω προσέξει· τὸ ἐπρόσεχον καὶ τότε διότι μοῦ ἐχρειάζετο διὰ νὰ σχηματίζω ὡρισμένας ἀντιλήψεις, διότι ἄλλως θὰ συνελάμβανον ὑπονοίας.

§105Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Τὸ ἔλλειμμα καὶ τὸ πλεόνασμα πῶς εὑρέθη;

§106Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν ἀνάλυσιν. Ὑποθέσατε ὅτι λέγει ἡ ἑταιρεία, ἔχει νὰ σᾶς παραδώσῃ 20 κιβώτια, γίνεται δειγματοληψία καὶ εὑρίσκονται ὅτι εἶναι πλήρη.

§107Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Τὰ 5–10 δισκία.

§108Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅλη ἡ κινίνη θέλετε νὰ ἀναλυθῇ; Ἀλλὰ ἠκούσθη καὶ μία ἄλλη αἰτίασις: Πῶς ἐκάματε τὴν ἰδίαν σύμβασιν, ἀφοῦ συνέβησαν ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα συνέβησαν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην; πῶς ἐκάματε τὴν ἰδίαν σύμβασιν ἐρωτᾶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτής; 1) Ὅταν ἐγένετο ἡ σύμβασις μὲ τὸν Χρηστόπουλον δὲν εἶχε ἀνακαλυφθῆ τίποτε, δὲν εἶχεν ἀνακαλυφθῆ δόλος τῆς ἑταιρείας, ἑπομένως δὲν ἠμποροῦσε οὔτε ὁ ὑπουργὸς οὔτε ὁ ὑφυπουργὸς ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν σύμβασιν διότι ἐπαναλαμβάνω εἴμεθα ἀλληλεγγύως συνυπεύθυνοι πολιτικῶς μὲ τὸν ὑφυπουργὸν, δὲν μποροῦσε νὰ φαντασθῇ δόλον. Μᾶς λέγετε πῶς ἐκάμαμε σύμβασιν, οἵα ἡ προηγουμένη. Δὲν τὴν ἐκάμαμεν ὅπως ἦτο καὶ προηγουμένως. Ἐκάμαμεν οὐσιαστικῶς καλυτέραν σύμβασιν, ἔχει διαφορὰς τὰς διαφορὰς δὲ τὰς ἀναγινώσκω διὰ νὰ βεβαιωθοῦν οἱ κύριοι βουλευταὶ (ἀναγινώσκει) «ὁ Φάρος ἦτο ὑποχρεωμένος...». Δὲν εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ ἔχῃ καὶ ἐπιστήμονα χημικόν. Ἐπεβλήθη ἡ ὑποχρέωσις αὐτὴ εἰς τὴν ἄνω ἑταιρείαν. Εἰς τὸν Φάρον ἦτο 500–5000 δρχ. τὸ πρόστιμον καὶ ἡμεῖς τὸ ἐκάμαμεν 1000–10.000 τὸ πρόστιμον. Ἔκπτωσις τοῦ ἐργολάβου διὰ μὲν τὸν Φάρον ὑπῆρχε ὡς καὶ ἀπόφασις τοῦ νομικοῦ συμβουλίου λαμβανομένης διὰ τῶν ¾ τῆς πλειοψηφίας αὐτοῦ, ἐνῷ ἐδῶ παρέχεται μόνον αὐτοδικαίως εἰς τὸν ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα μετὰ 4 καθυστερήσεις μετ’ ἀπόφασιν τοῦ εἰδικοῦ συμβουλίου ἐξ ἀνωτάτων ὑπαλλήλων καὶ ἑνὸς ἀντιπροσώπου τοῦ ἐμπορικοῦ καὶ ἐπαγγελματικοῦ ἐπιμελητηρίου, ἔχομεν λοιπὸν διττὴν περίπτωσιν περὶ ἐκπτώσεως. Μία μὲν ἔκπτωσις τοῦ ὑπουργοῦ μετὰ 4 καθυστερήσεις μας καί ἄλλη ἀνεξαρτήτως τῶν 4 καθυστερήσεων. Θὰ παραπεμφθῇ σένα συμβούλιον ὑπαλληλικὸν δηλαδὴ κατ’ οὐσίαν εἶναι πάλιν ἡ ὑπουργικὴ ἀπόφασις. Δὲν ἐξαρτᾶται πλέον ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν τοῦ νομικοῦ συμβουλίου, λαμβανομένης διὰ τῆς πλειοψηφίας τῶν ¾. Δὲν κακίζω τὴν προηγουμένην σύμβασιν ἀλλὰ ἀπαντῶ εἰς τοὺς λέγοντας ὅτι πόσον συνεχίσατε τὴν προηγουμένην σύμβασιν: Δὲν γνωρίζαμεν ὅτι ὑπῆρχεν δόλος, ἂν γνωρίζαμεν βεβαίως θὰ ἐλαμβάναμεν καὶ ἄλλας προφυλάξεις. Ἀλλὰ μετεχειρίσθην κύριοι βουλευταὶ πολλὰς φορὰς ὅτι δὲν ἐγνωρίζαμεν, ὅτι δὲν ἦτο ἐν δόλῳ ἡ ἑταιρεία καὶ πρέπει νὰ εἴπωμεν, διατὶ δὲν ὑποψιαζόμεθα ὅτι ἡ ἑταιρεία ἦτο ἐν δόλῳ τότε. Τὸν δόλον, κύριοι, ἀπέκλειεν ἡ κοινὴ λογική. Διότι δὲν ἠμποροῦσεν ὁ ὑπουργὸς νὰ φαντασθῇ ὅτι μποροῦσε νὰ δολιεύωνται καὶ οἱ ὑπάλληλοι νὰ εἶναι καταχρασταί. Δὲν ἠμποροῦσεν ὁ ὑπουργὸς νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι τὸν δολιεύεται ἡ ἑταιρεία, διότι γνωρίζει, ὅτι τὰ δισκία, τὰ ὁποῖα παρασκεύαζεν θὰ ὑποστοῦν ἕνα ἔλεγχον ἀπὸ τὸ χημεῖον, θὰ ὑποστοῦν δειγματοληψίαν ἀπὸ μίαν ὑπηρεσίαν στρατιωτικήν, θὰ ὑποστοῦν μίαν τρίτην δειγματοληψίαν, ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς. Δὲν ἠδύνατο, λοιπόν, βασίμως νὰ συλληφθῇ ἡ ὑπόνοια περὶ δόλου τῆς ἑταιρείας. Ἀλλὰ ποῖος δόλος θὰ ἦτο τάχα, ὁ δόλος αὐτὸς ὁ περίεργος; Διότι μᾶς λέγουν, ὅτι εἴχατε, κύριοι, ὑπ’ ὄψει σας δισκία ἐλαττωματικὰ, ἀλλὰ ὑπῆρχον καὶ πληθωρικά. Μπορῶ ἐγὼ νὰ συλλάβω τὸν δόλον, ὅταν ἡ ἑταιρεία ἐζημιοῦτο; Ὡραῖος δόλος θὰ ἦτο, ὁ ὁποῖος ἑκάστοτε θὰ ἀπέκλινε τῆς σοβαρωτάτης ζημίας τῆς ἑταιρείας, ὥστε ἐκ τῶν νὰ ἀποροῦν πῶς ἀντεῖχεν ἡ ἑταιρεία εἰς τὰς ζημίας. Ποῦ, λοιπόν, ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ τὸν ἀποδώσω; Εἰς τὴν ἀταξίαν τῆς μηχανῆς γεγονὸς ἄλλωστε, ὅπερ ἦτο κοινῶς γνωστὸν εἰς τοὺς ἀναμεμιγμένους εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ὅτι εἶναι δύσκολον καὶ τὰ τελειότερα μηχανήματα νὰ ἀποδίδουν ἐπακριβῶς τὸ ἀπαιτούμενον ποσόν, καὶ ὅτι λάθος ἐγένετο εἰς τὴν μηχανήν, καὶ ἐὰν αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον εἰς μεγάλα ξένα ἐργοστάσια, φαντάζεσθε πόσον εἶναι δύσκολον εἰς Ἑλληνικὸν ἐργοστάσιον. Ἀλλὰ καὶ ἕνας ἄλλος λόγος ὑπῆρχε, κύριοι βουλευταί, ὁ ὁποῖος ἀπέκλειεν διὰ κάθε λογικὸν ἄνθρωπον τὴν ὑπόνοιαν. Ὁ λόγος εἶναι ὅτι δὲν ἤθελα... ......Ἀλλὰ ἐὰν ἡ ἑταιρεία ἐδολιεύετο τὸ δημόσιον, δηλαδὴ δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δολιεύεται σήμερον, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ ἕνας ὑπουργὸς, ὅτι μία ἑταιρεία δολιεύεται τὸ δημόσιον καὶ ἔχει κέρδη καὶ ὅτι δὲν παραδίδει τὴν κινίνην. Ἀκόμη καὶ σήμερον μᾶς χρεωστεῖ 500 κιλὰ κινίνης, δηλαδὴ μετὰ ἓν ἔτος μετὰ τὴν λῆξιν τῆς συμβάσεως. Ποῖος, λοιπόν, λογικὸς ἄνθρωπος, μπορεῖ νὰ εἴπῃ, ὅτι μία ἑταιρεία δολιεύται τὸ δημόσιον; Ἔχομεν τὴν ἐγγύησιν ὅτι μᾶς τὰ πληρώνουν.

§109Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ γεγονὸς αὐτὸ μᾶς ἔκανε νὰ μὴ συλλάβωμεν ὑπονοίας.

§110Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀλλ’ ὅταν ἐγένοντο αὐτὰ θὰ προεκάλουν κάθε λογικὸν ἄνθρωπον, νὰ μοῦ εἴπῃ πόθεν θὰ συνελάμβανε ὑπονοίας. Ἀλλὰ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Τριχωνίας, νομίζω ὅτι μὲ ἔφερε εἰς δύσκολον θέσιν νὰ λέγῃ: κ. ὑπουργέ, σεῖς μᾶς λέγατε ὅτι δι’ ἀποταμίευσιν θεωρεῖτε ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐγγύησις μὲ τὰς κλεῖδας, πῶς ἐδῶ μένετε ἥσυχος διότι καὶ ἐδῶ ἔχετε δύο κλείδας; Δὲν εἶναι τὸ ἴδιον μοὶ φαίνεται μεταξὺ τῶν ἀποθηκῶν ἀποταμιεύσεως καὶ τῆς κινιναποθήκης τοῦ δημοσίου. Εἶπον καὶ λέγω ὅτι, δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ἐγγύησις διὰ τὸ δημόσιον ἡ τήρησις δύο κλειδῶν, ὅταν πρόκειται περὶ ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἀποθηκῶν τῶν ὁποίων ὁ ἔλεγχος εἶναι δυσκολώτατος, διότι ἀπαιτεῖ πολυάριθμον ὑλικὸν καὶ ἄξιον ἐμπιστοσύνης προσωπικόν. Ἐδῶ ἐπρόκειτο περὶ ἐμπορευμάτων τὰ ὁποῖα, ἄν ἔφευγον δὲν θὰ εἶχον πλέον ἔλεγχον, ἐνῷ διὰ τὴν κινίνην θὰ ἠμποροῦσα νὰ ὑποψιασθῶ, ἀφοῦ ξεύρουν, ὅτι θὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ ἄλλος ἔλεγχος. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἱκανοποιήσω τὸν ἀξιότιμον ἐκ Τριχωνίας βουλευτὴν λέγω, ὅτι καὶ πάλιν δὲν μένω ἥσυχος. Διότι μόλις ἀνέλαβον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐθεώρησα καθῆκόν μου, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ ἔχω ἔγγραφον τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1928, μόλις ἀνέλαβον ἀπὸ τὸν Δάγγειον. Καὶ ἀπαντᾷ εἰς ἐκτέλεσιν.......... (ἀναγινώσκει). Πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κοιμᾶται ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἥσυχος ὅταν ἐθεώρησε καθῆκόν του νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων ἐπὶ τῆς φρουρήσεως τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Δὲν βλέπω ἄλλην αἰτίασιν ἐγὼ τοὐλάχιστον, δὲν πιστεύω ἐκτὸς ἐὰν εἴς τι ἐλησμόνησα νὰ ἀπαντήσω.

§111Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Εἰς τὸ ζήτημα τῆς ζακχαροποιήσεως δὲν εἴπατε τίποτε.

§112Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν γνωρίζω τὸ ζήτημα ἂν θέλετε τὸ συζητῶμεν ἄλλην φοράν. Δὲν νομίζω λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι πρέπει νὰ ἀπασχολήσω περισσότερον τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ ὅλη τακτικὴ τοῦ ὑπουργοῦ καὶ τοῦ ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ὑπῆρξεν ἐνδεδειγμένη ἀπὸ τῆς ὀρθῆς ἀντιλήψεως τοῦ καθήκοντος. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εἶναι κανεὶς πολὺ ἄδικος νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι εὑρεθέντες πρὸ μιᾶς συμβάσεως τὴν ὁποίαν δὲν συνήψαμεν ἡμεῖς καὶ τὴν ὁποίαν ὅμως δὲν κατακρίνωμεν, ἐφαρμόζομεν αὐτὴν μετὰ δικαιοσύνης μετὰ καλῆς πίστεως καὶ μετὰ τόσης φροντίδος ὅσην ἐπιβάλλει ἡ περιφρούρησις τῶν δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀρνηθῇ τις, ὅτι μὴ ἔχοντες ὑποψίας ἐσπεύσαμεν νὰ λάβωμεν τὰ κατάλληλα μέτρα, νὰ διαφωτισθῇ ὁ λαὸς διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς φῶς ἡ ὑπόθεσις, καὶ νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἡ δικαιοσύνη καὶ νὰ τὸν λάβῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Βεβαίως δικαίωμα τῆς ἀντιπολιτεύσεως εἶναι, νὰ θέλῃ ἀδικίας δικαίωμα τῶν ἐλεγχόντων εἶναι, νὰ μᾶς ἐλέγχουν διότι δὲν προελάβαμεν τὰς προηγουμένας καταχρήσεις διότι καὶ τοῦτο ἐλέχθη. Δικαίωμά των εἶναι νὰ εὑρίσκουν ἐπιείκειαν ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχει δικαιοσύνη μετ’ αὐστηρότητος. Δικαίωμά των εἶναι νὰ μᾶς ἐλέγχουν μάλιστα διὰ καταχρήσεις ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους δὲν διωρήσαμεν ἡμεῖς δὲν ἐτοποθετήσαμεν ἡμεῖς, τοὺς ὁποίους εὕρωμεν τοποθετημένους ἀπολαμβάνοντες τῆς κοινῆς ἐμπιστοσύνης ὅλων τῶν Κυβερνήσεων. Εἶναι δικαίωμά των νὰ μᾶς ἐλέγχουν διότι δὲν μετακινήσαμε τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς ἐνῷ ἴσια–ἴσια ἦσαν οἱ ἐνδεδειγμένοι ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχε ὑπὲρ αὐτῶν τὸ τεκμήριον τῆς ἐνόρκου ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντος. Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν ἡ ἀντιπολίτευσις εὗρε στοιχεῖα ἐλέγχου, στηρίζοντα παράλειψιν ἢ ἀμέλειαν εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην; Οἵαν δήποτε ἀντιπολιτευτικὴν προσπάθειαν καὶ ἂν μεταχειρισθῆτε, δὲν θὰ εὕρητε καμμίαν ἀμέλειαν ἢ παράληψιν. Καὶ δικαιούμεθα ἡμεῖς ἀμυνόμενοι νὰ εἴπωμεν ὅτι ὁ ἔλεγχος τῆς ἀντιπολιτεύσεως δὲν ἀποδεικνύει καμμίαν παράληψιν, ἀποδεικνύει μόνον ὑπερβολικὴν προθυμίαν πρὸς ἔλεγχον, προθυμίαν τὴν ὁποίαν ὡμολόγησε ἀπεριφράστως ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Λασηθίου ὁ ὁποῖος ὅμως προσέθεσε ὅτι δὲν παρέχει στάδιον ἐλέγχου ἡ ὑπόθεσις αὐτή.

§113Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ ἀπέδωσα μεγάλας εὐθύνας.

§114Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Αὐτὰ ἀφοροῦν ἐμένα.

§115Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ σᾶς θεωρῶ κυρίως ἐργάτην καὶ τοῦ κακοῦ καὶ τοῦ καλοῦ.

§116Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δικαίωμά μας εἶναι νὰ εἴπωμεν ὅτι ὁ ἔλεγχος ἀποδεικνύει προθυμίαν πρὸς ἔλεγχον, προθυμίαν τὴν ὁποίαν ὡμολόγησεν καὶ ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Λασηθίου, ὁ ὁποῖος ἐξέφρασε τὴν λύπην του, διότι δὲν παρεῖχε ἡ ὑπόθεσις στάδιον πρὸς ἔλεγχον. Ἴσως κατὰ τὴν γνώμην τῆς ἀντιπολιτεύσεως θὰ ἦτο ὀρθώτερον, διὰ νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ μὴ μεταβληθῇ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ ὑφυπουργὸς εἰς νυκτοφύλακα τῆς ἀποθήκης τοῦ Δημοσίου, διὰ νὰ μᾶς χαρίσῃ τὴν βαρυτάτην ἀμέλειαν, τὴν ὁποίαν μᾶς καταγιγνώσκει εἷς ἐκ τῶν ἐπερωτώντων βουλευτῶν. Κύριοι βουλευταί, δὲν παραπονούμεθα καὶ δὲν δυσαρεστούμεθα διὰ τὸν ἔλεγχον αὐτόν. Γνωρίζομεν ὅτι εἰς τοιαύτας ὑποθέσεις τὸ φυσικώτερον πρᾶγμα εἶναι, ἡ ὑπερβολὴ τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ ὑπερβολὴ εἶναι τοσοῦτον μᾶλλον δικαιολογημένη ὅσον περισσότερον ἐλλείπουν στοιχεῖα τοῦ ἐλέγχου καὶ τόσον φυσικώτερον ὅσον ἡ ὑπόθεσις ἠμπορεῖ νὰ συγκινήσῃ τὴν κοινὴν γνώμην. Ἀλλὰ κύριοι βουλευταί, δὲν συνεκινήθησαν μόνον διὰ τὸ ἀδίκημα οἱ ἐπερωτῶντες βουλευταί, συνεκινήθη καὶ περισσότερον μάλιστα ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν μυσαρότητα τοῦ ἀδικήματος, συνεκινήθη διότι δὲν πρόκειται μόνον περὶ καταχρήσεως τοῦ Δημοσίου χρήματος, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῆς ὑγείας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις, δὲν φείδεται δαπανῶν, καὶ ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ νόσου, τὴν ὁποίαν εἰδικῶς καταδιώκει ἡ Κυβέρνησις Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις κύριοι, ἐνῷ συνεκινήθη δὲν ἔστρεψε τὴν προσοχὴν της εἰς τὸ νὰ ἀποκρούσῃ, νὰ διαλύσῃ τὰς δυσαρέστους στιγμὰς, τὰς ὁποίας εἶναι φυσικὸν νὰ διέλθῃ μία Κυβέρνησις ὅταν ἀνακαλυφθῇ μία κατάχρησις, Ἡ Κυβέρνησις ἔστρεψε τὴν προσοχὴν της εἰς κἄτι τι οὐσιαστικώτερον, καίτοι ἐγνώριζεν ὅτι θὰ διήρχετο δυσαρέστους στιγμὰς, δὲν ἀπησχόλησε τὴν σκέψιν της ἡ μέριμνα νὰ ἀποφύγῃ τὰς δυσαρέστους αὐτὰς στιγμάς, οὔτε νὰ ἀποσείσῃ τὰς ἀνυπάρκτους ἄλλωστε πολιτικὰς εὐθύνας. Ἡμῶν τὴν μέριμνα ἀπησχόλησε, πῶς τὸ κροῦσμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι οὔτε τὸ πρῶτον οὔτε τὸ δεύτερον, πῶς τὸ κροῦσμα τοῦτο θὰ εἶναι τὸ τελευταῖον. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ εὐτύχημα τὴν νοθείαν τῆς κινίνης διότι αἰσθάνεται ὅτι ἔχει καί τὴν δύναμιν καὶ τὴν θέλησιν, νὰ τερματίσῃ μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία, πραγματικῶς, πάρα πολὺ διήρκεσεν, τὴν κατάστασιν τῆς νοθείας τῆς κινίνης καὶ τῶν φαρμάκων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αἰσθάνεται ὅτι ἔχει ὅλον τὸ κῦρος νὰ ἐπιχειρήσῃ καὶ δικαστικὸν καὶ τὸν διοικητικὸν καθαρμὸν τὸν ἐπιβεβλημένον καὶ νὰ ἀντικαταστήσῃ καὶ νὰ συμπληρώσῃ σύντομα τὸ ὁποῖον ἀπεδείχθη ὅτι δὲν παρέχει τὰς ἐγγυήσεις τὰς ἀπαιτουμένας πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡ Βουλὴ δύναται νὰ εἶναι βεβαία ὅτι ἀπὸ τὴν ἀνακάλυψιν αὐτὴν καλὸν θὰ προέλθῃ, θὰ προέλθῃ ἡ εὕρεσις τῶν μέσων, διὰ τῶν ὁποίων ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἰς τὸ μέλλον, θὰ δύναται νὰ εἶναι ἥσυχος ὅτι τὰ φάρμακα τὰ ὁποῖα θὰ λαμβάνῃ θὰ ἦσαν φάρμακα γνήσια. Ἐγγυᾶται περὶ τούτου, κύριοι βουλευταὶ ἡ ὅλη πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως μέχρι σήμερον εἰς τὸ ζήτημα, καὶ ἐγγυᾶται πρὸ παντὸς ἡ θεληματικότης καὶ ἡ προσωπικότης τοῦ Προέδρου της, τοῦ ὁποίου εἶναι γνωστὸν ἡ εὐθυξία ἢ ἐξαιρετικὴ εὐθυξία εἰς τὰ ζητήματα, αὐτά, εὐθυξία, τὴν ὁποίαν δέν ἐτόλμησε μέχρι τοῦδε νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ οὐδὲ ὁ ἀσπονδώτερος ἐχθρός του. Καὶ δύναμαι νὰ εἴπω, ἐν κατακλείδει, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ θὰ ἀποτελέσῃ ἄλλη μίαν φορὰν τὴν ἐπικύρωσιν τοῦ ρητοῦ ὅτι «οὐδὲν καλὸν ἀμιγὲς κακοῦ» (χειροκροτήματα).

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς ἔχει τὸν λόγον.

§118Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Κύριοι βουλευταί, ὁ συνάδελφος κ. Μαρῆς ἔχει ἐκθέσει τὰ πράγματα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἰδικὸν του ὑπουργεῖον. Ἀλλὰ ἐκτὸς τοῦ ἐλέγχου ὁ ὁποῖος ἔγινεν διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἔγινε καὶ ὁ ἔλεγχος τοῦ ὑφυπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς. Καὶ ὁ μὲν συνάδελφος κ. Ταλιαδοῦρος ἔχει κατακρίνει τὸν ὑπουργόν, τὸ ὑπουργεῖον μᾶλλον ὅτι δὲν ἔλαβε ἐγκαίρως τὰ ἀπαιτούμενα, μέτρα. Τὸ ἴδιον ἔκαμε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λασηθίου βουλευτὴς, καὶ ὡς κατακλεῖδα ἀποτεινόμενος πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἶπεν πρὸς αὐτὸν «ἡττήθητε κ. Πρόεδρε εἰς τὴν μάχην ἐναντίον τῶν ἀνωφελῶν κωνώπων». Εἰς τὰ ρητορικὰ ἄνθη τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Λασηθίου βουλευτοῦ θὰ ἀπαντήσω μὲ πράγματα καὶ μὲ ἀριθμούς. Καὶ θὰ ἀρχίσω ἀπὸ τοῦ 1929 μολονότι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, δὲν εἶχα τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς. Στὸ 1929 ἀνεκαλύφθη μία κατάχρησις τοῦ ἐργοστασίου Ε. ΛΦΑ, τὸ ὁποῖον παρέδωσεν εἰς τοὺς κρατικοὺς σιδηροδρόμους κινίνην νοθευμένην καὶ εἶπεν ὁ ἐκ Τρικάλλων πολιτευτὴς ὅτι θὰ ἔπρεπεν τὸ ὑπουργεῖον τηλεφωννικῶς, νὰ εἰδοποιήσῃ τὴν δικαιοσύνην. Ἔχω ἐδῶ τὸ ἔγγραφον τῆς ἑταιρίας πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναγιγνώσκω.... (ἀναγινώσκει).... Θέλω ἐδῶ νὰ προσθέσω, ὅτι ὅταν τὴν 6ην Σεπτεμβρίου τοῦ 1930, δηλαδὴ ἕνα μῆνα πρὸ τῆς ἀνακαλύψεως τοῦ σκανδάλου, ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν φαρμακείων κ. Φωκᾶς ἀνεκάλυψεν μίαν κατάχρησιν κινίνης εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, τηλεγραφικῶς καὶ τηλεφωνικῶς διετάχθη ἡ καταδίωξις τοῦ ὑπαιτίου τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ. Ἀλλὰ ἂς δοῦμε τὶ ἔγινεν μετὰ τὴν ἀνακάλυψιν τῆς νοθείας τοῦ 1929. Ἔχω ἐδῶ δειγματοληψίας διαφόρων νομῶν τοῦ Κράτους 1.2.3.4.5.6.

§119Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι συνάδελφοι διὰ τὴν κατανόησιν τῶν πραγμάτων, πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ Βουλὴ ὑπ’ ὄψιν της, ὅτι διὰ τὴν κινίνην τοῦ Κράτους, ἀπήντησεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ διὰ τὴν λοιπὴν κινίνην τοῦ Κράτους ἀπαντᾶ ὁ κύριος ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, δηλαδὴ τὴν κινίνην τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου.

§120Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ὁ ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς νομίζω ὅτι εἶναι ὑπεύθυνος δι’ ὅλην τὴν κινίνην.

§121Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀκοῦτε ἐδῶ. Ὅταν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν παραπέμπει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, ὡρισμένην κινίνην τοῦ Κράτους, δὲν θὰ μπορέσητε ἴσως νὰ θεωρήσητε ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς φέρει εὐθύνην ἐὰν ἀποδειχθῇ, ὅτι δὲν εἶναι καλὴ ἡ κινίνη. Τὸ λέγω τοῦτο, διότι κατ’ ἐπανάληψιν ὁ κ. Μαρῆς εἶπεν ὅτι: «ἐγὼ δὲν εἶχον διὰ τὴν κινίνην τοῦ Κράτους οὐδεμίαν ἔνδειξιν νοθείας. Ἐνῷ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὴν κινίνην τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου εἶχεν τὴν νοθείαν ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὴν κινίνην καὶ ἡ ὁποία παρεδόθη εἰς τοὺς Κρατικοὺς σιδηροδρόμους. Αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν εἶχον νὰ κάμω.

§122Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ὁπωσδήποτε ἀπὸ τὰς ἀναλύσεις αἱ ὁποῖαι ἐγίνοντο τότε, ἀπεδείχθη ὅτι μόνον ἡ κινίνη ἡ ὁποία εἶχεν δοθῆ εἰς τοὺς Κρατικοὺς σιδηροδρόμους, ἦτο νοθευμένη.

§123Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πότε ἔγινε ἡ ἀνάλυσις;

§124Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς δὲν ἔχει ὑπηρεσίαν διὰ τὰς χημικὰς ἀναλύσεις εἴτε τῆς κινίνης, εἴτε τῶν διαφόρων ἄλλων φαρμάκων. Ὁ νόμος εἶναι κατηγορηματικός. Ἀναγκάζει τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς νὰ προστρέχῃ εἰς τὸ γενικὸν χημεῖον τοῦ Κράτους. Κάθε ἀνάλυσις πρέπει νὰ γίνεται εἰς τὸ γενικὸν χημεῖον τοῦ Κράτους καὶ τὸ γενικὸν χημεῖον τοῦ Κράτους ἀπαντᾶ, ἐὰν ἡ κινίνη ἢ τὸ τάδε φάρμακον, ἔχει καλῶς ἢ δὲν ἔχει καλῶς. Ἀλλὰ θὰ παρέλθω γρήγορα τὸ 1929 διότι καθὼς σᾶς εἶπον τὸ 1929 δὲν ἤμην ἀμέσως ὑπεύθυνος διὰ τὴν κατάστασιν, καὶ θὰ ἔλθω εἰς τὸ 1930.

§125Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἐρωτήσω κάτι τι. Νομίζω ὅτι ἡ ἀπάντησις δίδεται ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἑπομένως σεῖς ὁ διάδοχος, ὀφείλετε νὰ μᾶς δώσητε τὰς ἀναγκαίας ἐξηγήσεις χωρὶς νὰ θεωρεῖτε....

§126Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι σᾶς ἔχω ἐδῶ πέρα, τὸν φάκελλον εἰς τὴν διάθεσίν σας.

§127Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς εἶμαι ἐγὼ καὶ ὁ ὁποῖος εἶμαι ἕτοιμος νὰ δώσω λόγον. Ἀρκεῖ μόνον νὰ καταλάβω διατὶ μὲ κατηγορεῖτε.

§128Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐφ’ ὅσον δίδεται ἀπάντησις ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, ὁ κ. ὑπουργός, δὲν δύναται νὰ λέγῃ ὅτι δὲν ἔχει νὰ πῇ τίποτε, διότι αὐτὸς τότε δὲν ἦτο ὑπεύθυνος. Ἡ ἀπάντησις δίδεται ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως.

§129Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, ἀνέλαβε νὰ ὁμιλήσῃ ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ εἶναι φυσικὸν ὅτι εἶναι ἀμέσως ὑπεύθυνος διὰ τὸ ὑπουργεῖον τὸ ἰδικόν του, καὶ δι’ αὐτὸ γνωρίζει περισσότερα. Δὲν παρατηρεῖται βεβαίως εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἔλλειψις ἀλληλεγγύης. Ὁ κ. Μαρῆς ἀνῆλθε καὶ ὡμίλησε πρὸ ὀλίγου, διὰ τὸν χρόνον ποὺ ἐνήργει ἐκεῖνος. Τὸ ἴδιον ἔκαμεν καὶ ὁ κ. ὑφυπουργός. Ἀλλὰ δι’ ἐκεῖνα τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα...... δὲν σᾶς ἀρέσει νὰ ἀπαντήσω ἐγώ;

§130Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐὰν ἀπαντήσετε σεῖς, τότε λύεται τὸ ζήτημα.

§131Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς ἐξηγγέλθη ἡ ἑξῆς κατηγορία. Ὅταν ἐμάθατε ὅτι ὑπάρχει ἓν σκάνδαλον, ὅτι ἔπιασαν εἰς τοὺς κρατικοὺς σιδηροδρόμους κινίνη νοθευμένη, διατὶ ἀμέσως δὲν προέβητε εἰς τὰ μέτρα τά ἀναγκαιοῦντα; Διατὶ δὲν εἴπατε τηλεφωνικῶς εἰς τὰς ἀρχὰς νὰ κάνουν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ κάνουν, δηλαδὴ νὰ συλλάβουν τοὺς ἐνόχους;» Καὶ ἀπήντησα: μοῦ φαίνεται ὅτι ἀρκετὰ ἔκαμα εἰς αὐτό. Δὲν ἠθέλησα νὰ φέρω μὲ τὴν χρονολογίαν ὅλα τὰ ζητήματα, διότι ὁ φάκελλος εἶναι κατατεθειμένος εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ἴδητε μέσα ὅλα τὰ ἄλλα ζητήματα. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι φυσικὸν ὅτι παρηκολούθησα ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, ἀφ’ ὅτου ἀνέλαβον, καὶ ἐπειδὴ ἔχω νὰ εἴπω ἀρκετὰ διὰ τὰ παρακάτω ζητήματα, δι’ αὐτὸ θὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον ὅσον ἀφορᾷ τὴν δρᾶσιν κατὰ τὸ 1930. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι θὰ ὁμολογήσητε ὅτι ἐὰν μία Κυβέρνησις ἀντελήφθη καλύτερον πάσης ἄλλης καὶ περισσότερον καὶ βαθύτερον πάσης ἄλλης Κυβερνήσεως τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ὑγεία τοῦ ἀτόμου εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν εὐρωστίαν τοῦ ἔθνους καὶ διὰ τὴν εὐρωστίαν τοῦ Κράτους, ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ εἶναι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τόσον καλὰ τὸ ἀντελήφθην αὐτὸ τὸ γεγονός, ὥστε δὲν ἐδίστασε νὰ ἐπισύρῃ ἐπ’ αὐτῆς τὴν μῆνιν τῆς ἀντιπολιτεύσεως διότι ἐξώδευε πάρα πολλὰ διὰ τὴν ὑγείαν τοῦ Λαοῦ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἐπίσης νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ ἀντελήφθην τόσο καλὰ ὥστε διέθεσεν 24 ἑκατομμύρια διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας. Καὶ τότε ἀκόμη ἡ ἀντιπολίτευσις ἐμέμφθη τὴν Κυβέρνησιν διότι ἐξώδευε πολλὰ διὰ τὴν ὑγείαν τοῦ Λαοῦ. Καὶ τώρα ἡ ἀντιπολίτευσις ἔρχεται καὶ λέγει ἐχάσατε τὸν πόλεμον ἐναντίον τῶν ἀνωφελῶν κωνώπων. Ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἴδωμεν τὶ ἔκαμε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, ἐὰν ἀνταπεκρίθη πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀνέμενεν ὁ Λαὸς ἀπ’ αὐτό. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς κινίνης εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς ἔγινεν τριῶν εἰδῶν ἐνέργεια. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς εἶχεν νὰ ἴδῃ τὴν κινίνην τὴν ὁποίαν παρελάμβανε διὰ τοῦ ἰδικοῦ του συνεργείου, εἶχε νὰ ἴδῃ τὴν κινίνην τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου καὶ εἶχε νὰ μεριμνήσῃ νὰ λάβῃ νέα μέτρα, διότι ἐγνώριζε ὅτι μὲ τὴν παλαιὰν νομοθεσίαν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ κατάχρησις. Μήπως παρέλειψε κανένα ἀπὸ τὰ καθήκοντα αὐτά; Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν κινίνην τὴν ὁποίαν ἐλάμβανε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς ἀπὸ τὸ χημεῖον τοῦ Κράτους ἔγιναν αἱ ἑξῆς ἐνέργειαι: Μόλις ἐπῆγεν εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ ὑπουργείου Ὑγιεινῆς ἡ κινίνη, ἐνόμισα ὅτι ἀπὸ τὴν στιγμὴν ἐκείνην δὲν ἦτο πλέον ὑπεύθυνον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ ἦτο ὑπεύθυνον τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς διὰ τὴν γνησιότητα τῆς κινίνης. Διότι δὲν φθάνει νὰ ἔλθῃ γνησία ἡ κινίνη εἰς τὰς ἀποθήκας, πρέπει καὶ γνησία νὰ βγῇ ἀπὸ αὐτὰς πρέπει νὰ πάῃ καὶ εἰς τὸν πρὸς ὅρον γνησία· πρέπει ὅταν δοθῇ εἰς τοὺς ἀρρώστους νὰ ἔχῃ ἀποτελέσματα. Λοιπὸν ἔπρεπε νὰ παρακολουθήσω τὴν κινίνη καὶ εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ κατόπιν εἰς τὴν ἄλλην της ἐξέλιξιν. Μήπως ἔγινεν ἀμέλεια εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα; Τὴν 4 Ἰουνίου, νομίζω, παρεκάλεσα τὸν κ. Ἰωακείμογλου, τὸν καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ ὁποίου ἡ ἐπιστημονικὴ ἀξία εἶναι γνωστὴ εἰς ὅλους νὰ μοῦ κάμῃ μίαν ἐξέτασιν τῆς κινίνης τὴν ὁποίαν εἶχον εἰς τὰς ἀποθήκας, συνάμα ἔδωσα ἐντολὴν εἰς τοὺς ἐπιθεωρητὰς τῆς ἑλονοσίας νὰ μοῦ ἀναφέρουν ἀνελλιπῶς τὴν δρᾶσιν τῆς κινίνης εἰς τὰ συνεργεῖα, διὰ τὴν δρᾶσιν δὲ αὐτὴν θὰ σᾶς εἴπω περαιτέρω, ἂν δηλαδὴ ἡ κινίνη ἦτο δραστικὴ ἢ ὄχι. Κατόπιν τοῦ ἀνακαλυφθέντος σκανδάλου, ἐπῆγα αὐτοπροσώπως εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ ὑπουργείου Ὑγιεινῆς καὶ αὐτοπροσώπως ἔκαμα δειγματοληψίαν συνάμα δὲ ἐτηλεγράφησα εἰς τὸν κ. Κοριαλῆν νὰ κάμῃ δειγματοληψίας καὶ ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ἀπὸ ὅπου ἀλλοῦ ὑπῆρχεν ἡ κινίνη τοῦ Κράτους. Καὶ ἡ μὲν πρώτη δειγματοληψία ἀπέδειξεν ὅτι ἡ κινίνη τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωσε τὸ χημεῖον τοῦ Κράτους — καὶ ἡ κινίνη αὐτή δὲν εἶναι μικρὰ ποσότης, εἶναι περὶ τοὺς 6 τόννους — ἀπέδειξε 0,20, δηλαδὴ ἦτο ἀπολύτως κανονική. Ἡ δευτέρα δειγματοληψία κατὰ μὲν τὸν κ. Ἰωακείμογλου ἔδειξε 0,186 κατὰ δὲ τὸ χημεῖον τοῦ Κράτους 0,191, δηλαδὴ ὑπῆρχε μία ἐλαχίστη διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο. Ἴσως νὰ προῆλθε αὐτὴ ἡ διαφορὰ εἰς τὰς διαφορετικὰς μεθόδους ἢ εἰς τὴν ποιότητα τῶν ἀντιδραστικῶν τὰ ὁποῖα μετεχειρίζοντο.

§132Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πότε ἔγινεν αὐτὸς ὁ ἔλεγχος;

§133Α. ΠΑΠΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Μετὰ τὴν ἀποκάλυψιν τοῦ σκανδάλου. Ἔκαμα ἕνα ἔλεγχον τὴν 2 Ἰουνίου, ἓξ μῆνας δηλαδὴ πρὶ γίνῃ τὸ σκάνδαλον.

§134Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τί ἔλεγχον ἐκάματε εἰς τὰς 2 Ἰουνίου;

§135Α. ΠΑΠΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἐπῆρα κινίνη ἀπὸ τὰς ἀποθήκας μου καὶ μοῦ ἀπέδειξε 0,20. Ἐν τῷ μεταξὺ οἱ ἐπιθεωρηταί μου μὲ ἐκρατοῦσαν ἐνήμερον διὰ τὰ ἀποτελέσματα τῆς κινίνης. Ἤρχοντο καὶ μὲ ἔβλεπον καὶ τοὺς ἐρωτοῦσα πῶς πάῃ ἡ κινίνη. Τὸ δεύτερον ζήτημα εἶναι πῶς ἔπρεπε νὰ κάμω τὸν ἔλεγχον τῆς κινίνης τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου. Εἶχεν ἔλθει εἰς γνῶσιν μου ὅτι μερικὰ κουφέτα τῆς κινίνης δὲν ἦσαν εὐδιάλυτα καὶ τότε τὴν 21 Μαρτίου ἦλθε καὶ ἡ ἀπάντησις τοῦ γενικοῦ χημείου πρὸς τὸ ὑπουργεῖον. Ἆρα ἡ ἐπιστολή, ἡ ὁποία δὲν ἔχει ἐδῶ τὴν ἡμερομηνίαν θὰ εἶναι προηγούμενη. «Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3684 ἐγγράφου σας...» (ἀναγινώσκει). Αὐτὸ εἶναι τῆς 21 Μαρτίου 1930 Διατὶ ἔγινεν αὐτό; Αὐτὸ ἦτο μία ἐγκύκλιος προληπτική. Δὲν ἔγινεν διότι εὑρήκαμεν χαρακτηρισμένην νοθείαν Ἐκάμαμεν μίαν ἐγκύκλιον Παρεκαλέσαμεν τὸ γενικὸν χημεῖον νὰ ἐπέμβῃ, διότι μᾶς εἶπον ἀπὸ τὸν νομὸν Εὐβοίας καὶ ἀπὸ τὸν νομὸν Χαλκιδικῆς ὅτι δίδομεν κουφέτα καὶ τὰ κουφέτα αὐτά, τὰ ὁποῖα φαίνεται νὰ περιέχουσιν κινίνην δὲν ἔλυωναν εἰς τὸ στομάχι καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐνεργοῦν. Καὶ τότε τὸ γενικὸν χημεῖον τοῦ Κράτους ἀπηυθύνθη πρὸς τὸ ἀνώτατον ὑγειονομικὸν συμβούλιον καὶ τοῦ ἔκαμε τὴν ἑξῆς ἐρώτησιν. «Μήπως θεωρεῖται ὡς αἰσχροκέρδεια καὶ ὡς νοθεία τὸ γεγονὸς ὅτι τὴν ὑδροχλωρικὴν κινίνην, κάμνει κανεὶς τῇ ἐπενεργείᾳ τοῦ θειϊκοῦ νατρίου καὶ ἔκαμε μὲ αὐτὸν τὸν συνδυασμὸν διθειϊκὴν κινίνην; Μήπως αὐτὸ εἶναι μία νοθεία;» Φαίνεται ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς προπαρασκευῆς τῆς διθειϊκῆς κινίνης ὑπάρχει ἕν μικρὸν κέρδος δι’ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι τὴν κατασκευάζουν. Καὶ τότε ἀπήντησε τὸ ἀνώτατον ὑγειονομικὸν συμβούλιον: «ἔκαμα μίαν ἐπιτροπὴν ἀπὸ διαφόρους καθηγητάς, οἱ ὁποῖοι ἀπήντησαν» μάλιστα, πρέπει νὰ θεωρῆται ὡς νοθεία», ἀλλὰ ὁ νόμος δὲν ἐπιτρέπει νὰ τὴν θεωρήσωμεν ὡς νοθείαν, διότι δὲν προέβλεπεν ὁ νόμος ὅτι αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς προπαρασκευῆς ἀπαγορεύεται». Λοιπὸν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμωμεν δίωξιν, δι’ αὐτό, ἀντὶ νὰ κάμωμεν δίωξιν ἐκάμαμεν τὴν ἐγκύκλιον ἐκείνην εἰς τὴν ὁποίαν παρηγγείλαμεν εἰς ὅλας τὰς ἀρχὰς τοῦ Κράτους ἀνεξαιρέτως νὰ κατάσχουν τὴν κινίνην τὴν οὕτω πως παρεσκευασμένην. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα ὅτι εἰς τὸν Βόλον, Χῖον, Καβάλλαν, Πάτρας, Ἀλεξανδρούπολιν, Χανιά, Θεσσαλονίκην καὶ Σῦρον ἔκαμα τὴν κατάσχεσιν τῆς κινίνης. Δὲν ἠξεύρω, διότι δὲν εἶμαι νομικός, ἐὰν ἀκόμη εἴχομεν τὸ δικαίωμα σήμερον μὲ τὴν ἐγκύκλιον αὐτὴν νὰ καταδιώξωμεν κανένα ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ οὕτω πως κινίνην παρεσκευασμένην, ἢ ἄν δὲν χρειάζεται νόμος. Ὁπωσδήποτε αὐτὴ ἡ ἐνέργεια ἔγινεν τὴν 17ην Ἰουνίου 1930. Δὲν ἐπέρασεν ἀκόμη ἀρκετὸς καιρὸς ὥστε νὰ μπορέσωμεν νὰ ἔχωμεν ὅλα τὰ ἀποτελέσματα, διότι χρειάζεται καιρός ἵνα γίνῃ ἡ ἀνάλυσις τόσων δειγμάτων κινίνης. Δὲν εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον γίνεται ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην. Ἐκτὸς ὅμως αὐτοῦ ἐνηργήθη δειγματοληψία κατὰ τὸν Μάρτιον τοῦ 1930 καὶ κατόπιν κατὰ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1930, ὅπου καὶ ἀνεκαλύφθη ἡ νοθεία τῆς κινίνης εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ὄχι πλέον εἰς τὸ στράτευμα, ἀλλ’ εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω καὶ τὰ ἑξῆς: Διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐπιτήρησις τῆς κινίνης ἔχομεν ἕνα ἐπιθεωρητὴν τοῦ φαρμακείου δι’ ὅλον τὸ Κράτος. Πρέπει νὰ ἠξεύρετε, ὅτι ἔχομεν περὶ τὰς 3000 φαρμακεῖα, ὅτι φυσικὰ ἔχουν ποσότητας φαρμάκων αἱ ὁποῖαι εἶναι μεγάλαι, καὶ ὅτι ἀπὸ ἕνα ἐπιθεωρητὴν φαρμάκων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν τίποτε περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι ἐκάμαμεν, μάλιστα μοῦ φαίνεται ὅτι τὸν ἔχω κουράσει πολύ, ὥστε ἀπὸ μιᾶς ἑβδομάδος εἶναι ἄρρωστος καὶ δὲν μποροῦσε νὰ μοῦ δώσῃ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα τοῦ ἐζήτουν. Ὁπωσδήποτε μετὰ τὴν ἀνακάλυψιν τοῦ σκανδάλου ἐδόθησαν αἱ δέουσαι διαταγαί, ὅπως γίνεται μετὰ μεγαλειτέρας προσοχῆς ἡ δειγματοληψία τῆς κινίνης. Ἐλέχθη ὅτι ἔπρεπε νὰ κατάσχωμεν ὅλην τὴν κινίνην τοῦ Κράτους. Εἶναι σἄν νὰ μοῦ λέγετε, ὅτι ἐπειδὴ αὐτὸς—τοῦ ὁποίου ξεχνῶ τὸ ὄνομα—ἐσκότωσε τὰ τρία του παιδιὰ πρέπει νὰ βάλω στὴ φυλακὴ ὅλους ὅσους ἔχουν παιδιὰ διὰ νὰ μὴ τὰ σκοτώσουν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ κατάσχω ὅλην τὴν κινίνην τοῦ Κράτους, ὅλην τὴν κινίνην ἡ ὁποία κυκλοφορεῖ καὶ ἡ ὁποία εἶναι τόννοι ὁλόκληροι, διότι εὑρέθη ἕνας ὁ ὁποῖος κατεχράσθη; Χωρὶς νὰ κάμωμεν θόρυβον, ἀπὸ δύο χρόνων ἐξακολουθοῦμεν νὰ κάμωμεν συστηματικῶς τὸν ἔλεγχον τῶν φαρμακείων καὶ τῶν ἐργοστασίων τὰ ὁποῖα παρασκευάζουν τὴν κινίνην. Σᾶς εἶπον, κ. βουλευταὶ ὅτι δὲν ἐνόμισα ὅτι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβε τὸ ὑπουργεῖον, εἴτε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομιῶν εἴτε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, θὰ ἦσαν ἀρκετὰ διὰ νὰ σταματήσουν τὰς καταχρήσεις διὰ τὰ ζητήματα εἴτε τῆς κινίνης εἴτε τῶν ἄλλων φαρμάκων. Δι’ αὐτὸ μόλις ἀνέλαβον τὸ ὑπουργεῖον ἐζήτησα νὰ κάμωμεν ἕνα νόμον διὰ τὰ φαρμακεῖα, νόμον τὸν ὁποῖον θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ νόμος αὐτὸς προβλέπει τὴν βελτίωσιν, τὴν σημαντικὴν βελτίωσιν τῆς λειτουργίας τῶν φαρμακείων. Ἐπίσης δύο διατάγματα τὰ ὁποῖα βελτιώνουν τὸ προσωπικὸν τῶν φαρμακείων. Διότι πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἕως σήμερον τὰ φαρμακεῖα εἶχον ὡς βοηθοὺς πρακτικοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι δὲν ξεύρουν ἀπολύτως τίποτε. Ὅταν ἐκάμαμεν τὰ διατάγματα αὐτὰ ἦλθαν καὶ διεμαρτυρήθησαν, καὶ εἶπα εἰς ἕνα ἀπὸ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι διεμαρτύροντο γιατὶ τοὺς ἀναγκάζαμε νὰ περάσουν ἀπὸ ἐξετάσεις. Τοῦ εἶπα: πόσα χρόνια ἐργάζεσαι σὲ φαρμακεῖον; 20 χρόνια. Τώρα σὺ τί φοβᾶσαι νὰ περάσῃς ἀπὸ ἐξετάσεις; Πές μου, πόση στρυχνίνη μπορεῖς νὰ δώσῃς; Μπορῶ νὰ δώσω καὶ δύο σαντιγκρὰμ στρυχνίνης. Ἀκριβῶς δηλαδὴ ὅση χρειάζεται διὰ νὰ σκοτώσῃ 5 ἢ 10 ἀνθρώπους, αὐτὸ τὸ ἔδινε εἰς ἕνα ἄνθρωπον. Τέτοιους ἀνθρώπους εἴχαμε ὡς βοηθοὺς εἰς τὰ φαρμακεῖα. Λοιπὸν ἐλάβαμεν μέριμναν διὰ νὰ βελτιώσουμε καὶ τὸ προσωπικὸ τὸ βοηθητικὸ τῶν φαρμακείων, γιατὶ αὐτοὶ ἐκτελοῦν τὰς συνταγάς. Ἀλλὰ τὴν 30 Ἀπριλίου 1930 ὑπὸ τὴν προεδρίαν μου ἔγινεν ἡ δευτέρα συνεδρίασις τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἀντιελονοσιακοῦ ἀγῶνος καὶ ἐκεῖ εἰσηγήθην τὴν λῆψιν μέτρων, γιὰ νὰ γίνῃ νέα νομοθεσία διὰ τὸ ζήτημα τῆς κινίνης. (ἀναγινώσκει). Δηλαδὴ μόλις συνεζητήθη τὸ ζήτημα τῆς κινίνης, φυσικὰ ἐγὼ ἀπεσύρθην, διότι τὰ ἄλλα ζητήματα δὲν ἦσαν τοιαύτης φύσεως ὥστε νὰ μὲ ἀπασχολήσουν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι πρὸ πολλοῦ ἕτοιμον, τώρα ὑποθέτω ὅτι θὰ κάμωμεν μερικὰς μεταβολὰς καὶ ὁπωσδήποτε θὰ τὸ φέρωμεν ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς. Ἐπίσης τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς ἐμερίμνησεν ὅπως ἔχῃ περισσοτέρους ἐπιθεωρητὰς καὶ διὰ διατάγματος εἴπομεν νὰ κάμωμεν 6 ἐπιθεωρητάς, ἕνα γενικὸν ἐπιθεωρητὴν καὶ 5 ἐπιθεωρητὰς τοὺς ὁποίους θὰ κατανείμωμεν εἰς τὰ διάφορα τμήματα τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ κύριοι, ἐπειδὴ ἐδόθη ἀφορμὴ καὶ κυρίως ἐπειδὴ ἐλέχθη καὶ ἐγράφη ὅτι: κάμετε πόλεμον ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας μὲ τὶ κινίνην κάμετε πόλεμον ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ κάμετε πόλεμον, ἐφόσον ἡ κινίνη εἶναι νοθευμένη; Καὶ ἐδόθη ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἡ κινίνη τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, δηλαδὴ 30–40 τόννοι, ὅλη εἶναι νοθευμένη, διότι τόση εἶναι περίπου ἡ κινίνη τὴν ὁποίαν καταναλίσκει ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς κατ’ ἔτος. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ καθορισθῇ ὅτι ἕν ποσὸν κιλῶν μόνον ἦτο νοθευμένον. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοὺς ὁποίους μοῦ ἔδωσε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἐδόθησαν εἰς τὸν στρατὸν 3 τόννοι κινίνης καὶ ἐπὶ τῶν τριῶν τόννων τῆς κινίνης αὐτῆς 250 κιλὰ μόνον ἦσαν νοθευμένα, δηλαδὴ ἦσαν μάρκας «Ἔλφα».

§136Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὰ ἄλλα τὶ μάρκας ἦσαν;

§137Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Τὰ ἄλλα ἦσαν Παστέρ.

§138Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δηλαδὴ καθ’ ὅλην τὴν ἐργολαβίαν τῆς Ἔλφα ...

§139Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἀπὸ τὸν Μάϊον ἐφέτος. Ἐγὼ μόνον διὰ τὸν ἀγῶνα τὸν ἐφετεινὸν ὁμιλῶ. Ὁπωσδήποτε, ὅσον ἀφορᾷ τὴν κινίνην ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὰ συνεργεῖα, δι’ αὐτὴν τὴν κινίνην δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν ἀπολύτως κανένα λόγον νὰ δισπιστοῦμεν, διότι καὶ αἱ ἀναλύσεις ἀπέδειξαν ὅτι ἦτο ἡ κινίνη καλὴ ἀλλὰ καὶ αἱ ἐκθέσεις τῶν ἐπιθεωρητῶν ἀπέδειξαν ἐπίσης ὅτι ἦτο ἀρίστη.

§140Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν;

§141Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἐγένετο, κ. ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὄχι μετὰ τὴν ἀνακάλυψιν, ἀλλὰ καὶ πρὸ τῆς ἀνακαλύψεως εἰς τὰς 11 Σεπτεμβρίου 1930. Λοιπὸν ὄχι μετά, ἀλλὰ καὶ πρίν. Αὐτὸ ἐγένετο ἡσύχως. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λάβωμεν σπασμοδικὰ μέτρα. Ἐλήφθησαν μέτρα, καθὼς εἴδατε, κατὰ τὸ 1929 καὶ ἐγένοντο δειγματοληψίαι, ἄν ὄχι εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, εἰς τὸ περισσότερον πάντως μέρος αὐτῆς. Εἰς τὰ 1930 ἐγένοντο δειγματοληψίαι, μᾶς ἦλθον κατηγορίαι ἀπὸ τὸ τάδε καὶ τάδε μέρος ὅτι ἡ κινίνη αὐτὴ δὲν διαλύεται, καὶ διετάξαμεν ὅλην αὐτὴν τὴν κινίνην ἡ ὁποία παρουσίαζεν αὐτὰ τὰ συστατικὰ τῆς κακῆς ποιότητος νὰ τὴν κατάσχουν, ἀλλὰ καὶ νὰ μᾶς τὴν στείλουν ἐδῶ νὰ κάμωμεν τὴν ἐξέτασιν. Ἀλλὰ μολονότι ἐκάμαμεν αὐτὰ τὰ πράγματα, ἐκάμαμεν ἐξακολουθητικὸν ἔλεγχον τῆς κινίνης χωρὶς σπασμοδικὰς κινήσεις, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην οὔτε καὶ ἀπὸ τοῦ ἑνὸς μηνὸς εἰς τὸν ἄλλον νὰ πάρωμεν ὅλην τὴν κινίνην ἡ ὁποία κυκλοφορεῖ εἰς τὸ Κράτος καὶ νὰ κάνωμεν τὴν ἀνάλυσίν της. Εἶναι πράγματα τὰ ὁποῖα λέγονται, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν, διότι οὐδεμία ἀνθρωπίνη δύναμις εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν 200 χημικοὺς καὶ δὲν ἠξεύρω πόσους ἐπιθεωρητὰς φαρμακείων διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Δὲν ἠμποροῦμεν παρὰ νὰ κάνωμεν μίαν συστηματικὴν ἐργασίαν, καὶ αὐτὴ ἡ ἐργασία γίνεται ἀπὸ δύο χρόνια, ἀπὸ τὸν καιρὸ ποὺ ἀνέλαβεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Τὸ λέγω αὐτὸ καὶ τὸ τονίζω, διότι ὁ φάκελλος τοῦ 1929 δεικνύει τὰς ἐξακολουθητικὰς ἀναλύσεις καὶ δειγματοληψίας αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο. Ὁπωσδήποτε νομίζω ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα ἀρκετὰ ἀπησχόλησα τὴν Βουλὴν καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον μᾶς κατέκριναν, ὅτι δηλ. ἡττήθημεν ἀπὸ τοὺς ἀνωφελεῖς. Ἔχω μαζύ μου τρεῖς ἐκθέσεις, μοῦ λείπει δυστυχῶς ἡ τετάρτη ἔκθεσις, ἡ ἔκθεσις τῆς Πελοποννήσου καὶ τῆς Κρήτης, δηλαδὴ ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Ἀλεβιζάτου. Σᾶς ἀναγινώσκω πρῶτον τὸν πίνακα τοῦ κ......... ἤτοι τὸν πίνακα τοῦ πρώτου τομέως τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος ἔχει 15 συνεργεῖα. (ἀναγινώσκει τὸν πίνακα). Αὐτά, κύριοι, ἔγιναν εἰς 5 μῆνας μὲ 15 συνεργεῖα, δηλαδὴ μὲ 15 ἰατρούς, 1 ἐπιθεωρητήν, ἐν ὅλῳ δηλαδὴ μὲ 65 ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν αὐτὴν τὴν δουλειά.

§142Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Εἰς τὴν ἰδικήν μας ἐπαρχίαν τὴν ἐξέτασιν τῶν ἀσθενῶν τὴν ἔκαμαν οἱ ἀρχιεργάται, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν ἰατροί.

§143Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ εἰς αὐτό. Οἱ ἀρχιεργάται αὐτοὶ εἶναι εἶδος νοσοκόμων ἰδιαιτέρως ἀσχοληθέντων περὶ τὴν ἑλονοσίαν. Τὸ γνωρίζει ὁ κ. Νικολίτσας καλλίτερον παντὸς ἄλλου. Ἔχω δὲ καὶ εὐχαριστίας ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν τοῦ κ. Νικολίτσα. Εἶναι λοιπὸν φυσικὰ ἀδύνατον νὰ ἔχωμεν 500 ἰατροὺς καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν νοσοκόμους, ὅπως θὰ ἦτο ἀδύνατον εἰς ἕνα νοσοκομεῖον νὰ εἶναι ὁ ἰατρὸς καὶ νὰ μὴ ἔχῃ νοσοκόμον. Τὸ τοιοῦτον θὰ ἦτο τὸ ἴδιον τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἔκαμεν νὰ εἴπητε: Πῶς, κύριε, δὲν ἔχετε νοσοκόμους διὰ νὰ σᾶς βοηθοῦν;

§144Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Οἱ ἀρχιεργάται αὐτοὶ ἔκαμνον διαγνώσεις, δηλαδὴ ἐργασίαν ἰατρῶν.

§145Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Θὰ ἀπαντήσω εἰς ὅλα, εἴμεθα ἕτοιμοι δι’ ὅλα. Ἔρχομαι τώρα νὰ σᾶς διαβάσω τὴν ἔκθεσιν τοῦ τομέως Ἠπείρου, (ἀναγινώσκει ἔκθεσιν τοῦ τομέως Ἠπείρου). Εἰς τὴν Μακεδονίαν τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα εἴχομεν, καὶ θεωρῶ περιττὸν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν. Ἔχω, κύριοι, ἐδῶ τὰ εὐχαριστήρια 80 περίπου κοινοτήτων, εἰς τὰ ὁποῖα μοῦ λέγουν οἱ ἐπιθεωρηταί μου ὅτι θὰ προστεθοῦν καὶ ἄλλα εὐχαριστήρια καὶ εἰς τὰ ὁποῖα ἐκφράζουν τὴν εὐγνωμοσύνην των, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ κ. νομιάτρου Χανίων, ὁ ὁποῖος μὴ ὢν ἐπιφορτισμένος μὲ τὸν πόλεμον ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας γράφει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Αὐτὰ εἶναι τὰ εὐχαριστήρια καὶ θὰ ἴδητε εἰς τὸν φάκελλόν μου καὶ ἄλλα πολὺ περισσότερον συγκινητικά. Ἀλλά, κύριοι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ εἶναι εὐχαριστημένοι οἱ κάτοικοι; Θὰ σᾶς δώσω μερικὰ παραδείγματα, τὰ ὁποῖα εἶδον μόνος μου. Ὅσοι γνωρίζουν τὴν Νέαν Καβάλλαν, γνωρίζουν ὅτι ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ποὺ ἐγκατεστάθη ἐκεῖ ὁ προσφυγικὸς συνοικισμός, δὲν ἐπέρασε χρόνος χωρὶς ν’ ἀρρωστήσουν ἀνεξαιρέτως ὅλοι οἱ κάτοικοι, εἰς τρόπον ὥστε ἡ θνησιμότης ἔφθανε 10% δηλαδὴ 100 τοῖς χιλίοις κάθε χρόνο, εἰς σημεῖον ὥστε οἱ κάτοικοι τῆς Νέας Καβάλλας, οἱ ὁποῖοι ἦσαν 1800 ὅταν μετέβησαν νὰ ἐγκατασταθοῦν, ἔμεινον ἐντὸς 6 ἐτῶν 1200 καὶ ἐφέτος, κύριοι, ὅταν ἐπέρασα ἀπὸ τὴν Νέαν Καβάλλαν δὲν εἶχον πάθει καμμίαν νέαν προσβολὴν ἑλονοσίας. Οἱ κάτοικοι τῆς Νέας Καβάλλας μοῦ εἶπον: «Μᾶς ἐσώσατε, κ. Παπᾶ— διότι μὲ γνωρίζουν καὶ προσωπικῶς, εἶχα μεταβῆ καὶ ἄλλοτε,—καὶ εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ εἰργάσθημεν ἐφέτος» μοῦ εἶπον οἱ κάτοικοι. Τὸ ἴδιον παράδειγμα δύναμαι νὰ σᾶς ἐπαναλάβω καὶ δι’ ἄλλα μέρη τὰ ὁποῖα ἔχω ἐπισκεφθῆ καὶ ἄλλα, ὅπου φυσικὰ ἡ ἑλονοσία ἦτο σκληρά, ἀλλὰ δὲν ἦτο σκληροτάτη ὅπως αὐτὸν τὸν καιρόν, καὶ τὰ ἀποτελέσματα ἦσαν αὐτὰ τὰ ὁποῖα σᾶς λέγω. Ἀλλά, κύριοι, διὰ νὰ μὴ φανῶ ὅτι σᾶς λέγω πράγματα τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ὡς Ἕλληνες λέγομεν καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ὡς Ἕλληνες καυχόμεθα, παρεκάλεσα ἐπίτηδες τὸν Γενικὸν Γραμματέα τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ἑλονοσίας τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, τὸν παρεκάλεσα νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ νὰ κάνῃ μίαν ἐπιθεώρησιν τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον κάμνομεν τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ καὶ τὰς γνώμας του, διὰ νὰ ἴδῃ ἂν ἔχωμεν ἐλλείψεις, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ κάμωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ἐντονώτερον τῶν ἀγῶνα ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας. Καὶ ἰδοὺ τί μοῦ γράφει ὁ καθηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ἑλονοσίας τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. (ἀναγινώσκει). Γνωρίζετε πόσον εἶναι ἐπιφυλακτικοὶ οἱ ξένοι εἰς τὸ νὰ ἀπονέμουν ἐπαίνους καὶ συγχαρητήρια κυρίως εἰς ζητήματα ὑγιεινῆς. Ἀντιλαμβάνεσθε ποίαν σημασίαν ἔχουν αὐτὰ τὰ πράγματα, κ. βουλευταί. Κατὰ τὴν γνώμην τῶν τεσσάρων ἐπιθεωρητῶν τῆς ἑλονοσίας, οἱ ὁποῖοι καθὼς γνωρίζετε ὅλοι εἶναι οἱ καλλίτεροι ἐπιστήμονες τοὺς ὁποίους ἔχομεν ὅσον ἀφορᾶ τὴν εἰδικότητα αὐτήν, εἶναι ὁ κ. Ἀλεβιζάτος καὶ ὁ κ. Λιβαδᾶς, μοῦ λέγουν ὅλοι ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι ἐφέτος ἡ ἑλονοσία εἰς τὴν Ἑλλάδα ἦτο κατὰ τὸ ἥμισυ τοὐλάχιστον ὀλιγωτέρα ἀπὸ πέρυσιν καὶ ὅτι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἕνα μέρος τῆς ἐλαττώσεως αὐτῆς δέον ν’ ἀποδοθῇ εἰς τὰς καιρικὰς συνθήκας, ἀλλὰ ὅτι εἶναι ἀναμφισβήτητον ἐπίσης ὅτι ἕν μέγιστον μέρος τῆς ἐλαττώσεως τῆς ἑλονοσίας ὀφείλεται εἰς τὴν ἐπίδρασιν τῶν συνεργείων, διότι εἰς τὰ ἴδια μέρη ἐκεῖ ὅπου ἐφάνησαν τὰ συνεργεῖα καὶ εἰργάσθησαν εἶχεν ἐλλαττωθῆ ἡ ἑλονοσία κατὰ πολὺ περισσότερον, παρὰ ἐκεῖ ὅπου δὲν εἶχον ἐργασθῆ. Ὥστε, κύριοι, δὲν πιστεύω νὰ εἶναι ὀρθὸν ὅτι ἡττήθη ὁ κ. Πρόεδρος εἰς τὴν μάχην κατὰ τὴν ἑλωδῶν κωνώπων. Ἀλλ’ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν, ὅτι ὁ κ. Κούνδουρος ὁμιλῶν δὲν ὡμίλησε μόνον περὶ σωματικῆς ὑγείας τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς ἠθικῆς ὑγείας αὐτοῦ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὁ μέγας πόλεμος, ἡ ἧττα ἡ Ἑλληνική, αἱ τόσαι ἐπαναστάσεις, ἡ κάθοδος ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου προσφύγων εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐκλόνισαν τὰς συνειδήσεις καὶ ἐδῶ, ὅπως καὶ παντοῦ ἀλλοῦ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ἐπίσης, ὅτι συνετέλεσαν εἰς αὐτὸ μύρια ὅσα καὶ ὄχι ὀλίγον καὶ ἡ δικτατορία. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὅταν ὑπῆρχεν μία τέτοια κατάστασις, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ προσέξῃ κανείς νὰ προσπαθήσῃ νὰ τὴν καλλιτερεύσῃ. Ἀλλὰ ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ τολμήσῃ κἄν νὰ διανοηθῇ ὅτι ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν ἕως τὴν ἄλλην αἱ συνειδήσεις ὡς διὰ μαγικῆς ράβδου ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ ἦσαν λίγο–πολὺ κατεστραμμέναι θὰ μποροῦν νὰ γίνουν συνειδήσεις ἀκέραιαι; Καὶ ἂν ἔχωμεν μίαν ἐλπίδα νὰ ἐξυγιάνωμεν ἠθικῶς τὸν τόπον, ποία εἶναι αὐτὴ ἡ ἐλπίς; Μήπως δὲν ἔχομεν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Κυβερνήσεως τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ὄχι μόνον ἔχει ὀπίσω του ἕν παρελθὸν δόξης, ἀλλὰ ὁ ὁποῖος ἐπίσης ἔχει παρελθὸν τιμιότητος ἀνωτέρας καὶ ὁ ὁποῖος κυρίως διὰ τῆς τιμιότητος ἐπιβάλλεται; Καὶ ποῖοι εἶναι αὐτοί, κ. βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν ἀπὸ τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τιμιότητα; Εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι συνετέλεσαν διὰ τῆς δικτατορίας εἰς τὸ νὰ καταπέσῃ ἀκόμη καὶ τὸ γόητρον τῆς Ἑλλάδος!

§146Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι σὲ διαφθορές. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κούνδουρος ἔχει τὸν λόγον.

§148Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀπησχολήσαμεν τήν Βουλήν, κύριοι βουλευταί, κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος ἔθετε τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των τόσον στερεῶς, ὥστε δὲν πλανώμεθα ἐὰν δηλώσωμεν ὅτι ἀπεκομίσαμεν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι αἱ ἀλήθειαι τὰς ὁποίας ἐξεστομίσαμεν εὗρον ἀπήχησιν καὶ εἰς τήν πτέρυγα τῶν κυβερνητικῶν βουλευτῶν, εὗρον ἀπήχησιν καὶ ἐν αὐτῇ ταύτῃ τῇ κυβερνήσει καὶ ἐν αὐτῇ ταύτῃ τῇ συνειδήσει τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐτέθημεν ὑπεράνω τῶν μικρολεπτομερειῶν, ἐτέθημεν ὑπεράνω τῶν μικροπροσωπικῶν ζητημάτων καὶ ἀνεπτύξαμεν ἰδέας καὶ ἐθίξαμεν θεμελιώδη ζητήματα καὶ διηνοίξαμεν λεωφόρους τῆς σκέψεως καὶ λεωφόρους τῆς τακτικῆς. Καὶ ἀντὶ τούτων, ὁ ἀξιότιμος ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς δὲν περιωρίσθη εἰς τὸ νὰ λογοδοτήσῃ ἐπὶ τῶν στενῶν εὐθυνῶν αἱ ὁποῖαι ἐζητήθησαν ἀπ’ αὐτόν, ἀλλ’ ἠθέλησε νὰ παίξῃ ρόλον τοῦ κηδεμόνος καὶ τοῦ προστάτου τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἂν εἶχε τὴν ἱκανότητα νὰ πράξῃ τοῦτο ἀπαντῶν μὲ ἰδέας εἰς τὰς ἰδέας, ἐγὼ ἀσφαλῶς δὲν θὰ τὸν ἐκάκιζα· ἀλλ’ ἦλθε νὰ χύσῃ χολήν, ἦλθε νὰ ἀπαντήσῃ μὲ ζητήματα προσωπικὰ καὶ μὲ πείσματα εἰς τὰς ἰδέας αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν μὲ τόσην διαύγειαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς ὅτι δύναται ἐναντίον οἱουδήποτε ἄλλου νὰ κάμῃ τοιούτους ὑπαινιγμοὺς καὶ νὰ ἐκτοξεύῃ τοιαύτας μομφὰς καὶ τέτοια δηλητήρια—διότι ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τοῦ θάρρους τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἐπέδειξα καὶ τοῦ θράσους τὸ ὁποῖον ἠθέλησε νὰ ἐπιδείξῃ ἐκεῖνος—ἀλλ’ ἀσφαλῶς ἐναντίον μου δὲν δύναται ν’ ἀποδώσῃ μομφὴν περὶ τοῦ ὅτι ὑπῆρξα συντελεστής οἱασδήποτε ἀθλιότητος καὶ οἱασδήποτε κακοηθείας. Διεπράξαμεν ἴσως πολιτικὰ λάθη, διεπράξαμεν πολιτικὰ σφάλματα καὶ δυνάμεθα νὰ καλέσωμεν τὸν ἀναμάρτητον διὰ νὰ βάλῃ πρῶτος τὸν λίθον. Ἀλλ’ ἀσφαλῶς συντελεσταὶ ἀθλιοτήτων ὁμοίων πρὸς ἐκείνας τὰς ὁποίας ἀντικρίζομεν ἡμεῖς οὐδέποτε ἐγίναμεν. Καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ ὑπενθυμίζω....

§149Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δέον νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς, ὅτι ποτὲ δὲν διενοήθην νὰ εἴπω ὅτι ἐγίνατε συντελεσταὶ ἀθλιοτήτων. Ἂν εἶπα κἄτι τι, αὐτὸ ἀφορᾷ τὸ πολιτικὸν λάθος καὶ τίποτε ἄλλο.

§150Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἄν δὲν ἔδιδε τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἔδωσεν ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς θὰ ἠδυνάμην νὰ τοῦ ὑποδείξω περιστατικὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι μόνον προϊόντα τῆς ἰδικῆς μου θελήσεως, ἀλλὰ περιστατικὰ τὰ ὁποῖα ἔφερον τὴν κατάστασιν, κατὰ τῆς ὁποίας ἔρριψε τοὺς ὑπαινιγμούς του ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς εἰς τὴν δύσκολον θέσιν νὰ ὑπερασπίσουν τὸ νομοθέτημα τῆς ἀγχόνης, τὸ ἀντισυνταγματικὸν καὶ παράνομον. Καὶ θὰ συνεχίσω, κ. ὑφυπουργέ. Δὲν ἐγίναμεν ἀπολογηταὶ οὐδεμιᾶς καταστάσεως προπαντὸς δὲν ἐγίναμεν ἀπολογηταὶ τῆς δικτατορίας ἐκείνης ὅπως καὶ οὐδεμιᾶς ἄλλης δικτατορίας τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁμαλῶς ἐξελίσσονται καὶ Κοινοβουλευτικῶς τὰ πράγματα τῆς πατρίδος. Ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν δύνασθε μήτε καὶ διὰ τὸ σύστημα νὰ ἀφίνετε τοιούτους ὑπαινιγμούς. Διότι τὸ σύστημα τοῦτο, ἀκριβῶς διότι ἐθέσπισε τὴν ἀντιανθρωπιστικὴν τὴν ἀναδρομικὴν ποινὴν τῆς ἀγχόνης, συνεκράτησε τὰς καταχρήσεις καὶ ἐβροντοφώνησε εἰς τοὺς ἔχοντας τὰς ροπὰς καὶ τὰς τάσεις...

§151Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μὰ συνηγορίαν τῆς δικτατορίας θὰ κάνωμεν ἐδῶ;

§152Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Κύριε βουλευτά, Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἂν θέλετε νὰ κάμωμεν μίαν συζήτησιν περὶ τῆς δικτατορίας δὲν πρέπει νὰ τὴν μπολιάσητε εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν. Δὲν θὰ ἀνεχθῶμεν ὅτι ἡ θέσπισις νόμου κακοηθεστάτου, ἀπανθρωποτάτου, ἀνατρέποντος κάθε ἀνθρωπίνην δικαιοσύνην, ὅτι αὐτὸ ἀποδεικνύει προσπάθειαν πρὸς ἐξαγνισμόν.

§153Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας)...

§154Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὴ ταράττεσαι, κ. Παπανδρέου.

§155Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἠτίμασε τὴν Ἑλλάδα. Νὰ μὴ ταράσσωμαι ὅταν ἐνθυμοῦμαι τὴν ἀτίμωσιν τῆς Ἑλλάδος;

§156Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Νομίζω ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀρκεσθῆτε εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς. Δὲν ὑπηνίχθη ἠθικὴν εὐθύνην σας. Ἀλλὰ ἐὰν διὰ τὴν πολιτικὴν σας εὐθύνην θέλετε συζήτησιν, ἐγὼ εἶμαι διατεθειμένος ὡς ἀρχηγὸς τῆς πλειοψηφίας νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα δι’ αὐτὴν καὶ τότε θὰ ἴδωμεν ἐὰν ὁ νόμος ἐκεῖνος ἦτο νόμος ἐξαγνισμοῦ ἢ ἦτο νόμος κακοηθέστατος.

§157Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε. Νομίζω ὅτι ἐλησμονήσατε πάντες ὑμεῖς ὅτι ἔθεσα ὡς ἀρχὴν τοῦ λόγου μου ὅτι δὲν γίνομαι ἀπολογητὴς τῆς καταστάσεως ἐκείνης. Ἐδήλωσα κατηγορηματικῶς κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἐπιβολὴ τῆς ἀγχόνης δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα τῶν ἰδικῶν μου ἐνεργειῶν καὶ ἔσχε μάλιστα τὴν ἰδικήν μου προσωπικὴν ἀντίδρασιν. Καὶ ἂν δὲν ἠδύνατο νὰ λάβῃ χώραν ἡ ἔξαψις ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν, δὲν θὰ εὑρισκόμεθα εἰς μεγάλην ἀπόστασιν ἂν συνεζητούσαμεν ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀγχόνης συγκεκριμένως ἦτο τὸ ζήτημα τῆς πολιτικῆς....

§158Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ, ὁ ὁποῖος γνωρίζετε ὅτι εἶμαι φίλος σας, σᾶς λέγω ὅτι ἡ ἀπὸ τῆς θέσεώς του δήλωσις τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ σᾶς ἱκανοποίησε τελείως· ὅλα τὰ ἄλλα σᾶς λέγω ὅτι δὲν ἔχουν θέσιν.

§159ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§160Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λοιπὸν ἀντὶ τῶν ἰδεῶν τὰς ὁποίας ἀνεπτύξαμεν ἠκούσαμεν ἐν ἀρχῇ μὲν τοῦ λόγου τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς ἀντιτασσομένας ἰδέας, εἰς δὲ τὸ τέλος τοῦ λόγου του ἠκούσαμεν ὅσα ἠκούσαμεν καὶ τὰ ὁποῖα ἐξελάβομεν ὡς τὰ ἐξελάβομεν καὶ ἐχαρακτηρίσαμεν ὡς τὰ ἐχαρακτηρίσαμεν. Δὲν περιωρίσθη ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς ν’ ἀντιτάξῃ τὴν γνώμην του πρὸς τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἐξεφράσαμεν περὶ τοῦ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δώσασα δαπανηρὰν μάχην ἐναντίον τῶν ἑλωδῶν κωνώπων ἡττήθη. Ἀπεναντίας εἰς τὴν αἰτίασιν ταύτην τὴν ὁποίαν ἔρριψα κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς εἶπεν ὅτι δὲν εἴχομεν δίκαιον διότι ἡ διάθεσις τῶν ἑκατομμυρίων αὐτῶν ἐπέφερε τὸ ἀποτέλεσμα αὐτό. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ν’ ἀπαντήσωμεν εἰς τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς, ὅτι διετέθησαν μὲν, ὡς καὶ ἡμεῖς παρεδέχθησαν τὰ ποσὰ ταῦτα ὅτι ἐλήφθησαν μέτρα γενικώτερα κατὰ τῆς ἑλονοσίας τὰ ὁποῖα καὶ ἡμεῖς παρεδέχθημεν, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ὁμιλῇ μὲ ὑπερηφάνειαν καὶ διὰ τὴν μάχην τὴν ὁποίαν ἔδωσε κατὰ τῶν ἑλωδῶν κωνώπων διότι τὴν ἔδωσε στηριχθεὶς εἰς ξένους μισθοφόρους τοὺς ὁποίους ἐκάλεσε διὰ νὰ προστατεύσῃ τὰς μεθορίους γραμμὰς τῆς Ἑλλάδος.

§161Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Κύριε, σᾶς διακόπτω διότι λέγετε ἀνακριβείας. Ὁ ἀγὼν ἐναντίον τῆς ἑλονοσίας ἔγινε μόνον ἀπὸ Ἕλληνας ἔγινεν ἀπὸ μίαν ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία ἀπηρτίζετο ἀπὸ Ἕλληνας ἀποκλειστικῶς, ἔγινεν ἀπὸ ἐπιθεωρητὰς τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα σᾶς ἀνέφερα καὶ τὰ ὁποῖα δὲν μοῦ φαίνεται νὰ εἶναι ξενικά, ἔγινε κ. συνάδελφε, ἀπὸ Ἕλληνας χωρικούς.

§162Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ δεχθῶ τὴν κατηγορίαν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἀπηυθύνατε κατὰ ξένων ἐπιστημόνων οἱ ὁποῖοι ἐστάλησαν ἐδῶ διὰ νὰ μᾶς βοηθήσουν εἰς τὴν ὑγιεινὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας. Γνωρίζετε ἄλλως τε, ὅτι δύο ἐξ αὐτῶν, οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἱδρύματος «Ροκφέλλερ», ἦλθαν μὲ δαπάνας ἀποκλειστικῶς τοῦ ἱδρύματος «Ροκφέλλερ» καὶ διὰ τὰ ἔξοδα τοῦ ταξειδίου καὶ διὰ τὰ ἔξοδα τῆς ἐδῶ παραμονῆς των καὶ δὲν μπορεῖτε νὰ ὁμιλῆτε μὲ τὴν ἔκφρασιν αὐτήν «ξένων μισθοφόρων». Ἐὰν ἐπιζητῆτε νὰ θεραπεύσητε τὰς ἀδυναμίας τοῦ πλήθους λέγοντες ὅτι διασπαθίζομεν τὰ δημόσια χρήματα εἰς ἀσκόπους δαπάνας, νομίζω ὅτι καταρρίπτετε τὴν συζήτησιν ἀπὸ τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἐπροσπαθήσατε εἰς τὴν πρώτην ἀγόρευσίν σας νὰ τὸ ἐξυψώσητε.

§163Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διασαφήσω τὴν μομφὴν τὴν ὁποίαν διετύπωσα καὶ νὰ παρατηρήσω ἐν πρώτοις ὅτι ἡ λέξις «ξένοι μισθοφόροι» δὲν θίγει κανένα, διότι καὶ ξένοι εἶναι καὶ μισθοδοτοῦνται.

§164Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς εἶπα ὄχι. Διαφορὰ ἠθικῶν ἀντιλήψεων τῶν πραγμάτων, ἁπλούστατα.

§165Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς δὲν ἤθελε νὰ παίξῃ μὲ τὰς λέξεις καὶ ἐπερίμενε νὰ ἀναλύσω τὰς σκέψεις μου, θὰ ἐγενόμην φορεὺς τῆς δυσφορίας τοῦ ἰατρικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν καθ’ ἣν εἶδον ἐμπιστευομένην τὴν ὑγείαν τῆς Χώρας εἰς τὰς χεῖρας τῶν ξένων ὑγιεινολόγων. Δὲν θέλω νὰ θίξω τοὺς ξένους ἐπιστήμονας τοὺς ὁποίους ἐχρησιμοποιήσατε. Δὲν θέλω νὰ ὑποστηρίξω ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσιν ἐν τῷ τόπῳ ἀνώτερα ἐπιστημονικὰ πρόσωπα, ἀλλὰ δὲν θὰ δυνηθῇ καὶ ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς νὰ ἀρνηθῇ ὅτι ὁλόκληρος ὁ μορφωμένος ἰατρικὸς κόσμος τῆς Χώρας ἐθεώρησε τὴν φιλοτιμίαν του......

§166Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι αὐτὸ τὸ ζήτημα ποὺ μᾶς ἀπασχολεῖ, κ. Κούνδουρε; Κάμετε μίαν ἐπερώτησιν, διὰ νὰ συζητήσωμεν διατὶ ἐφέραμεν τοὺς ξένους. Δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν ἔτσι παρέργως.

§167Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτό, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ἔθιξεν ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς. Ὁπωσδήποτε ἐπιφυλάσσομαι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ εἶχεν τὴν αὐτὴν ἀντίληψιν, ἄν θελήσω νὰ ἐπεκτείνω, ἀφορμὴν λαμβάνων ἀπὸ τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς ἂν θελήσω νὰ ἐπεκτείνω ὅλην του τὴν δρᾶσιν ἐπὶ τῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὸν νομὸν Λασηθίου, ἀλλὰ θὰ μὲ διακόψῃ καὶ πάλιν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ὁποίου τὸ ἐξαιρετικὸν ἐνδιαφέρον διὰ τὸ ζήτημα τῆς λέπρας γνωρίζω καὶ ὁ ὁποῖος μὲ προεκάλεσε νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς, ὅτι τοὐλάχιστον ἀπέναντί μου δὲν δύναται νὰ καυχᾶται διὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν, διότι ἐγὼ ὡς ἀντιπρόσωπος τῶν Λασηθέων ἔχω τὴν χειροτέραν πεῖραν τῆς πραγματικότητος.

§168Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Εἶμαι εἰς τὴν διάθεσίν σας. Ὅταν θέλετε νὰ μοῦ κάμετε μίαν ἐπερώτησιν, κ. ἀντιπρόσωπε τῶν Λασηθέων θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχεσθε ἐδῶ, καὶ ἐπειδὴ ἠθελήσατε νὰ μᾶς δώσητε μαθήματα ἠθικῆς....

§169Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀσφαλῶς. Περισσότερον δικαιοῦμαι νὰ σᾶς δώσω ἐγώ...

§170Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Θὰ σᾶς βάλωμεν εἰς τὴν θέσιν σας...

§171Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Βάζω ἐγὼ ἑαυτόν. Ἔχω τὴν ἱκανότητα. Ἐσυνήθισα νὰ θέτω ἑαυτὸν εἰς τὴν θέσιν μου καὶ δὲν εἶσθε ἱκανὸς σεῖς νὰ μὲ βάλετε. Σᾶς, νὰ ἴδωμεν ποῖος θὰ σᾶς προστατεύσῃ. Θὰ σᾶς περισώσῃ ἡ κεφαλὴ τῆς Κυβερνήσεως.

§172Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ μὲ προστατεύσουν πρὸ πάντων ὅταν ὁμιλῶ μαζί σας.

§173Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔχετε ἀνάγκην μεγίστην.

§174Β. ΣΚΟΥΛΑΣ. Ἐδῶ ἐγεννήθη ἓν ζήτημα προσωπικόν. Ἐζήτησεν ὁ κ. Κούνδουρος τὸν λόγον καὶ ἐδόθησαν ἐξηγήσεις.

§175Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶχα ἓν δικαίωμα νὰ ἀπαντήσω, καὶ ἀπήντησα μοῦ φαίνεται μὲ ὅλην τὴν ψυχραιμίαν. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ὅπως σᾶς παρεκάλεσα καὶ ἄλλοτε νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τοῦ Λεπροκομείου εἰς μίαν ἄλλην συζήτησιν.

§176Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§177Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, κύριοι, ἐπειδὴ δὲν ἐσυνήθισα νὰ διαθέτω φωνὴν καὶ στόματα εἰς τοὺς προσωπικούς μου ἀγῶνας, ὅτι δὲν θὰ ἐγκατέλειπα τὸ βῆμα μὲ ὅλους τοὺς θορύβους ἐὰν ἀπεκόμιζα τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐκ τῆς μομφῆς, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς ἔμεινεν εἰς βάρος τῆς ὑπολήψεώς μου ἔστω καὶ τὸ ἐλάχιστον. Ἐπειδὴ μετὰ τὰς ἐξηγήσεις αὐτὰς ἀπεκόμισα τὴν ἀντίθετον ἐντύπωσιν θὰ μὲ συγχωρῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν τὴν ἀπησχόλησα. Ἀλλὰ νομίζω καὶ πάλιν ὅτι εὑρίσκομαι ἐν δικαίῳ, διότι ἐὰν ἠθέλησα νὰ ἐπεκταθῶ καὶ εἰς τὸ ζήτημα τοῦ Λεπροκομείου καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς προσκλήσεως ξένων ὑγειονολόγων, ἀφορμὴν ἔλαβα ἀπὸ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§179Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπεύθυνοι, κύριοι βουλευταὶ διὰ τὴν ἐκτροπὴν τῆς συζητήσεως εἶναι καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λασηθίου βουλευτὴς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς ὑγιεινῆς ὑφυπουργός. Καὶ εἶναι καιρὸς νομίζω νὰ ἐπανέλθῃ ἡ συζήτησις εἰς τὸ θέμα τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ. Δὲν θὰ εἴπω οὔτε λέξιν φυσικὰ διὰ τὴν ἀποπειραθεῖσαν ὑπεράσπισιν ἑνὸς καθεστῶτος, τὸ ὁποῖον εἶναι γνωστὸν πόσον κατεδικάσθη καὶ πόσον ἐθεωρήθη ὅτι κατέρριψεν τὴν ἠθικὴν ὑπόστασιν τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Κράτους. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν περίμενα καμμίαν ἀπόπειραν ἀπολογίας τοῦ καθεστῶτος ἐκείνου μετὰ τὴν ἐπιείκειαν τὴν ὁποίαν ἔδειξεν ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, ἀπέναντι τῶν προσώπων τοῦ καθεστῶτος ἐκείνου.

§180Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν μὲ ἀφορᾶ ἡ ἐπιείκεια ἐκείνη κ. Πρόεδρε.

§181Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν θέλω νὰ δημιουργήσω ἄλλο ἐπεισόδιον. Ἀφορᾶ καὶ ὑμᾶς ἐν ὡρισμένῳ μέτρῳ. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἀνεύθυνος, ἐκ τῶν μετασχόντων εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην.

§182Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διατὶ μᾶς ἀφήσατε τάχα ἄνευ καταδιώξεως.

§183Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ τὸ ἐζήτησα, ἡ Κυβέρνησις σᾶς ἄφισε.

§184Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν θέλητε νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις αὐτὴ κανονικῶς θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰ ὅρια τῆς ἐπερωτήσεως, διότι ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως λέγει ἀνακριβείας λέγει ὅτι μᾶς ἠμνήστευσε ἡ Κυβέρνησις. Τὸν πληροφορῶ ὅτι ἐγὼ δὲν ἠμνηστεύθην ἀλλὰ ἀπηλλάγην ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν πρὶν ληφθῇ τὸ μέτρον τῆς ἀμνηστείας.

§185Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἠμνηστεύθη τὸ πολιτικὸν μέρος.

§186ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι καὶ ὑπόδικος.

§187Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ συζητήσωμεν ποῖος φταίῃ.

§188Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ περίπτωσις ἡ νεωτέρα τοῦ διακόψοντος ἀξιοτίμου βουλευτοῦ, ἡ ὁποία θὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ἐπιείκεια τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἦτο δικαιολογημένη.

§189Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ὑπόθεσις τῆς κινίνης κ, βουλευταὶ, εἶναι ὑπόθεσις θλιβερά. Διότι ἀπεκάλυψε ἐνεργείας τεινούσας εἰς τὴν ὑπονόμευσιν τῆς ὑγείας τοῦ Λαοῦ, διότι ἀπέδειξεν ἀνεξαρτήτως τῶν ἀσυνειδήτων προθέσεων μερικῶν χάριν ἰδιοτελῶν σκοπῶν διὰ τὴν ὑγείαν τοῦ Λαοῦ, ἀπέδειξεν ἔλλειψιν ἐνδιαφέροντος καὶ ὀλιγωρίαν καὶ διὰ τοῦτο ἡ Βουλὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴν κρίνῃ τὴν ὅλην ὑπόθεσιν μετὰ κάποιας ἐξαιρετικῆς αὐστηρότητος. Ἡ αὐστηρότης τὴν ὁποίαν δεικνύει ἡ Βουλὴ, ἢ ἔδειξαν τοὐλάχιστον οἱ ἐπερωτῶντες καὶ τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ εἶμαι διατεθειμένος νὰ δείξω, ἀνταποκρίνεται καὶ πρὸς αὐτὸ τὸ πνεῦμα τῆς Κυβερνήσεως ἡ, ὁποία δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς ἀμερόληπτος κριτὴς παρὰ νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι ἔδειξεν ὅλως ἐξαιρετικῶς ἐνδιαφέρον διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ὑγιεινῶν ὅρων τοῦ Λαοῦ Ἀλλὰ ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἡ αὐστηρότης εἶναι δικαιολογημένη, δὲν εἶναι δικαιολογημένη ἐξ ἄλλου καμμία νευρικότης ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, καμμία νευρικότης διὰ τὴν γενομένην ἐπερώτησιν, διὰ τὸν γενόμενον ἔλεγχον, ἔλεγχος ὁ ὁποῖος εἶμαι διατεθειμένος νὰ ὁμολογήσω, ὅτι εἶναι αὐστηρὸς, ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι καὶ ἄδικος. Ἀλλὰ ὑπὸ τοιαύτας προϋποθέσεις εἶναι προτιμώτερον νὰ ὑπάρχῃ ἀδικία λόγῳ τῆς αὐστηρότητος παρὰ νὰ ὑπάρχῃ δικαιοσύνη λόγῳ τῆς ὑπερβολικῆς ἐπιεικείας. Πανταχόθεν ἐτονίσθη, ὅτι δὲν ἐπετρέπετο νὰ γίνῃ καμμία παρέκβασις τοιαύτη ὥστε νὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπηρεασθοῦν» αἱ ἐνέργειαι τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς. Εἰς τοῦτο εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ὁ πλήρης ἔλεγχος τῶν ἄλλων εὐθυνῶν, τῶν εὐθυνῶν τῶν μὴ περιλαμβανομένων εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐκ προθέσεων καταχρήσεων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ πληρέστερος μετὰ τὴν διεκπεραίωσιν τῆς δικαστικῆς ἐνεργείας διότι τότε θὰ ἐγνωρίζομεν ἀκριβῶς ποῖα εἶναι τὰ γεγονότα ἐκ τῶν ὁποίων, προέκυψεν ἡ ἀνάκρισις, καὶ τότε θὰ δυνάμεθα νὰ κρίνωμεν, ἐὰν ἐκ τῶν γεγονότων ἐκείνων ὑπῆρχεν ὀλιγωρία, ὑπῆρχεν ἔλλειψις πρωτοβουλίας, διότι ἐὰν γίνεται ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, γίνεται δι’ ὀλιγωρίαν δι’ ἔλλειψιν ἐπαρκοῦς πρωτοβουλίας καὶ δι’ οὐδὲν ἄλλο. Ἀλλὰ παρὰ ταῦτα εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι ὁ ἔλεγχος ἐπιδιώκει διαφώτησιν τῆς ὑποθέσεως. Βεβαίως δὲν ἐνθυμοῦμαι νὰ ἀντιπολιτευθῶμεν τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν μολονότι δὲν ὑπάρχει κίνδυνος. Ἀλλὰ ἀνεξαρτήτως τούτου πρέπει καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ὁσονδήποτε ἄδικος καὶ αὐστηρὸς καὶ ἂν εἶναι ὁ ἔλεγχος θὰ εἶναι συντελεστικὸς διὰ τὰ μέλλοντα νὰ ληφθῶσι μέτρα, διὰ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ διὰ τὴν διαφώτησιν τῆς ὅλης καταστάσεως. Ἐξεταστέον λοιπὸν ἀπὸ πότε καὶ ἀπὸ ποῖον γεγονὸς προέρχεται ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τὶ προέρχονται αἱ εὐθῦναι τοῦ ὑπουργοῦ δι’ ὀλιγωρίαν ἢ δι’ ἔλλειψιν πρωτοβουλίας. Ἔχομεν τὰ γεγονότα τὰ πρὸ τοῦ 1928 ἔχομεν τὰ κρούσματα νοθείας τῆς κινίνης τὰ παλαιότερα ἡ ἔλλειψις ἐπαρκοῦς ἀριθμοῦ δισκίων εἰς τὰ κυτία, εἶναι ἄπορον ὁμολογουμένως ὅτι τὰ κρούσματα ἐκεῖνα τὰ παλαιότερα τὰ πρὸ τοῦ 1928, δὲν ὡδήγησαν εἰς λύσιν ριζικωτέραν τοῦ ζητήματος τῆς διαχειρίσεως τῆς κινίνης. Ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς πρὸ ὀλίγου ἐξέθεσε, κατὰ ποῖον τρόπον γίνεται ἡ διαχείρισις τῆς κινίνης καὶ πῶς κατελήξαμεν εἰς τὸ σήμερον ἰσχῦον σύστημα, ἀλλὰ εἶναι ἄπορον πῶς δὲν ὡδήγησε εἰς ριζικωτέραν λύσιν, διότι ἐὰν ἐπρόκειτο ὁμολογουμένως περὶ ἐγκαταστάσεων περὶ ἀνάγκης ὑπάρξεως ἐξωτερικῶν εἰδικῶν γνώσεων καὶ πείρας διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν δισκίων, θὰ ἦτο δικαιολογημένη ἡ ἐξέλιξις, τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ ζήτημα τῆς διαχειρίσεως τῆς κινίνης. Ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν ὅτι, οὔτε ἐξαιρετικὴ ἐγκατάστασις, χρειάζεται οὔτε καμμία πεῖρα καὶ γνῶσις ξένη εἰς τὴν Ἑλλάδα, αὐτῶν τῶν πραγμάτων. Καὶ ἄλλοτε τὸ στρατιωτικὸν φαρμακεῖον παρεσκεύασεν κρατικὴν κινίνην ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἀπολύτως ἱκανοποιητική. Καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐὰν τὸ Κράτος ἀνελάμβανεν δι’ ἰδίων του μέσων τὴν κινίνην, ἀφοῦ αὐτὸ ἐπίσης φέρει τὴν κινίνην ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι καμμία κατάχρησις ἀπὸ τοῦ 1928 καὶ ἐντεῦθεν δὲν ἐπαναλαμβάνετο. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω αὐτὸ ἀφορᾷ τὸ παρελθόν, καὶ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ὅτι ἐφηρμόσθη εἰς τὰς Ἰνδίας καὶ τὴν Ἰταλίαν τὰ ὁποῖα ἔσχον ἄριστα ἀποτελέσματα διὰ τὸν δημόσιον θησαυρόν. Ἀλλὰ λέγω διὰ τὴν ἔλλειψιν πρωτοβουλίας εὐθύνεται τὸ παρελθόν, εἶναι ἀνάγκη ὅμως νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν διὰ τὴν πολιτικήν μας διὰ τὸ μέλλον. Ἀλλὰ ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως παρουσιάζεται ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Νοσοκομεῖον Χανίων παραπονεῖται διὰ τὴν μὴ ἀποτελεσματικότητα τῆς κινίνης, ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν κατεδικάσθη ὁ ἐργολάβος διὰ αἰσχροκέρδειαν, ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ἀναλύσεις τοῦ Κρατικοῦ χημείου ἀπεδείκνυον, ὅτι ἦσαν ἐλλιπεῖς εἰς περιεκτικότητα ὅπως ὑπῆρχον καὶ ἄλλα τὰ ὁποῖα εἶχαν περίσσειαν εἰς περιεκτικότητα.

§190Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλω νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τοῦτο εἰς τὸ ὁποῖον νὰ μὲ παρεκολουθήσετε. Ἡ κατάχρησις τῆς κινίνης τῶν Χανίων ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ἦτο κατάχρησις.

§191Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἦτο κλινικὴ ἀπόδειξις, ὅτι τὸ νοσοκομεῖον παρετήρησεν ὅτι δὲν εἶχε ἀποτελέσματα τὸ κινίνο.

§192Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι σοβαρὸν αὐτό. Ἡ χημικὴ ἀνάλυσις ἀπέδειξεν ὅτι ὁ χημικὸς Χανίων εἶχε κάμει λάθος.

§193Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι κύριοι βουλευταί. Ἂν ἐκ τῶν ὑστέρων δὲν ἀπεδεικνύετο ὅτι περιήρχοντο εἰς τὸ δημόσιον δισκία ἄνευ οὐδεμιᾶς κινίνης ἡ ἀπόκρισις ἡ σημερινὴ δὲν ἦτο δικαιολογημένη. Ἀλλὰ μετὰ τὰς τελευταίας ἀποκαλύψεις κρίνων κανεὶς ἐκ τῶν ὑστέρων, δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι μία κρατικὴ ὑπηρεσία εὑρισκομένη εἰς τὸ ὕψος της, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχει τὴν πληροφορίαν αὐτὴν ἀπὸ ἕνα σοβαρὸν νοσοκομεῖον ὅτι δὲν ὑπάρχουν κλινικὰ ἀποτελέσματα εὐνοϊκά.......

§194Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ λησμονῆτε τὰς χρονολογίας.

§195Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. 1928.

§196Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Φεβρουάριον τοῦ 1928. Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ ἐγκληματικόν.

§197Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς εἶπον ὅτι θὰ κρίνω μετὰ μεγίστης αὐστηρότητος τὸ ζήτημα, διότι καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τοιαύτη διότι ἐδαπάνησεν ἑκατομμύρια διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ ὑγιεινοῦ ὅρου τοῦ Λαοῦ καὶ ἰδίως διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας. Τὴν στιγμὴν λοιπὸν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀποκαλύπτεται ὅτι προσκόπτει ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἐνέκρινεν ὁμοθύμως ἡ Βουλὴ ἕνεκα ἐλλείψεως πρωτοβουλίας ἕνεκα ὀλιγωρίας εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ ἐλέγξωμεν, καὶ ἐκ τούτου δὲν πρέπει νὰ πηγάζῃ καμμιὰ παρεξήγησις οὔτε καμμία νευρικότης. Μετὰ τὴν πιστοποίησιν αὐτήν, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν ἡ ὑπηρεσία τί ἵστατο εἰς τὸ ὕψος της ὅταν εἶχε μίαν βεβαίωσιν τοῦ χημείου Χανίων δι’ ἔλλειψιν περιεκτικότητος.

§198Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὑπῆρξεν ἀνάλυσις ἀντίθετος.

§199Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ἠξεύρω, ἀλλὰ ἐγὼ ἐκ τῶν ὑστέρων κρίνων τὰ πράγματα ἔκρινον καὶ μίαν τρίτην ἀνάλυσιν.

§200Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἔγινεν καὶ τρίτη. Ἔχω τὰς πληροφορίας τὰς ἑξῆς: Μετὰ τὴν ἐξέτασιν, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπὸ τὸν Χωραφᾶν εἰς τὰ Χανιὰ καὶ ὁ ὁποῖος ἀνεκάλυψε εἰς τὰ δισκία 19% πυριτικὰ ἅλατα, καὶ ἴχνη κινιδίνης ὅταν τὸ αὐτὸ δεῖγμα ἤχθη ἐνώπιον τοῦ γενικοῦ χημείου ἀπεδείχθη ὅτι περιεῖχε πυρετικὰ ἅλατα ἀλλὰ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ μία οὐσία ἄνευ τῆς ὁποίας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ δισκιοποίησις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν κινιδίνην, δὲν περιείχετο εἰς ποσότητα τοιαύτην ἡ ὁποία νὰ νοθεύσῃ τὴν κινίνην, διότι καὶ δὲν συνέφερε καὶ ἀπεδείχθη ὄχι μόνον χημικῶς ἀλλὰ καὶ φασματοσκοπικῶς ὅτι ἐμπεριεῖχεν τὴν νενομισμένην ποσότητα.

§201Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἂν λοιπὸν εἴχομεν μίαν ὑπηρεσίαν ἱσταμένην εἰς τὸ ὕψος της ἔπρεπε νὰ συλλάβῃ τὴν ὑπόνοιαν καὶ νὰ ἐνεργήσῃ μίαν ἀνάλυσιν. Καὶ δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς δὲν εἶχε χημεῖα. Ὑπῆρχον χημεῖα. Εἰς τὰ νοσοκομεῖα τὰ ἐπιβλεπόμενα ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς θὰ ἦτο εὔκολον νὰ γίνῃ ἡ ἀνάλυσις, ὅπως π. χ. εἰς τὸν Εὐαγγελισμόν, ἢ εἰς ἄλλο νοσοκομεῖον. Ἀλλὰ ἂς ἀφήσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπολύτως ἐξηκριβωμένον, διότι ἐξηκριβώθη ἐκ τῶν εἰδικῶν παρατηρήσεων ὅτι ἡ κινίνη δὲν ἔφερε τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ὤφειλε νὰ φέρῃ, καὶ ἂς ἔλθωμεν εἰς τὰς ἀναλύσεις τοῦ κεντρικοῦ χημείου.

§202Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λησμονεῖτε τοῦτο: ὅτι ἡ πρώτη ἀνάλυσις ἡ ὁποία ἦτο τακτική ἀφεώρα τὴν «Σάνιτας» καὶ ὄχι τὴν «Ἕλφα». Αὐτὰ ποὺ σᾶς λέγω ἔγιναν ἐπὶ ἄλλης Κυβερνήσεως, ἀφεώρων ἄλλην ἑταιρείαν καὶ ἀπεδείχθησαν ἀνακριβῆ. Πῶς ἦτο λοιπὸν δυνατὸν ἐγὼ νὰ συλλάβω ὑπονοίας διὰ τὴν ἑταιρείαν;

§203Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε εὐθύνεται τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, διότι δὲν ἔκαμεν ὅ,τι ἔπρεπε νὰ κάμῃ, διὰ νὰ καταδιωχθῇ ἡ «Σάνιτας», διὰ νὰ φύγουν ἀπὸ τὴν κυκλοφορίαν τὰ προερχόμενα ἀπὸ τὴν «Σάνιτας» κυτία κινίνης. Εἴπομεν ὅτι ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἑνιαία.

§204Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸν Φεβρουάριον τοῦ 28 δὲν ἦτο ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων. Τότε ἔγινεν ἡ ἀνακάλυψις καὶ ἀφεώρα ἄλλην ἑταιρείαν, καὶ διὰ δισκία ἄλλης ἑταιρείας.

§205Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἀπεδείχθη τόσον περιτράνως τὸ λάθος τοῦ χημείου, ὥστε ἡ Κυβέρνησις τότε ἐθεώρησε...

§206Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε ὑπουργὲ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ἀποδώσω δίκαιον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ στοιχεῖον αὐτὸ μπορεῖ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ἐὰν πρόκειται νὰ ἐξετασθῇ διὰ ποῖον λόγον ἡ Κυβέρνησις κατέληξεν εἰς τὸ νὰ διατηρήσῃ τὸ σύστημα τὸ ἰσχῦον τῆς διαχειρίσεως τῆς κινίνης.

§207Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ μεραρχία Κρήτης δι’ ἐγγράφου τὴν 11 Φεβρουαρίου 19 8 ἔστειλεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ κατήγγειλεν τὴν πρᾶξιν.

§208Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶμαι σύμφωνος. Ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον. Τὸ γεγονὸς ἐκεῖνο μπορεῖ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν μόνον διὰ τὴν κρίσιν τῆς πρωτοβουλίας τὴν ὁποίαν ἔχετε διὰ τὴν συνέχισιν τῆς πολιτικῆς τῆς κινίνης. Ἀλλὰ ἔρχομαι εἰς τὰ ἄλλα γεγονότα εἰς τὴν ἐξακρίβωσιν τῶν ἐλλείψεων τῆς περιεκτικότητος τῆς κινίνης ἀπὸ τὸ κεντρικὸν χημεῖον τοῦ Κράτους. Ἡ ἐξέτασις ἀπὸ τὸ κεντρικὸν χημεῖον ἀπέδειξεν ὅτι ὑπῆρχον δισκία μὲ 170 172, 200, 210, 220 230. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι, ἔκρινεν τὰς περιπτώσεις αὐτὰς μετ’ αὐστηρᾶς δικαιοσύνης. Ἡ ἰδική μου γνώμη εἶναι ὅτι ἔκρινεν τὴν περίπτωσιν αὐτὴν πρῶτον οὐχὶ ἐν πλήρει γνώσει τῶν ἀποτελεσμάτων τὰ ὁποῖα εἶχον τὰ ἐλλιπῆ δισκία—διότι ἐὰν ἦτο ἐν γνώσει θὰ ἦτο ὑπεύθυνος πράξεων τεινουσῶν νὰ ὑπονομεύσουν τὴν ὑγείαν τοῦ λαοῦ—ἀλλ’ ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ καὶ αὐτὸ εἶναι μία ἔλλειψις τῆς μὴ συνεργασίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ τοῦ ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς, τῆς πλήρους ἀναρμοδιότητος τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διαχειρίζεται τὰ ζητήματα τῆς κινίνης. Ἔκρινεν ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης περιεκτικότητος τῆς κινίνης καὶ 2ον αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου ἔκριναν, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν μετ’ ἀμελείας, καὶ ἔκρινον ἐξαιρετικὰ ἐπιεικῶς. Καὶ νὰ σᾶς εἴπω διατί. Εἶναι γνωστὸν ὅτι κινίνη 170 καὶ 175 καὶ 180 εἶναι κινίνη τόσον ἐλλιπής, ὥστε δὲν μπορεῖ νὰ φέρῃ τὰ ἀποτελέσματα, καὶ κατὰ συνέπειαν οἱ νοσοῦντες καὶ λαμβάνοντες κινίνην εἶναι ἐκτεθειμένοι εἰς κίνδυνον. Λοιπὸν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν δικαιολογεῖται ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει ἡ παραχώρησις εἰς τὸ κοινὸν μὲ τὴν εὐθύνην τοῦ Κράτους κινίνης ἡ ὁποία δὲν εἶχε τὴν ἀπαιτουμένην περιεκτικότητα. Ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λέγει ὅτι: «τὶ θέλετε νὰ κάνωμεν; ὑπάρχει κινίνη μὲ ἀνωτέραν περιεκτικότητα καὶ μ’ ὅλα ταῦτα διὰ τὴν ἀνωτέραν αὐτὴν περιεκτικότητα δὲν ἐπληρώναμεν περισσότερον, ὅπως ἀφῃρέσαμεν ἀπὸ τὸν ἐργολάβον τὸ ἀντίστοιχον ποσὸν ἀπὸ τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζετο εἰς τὴν κινίνην». Ἀφίνω τὸ γεγονὸς ὅτι αἱ μεταγενέστεραι ἀναλύσεις μᾶς ἀναγκάζουν νὰ μὴ εἴμεθα πολὺ εὔπιστοι εἰς τὰς ἀναλύσεις τὰς γενομένας τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀπὸ τὸ κεντρικὸν χημεῖον, ἀφίνω τὸ γεγονὸς αὐτὸ καὶ λέγω τὸ ἑξῆς: Μήπως ἡ ἀνωτέρα περιεκτικότης τῆς κινίνης δὲν εἶναι καὶ αὐτό ἐλάττωμα; Ἐὰν πάρουν κινίνην ἀνωτέρας περιεκτικότητος, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτεθοῦν εἰς κινδύνους, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστοῦν σωματικὰς ἀνωμαλίας. Διὰ ποῖον λόγον ἡ παραχώρησις κινίνης μὲ 25! πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς παραχώρησις τρόπον τινὰ μιᾶς δωρεᾶς πρὸς τὸ κοινόν; Δὲν εἶναι καμμία δωρεά, εἶναι καὶ αὐτὸ μία ἐλαττωματικότης, ἀποδεικνύουσα τὴν πλήρη ἀνικανότητα τοῦ ἐργολάβου.

§209Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὴν τὴν ἀνεγνωρίσαμεν.

§210Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐφόσον λοιπὸν ἀνεγνωρίσθη ἡ πλήρης ἀνικανότης, ἐπιτρέπεται ἡ συμπεριφορὰ ἑνὸς ὑπουργοῦ διαχειριζομένου τὴν ὑπόθεσιν, ἔχοντος γνῶσιν τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς τοιαύτης ἐλαττωματικότητος τοῦ παραγομένου φαρμάκου, ἦτο ἐπιτετραμμένη ἡ συμπεριφορὰ ἡ ἐντελῶς δραχμικὴ ὅπως ἐλέχθη, ἡ ὁποία δὲν ἐπέτρεπε ὥστε νὰ μὴ πληρώνεται ὁ ἐργολάβος διὰ τὸ περιπλέον, νὰ μὴ ζημιοῦται δὲ τὸ Κράτος διὰ τὸ ἔλλειμμα τῆς κινίνης. Δὲν ἐξετάζω τὸ ζήτημα τῆς ἠθικῆς εὐθύνης τοῦ Κράτους, παρέχοντος κινίνην ἐλαττωματικὴν ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ μὴ ἐπικινδύνου ἡ ὁποία βεβαίως καὶ αὐτὴ δὲν εἶναι τιμητικὴ δι’ ἓν Κράτος, προκειμένου περὶ ἑνὸς εἴδους ὡς ἡ κινίνη τόσον σπουδαιοτάτου εἰς ἕνα τόπον, ὁ ὁποῖος μαστίζεται περισσότερον ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλο κράτος τοῦ κόσμου ἀπὸ τὴν ἑλονοσίαν. Δὲν ἐξετάζω τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐξετάζω τὴν παραχώρησιν κινίνης ἐν γνώσει τοῦ Κράτους, περιεχούσης εἴτε πλεονάζουσαν εἴτε ἐλαττωματικὴν περιεκτικότητα, ἐπικίνδυνον πάντως διὰ τοὺς λαμβάνοντας αὐτήν. Καὶ ἐρωτῶ μία τοιαύτη συμπεριφορά, ὁ μὴ καταλογισμὸς πλήρους τοῦ προστίμου, ἡ μὴ ἀνάληψις μιᾶς πρωτοβουλίας πρὸς κήρυξιν ἐκπτώτου τοῦ ἐργολάβου εἶναι συμπεριφορὰ δικαία μετ’ αὐστηρότητος, ἢ εἶναι συμπεριφορὰ ὀλιγωρίας μετὰ μεγίστης ἐπιεικίας; Βεβαίως τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διαχειριζόμενον τὸ ζήτημα, ἦτο ἐν πλήρει γνώσει τῶν τοιούτων ἀποτελεσμάτων βεβαίως τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο διαφορετικόν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἔχει γνώσεις περὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ διὰ τοῦτο βεβαίως αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι περισσότερον συγγνωσταί. Εὐθύνην ἔχει τὸ Κράτος τὸ ὁποῖον ἔχει ἀναθέσει τὴν διαχείρισιν τόσου σπουδαίου ζητήματος εἰς ὑπηρεσίαν οἰκονομικήν. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα παρεμφερῆ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνατεθεῖ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἐντελῶς ἀναρμόδιον διὰ τὴν διαχείρισιν τῶν τοιούτων ζητημάτων. Ἀλλ’ ἄς ἀφίσωμεν καὶ αὐτὰ τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπαρκῆ διὰ νὰ πιστοποιήσουν ὅτι δὲν ἐπεδείχθη εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο ἡ δέουσα προσοχὴ ἡ δέουσα αὐστηρότης. Ἔρχεται τὸ ἄλλο ζήτημα τῆς καταδίκης τοῦ ἐργολάβου ἀπὸ τὸ δικαστήριον ἐπὶ αἰσχροκερδείᾳ, διὰ κινίνην παρεχομένην.

§211Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οὐδέποτε τὸ ἐμάθαμεν, τώρα τὸ μανθάνομεν.

§212Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν μπορεῖτε νὰ τὸ ἰσχυρισθῆτε διότι εἶναι εἰς βάρος σας, διότι διετάχθη τὸ κλείσιμον τοῦ ἐργοστασίου. Πῶς εἶναι δυνατὸν ὅταν τὸ δικαστήριον διατάσσει τὸ κλείσιμον, αἱ ὑπηρεσίαι νὰ μὴ ἔχουν γνῶσιν τοῦ κλεισίματος αὐτοῦ;

§213Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐδῶ εἶναι μία παρεξήγησις. Οὐδέποτε διεκόπει ἡ παροχὴ κινίνης ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον.

§214Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι ἡ παροχὴ κινίνης. Ὁ κ. Νικολίτσας εἶναι παρών. Κατήγγειλε τὰ ἑξῆς πράγματα χθές. Ἐγὼ ὁμιλῶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κατατεθειμένων ἐγγράφων καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰσχυρισμῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνευρέθησαν.

§215Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ποίων ἰσχυρισμῶν;

§216Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως, ὁ κ. Νικολίτσας εἶπεν ὅτι ἐπὶ αἰσχροκερδείᾳ κατεδικάσθη ὁ ἐργολάβος διὰ παροχὴν κινίνης εἰς τοὺς σιδηροδρόμους, δηλαδὴ διὰ κινίνην προερχομένην ἀπὸ τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον. Μάλιστα ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διέκοψε καὶ ἐτόνισεν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου καὶ ὄχι περὶ κρατικῆς κινίνης. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ πλέον ἐξῆρε τὸ γεγονὸς, ὅτι ἐνῷ διετάχθη τὸ κλείσιμον τοῦ ἐργοστασίου, ἐντούτοις τὸ ἐργοστάσιον συνέχισε τὴν παροχὴν κινίνης εἰς τὸ κράτος καὶ τὸ θεώρησε αὐτὸ ὡς μίαν ἀνωμαλίαν. Ἐγὼ δὲν τὸ θεωρῶ ἐπὶ τέλους ἀνωμαλίαν, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θεωρῶ μεγαλειτέραν ἀνωμαλίαν εἶναι τὸ γεγονὸς ποὺ ἰσχυρίζεσθε τώρα, ὅτι δὲν εἴχατε γνῶσιν τοῦ κλεισίματος τοῦ ἐργοστασίου. Νομίζω ὅτι τοῦτο βαρύνει τὴν ὑπηρεσίαν σας.

§217Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διατί;

§218Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διότι ἀμφισβητεῖτε ὅτι οἱ ἀνταγωνισταὶ τοῦ οἴκου δὲν θὰ κατήγγελον τὸ γεγονὸς τοῦτο; Εἶναι δυνατὸν μία ὑπηρεσία, νὰ μὴ λάβῃ γνῶσιν ὅτι ὁ ἐργολάβος κατεδικάσθη διὰ κατάχρησιν κινίνης, εἰς ἑξάμηνον φυλάκισιν; πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἠγνόῃ ἡ ὑπηρεσία; Ἐγὼ δὲν ὑποστηρίζω, ὅτι τὸ ἐγνωρίζατε σεῖς προσωπικῶς, Ἀλλὰ τὸ ἐγνώριζεν ἡ ὑπηρεσία σας. Αὐτό, τὸ νὰ μὴ τὸ γνωρίζετε σᾶς δημιουργεῖ μίαν εὐθύνην.

§219Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως καὶ δι’ αὐτὸ εἴπομεν ὅτι ἐπιφυλασσόμεθα, νὰ ἐξασκήσωμεν αὐστηρότατα τὸν διοικητικὸν ἔλεγχον.

§220Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, ὅτι ὠφείλετε νὰ ἐγνωρίζατε. Σεῖς ἀπαντῶν, ἔπρεπε νὰ εἴπετε ὅτι δὲν γνωρίζω, διότι ἡ ὑπηρεσία μου δὲν μὲ ἐπληροφόρησε.

§221Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔκαμα ἀκόμη Διοικητικὸν ἔλεγχον.

§222Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν καὶ εἰς σᾶς, καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργόν; Τὴν παραμονὴν τῆς Παρασκευῆς, ἐζήτησα παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς διὰ μέσου τοῦ γενικοῦ γραμματέως τὴν πληροφορίαν ἐάν μετὰ τὴν καταδίκην, συνεπείᾳ τῆς νοθείας ἐπὶ τῶν σιδηροδρόμων διετάχθη τὸ κλείσιμον τοῦ ἐργοστασίου Ἔλφα καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ καταδικαστικὴ ἀπόφασις καί, παρεκάλεσα νὰ κατατεθῇ καὶ αὐτὴ μετὰ τῶν ἄλλων ἐγγράφων, ὁ δὲ κ. γραμματεὺς μοῦ εἶπεν ὅτι: Μάλιστα ὑπάρχει τοιαύτη ἀπόφασις καὶ διὰ τὴν ὁποίαν, θὰ συνενοηθῶ μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν διὰ νὰ τὴν καταθέσῃ. Μετ’ ὀλίγον μὲ ἐζήτησε αὐτὸς ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον καὶ μοῦ λέγει, ὅτι ἐστάλησαν τὰ ἔγγραφα εἰς τὴν Βουλήν. Τὴν ἑπομένην ὅταν ἐζήτησα τὰ ἔγγραφα δὲν ἀνεῦρον ἀπόφασιν. Ἀλλὰ ἡ πληροφορία ἡ δοθεῖσα ὅτι, διετάχθη τὸ κλείσιμον τοῦ ἐργοστασίου ἐκ μέρους τοῦ ὑφυπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς, προκύπτει ἐξ ἑνὸς ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον ἔχω ἐνταῦθα τοῦ ἐπιθεωρητοῦ κ. Φωκᾶ τῆς 9–8–29 εἰς τὸ ὁποῖον ἐκτίθεται ὅτι τὸ ἐργοστάσιον ἔχει τὰς ἀναγκαίας ἐγκαταστάσεις καὶ δύναται νὰ ἀποδώσῃ κανονικῶς ὅτι ἀπαιτεῖται καὶ φρονῶ ἑπομένως, ὅτι δύναται νὰ ἐπιτραπῇ σήμερον ἡ ἐκ νέου λειτουργία τοῦ ἐργοστασίου.

§223Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἐπιτρέψατε νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν, τὸ πρῶτον διὰ τὸ ζήτημα τοῦ πῶς μετεδόθη ἡ αἴτησις τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Ἦλθεν ἕνας γραμματεὺς καὶ μοῦ ἐζήτησεν νὰ σταλῇ ὁ φάκελλος τῆς ὑποθέσεως Ἔλφα εἰς τὴν Βουλήν, ἐκ μέρους τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Τὸν φάκελλον ὁλόκληρον τῆς ὑποθέσεως Ἔλφα τὸν ἔστειλα. Δὲν μοῦ ἐζητήθη τότε ἂν ὑπάρχῃ ζήτημα κλεισίματος τοῦ ἐργοστασίου ἢ ὄχι, τοὐλάχιστον ἐκ μέρους τοῦ κ. Πάλλη, γενικοῦ γραμματέως. Σᾶς λέγω τὶ ἔγινε. Τὴν ἑπομένην τὸ πρωΐ μοῦ ἐζήτησεν ὁ κ. Πάλλης τὴν ἀπόφασιν. Ἀπόφασις ἔγγραφος ἐκ μέρους τοῦ ὑφυπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ὑπῆρχεν. Σήμερον ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Δοξιάδην, καὶ ὁ κ. Δοξιάδης μοῦ εἶπεν, ὅτι θυμᾶται ὅτι πρὸς τὰ τέλη Ἀπριλίου εἶχεν διατάξει τὸ κλείσιμον τοῦ ἐργοστασίου ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς κινίνης τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου. Τότε εἶχεν κατασχεθῇ ὅλη ἡ κινίνη τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου, καὶ εἶχεν ἀπαγορεύσει ὁ κ. Δοξιάδης, εἰς τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ νὰ δίδῃ κινίνην, εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον. Κατόπιν τὸν Αὔγουστον ἐξάγεται ἐκ τῶν ἐγγράφων τοῦ ὑφυπουργείου ὅτι τὸν Αὔγουστον τὴν 19ην νομίζω, κατόπιν γνωματεύσεως τοῦ κ. Φωκᾶ, ἐπετράπη ἐκ νέου ἡ λειτουργία τοῦ ἐργοστασίου.

§224Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπετράπη ἐκ νέου διὰ τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐξηκολούθει νὰ λειτουργῇ διὰ τὴν κινίνην τοῦ Κράτους.

§225Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ κάμητε τὴν διάκρισιν;

§226Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ἂς ἀνέλθῃ ἐπὶ τοῦ βήματος νὰ τὰ εἴπῃ.

§227Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἐξηγεῖται λοιπὸν ἐξ ἑνὸς ἐγγράφου τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1929, ὅτι τὸ ἐργοστάσιον Ἔλφα ἐλειτούργει. Ἄρα κατὰ τὰ τέλη Αὐγούστου τοῦ 1929 ἐπετράπη ἡ ἐκ νέου λειτουργία εἰς τὸ ἐργοστάσιον Ἔλφα.

§228Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τίνα λόγον ἐκλείσθη τὸ κατάστημα αὐτό; Ἤθελα νὰ ἔχω τὰ ἔγγραφα τοῦ ὑπουργείου.

§229Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅπως κατεδείχθη ἐκ τῶν διακοπῶν, τόσον τοῦ ἀξιοτίμου ὑφυπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς, ὅσον καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὴν Κυβερνητικὴν ἀντίληψιν, ὑπάρχει μία τοιαύτη διαφορὰ μεταξὺ προμηθείας ἐκ τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ κινίνης διὰ τὸ Κράτος, καὶ διὰ τὸ κοινὸν ὥστε νὰ μὴ καθίσταται ὕποπτος ὁ ἐργολάβος, ὁ παρέχων εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον κινίνην.

§230Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι.

§231Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. ....... Ὁ παρέχων εἰς τὸ κοινὸν κινίνην νοθευμένην διὰ τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου, ὥστε ἡ τοιαύτη συμπεριφορὰ αὐτοῦ τοῦ ἐργοστασίου νὰ μὴν ὑποχρεώνῃ τὸ Κράτος διὰ τὴν παρεχομένην, διὰ τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου κινίνην νὰ κηρύξῃ ἔκπτωτον τὸν ἐργολάβον αὐτόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ τὴν νοθεύσῃ διὰ κινίνης προερχομένης ἐκ τῆς Κρατικῆς προμηθείας.

§232Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δέν λέγω ὅτι δὲν ἐνδιαφέρετο τὸ ὑπουργεῖον διὰ τὴν προμήθειαν τῆς κινίνης. Λέγω τὸ ἑξῆς: Ἐὰν βεβαίως ἐγνώριζε ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ὁ Φάρος κατεδικάσθη, θὰ ἦτο αὐστηρότερος εἰς τὰς παραβάσεις τῆς συμβάσεως. Ἀλλ’ ἐγὼ ἀπήντησα εἰς τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν ἑξῆς ἀπορίαν, πῶς εἶναι δυνατὸν ἕν ἐργοστάσιον νὰ μὴ δίδῃ εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον καὶ νὰ δίδῃ εἰς τὸ Κράτος, καὶ ἀπήντησα ὅτι ἡμεῖς δὲν γνωρίζομεν τὴν καταδίκην.

§233Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κακῶς δὲν τὴν ἐγνωρίζατε.

§234Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει βέβαια διαφορὰ μεγίστη. Ἡ μὲν κινίνη τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου δὲν περνᾶ ἀπὸ τὸν ἔλεγχον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Κράτους, καὶ τοῦ χημείου τοῦ Κράτους, ἀλλὰ πηγαίνει ἔξω. Μπορεῖ πολὺ καλὰ ἡ μὲν κινίνη τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου, νὰ εἶναι νοθευμένη καὶ ἡ τοῦ Κράτους νὰ εἶναι γνησία.

§235Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§236Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ κατηγορῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι αὐτὸ δὲν ὑπήγετο εἰς τὴν δικαιοδοσίαν σας. Πολὺ καλὰ ἐκάματε καὶ ἀδιαφορήσατε.

§237Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸν κατηγορῶ δι’ αὐτό.

§238Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. Παπαναστασίου δέχεται, ὅτι καλὴ εἶναι καὶ ἡ ἐρημοδικία εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καί θέλει νὰ τὴν πραγματοποιήσῃ.

§239Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι, ὄχι. Αὐτὸ δὲν τὸ δέχομαι.

§240Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἔχω νὰ ζητήσω μίαν πληροφορίαν. Ἀναγινώσκω εἰς τὸν Νόμον ΓΣΝΒʹ τὸν γενικὸν νόμον «περὶ κινίνης» τῆς εἰσαγομένης εἰς τὸ Κράτος, τοῦ 1908, εἰς τὸ ἄρθρον 4 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 12 Ν. Δ. τῆς 13–7–23, τὸ ὁποῖον ἰσχύει, ὑποθέτω, μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς. Εἰς αὐτό, λοιπὸν παρατηρῶ τὰ ἑξῆς: «Ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου, δὲν ἀποκλείεται ἡ ἐλευθέρα εἰσαγωγὴ καὶ πώλησις κινίνης ἐκτὸς τῆς κινίνης τοῦ Κράτους. Ἡ κινίνη ὅμως αὕτη τοῦ ἐμπορίου εἰσάγεται εἰς τὴν κατανάλωσιν μόνον μετὰ προηγουμένην ὑπὸ τοῦ γενικοῦ χημείου τοῦ Κράτους ἐξέλεγξιν, ὅπως ἐξασφαλισθῇ εἰσαγωγὴ κινίνης πληρούσης τοὺς ὅρους τοῦ ἄρθ. 2 τοῦ νόμου τούτου».

§241Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πρόκειται περὶ τῆς ἔξωθεν.

§242Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ κινίνη ὅλη εἰσάγεται ἀπ’ ἔξω. Δὲν ὑπάρχει κινίνη παραγομένη εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Καὶ προχωρῶ. «ἀπαγορεύεται ἡ εἰσαγωγὴ εἰς τὸ Κράτος ἢ ἡ παρασκευὴ ἐντὸς αὐτοῦ ἢ καὶ ἡ πώλησις δισκίων ἁπλῶν ἢ σακχαροπήκτων οἱουδήποτε εἴδους κινίνης, περιεκτικότητος κατωτέρας τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου πωλουμένων, ἢ ὁμοίων κατὰ τὴν συσκευασίαν πρὸς τὰ ὑπὸ τοῦ Κράτους πωλούμενα.

§243Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργός τῶν Οἰκονομικῶν). Δι’ αὐτὸ καὶ κατηγγέλθη.

§244Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς τὴν ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, εἶναι δὲ ἡ ἑξῆς: Διὰ νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ Κράτος ἔξωθεν κινίνη πρέπει νὰ γίνῃ ἔλεγχος ὑπὸ τοῦ χημείου ὅτι εἶναι γνησία. Δὲν λέγει τὸ ἄρθρον ὅτι ἡ σιωπὴ σημαίνει συγκατάθεσιν.

§245Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Λέγει ἀπαγορεύεται ἡ πώλησις δισκίων περιεκτικότητος, κατωτέρας τῆς ὑπὸ τοῦ Κράτους πωλουμένης.

§246Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ γίνεται ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους. Ἅμα ὡς κατηγγέλθη ὅτι αὐτὴ ἡ κινίνη εἶναι νοθευμένη ἐπενέβη τὸ Κράτος. Ἡ δισκιοποίησις διατελεῖ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους, διὰ δὲ τὴν κινίνην, ἡ ὁποία εἰσάγεται δισκιοποιημένη πρὸς κατανάλωσιν ὑπὸ τοῦ κοινοῦ, ἀρκούμεθα εἰς τὸν πρῶτον ἔλεγχον.

§247Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὶ ἀπαγορεύει καὶ τὸν ἔλεγχον τὸν δεύτερον.

§248Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως ἀπαγορεύεται.

§249Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Γίνεται σύγχισις δύο πραγμάτων μεταξὺ τῆς ἔξωθεν εἰσαγομένης κινίνης καὶ τῆς συσκευασμένης, ἡ ὁποία πρέπει νὰ πληροῖ τοὺς ὅρους τῆς κινίνης τοῦ Κράτους. Κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ δέχομαι τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν δίδετε εἰς τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου. Ἀλλ’ ἐξ ἄλλου δὲν μπορεῖτε νὰ εἴπετε, ὅτι αὐτὴ ἡ διάταξις μειώνει τὴν εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως εἶναι αὐστηρὸς τουλάχιστον ἀπέναντι τοῦ ἐργολάβου τοῦ δημοσίου, ὁ ὁποῖος εἰς μὲν τό δημόσιον παρέχει γνησίαν τὴν κινίνην καὶ ἀπεδείχθη κατὰ πόσον γνησία εἶναι εἰς δὲ τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον παρεῖχεν κινίνην, ἠλαττωμένης περιεκτικότητος.

§250Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐσπεύσαμεν ἀμέσως εἰς τὰ δικαστήρια;

§251Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔπρεπε νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος.

§252Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅταν ἐγεννήθη τὸ ζήτημα ἐὰν ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὸς εἰς τὴν δημοπρασίαν ὁ νομικὸς σύμβουλος ἀπεφάνθη ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ δεκτὸς, διότι δὲν μπορεῖ νὰ ἀποκλεισθῇ, ἀφοῦ λοιπὸν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὸν δεχθῶμεν εἰς νέαν μειοδοσίαν καὶ τὸν ἐδέχθημεν, ἀφοῦ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τοῦ ἀναθέσωμεν καὶ νέαν προμήθειαν τῆς κινίνης, θὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ τὸν κηρύξωμεν ἔκπτωτον;

§253Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶπον ἤδη ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου, ὅτι ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς ἐγκαταστάσεως σοβαρᾶς, μεγάλης, ἀπαιτούσης κεφάλαια καὶ γνώσεις, εἴχατε δίκαιον, ἀλλ’ ἐδῶ εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους τοὺς χημικοὺς ὅτι εἴχετε ὅλην τὴν ἐλευθερίαν, νὰ ὀργανώσητε τὴν κατασκευὴν τῆς κινίνης ἀπὸ τὸ Κράτος, τίποτε δὲν σᾶς ἠμπόδιζε, δέχομαι ὅτι ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐργολάβοι ἦσαν χειρότεροι, πλέον ἐπικίνδυνοι ἄν καὶ ἡ τελευταία δημοπρασία, ἀπέδειξεν ὅτι ὑπῆρχεν ἄλλος, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε εὐνοϊκοτέρους ὅρους. Ἀλλὰ ἀνεξαρτήτως τούτου λέγω ὅτι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι οἱ ἄλλοι μειοδόται ἦσαν πλέον ἐπικίνδυνοι διὰ τὸ δημόσιον, τὸ Κράτος ἠδύνατο ἁπλούστατα, νὰ ὀργανώσῃ τὴν παραγωγὴν τῆς κινίνης μὲ ἰδικάς του ἐγκαταστάσεις. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν εἶχεν γνῶσιν καὶ ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι εἶναι σφάλμα τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν εἶχε γνῶσιν, διότι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς εἶχεν γνῶσιν, διότι κατ’ ἐπανάληψιν τὸ χημεῖον τοῦ Κράτους, διεπίστωσεν τὴν ἠλαττωμένην περιεκτικότητα ἡ ὁποία δὲν ἰσοφαρίζετο ἀπὸ τὸ περίσσευμα τῆς πλεοναζούσης κινίνης. Διότι ὡς μὲ ἐπληροφόρησαν φαρμακοποιοὶ καὶ χημικοί, ἡ πιστοποίησις κινίνης μὲ δισκία περιέχοντα πλεονάζουσαν κινίνην ἦτο ἀπολύτως ἀδύνατος, καὶ ὤφειλε νὰ ἐμβάλῃ τοῦτο εἰς ὑπονοίας τὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας ἐὰν ἦτο πραγματικὴ ἡ ἀνωτέρα περιεκτικότης. Ὤφειλον τὰ δισκία νὰ εἶναι ὀλιγώτερα, διότι ἡ ἀντιπροσωπευομένη εἰς ἕκαστον κιλὸν κινίνη εἶναι ὡρισμένη καὶ κατὰ συνέπειαν ἕν ἀπὸ τὰ δύο ἔπρεπε νὰ συμβῇ, εἴτε θὰ ἦτο ὀλίγη ἡ κινίνη καὶ τὰ δισκία περισσότερα ἢ πλεονάζουσα ἡ κινίνη καὶ τὰ δισκία ὀλιγώτερα. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Μαλαμίδαν, τὰ πιστοποιήσῃ ὡς φαρμακοποιός, ἐὰν ἔχω δίκαιον ἢ ἄδικον.

§254Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι ἀντὶ νὰ ζητοῦμεν βεβαιώσεις ἀπὸ τοὺς παρισταμένους ἐντὸς τῆς Βουλῆς, ἐγὼ ἤθελον νὰ ξεύρω τὸ ἑξῆς: ὑπάρχουν ἐκθέσεις τῆς ἁρμοδίας χημικῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία ἔκαμε τὸν ἔλεγχον καὶ εὑρῆκεν ἄλλα μὲν δισκία μὲ 180 καὶ ἄλλα μὲ 130. Ἀμφισβητεῖτε τὸ ἀξιόπιστον τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς;

§255Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀσφαλῶς.

§256Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ κάθεστε νὰ συζητεῖτε καὶ νὰ μοῦ λέγετε, ὅτι πταίει ἡ Κυβέρνησίς μου διότι ἡ χημικὴ ὑπηρεσία μᾶς εἶπεν ψέμματα.

§257Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ἡ διοικητικὴ ὑπηρεσία, δὲν ἐνήργησε καλῶς, καὶ τῆς ὁποίας τὴν εὐθύνην, ὤφειλε νὰ ἀναλάβῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§258Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς θέλετε νὰ λάβωμεν τὰ διοικητικὰ μέτρα, ἀφοῦ σᾶς λέγω ὅτι δὲν μποροῦμεν νὰ τὸ δεχθῶμεν.

§259Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἡ διοικητικὴ καὶ ὄχι ἡ χημικὴ ὤφειλε, διαχειριζομένη τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν νὰ συλλάβῃ ὑπόνοιαν ὅτι αἱ ἀναλύσεις δὲν εἶναι πραγματικαὶ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι πλεονασμὸς τόσης κινίνης ἦτο ἀδύνατος.

§260Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀπαντῶ εἰς αὐτό, Τὴν στιγμὴν ποὺ ἔχω εἰς τὰ χέρια μου τὴν ἔκθεσιν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία μᾶς λέγει ὅτι προέβη εἰς τὸν ἔλεγχον καὶ, ὅτι εὕρισκε ὅτι ἀλλοῦ ἦσαν 185 καὶ ἀλλοῦ 220 πῶς θέλετε νὰ μὴ τὸ δεχθῶμεν, καὶ νὰ συλλάβωμεν ὑπονοίας ἀφοῦ ἡ χημικὴ ὑπηρεσία μᾶς λέγει ὅτι τὰ ἐργαλεῖα τοῦ Φάρου δὲν εἶναι τέλεια οὕτως ὥστε νὰ ἐπιτυγχάνεται ὅλα τὰ δισκία νὰ ἔχουσι τὴν ἰδίαν ποσότητα· καὶ εἶχεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν ὁ Φάρος νὰ τελειοποιήσῃ τά μηχανήματά του, καὶ τὰ ἐτελειοποίησεν. Ἀλλὰ ἐφόσον ἡ δικαιοσύνη τῆς Πατρίδος μας δὲν ἀπεφάνθη ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ σκεπάσωμεν καὶ νὰ περιμένωμεν τὸ ἀποτέλεσμα, διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ζητεῖτε.

§261Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ διότι κακῶς ἐννοήσατε τοὺς λόγους μου. Δὲν ἀνεμίχθην εἰς τὸ ζήτημα τῆς ποινικῆς εὐθύνης. Ἐγὼ εἶπον ἄν ὑπάρχῃ εὐθύνη ὑπουργικὴ, εἶναι εὐθύνη ὀλιγωρίας καὶ ἐλλείψεως πρωτοβουλίας. Θὰ περικαλέσω τὸν κ. Μαλαμίδαν νὰ μοῦ δώσῃ μίαν διασάφισιν ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος, τὸ ὁποῖον τοῦ ἔκαμα, ἄν δηλαδὴ νομίζῃ ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν δισκία μὲ ἀνωτέραν περιεκτικότητα, καὶ συγχρόνως νὰ εἶναι ὁ ἀκριβὴς ἀριθμὸς τῶν κυτίων.

§262Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἄλλο εἶναι αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§263Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς διακόψω ἐπί τι χρονικὸν διάστημα, διὰ νὰ παρουσιάσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸν τρόπον καθ’ ὃν γίνεται ἡ δισκιοποίησις.

§264Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα, κ, ἀρχηγὲ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως. Λέγετε ἄν εἶναι δυνατὸν μὲ περιεκτικότητα 230 νὰ περιέχωνται εἰς τὰ κυτία τόσα δισκία ὅσα καὶ μὲ τὸ 200.

§265Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ λέγω ὅτι ὅταν παρουσιάζοντο τοιαῦτα δισκία, ὤφειλεν εἰς τὰς ὑπηρεσίας τὰς ἄλλας νὰ γεννηθῇ ἡ ὑπόνοια ὅτι εἶναι λανθασμένα.

§266Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ὅταν λέγωμεν χημικὴν ἀνάλυσιν, δὲν εἶναι τί τὸ θετικόν. Πολλάκις ἔχομεν δύο χημικοὺς οἱ ὁποῖοι καταλήγουν εἰς διάφορον συμπέρασμα.

§267Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν ἠμπορῶ παρὰ νὰ ἀποκρούσω, αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν, τῆς συμπεριφορᾶς τοῦ ὑπουργείου, ἀπέναντι τοῦ ἐργολάβου ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ ἀνακάλυψις ἔγινεν εἰς τὴν κυκλοφοροῦσαν κινίνην τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου, καὶ ὄχι εἰς τὴν κινίνην τοῦ στρατεύματος, δηλαδὴ τὴν κινίνην ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὸ στράτευμα.

§268Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ λέγετε αὐτό, δὲν εἴπομεν αὐτό, δὲν εἴπομεν ὅτι ἐπειδὴ ἔκαμεν εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον τὴν κατεργασίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε, δι’ αὐτὸ δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ τοῦ κάμωμεν τίποτε. Εἴπομεν ὅτι δὲν ἠδυνάμεθα νὰ τὸν κηρύξωμεν ἔκπτωτον, ἀφοῦ τὸ νομικὸν συμβούλιον, δὲν τὸ λέγει εἰς τὴν γνωμοδότησίν του καὶ ἀφοῦ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δεχθῶμεν τὴν γνωμοδότησιν αὐτήν.

§269Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λέγει, καὶ πολὺ ὀρθῶς, ὅτι ἄν δοθῇ μία ἑρμηνεία εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν ἠδυνάμεθα νὰ τὸν κηρύξωμεν ἔκπτωτον, νομικὸν κώλυμα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ, ἀλλ’ ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐλάμβανε μίαν πρωτοβουλίαν νὰ εἰσηγηθῇ ἕναν νόμον ὁ ὁποῖος θὰ ἐπέβαλλεν συνεπείας σοβαρὰς εἰς τὸν μὴ τηροῦντα τὰς ὑποχρεώσεις τῆς συμβάσεως;

§270Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νόμον ἐναντίον τῆς συμβάσεως;

§271Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μὰ εἴπατε ὅτι εἴχατε τὴν δύναμιν.

§272Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δηλῶ ὅτι τό ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ δὴ αἱ ὑπηρεσίαι αὐτοῦ ἔλαβον γνῶσιν τῆς καταδίκης τῆς Ἔλφα, ὅταν ἐνηργεῖτο ἡ δημοπρασία διὰ τὴν νέαν προμήθειαν.

§273Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λυποῦμαι πολύ, διὰ τὴν ἄγνοιαν τοῦ ὑπουργείου περὶ μιᾶς τοιαύτης καταδίκης.

§274Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργός τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ εἴχατε τὴν ἀξίωσιν νὰ ὑπάγωμεν ἡμεῖς νὰ μάθωμεν τὴν καταδίκην, ἀπὸ τὰ δικαστήρια;

§275Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὤφειλον αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου νὰ τὸ γνωρίζουν. Ἀποδεικνύεται τώρα, ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἦσαν ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ μιᾶς τοιαύτης καταδίκης τοῦ ἐργολάβου, ἀφορώσης μίαν τοσοῦτον σοβαρὰν πρᾶξιν αὐτοῦ.

§276Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν δύνασθε νὰ τὸ βεβαιώσητε σεῖς. Ἔπρεπε νὰ μὴ εἴμεθα εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν τὴν μειονεκτικὴν τώρα ποὺ γίνεται ἡ συζήτησις. Μᾶς ζητοῦνται εὐθύναι ἐνῷ ἡμεῖς δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν ἔλεγχον, διότι ἡ ὑπόθεσις εὑρίσκεται ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης.

§277Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ διοικητικὴ ἀνάκρισις δὲν ἀπεκλείετο ἐκ τῆς δικαστικῆς ἀνακρίσεως.

§278Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπροτιμήσαμεν νὰ ἀναμείνωμεν τὴν δικαστικὴν ἀνάκρισιν.

§279Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴπατε σεῖς ὁ ἴδιος, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δέον νὰ ἔχῃ διαφωτιστικὸν χαρακτῆρα ἡ ἐπερώτησις καὶ ἡμεῖς ἀφοῦ δυνάμεθα νὰ διαφωτίσωμεν ἓν γεγονός, τὸ διαφωτίζομεν. Ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λέγει ὅτι δὲν ἔχει εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις, ἡμεῖς τοῦ λέγομεν ὅτι ἔχει εὐθύνην, διότι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ γνωρίζῃ ὅτι ἕνας σπουδαῖος ἐργολάβος εἶναι καταχραστής, ἐπειδὴ διέπραξε τὴν κατάχρησιν εἰς βάρος τῆς κυκλοφορούσης εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον κινίνης, καὶ ὄχι εἰς βάρος τῆς εἰς τὸν στρατὸν διδομένης. Τοῦτο εἶναι τὸ ἴδιον ὥστε ὁ ὑπουργ. τῆς Παιδείας νὰ ἐθεώρει τὰ ἐκπαιδευτικὰ ἐκεῖνα ὄργανα, τὰ ὁποῖα διέπραξαν ὄργια εἰς παρθεναγωγεῖον ἰδιωτικόν, νὰ τὰ ἐθεώρει ὡς μὴ περιπεσόντα εἰς ἀνηθικότητα, ἐπειδὴ τὸ παρθεναγωγεῖον ἦτο ἰδιωτικὸν καὶ ὄχι Δημόσιον ὑπάρχει ἀκόμη καὶ τὸ ἄλλο γεγονός, τὸ γεγονὸς τῆς ἐξαιρετικῆς ἐμπιστοσύνης, ἡ ὁποία ἐδίδετο σχετικῶς μὲ τὴν ἀποθήκευσιν τῆς κινίνης.

§280Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ σύμβασις λέγει...

§281Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ λέγει ἡ σύμβασις ὅτι θὰ εἶχον τὰ κλειδιὰ αὐτοί.

§282Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βέβαια αὐτό.

§283Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ τὸ κατήγγειλεν ὁ κ. Νικολίτσας.

§284Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. Νικολίτσας εἶπε τοῦτο πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Σεῖς, κ. ὑπουργέ, ὁ ὁποῖος εὕρετε ὅτι εἶναι ἐπικίνδυνος ἡ διπλῆ κλεὶς διὰ τῆς ἀποθήκης τῆς ἀποταμιεύσεως, δὲν εὕρετε ἐδῶ ὅτι ἡ διπλῆ κλεὶς ἐπὶ τῆς συμβάσεως, εἶναι ἐπικίνδυνος; Ἐδῶ πρόκειται, κύριοι, περὶ συμβάσεως ἐδῶ δὲν ἐπρόκειτο νὰ φυλάξω τὴν ποσότητα ἀλλὰ τὴν ποιότητα, ἡ ὁποία θὰ ἠλέγχετο κατὰ τὴν δειγματοληψίαν καὶ τὴν ἀνάλυσιν. Δὲν ἦτο τὸ ἴδιον. Καὶ μολονότι δὲν ἦτο τὸ ἴδιον, ἐν τούτοις βλέπετε ὅτι δὲν ἤμην ἥσυχος ἀπολύτως οὔτε διὰ τὴν συμβατικὴν αὐτὴν ρήτραν, ἀλλ’ εἶπον εἰς τὸν Ἰωαννίδην. Πρόσεξε, ἔχε τὸν νοῦν σου.

§285Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πῶς ἐξησφάλισε τὰ πράγματα ὁ Ἰωαννίδης;

§286Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μοὶ εἶπε: «Μείνατε ἥσυχος». Βλέπετε ἐγὼ ἔκρουσα τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου.

§287Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κατὰ πόσον κ. ὑπουργέ, ὑπάρχει ἀμέλεια εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἐκ μέρους τῶν ὑπηρεσιῶν θὰ ἐξαχθῇ ἐκ τῆς δικαστικῆς ἀνακρίσεως. Αὐτὰ εἶναι τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα εἶχον νὰ ἐξάρω ἀπὸ τὴν μελέτην τῶν φακέλλων, καὶ ἀπὸ τὰς ὁμιλίας αἱ ὁποῖαι ἐδῶ ἀνεπτύχθησαν, καὶ ἀπὸ τοὺς λόγους τῶν ἐπερωτησάντων βουλευτῶν. Δὲν ἠμπορῶ νὰ προσωπογράψω τὴν ἀξίωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, πρέπει ν’ ἀναγνωρισθῇ ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἦτο τοιαύτη ὥστε νὰ σημαίνῃ ἐξαιρετικὴν αὐστηρότητα.

§288Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν)....

§289Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχω πεποίθησιν ὅτι ἡ πρωτοβουλία ἡ ἀναγκαία θὰ καταδειχθῇ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἤδη ἔχομεν μερικὰς ἐνδείξεις περὶ τῆς περαιτέρω διαχειρίσεως τοῦ ζητήματος, περὶ τῆς ἀπαλλαγῆς τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς καὶ περὶ τῆς Κρατικῆς παραγωγῆς τῆς κινίνης, διὰ νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ ἱστορία.

§290Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἐπιτρέπετε μίαν διασαφήνισιν, ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, κ. ἀρχηγὲ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως; Σᾶς πληροφορῶ ὅτι τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1930, εἶχον μίαν συνομιλίαν μὲ τὸν κ. Γαλόπουλον εἰς τὴν ὁποίαν εἶπον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχετε κινίνην εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διότι εἶναι ἀδύνατος ἡ παρακολούθησις, καὶ κατόπιν τὴν ἄλλην ἡμέραν εὑρῆκα τὸν κ. Μαρῆν καὶ τὸν κ. Δεληγιάννην, καὶ τοὺς ἐπανέλαβα τὰ ἴδια πράγματα συνεφώνησαν δὲ καὶ οἱ τρεῖς οἱ κύριοι, Μαρῆς, Δεληγιάννης καὶ Γαλόπουλος, ὅτι πρέπει ἡ κινίνη νὰ ἑνοποιηθῇ. Πρέπει νὰ εἶναι τὸ Κράτος μόνον ὑπεύθυνον δι’ ὅλην τὴν κινίνην.

§291Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ νὰ μεταφερθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς.

§292Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Καὶ κατόπιν ἔγινεν ἡ ἐπιτροπὴ καὶ σᾶς ἀνέγνωσα τὰ πρακτικά, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπανέφερα τὸ ζήτημα, διότι ἦτο ἕνα ζήτημα τὸ ὁποῖον μὲ ἀπησχόλει πάντοτε, καὶ εἶχεν γίνει ἀπὸ τὸν Αὔγουστον ἡ μελέτη αὐτή.

§293Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, αὐτὸ μὲ εὐχαριστεῖ, ἀλλὰ δὲν πιστεύω νὰ σᾶς φαίνεται δυσάρεστον ὅτι καὶ ἡμεῖς, τονίζομεν τὸ ἴδιον πρᾶγμα. Ἀλλὰ θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ μὴν εἶχε παρέλθῃ εἷς χρόνος ἀφ’ ἧς ἐλάβατε αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν.

§294Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω μίαν διασαφήνισιν. Ἡ νέα σύμβασις ἔγινε τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1930. Δὲν εἴχομεν καιρὸν μεταξὺ Ἰανουαρίου καὶ Φεβρουαρίου νὰ κάμωμεν ἕνα τοιοῦτον νόμον ὁ ὁποῖος ἀπῄτει μελέτην μεγίστην. Ἦτο χρονικῶς ἀδύνατον αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἐν τῷ μεταξὺ εἴχομεν νὰ κάμωμεν τὸν ἀνθελονοσιακὸν ἀγῶνα. Εἴχομεν νὰ κάμωμεν κινίνην διὰ νὰ δώσωμεν εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας καὶ δι’ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ σύμβασις.

§295Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ κάμῃ τὸ καθῆκον της. Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ δώσῃ τὸν καθαρμόν, ὁ ὁποῖος χρειάζεται διὰ τὰς ἄλλας εὐθύνας τὰς ὁποίας ἐτόνισα. Θὰ ἐπεθύμουν ἐπίσης νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἐκ μέρους μὲν τῆς Κυβερνήσεως νὰ καταβάλλεται προσπάθεια ὅπως ὡρισμέναι πράξεις ἢ ὡρισμέναι παραλείψεις νὰ καλύπτωνται ὄπισθεν τοῦ μεγάλου πράγματι παρελθόντος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§296Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖος ἔκαμεν αὐτό;

§297Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. Παπᾶς.

§298Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶπεν ὅτι ἐγὼ ἀποτελῶ μίαν ἐγγύησιν διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, καὶ αἱ καταχρήσεις δὲν θὰ καλυφθοῦν.

§299Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν τὸ ἀρνοῦμαι κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὅταν γίνεται μία κριτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ ἁρμόζουσα ἀπάντησις. Ἐγὼ ἀναγνωρίζω ὅτι εἶσθε ἄξιος πάσης ἐγγυήσεως.

§300Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐγὼ ὅταν θὰ ὁμιλήσω, θὰ εἴπω ὅτι θεωρῶ τὸν ἑαυτὸν μου ὡς μίαν ἐγγύησιν.

§301Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δὲν ἔδωκα τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν ἐδώκατε εἰς τοὺς λέγους μου.

§302Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ δέχομαι τὴν ἐξήγησιν καὶ ἀποσύρω ὅ,τι εἶπα, διὰ νὰ μὴ προκαλέσω κανένα ἐρεθισμὸν νεύρων, διότι τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον συζητεῖται, εἶναι ζήτημα ψυχραίμου προσοχῆς καὶ ἐξετάσεως.

§303Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ ἐπιθυμία τοῦ λαϊκοῦ κόμματος, τὸ ὁποῖον προεκάλεσε τὴν ἐπερώτησιν ταύτην εἶναι βεβαίως νὰ περατωθῇ τὸ ταχύτερον, ἀλλὰ καὶ ἡ συζήτησις αὐτῆς νὰ γίνῃ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ διαφωτισθῇ πλήρως ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ἐὰν ὡς πρὸς τὸ σπουδαῖον τοῦτο ζήτημα ὑπάρχῃ παραμέλησίς τις. Ἀλλ’ ἵνα ἡ συζήτησις διεξαχθῇ κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον, νομίζω ἀπαραίτητον καὶ ἀπὸ τοὺς συζητοῦντας καὶ πρὸ παντὸς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ δεικνύῃ τόσην νευρικότητα......

§304Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔδειξε καμμίαν νευρικότητα ἡ Κυβέρνησις.

§305Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. ..... ὥστε εἰς πᾶσαν περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν θίγεται ἡ ὑπηρεσία, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ πάντοτε θίξιν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, νὰ δυσχεραίνεται ἡ συζήτησις ὡς ἐκ τῶν παρεμβάσεων, ὡς ἐκ μιᾶς νευρικότητος. Ἄν θέλετε νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο ὑπὸ τὴν ἀληθῆ μορφὴν ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἐμφανίζεται, πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς ὑποσχέσεις, αἱ ὁποῖαι ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τὸ σπουδαιότατον τῆς κινίνης ἐδόθησαν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν, καὶ τὰ βάρη τὰ ὁποῖα πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν δοθεισῶν ὑποσχέσεων ἐπεβλήθησαν εἰς τοῦτον. Ἀφ’ ὅτου ἦλθεν εἰς τὴν ἀρχὴν μετὰ τὰς ἐκλογὰς ἡ Κυβέρνησις, ἐνόμισεν ἀναγκαῖον νὰ συστήσῃ ἴδιον ὑπουργεῖον τὸ ὁποῖον νὰ προνοῇ περὶ τῆς ὑγείας τοῦ λαοῦ καὶ παρὰ τῷ ὑπουργείῳ, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο μόνος νὰ διευθύνῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἂν ἐλάμβανεν αὐτὸ οὗτος ἔστω καὶ τυπικῶς ἵνα δώσῃ μεῖζον κῦρος εἰς αὐτὸ συνέστησε καὶ ὑφυπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπέβαλεν ἰδιαιτέρας δαπάνας. Ἀλλ’ ἡ σύστασις τοῦ ὑπουργείου τοῦ ἰδιαιτέρου καὶ ἡ ὕπαρξις ὑπουργοῦ καὶ ὑφυπουργοῦ μὲ τάς ἀναγκαίας δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ἐκ τοῦ συνόλου τούτων ἐπεβάλλοντο, ἐπέβαλε καὶ ὑποχρεώσεις τοιαύτας, ὥστε νὰ ὑποθέτῃ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ὅτι λαμβάνεται ἡ ἐπαρκὴς πρόνοια περὶ τῆς ὑγείας του. Καὶ ποῖον εἶναι τὸ σπουδαιότερον στοιχεῖον τὸ ὁποῖον πλήττει, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑγείαν, τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν; Οὐδεὶς δὲν ἀγνοεῖ ὅτι εἶναι ἡ ἑλονοσία, ἡ ὁποία καὶ εἰς τὴν ὑγείαν ἐν τῷ συνόλῳ ἐπιδρᾷ ἀλλὰ ἔχει καὶ ἄλλα καταστρεπτικὰ ἀποτελέσματα, τά ὁποῖα δὲν εἶναι κἂν ἀνάγκη νὰ ἀναπτύξω ἐνταῦθα. Δι’ αὐτὸ τοῦτο ἐθεώρησα ὅτι τὸ ζήτημα τῆς κινίνης, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸ κυριώτερον φάρμακον τὸ προασπίζον γενικῶς τὴν ὑγείαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἤξιζε νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν εὐθὺς ἅμα ἔγινε διὰ τοῦ Τύπου γνωστὴ ἡ νοθεία καὶ οὐχὶ τὸ πρῶτον διὰ τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως ἢ τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῆς. Ἔγινε διὰ τοῦ Τύπου γνωστὸν ὅτι σχεδὸν δὲν ὑφίσταται τὸ φάρμακον καὶ ὅτι τὸ φάρμακον τοῦτο ἔχει νοθευθῆ ἐκ τῶν ἐπισήμων ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους, εἰς τὰς ὁποίας ἐμπιστεύεται κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε ἀντὶ κινίνης νὰ λαμβάνῃ ἓν ζακχαρόπηκτον οὐδεμίαν ἀξίαν ἔχον. Ἀπεκαλύφθη, κύριοι, ὡς εἶναι εἰς πάντας γνωστόν, ἐν Θεσσαλονίκῃ τελευταίως συνεπείᾳ τῶν γενομένων ἀναλύσεων, ὅτι τὰ δισκία τῆς κινίνης τὰ ὁποῖα ἔπρεπε κατὰ τὴν σύμβασιν, συναφθεῖσαν βέβαια ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅρων τῆς φαρμακοποιΐας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅρων τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλει ἡ ὑγιεινή, ὅτι τὰ δισκία τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἔχουν περιεχόμενον κινίνης 0.200 ὅτι αὐτὰ μᾶλλον περιεῖχον 0.005. Δέν δύναται λοιπὸν κανεὶς ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι τὸ κινῖνο ἐξέλιπεν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, οἱ δὲ ἰατροὶ οἱ ὁποῖοι ἔδιδον τοῦτο πρὸς θεραπείαν ἔμενον ἐνεοὶ πρὸ τῶν ἀποτελεσμάτων αὐτῶν. Μέχρι σήμερον ἐκ τῆς διεξαγωγῆς τῆς συζητήσεως δὲν ἔχω ἀκόμη ὑπ’ ὄψει μου, καὶ ὑποθέτω δὲν ἔχει οὐδὲ ἡ Βουλή, τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ἀνεκαλύφθη ἡ νοθεία. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον πιστοποιεῖται ἐκ τῆς διεξαχθείσης ἀλληλογραφίας μεταξὺ τῶν διαφόρων ἀρχῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ τοῦ ἐνταῦθα ὑπουργείου, εἶναι ὅτι ἡ ἔναρξις, ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο γνωστὴ ἡ νοθεία συμπίπτει περίπου κατὰ τὰ μέσα τοῦ Σεπτεμβρίου, ἡ δὲ ἐνέργεια ἡ ὁποία ἐγένετο ἐντεῦθεν διὰ τὴν ἀνακάλυψιν τῆς νοθείας ἦτο, νομίζω, κατὰ τὰς 8–10 Νοεμβρίου.

§306Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Οἱ ἀριθμοί σας δὲν εἶναι ὀρθοί· ἂν θέλετε νὰ σᾶς τοὺς δώσω, σᾶς τοὺς δίδω.

§307Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπιθυμῶ κι’ ἐγὼ νὰ μὴ προκύψουν ἀνακρίβειαι.

§308Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄν θέλετε, νὰ σᾶς δώσω τὸ ἔγγραφον τοῦ 3ου Σώματος Στρατοῦ. «Τὸ Σῶμα Στρατοῦ πρὸς τὸ ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν.....» (ἀναγινώσκει).

§309Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πότε ἐδώσατε σεῖς τὴν διαταγὴν νὰ μεταβῇ ὁ κ. Τσουνούκας;

§310Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς τὰς 13 τοῦ μηνός.

§311Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ μετέβη ἐκεῖ πότε;

§312Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς τὰς 14.

§313Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θέλω, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ εἴπω ὅτι προκειμένου περὶ τοιαύτης καταστρεπτικῆς νοθείας, νοθείας εἰς φάρμακον τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ καὶ τὸν λαὸν ἐν γένει καὶ τὸ στρατὸν ἰδιαιτέρως, ἀφ’ ἧς τὸ πρῶτον παρουσιάσθη ἡ νοθεία ἕως οὗ φθάσητε εἰς μίαν ἐνέργειαν παρῆλθε χρονικὸν διάστημα τοὐλάχιστον ἑνὸς μηνός.

§314Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, τὸ Σῶμα Στρατοῦ γράφει ἐδῶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον εἰς τὰς 3, τὸ ἔγγραφόν του φθάνει εἰς τὰς 9, τὸ ὑπουργεῖον ἀπέστειλεν εἰς τὸ Σῶμα Στρατοῦ ἔγγραφον καὶ τοῦ λέγει νὰ ἐξετάσῃ. Τοῦτο συνέβη εἰς τὰς 11 καὶ πρώτην φορὰν ὁμιλεῖ ὁ Τύπος εἰς τὰς 13 τὸ πρωΐ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὲ κατηγορῆτε γιατί δὲν τὸ ἤξερα πρωτήτερα.

§315Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Περιμένετε νὰ εἴπω τὸ συμπέρασμά μου· μὴ σπεύδετε νὰ βγάζετε σεῖς συμπεράσματα. Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι μετὰ ἕνα μῆνα κατωρθώθη νὰ γίνῃ ἡ ἐπίσημος ἔρευνα.

§316Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβὲς, κ. ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, καὶ λυποῦμαι διότι λέγετε ἀνακριβείας. Σᾶς λέγω ὅτι τὴν 13ην τὸ πρωΐ εἶχον τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Τσουνούκα, ὁ ὁποῖος μοῦ λέγει ὅτι.....(ἀναγινώσκει).

§317Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δέν εἶμαι διατεθειμένος ν’ ἀμφισβητήσω τὴν ἰδικήν σας ταχύτητα περὶ τὴν ἐνέργειαν.

§318Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῦ εὑρίσκετε ἐδῶ εὐθύνην;

§319Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ σᾶς τὴν εἴπω. Εἶσθε ἀνυπόμονος. Θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀφότου ἐδόθη τὸ πρῶτον ἀφορμὴ ὅτι ἡ κινίνη ἦτο νοθευμένη μέχρι τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο ἡ ἔρευνα, παρῆλθε χρονικὸν διάστημα 15 ἡμερῶν.

§320Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι· 15 ἡμερῶν. Ἅμα ἐγνώσθη ἀπὸ ἐμένα ἐδόθη ἀμέσως διαταγή.

§321Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θέλω νὰ εἴπω διὰ τούτου, ὅτι μολονότι πρόκειται περὶ τῆς κινίνης δὲν κατωρθώσατε νὰ ἐμπνεύσητε εἰς τὰς ὑπηρεσίας σας ποία εἶναι ἡ σπουδαιότης αὐτὴ καὶ ὅτι ὅταν ἀνεκαλύπτετο τοιαύτη καταστρεπτικὴ νοθεία, ἡ ὁποία δύναται νὰ δώσῃ ὀλέθρια ἀποτελέσματα εἰς τὸν στρατὸν, δὲν εἶναι μόνον τὰ συνήθη ἔγγραφα διὰ τῶν ὁποίων ἐπικοινωνεῖ μὲ τὰς προϊσταμένας ἀρχὰς ἡ Κυβέρνησις. Εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν αἱ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐμπνευσμέναι ἀπὸ τὴν σπουδαιότατα τὴν ὁποίαν ἀποδίδει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰ ἀγορανομικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ ὑπηρεσία ἡ ὁποία εἶναι ἐμπνευσμένη ἀπὸ τὴν σπουδαιότητα τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ κινίνη καὶ διὰ τὸν στρατὸν καὶ διὰ τὸν λαὸν, δὲν μεταχειρίζονται τοιαῦτα ἔγγραφα μὲ τὰ ὁποῖα παρέχονται ἡμέρες ἕως ὅτου μεταβιβασθοῦν ἀπὸ τὴν μίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν ἄλλην. Εἶναι τὸ τηλεφωνεῖον, εἶναι τὸ τηλεγραφεῖον. Θὰ ἠδύνατο οὕτω πως νὰ συνεννοηθῇ μεθ’ ὑμῶν καὶ νὰ σπεύσητε νὰ κάμετε τὴν ἐνέργειαν, τὴν ὁποίαν βεβαίως σεῖς ἐκάματε καὶ ἐκαλέσατε μόλις ἐμάθατε διὰ τῶν ἐφημερίδων τὸν ἀρχίατρον Τσουνούκαν, ὁ ὁποῖος ἀληθῶς μετέβη ἐκεῖ καὶ μετὰ πάσης ἐπιμελείας, ἡ ὁποία πάντοτε τὸν διέκρινεν ὡς στρατιωτικὸν ἰατρὸν, ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον του. Ἠξεύρετε πότε ἐγένετο ὁ ἔλεγχος αὐτός; Εἰς τὰς 14 Σεπτεμβρίου. Λέγει δὲ τὸ ἑξῆς εἰς τὴν ἔκθεσίν του. (ἀναγινώσκει). Βλέπετε, ὅτι ἡ ἐνέργεια ἄρχεται ἀπὸ τῆς 14 Σεπτεμβρίου. Εἶχα, λοιπόν, δίκαιον ὅταν σᾶς ἔλεγα ὅτι ἀπὸ τὰ μέσα Σεπτεμβρίου χρονολογεῖται ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκεῖ ἀνεκαλύφθη ἡ νοθεία.

§322Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῦ εὑρίσκετε εὐθύνην;

§323Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σᾶς εἶπα. Ὡς ποὺ νὰ φθάσουν αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Κράτους καὶ ὡς ποὺ νὰ φθάσετε σεῖς νὰ κάμετε τὸν ἔλεγχον, παρῆλθεν μὴν ὁλόκληρος. Βεβαίως, νομίζω ὅτι εἰς τοῦτο ὑπάρχει μία εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν κατώρθωσε νὰ ἐμπνεύσῃ εἰς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους τὴν ἀναγκαίαν μέριμναν περὶ τῶν ζητημάτων τῆς ὑγιεινῆς, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνης ὑπεσχέθη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ὅτι θὰ πράξῃ πᾶν ὅ,τι δύναται καὶ συνέστησεν νέας ὑπηρεσίας διὰ τῶν ὁποίων ὑπέβαλε τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς ἔξοδα.

§324Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐταὶ αἱ ὑπηρεσίαι εἶναι παλαιαί.

§325Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ κατήντησε μάλιστα ἡ Κυβέρνησις νὰ πληροφορηθῇ, οὐχὶ πλέον ἐκ τῶν ὑπηρεσιῶν, ἀλλὰ νὰ πληροφορηθῇ ἐκ τῶν ἐφημερίδων. Δὲν νομίζω, ὅτι εἰς τοῦτο τὸ σημεῖον δὲν ἔχει οἱανδήποτε εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις. Διότι ἡ Κυβέρνησις, ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω, ἀφοῦ ἔλαβε τοιαῦτα μέτρα, ὤφειλε νὰ καταστήσῃ καὶ τὴν ὑπηρεσίαν της κοινωνὸν τῶν μέτρων αὐτῶν κατὰ τίνα τρόπον ἐννοεῖ νὰ τὰ ἐφαρμόσῃ. Καὶ διὰ τοῦτο δὲν κακίζω ποσῶς τὰς ὑπηρεσίας. Διότι ἡ ὑπηρεσία ἐξηκολούθησε κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ὑπῆρχε καὶ παλαιότερον, θεωροῦσα ὅτι οὐδὲν μετεβλήθη, ἀφοῦ εἰς αὐτὸ δὲν ἐπεστήθη ἡ προσοχὴ περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ φροντίζωμεν διὰ τὴν ὑγείαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἀλλὰ φαίνεται ὅτι εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐφάνει ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἔχει ἀξίαν. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι σπουδαιοτάτην ἀξίαν ἔχει τοῦτο. Διότι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤρχετο μὲ τὸ πρόγραμμα ὅτι ἐννοεῖ νὰ λάβῃ ἔντονα μέτρα περὶ τῆς ὑγιεινῆς τοῦ Λαοῦ καὶ νὰ εἰδοποιήσῃ αὐτάς, θὰ ἐγένετο ταχύτερον, ὥστε οὐχὶ ἐπὶ ἕνα μῆνα νὰ ἐξακολουθῆτε νὰ δίδετε νοθευμένην κινίνην—ἐνῶ τοὐναντίον ἐπὶ ἕνα μῆνα ἂν μὴ περισσότερον, αἱ ὑπηρεσίαι ἐν τῷ παρελθόντι δὲν εἰδοποίησαν οὔτε τὸν ἕνα οὔτε τὸν ἄλλον ὑπουργὸν περὶ τῶν διαφόρων κρουσμάτων τὰ ὁποῖα παρουσιάζοντο—θὰ εἶχον καταστῆ ἐνήμεροι τοῦ πνεύματος τῆς Κυβερνήσεως, ἐνήμεροι τῶν ἀναγκῶν αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται σήμερον, ὥστε νὰ μὴ ἐγένοντο ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀπεκαλύφθησαν. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, ἀποσείουσα πᾶσαν εὐθύνην διὰ τὴν βραδεῖαν αὐτὴν ἀνακάλυψιν, ἰσχυρίζεται ὅτι ἐγένετο μία νοθεία, αἱ ὑπηρεσίαι πταίουν. Δὲν γνωρίζω ποῖαι ὑπηρεσίαι πταίουν, οὐδὲ γνωρίζω οὐδὲ θέλω νὰ ἐρευνήσω ποῖαι ὑπηρεσίαι πταίουν διότι δὲν δυνάμεθα νὰ ἐρευνήσωμεν ποῖαι ὑπηρεσίαι πταίουν, ἀφοῦ ἡ ὑπόθεσις ἐκκρεμεῖ ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης. Περιορίζομαι μόνον νὰ ἐξετάσω τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο: Ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις ἐνωρίτερον νὰ προβῇ εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς νοθείας τῆς κινίνης ἢ καὶ νὰ κατορθώσῃ νὰ ἐμποδίσῃ τοῦτο; Τὸ ζήτημα ἔγκειται εἰς τοῦτο. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε μέσα νὰ ἐνεργήσῃ κατὰ τῆς ἑταιρείας τῆς ἐργολάδου, ἡ ὁποία ἀνέλαβεν τὴν κινίνην καὶ ἡ ὁποία τὴν ἐνόθευεν, καὶ ἐὰν εἶχεν ἀφορμὴν νὰ ἐνεργήσῃ τοῦτο. Δὲν νομίζω, κύριοι, ὅτι σοβαρῶς δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐφ’ ὅσον ἐλάμβανεν γνῶσιν ὅτι ἡ κινίνη ἡ ὁποία παρεσκευάζετο καὶ ἐδίδετο διὰ τὴν κατανάλωσιν εἴτε ἐν τῷ στρατῷ ἦτο νοθευμένη, ἠμποδίζετο καὶ ἐκ τῆς συμβάσεως νὰ λάβῃ μέτρα. Δὲν ἠμποδίζετο οὐδαμῶς. Διότι ὑπάρχει ἄρθρον τῆς συμβάσεως, τὸ ἄρθρον 22, τὸ ὁποῖον ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Δὲν γνωρίζω διατὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐγέννησε ζήτημα ἂν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ προκαλέσῃ ἔκπτωσιν ἢ ὄχι.

§326Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ εἶπον ἴσα ἴσα, ὅτι θὰ ἐδεχόμην τὴν γνώμην ἡ ὁποία μὲ συμφέρει.

§327Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπολύτως καμμία ἀμφισβήτησις, ὅτι ἔχετε πλῆρες τὸ δικαίωμα ἐκ τῶν ἀναγραφομένων εἰς τὸ ἄρθρον 22 νὰ ζητήσητε τὴν ἔκπτωσιν τοῦ ἐργολάδου δι’ οἱανδήποτε περίπτωσιν. Καὶ ἐρωτῶ: ὑπῆρξαν ἢ ὄχι αἱ περιπτώσεις αὐταί; Ἀναντιρρήτως ὑπῆρξαν αἱ περιπτώσεις αὐταὶ καὶ αἱ περιπτώσεις ὑπῆρξαν ἐν γνώσει τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι αἱ περιπτώσεις προέκυπτον ἀπὸ τὰς ἑκάστοτε παραδόσεις τῆς κινίνης, ἡ ὁποία εὑρίσκετο λιποβαρὴς κατὰ τὸ περιεχόμενον καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὄχι μόνον ἐπιστοποίει, ἀλλὰ ἔβαζε τὴν ἀνάδοχον ἑταιρείαν καὶ ἐπλήρωνε καὶ τῆς ἐπέβαλε τὸ ἀναγκαῖον πρόστιμον. Λοιπὸν ὑπάρχει ἡ περίπτωσις ἐκ τοῦ νόμου κατὰ τὴν ὁποίαν ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ τὴν ἔκπτωσιν τοῦ ἐργολάδου. Νομίζω, ὅτι μετὰ τοῦτο ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ θέλῃ νὰ συζητήσῃ, νὰ ἐπαναφέρῃ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον εἶπεν προηγουμένως, ὅτι «πῶς ἠδυνάμεθα νὰ κηρύξωμεν ἔκπτωτον τὴν ἐργολάβον ἑταιρείαν, ἀφοῦ παρουσιάσθη εἰς νέαν δημοπρασίαν καὶ τὸ νομικὸν συμβούλιον μᾶς εἶπεν ὅτι δὲν ἠδυνάμεθα νὰ τὴν ἀποκρούσωμεν;»

§328Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ εἶπον ἐγώ.

§329Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Λοιπὸν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑποθέτω, χωρὶς νὰ μὲ ἐξαναγκάσῃ νὰ ἀναπτύξω περισσότερον τὸ ζήτημα, θὰ ἀντιλαμβάνεται πλήρως. Ἴσως δὲν θὰ ἐπροσέξατε μᾶλλον διότι δὲν θὰ διέφευγεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὅτι ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα νὰ γίνῃ δεκτὸς εἰς μίαν δημοπρασίαν καὶ εἶναι ἄλλο ζήτημα νὰ γίνεται ἔκπτωτος ἀπὸ δημοπρασίαν εἰς τὴν ὁποίαν ἔλαβε μέρος. Βεβαίως τὸ νὰ γίνῃ δεκτὸς ἐξαρτᾶται ἐκ τῶν ὅρων τοῦ νόμου, διότι ὁ νόμος τοῦ ἀπαγορεύει νὰ γίνῃ δεκτὸς ἢ ὄχι, καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ νόμος δὲν τοῦ ἀπαγορεύει, βεβαίως θὰ γίνεται δεκτός. Ἀλλ’ ὅταν ἀναλαμβάνῃ τὴν κατασκευὴν, αὐτὸ πλέον ὑπάρχει εἰς τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως καὶ μεταξὺ τῶν ὅρων αὐτῶν περιλαμβάνεται ὅτι γίνεται ἔκπτωτος ἐὰν συμβοῦν ὡρισμένα γεγονότα, καὶ συνέβη τὸ γεγονὸς τοῦτο ἐπανειλημμένως καὶ κατεδικάσθη εἰς πρόστιμον. Ἀλλὰ θὰ μοῦ εἰπῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἐπλήρωνε τὸ ἐλλεῖπον, ἡ ἑταιρεία αὐτὴ κατεδικάζετο εἰς πρόστιμον, καὶ ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἀφ’ ἑτέρου πολλάκις τῆς συνέβη νὰ παράσχῃ δισκία μὲ μεγαλείτερον τοῦ ὀφειλομένου βάρους καὶ διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἐπληρώνετο καὶ δὲν ἦτο δίκαιον μία τοιαύτη ἑταιρεία νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος. Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ δὲν ὑπόκειται μόνον εἰς τὰς ἐλλείψεις αὐτὰς τὰς ὁποίας γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ ἔχει καὶ διαφόρους ἐλλείψεις τὰς ὁποίας ἐπίσης ἐγνώριζεν, διότι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ δὲν ἦτο ἱκανὴ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν ἀνέλαβε· καὶ δὲν ἦτο ἱκανὴ, διότι δὲν εἶχε τὸ ἐργοστάσιον τὸ κατάλληλον διὰ νὰ παρασκευάσῃ τὴν κινίνην περὶ τῆς ὁποίας ἀνέλαβεν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τοῦ Κράτους. Δὲν εἶχεν τὰ μέσα νὰ παρασκευάσῃ ποσῶς φύσιγγας καὶ τὶ συνέβη; Εἶχεν ἀναλάβει, ἀπέναντι τῶν κατασκευασθέντων παρὰ τῆς ἑταιρείας, δισκία 9100 χιλιογράμμων· πῶς θὰ παραλάβετε ἄλλοθεν; Τὸ γνωρίζετε κ. Ὑπουργέ. Σᾶς λέγω, ὅτι ἐκ τῆς ὑποχρεώσεως τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ ἑταιρεία παρελάβατε μόνον 9100 χιλιόγραμμα, καὶ πόσα ἄλλοθεν; Παρελάβατε 40 χιλιάδας, ἐκ φυσίγγων δὲν παρελάβατε οὐδὲν. Ἦτο λοιπὸν ἡ ἑταιρεία αὐτή, ἡ ἐργολάβος, τοιαύτη ἑταιρεία, ἡ ὁποία δύναται ἔστω καὶ νὰ ἀποσπάσῃ τὰς συμπαθείας σας ὅταν πρόκειται περὶ τοῦ σπουδαιοτάτου φαρμάκου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; ἦτο τοιαύτη ὥστε νὰ προσελκύσῃ τὰς συμπαθείας σας καὶ νὰ τὴν κρατήσητε; Καὶ θὰ μοῦ εἰπῆτε καὶ αὐτὸ: «τὶ ἠθέλατε νὰ κάμωμεν; ἦτο ἀνάγκη νὰ ἔχωμεν κινίνην». Εἴπατε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συζήτησιν εἰς μίαν διακοπὴν, ὅτι ἦτο ὁ δάγγειος. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αὐτὸ θὰ σᾶς διέφυγεν ἀσφαλῶς, διότι εἰς τὸν δάγγειον δὲν δίδεται κινίνη. Καὶ ἐγὼ ὑπέστην τὸν δάγγειον καὶ δὲν ἐπῆρα οὔτε ἕνα γραμμάριον. Ἀλλὰ, κύριε Ὑπουργὲ, τὶ προμηθεύεσθε ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν ὅταν τὸ ἥμισυ ἀναγκάζεσθε νὰ τὸ προμηθεύεσθε ἀπὸ ἀλλοῦ; Δὲν ἠδύνασθε νὰ εὕρετε ἀλλοῦ;

§330Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ποῦ;

§331Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀπὸ τὴν ἀγορὰν ἢ νὰ φέρετε ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν.

§332Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Συμπληρωματικῶς τὴν μεταχειριζόμεθα.

§333Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ τὴν μεταχειρίζεσθε πλήρως, ὅταν ἔχητε τέτοιαν κακόπιστον ἑταιρείαν.

§334Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ κακόπιστον εἶναι σήμερον.

§335Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ κακόπιστον εἶναι τοῦτο, ὅτι ἔπρεπε νὰ εἶναι ἔκπτωτος.

§336Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ λέγομεν προθυστέρως.

§337Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λέγω εἶναι ἔκπτωτος, ἀφοῦ προσῆλθε χωρὶς νὰ ἔχῃ ἐργοστάσιον.

§338Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡμεῖς τὴν εὕρομεν, ἐξητάσθη ἀπὸ ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι μὲν τώρα ἕτοιμος ἀλλὰ μετὰ τρεῖς μήνας θὰ ἦτο ἕτοιμος.

§339Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ βαδίζω ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐγγράφων τὰ ὁποῖα μοὶ ἐδώσατε. Λοιπόν, σᾶς λέγω ὅτι ἡ ἑταιρεία ὅταν ἀνέλαβε δὲν εἶχεν ἐργοστάσιον καὶ τοῦτο τὸ γνωρίζω διότι καὶ ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς ἰδικῆς σᾶς δὲν ἔχει.

§340Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀνέλαβεν ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς ἰδικῆς μας.

§341Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτὸ. Σᾶς εἶπα ὅτι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ δὲν ἦτο ἀξία συμπαθείας, διότι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἀνέλαβεν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τοῦ Κράτους διὰ τὸ σπουδαῖον ζήτημα τῆς κινίνης, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἱκανή.

§342Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ δὲν σημαίνει δόλον.

§343Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν σᾶς εἶπον περὶ δόλου.

§344Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μᾶς ἐνδιαφέρει ἄν εἶναι καλῆς ἢ κακῆς πίστεως.

§345Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ δόλος ἐξετάζεται μόνον ἀπὸ τὰ δικαστήρια.

§346Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶχον λόγον, καὶ ἐγὼ τὸ εἶχον παρατηρήσει, καὶ μπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτό.

§347Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σεῖς μάλιστα ὡμιλήσατε ὅτι ὑπάρχει ἔλλειψις δόλου διὰ νὰ κάμετε μίαν ἐντύπωσιν, ἐνῷ ἡ ἔλλειψις δόλου δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἀνέλαβεν χωρὶς νὰ ἔχῃ τὰ ἐπιτήδεια μέσα πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ὑποχρεώσεώς της. Δὲν ἤθελα νὰ εἴπω ὅτι ἦτο δόλος. Ἀνέλαβεν αὕτη μίαν ὑποχρέωσιν τόσον σπουδαίαν, καὶ ἐπιμένω περὶ τῆς σπουδαιότητος.

§348Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὑπάρχει κανὲν ἔγγραφον; Ἦτο γνωστὴ ἡ δυναμικότης της;

§349Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν).

§350Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ τῶν Οἰκονομικῶν μαζί μου ἡ συζήτησις θὰ διεξαχθῇ ἐντὸς τῶν κοινοβουλευτικῶν ὁρίων. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀξίωσιν οὐδὲ σκοπόν, οὔτε θεωρῶ ἐπιτετραμμένον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἐπικρίνω Κυβερνήσεις παρελθούσας. Σεῖς δύνασθε νὰ τὸ κάμετε, διὰ νὰ ἐλαφρύνετε τὴν εὐθύνην τὴν ὁποίαν, καθ’ ἡμᾶς, φέρετε. Ἐγὼ ἐπικρίνω καὶ κρίνω μόνον τὰς πράξεις τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Ἐγὼ λέγω εἴτε καλῶς εἴτε κακῶς, ἀνετέθη εἰς τὴν ἀνάδοχον. Καὶ λέγω, ὅτι ἀνετέθη καλῶς συμφωνῶν μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπεστήριξεν, ὅτι δέν ὑπάρχει νόμος ὁ ὁποῖος νὰ τὸν ἀποκλείῃ.

§351Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε δὲν ἦτο καταδικασμένος.

§352Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὅταν ἔγινε δεκτὸς εἰς τὴν δημοπρασίαν δὲν ὑπῆρχε οὐδὲ νύξις τις. Μὴ μοῦ λέτε ὅτι ἐγένετο σκέψις εἰς τὴν ἐπιτροπὴν περὶ ἀποκλεισμοῦ. Πρόκειται περὶ πλάνης. Δὲν εἶναι εἰς τὴν πρώτην δημοπρασίαν, εἶναι εἰς τὴν δευτέραν.

§353Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω, ὅταν θέλετε νὰ μὲ διακόπτετε, νὰ μοῦ τὸ ζητῆτε. Ἐγὼ σᾶς ὡμίλησα περὶ τῆς ἑταιρείας καὶ εἶπον ὅτι ἔχω ζητήσει γνώμην τοῦ Ἐλεγκτικοῦ συμβουλίου, ἐὰν δύναται νὰ λάβῃ μέρος ἀφοῦ τόσα ἔπραξεν κατὰ τὴν παλαιὰν, καὶ εἶπεν ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀποκλεισθῇ. Ἀλλὰ εἴτε εἶναι τοιαύτη ἡ ἑταιρεία ὥστε νὰ μὴ ἐκπληρῇ τὰς ὑποχρεώσεις καὶ καθ’ ἑκάστην νὰ ἐπιβάλλεται πρόστιμον εἰς αὐτήν, εἴτε ἡ ἑταιρεία ἦτο ἀνίκανος εἰς τὴν δυναμικότητα διὰ νὰ ἐκτελέσῃ τὰς συμβάσεις καὶ τὰς ὑποχρεώσεις της καὶ κατέφυγεν ἢ δὲν κατέφυγεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς ἄλλους προμηθευτὰς διὰ νὰ ἔχῃ τὴν κινίνην ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται εἰς τὸ Κράτος, καὶ ἠδύνατο πλέον, ὅτε εἶχεν μίαν τοιαύτην ἀνάδοχον ἑταιρείαν ἡ ὁποία καὶ ἔπραττεν ταῦτα τὰ ὁποῖα ἦσαν γνωστά, γνωστότατα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι αὐτὸς ἐπέβαλε τὰς ποινάς, νὰ μὴ τὴν κηρύξῃ ἔκπτωτον; Ἀλλὰ εἶναι τοῦτο μόνον; Ἡ ἑταιρεία ἡ ἰδία εἶχεν ἀναλάβει νὰ παράσχῃ κινίνην εἰς τὸ Κράτος κατὰ τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1929.....

§354Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κινίνην εἶχεν ἀναλάβει νὰ μᾶς παράσχῃ...

§355Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὄχι εἰς σᾶς, εἰς τοὺς σιδηροδρόμους τοῦ Κράτους, ἔδιδε δισκία κινίνης μὲ τοὺς αὐτοὺς ὅρους φυσικὰ τῶν 0.202, διότι αὐτὸς εἶναι ὅρος φαρμακολογικός. Καὶ τὶ ἀπεδείχθη; Ἀπεδείχθη ὅτι ἐνόθευε τὴν κινίνην ἐκείνην, δηλαδὴ τὴν παρεῖχεν ἐλαττωματικὴν κατὰ τὸ περιεχόμενον. Καὶ αὐτὴ ἡ ἑταιρεία κατηγγέλθη ἐπὶ νοθείᾳ, καὶ κατηγγέλθη παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς καὶ κατεδικάσθη εἰς ἑξάμηνον φυλάκισιν καὶ πρόστιμον μέγιστον καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς διέταξε καὶ τὸ κλείσιμον τοῦ ἐργοστασίου. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἄφινε τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν ἀνάδοχον, ἰσχυριζόμενον ὅτι δὲν ἐγνώριζε τὰ γεγονότα αὐτὰ τὰ ὁποῖα συνετέλεσαν εἰς τὴν δίωξιν παρὰ τοῦ ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς καὶ τὰ ὁποῖα ἐγνώριζεν ὅλος ὁ κόσμος. Μόνον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τὰ ἠγνόει. Ἀλλὰ καὶ ἄν τὰ ἠγνόει, λέγω ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ τὰ ἠγνόει, καὶ τοῦτο εἶναι ἀπόρροια τῆς ἰδέας τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐμπνεύσει εἰς τοὺς ὑπαλλήλους κατὰ τίνα τρόπον ἔπρεπε νὰ προσέχουν εἰς τὸ σπουδαιότατον αὐτὸ ζήτημα. Ἀλλὰ καὶ ἄν δὲν ἤρκουν αὐτά, ἐὰν δὲν ἤρκουν τὰ πρῶτα γεγονότα νὰ τοῦ δώσουν ἀφορμὴν εἰς τὸ νὰ ἐξετάσῃ ἄν τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐξετέλει ἡ ἑταιρεία ἀνταπεκρίνετο εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας εἶχεν, ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ ὑποψιασθῇ μήπως τυχὸν εἶχε συμβῆ μείζων τις νοθεία. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ προβῇ εἰς οὐδεμίαν ἐνέργειαν πρὸς ἀνακάλυψιν τῆς νοθείας τῆς κινίνης ἡ ὁποία ἐδίδετο εἰς τὸν στρατὸν καὶ εἰς τὸν λαόν.

§356Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ ἔδιδον εἰς τὸν λαὸν κινίνην;

§357Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Φθάνει ὅτι ἐδίδατε εἰς τὸν στρατόν.

§358Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ τὴν παρελάμβανον μόνον.

§359Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν μπορῶ νὰ καταλάβω πῶς ἐννοεῖτε τὴν εὐθύνην σας. Ἡ εὐθύνη σας ἦτο μόνον νὰ παραλαμβάνετε τὴν κινίνην;

§360Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σεῖς μοῦ λέτε ὅτι δὲν ἐνδιεφερόμην διὰ τὸ κινίνο τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ λαοῦ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ἔργον τοῦ ὑπουργοῦ των Οἰκονομικῶν εἶναι νὰ παραλαμβάνῃ τὸ κινίνο, νὰ κάνῃ τὸν ἔλεγχον, καὶ μετὰ νὰ τὸ παραδίδῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς.

§361Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς, ἂν καὶ δὲν θέλετε νὰ μὲ προσέξετε. Γνωρίζω καὶ τὴν εὐφυΐαν σας καὶ τὴν εὐστροφίαν τὴν ὁποίαν ἔχετε εἰς τὸν χειρισμὸν τῶν διαφόρων ζητημάτων.

§362Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι μεγαλειτέραν ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας.

§363Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀλλὰ δὲν μπορεῖτε ὅμως νὰ μοῦ εἰπῆτε, σεῖς μέλος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὸ καθῆκον σας εἶναι νὰ παραλαμβάνετε τὴν κινίνην μόνον. Ἐγὼ λέγω τοῦτο, ὅτι τὸ παραλαμβάνειν καὶ παραδίδειν σημαίνει καὶ ἐλέγχειν· καὶ ὅταν εὑρέθη ἀπέναντι μιᾶς ἑταιρείας ἡ ὁποία εἰς τόσα σημεῖα ἐφάνη ἐλλιπής, ὤφειλε τὸν εὐφυᾶ κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὸν κάμῃ νὰ ὑποπτευθῇ μήπως αὐτὴ ἡ ἑταιρεία μᾶς ἔκανε καὶ τίποτε ἄλλο, καὶ νὰ εἰδοποιήσῃ καὶ τὸν συνάδελφόν του νὰ κάμῃ ἕνα ἔλεγχον. Ἀλλ’ ἐγὼ τὴν εὐθύνην τὴν ἀποδίδω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν εἶναι περὶ τούτου ὑπεύθυνος, πρέπει νὰ εὑρεθῇ ἕνας ὑπεύθυνος, ἀφοῦ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς ἐγνώριζεν ὅτι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ, ἡ ὁποία ἔχει ἀναλάβει νὰ παραδίδῃ τὴν κινίνην εἰς τοὺς σιδηροδρόμους, εὑρέθη τόσον ἐλλιπὴς ὥστε κατεδικάσθη ἐπὶ καταχρήσει καὶ ἔκλεισε τὸ κατάστημά της. Πρέπει τέλος πάντων νὰ εὑρεθῇ μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως κἄποιο μέσον συνεννοήσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ τοῦ ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς, ἵνα καταστῇ γνωστὸν ὅτι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἐνόθευε τὴν κινίνην τὴν ὁποίαν παρέδιδεν εἰς ἕνα κρατικὸν ἐπίσης ὀργανισμόν, ὅπως εἶναι οἱ σιδηρόδρομοι. Καὶ ἐὰν ἐγένετο μία συνεννόησις οἱαδήποτε, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἤρχοντο εἰς τὸ φῶς καὶ τὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα ἤξευρεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, ὥστε νὰ ἐλαμβάνοντο τὰ προσήκοντα μέτρα. Ἡ κατ’ ἰδίαν ἐνέργεια, ἐντελῶς, τῶν 2 ὑπουργῶν, χωρὶς ὁ εἷς νὰ ἐνδιαφέρεται νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὸν ἄλλον τὰς διαφόρους παραβάσεις τῆς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι καθίσταντο τόσον ὕποπτοι εἴτε ἐναντίον τοῦ Κράτους εἴτε ἀπέναντι τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, δι’ ὅσα ἔκαμεν ἀπέναντι τῶν σιδηροδρόμων, ἡ ἔλλειψις πάσης ἐπαφῆς μεταξὺ τῶν 2 ὑπουργείων δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετὸν δικαιολογητικὸν, ὥστε νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐκ τύχης προῆλθον ὅλα αὐτὰ τὰ γεγονότα. Καί ἡ κινίνη ἄν ἦτο νοθευμένη, θὰ ἠδύνατο νὰ ἐξακριβωθῇ. Ἴσως οἱ ὑπάλληλοι καὶ νὰ ἔπταιον χωρὶς ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ οὐδεμίαν εὐθύνην. Νομίζω, ὅτι ὁσονδήποτε καὶ ἂν θελήσετε νὰ ὑποστηρίξετε τοιαύτην ἄποψιν, εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐνδομύχως οὐδὲ εἷς ἐκ τῶν φίλων σας θὰ πεισθῇ. Ἀλλὰ δὲν ἦσαν αὐτὰ μόνα, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα εἴχατε σεῖς μετὰ τοῦ συναδέλφου σας ὑφυπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς—ὁ ὁποῖος κυρίως διευθύνει τὸ ζήτημα τῆς ὑγείας—τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ σᾶς βάλουν εἰς κίνησιν, ὥστε νὰ μὴ ἴδωμεν τὸ ὀλέθριον αὐτὸ ἀποτέλεσμα. Εἴχατε καὶ ἄλλο στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἐδόθη ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ παλαιότερον. Δὲν θίγω τὸ ζήτημα τῶν Χανίων, διότι περὶ αὐτοῦ ἐδόθησαν ἐξηγήσεις. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία εὐθύνη, τοὐλάχιστον κατ’ ἐμέ. Ἀλλ’ εἶναι τὸ ζήτημα τῆς Κοζάνης, διὰ τὸ ὁποῖον σᾶς ἐγένετο ὑπόμνησις, ὅτι παρετηρήθη ὅτι ἡ κινίνη αὐτὴ δὲν ἐνήργει καὶ ὅτι ἦτο ἐλαττωματική, ἐγένετο δὲ ἔρευνα καὶ εὑρέθη νοθευμένη.

§364Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὴν ἐστείλαμεν εἰς τὸν εἰσαγγελέα.

§365Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἤρκει νὰ σᾶς δώσῃ ὑπόνοιαν ὅτι ἐγίνετο μία κατάχρησις.

§366Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ ἄλλο θέλετε; Τὴν ἐστείλαμεν εἰς τὸν εἰσαγγελέα.

§367Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θέλω νὰ καταλάβω τὸν συλλογισμόν σας. Ἔπρεπε, ἐπειδὴ ἡ «Ἔλφα» ἦτο ὕποπτος ὅτι ἔκαμνε δισκία ἐλαττωματικὰ εἰς τὴν Κοζάνην, νὰ συμπεράνω ὅτι αἱ πιστοποιήσεις τῶν χημείων εἶναι ψευδεῖς; Αὐτὸ ἠθέλατε νὰ συμπεράνω; καὶ ἐπειδὴ δὲν τὸ συνεπέρανα, δι’ αὐτὸ εἶμαι ὑπεύθυνος;

§368Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ ἐννοῶ.

§369Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ ἤθελα νὰ μοῦ πῆτε.

§370Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σᾶς τὸ εἶπον, ὅτι εἴχατε μίαν ἑταιρίαν, ἡ ὁποία ἀποδεικνύεται ὅτι εἰς τὴν Κοζάνην ἔδιδε κινίνην νοθευμένην.

§371Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Ἆρα τὸ χημεῖον ἔλεγε ψεύδη.

§372Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὅταν ἔχετε μίαν ἑταιρείαν, ἡ ὁποία διαρκῶς σᾶς παραδίδει ἐλλιπῆ κινίνην καὶ τὴν παραλαμβάνετε, ὅταν ἔχετε μίαν ἑταιρείαν ἡ ὁποία δὲν ἐκτελεῖ τὰς ὑποχρεώσεις της κατὰ τὸ μεγαλεῖτερον μέρος, ὅταν ἔχετε μίαν ἑταιρείαν ἡ ὁποία κατηγγέλθη παρὰ τῶν σιδηροδρόμων διὰ τὴν νοθείαν τὴν ὁποίαν διέπραξεν εἰς αὐτοὺς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ κατεδικάσθη παρὰ τοῦ αἰσχροδικείου, κατ’ ἐμὲ ἔπρεπε νὰ πάῃ ὄχι εἰς τὸ αἰσχροδικεῖον ὅταν ἔχετε ὅλα αὐτά, ἀλλ’ ὤφειλε κἄτι τι νὰ σᾶς κινήσῃ.....

§373Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὸ ἤξευρα.

§374Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἠξεύρατε ὅλα τὰ ἄλλα. Εἶναι λάθος τοῦ συναδέλφου σας ὁ ὁποῖος δὲν τὸ κατέστησε γνωστόν.

§375Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὸ ἤξευρα, καὶ ἐὰν εἶναι λάθος τῶν ὑπηρεσιῶν ἑνὸς ὑπουργείου καὶ τίνος, αὐτὸ θὰ τὸ ἀποδείξῃ ὁ ἔλεγχος.

§376Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἄν σᾶς ἀπέδιδον δόλον, θὰ εἴχατε τὸ δικαίωμα νὰ μοῦ λέγετε ὅτι δὲν τὸ ἠξεύρατε. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ἡ ἀσυνεννοησία μεταξὺ τῶν δύο ὑπουργῶν εὑρίσκετο εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ θεωρῆται ὅτι ὑπεύθυνος εἶναι ἡ Κυβέρνησις.

§377Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πρέπει νὰ διεξαγάγωμεν τὸν διοικητικὸν ἔλεγχον.

§378Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται σήμερον νὰ τὸν διεξαγάγετε. Ἐγὼ σᾶς λέγω διατὶ δὲν τὸν διεξηγάγετε τότε. Τὶ σημαίνει ὅτι σήμερον διεξάγεται ὁ ἔλεγχος καὶ εὑρίσκεται ὅτι ὁ α ἢ ὁ β ὑπάλληλος εἶναι ὑπεύθυνος; Διατὶ τότε δὲν σᾶς ἐδόθη ἡ ἀφορμὴ νὰ κάμετε τὸν ἔλεγχον; Καὶ θὰ μοῦ πῆτε, κύριε ὑπουργὲ: ἐδῶ ἔχομεν σειρὰν ὁλόκληρον γεγονότων, διὰ τὰ ὁποῖα ἔπρεπεν εἴτε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, εἴτε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων, ὥστε νὰ ἐξελέγχουν τὴν κινίνην τὴν ὁποίαν...

§379Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅτι πρόκειται περὶ δόλου;

§380Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν σᾶς ὁμιλῶ περὶ δόλου. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ δόλου, θὰ εἴχωμεν ἄλλην συζήτησιν.

§381Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐκ τῶν γεγονότων τούτων, ἔπρεπε νὰ ἀχθῶ εἰς τὸ συμπέρασμα νά...

§382Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν θὰ μὲ βγάλητε ἀπὸ τὴν σειράν τῶν σκέψεών μου.

§383Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργός τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ νὰ καταλάβω τὰς σκέψεις σας.

§384Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὰς ἔχητε καταλάβει ἀρκετά· εἶμαι βέβαιος. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ γεγονότα ἔπρεπε νὰ σᾶς ἀγάγουν εἰς τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι ἠδύνατο νὰ παρεδίδετο κινίνη νοθευμένη, ὡς ἀπεδείχθη ἐκ τῶν ὑστέρων. Ἔπρεπε νὰ σᾶς δώσουν ἀφορμὴν νὰ ἐρευνήσητε, ἵνα ἴδωμεν τί γίνεται μὲ τὴν κινίνην.

§385Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς νὰ ἐρευνήσωμεν, ἀφοῦ εἴχομεν τὰς πιστοποιήσεις τῶν χημείων;

§386Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὅπως κάμνετε σήμερον.

§387Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχομεν ἀποδείξεις σήμερον τῆς νοθείας. Παρεπέμφθη εἰς τὸ δικαστήριον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ σεῖς θέλετε νὰ θεωρήσωμεν ὅτι ἡ νοθεία ἦτο γενικὴ, καὶ ὅτι αἱ πιστοποιήσεις τὰς ὁποίας εἴχομεν ἀπὸ τὸ χημεῖον τοῦ Κράτους ἦσαν ψεύτικες.

§388Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς εἶπον ἔχω ὡρισμένας σκέψεις εἰς τὰς ὁποίας δὲν θέλετε νὰ ἀπαντήσετε, καὶ μοῦ κάμνετε ἄλλας. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἀπὸ τὴν ἀνάδοχον ἑταιρείαν εἴχατε σωρείαν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο εἰς μίαν ἤρεμον σκέψιν νὰ σᾶς γεννήσουν τὴν ὑπόνοιαν ὅτι αὐταὶ αἱ διάφοροι καταχρήσεις αἱ ὁποῖαι ἠδύναντο νὰ προέρχωνται καὶ ἐξ ἄλλων λόγων εἴτε ἐκ δόλου — ἐμένα δὲν μὲ μέλει νὰ ἐξετάσω τὸν δόλον — εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν ἐπέκτασιν μείζονα καὶ ὅτι δὲν ἐλάβατε τὰ ἀναγκαιοῦντα μέτρα, παρὰ μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν τυχαίως ὅλως ἀνεκαλύφθησαν, ὥστε σήμερον δὲν γνωρίζομεν οὔτε κἄν τί ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς τὴν πρώτην ἔρευναν καὶ τὸ ὁποῖον σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ πῆτε, πῶς δηλαδὴ προῆλθεν ἡ ἀφορμὴ πρὸς ἐξέτασιν. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ἀπὸ τοὺς 2 ὑπουργοὺς οἱ ὁποῖοι ἠγόρευσαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος, δὲν ἐπληροφορήθην οὐδέν. Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ἰδικόν μου. Δὲν σᾶς λέγω ὅτι σεῖς τὰ γνωρίζετε ὅλα αὐτὰ, καὶ σᾶς ἄφικαν ἀδιάφορον. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐγὼ ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος βουλευτὴς νὰ μέμφεται τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἐγνώριζε καὶ δὲν ἐλάμβανε τὰ προσήκοντα μέτρα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγομεν, εἶναι ὅτι ἐνῷ ἔχωμεν μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἦλθε μὲ ὡρισμένα πρόγραμμα νὰ προνοήσῃ περὶ τῆς ὑγείας, ἄφησε σειρὰν γεγονότων, σειρὰν φημῶν, τὰς ὁποίας δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν νὰ τὰς ἐκτιμήσῃ ἵνα ἴδῃ τί γίνονται τὰ μέτρα της καὶ ἐὰν ἡ ὑγεία τοῦ λαοῦ προστατεύεται.

§389Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐφόσον μοῦ λέγετε ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ γεγονότα ἔπρεπε νὰ μᾶς φέρωσιν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι αἱ πιστοποιήσεις τοῦ γενικοῦ χημείου ἦσαν ψευδεῖς, δὲν μπορῶ νὰ ἐξακολουθήσω τὴν συζήτησιν. Διότι ἐγὼ σᾶς κάμω τήν δήλωσιν, ὅτι μέχρι τῆς παρεμβάσεως τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς ἡ ἐμπιστοσύνη μου ἐπὶ τὴν ἀξίαν τοῦ γενικοῦ χημείου τοῦ Κράτους ἦτο ἀπεριόριστος. Σήμερον σᾶς λέγω ποία εἶναι ἡ γνώμη μου.

§390Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πολὺ καλὰ πράττετε.

§391Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐφόσον ἐπενέβη ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ δέν ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἐκφέρωμεν τὴν γνώμην μας. Δὲν μπορεῖτε ὅμως νὰ μὲ κατηγορήσητε μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ ἐπενέβη. Ἐγὼ εἶχον ἀπεριόριστον ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ γενικὸν χημεῖον τοῦ Κράτους, εἰς τὸν διευθυντὴν τοῦ ὁποίου ἐμπιστευόμεθα ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις συμφέροντα μεγίστης ἀξίας χιλιεκατομμυρίων. Ὅλο τὸ ζήτημα τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ ὅλαι αἱ κρατικαὶ προμήθειαι ἦσαν ἐκεῖ συγκεντρωμέναι. Ἐὰν θέλετε νὰ μὲ κατηγορήσητε, κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, διατὶ εἶχον αὐτὴν τὴν ἐμπιστοσύνην τὴν ἀπεριόριστον, εἶμαι πρόθυμος νὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς αὐτό, ἀλλὰ θέλω νὰ ἀποφύγωμεν νὰ ὁμιλήσωμεν ἐν σχέσει πρὸς τὴν δικαστικὴν ἀρχήν.

§392Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ θὰ σᾶς συστήσω νὰ μὴ ἐπιληφθῆτε οὐδενὸς ζητήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν δικαστικὴν ἀρχήν.

§393Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ μὲ κατηγορῆτε ὅμως λέγοντες: «διατὶ, κύριε, δὲν ἐμπῆκες σὲ ὑποψία ὅτε σᾶς ἔλεγον προσέχετε τὸ γενικὸν χημεῖον;»

§394Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, καταλαμβάνω ὅτι ἡ ἀπάντησίς σας εἶναι ὅτι, κύριε ἐγὼ εἶχον ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ γενικὸν χημεῖον. Σᾶς λέγω κατ’ ἐμὲ, ὅτι ὅταν μία ἑταιρεία εἶναι τόσον ἐλαττωματικὴ, ἴσως θὰ σᾶς εἶχεν δώσει ἀφορμὴν, ἄν ὄχι διὰ τὸ γενικὸν χημεῖον νὰ συλλάβητε ὑπονοίας, ἀλλὰ νὰ συλλάβητε ὑπονοίας μήπως καὶ τὸ γενικὸν χημεῖον σᾶς ἐξηπάτα.

§395Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὰ τὸ γενικὸν χημεῖον εὕρισκε τὴν ἐλαττωματικότητα.

§396Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ναί, μὰ δὲν μποροῦμε νὰ προχωρήσωμεν μ’ αὐτὰς τὰς διαλογικὰς συζητήσεις.

§397Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι δὲν μποροῦμε νὰ συζητοῦμεν χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν ἄλλα πράγματα, διὰ νὰ βγάλωμεν συμπεράσματα. Πρέπει νὰ θεωρήσωμεν ὡρισμένα πράγματα ὡς δεδομένα.

§398Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Λέγω μόνον τὰ δεδομένα. Εἶναί τι ἀμφισβητήσιμον ἐκ τῶν γεγονότων τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον; Θὰ σᾶς εἴπω καὶ διάφορα ἄλλα ἀκόμη διότι εἶναι σωρεία γεγονότων. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας διαφόρους ἀναφορὰς νομιάτρων παραπονουμένων κατὰ τῆς ἐλαττωματικῆς ἐνεργείας τῶν δισκίων καὶ τοῦ δυσκόλου τῆς διαλύσεως αὐτῶν. Τὸ Ἀνώτατον Ὑγιεινομικὸν Συμβούλιον συνῆλθε καὶ εἶπε......

§399Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Φοβοῦμαι ὅτι μὲ κατηγορεῖτε, ὅτι δὲν ἔλαβα μέτρα ἀμέσως μετὰ τὴν λῆξιν τῆς συμβάσεως.

§400Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὄχι· μὲ συγχωρεῖτε. Τὸ ἔγγραφον εἶναι τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1930.

§401Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸν Μάρτιον ἐτελείωσεν ἡ σύμβασις.

§402Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σᾶς λέγω τοῦτο, ὅτι εἴχατε τόσην σωρείαν γεγονότων, τὰ ὁποῖα δὲν μποροῦσαν νὰ σᾶς ἀφήσουν ἀδιαφόρους περὶ τῆς κινίνης.

§403Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Θὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν. Ὑποθέτω ὅτι δὲ ἐξεφράσθην ἴσως ἀρκετὰ καλὰ, καὶ δι’ αὐτὸ γίνεται αὐτὴ ἡ μικρὰ παρεξήγησις.

§404Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ οὐσιῶδες εἶναι ὅτι τὸ ζήτημα τῶν νομιάτρων εἶναι ἀπὸ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1930. Ἔληξεν ἡ δὲ σύμβασις τὸν Μάρτιον τοῦ 1930, δηλαδὴ πρὸ τριῶν μηνῶν.

§405Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ σύμβασις ἔληγε, βέβαια, τὴν 1ην Ἀπριλίου, τὸ δὲ ἔγγραφον τοῦ Ἀνωτάτου Ὑγειονομικοῦ συμβουλίου εἶναι τῆς 19)2)30, ἑπομένως ὑπῆρχεν ἕν χρονικὸν διάστημα 40 ἡμερῶν. Ἀλλὰ θέλω νὰ σᾶς εἴπω καὶ ἕν ἄλλο. Τὰ δισκία τῆς κινίνης τὰ ὁποῖα ἐκυκλοφόρουν, καὶ θὰ κυκλοφοροῦν ἀκόμη ἐὰν δὲν τὰ ἀποσύρετε, σᾶς δίδεται ἀφορμὴ νὰ μὴ τ’ ἀφήσετε νὰ κυκλοφοροῦν. Δὲν πρόκειται νὰ σᾶς εἴπω «διατὶ δὲν κάμνετε ἔκπτωτον τὴν ἑταιρείαν;»· δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ σκοπός μου....

§406Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ Κεντρικὴ Ὑγειονομικὴ Ἐπιτροπὴ στὰς 19 Φεβρουαρίου τὶ λέγει;

§407Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀποφαίνεται ὅτι δυσκόλως διαλύονται τὰ δισκία.

§408Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἄλλο ζήτημα αὐτό. Πρόκειται περὶ κακῆς κατασκευῆς. Ἡ ἀπάντησις τῆς 1ης Ἰουνίου δὲν εἶναι διὰ τὴν νοθείαν· εἶναι διὰ τὸ ζήτημα τοῦ μὴ διαλυτοῦ, ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο λόγος νὰ λύσωμεν τὴν σύμβασιν. Διὰ νὰ διορθώσω τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι τὰ ἔγγραφα τῶν νομιάτρων ἦσαν εἰς τὸ τέλος τῆς συμβάσεως, τοῦ ἀναφέρω ὅτι ἐδῶ ἔχω τοῦ νομιάτρου Χαλκίδος.....

§409Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δὲν εἶπα τὰ ἔγγραφα τῶν νομιάτρων.

§410Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ἀνέφερεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι τῆς 25) 1)24.

§411Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τί λέγει;

§412Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Περὶ τοῦ ἀδιαλύτου τῆς κινίνης.

§413Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ αὐτὸ δὲν εἶναι νοθεία τῆς κινίνης, εἶναι κακὴ κατασκευή.

§414Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ξεύρω ποῦ διϊστάμεθα, ἀλλὰ θὰ ἀναγκασθῶ νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ἄποψίν μου, διότι ἐὰν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐλαμβάνοντο σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει αἱ ἀπόψεις τὰς ὁποίας ὑποστηρίζομεν, ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ὄχι μόνον διὰ τὴν κινίνην, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλα πράγματα καὶ δι’ ἄλλα φάρμακα, θὰ ἐδίδετο ἀφορμὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ, οὐχὶ ὡς ἐσκέπτετο μέχρι τοῦδε νὰ ἀδιαφορῇ περὶ τῶν γενομένων παραβάσεων.

§415Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῦ ἠδιαφορήσαμεν;

§416Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σᾶς λέγω ὅτι ἀπὸ τὸν Νοέμβριον...

§417Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀμέσως ἐπήγαμε καὶ ἐκάμαμε ἔρευναν. Ἠρωτήσαμεν τὸν κ. Ἰωακείμογλου καὶ ἐκάμαμεν ἀναλύσεις.

§418Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ἔχετε ἐδῶ μίαν ἑταιρείαν, ἡ ὁποία ἀνέλαβε σπουδαιοτάτας ὑποχρεώσεις διὰ τὸ κύριον ἀντικείμενον τῆς ὑγείας τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ φάρμακον τῆς κινίνης καὶ ἔχετε σειρὰν ὅλην πράξεων....

§419Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κάθε πρᾶξιν τὴν κατεδικάσαμεν.

§420Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι δὲν ἤρκει ἡ καταδίκη ἐπὶ αἰσχροκερδείᾳ. Τὸ ἀδίκημα εἶχεν ἄλλον χαρακτῆρα. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ἀκόμη, ὅτι ἡ ἀνοχὴ αὐτὴ ἡ ὁποία ἐδεικνύετο κάθε τόσον νὰ παραλαμβάνετε κινίνην μὲ ἐλλιποβαρὲς τὸ περιεχόμενον καὶ νὰ τὴν πωλῆτε εἰς τὸν λαὸν ὡς κινίνην καλήν, τὸ γεγονὸς τοῦτο ὅτι σεῖς ἐδέχεσθε νὰ παραλαμβάνετε καὶ νὰ παραδίδετε κινίνην ἡ ὁποία ἦτο ἐλλιποβαρὴς λέγοντες ὅτι «Ἄ, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει καὶ ἄλλη ἡ ὁποία ἔχει παραπάνω δὲν πειράζει τίποτε», δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἡ προσήκουσα διαχείρισις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Διότι δὲν γνωρίζω μέχρι τίνος σημείου δύναται νὰ εἶναι ἀνεκτὴ ἡ παραχώρησις κινίνης, ἡ ὁποία δὲν ἔχει τὴν ἀναγκαίαν ποσότητα. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου μίαν συνέντευξιν τοῦ καθηγητοῦ κ. Σακορράφου, ὁ ὁποῖος διαμαρτύρεται καὶ δι’ αὐτὰ τὰ μικρὰ ἐλλιποβαρῆ, καὶ λέγει ὅτι τὸ ἐλλιποβαρὲς εἶναι ἐλλιποβαρὲς καὶ ὅτι ὁ ἰατρὸς καὶ ὁ ἄρρωστος πρέπει νὰ ξεύρουν τὶ παίρνουν. Κατήντησε δὲ τὸ Κράτος τὶ νὰ κάμνῃ; Τὸ Κράτος νὰ πιστοποιῇ εἰς τὸν κόσμον καὶ εἰς τὸν ἰατρικὸν καὶ εἰς τὸν λαὸν, ὅτι παίρνει 0.200 ἐνῷ ἔπαιρνε 0.170 καὶ ἐνίοτε ἔφθανε καὶ κάτω τοῦ 0.170. Εἶναι δυνατὸν νὰ δίδεται φάρμακον τὸ ὁποῖον ἐξέρχεται ἐκ τοῦ Κράτους καὶ φέρει τὴν σφραγῖδα ὅτι ἔχει τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους, τὸ φάρμακον αὐτὸ νὰ μὴ εἶναι σύμφωνον πρὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γράφεται ἐπ’ αὐτοῦ; Καὶ δύνασθε νὰ μοῦ εἴπητε ὅτι αὐτὴ ἡ διαχείρισις τοῦ ζητήματος ὑπῆρξεν ἡ πρέπουσα; Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι καὶ ὅταν δίδετε 230 καὶ τότε κάμετε λάθος, διότι ὀφείλετε νὰ δώσετε 200 καὶ ὄχι 230. Ἡ φαρμακολογία καὶ ὅλοι οἱ ἰατροί, ὁ κ. Ἰωακείμογλου ὁ ὁποῖος ἀπεφάνθη ἐπὶ τοῦ ζητήματος εἶπεν: ὅτι δυνατὸν νὰ εἶναι 0.197 ἀντὶ τῶν 0.200, καὶ δύναται νὰ εἶναι 203 ἀντὶ τῶν 200. Δὲν δύνασθε νὰ ἐξέλθητε ἀπὸ αὐτὸ τὸ ὅριον, δὲν δύνασθε νὰ παραλαμβάνετε καὶ νὰ παραδίδετε κινίνην ἡ ὁποία θὰ εἶχεν ἐλλιποβαρὲς τὸ περιεχόμενον. Μοῦ εἶναι δὲ ἀδιάφορον ἂν εἶχε πάρα πάνω· μὲ ἐνδιαφέρει δὲ τοῦτο: ὅτι φάρμακον τὸ σπουδαιότερον ἐδίδετο εἰς τὸν λαὸν νοθευμένον ἐν ἐπιγνώσει τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐξηπάτα ἡ Κυβέρνησις κατὰ τοῦτο τὸν λαόν, διότι ἐγράφη ὅτι ἦτο 0.200 ἐνῷ ἦτο 0.170 ἢ 0.230 ἂν θέλετε, καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις πλέον εἶχεν ἀναγνωρίσει τὴν νόμιμον κυκλοφορίαν κινίνης ἡ ὁποία κατὰ τὸ περιεχόμενον ἦτο νοθευμένη ὅσον ἀφορᾶ τὸ ποσόν. Ἔ! Θὰ ἐδίδατε θάρρος εἰς διαφόρους, οἱ ὁποῖοι δυστυχῶς βλέπουν πάντοτε τὶ δύνανται νὰ κερδίσουν καὶ οὐχὶ πῶς θὰ κερδίσουν νὰ διαπράξουν καὶ αὐτοὶ ἕνα μείζων ποσὸν νοθείας. Ὅσον θέλετε κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Κυβέρνησίς σας ἐν τῷ συνόλῳ νὰ ἐπιμείνῃ ὅτι δυνάμεθα τόσον νὰ ἀδιαφορῶμεν, ὥστε νὰ μὴ μᾶς μέλῃ ἂν παραλαμβάνωμεν τὸ σωστὸ ποσὸν καὶ δίδομεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν τὸ σωστὸ ποσόν, ὅτι καὶ αὐτὸ δὲν ἦτο ἀκόμη ἕνα μέσον τὸ ὁποῖον ἴσως παρεκίνησε τοὺς ἄλλους ἐκεῖ ποὺ τοὺς ἐδίδατε σεῖς 0,170 αὐτοὶ νὰ δώσουν μόνον 5000, διατὶ τάχα ἡ Κυβέρνησις παίρνει 30 καὶ αὐτοὶ νὰ μὴ παίρνουν 150. Ὡς πρὸς τοῦτο ἔψεξα τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς, διότι δὲν γνωρίζω διατὶ ἐγὼ ἔπρεπε νὰ ὠφελοῦμαι ἀπὸ τὸ δημόσιον 60 ἀπέναντι ἐκείνου τὸ ὁποῖον ζημιοῦται ὁ ἄλλος, διότι ὁ ἕνας παίρνει 170 καὶ ὁ ἄλλος 230. Διατὶ ἐγὼ ἔπρεπε τὰ 0.030 νὰ ζημιοῦμαι, καὶ νὰ ὀφελῆται ὁ ἄλλος τὰ 30 τότε θὰ ἦτο μεταξὺ τῶν καταναλωτῶν μία διαφορὰ 0,060. Καὶ αὐτὸ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὸ θεωρεῖ ἀδιάφορον, διότι λέγει εἶχε δώσει εἰς τὸν λαὸν τὶ μὲ μέλη ποῖος πῆρε τὸ πολὺ καὶ ποῖος τὸ ὀλίγο. Δὲν νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι δίκαιον.

§421Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ εἶπεν ἔτσι.

§422Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ εἶπε. Δύναμαι δὲ νὰ εἴπω, ὅτι τὸ Δημόσιον ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐπῆρεν ἕνα ποσὸν περιπλέον ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔδωσε, διότι ἀκόμη δὲν ἐπλήρωσε τὸ περιπλέον τῆς κινίνης ἐνῷ ἐπληρώθη ὅ,τι ἔλλιπε καὶ μὲ πρόστιμον μάλιστα καὶ τὸ ἐπληρώθη καὶ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Βέβαια δὲν εἶναι ἡ ζημία ἡ οἰκονομικὴ τόσον σπουδαία, ἀλλὰ ἡ οἰκονομικὴ ἀδιαφορία νομίζω ὅτι εἶναι πολὺ σοβαρά. Δὲν θὰ ἐπαναλάβω ὅσα εἶπαν οἱ κύριοι συνάδελφοι, ἀλλὰ δὲν ἤκουσα τὸν κ. ὑπουργὸν ν’ ἀναφέρῃ τίποτε, οὔτε ὅταν ἐλέχθη οὔτε κἄν εἰς τὴν σημερινήν του ἀγόρευσιν, εἰς ἀπάντησιν ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἐλέχθη, ὅτι ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν 100 χιλιόγραμμα κινίνης καὶ 1 0 ζακχάρεως ἀπεδείχθη ὅτι ἦσαν μόνον 60 ζακχάρεως. Εἶναι μία διαφορὰ ἐκ 50 χιλιογράμμων, διαφορὰ δηλαδὴ πολὺ σπουδαία.

§423Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θέλετε νὰ εἴπητε ὅτι ὁ ἐργολάβος ἐλάμβανε ζάκχαριν ἀτελῆ, τὴν ὁποίαν δὲν ἐχρησιμοποίησε ἐξ ὁλοκλήρου. Δὲν τὸ ἤκουσα ἐγὼ αὐτό.

§424Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὴ ἡ κατηγορία ἐγένετο ἐκ μέρους τοῦ κ. Νικολίτσα, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ἐπιμελέστερος εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἐγγράφων.

§425Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχετε τίποτε, κύριε Νικολίτσα, τὸ ἀποδεικνῦον....

§426Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἐνῷ ἔδει τὸ μῖγμα νὰ περιέχῃ 100 κινίνης καὶ 110 ζακχάρεως, περιεῖχεν 60 κινίνης καὶ 50 ζακχάρεως, καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι ἦτο μὲ 60 κινίνης καὶ 80 ζακχάρεως.

§427Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὸ γνωρίζω αὐτό.

§428Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἔχω λόγον νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον. Ἀνεπτύχθησαν ἐπαρκῶς ὅσα ἀφορῶσι τὸ ζήτημα. Δὰ καταλήξω ὅμως νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ὤφειλε νὰ ἔχῃ τόσην ἀδιαφορίαν πρὸς τὰς κατηγορίας αὐτὰς, αἱ ὁποῖαι γίνονται ὅσον ἀφορᾷ τὴν σημερινήν ὑπόθεσιν. Δὲν νομίζω δὲ ὅτι ὑπάρχει ἐπαρκὴς δικαιολογία εἰς τὸ ὅτι εἰς τὰς ἑκάστοτε περιστάσεις διέτασσεν ἕν μέτρον οἱονδήποτε. Εὑρίσκω ὅτι ἐφ’ ὅσον εἰς σειρὰν γεγονότων ὅλων δὲν ἔλαβεν ἀφορμὴν νὰ ἐξετάσῃ τὶ γίνεται γενικώτερον περὶ τῆς κινίνης, ἡ ὁποία τίθεται καὶ διὰ τὸν στρατὸν καὶ διὰ τὸν λαὸν, καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐνέπνευσεν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους της τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἀποδίδει ἐπὶ τῆς κινίνης, νομίζω ὅτι αἱ ἕτεραι δικαιολογίαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσουν ὡς ἐπαρκεῖς, ὥστε νὰ θεωρήσωμεν ὅτι αὐτὰ ὅλα συνέβησαν εἰκῆ καὶ τυχαίως. Ἐλπίζω, ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως ταύτης ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν Βουλὴν ἡ Κυβέρνησις θὰ σκεφθῇ διαφοροτρόπως ὅσον ἀφορᾷ τὰ διάφορα κρούσματα περὶ νοθειῶν καὶ τὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα κατ’ ἐπανάληψιν ἀκούει ὁ λαός, ὥστε νὰ λάβῃ μέτρα προσήκοντα κατὰ τὰ ὁποῖα οὔτε οἱ ὑπάλληλοι νὰ ἔχουν ἀδιαφορίαν, οὔτε ἡ Κυβέρνησις νὰ νομίζῃ ὅτι οἱ ὑπάλληλοι εἶναι ἱκανοὶ νὰ διευθύνουν ταῦτα, καὶ νὰ λάβῃ μίαν εἰδικωτέραν πρόνοιαν καὶ ὅτι, ἂν ἐκτιμήσῃ ἐπαρκῶς ὅσα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀνεπτύχθησαν, ἐλπίζω ὅτι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα τόσον ἐπηγγέλθη πρὸς τὸν λαὸν ἐπὶ τῆς ὑγείας αὐτοῦ θὰ στραφῶσιν εἰς τὸ σπουδαιότερον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ κινίνη, καὶ θὰ ἐξασφαλίσῃ τοὐλάχιστον τὴν ὑγείαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἀπέναντι τῆς μεγάλης ἑλονοσίας, τῆς ὁποίας τὰ ἀποτελέσματα εἶναι τόσον καταστρεπτικὰ (χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος).

§429Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις διὰ 10 λεπτά.

§430ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις δι’ ἓν τέταρτον.

(Ὥρα 10.10′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.30′ μ. μ.)

§431ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Ζαβιτζιᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§432Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Οὐδεὶς, κ. βουλευταὶ, δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ τὴν σοβαρότητα τοῦ περιεχομένου τῆς συζητημένης ἐπερωτήσεως. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου περιέβαλε τὸ συζητούμενον ζήτημα πρὸς τὴν λῃστείαν, ὅταν μάλιστα ἡ δρᾶσις αὐτῆς δὲν περιορίζεται μόνον εἰς τὴν λῃστείαν. Ἡ παραβολὴ ὁμολογουμένως δὲν εἶναι ἀληθής. Ἐὰν θέλῃ μάλιστα κανεὶς νὰ εἶναι δίκαιος ὀφείλει νὰ κρίνῃ δυσμενέστερον τοὺς συστηματικῶς νοθεύοντας τὴν κινίνην καὶ δηλητηριάζοντας τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὀφείλει νὰ τοὺς κρίνῃ δυσμενέστερον ἀπὸ τοὺς κοινοὺς λῃστάς, διότι οἱ πρῶτοι προβαίνουν εἰς τὴν πρᾶξιν ἄνευ οὐδενὸς κινδύνου τῆς ζωῆς αὐτῶν ὑπὸ τὴν σκέπην τῶν νόμων καὶ μὲ τὴν ἀνοχὴν καὶ τὴν προστασίαν τῶν ἀρχῶν. Διὰ τοῦτο ἀσφαλῶς δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἔχουν ἀπείρως ποταπωτέραν ψυχὴν ἀπὸ τὴν ψυχὴν τῶν κοινῶν λῃστῶν. Ἀκριβῶς, κύριοι βουλευταὶ, ἡ σοβαρότης τοῦ ζητήματος ὁμολογῶ ὅτι εἶχεν συντελέσει καὶ εἶχεν ἐπηρεάσει καὶ ἐμὲ ὥστε μέχρι τινὸς νὰ πιστεύω ὅτι ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ εἰσήγετο προώρως. Νομίζω δηλαδὴ ὅτι θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένον ν’ ἀναμείνωμεν τὸ πέρας τῆς δικαστικῆς ἐρεύνης ἵνα κατόπιν ταύτης καταλογισθοῦν αἱ εὐθύναι ἑνὸς ἑκάστου. Ἐπίστευον δὲ ἀδιστάκτως, ὅτι ἡ μόνη ἐπερώτησις ἡ ὁποῖα εἶχε τὴν θέσιν της ἦτο ἡ στρεφομένη περὶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ληφθῶσιν διὰ νὰ παύσῃ πωλουμένη καὶ κυκλοφοροῦσα ἡ νοθευμένη κινίνη. Ἀλλ’ ἀνομολογῶ, κύριοι ὅτι τόσον ἐκ τῆς μελέτης τῶν κατατεθέντων ἐγγράφων ὅσον καὶ ἐκ τῆς διεξαχθείσης συζητήσεως ἐπείσθην ὅτι ὑπάρχουν οἱ ὑπεύθυνοι, οἱ πολιτικῶς ὑπεύθυνοι τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως. Καὶ ὅταν ὁμιλῶ περὶ εὐθυνῶν δὲν ἐννοῶ βεβαίως τὰς ὑπαλληλικὰς εὐθύνας. Αἱ εὐθύναι αὐταὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπασχολήσουν τὴν Βουλήν. Αἱ ὑπαλληλικαὶ εὐθύναι, ἐὰν ὑπάρχουν, καὶ βεβαίως ὑπάρχουν, θ’ ἀπασχολήσουν τὰς προϊσταμένας ἀρχὰς διοικητικῶς ἢ καὶ δικαστικῶς. Ἔργον δὲ τῆς Βουλῆς μόνον ἀπομένει ἵνα ἐκ τῶν ὑστέρων κρίνῃ ἐὰν καὶ ἐφόσον ἡ ἐξασκηθεῖσα δίωξις ἢ ἡ προκληθεῖσα δικαστικὴ ἐπέμβασις ἦτο καὶ ἡ πρέπουσα. Ὅταν ὁμιλῶ περὶ εὐθυνῶν, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐννοῶ Κυβερνητικὰς εὐθύνας. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲ εἶμαι ἀδιστάκτως πεπεισμένος, ὅτι μόνη ὑπεύθυνος τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως, μιᾶς καταστάσεως θλιβερᾶς, μιᾶς καταστάσεως ἀτυχοῦς, μιᾶς καταστάσεως πρωτοφανοῦς, μιᾶς καταστάσεως μοναδικῆς, μόνη λέγω ὑπεύθυνος εἶναι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Ἐκ τῆς διεξαχθείσης συζητήσεως καὶ ἐκ τῶν κατατεθέντων ἐγγράφων προέκυψεν ὅτι ἡ κατάστασις ἐκ τῆς ὁποίας τόσαι ἀνωμαλίαι καὶ τόσαι ἀσχημίαι ἀπέρρευσαν, εἶναι ἀπόρροια δύο συμβάσεων ἢ μᾶλλον δύο διαχειρίσεων, διότι πρὸ τῶν συμβάσεων αὐτῶν δὲν ἐσημειώθησαν ἀνωμαλίαι ἄξιαι λόγου. Αὐτὸς δὲ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος του ἀνέφερεν τὰς προθεσμίας ἐκείνας καὶ κατέληξεν εἰς τὸ νὰ τονίσῃ ὅτι καὶ μέχρι τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 28 οὐδεμία ἀνωμαλία προέκυψεν. Δύο λοιπὸν εἶναι αἱ συμβάσεις ἐκεῖναι, εἶναι, ἡ διακήρυξις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας συνήφθη συμφωνία ἡ ὁποία φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Μερλοπούλου, καὶ εἶναι καὶ ἡ διακήρυξις ἡ φέρουσα τὴν ὑπογραφὴν τοῦ σημερινοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ προκάτοχος ὑπουργὸς κ. Μερλόπουλος ἐξέδωκε προκήρυξιν μὲ ἡμερομηνίαν 30 Αὐγούστου 1928 ἡ ὁποία προεκάλεσε ἐπανειλημμένας δημοπρασίας, καὶ τὴν ἐπικύρωσιν τὴν ἔκαμεν τὴν 5ην Ἰανουαρίου τοῦ 1920 εἰς τὴν Ἔλφα, δηλαδὴ εἰς τὸν Φάρον, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδεμία ὑπόνοια, οὐδεμία ἔνδειξις ἀπιστίας συνέτρεχε εἰς βάρος τῆς μειοδοτησάσης ἑταιρείας, ἡ ὁποία ἔφερε κατὰ γενικὴν ἀναγνώρισιν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὅλα τὰ ἀπαιτούμενα ἐχέγγυα. Ἔκτοτε ὑπὸ τὸ κράτος τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἐδόθησαν τρεῖς παραγγελίαι, ἐκ 500 χιλιογράμμων ἑκάστη, ἤρχισεν ἡ ἐκτέλεσις τῆς συμβάσεως καὶ τὴν 25ην Ἰουλίου δηλαδὴ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη εὑρίσκετο ὑπὸ τὴν παραίτησιν, ἔγινε καὶ ἡ πρώτη παραλαβὴ ἀπὸ 248 κιλά. Ἔκτοτε, δηλαδὴ ἀφ’ ἧς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ σημερινὸς ἀνέλαβε τὴν Διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀρχίζει ἡ ἐκτέλεσις τῆς συμβάσεως. Κατὰ τὸ στάδιον τῆς ἐκτελέσεως ταύτης τῆς συμβάσεως, ἐδόθησαν εἰς τὸν Φάρον 45 παραγγελίαι ἐκ τῶν ὁποίων ὁ Φάρος ἐξετέλεσε μόνον 18 τὰς δὲ ὑπολειπομένας 27 δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐκτελέσῃ, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἐζήτησε τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν διὰ μέσου τῆς συνδρομῆς ἄλλων ἐργοστασίων.

§433Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, ὅπως προβλέπεται.

§434Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Σύμφωνοι. Ποία ἦτο ἡ ὑποχρέωσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τῶν παραλείψεων τούτων, τῶν 27 τὸν ἀριθμόν; Ἦτο ἀναμφιβόλως νὰ προκαλέσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 22 τῆς διακηρύξεως, κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ μία καθυστέρησις ἠδύνατο νὰ συνεπιφέρῃ τὴν ἔκπτωσιν. Ἔκαμε τοῦτο ὁ κ. ὑπουργός; Ἀσφαλῶς ὄχι. Οὔτε τὸ ἐσκέφθη, οὔτε ἐπροκάλεσε τὴν διαδικασίαν τοῦ ἄρθρου 22 εἰς οὐδεμίαν ἐκ τῶν 27 αὐτῶν καθυστερήσεων. Τοῦθ’ ὅπερ σημαίνει ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν 27 φορὲς παρέβη τὸ καθῆκον αὑτοῦ. Ἀλλὰ κύριοι δὲν ὑπῆρξε μόνον αὐτὴ ἡ παράλειψις. Ὡς ἠκούσατε καὶ ἐκ τῆς μικρᾶς αὐτῆς ἀφηγήσεως τὴν ὁποίαν σᾶς ἔκαμα αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ Φάρος παρέδωσε 18 παραγγελίας. Ἔκαμε ταύτας καλάς; Οὐδεμίαν ἔκαμε κύριοι ἐκ τῶν 18 κατὰ τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως. Ποῦ ἔλειπε ἡ περιεκτικότης ζακχάρεως ἡ ὁποία ἔφθασε νὰ εἶναι 40%; Ποῦ ἦτο ἐλλιπὴς ἡ δόσις κινίνης; Ποῦ κατ’ ἀμφότερα ἦσαν ἐλλιπεῖς αἱ παραγγελίαι; Ποία ἦτο ἡ ὑποχρέωσις τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀπέναντι καὶ τῶν 18 τούτων νέων παραλείψεων; Ἡ ὑποχρέωσις ἦτο διττή· Ὤφειλε δηλαδὴ τὸ μὲν νὰ ζητήσῃ τὰς χρηματικὰς συνεπείας, δηλαδὴ πληρωμὴν τοῦ ὑπολοίπου τῆς ἀξίας τῆς ὑπολειπομένης κινίνης καὶ πληρωμὴν προστίμου, τὸ δὲ νὰ κηρύξῃ ἔκπτωτον τὸν ἐργολάβον, διότι κατὰ διάταξιν τοῦ ἄρθρου 22 καὶ αἱ παραλείψεις αὐταὶ καὶ αἱ ἐλλιπεῖς παραδόσεις, ὅταν ἄλλωστε ἐπαναλαμβάνωνται συνεπάγονται ὡσαύτως τὴν ἔκπτωσιν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τὴν μὲν δευτέραν ὑποχρέωσιν οὔτε ἐσκέφθη νὰ ἐκπληρώσῃ, τὸ ὁποῖον θὰ εἴπῃ ὅτι παρέβη ἄλλες 18 φορὲς τὲς ὑποχρεώσεις αὐτοῦ. Ἀλλὰ κύριοι καὶ τὴν ἄλλην ὑποχρέωσιν αὐτοῦ διὰ καταβολῆς χρηματικῶν ποσῶν, καὶ τὴν ἄλλην ὑποχρέωσιν αὐτοῦ ἐλλειπῶς τὴν ἐτήρησε· τὸ μὲν διότι ἔβαλε πρόστιμον μικρὸν εἰς τὸν ἐργολάβον ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε μόνον σημειώσει μίαν κακὴν παράδοσιν, ἀλλὰ εἶχε καὶ τὰς 27 παραλείψεις τὰς προηγουμένας καὶ δὲν δικαιολογεῖται τὸ μικρὸν ποσὸν τοῦ προστίμου· τὸ δὲ, διότι εἰσέπραττε τὴν ἀξίαν τῆς ἐλλιποῦς κινίνης τὴν ὁποίαν εἰς τὸ κάτω τῆς γραφῆς, τὴν εἰσέπραττε καὶ ἀπὸ τὸν κόσμον, ἀπὸ τοὺς ἀσθενεῖς πολίτας οἱ ὁποῖοι ἐπλήρωναν ἀκριβῆ καὶ πλήρη τὴν ἀξίαν αὐτῆς, καὶ δὲν ἠσθάνετο τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναφέρῃ τοὐλάχιστον εἰς τὴν πωλουμένην κινίνην ποία εἶναι ἡ ποσότης ἑκάστου δισκίου διὰ νὰ γνωρίζῃ καὶ ὁ ἀσθενὴς νὰ κανονίζῃ τὴν δόσιν αὐτοῦ σύμφωνα πρὸς τὰς ἀνάγκας του, σύμφωνα πρὸς τὰς περιστάσεις. Δὲν δικαιολογεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς λέγων, ὅτι ὑπῆρχον καὶ δισκία μὲ ποσότητα μεγαλειτέραν. Τὰς αὐτὰς ἐλλείψεις ἔχει διὰ τὰ ἐπιστημονικὰ ἀποτελέσματα τὸ φάρμακον, ὅταν δὲν εἶναι ἐκεῖνο ποῦ πρέπει νὰ εἶναι, ἀλλὰ εἶναι εἴτε περισσότερον εἴτε ὀλιγώτερον. Ἀλλὰ δὲν ὑπῆρξαν κύριοι, αὐταὶ καὶ μόνον αἱ παραλείψεις. Εἰς βάρος τοῦ ἐργολάβου ὑπῆρχεν τὸ γεγονὸς ὅτι ὁλόκληρος ἡ ὑποχρέωσις τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐκ τῆς συμβάσεως, δηλαδὴ τῆς κατασκευῆς καὶ παραδόσεως τῶν φυσίγγων (Ἀμποὺλ) τὴν καθυστέρει ἐντελῶς. Τὴν καθυστέρει ἀπ’ ἀρχῆς τῆς συμβάσεως μέχρι τέλους, τὴν καθυστέρει καὶ διὰ τοὺς 22 μῆνας κατὰ τοὺς ὁποίους ἡ σύμβασις ἐξετελεῖτο ὑπὸ τὴν αἰγίδα καὶ τὴν πρωτοβουλίαν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ναὶ μὲν τοὺς ἐγένετο μιὰ χρέωσις, ἡ παράλειψις δὲν εἶναι μία εἶναι πολλαί, εἶναι αἱ 27 πρῶται καὶ αἱ 18 δεύτεραι. Ἀλλὰ βέβαια, εἶναι μία παράλειψις ἡ ὁποία ἤρχισεν ἀπὸ τὴν ἡμέραν τῆς συμβάσεως, δηλαδὴ ἐξηκολούθησεν ἐπὶ 22 μῆνας, δηλαδὴ ἐπὶ 700 ἡμέρας κατὰ τὸ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἠδυνήθη οὔτε μίαν ἡμέραν νὰ ἐκτελέσῃ τὴν στοιχειώδη αὐτοῦ ὑποχρέωσιν, νὰ τὸν κηρύξῃ ἔκπτωτον δυνάμει αὐτῆς τῆς παραλείψεως καὶ τῶν 45 ἄλλων προηγουμένων. Ἀλλὰ κύριοι τὸ πρᾶγμα δὲν σταματᾷ ἕως ἐδῶ. Εἰς τὸν αὐτὸν κ. ὑπουργὸν ὑπεβλήθη ἐπίσημος πιστοποίησις, ὅτι τὸ ἐργοστάσιον ἔνθα παρεσκευάζονται τὰ δισκία, δὲν εἶχεν τὴν ἀπαιτουμένην δυναμικότητα. Τοῦθ’ ὅπερ ἐσήμαινε, ὅτι ὄχι μόνον τοῦτο ἀπετέλει παράβασιν ρητὴν τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ συμβάσεως ἀλλὰ καὶ ἀδυναμίαν ἐκτελέσεως τῶν ὑποχρεώσεων αὐτοῦ. Ἀλλὰ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἐζήτησεν οὔτε πρόστιμον νὰ ἐπιβάλλῃ, οὔτε ἔκπτωτον νὰ τὸν κηρύξῃ τὸν καλεῖ δὲ τοὐλάχιστον νὰ διορθώσῃ τὸ ἐργοστάσιον αὐτοῦ, διὰ νὰ συνεχισθῇ ἐπαρκέστερον ἡ σύμβασις καὶ ἐκτελεσθοῦν οἱ ἀναλειφθέντες ὅροι. Ἀλλὰ, κύριοι, τὰ πράγματα δὲν σταματοῦν ἕως ἐδῶ. Ὁ αὐτὸς ἐργολάβος φορᾶται, ὅτι παρέδωσεν εἰς τοὺς σιδηροδρόμους τοῦ Κράτους μεγάλας ποσότητας κινίνης, ἡ ὁποία δὲν περιεῖχεν παρὰ τὸ ⅕ τῆς ὀφειλομένης νὰ ἔχῃ περιεκτικότητος. Καὶ παρ’ ὅλα ταῦτα, δὲν ἐπιλαμβάνεται τοῦ θέματος ὁ κ, ὑπουργὸς ὄχι διὰ νὰ στηρίξῃ ἐκεῖ τὴν ἀπόφασιν αὐτοῦ περὶ ἐκπτώσεως, ἀλλὰ διότι εἶχεν ὑπ’ ὄψει αὐτοῦ πλέον ἕνα ἀποδεδειγμένον κατεργάσον, ἕναν κακῆς πίστεως ἐργολάβον, ὁ ὁποῖος εἶχεν δώσει σειρὰν παραβάσεων προηγουμένως, τῶν ὁποίων ἐνήργησεν καὶ ἠδύνατο νὰ ἐπωφεληθῇ τῆς ἀφορμῆς ἐκείνης διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἔκπτωσιν, στηριζόμενος ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀναμφισβητήτων παραβάσεων τῆς συμβάσεως. Καὶ τὸ πρᾶγμα κύριοι δὲν σταματᾷ ἕως ἐδῶ, διότι τὴν παράνομον ἐκείνην παράδοσιν τῆς κινίνης, ἐπηκολούθησεν καταδίκη ἑξάμηνος, καταδίκη τὴν ὁποίαν ἔμαθε ὁλόκληρον τὸ Πανελλήνιον, διότι καὶ πάταγον ἐπροκάλεσεν καὶ ὁ τύπος τὴν ἐσχολίασεν, ἀλλὰ ἐφόσον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν βεβαιοῖ τὴν Βουλὴν ὅτι αὐτὸς μόνον δὲν ἔλαβε γνῶσιν ὀφείλω νὰ τὸν πιστεύσω, ἀλλὰ καὶ ὀφείλω νὰ τοῦ παρατηρήσω, ὅτι ἀπέναντι τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτοῦ βεβαίως ἔπρεπε ἀφ’ ἧς, ἔστω καὶ ἀργά, τὸ ἔμαθεν νὰ εἶχεν λάβῃ ὡρισμένα μέτρα, διότι ἐφόσον αἱ πράξεις τῶν ὑπαλλήλων καλύπτονται ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως παραμένει ἀκεραία. Ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος ἐγνώριζε τὴν συστηματικὴν παράβασιν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, ὁ ὁποῖος ὑπεχρεώθη καὶ ἐδέχθη μεγάλας ποσότητας κινίνης ἠλαττωμένης περιεκτικότητος, σημαντικῶς ἠλαττωμένης, ὅταν ἐκοινοποίησεν ἔγγραφον καὶ εἶδεν ὅτι τὰ ἀποθέματα θὰ ἐξηντλοῦντο ὅτι ὁ τόπος ἔχει ἀνάγκην κινίνης καὶ τέλος ὅτι αἱ πληροφορίαι περὶ νοθείας τῆς κινίνης τοῦ ἐμπορίου ἐγένοντο γνωσταί, ὤφειλε νὰ καταγγείλῃ ἔκτοτε τὴν πρᾶξιν. Καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σήμερον ἔγινεν, ἔκτοτε ἔπρεπε νὰ εἶχεν γίνῃ, ἔκτοτε θὰ ὑπῆρχον τὰ στοιχεῖα τοῦ ἐγκλήματος, ἔκτοτε θὰ ὑπῆρχον αἱ ἀποδείξεις. Θέλετε, κύριοι, περισσοτέρας παραλήψεις ἀπὸ αὐτάς; Παραλείψεις ἐκ μέρους τοῦ ἐργολάβου; παραλείψεις ὁμοίας εἰς ἀριθμὸν ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργοῦ, διότι κάθε παράλειψις τοῦ ἐργολάβου, ἐσήμαινεν μίαν ἀντίστοιχον παράλειψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ μάλιστα εἰς βάρος τοῦ κ. ὑπουργοῦ ὑπάρχει, καὶ μία παράλειψις περισσοτέρα τῶν παραλείψεων τοῦ ἐργολάβου, ἐκείνη κατὰ τὴν ὁποίαν παρέλειψεν νὰ τὸν καταγγείλῃ. Εἰς τὸν ἐξετάζοντα τὴν ὑπόθεσιν, εἰς τὸν ἐξετάζοντα τὸν φάκελλον, εἰς τὸν ἐξετάζοντα τὰ κατατεθέντα ἔγγραφα, σχηματίζεται μία ἀκλόνητος ἐντύπωσις καὶ ἀδιάσειστος, ἄν ἐπιτρέπεται ἡ ἔκφρασις, διότι διαβλέπετε μίαν προσπάθειαν ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκοναμικῶν, ὄχι νὰ ἀποκαλύπτῃ, ἀλλὰ νὰ συγκαλύπτῃ. Καὶ ὅταν, κύριοι, τὸ πρᾶγμα εἶχεν φουντώσει ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη, ὅταν πλέον τηλεγραφήματα ἤρχοντο ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην, διὰ τῶν ὁποίων ἐπληροφορεῖτο ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς, ὅτι δὲν γίνεται λόγος πλέον περὶ μιᾶς κινίνης, ἀλλὰ περὶ ζυμαριοῦ, καὶ ὅταν, λέγω, ὑπεχρεώθη ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀναλάβῃ εἰς τὰς χεῖρας του τὴν ὑπόθεσιν, καὶ νὰ καλέσῃ παρ’ αὐτοῦ ἀνώτατον ὑπάλληλον, ἀληθῶς ἔντιμον, ἀληθῶς ἱκανόν, πιστόν, τηρητὴν τοῦ καθήκοντος, τὸν ὑποστράτηγον κ. Τσουνούκαν, καὶ ἔσπευσεν οὗτος, κατὰ τὴν διαταγὴν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν νὰ πάῃ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, διὰ νὰ ἐξετάτῃ τὰ πράγματα, καὶ τότε εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐδίδοντο εἰς τὰς ἐφημερίδας ὁμοιόμορφοι ἀνακοινώσεις, διὰ τῶν ὁποίων ἐδυσχαιρένετο τὸ ἔργον τοῦ ἀνωτάτου ἐκείνου ὑπαλλήλου, ἀνακοινώσεις διὰ τῶν ὁποίων ἐπληροφορεῖτο τὸ κοινὸν ἐκ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι αἱ ἔρευναι τοῦ κ. Τσουνούκα δὲν ἦσαν σοβαραί.

§435Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οὐδέποτε ἐδόθησαν τοιαῦται ἀνακοινώσεις.

§436Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ὄχι ἐπισήμως. Ἀλλὰ ὁμοιόμορφαι ἀνακοινώσεις εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας. Διαβάστε καὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Τσουνούκα μετὰ πόσης πικρίας ὁμιλεῖ οὗτος περὶ αὐτοῦ τοῦ πράγματος διότι, λέγουν, ἔδωσεν 2. 3 δισκία τὰ ὁποῖα ἐτύλιξεν μέσα σ’ ἕνα χαρτὶ καὶ ἔφυγεν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐξηνάγκασεν τὸν ἔντιμον αὐτὸν ὑπάλληλον, καὶ νὰ διαμαρτυρηθῇ καὶ νὰ ἐκθέσῃ ἐν πλάτει τὸν τρόπον, ὄχι τῶν ἐπιπολαίων αὐτοῦ ἐρευνῶν, ἀλλὰ τῶν σοβαροτάτων ἐρευνῶν ἐκ τῶν ὁποίων κατέληγεν εἰς τὸ συμπέρασμα, πὼς ἀκόμη καθυστερεῖ καὶ δὲν ἐπεμβαίνει ὁ εἰσαγγελεὺς τῆς ὅλης ὑποθέσεως. Δὲν εἶναι λόγοι ἰδικοί μου, εἶναι τοῦ ἀνωτάτου ἐκείνου ὑπαλλήλου. Οὕτω, κύριοι, συνετηρεῖτο καὶ οὕτω ἐσυνεχίζετο μία κατάστασις ἀθλία, κατάστασις ὑπομονευτικὴ τῆς ὑγείας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ δι’ ὀλίγας δεκάρας, δι’ ὀλίγα χρήματα τοῦ ἐργολάβου. Καὶ τὸ δυσάρεστον εἶναι, κύριοι, ὅτι τὰ κέρδη αὐτὰ τοῦ ἐργολάβου, τὰ κέρδη αὐτὰ παρακολουθεῖ καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον τὸ ὁποῖον, ὡς εἶπον, ἐκ τῶν καταχρήσεων ἐκέρδιζεν, διότι εἰσέπραττεν δυὸ φορὲς τὴν ἀξίαν τοῦ ἐλλείμματος, μίαν ἀπὸ τὸν ἐργολάβον καὶ μίαν ἄλλην ἀπὸ τὸν κόσμον. Ὁ ἐργολάβος ἐσυνέχιζε τὸ τίμιον αὐτοῦ ἔργον, ὁ ἐργολάβος ὁ ὁποῖος εἰς πρόστιμον ὑπεβάλλετο, ὁ ἐργολάβος ὁ ὁποῖος καὶ χρήματα κατέβαλλεν, δὲν ἐζημιοῦτο τίποτε, διότι ἐκ τῆς νοθείας τὰ κέρδη ἦσαν τόσα πολλά, ὥστε ἐκάλυπτον καὶ τὰς ζημίας καὶ τὰ πρόστιμα καὶ ἐκέρδιζεν καὶ αὐτός. Ἀλλὰ καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον τὰ κατάφερε ἐξ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως νὰ κανονίσῃ τὰ συμφέροντα τὰ χρηματικὰ πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν καταχραστῶν, καὶ ἑπομένως νὰ εἶναι ἀντίθετα πρὸς τὰ συμφέροντα τὰ ὑγιεινὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἀλλὰ κύριοι, δὲν ὑπῆρξαν μόνον αἱ ἐλλείψεις αὗται διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἡ ἐποπτεία ἐξησκήθη, κύριοι, κατὰ τὸν ἀνεπαρκέστερον καὶ ἀμελέστερον τρόπον τῆς ἐπιστήμης. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εἶχε τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν, διότι ὅταν κανεὶς ὁμιλεῖ περὶ δικαιωμάτων τοῦ δημοσίου ἀποβλέπει συνήθως εἰς τὰς ἀντιστοίχους ὑποχρεώσεις, εἶχε λέγω τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν δι’ ἰδίων ὑπαλλήλων νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ὑπόθεσιν καὶ τὴν ὅλην κατεργασίαν, καὶ εἰς ὅλας τὰς λεπτομερείας, εἶχε μάλιστα καὶ ἰδιαίτερον γραφεῖον δι’ αὐτό. Ἡ πρόοδος τῆς ἐκτελέσεως τῆς συμβάσεως καὶ τὰ τραγικὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα τόσον αὐστηρῶς ἐπλήρωσεν καὶ πληρώνει ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, σᾶς δίδει τὴν ἀπόδειξιν περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον παρὰ τῶν διορισθέντων ὑπαλλήλων ἐξησκεῖτο ἡ ἐποπτεία. Καὶ δὲν εἶδον, κύριοι, κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ οὔτε νὰ ἐπιτιμηθοῦν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ οὔτε νὰ κληθοῦν εἰς ἀπολογίαν οὔτε νὰ ἀντικατασταθῇ τις ἐξ αὐτῶν. Καὶ αὐταὶ αἱ δύο κλεῖδες, αἱ ὁποῖαι τόσον πολὺ ἐσχολιάσθησαν ἀπόψε, βεβαίως κύριοι δίδουν καθαρὰν τὴν εἰκόνα τῆς γενομένης καταχρήσεως. Καὶ ἔχει ἀπόλυτον δικαίωμα ὁ πολύτιμος συνάδελφος κ. Νικολίτσας, ὁ ὁποῖος ὁ δυστυχὴς ἤθελε μὲ τὴν μίαν κλεῖδα ν’ ἀφαιρῆται τὸ ὑλικὸν καὶ διὰ τῆς ἄλλης κλειδὸς τοῦ δημοσίου νὰ μὴ γίνεται καμμία ἀτάχρησις. Ἡ κλεὶς ἡ δευτέρα ἦτο δι’ ἐποπτείαν καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀπόδειξις ὅτι ἔγινε κατάχρησις, ἐνῷ ἀσφαλῶς ἡ ἑταιρεία ἦτο καταχράστρια καὶ δὲν πιστεύω ὅτι ἔγινε ποτὲ χρῆσις τῆς ἄλλης κλειδὸς διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ ἐποπτεία τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ. Ἀλλά, κύριοι, τὸ πρᾶγμα δὲν στέκεται ὡς ἐδῶ. Αἱ ἀναλύσεις γίνονται κατὰ τὸν ἀντικανονικώτερον καὶ ἀπρεπέστερον τρόπον, ἂν ἐπιτρέπεται ἡ ἔκφρασις. Αἱ ἀναλύσεις ἢ μᾶλλον αἱ ἐγγυήσεις αἱ ὁποῖαι κυρίως ὑπῆρχον διὰ τὴν γνησιότητα τοῦ ἔργου, καὶ ἐδῶ κύριοι, εἶναι τὸ ἔγκλημα εἰς τὸν τρόπον τῶν ἀναλύσεων. Ποῖος ὤφειλεν ἐκ τῆς συμβάσεως νὰ κάμῃ τὰς ἀναλύσεις; Τὸ γενικὸν χημεῖον τοῦ Κράτους καὶ τὸ μικροβιολογικὸν ἐργαστήριον τοῦ Πανεπιστημίου. Ἔ! κύριοι, ποῖος ἔκαμε τὰς ἀναλύσεις; Οὔτε τὸ γενικὸν χημεῖον τοῦ Κράτους οὔτε τὸ μικροβιολογικὸν ἐργαστήριον τοῦ Πανεπιστημίου. Μάλιστα τὰς ἀναλύσεις τὰς ἔκαμε ὁ μόνος Ἕλλην ὁ ὁποῖος δὲν ἔπρεπε νὰ τὰς κάμῃ, δηλαδὴ ὁ ὑπάλληλος τοῦ Δημοσίου ὁ ὁποῖος ἦτο ἐντεταλμένος νὰ παρακολουθῇ τὴν ἐποπτείαν καὶ τὸν ἔλεγχον τοῦ ἐργοστασίου—αὐτὸς κύριοι ἔκαμεν τὰς ἀναλύσεις, δηλαδὴ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ ἐποπτεύῃ— διότι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ ἁπλουστάτη σκέψις ὅτι ἕνας ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος συζῇ καὶ συναναστρέφεται ὅλας τὰς ἡμέρας μὲ τοὺς ἐργολάβους, οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι θὰ ἐπηρεασθῇ· τοῦτο τὸ ἔργον ἐπρόκειτο νὰ κρίνῃ ἡ ἀνάλυσις. Διότι ἐὰν ἐξετέλει τὸ ἔργον του μὲ ὅλην τὴν εὐλάβειαν, τότε ἦτο περιττὴ ἡ ἀνάλυσις. Ἀλλὰ διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἡ σύμβασις περὶ ἀναλύσεως, καὶ νὰ ὁρίσῃ πῶς θὰ τὴν κάνει τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην τὸ γενικὸν χημεῖον τοῦ Κράτους καὶ τὸ μικροβιολογικὸν ἐργαστήριον τοῦ Πανεπιστημίου, τὸ ὁποῖον δὲν ἐθίχθη τότε διότι ὅλα αὐτὰ μεταξύ των τὰ ἔκαναν καὶ τίποτε δὲν ἐγένετο εἰς τὸ μικροβιολογικὸν ἐργαστήριον. Ἤρκει αὐτὴ ἡ παράλειψις, ἤρκει αὐτὴ ἡ ἀμέλεια, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ καμμία ἐγγύησις, καὶ ἑπομένως μόνον του ἐγεννᾶτο τὸ ἔγκλημα. Ἀλλά, κύριοι, δὲν εἶναι ὀλίγον ἀξιοδάκρυτος ἡ κατὰ τὴν διαχείρισιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης πορεία ἑτέρου ὑπουργείου, τοῦ ὑπουργείου ἐκείνου ὑπὲρ τοῦ ὁποίου αἱ νέαι πιστώσεις ηὐξήθησαν, δηλαδὴ τοῦ ὑπουργείου Ὑγιεινῆς. Τὸ ὑπουργεῖον αὐτὸ κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας κατεκλύσθη ἀπὸ διαμαρτυρίας, ἀπὸ ἐκθέσεις, ἀπὸ ἀναλύσεις νοσοκομείων, ἐπιστημόνων, ἰδιωτῶν, διὰ τῶν ὁποίων διεξετραγωδοῦντο, ὑπεδεικνύοντο καὶ ἐγράφοντο ὅλα τὰ χάλια εἰς τὰ ὁποῖα περιῆλθεν ἡ ὑπὸ τοῦ Κράτους παραλαμβανομένη καὶ ὑπὸ τὴν ἐπίσημον αἰγίδα του πωλουμένη κινίνη. Τὶ ἔκαμεν, κύριοι, τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς ἀπέναντι τῆς καταστάσεως αὐτῆς; Καὶ μᾶς ἀνέγνωσεν ἔγγραφον ὁ πολύτιμος συνάδελφος κ. Ταλλιαδοῦρος, καὶ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τὸ ἀνέγνωσεν διακοπτόμενος ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς ὑπουργόν, ἔγγραφον πράγματι δριμὺ διὰ τοῦ ὁποίου, κύριοι, παρηγγέλλοντο κατὰ Φεβρουάριον τοῦ 1929, τονίζω τὴν ἡμερομηνίαν αὐτήν, διὰ τοῦ ὁποίου παρηγγέλλοντο ὅλαι αἱ ἀρχαὶ τοῦ Κράτους νὰ ἐξαφανίσουν τὴν ὀλεθρίαν αὐτὴν κινίνην. Εἰς ἐρώτησιν ἐμοῦ καὶ ἄλλου συναδέλφου πόσην ποσότητα κυτίων σωληναρίων ἢ δισκίων κατέσχον καὶ ἐξηφάνισαν ἀπὸ τὴν κυκλοφορίαν διὰ τῆς διαταγῆς αὐτῆς, ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἀπήντησεν, διότι οὐδεμία ποσότης τῆς κινίνης ἐκείνης ἐξηφανίσθη. Καὶ εἶναι ἀπορίας ἄξιον καὶ θλιβερὸν τὸ πρᾶγμα, διότι πρέπει νὰ ἐνθυμηθῶμεν ὅτι ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ὑπουργείου αὐτοῦ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔθηκε τὸν ἑαυτόν του, δὲν τὸν ἔθηκε βεβαίως διὰ νὰ παρακολουθῇ τὰ ζητήματα τῆς ὑγείας, τοιαύτη ἀξίωσις οὐδαμόθεν ὑπάρχει, ἀλλὰ τὸν ἔθηκεν ἵνα διὰ τοῦ κύρους του ἐκτελοῦνται αἱ διαταγαί. Δὲν γνωρίζω, κύριοι, τὶ ἀπομένει ἐκ τοῦ κύρους αὐτοῦ, ὅταν οὕτω πως ἐκτελοῦνται αἱ διαταγαί του. Ἀλλὰ τὶ ἔκαμεν ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως τὸ ὑπουργεῖον ἐκεῖνο; Ἀδιαφορῶ ἐὰν ἦτο τότε ὁ κ. Δοξιάδης ἢ ὁ κ. Παππᾶς, ἐπιστήμονες διαπρεπεῖς καὶ οἱ δύο, ὁ εἷς καλλίτερος τοῦ ἄλλου, ἀλλ’ ὄχι καλοὶ, τοὐλάχιστον, εἰς τὴν ὑπόθεσιν τὴν ἐξεταζομένην. Τὶ ἔκαμεν κύριοι τὸ ὑπουργεῖον; ἀπολύτως τίποτε, κύριοι, τίποτε ἀπολύτως δὲν κατήγγειλεν τὴν πρᾶξιν εἰς τὴν εἰσαγγελίαν, ὡς στοιχειωδῶς ὤφειλε νὰ πράξῃ. Δὲν ἀνεφέρθη κἂν εἰς τὸν συνάδελφόν του ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ τοῦ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν ἐπὶ τῆς παρ’ αὐτοῦ παραλαμβανομένης, καὶ ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ Κράτους πωλουμένης κινίνης. Δὲν ἐζήτησεν τὴν τιμωρίαν τῶν παρακουσάντων τὰς διαταγὰς αὐτοῦ ὑπαλλήλων. Δὲν παρηκολούθησε τὰς τύχας αὐτῶν, καὶ τέλος κύριοι, δὲν ἐπῆρε τὸ καπέλλο του νὰ φύγῃ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον, σύρων τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς, διαμαρτυρόμενος τοὐλάχιστον κατὰ τῆς καταστάσεως αὐτῆς, νὰ κινήσῃ τὴν ἀντίδρασιν. Διότι αὐτὸ τὸ Κράτος παραμελῶν τὰς διαταγὰς αὐτοῦ παρουσιάζει τὴν εἰκόνα Κράτους ἐντελῶς ξεχαρβαλωμένου. Ἀλλὰ τὶ λέγει, ἐκεῖνο τὸ ἔγγραφον τὸ μὴ ἐκτελεσθέν, τὶ λέγει; Λέγει, κύριοι, νὰ πιάσετε νὰ ἐξαφανίσετε τὴν κινίνην, ἀλλὰ πρὸς Θεοῦ, μὴ πειράξετε τὴν κινίνην τῆς «Ἔλφα» ἡ ὁποία λέγεται ὅπως ἐπιγράφεται κινίνη τοῦ Κράτους, δηλαδὴ κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ εἰσπράττῃ χρήματα...

§437Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἔχομεν τὰς ἀναλύσεις.

§438Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Σᾶς ὡμίλησα περὶ τῶν ἀναλύσεων καὶ πῶς περιελάμβανον περιεκτικότητας πολὺ μικροτέρας. Ἠδύνατο δηλαδὴ κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ ἰδίου, καὶ τὸ ἐμπόρευμα αὐτὸ νὰ κατασχεθῇ, μόνον τὸ δημόσιον ταμεῖον δὲν ἔπρεπε νὰ ζημιωθῇ τίποτε. Κύριοι, αὐτὴ ἦτο ἡ Κυβερνητικὴ ἀντίληψις. Ἀλλ’ ὁ κ. ὑφυπουργὸς ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς ἀπόψε, δὲν περιωρίσθη εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, ἠθέλησε νὰ ἐξετάσῃ γενικώτερον τὴν πολιτικὴν τοῦ ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς. Δὲν θὰ τὸν παρακολουθήσω εἰς τὴν ἔρευναν αὐτήν, καὶ διότι ἡ ὥρα εἶναι προχωρημένη, καὶ διότι δὲν θέλω νὰ ὑποστηριχθῇ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, διὰ τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῆς ὑγιεινῆς, ὅτι ἐξετράπη τοῦ θέματος. Ἀλλὰ ὅσον καὶ ἂν θέλω νὰ παραλείψω τὴν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ πεδίου τούτου, νομίζω, ἀδιστάκτως ὅτι ὅλη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς δράσεως τοῦ ὑπουργείου τῆς ὑγιεινῆς, εἶναι τοὐλάχιστον πρόωρος. Δὲν ἐμεσολάβησεν κ. βουλευταί, τὸ χρονικὸν ἐκεῖνο διάστημα τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται διὰ νὰ κρίνῃ ἡ Βουλή, καὶ μὲ τὴν Βουλήν, ὁλόκληρος ἡ χώρα ἐὰν αἱ τόσον εἰς ἑκατομμύρια διατιθέμεναι πιστώσεις, ἀνταποδίδουν σύμφωνα πρὸς τὰς προσδοκίας τοῦ ἔθνους, καὶ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ τῆς ὑγιεινῆς. Ὅπως πρόωροι ἦσαν αἱ πληροφορίαι, πρόωροι ἦσαν καὶ οἱ δοθέντες ἀριθμοί, ὅπως πρόωροι ὑπῆρξαν ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου καὶ ἄλλαι πληροφορίαι δοθεῖσαι, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀκριβῶς ἐξετάζοντος τὴν δρᾶσιν τοῦ ὑπουργείου ἐκείνου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέφερε ἀποτελέσματα καὶ ἔδωσε ἀριθμούς, στηριχθεὶς καλῇ τῇ πίστει, ἐπὶ πληροφοριῶν τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς. Κύριοι αἱ πληροφορίαι αὐταὶ ἦσαν ψευδέσταται. Αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἔδωσε ὁ κ. Πρωθυπουργός, δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ἀληθῆ πίστιν. Ὑπεστήριξε τότε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐξετάζων ἀκριβῶς τὴν δρᾶσιν τοῦ ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς, ὅτι ἡ νοσηρότης ἀπὸ τὰ 73% ἔφθασε εἰς τὰ 40%.

§439Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ τὴν θνησιμότητα τοῦ στρατοῦ εἶπον.

§440Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Τοῦ στρατοῦ μάλιστα. Ἡ νοσηρότης τοῦ στρατοῦ τότε ποὺ ὡμίλει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως χωρὶς νὰ ἔχῃ καμμίαν εὐθύνην διὰ τοῦτο δὲν εἶχε κατέλθει εἰς τὰ 30, εἶχε ἀνέλθει εἰς τὰ 920.

§441Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ξέρετε ποιὸς μοῦ εἶχε δώσει τὰς πληροφορίας αὐτὰς; Μοῦ τὰς εἶχε δώσει ὁ κ. Τσουνούκας περὶ τοῦ ὁποίου ἐκάματε τόσον εὔφημον μνείαν.

§442Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Πρέπει νὰ ὁμολογήσετε ὅτι δὲν τὸ εἶπα αὐτὸ διὰ νὰ σᾶς κακήσω.

§443Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰς πληροφορίας αὐτὰς ἔσχον ἀπὸ ἐνυπογράφους ἐκθέσεις.

§444Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἶπον τοῦτο διὰ νὰ εἴπω ὅτι ἡ ὅλη συζήτησις εἶναι πρόωρος καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιφυλάσσω τὴν ἔρευναν νὰ τὴν κάμω κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς. Αὐτή, κύριοι, ὑπῆρξεν ἡ κατάστασις, αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ Κυβερνητικὴ ἐμφάνισις, ἡ ὁποία μοιραίως ἔφθασε μέχρι τῆς Βουλῆς. Καὶ εὑρέθη ἡ Κυβέρνησις ὑποχρεωμένη νὰ ἀπαντᾷ εἰς ἐρωτήματα σοβαρά, εἰς ἐρωτήματα ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἔχει τὶ νὰ ἀπαντήσῃ. Καὶ ἡ Βουλὴ ὅλη, κύριοι παρέστη πρὸ ἑνὸς θλιβεροῦ θεάματος κατὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην, μιᾶς Κυβερνήσεως ὀφειλούσης νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα, μιᾶς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν ὁποίαν εἶχε λείψει κάθε ἀλληλεγγύη. Ὁ ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς λέγει, δὲ πειράζει ἂν δὲν εἰδοποίησα τὸν συνάδελφον μου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐνῷ ὤφειλε νὰ πράξῃ τοῦτο. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λέγει διακοπτόμενος καὶ ἐρωτώμενος καὶ ἀπαντῶν καὶ δυσανασχετῶν, καὶ τὶ θέλατε κύριοι νὰ παρακολουθῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς; Βεβαίως τοῦτο ἀκριβῶς ἔπρεπε νὰ πράξητε κ. ὑπουργὲ, νὰ παρακολουθῆτε τὸν συνάδελφόν σας καὶ νὰ παρακολουθεῖσθε παρ’ αὐτοῦ. Διότι τοῦτο κύριοι ἦτο ἐπιβεβλημμένον ἀφοῦ διεχειρίζεσθε ζήτημα ἀναγόμενον εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ συναδέλφου σας καὶ τοῦτο ἦτο ἐπιβεβλημμένον ἐκ τῆς στοιχειώδους ἐννοίας τῆς Κυβερνητικῆς ἀλληλεγγύης, ἄνευ τῆς ὁποίας τὸ ξεχαρβάλωμα εἶναι ἀναπόφεκτον, εἶναι ἐπιβεβλημμένον καὶ ἐκ τῆς ἐννοίας τοῦ καθολικοῦ συμφέροντος. Ἀλλὰ κύριοι τὰ Κυβερνητικὰ πταίσματα, καὶ αἱ Κυβερνητικαὶ παραλείψεις δὲν σταματοῦν ἕως ἐδῶ. Ἔληξεν ἡ σύμβασις κύριοι, ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ συνομολογήσουν νέαν. Τὶ ἦτο κύριοι ἐνδεδειγμένον νὰ γίνῃ; Ἦτο ἐνδεδειγμένον κύριοι βουλευταί, ἐπιβεβλημμένον στοιχειωδῶς τὰ προηγηθέντα παθήματα νὰ χρησιμεύσουν ὡς μαθήματα, καὶ νὰ ληφθοῦν ὅλαι ἐκεῖναι αἱ ἐγγυήσεις, καὶ νὰ προστεθοῦν ὅλαι ἐκεῖναι αἱ διατάξεις, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων δὲν θὰ ἐπαναλαμβάνοντο τὰ ἄτοπα τὰ ὁποῖα εἰκοσάμηνος καὶ πλέον διαχείρησις μιᾶς συμβάσεως ἀπέδειξαν καταφανῶς. Ἐγὼ δὲν πρόκειται κύριοι βεβαίως νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας αὐτάς, διότι καὶ τὴν Βουλὴν θὰ ἐκούραζα καὶ θὰ ἦτο ἀνάξιον λόγου νὰ κάθουμαι ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο καὶ νὰ λέγω κύριε, ἔπρεπε ἀφοῦ ἔκαμες τοῦτο νὰ βάλῃς τὴν διάταξιν ἐκείνην. Καὶ εἶναι ἀπορίας ἄξιον καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸν ὑποχρεώσω, ἀφοῦ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπίστευεν καὶ πιστεύει ἀκόμη ὅτι τίποτε ἑπομένως, τίποτε δὲν ἦτο... Ἀλλὰ κύριοι ὑπάρχει ἕνα σημεῖον θεμελιῶδες τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ παραλειφθῇ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς ὅταν ἦλθεν εἰς διαπραγματεύσεις, καὶ ἐπρόκειτο νὰ κανονίσῃ τὴν διαχείρησιν τῆς κινίνης, ἔπρεπε διὰ μίαν στιγμήν, καὶ ἂς ἦτο ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὄχι ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, ἔπρεπεν διὰ μίαν στιγμὴν νὰ σκεφθῇ καὶ τὴν ὑγείαν τοῦ λαοῦ, ἔπρεπε νὰ παύσῃ κακίζων τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν καταχραστῶν, καὶ νὰ παρακολουθήσῃ τὰ ὑγιεινὰ συμφέροντα τοῦ καταδυναστευομένου λαοῦ. Καὶ ἂν τοῦτο ἐσκέπτετο ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ προσέθετε διατάξεις κατὰ τὰς ὁποίας ὁσάκις ἡ παράδοσις εἶναι πλημμελὴς καὶ δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, ὄχι μόνον νὰ συνεπακολουθῇ πρόστιμον καὶ χρηματικὴ ποινή, ἀλλά, τὸ σπουδαιότερον καταστροφὴ τοῦ εἴδους καὶ ἐξαφάνισις αὐτοῦ διὰ νὰ μὴ δίδεται εἰς τὴν κυκλοφορίαν. Καὶ αὐτὴ ἦτο ἡ στοιχειωδεστέρα ὑποχρέωσις, διότι ἡ σημειωθεῖσα ἀσχημία εἰς ὅλην τὴν περίοδον αὐτὴν, ἦτο τὸ ὑλικὸν τὸ ὁποῖον τὸ Κράτος παρελάμβανεν καὶ τὸ ὁποῖον ἔδιδεν τὸ ἴδιον εἰς κυκλοφορίαν, ὑπὸ τὴν αἰγίδα καὶ τὴν ἐγγύησιν ὅτι ἦτο γνήσιον καὶ ἀκριβές, ἐνῷ τοὐναντίον ἀπεδείχθη. Διὰ νὰ μὴ γραφῇ εἰς τὴν δευτέραν ταύτην σύμβασιν ἡ διάταξις αὐτὴ περὶ καταστροφῆς τοῦ ὑλικοῦ ἐξηκολούθουν αἱ ἀσχημίαι αὗται. Κυκλοφορεῖ τὸ ἐλλειπὲς αὐτὸ πρᾶγμα ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ Κράτους ὡς εἶναι ἐπίσημον, ὅτι εἶναι ἀσφαλές, ὅτι εἶναι γνήσιον. Καὶ ἐξηκολούθουν ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀσχημίαι. Ἡ ὑποχρέωσις δὲ πρὸς πληρεστέραν μελέτην τῆς συμβάσεως, ἦτο καὶ δι’ ἄλλον λόγον ἐπιβεβλημμένη. Ἦτο ἐπιβεβλημμένη καὶ διότι τὸ ὑπουργεῖον ἐκινδύνευε, καὶ τὸ εἶχεν ἐρευνήσει λίαν ὀρθῶς πράττων τὸ ὑπουργεῖον, ἐκινδύνευεν ἀπὸ τὸν Φάρον ἐὰν αὐτὸς ἐλάμβανε μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶχεν καταδικασθεῖ εἰς ἑνὸς ἔτους φυλάκισιν ἀλλὰ εἰς 6 μηνῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸν ἀποκλείσουν. Καὶ δὲν παρελήφθη νὰ γραφῇ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ νοθευμένη ποσότης θὰ ἐξηφανίζετο. Ἀλλὰ κύριοι, ἐγένοντο μεταβολαὶ τινές. Πράγματι ἐγένοντο μεταβολαὶ τινὲς, καὶ ἡ σπουδαιοτέρα μεταβολὴ εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Διὰ τῆς μεταβολῆς ἐκείνης διευκολύνθη ἡ ἔκπτωσις διότι ἐνῶ πρῶτον ὑπῆρξεν μία διαδικασία τοῦ νομικοῦ συμβουλίου κατὰ τὴν δευτέραν φορὰν τὸ πρᾶγμα ἐξηρτήθη σχεδὸν ἐκ θελήσεως τοῦ ὑπουργοῦ. Βεβαίως ἔχετε μίαν διαφοράν. Ἀλλὰ διατὶ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ κάμῃ τὴν μεταρρύθμισιν αὐτήν; Ἐὰν εἶχεν σκεφθῇ νὰ κηρύξῃ ἔκπτωτον τὸν Φάρον, ἐδικαιολογεῖτο αὐτὴ ἡ μεταρρύθμισις. Ἐσκέφθηκε νὰ τὸν κηρύξῃ, ἔκπτωτον καὶ εὑρῆκε δυσκολίας καὶ μεταρρύθμισε τὸ ζήτημα. Ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς οὔτε ἐσκέφθη οὔτε ἀπεπειράθη νὰ τὸν κηρύξῃ ἔκπτωτον. Καὶ μᾶς ἐδήλωσεν καθαρὰ ὅτι δὲν ἐσκέπτετο νὰ τὸν κηρύξῃ ἔκπτωτον. Παρ’ ὅλα αὐτὰ ἔκανε τὴν μεταρρύθμισιν, καὶ ἐγὼ λέγω ὅτι καλῶς ἔπραξε, διότι πρέπει ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ἔχῃ εὐρείαν δικαιοδοσίαν. Ἀλλ’ ἐνῷ τὴν κάμνει, τὴν ἐφαρμόζει; Ὄχι, κύριοι δὲν ἐφηρμόσθη. Μήπως καὶ τὰ νέα δισκία κανονίζονται καλά; Ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Τσουνούκα, προκύπτει ὅτι καὶ αὐτὰ εἶναι ἐλλειπῆ, ὄχι μόνον εἰς τὰς ποσότητας τοῦ Φάρου, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς μικροτέρας ποσότητας. Πρέπει, κύριοι, νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι τῳόντι εἶχε δημιουργηθεῖ μία κατάστασις, ἀπὸ πάσης ἀπόψεως δυσάρεστος. Δυσάρεστος κατὰ τοῦτο, κύριοι, ὅτι εἴτε κατεβάλλοντο πρόστιμα καὶ ἀποζημιώσεις εἴτε ὄχι, ἡ κινίνη ἐκυκλοφόρει, ὅπως, εἶπον, ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ Κράτους. Ἡ τακτικὴ αὐτὴ εἶχε ὡς ἀναπόφευκτον συνέπειαν ὄχι μόνον νὰ ἐνθαρρύνῃ τὸ ἔγκλημα, ἀλλὰ καὶ νὰ τὸ βραβεύσῃ, διότι ὁ ἐργολάβος σκέπτεται ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς. Θὰ κάμω τὴν κατάχρησιν, λέγει, ὁ ἐργολάβος καὶ ἄν μὲν μοῦ περάσῃ τὰ κέρδη εἶναι μεγάλα, ἄν δὲν μοῦ περάσῃ θὰ πληρώσω τὴν ἀξίαν τῆς κινίνης, τῆς παραληφθείσης δηλαδή. Οὐδεμία ζημίαν ἕως ἐδῶ. Λέγει, λοιπόν, ὁ ἐργολάβος, διατὶ νὰ μὴ διατρέξω τὸν κίνδυνον ἑνὸς μικροῦ προστίμου, ὅταν ἡ ἐπιτυχία μοῦ δίδει τόσα κέρδη; Δηλαδὴ ἡ ἀπόφασις λαμβάνεται ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς. Τὸ ἔγκλημα γίνεται σίγουρα. Καὶ ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι, κατ’ ἐμέ, κριτήν, τὸ Κράτος ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀποφασίζει νὰ λάβῃ τὴν ἀποζημίωσιν δι’ αὐτὸ τὴν ἐλλειπῆ ἀξίαν καὶ τὸ πρόστιμον καὶ νὰ ἀφίνῃ ἐλευθέραν, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἄλλης εὐθύνης διὰ τὸν ἐργολάβον—διότι δὲν τοῦ ἔκαμε καμμίαν μήνυσιν— νὰ ἀφίσῃ ἐλευθέραν τὴν κυκλοφορίαν, ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ὁμοιάζει μὲ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ ἐλάμβανε τὸ Κράτος νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς λῃστὰς ὅταν αὐτοὶ πληρώνουν εἰς τὸ Κράτος, τὰ εἰσκομιζόμενα ποσὰ τὰ ὁποῖα ἐκ τῆς ληστείας εἰσέπραξαν, ἔστω καὶ μὲ τὴν ἐπιβολὴν ἑνὸς προστίμου. Ὑπάρχει κατ’ ἐμὲ κύριοι, ἡ οὐσιαστικωτέρα εὐθύνη ἐπὶ τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως. Διότι δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ ἀρνηθῆτε ὅτι ἐδημιουργήθη μία κατάστασις ἀφόρητος, μία κατάστασις σοβαρά, ἡ ὁποία ἔχει ἐμβάλλει εἰς σκέψεις καὶ ἀνησυχίας ὁλόκληρον τὴν κοινωνίαν. Καὶ ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι δὲν θὰ μοῦ καταλογίσῃ ἡ Βουλὴ μονοτονία τῶν σκέψεών μου, ἐὰν εἴπω ὅτι δὲν θὰ ἦτο πρέπον νὰ κλείσῃ ἡ συζήτησις ἡμῶν ἀπόψε μὲ μίαν ἐγγύησιν τῆς Κυβερνητικῆς μεγάλης πλειοψηφίας ἢ ὁπωσδήποτε ἄλλης, χωρὶς νὰ ἐξετασθῇ βαθύτερον τὸ ζήτημα. Καὶ εἶπον, κύριοι, ὅτι ἐλπίζω ἡ Βουλὴ νὰ μὴ καταλογίσῃ μονοτονίαν τῶν σκέψεών μου, ἐὰν εἴπω ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρέλειψε εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἄρτου, δηλαδὴ νὰ ὁρισθῇ μία ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων ἐπιτροπή, θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ πράξῃ τώρα.

§445Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ὀλίγον μονοτονία.

§446Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. Διότι ὡς εἶπον, δὲν σταματᾷ ἐδῶ ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως, διότι γνωρίζει ἡ Βουλὴ καὶ γνωρίζει ὁ κόσμος ὅλος, καὶ αἱ ἐντυπώσεις μάλιστα, κύριοι, ὅπως συνήθως, μοιραίως καὶ ἐνταῦθα εἶναι πολὺ ἀνώτεραι τῆς πραγματικότητος, γνωρίζει ἡ Βουλὴ ὅτι κυκλοφορεῖ νοθευμένη κινίνη παντοῦ, καὶ ὁ κόσμος πιστεύει ὅτι εἶναι καὶ ὅλη νοθευμένη, καὶ ἡ διὰ τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου καὶ ἡ διὰ τοῦ Κράτους παρεχωμένη. Πρώτη, ἑπομένως, κύριοι, φροντὶς ἐπιβεβλημμένη τὴν ὁποίαν εἶχε νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, ἦτο ἀντὶ πάσης θυσίας νὰ ἐξαφανίσῃ, νὰ κατάσχῃ τὸ ὑλικὸν αὐτό. Ἀντὶ τούτου, κύριοι, ἐξακολουθεῖ τὸ Κράτος κερδίζον ἐκ τῆς νοθείας καὶ πωλοῦν τὴν κινίνην αὐτήν, ἡ ὁποία φέρει τὴν ἐτικέτταν τοῦ Κράτους. Τὰ ἀποτελέσματα, κύριοι, μιᾶς τοιαύτης τακτικῆς δὲν εἶναι μόνον ἀνθυγιεινά· εἶναι ἀκόμη χειρότερα διότι ἀντίκεινται εἰς ἠθικοὺς νόμους. Τὸ κοινόν, τὸ Ἑλληνικόν, χάνει καθ’ ἡμέραν, ἐπὶ μεγάλῳ κινδύνῳ, τὴν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὸ Κράτος. Πληροφορεῖται, κύριοι, ἀκούει δηλώσεις ἐπισήμους καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου ὅτι, «πρὸς Θεοῦ, ἀντὶ πάσης θυσίας νὰ ἀποφεύγετε τὰ φάρμακα τὰ Ἑλληνικά· εἶναι ὅλα νοθευμένα. Πληροφορεῖται, κύριοι, ἀναλύσεις καθημερινῶς δημοσιευομένας εἰς τὸν τύπον ἐπὶ ἄλλων φαρμάκων Ἑλληνικῶν, ἐπίσης νοθευμένων. Καὶ ἀντὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀφήσῃ κατὰ μέρος ὅλα, καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ ἕνα ἔλεγχον ἄμεσον, ἀπ’ εὐθείας αὐστηρότατον καὶ ταὐτοχρόνως ἐξαφανίσῃ τὰ φάρμακα αὐτά, πωλεῖ, κύριοι, μακαρίως τὴν κινίνην αὐτήν, διὰ νὰ εἰσπράξῃ ὀλίγας χιλιάδας δραχμῶν, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους. Θὰ ἀναγνωρίσῃ ἡ Βουλή, κύριοι, ὅτι εἰς μεγαλειτέραν ταπείνωσιν, εἰς μεγαλειτέραν κατάπτωσιν δὲν περιῆλθε ποτὲ Κράτος, οὔτε τὸ Ἑλληνικόν, οὔτε οἱονδήποτε ἄλλο τοῦ κόσμου ὁλοκλήρου.

§447Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως νὰ τοῦ ζητήσω μίαν πληροφορίαν; Ἄν ἦτο ὑπουργὸς κατὰ τὴν 27–2 29, καὶ ἂν ἐπίσης ἡ διεύθυνσις Ἀγορανομίας ὑπάγεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§448Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Μάλιστα.

§449Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἰδοὺ τὸ ἔγγραφον, τὸ ἔχω εἰς χεῖράς μου (ἀναγινώσκει). «Πρὸς τὴν Διεύθυνσιν Ἀγορανομίας, Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πέμψωμεν ὑμῖν συνημμένως ἀναφορὰν τοῦ παρ’ ἡμῖν ἐπιθεωρητοῦ τῶν φαρμακείων περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἐν τῷ χημικῷ ἐργαστηρίῳ ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ἐνεργηθείσης ἀναλύσεως δειγμάτων κινίνης τῆς ἐνταῦθα ἑταιρείας «Ἔλφα» ὡς καὶ τὸ πρωτότυπον τῆς ἐκθέσεως ταύτης τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου καὶ νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως ἐπὶ τῇ βάσει ταύτης καὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν φαρμακείων προβῆτε εἰς τὴν κατὰ τὸν νόμον μήνυσιν ἐπὶ νοθείᾳ κατὰ τῆς ἐν λόγῳ ἑταιρείας «Ἔλφα». Μέχρι τῆς ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων δικαστηρίων ἐκδικάσεως τῆς κατὰ τῆς ἑταιρείας ταύτης μηνύσεως ἐπὶ νοθείᾳ κινίνης παρακαλοῦμεν ὅπως διὰ τῶν ὑφ’ ὑμᾶς ὀργάνων προβῆτε εἰς τὴν κατάσχεσιν τῶν ἐν τοῖς φαρμακείοις καὶ φαρμακεμπορείοις πωλουμένων δισκίων καὶ σακχαροπήκτων κινίνης τῆς ἐν λόγῳ ἑταιρείας, πλὴν τῶν παρασκευασθέντων ὑπὸ ταύτης διὰ λογαριασμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ φερομένης ὑπὸ τὸ ὄνομα «Κινίνη τοῦ Κράτους. Ἡ ἐν τοῖς φαρμακείοις καὶ φαρμακεμπορείοις κατατεθησομένη κινίνη τῆς ἑταιρείας θέλει παραμείνῃ ἐν αὐτοῖς μέχρι νεωτέρας ἀποφάσεως παρεμποδιζομένης τῆς πωλήσεως αὐτῆς ὑπ’ εὐθύνην τῶν κατεχόντων ταύτην φαρμακοποιῶν καὶ φαρμακεμπόρων. Παρακαλοῦμεν ὅπως γνωρίσητε ἡμῖν τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω σχετικῶν ὑμῶν ἐνεργειῶν. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς Α. Δοξιάδης». Τοῦτο δὲν ἠθελήσαμεν ἕως τώρα νὰ τὸ τονίσωμεν ἐκ λόγων λεπτότητος, τὸ ἐπαναλαμβάνω «ἐκ λόγων λεπτότητος», διότι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς ἐδῶ πέρα ἦτο ὑποχρεωμένον νὰ καταγγείλῃ εἰς τὴν ἀγορανομίαν τὸν τότε ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ αὐτὸς εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ λάβῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ τὰ ὁποῖα ἂν δὲν ἔλαβεν εἶναι ὁ μόνος ὑπεύθυνος, καὶ δὲν εἶναι ὑπεύθυνον τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς. Καὶ εἶναι ὑπεύθυνος διότι δὲν κατήγγειλε τὸ πρᾶγμα εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ δὲν συνεννοήθη μὲ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ παραπέμψουν τὸν ἐργολάβον εἰς τὰ δικαστήρια. Ὁ μόνος ὑπεύθυνος λοιπὸν εἶναι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ ὁποῖος οὐδὲν ἐνήργησεν (χειροκροτήματα).

§450Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἶμαι βέβαιος, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ Βουλὴ δέν θὰ ἔσπευδε νὰ χειροκροτήσῃ τοὐλάχιστον ἡ πλειοψηφία αὐτῆς, τὸν ἀξιότιμον ὑφυπουργὸν ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς, ὅσον φανατισμὸν καὶ ἄν ἔχῃ διὰ τὸ ἔργον αὐτοῦ, ἐὰν ἐπερίμενε προηγουμένως ν’ ἀκούσῃ καὶ ἐμέ. Ἄν εἰς τὰς πληροφορίας του ἦτο πλήρης ὁ κ. ὑφυπουργὸς ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς, θὰ ἐπληροφόρει τὴν Βουλὴν ὅτι ἐγὼ ἄλλοτε, ἀκριβῶς τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶχον πληροφορηθῆ ἀπὸ τὴν ἀστυνομίαν ὅτι ὑπῆρχε νοθεία εἰς τὴν κινίνην καὶ εἶχον ὑποβάλλει ἔγγραφον εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Ἀνέφερε μόνον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μοῦ ἐστάλη καὶ παρέλειψε τὴν ἀπάντησιν. Βεβαίως ἔπρεπε νὰ ἐμπιστευθῶ τὸ ἔργον αὐτὸ εἰς τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα. Αὐτὰ θὰ ἦσαν οἱ ἐκτελεσταὶ τοῦ ἐγγράφου καὶ παρ’ αὐτῶν ἐλάμβανον τὴν πληροφορίαν ὅτι ἡ κινίνη ἡ πωλουμένη σήμερα εἰς τὰ φαρμακεῖα εἶναι ἡ κινίνη τοῦ Κράτους, δηλαδὴ ἐκείνη τὴν ὁποίαν ὁ κ. ὑπουργὸς μοῦ λέγει «διὰ τὸν Θεὸν νὰ μὴ θίξωμεν».

§451Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Βέβαια ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μοῦ ζητᾷ λόγον διὰ τὰς ἰδικάς μου ὑποτιθεμένας παραλείψεις, τὸ γεγονὸς δὲ ὅτι ἐξῆλθε τῆς Κυβερνήσεως δὲν τὸν ἐμποδίζει νὰ ζητᾷ λόγον ἐὰν ἐγὼ εἶχα ἐμπιστοσύνην. Ἀλλ’ ἐὰν ἔχῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο νομικῶς, τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι εὐπρεπὲς ἠθικῶς.

§452Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Τῆς εὐπρεπείας, κύριοι βουλευταί, ὑπῆρξα πάντοτε πιστὸς φίλος. Ἐγώ, κύριοι, δὲν κατελόγισα εὐθύνας εἰς ἄλλον ὑπουργὸν πλὴν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ ὑφυπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶ ἄλλον ὑπουργὸν νὰ εἶναι ὑπεύθυνος Δέν εἶναι δυνατόν, κύριοι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ γνωρίζῃ τὶ κινίνην παρέλαβε τὸ Κράτος διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§453Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Scripta manet.

§454Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Διότι ἀκριβῶς σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐκ τῶν Scripta manet τὰ ὁποῖα μοῦ ἐστείλατε, κύριε ὑπουργὲ τῆς Ὑγιεινῆς ἐκ τῶν Scripta manet ἐκείνων προκύπτει κἄτι τι, τὸ ὁποῖον ἐγὼ τὸ ἐπῆρα ὡς ἀκριβές διότι δὲν εἴξευρα τὶ ἐγίνετο εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐπίστευσα ὅτι ἡ κινίνη τοῦ Κράτους διὰ νὰ μὴ κατάσχηται, εἶναι ἡ μόνη γνησία καὶ ἡ μόνη καλή. Καὶ τόσον ἤμην πεπεισμένος, ὥστε καὶ εἰς τὴν οἰκογένειάν μου ὅτε ἐχρειάσθη κινίνη πάντοτε «διὰ τὸν Θεὸν—ἐφώναζα— κινίνη τοῦ Κράτους νὰ πάρετε» δηλαδὴ κινίνην τοῦ Φάρου περὶ τῆς ὁποίας γνωρίζει ἡ Βουλὴ τὶ ἦτο. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχω ἐγὼ εὐθύνας διὰ τὰ λοιπὰ ὑπουργεῖα, διότι τότε ἡ εὐθύνη μου θὰ ἦτο παμμεγίστη, καὶ ἀντὶ ἐγὼ νὰ εἶχα πέσει θὰ εἶχα καταρρακωθῆ ἂν ἔπρεπε νὰ ἔχω τὴν εὐθύνην ὅλων τῶν ὑπουργείων.

§455Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχετε ὅμως δικαίωμα νὰ ζητῆτε τοιαύτας εὐθύνας ἀπὸ ἐμὲ διὰ τὰς ὁποίας κατ’ ἐξοχὴν εἶσθε ὑπόλογος σεῖς.

§456ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§457Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ὑποθέτω, κύριοι βουλευταί, ἀποτέλεσμα ὑποβολῆς καὶ σκανδαλοθηρίας ἡ ἀγωνία εἰς τὴν ὁποίαν ἐνέβαλεν τὴν δημοσίαν γνώμην ἡ ὑπόθεσις τῆς κινίνης. Ἡ κατάχρησις ἡ ὁποία ἦλθεν εἰς φῶς μᾶς ἀπεκάλυψεν ὅτι ἡ ἠθικὴ χαλαρότης, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἡ ἠθικὴ σκέψις δέν εἶναι ἁπλῶς καχυποψία ἀλλὰ θλιβερὰ πραγματικότης, θλιβερωτέρα ἴσως ἀπὸ ὅσον τὴν ὑποθέτομεν ὅταν βλέπωμεν νὰ εἰσχωρῇ αὕτη καὶ νὰ ἐκδηλοῦται καὶ εἰς τὰς λειτουργίας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι διατελοῦν ὑπὸ τὴν ἄμεσον τοῦ Κράτους ἐπίβλεψιν. Τῆς ὑποθέσεως, κύριοι, ταύτης ἐπελήφθη ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη καὶ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι θέλει ἀφεθῆ ἐλευθέρα καὶ θέλει περιβληθῆ διὰ τῆς ἐμπιστοσύνης ὅλων ἡμῶν διὰ νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον τοῦ ἐξαγνισμοῦ, ἄνευ ἀδικίας καὶ ἄνευ ὑποχωρήσεων. Ἀλλὰ ἡ ἀκτὶς τῆς δράσεως τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης περιορίζεται ἐντὸς στενῶν ὁρίων, περιορίζεται ἐντὸς τῆς σφαίρας ἐκείνης ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν διάπραξιν τῶν ἐγκλημάτων παρὰ τῶν ἀτόμων, καὶ δὲν εἶναι τοῦτο κυρίως τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὴν Κοινὴν Γνώμην. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει πρωτίστως τὴν Κοινὴν Γνώμην εἶναι νὰ μάθῃ ποῖοι ὑπῆρξαν οἱ ὑπεύθυνοι λειτουργοὶ τοῦ Κράτους τὸ ὁποῖον ἐκπροσωποῦν αἱ Κυβερνήσεις, διὰ νὰ μὴ ἀφεθοῦν ἔκθετα ὕψιστά της συμφέροντα εἰς χεῖρας τῶν κακοποιῶν καὶ διότι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα αὐτὴ ἔλαβεν διὰ τὴν πρόληψιν τῶν καταχρήσεων δὲν ἐτελεσφόρησαν. Καὶ ἡ κατάχρησις ἔλαβεν χώραν ἡ ἐπιβολὴ ἔλαβεν χώραν εἰς βάρος καὶ τῶν ὑλικῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ ἀλλὰ καὶ εἰς βάρος τῆς ὑγείας του. Τὸ ἔργον αὐτὸ, κύριοι ἡ ἐξέτασις αὐτὴ δὲν εἶναι ἔργον τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης εἶναι ἔργον τῶν Βουλῶν εἶναι ἔργον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους τῶν ἐκλεκτῶν ἐκείνων τοῦ λαοῦ εἰς τοὺς ὁποίους ἀνέθεσε τὴν περιφρούρησιν τῶν τυχῶν του. Εἰς τὴν ἐξέτασιν κύριοι, αὐτὴν θὰ εἰσέλθωμεν καὶ ἡμεῖς, προσπαθοῦντες νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν διαφώτισιν αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως εἰς τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα ἔμειναν ἤδη ἄνευ ἐρεύνης, ὑποθέτω δὲ ὅτι εἶναι ἐλάχιστα, καὶ νὰ ἀναζητήσωμεν ἂν ὑπάρχῃ πολιτικὴ εὐθύνη εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν ἢ δὲν ὑπάρχει. Λέγοντες πολιτικὴν εὐθύνην, δὲν ἐννοοῦμεν βεβαίως νὰ ἐπέρχεται σύγχυσίς τις ἐν τῇ διανοίᾳ οὐδεμίαν πρὸς ἄλλας εὐθύνας ἄλλης φύσεως, πρὸς τὰς εὐθύνας αἱ ὁποῖαι θὰ ἠδύναντο νὰ συνδεθοῦν πρὸς τὰς λαβούσας χώραν καταχρήσεις. Εἰς τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον τελευταίως ἐξεφώνησεν ἐν Θεσσαλονίκῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁμιλῶν περὶ τοῦ ζητήματος τῆς κινίνης, εἶπε μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ τοῦτο: (ἀναγινώσκει). Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέφερεν ὅτι ἡ σύμβασις αὐτή, διὰ τὴν ὁποίαν καὶ μόνον ἠδύναντο νὰ ζητηθοῦν εὐθῦναι παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν συνήφθη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεώς του, ἀλλ’ ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις θὰ ἠδύνατο νὰ συνάψῃ τὴν σύμβασιν αὐτὴν καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ τὴν πρόθεσιν νὰ καταλογίσῃ οἱανδήποτε εὐθύνην εἰς τὴν συνάψασαν αὐτὴν Κυβέρνησιν. Κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξεν ἀκόμη σαφέστερος. Καὶ εἶπεν, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ θὰ ὑπεγράφετο παρ’ ὅλων ἡμῶν, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν νοθείαν τῆς κινίνης, διότι νοθεία τῆς κινίνης, κατὰ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ σύμβασις αὐτὴ ὑπεγράφετο, δὲν ἐξεδηλώθη, δὲν ἔλαβε χώραν. Προσέθεσε μάλιστα ὅτι δὲν ἔχομεν κανὲν ἐνδόσιμον νὰ πιστεύωμεν ὅτι αἱ καταχρήσεις ἐγένοντο εἰς τὸ παρελθὸν καὶ μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, καὶ δὲν εἶναι καταχρήσεις αἱ ὁποῖαι ἀπό τινος καὶ μόνον χρόνον ἐσημειώθησαν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξεν ἀκριβής. Θὰ προσπαθήσω καὶ ἐγὼ νὰ εἶμαι ὅσον τὸ δυνατὸν ἀκριβέστερος εἰς τὴν κριτικὴν τὴν ὁποίαν θὰ ἀσκήσω ἐπὶ τῶν ἐνεργειῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁπωσδήποτε ἀνεφέρθη ἡ σύμβασις τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ὑπεγράψαμεν καὶ αἱ ἐνέργειαι τῶν Κυβερνήσεων ἐκείνων εἰς τὰς ὁποίας εἴχομεν τὴν τιμὴν νὰ διευθύνωμεν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν...

§458Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε, ὅτι τὰ λεχθέντα ὑπ’ ἐμοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ δὲν εἶχον κανένα σκοπὸν μομφῆς. Ἀλλ’ ἦτο φυσικὸν ἐὰν ἐγὼ εἶχα κάμει τὴν σύμβασιν νὰ μοῦ λέγουν...

§459Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸ ἀνεγνώρισα, δὲν εἶπον αὐτό. Ἐπειδὴ ὅμως ἀνεφέρθη καὶ τὸ γεγονὸς ἐκεῖνο, δὲν θὰ ἦτο δυνατόν, δὲν θὰ ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς ἐμὲ νὰ μὴ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ μὴ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅλας ἐκείνας τὰς ἀναγκαίας διασαφήσεις, τὰς ὁποίας κατέστησεν ἀναγκαίας ἡ ἐξ ἀρχῆς συζήτησις. Καὶ ὀφείλω ἐξ ἀρχῆς νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ καθεστὼς τῆς παραχωρήσεως τῆς κινίνης εἰς ἑταιρείας τὸ εὕρομεν καὶ ἡμεῖς ἀπὸ τοῦ παρελθόντος. Ἴσχυσε δηλαδὴ ἀπὸ τὸ ἔτος 1923, κατὰ τὸ ὁποῖον συνήφθη δι’ ἀπ’ εὐθείας συνεννοήσεως καὶ ἄνευ δημοπρασίας ἡ σύμβασις μετὰ τῆς ἑταιρείας «Σάνιτας» διὰ τὴν δισκοποίησιν τῆς κινίνης, σύμβασις ἡ ὁποία ἔχουσα ἀρχικὴν διάρκειαν 2 ἐτῶν παρετάθη δι’ ἐπανειλημμένων συνεννοήσεων μέχρι τοῦ 1927 καὶ εἴχομεν καὶ ἡμεῖς τὸ δικαίωμα νὰ παρατείνωμεν ἐπίσης τὴν σύμβασιν αὐτὴν ἐπ’ ἄπειρον μετὰ τῆς αὐτῆς ἑταιρείας. Ἀλλ’ ὁ τότε ἀναπληρωτής μου εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μερλόπουλος, πασιγνώστου εὐσυνειδησίας, καὶ ἄκρως λεπτολόγος εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων του, ἠθέλησε νὰ καθιερώσῃ ἕτερον σύστημα παραχωρήσεως τῆς κινίνης πρὸς συσκευασίαν. Τὶ ἔπραξεν λοιπὸν ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις; Εὑροῦσα ἓν καθεστὼς μιᾶς ἀπ’ εὐθείας συνεννοήσεως, κατήργησε τὸ σύστημα αὐτὸ καὶ εἰσήγαγεν ἕτερον σύστημα περισσότερον ἐξασφαλιστικὸν τῶν δημοσίων συμφερόντων, προέβη εἰς μίαν προκήρυξιν τῆς δημοπρασίας καταρτισθεῖσαν ὑπὸ τῶν ὑπηρεσιῶν—διότι ἕνας ὑπουργὸς δὲν καταρτίζει βεβαίως προκηρύξεις αἵτινες εἶναι καθαρῶς τεχνικῆς φύσεως—προεκήρυξεν λοιπὸν μίαν δημοπρασίαν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διακηρύξεως αὐτῆς ἐγένοντο τρεῖς ἀλλεπάλληλοι δημοπρασίαι, καὶ κατὰ τὴν τρίτην κατεκυρώθη τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος προσέφερεν τὰς συμφερωτέρας τιμὰς εἰς τὸ δημόσιον, εἰς τὸν τελευταῖον πλειοδότην. Εἶχε λεχθῆ εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην εἶχε γίνει εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς δημοπρασίας συζήτησις ἐὰν ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὸς εἰς συμμετοχὴν εἰς τὴν δημοπρασίαν, ὁ ἀναδειχθεὶς τελευταῖος πλειοδότης, ὁ Φάρος, διότι ὑπῆρχεν καὶ αὐτός, ἀλλὰ τότε ἡ ἐπιτροπὴ τῆς διακηρύξεως ζητήσασα τὰ φῶτα τῶν νομικῶν συμβούλων τῆς Κυβερνήσεως, ἔλαβε τὴν ἀπάντησιν ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὴν ν’ ἀποκρούσῃ τὴν συμμετοχὴν ταύτην καὶ ἠναγκάσθη νὰ τὴν δεχθῶ. Πρόκειται περὶ πλάνης προερχομένης ἐκ καλῆς πίστεως. Εἶναι καὶ τοῦτο ἀναμφισβήτητον, διότι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, μὴ λαβούσης μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης χώραν οἱασδήποτε ἀναμίξεως τοῦ Φάρου εἰς προμηθείας τοῦ δημοσίου καὶ εἰς προμήθειαν κινίνης, δὲν ὑπάρχει κατ’ αὐτοῦ κανὲν στοιχεῖον ὥστε νὰ καθίστατο ὕποπτος ἡ προσφορὰ αὐτοῦ, καὶ πολὺ περισσότερον οὐδὲν νομικὸν δεδομένον, ὥστε ν’ ἀποκλεισθῇ τῆς δημοπρασίας. Ὁ ἀποκλεισμὸς αὐτοῦ θ’ ἀπετέλει σκάνδαλον, διότι θὰ ἐξετόπιζε τὸν τελευταῖον πλειοδότην. Ἔγινε δεκτὸς ὁ Φάρος κατ’ ἀνάγκην, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπῆρχεν κατ’ αὐτοῦ οὐδὲν ἐνδόσημον δημιουργοῦν οἱανδήποτε ὑπόνοιαν ἐφ’ ὅσον τὰ ἔγγραφα αὐτοῦ εὑρίσκοντο ἐν τάξει, ἐφ’ ὅσον ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπιθεωρήσασα τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ εὗρεν τὴν δευτέραν δημοπρασίαν. (ἀναγινώσκει). Αὐτὴ εἶναι ἡ φράσις τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ ὁ Φάρος παρεῖχεν τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ ἐργοστάσιον νὰ προσαρμοσθῇ καὶ τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο ἀπολύτως εὔλογον, διότι ὀρθὴ εἶναι ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Παπαναστασίου, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τεραστίων ἐγκαταστάσεων. Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν ἦτο ἐν ἀπολύτῳ τάξει πρὸς τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως, ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ ἐξασφάλισις διὰ τὸ δημόσιον, ἡ ἐπιβολὴ τοῦ προστίμου, ὁ καθορισμὸς τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς εἰς τὸν λογαριασμὸν τοῦτον, ὑπῆρχε τὸ δικαίωμα τῆς ἐκπτώσεως καὶ ἡ μὴ κύρωσις. Δὲν ὑπῆρχεν λοιπὸν κανεὶς λόγος νὰ παραμερισθῇ ἡ τελευταία προσφορά, ἐφ’ ὅσον τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καὶ τῆς κοινωνίας ἦσαν ἀπολύτως ἐξησφαλισμένα. Ἐν ταῖς ἐνεργείαις τῆς Κυβερνήσεως τῆς Οἰκουμενικῆς — καὶ λέγων Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησιν, διὰ τὸ συντομώτερον, ἐννοῶ ὅλας αὐτὰς τὰς προκατόχους Κυβερνήσεις—ἔγκειται καὶ τὸ ἐπεισόδιον ἐκεῖνο, τοῦ ὁποίου ἔγινε καὶ τὴν ἑσπέραν ταύτην μνεία παρὰ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, τὸ ἐπεισόδιον τῶν Χανίων, δηλαδὴ τῆς ἐκθέσεως τοῦ χημικοῦ τῶν Χανίων Βαμβακᾶ, διὰ τὴν οὐχὶ καλὴ ποιότητα τῆς κινίνης τῆς προηγουμένης ἀναδόχου ἑταιρείας, τῆς ἑταιρείας «Σάνιτας». Εἶναι ὀρθή, κύριοι, ἡ παρατήρησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὰ πράγματα πρέπει νὰ ἐξετάζωνται μὲ τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον ἐπεκράτει κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο ἡ ἐνέργεια τῶν Κυβερνήσεων, διότι οὔτε βεβαίως ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν οὔτε καὶ αἱ Κυβερνήσεις εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβληθοῦν εἰς ντετεκτὶβ μυθιστορημάτων διὰ νὰ φαντάζωνται ἐνόχους καταχρήσεων. Πρέπει νὰ ἔχουν παράπονα τοῦ Κοινοῦ, ὑποδείξεις τῶν ὑπηρεσιῶν διὰ νὰ ἐπιληφθοῦν μιᾶς ὑποθέσεως. Ἄλλως, καταδιώκοντες χιμαίρας θὰ κινδυνεύσουν νὰ παραλείψουν ἄλλας ἐργασίας περισσότερον ἐπειγούσας καὶ περισσότερον ἐνδιαφερούσας τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Ἡ ἀτμόσφαιρα ἦτο κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καθαρά, ὑπόθεσις κινίνης δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὸν ὁρίζοντα, περὶ καταχρήσεων δὲν ἐγένετο συζήτησις παράπονα δὲν εἶχον ὑποβληθῆ οὔτε ὑποδείξεις τῆς ὑπηρεσίας ἐγένοντο. Ἀλλὰ τὶ εἶναι τὸ ἐπεισόδιον τῶν Χανίων; Ὁ χημικὸς τοῦ Χημείου Χανίων, ἔλαβε δείγματα κινίνης ἐκ τῆς χρησιμοποιουμένης εἰς τὸ στρατιωτικὸν νοσοκομεῖον, ἔκαμε μίαν ἀνάλυσιν, καὶ εὗρεν ὅτι ἡ περιεκτικότης τῆς καθαρᾶς κινίνης εἶνε ἠλαττωμένη, δὲν ὑπάρχει κἂν κινίνη, ἀλλ’ ὅτι ἀντιθέτως ὑπῆρχεν εἰς αὐτὰ ἐν μεγίστῃ ἀναλογίᾳ ἄλλη τις οὐσία, ἡ κινιδίνη καὶ ὅτι τὰ δισκία ταῦτα τῆς κινίνης εἰς τὴν ὁποίαν τὴν ἀνάλυσιν προέβη, δὲν ἦσαν χρησιμοποιήσιμα διὰ τοὺς ἀσθενεῖς. Τὴν ἔκθεσιν των αὐτὴν μὲ δείγματα, μὲ δισκία ἐκ τοῦ στρατιωτικοῦ νοσοκομείου, ἀπέστειλεν εἰς τὸ χημικὸν ἐργαστήριον τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ τοῦτο προέβη εἰς ἐξέτασιν τῶν δισκίων τῶν ἀποσταλλέντων, καὶ ἔχομεν εἰς τὸν φάκελλον δύο ἐκθέσεις διὰ τὴν ἐξέτασιν, ἡ ὁποία ἔγινεν. Ἔχομεν μίαν ἔκθεσιν τοῦ ὑποδιευθυντοῦ τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου κ. Κυριλλοπούλου, καὶ ἄλλην ἔκθεσιν τοῦ κ. Ζαλοκώστα τοῦ διευθυντοῦ, ὑπαλλήλων δηλαδὴ περὶ τῆς χρηστότητος τῶν ὁποίων οὐδέποτε ἔχει ἐγερθῇ, οὐδ’ ὑπάρχει ὑπόνοιά τις. Καὶ εἰς τὰς δύο αὐτὰς ἐκθέσεις τὶ βλέπομεν; Ὅτι τὸ χημικὸν ἐργαστήριον, ἔκαμε καὶ αὐτὸ μίαν ἀνάλυσιν τῶν ἰδίων δειγμάτων τῶν ἀποσταλλέντων ἐκ Χανίων, καὶ ἡ ἀνάλυσις αὐτῶν ἀπέδειξεν, ὅτι ἡ περιεκτικότης τῶν δισκίων αὐτῶν εἰς καθαρὰν κινίνην ἦτο ἡ κανονική. Ἀλλ’ εἶναι μόνον αἱ ἐκθέσεις αὐταί, αἱ ὁποῖαι μᾶς βεβαιοῦν ὅτι πράγματι ὑπέπεσαν εἰς λάθη, καὶ κατ’ ἐπανάληψιν ἐβεβαίωσε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ χημικὸς τῶν Χανίων κ. Βαμβακᾶς εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν; Ὁ ἴδιος εἶχεν ἐν τῇ ἐκθέσει διὰ τῆς ὁποίας συνώδευσε τὰ ἀποσταλλέντα δείγματα, δὲν εἶχε πεισθεῖ περὶ τῆς ἀκριβείας τὰς ἀναλύσεως; Διότι, κύριοι λέγει εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτοῦ; (ἀναγινώσκει)...... Ὁ ἴδιος λοιπὸν λέγει: δὲν ὑποθέτω ὅτι ἔκαμα λάθος, ἐκτὸς ἐὰν ἡ κινίνη ἦτο ὄξινος, ἦτο ἄκρως ὄξινος, καὶ δὲν βεβαιῶ ἐὰν ἦτο ὄξινος, ἢ δὲν ἦτο ὄξινος, ὁπότε βεβαίως ὑπέπεσα εἰς λάθος. Ἀλλὰ εἶναι αὐτὸ μόνον; Δὲν μετεχειρίσθη μίαν μέθοδον ἀναλύσεως ὁ χημικὸς τῶν Χανίων, μετεχειρίσθη δύο μεθόδους καὶ εἰς τὴν πρώτην εὑρίσκει μηδὲν κινίνην καὶ εἰς τὴν ἄλλην ἀνάλυσιν εὑρίσκει ἐπὶ τῶν ἰδίων δειγμάτων. (ἀναγινώσκει).... Ἔχομεν λοιπὸν μίαν ἐξέτασιν εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ὑπάρχει διόλου κινίνη, καὶ μίαν ἄλλην εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει 0.53, Ἦτο φανερὸν ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἐξωφθάλμου λάθους, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπέπεσεν ὁ χημικὸς τῶν Χανίων, καὶ διὰ τοῦτο ἡ ὑπηρεσία τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου δὲν παρέλειψεν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του, καὶ νὰ τοῦ εἴπῃ καθαρὰ καὶ ξάστερα, ὅτι ὄχι μόνον ἠκολούθησεν μέθοδον ἀδόκιμον εἰς τὰς ἀναλύσεις αὐτῶν διότι πράγματι φαίνεται ὅτι ἠκολούθησεν τοιαύτην μέθοδον ἐπὶ τῆς ὁποίας ὁ ἴδιος δὲν εἶχεν ἐμπιστοσύνην, ἀλλὰ καὶ διότι ἡ στοιχειώδης λογικὴ τοῦ ὑπηγόρευεν νὰ εἶναι προσεκτικώτερος, ἐφ’ ὅσον ἐβεβαίου, ὅτι περιείχετο ποσότης κινιδίνης εἰς πολὺ μεγαλειτέραν ἀναλογίαν τῆς κινίνης, ὅτι ἡ οὐσία αὕτη ἡ κινιδίνη ἦτο κατὰ πολὺ ἀκριβωτέρα τῆς κινίνης. Ἡ χημικὴ ἐξέτασις αὐτοῦ ἦτο σφαλερὰ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς σφαλερᾶς αὐτοῦ ἐρεύνης δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθοῦν μέτρα καταδιώξεως ἐναντίον ἑταιρειῶν. Καὶ τὸ ὑπουργεῖον πράγματι ὅταν ἐζητήθη ἀπὸ τὸ γενικὸν λογιστήριον ἐπὶ τῇ βάσει αἰτήσεως τῆς ἑταιρείας, νὰ βεβαιώσῃ τὴν ἑταιρείαν περὶ τοῦ καλοῦ τῆς γενομένης ἐξετάσεως, ἐπέτρεψε νὰ δοθῇ ἡ βεβαίωσις αὐτὴ εἰς τὴν ἑταιρείαν. Αὐτὸ ἦτο λοιπόν, κύριοι, τὸ ἐπεισόδιον τῶν Χανίων, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἐδικαιολόγει καὶ εἰς τὸν πλέον καχύποπτον κριτὴν οὔτε σκιὰν τινὰ ὑπονοίας εἰς τὸ ὁποῖον ἐπεισόδιον ἦτο ἐπίσης ὀφθαλμοφανές, ὅτι ὁ χημικὸς τῶν Χανίων ὑπέπεσεν εἰς ἕν σφάλμα, σφάλμα ἐπιπολαιότητος, διὰ τὸ ὁποῖον ἀπηυθύνθησαν εἰς αὐτὸν παρατηρήσεις ἀπὸ τὰς προϊσταμένας του ἀρχάς. Ἀλλὰ πρέπει ἐπίσης νὰ γνωρίζετε ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν εἶχεν καὶ κανένα ρόλον εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν σπουδαῖον, διότι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τὸ μόνον μέσον τὸ ὁποῖον θὰ εἶχεν νὰ κάμῃ, θὰ ἦτο νὰ εἰδοποιήσῃ, ἐὰν πράγματι προκύπτῃ στοιχεῖον τι, καθόσον ἐπρόκειτο περὶ ἑταιρείας τῆς ὁποίας εἶχεν ἤδη λήξει ἡ σύμβασις, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἀνετέθη ἐκ νέου ἡ συσκευασία, γνωστοῦ ὄντος ὅτι ἀνετέθη αὕτη εἰς ἄλλην ἑταιρείαν. Ὑποθέτω ὅτι καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἡ ἐνέργεια τοῦ ὑπουργείου τοῦ ὁποίου εἶχα τὴν τιμὴν νὰ προΐσταμαι ὑπῆρξεν ἀνεπίληπτος. Ἡ ἐκτέλεσις τῆς συμβάσεων τῆς καταρτισθείσης ἐπὶ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔγινεν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεώς μας. Ἡ ἐκτέλεσις τῆς συμβάσεως ἔγινεν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Μία καὶ μόνον παραγωγὴ ἔγινε παρ’ ἡμῶν, καὶ αὐτὴ ποσότητος ἀσημάντου, 244 κιλῶν καὶ ἡ παραλαβὴ τῆς πρώτης αὐτῆς δόσεως τῆς κινίνης ἔγινε τὴν 21 Ἰανουαρίου 1928, εἰς χρόνον δηλαδὴ κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐτέλει κατ’ οὐσίαν ὑπὸ παραίτησιν. Δὲν ὑπῆρξεν δὲ κατὰ τὴν παράδοσιν αὐτὴν, σημεῖον τι ἀταξίας ἢ ἀνωμαλίας μὲ τὴν ἑταιρείαν Φάρος. Θὰ ἴδωμεν τώρα κ. βουλευταὶ τί ἐπηκολούθησε κατὰ τὴν διετῆ ἐφαρμογὴν τῆς συμβάσεως, ἐὰν πράγματι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ὑπῆρξε συνεπὴς πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις της καὶ ἐὰν προέκυψαν στοιχεῖα ὑπονοίας σπουδαιότερα κατ’ αὐτῆς. Ἡ ἑταιρεία καθὼς ἠκούσατε, εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παραγγέλῃ ἀνελλειπῶς εἰς τὸ δημόσιον, νὰ παρασκευάζῃ καὶ νὰ παραδίδῃ ἀνελλειπῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὅλας τὰς ποσότητας τῶν παραγγελιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο πρὸς αὐτὴν διὰ τὰς συσκευασίας. Ἡ ὑποχρέωσις της αὐτή, κατὰ τὴν σύμβασιν, ἦτο νὰ παραδίδῃ, νὰ ἐκτελῇ ἀμελλητὶ πᾶσαν παραγγελίαν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ εἰς σύμβασιν τοῦ 1927, ἐπρονόει ἐπίσης ὅτι ἐν περιπτώσει καθυστερήσεως, ὁ ἐργολάβος ὑπεβάλλετο εἰς πρόστιμον, ὑπεβάλλετο εἰς καταλογισμὸν τῆς διαφορᾶς τῆς ζημίας, ἡ ὁποία ἤθελε προκύψει εἰς τὸ δημόσιον ἐκ τῆς ἀναθέσεως, τῆς ἐργολαβίας αὐτῆς εἰς ἄλλην ἑταιρείαν, εἶχεν ἐπίσης τὸ δικαίωμα τῆς ἐκπτώσεως, διὰ παραπομπῆς ἐνώπιον τοῦ νομικοῦ συμβουλίου. Ἐξεπλήρωσεν ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἀνελλειπῶς ἀμελλητὶ ὡς λέγει ἡ σύμβασις τὰς ὑποχρεώσεις της. Ἐξετέλεσε ὅλας τὰς δοθείσας εἰς αὐτὴν παραγγελίας; Ὑπῆρξε καθυστέρησις; Ποίου εἴδους καθυστέρησις ὑπῆρξε; Ὑπῆρξε καθυστέρησις τυχαία ἢ συστηματική; Καὶ ποία μέτρα ἐλήφθησαν κατὰ τὰς ἐνδείξεις τῆς συμβάσεως, ἐναντίον τῆς ἑταιρείας ταύτης; Ἔχω, κύριοι, πρὸ ὀφθαλμῶν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος τοῦ ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, περὶ τῆς κινήσεως τῶν φόρων καταναλώσεως καὶ εἰδικῶς περὶ τῆς κινήσεως τῆς παρατηρηθείσης κατὰ τὸ ἔτος 1929 εἰς τὴν κινίνην. Καὶ παρατηρῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι εὐθὺς ἀπὸ τοῦ δευτέρου σχεδὸν μηνὸς τῆς ἐκτελέσεως τῆς συμβάσεως τοῦ 1927, ἡ ἑταιρεία αὐτὴ δὲν παρουσίαζεν παρὰ μίαν σειρὰν ἀτελευτήτων ἀνωμαλιῶν καὶ καθυστερήσεων.

§460Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διατὶ ὄχι καὶ μέχρι τοῦ Ἰουλίου;

§461Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Διότι δὲν ἔγινε παραλαβὴ μέχρι τοῦ Ἰουλίου.

§462Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὶ ἐκάματε ἐπειδὴ δὲν σᾶς παρέδιδε 60 κοιλὰ τὴν ἡμέραν;

§463Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν εἴχομεν ἀνάγκην τῶν 60 κοιλῶν. Δὲν θὰ συζητήσωμεν κ. ὑπουργέ, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, δὲν θὰ συζητήσωμεν διὰ τῆς χασμωδίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατανέμεται ἡ συζήτησις καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθῇ καὶ ἡ Βουλὴ τὴν συζήτησιν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Τὶ βλέπομεν ἐδῶ εἰς τὸν ἐπίσημον πίνακα τὸν δημοσιευόμενον εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ τμήματος. Βλέπομεν ὅτι ἀπὸ τοῦ 1928 ἔχομεν μίαν καθυστέρησιν...... (ἀναγινώσκει)..... Καὶ διὰ νὰ συμπληρώσωμεν ὅλας αὐτὰς τὰς καθυστερήσεις καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἐκτελέσεως τῆς συμβάσεως, παρατηροῦμεν ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀκριβεῖς οἱ ἀριθμοὶ οἱ δοθέντες παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κορινθίας πολιτευτοῦ. Δηλαδὴ ἔγιναν κατὰ τὸ διάστημα τῆς διετίας αὐτῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξετελεῖτο ἡ σύμβασις, 45 ἐν ὅλῳ παραγγελίαι τοῦ Κράτους συσκευασίας. Καὶ εἰς τὸν Φάρον ἐξ αὐτῶν πόσαι ἐδόθησαν; 18 μόνον. Αἱ 27 ἐδόθησαν εἰς ἄλλας ἑταιρείας, διότι τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ τοῦ Φάρου, δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ φανῇ συνεπὲς πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις του. Ἀπέναντι παραγγελιῶν 19.708 χιλιογράμμων, (9,45) ἐξετελέσθησαν ἀπὸ τὸν ἐργολάβον, αἱ λοιπαὶ ἐξετελέσθησαν παρὰ ξένων, ἑταιρειῶν. Εἶχε λοιπὸν τὸ ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, τὰς ἐνδείξεις ὅτι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἡ ὁποία ὑπεσχέθη βελτίωσιν τοῦ ἐργοστασίου, καὶ ὅτι θὰ εἶναι συνεπὴς πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις της ὅτι δὲν ἠδύνατο πλέον νὰ ἐκτελέσῃ τὰς παραγγελίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ δι’ αὐτὸ εὑρίσκετο ἡ Κυβέρνησις εἰς μίαν διαρκῆ κατάστασιν ἀνάγκης καὶ ἀνεζήτει ἄλλα ἐργοστάσια εἰς τὰ ὁποῖα νὰ ἀναθέτῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν παραγγελιῶν τούτων ἄλλα ἐργοστάσια τὰ ὁποῖα ἀναμφιβόλως δὲν παρεῖχον ὅσα ἐχέγγυα ἠδύνατο νὰ παράσχῃ ἡ ἀνάδοχος ἑταιρεία. Τὶ δικαιώματα εἶχεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὶ δικαιώματα εἶχεν ἡ Κυβέρνησις; Ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ὀφείλω καὶ πάλιν νὰ τὸ διευκρινίσω, ἡμεῖς ἐννοοῦμεν ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατανοήσωμεν καὶ νὰ παρακολουθήσωμεν τὴν διάκρισιν αὐτὴν μεταξὺ τῶν ὑπουργείων, ἐὰν δηλ. τὸ ἕνα ὑπουργεῖον εἰδοποίησε ἢ ὄχι τὸ ἄλλο. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς νὰ γνωρίζωμεν τὰ ἐσωτερικά, ὅτι ἀφορᾷ τὴν ἐσωτερικὴν συνοχὴν μιᾶς Κυβερνήσεως. Αὐτὰ δὲν ἐνδιαφέρουν τὴν Βουλήν, αὐτὰ ἐνδιαφέρουν τὴν Κυβέρνησιν, αὐτὰ ἐνδιαφέρουν τὴν κατανομὴν τῶν εὐθυνῶν ἐντὸς τῶν κόλπων τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Βουλὴ ἔχει ἀπέναντι αὐτῆς ὑπεύθυνον τὸ σύνολον τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν πρόκειται μάλιστα περὶ μιᾶς Κυβερνήσεως ὁμοιογενοῦς, ἑνιαίας καὶ ἰσχυρᾶς. Λοιπὸν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ποῖον εἶχε δικαίωμα ἐναντίον τῆς ἑταιρείας αὐτῆς, διὰ νὰ τὴν καταστήσῃ ἐνήμερον εἰς τὰς ὑποχρεώσεις της, ἢ διὰ νὰ τὴν καταστήσῃ ἔκπτωτον καὶ πῶς τὰ ἐνήσκησεν τὰ δικαιώματα ταῦτα; Εἶχε τὸ δικαίωμα τῶν προστίμων. Ἐπέβαλε πρόστιμον; Ἀναμφιβόλως ἐπέβαλε πρόστιμον, ἀλλὰ παρ’ ὅλας αὐτὰς τὰς καθυστερήσεις τὰς 28 τὸν ἀριθμὸν, ἐπὶ τῶν 45 παραγγελιῶν, τὸ πρόστιμον αὐτό δὲν ἀνῆλθεν ποτὲ εἰς τὸ ἀνώτατον σημεῖον. Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν: Διατὶ ἠθέλατε νὰ ἀναβιβάσω τὸ πρόστιμον αὐτὸ εἰς τὸ ἀνώτατον ὅριον, διατὶ ἠθέλατε νὰ ἐξαντλήσω μίαν ἑταιρείαν ἡ ὁποία μοῦ παρέσχε τὰς ὑπηρεσίας της, νὰ καταστήσω εὐθυνωτέραν τὴν δαπάνην τοῦ Κράτους, διατὶ ἠθέλατε νὰ συντρίψω μίαν ἑταιρείαν, ἡ ὁποία μοῦ ἔδιδεν τὴν βεβαίωσιν, ὅτι τάχιστα θὰ συνεπλήρωνε τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ καὶ θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὰς ἐντολὰς τὰς διδομένας εἰς αὐτήν; Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν σᾶς ἐζήτησα μίαν ἄδικον συντριβὴν τῆς ἑταιρείας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἠθέλαμεν καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐζητοῦμεν νὰ γίνῃ εἶναι ἀκριβῶς νὰ καταστῇ ἐμφανὲς εἰς τὴν ἑταιρείαν, διὰ τῆς ἐπιβολῆς ἑνὸς ἀνωτάτου προστίμου κατ’ ἀρχὰς, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἠδύνατο νὰ παρακολουθῇ τὴν ἑταιρείαν ἐπ’ ἄπειρον εἰς τὰς παρελκύσεις της, Ὄχι ἐπιβάλον εἰς τὴν ἀρχὴν ἓν πρόστιμον κατώτερον τοῦ ἀνωτάτου ὁρίου, ἀλλ’ ἐπιβάλον ἓν ἀνώτερον πρόστιμον ἵνα προχωρήσῃ μετὰ ταῦτα εἰς τὴν τελικὴν λύσιν ἡ ὁποία ἐπεβάλλετο, δηλαδὴ εἰς τὴν κήρυξιν τῆς ἐκπτώσεως. Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν θὰ εἶχε τὸ ἀνώτατον πρόστιμον καὶ ὄχι τὴν ἔννοιαν τῆς συντριβῆς τῆς ἑταιρείας. Θὰ εἰδοποιεῖτο ἡ ἑταιρεία αὕτη, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἀποφασισμένον, νὰ τὴν κηρύξῃ ἔκπτωτον, καὶ ὡς πρώτην προειδοποίησιν ἐπέβαλεν εἰς αὐτὴν τὸ ἀνώτατον πρόστιμον. Ἀλλ’ εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἡμεῖς, μόλις ἀνελάβαμεν τὴν ἀρχήν, ἐσπεύσαμεν νὰ ἐκφράσωμεν ὅλην μας τὴν ἀδημονίαν....

§464Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπὸ τοῦ 1929.

§465Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἔστω ἀπὸ τοῦ 1929 ἐσπεύσαμεν νὰ ἐκφράσωμεν τὴν ἀδημονίαν μας εἰς τὰς καθυστερήσεις καὶ εἴπομεν εἰς αὐτὴν ὅτι ἐξηντλήθη ἡ ὑπομονή μας καὶ ὅτι θὰ λάβωμεν ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα μᾶς παρέχονται, διὰ νὰ καταστήσωμεν σεβαστὰ τὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους. Πότε ἀπηύθυνε τὸ ἔγγραφον τοῦτο ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν; Κατὰ Ἀπρίλιον τοῦ 1929. Ἔκτοτε ἡ ἑταιρεία ἔδειξε μεγαλειτέραν ἐνημερότητα τῆς προηγουμένης; Ἔκτοτε ἦτο συνεπὴς καὶ ἐμπρόθεσμος εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν παραγγελιῶν; Ἔχομεν καὶ πάλιν τὸν πίνακα, ὁ ὁποῖος μᾶς δίδει πιστὴν τὴν εἰκόνα, ὅτι ἡ ἑταιρεία ἠκολούθησε καὶ πάλιν τήν αὐτὴν πολιτικήν.

§466Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ποῖον πίνακα ἔχετε;

§467Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸν δημοσιευθέντα ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ βλέπομεν τοιουτοτρόπως ὅτι μετὰ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1929 ἔρχεται ὁ Ἰούλιος καὶ ἔκαμεν 4 καθυστερήσεις (ἀναγινώσκει). Ἔρχεται τὸ 1930 καὶ ἔχομεν νέας καθυστερήσεις. Πῶς ἦτο ἡ συνέχεια, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν προειδοποίησιν αὐτὴν πρὸς τὴν Ἑταιρείαν, ὅτι εἶχε ἐξαντληθῆ ἡ ὑπομονὴ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἦτο διατεθειμένον νὰ φανῇ ἐπὶ πλέον ἐπιεικὲς εἰς μίαν ἑταιρείαν τοσοῦτον ἀνάλγητον πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις της; Ποτὲ. Δὲν ἐξεδηλώθη εἰς οὐδεμίαν στιγμήν. Ἀλλ’ ἦτο τοῦτο μόνον, κύριοι; Ἀλλὰ μᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι «εἴχομεν τὴν βεβαίωσιν τῆς ἑταιρείας, ὅτι θὰ προέβαινε εἰς τὴν ἀνακαίνισιν, εἰς τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἐργοστασίου;» Καὶ ὑπῆρχε μία ἔκθεσις τοῦ κ. Φωκᾶ, ὅτι συνεπληρώθη. Καὶ τὶ ἔγινε μετὰ τὴν συμπλήρωσιν; Ὑπῆρξεν ἡ ἑταιρεία ἐνήμερος καὶ ἐμπρόθεσμος εἰς τὰς ὑποχρεώσεις της; Ἔχομεν καὶ πάλιν σειρὰν μεγίστην, ἀτελευτήτων καθυστερήσεων καί μετὰ τὸ ἔγγραφον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τὴν γενομένην δῆθεν εἰς τὸ ἐργοστάσιον. Ἠπείλησε λοιπὸν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι εἶχεν ἐξαντληθῇ ἡ ὑπομονὴ αὐτοῦ, ἀλλά ἡ ὑπομονὴ δὲν ἔχει πράγματι ἐξαντληθῆ, διότι δὲν ἔφθασεν ἡ ἐξάντλησις τῆς ὑπομονῆς μέχρι τῆς ἐπιβολῆς τοῦ ἀνωτάτου προστίμου. Δὲν ἔσπευσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν τὴν σχετικὴν διάταξιν τῆς συμβάσεως, καὶ νὰ παραπέμψῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον διὰ νὰ κηρύξῃ ἔκπτωτον τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν, ὄχι, κύριοι, εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἀπηύθυνα ἐρώτημα εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον διὰ τὴν ἔκπτωσιν, ἐν πρώτοις, διότι δὲν εἶχον καμμίαν βεβαιότητα ὅτι ἡ πλειοψηφία τὴν ὁποίαν ἀπήτει ἡ σύμβασις τῶν ¾ τῶν μελῶν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, θὰ συνεκεντροῦτο καὶ θὰ ἐδέχετο νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος ὁ ἐργολάβος καὶ δεύτερον, διότι δὲν εἶχε κανένα λόγον νὰ κηρύξῃ ἔκπτωτον τὸν ἐργολάβον αὐτὸν διὰ νὰ ἐξωθῇ εἰς τὴν παγίδα ἄλλων ἑταιρειῶν, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκοντο ἐν συνεννοήσει καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ ὑπηγόρευον τοὺς ὅρους εἰς τὸ τὸ Κράτος. Δὲν εἶχε, λέγει, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐμπιστοσύνην, ὅτι τὸ Νομικὸν Συμβούλιον θὰ τοὺς παρηκολούθη, καὶ ὅτι θὰ συνεκεντροῦτο πράγματι ἡ πλειοψηφία, ἡ ὁριζομένη ἐν τῇ διακηρύξει τῶν ¾ διὰ τὴν ἔκπτωσιν. Ἀλλὰ εἰλικρινῶς, κύριοι, ὑποθέτετε, ὅτι ἐν τῷ Νομικῷ Συμβουλίῳ, ἐὰν ἐτηρεῖτο ἐνήμερον ὅλων αὐτῶν τῶν ἀνωμαλιῶν τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ, τῆς ἀναμφισβητήτου αὐτοῦ ἀδυναμίας τῆς πλέον ἢ ἀποδεδειγμένης περὶ τῆς ἀνεπαρκείας του, ἦτο δυνατὸν τὸ Νομικὸν Συμβούλιον ὁμόφωνον νὰ μὴ ἐγκρίνῃ τὴν ἔκπτωσιν αὐτοῦ τοῦ ἐργολάδου; Τὸ Νομικὸν Συμβούλιον ἀπαρτίζεται ἐκ νομικῶν, καὶ οἱ νομικοὶ εἶναι περισσότερον προσηλωμένοι εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν τύπων, περισσότερον αὐστηροὶ εἰς τὴν παράλειψιν καὶ ἐκτέλεσιν τῶν τύπων ἀπὸ τὸ ὑπηρεσιακὸ, Συμβούλιον. Ἕν ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον θὰ ἠδύνατο νὰ παραλείψῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν τύπων, ἐνῷ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον θὰ ἐκήρυττε αὐτὸν ἔκπτωτον. Ἀλλά, δὲν ἐζητήθη νὰ κηρύξῃ αὐτὸν ἔκπτωτον. Καὶ δὲν ἐζητήθη, διότι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἔκρινεν, ὅτι ὤφειλε νὰ παραμείνῃ ὁ ἐργολάβος αὐτὸς, καὶ ὅτι δὲν εἶχε κανένα λόγον νὰ τὸν κηρύξῃ ἔκπτωτον εἰς οἱασδήποτε καὶ ἂν ὑπέπιπτε παραλείψεις. Ἀλλ’ ἀκριβῶς εἶναι αὐτὸ διὰ τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν εὐθύνας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Διατὶ ἐπέμεινε μέχρι τοῦ τέλους νὰ θεωρῇ ὡς ἀναπόδεικτον...... τὸν ἐργολάβον αὐτόν, διότι ἐνόμιζε εἰς οἱασδήποτε παραλείψεις καὶ εἰς οἱασδήποτε παραβάσεις καὶ ἄν ὑπέπιπτε ἤθελε νὰ τὰς ἐπιβάλει εἰς τὸν τόπον. Αὐταὶ εἶναι αἱ εὐθύναι ἐκ τῶν παραλείψεων αὐτῶν. Καὶ ἠμπορῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω, κ. βουλευταί, ὅτι ἐγὼ θὰ συνέχαιρον εἰλικρινῶς εἰς τὸ ὅτι δὲν ἐκηρύχθη ἔκπτωτος ὁ ἐργολάβος αὐτός, ἔστω καὶ μὲ τὰς καθυστερήσεις αὐτάς, ἐὰν πραγματικῶς δὲν ἀνεφαίνοντο σημεῖα ἄλλα, τὰ ὁποῖα νὰ ἐπέβαλον μεγαλειτέραν προσοχὴν διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς κινίνης, μεγαλειτέραν προσοχὴν εἰς τὰς ἐνεργείας τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ. Αἱ παραλείψεις τὸ κάτω κάτω τῆς γραφῆς δὲν ἐγένοντο ἐκ πρώτης ὄψεως ζημίαι διὰ τὸ δημόσιον. Τὸ δημόσιον καταλογίζει τὰς διαφορὰς τῶν παραγγελιῶν εἰς βάρος τῆς ἑταιρείας, καὶ ἑπομένως ἠδύνατο νὰ ἐξακολουθήσῃ μέχρι τέλους. Δὲν εἶναι.... διότι τὸ δημόσιον ζητεῖ ἐγγυήσεις ἀπὸ τὸν ἀνάδοχον εἰς τὸν ὁποῖον ἀναθέτει μίαν τόσον λεπτὴν ὑπηρεσίαν, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἐπίβλεψιν ἐπὶ πλειόνων καὶ δὴ ἀνευθύνων ἐργοστασίων. Ἑπομένως ἡ παράλειψις αὐτή, τοῦ νὰ τηρηθοῦν αὐστηρῶς οἱ ὅροι τῆς διακηρύξεως, ἐλαττώνουν τὰς ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι ζητοῦνται διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς κινίνης. Ἀλλὰ δὲν ἦτο, ὡς εἶπον, αὐτὸ μόνον. Ἔχομεν ἐδῶ εἰς τὸν φάκελλον ἕνα ἔγγραφον τῆς 15ης Ἰουλίου 1929 τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου Θεσσαλονίκης, ὑποθέτω ὅτι εἶναι διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς Κοζάνης, δὲν τὸ ἔχω αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπ’ ὄψιν μου, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν γίνεται λόγος περὶ τοῦ εὐδιαλύτου ἢ μὴ τῆς κινίνης, ἀλλὰ ἀναφέρει συγκεκριμένως, ὅτι ἡ κινίνη (Ἔλφα) περιέχει ἀναλογίαν κινίνης, ὀλιγωτέραν τοῦ ἡμίσεως τῆς κανονικῆς. Ἔχομεν, λοιπόν, ἀπὸ τοῦ 19 8, δηλαδὴ ἀπὸ τὸν πρῶτον μῆνα τῆς λειτουργίας τοῦ νέου Ἐργοστασίου, μίαν σαφὴν καταγγελίαν ἐπιστήμονος τοῦ χημικοῦ Ἐργαστηρίου Θεσσαλονίκης, ὅτι ἡ περιεκτικότης...

§468Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἔγγραφον εἶναι τοῦ 1928 ἢ τοῦ 1929;

§469Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τοῦ 1928. Λέγει, ὅτι ἡ περιεκτικότης εἶναι κατωτέρα τοῦ ἡμίσεως τῆς κανονικῆς.

§470Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῦ ἀπευθύνεται αὐτὸ τὸ ἔγγραφον;

§471Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὑποθέτω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Δὲν τὸ ἔχω αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐδῶ, διότι δὲν ἔχω τὸν φάκελλον.

§472Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπὸ ποῦ ἐπήρατε τὸ ἔγγραφον;

§473Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἀπὸ τὸν κατατεθέντα φάκελλον. Ἀπὸ τὸν πρῶτον, λοιπόν, μῆνα παρὰ τὴν σειρὰν τῶν καθυστερήσεων ἔχομεν, ὅτι ἡ περιεκτικότης τοῦ Ἐργοστασίου, ἐργοστασίου τελείως ἀτάκτου......

§474Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὰς 15 Ἰουλίου εἶναι ἄτακτον;

§475Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Σεῖς τὸ εἴπατε, ὅτι εἶναι ἄτακτον.

§476Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σεῖς λέγετε, ὅτι εἶναι τακτικὸν μέχρι 1ης Ἰουλίου.

§477Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν τὸ λέγω ἐγώ, λοιπόν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰδεῶν τῶν ἰδικῶν σας, ἐθεωρεῖτο τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ ἄτακτον. Ἔχετε 15 Ἰουλίου, ὅτι ἡ περιεκτικότης τὴν ὁποίαν ἔδιδε εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον, ἦτο περιεκτικότης ὀλιγωτέρα τοῦ ἡμίσεως τῆς κανονικῆς. Ἀλλὰ ἔχομεν ἀκόμη βραδύτερον ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1929, ἓν ἔγγραφον τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Νοσοκομείου Χαλκίδος πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, τὸ ὁποῖον λέγει (ἀναγινώσκει)...

§478Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Λέγει «Ἕλφα»;

§479Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. «Ἕλφα», κυττάξατέ το.

§480Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ σᾶς εἴπω μίαν ἀνακρίβειαν τὴν ὁποίαν εἴπατε κατὰ λάθος. Τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζετε τὸ ἐπιχείρημά σας, δὲν εἶναι τοῦ Ἰουλίου τοῦ 1928, ἀλλὰ τοῦ 1929.

§481Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Καλά.

§482Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι καλά. Ἀναγνωρίσατε ὅτι εἶναι λάθος.

§483Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δώσατέ μου τὸν φάκελλον.

§484Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι γραφικὸν λάθος.

§485Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἰδοὺ (Θεσσαλονίκη 1928).

§486Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι λάθος.

§487Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ζητοῦμεν νὰ ἀναγνωρίσητε ὅτι πρόκειται περὶ λάθους.

§488Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἔχω κανένα δισταγμὸν νὰ τὸ δεχθῶ, ἀλλὰ ἐγὼ τὸ εἶδον 1928 καὶ ἀνέφερον 1928.

§489Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ποῖον εἶναι τὸ ἄλλο ἔγγραφον.

§490Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ἀναγινώσκει).......

§491Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ εἶναι τῆς Κοζάνης.

§492Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Περὶ τῆς Κοζάνης ἐλέχθη, ὅτι πρόκειται περὶ τοῦ διαλυτοῦ τῶν δισκίων, ὅτι δὲν παρετηρήθη καμμία ἄλλη ἔλλειψις, ὅτι αὐτὰ ἦσαν ἀδιάλυτα καὶ ἑπομένως, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ λάθους.

§493Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ, ἔγινε καταγγελία εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχάς.

§494Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἐξετάζω τὰς καταγγελίας, ἢ μὴ εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχάς. Ἐξετάζω τὰς ἐνεργείας τοῦ κέντρου. Ἔχομεν λοιπὸν τὸ δεύτερον ἔγγραφον τοῦ διευθυντοῦ τοῦ προσφυγικοῦ Νοσοκομείου Χαλκίδος 25 Νοεμβρίου 1929.

§495Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι Ἕλφα.

§496Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν τὸ ἔχω σημειωμένον.

§497Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὴ τὸ ἐπικαλεῖσθε.

§498Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸ ἐπικαλοῦμαι. Μὴ λησμονῆτε τὴν θέσιν σας. Καταστήσατε τὴν συζήτησιν περισσότερον τακτικήν. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη αὐτῆς τῆς χασμωδίας.

§499Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε ἀρχηγὲ τῶν προοδευτικῶν, δὲν εἶναι καμμιὰ χασμωδία ὅταν ἐπικαλεῖσθε ἕνα ἔγγραφον σᾶς ἐρωτῶ τὴν ἡμερομηνία, καὶ ἀποδεικνύεται ὅτι εἶναι μεταγενέστερον, ἐπίσης σᾶς ἐρωτῶ αν αὐτὸ τὸ ἔγγραφον ὁμίλει περὶ Ἔλφα, καὶ ἀρνεῖσθε νὰ ὁμιλήσετε.

§500Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν οἰκονομικῶν, θὰ ὠφείλατε νὰ λάβετε μεγαλειτέραν φροντίδα καὶ διὰ τὸν τόνον καὶ διὰ τὸ ὕφος σας.

§501Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἕκαστος ἔχει τὸν τόνον του.

§502Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ τόνοι μὴ ἐπιτρεπόμενοι εἰς ὑπουργόν, ὀφείλεται ὅταν ὁμιλεῖτε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νὰ μὴ λησμονεῖτε ὅτι εὑρίσκεσθε εἰς χῶρον εἰς τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλεται ὁ τόνος ὑμῶν νὰ εἶναι ἡ ἁρμονία πρὸς τὴν αἴθουσαν εἰς τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν.

§503Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅταν ὁμιλεῖ κανεὶς δὲν ἀγανακτεῖ;

§504Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν μπορεῖ νὰ κινῇ τὴν χεῖρα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§505Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σεῖς θὰ μὲ ἐμποδίσητε, ὅταν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἄλλοι ρήτορες τῆς ἀντιπολιτεύσεως κυνδινεύουν νὰ τὸ σπάσουν μὲ τοὺς γρόνθους των νομίζετε ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ μίαν χειρονομίαν.

§506Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν καὶ κάθε ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν, ἔχει ὑποχρεώσεις μεγαλειτέρας τῶν ἄλλων. Ἐὰν οἱ ἄλλοι παρεκτρέπωνται αἱ παρεκτροπαὶ εἶναι ἀδικαιολόγητοι διὰ τοὺς ὑπουργούς.

§507Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς διέκοψα διὰ τὴν ἡμερομηνίαν τοῦ ἐγγράφου.

§508Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις οὕτω στηριζόμενοι εἰς τὴν δύναμιν τῆς πλειοψηφίας.

§509Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ μὴν ἐκδηλώσωμεν τὴν ἀγανάκτησίν μας.

§510Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὶ ἀγανάκτησιν κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως;

§511Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ ὅτι χωρὶς νὰ εἶσθε βέβαιος περὶ τῶν χρονολογιῶν καὶ περὶ τοῦ περιεχομένου.....

§512Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πῶς δὲν εἶμαι βέβαιος περὶ τῶν χρονολογιῶν; Πῶς δὲν εἶμαι βέβαιος κύριε πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς χρονολογίας ὅταν ἀναφέρετε 15 Ἰουλίου 1928 εἰς τὸ ἔγγραφον.

§513Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ σᾶς ἀνεγνώρισα ὅτι δὲν εἶναι τὸ σφάλμα σας μεγάλο.

§514Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ποῖον σφάλμα;

§515Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶσθε ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους ποῦ διαβάζετε καλὰ τὸν φάκελλον, καὶ θὰ βλέπετε ὅτι αὐτὸ ἦτο ἀπάντησις εἰς προηγούμενον ἔγγραφον.

§516Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν παρατηρῶ ὅλας τὰς χρονολογίας διὰ νὰ κάνω τὰς συγκρίσεις διότι ἄν ἔκαμνον τοῦτο θὰ ἀπήτει ἕνα ἑξάμηνον διὰ νὰ ἀναγνώσω ἕνα φάκελλον. Εὑρίσκω μίαν παρατήρησιν εἰς ἕνα ἔγγραφον, ἡ ὁποία εἶναι χρήσιμος διὰ τὴν συζήτησιν τῆς Βουλῆς καὶ λαμβάνω τὴν χρονολογίαν τοῦ ἐγγράφου. Δύνασθε δι’ αὐτὸ νὰ μοῦ εἴπῃ τε ὅτι προκαλῶ τὴν ἀγανάκτησιν; Λοιπὸν σᾶς ἀναφέρω χωρὶς νὰ εἰπῶ Ἔλφα, ὅτι ὑπάρχει ἕνα ἔγγραφον τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Νοσοκομείου Χαλκίδος τῆς 25 Νοεμβρίου 1929, ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀναφέρει καὶ διαπιστώνει μίαν νοθείαν τῆς κινίνης ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ κλωνίσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν ἀσθενῶν, ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἀπευθύνεται ἀπὸ τὸ Νοσοκομεῖον τῶν προσφύγων. Ἔχω δὲ πάντα λόγον νὰ πιστεύω ὅτι πρόκειται περὶ τῆς κινίνης «Ἔλφα», διότι τὸ νοσοκομεῖον τὴν κινίνην του τὴν προμηθεύεται ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς εἰς τὸ ὁποῖον χορηγεῖται ἡ κινίνη τοῦ Κράτους. Πρόκειται περὶ δημοσίας ὑπηρεσίας εἰς τὴν ὁποίαν γίνεται χρησιμοποίησις τῆς κινίνης τοῦ Κράτους, καὶ αὐτὸ προκαλεῖ τὴν ἀγανάκτησιν. Ἔχομεν λοιπὸν δύο διαπιστώσεις τῆς νοθείας τῆς κινίνης ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον «Ἔλφα», ἔχομεν ὁμοίαν διαπίστωσιν ἐπὶ ἄλλων ἀσθενῶν, ὄχι τοῦ νοσοκομείου πλέον τῆς Χαλκίδος, ἀλλὰ ἄλλην διαπίστωσιν προερχομένην ἀπὸ τὸν Νομίατρον Χαλκίδος. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο εἶναι τῆς 20 Δεκεμβρίου 1929.

§517Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πρόκειται περὶ τοῦ μὴ διαλυτοῦ.

§518Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἕνα εἶναι παραπεμπτικὸν τοῦ ἄλλου.

§519Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι ὅτι ὄχι.

§520Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἰδοὺ τὸ ἔγγραφον «λαμβάνω ἀφορμὴν (ἀναγινώσκει)

§521Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐπίσης παρετήρησα ὅτι ὑπάρχει καὶ μία ἐπιστολὴ ἀπὸ 13 Δεκεμβρίου 1929 τοῦ καθηγητοῦ τῆς Φαρμακευτικῆς τοῦ Πανεπιστημίου κ. Ἰωακίμογλου, ὁ ὁποῖος καὶ αὐτὸς κάμνει ὁμοίας φύσεως παρατηρήσεις. Ἰδοὺ λοιπὸν κύριοι βουλευταί, ὅτι ἔχομεν σειρὰν ἄλλων παρατηρήσεων ἐκτὸς πλέον τῶν καθυστερήσεων, αἱ ὁποῖαι δίδουν ἀφορμὰς ὑπονοιῶν περὶ τοῦ ἐργοστασίου, ὄχι μόνον ὅτι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἐκτελέσεις τὰς ὁποίας διαθέτουν εἰς αὐτὸ ἀλλὰ καὶ εἰς νοθείας, καὶ προβαίνει καὶ εἰς ἀτελείας ἐπιβλαβεῖς διὰ τὴν ὑγείαν τῶν ἀσθενῶν. Καὶ ἔρχεται μία ἄλλη πλέον περίπτωσις, περίπτωσις διὰ τὴν ὁποίαν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι δὲν εἶχεν γνῶσιν. Εἶναι πιθανόν, ἀλλὰ πῶς θέλετε ἡμεῖς νὰ τὸ γνωρίζωμεν ὅτι εἶχεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν γνῶσιν ἢ δὲν εἶχεν, εἶναι πιθανὸν νὰ εἶχε γνῶσιν, καὶ εἶναι πιθανὸν νὰ μὴ εἶχε. Ἀφοῦ λέγει ὅτι δὲν εἶχε γνῶσιν, εἴμεθα ὑπόχρεοι νὰ δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν ἐκδοχήν. Ἀλλὰ τί θέλετε κύριοι, ὅταν ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν ὑποτίθεται ὅτι ἔχει γνῶσιν ὅλων τῶν λεπτομερειῶν. Πολλάκις τονίζομεν ὅτι ὁ ὑπουργὸς εἶναι παντογνώστης. Κατ’ αὐτόν τὸν τρόπον κρίνομεν, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κρινόμεθα, αὐτὴ εἶναι ἡ Κοινοβουλευτικὴ περὶ τοῦ ὑπουργοῦ ἀντίληψις. Γνωρίζει τὶ συμβαίνει εἰς τὰς ὑπηρεσίας, γνωρίζει τὶ συμβαίνει εἰς τὰ ζητήματα τὰ ἐνδιαφέροντα αὐτόν. Ἐὰν καθιεροῦτο ἀντίθετος ἄποψις, εὔκολον θὰ ἦτο νὰ λέγωμεν ὅτι δὲν γνωρίζει ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τίποτε, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διαβεβαιώσεως αὐτῆς νὰ κατέπαυε ἡ συζήτησις, δὲν θὰ ὑπῆρχε δὲ καὶ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος. Ὁ ὑπουργὸς δὲν δικαιολογεῖται οὐδέποτε προβάλλων τὴν ἄγνοιαν τοῦ νόμου, ὅπως δὲν δικαιολογεῖται ὁ πολίτης προβάλλων τὴν ἄγνοιαν τοῦ νόμου. Πόσοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι καταδικάζονται ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ νόμου, καὶ ὅμως δὲν συγχωρεῖται εἰς αὐτοὺς ἡ ἄγνοια τοῦ νόμου. Ἔρχεται λοιπὸν μία δημοσία ὑπηρεσία, οἱ Σιδηρόδρομοι τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ ἀναφέρουν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, ὅτι ἀπὸ μίαν παραγγελίαν 10000 σωληναρίων κινίνης, 5000 σωληνάρια τά ὁποῖα παρεδόθησαν εἰς τοὺς Σιδηροδρόμους τοῦ Κράτους καὶ τὰ ὁποῖα προήρχοντο ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον τὸ ἐπίσημον τοῦ Κράτους, ἀπὸ τὸν Φάρον, ὅτι, τὰ 5000 αὐτὰ σωληνάρια κινίνης τοῦ ἐργοστασίου, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ ἐπισήμου Κράτους εἶχον τοιαύτην νοθείαν κινίνης, ὥστε ἡ περιεκτικότης αὐτῶν, κατήρχετο εἰς 0,04 ἀντὶ τῶν 0,20 δηλαδὴ σχεδὸν νὰ εἶναι ἐκμηδενισμένη. Ἡ διεύθυνσις τῶν Σιδηροδρόμων ἀπευθύνεται πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς καὶ τοῦτο πράγματι διατάσει τηλεφωνικῶς τὴν κατάσχεσιν αὐτῆς τῆς κινίνης, παραγγέλων νὰ γίνῃ καὶ μύνησις ἐπὶ νοθείᾳ.....

§522Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω ὅτι μᾶλλον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἔπραξεν τοῦτο.

§523Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὄχι! Ὄχι. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, διέταξε νὰ γίνῃ ἡ κατάσχεσις μέχρι τῆς ἐκδικάσεως τῆς ὑποθέσεως, ὅλης τῆς κινίνης τῆς Ε.Λ.Φ.Α, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς τὰ φαρμακεῖα καὶ τὰ φαρμακεμπορεῖα, ὅλης τῆς κινίνης ὅμως τῆς ἐμπορευομένης τῆς ἀνηκούσης εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον, πλήν,—ἡ ἐξαίρεσις εἶναι σαφής—πλὴν τῆς παρασκευαζομένης διὰ λογαριασμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Τὶ ἔγινεν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἐπελήφθη τῆς ὑποθέσεως ἡ δικαιοσύνη, καὶ ἡ δικαιοσύνη καταδικάζει τὴν ἑταιρείαν αὐτήν, τὴν ἀνάδοχον τῆς συσκευασίας διὰ τὴν κινίνην τοῦ κράτους, εἰς 6μηνον φυλάκισιν, καὶ δὲν γνωρίζω εἰς ποίας ἄλλας συμπαρομαρτούσας ποινὰς διὰ νοθείαν κινίνης, διατάξουσα δὲ, καθὼς ἤκουσα λεγόμενον, καὶ τὸ κλείσιμον τοῦ ἐργοστασίου.

§524Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὸ λέγει ἡ ἀπόφασις.

§525Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἔχω τὴν ἀπόφασιν.

§526Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁρίστε νὰ σᾶς τὴν διαβάσουμε.

§527Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει. Δέχομαι ὅτι δὲν διετάχθη τὸ κλείσιμον. Καταδικάζεται ὅμως τὸ ἐργοστάσιον εἰς 6μηνον φυλάκισιν, καὶ εἰς ἕν πρόστιμον βαρὺ 70000 δραχμῶν. Ἰδοὺ λοιπόν, κύριοι, ὅτι εὑρισκόμεθα πλέον ἐνώπιον μιᾶς ἀλληλουχίας γεγονότων, τὰ ὁποῖα κανένα δὲν δικαιολογοῦν, νὰ εἶναι πλέον ἀνύποπτος, νὰ ἔχῃ πλέον ἐμπιστοσύνην ἐπὶ τοῦ ἐργοστασίου. Ἔχομεν τὰς παρεκλίσεις αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ὑποχρεώσεων τὰς ὁποίας ἀνέλαβεν διὰ τῆς διακυρήξεως, ἔχομεν τὰς ἀλλεπαλλήλους αὐτοῦ καθυστερήσεις, τὰς τεχνικὰς ἀτελείας, ἔχομεν ἀκόμη τὴν νοθείαν τῆς κινίνης, ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν, καὶ ἔχομεν ὡς ἀποτέλεσμα ὅλων αὐτῶν, τὴν καταδίκην ἐργολάβου τοῦ κράτους, ἐπὶ νοθείᾳ τῆς κινίνης, τὴν καταδίκην μιᾶς ἑταιρείας ἡ ὁποία εἶχεν ἀναλάβει καὶ αὐτὴ τὴν δισκοποίησιν, καὶ τὴν συσκευασίαν τῆς κινίνης τοῦ Κράτους. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω ποῖον θὰ ἦτο τὸ γεγονὸς ἐκεῖνο; Ποῖον, ἠδύνατο, ἄλλο γεγονὸς βαρύτερον νὰ προκύψῃ διὰ τὴν ἑταιρείαν αὐτήν; Ποία θὰ ἦτο ἡ περίπτωσις ἐκείνη κατὰ τὴν ὁποίαν, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἢ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, ἢ δὲν γνωρίζω ποῖον ὑπουργεῖον τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς θὰ ἠδύνατο νὰ λάβῃ μέτρα δραστικώτερα ἐναντίον αὐτῆς τῆς ἑταιρείας; Ποῖον ἄλλο παράπτωμα, ἐκτὸς αὐτοῦ θὰ ἔπρεπεν νὰ κάμῃ αὐτὴ ἡ ἑταιρεία, διά νὰ φθάσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀνάγκην, νὰ τὴν κηρύξῃ ἔκπτωτον, νὰ καταδικάσῃ αὐτὴν νὰ ζητήσῃ μεγαλειτέρας ἐγγυήσεις νὰ λάβῃ περισσότερα προφυλακτικὰ μέτρα; Τὶ ἠδύνατο ἄλλο νὰ πράξῃ ἡ ἑταιρεία, παρὰ νὰ καταδικασθῇ ἀπὸ τὸ αἰσχροδικεῖον διὰ τὴν νοθείαν τῆς κινίνης, καθ’ ὃν χρόνον εἶχον ἀναλάβει τὴν χορήγησιν τῆς κινίνης εἰς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν; Ὑπάρχει καμμία ἄλλη περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν, ὑπὸ τῶν προϊσταμένων τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, ὅταν καὶ μετὰ τὴν ἀνακαλυφθεῖσαν νοθείαν ἐξηκολούθει τὸ ἐργοστάσιον Φάρου νὰ ἐκτελῇ τὰς παραγγελίας, καὶ νὰ παραβαίνῃ τὰς ὑποχρεώσεις του, νὰ μὴ κηρύσσεται ἔκπτωτος, νὰ μὴ ἐπιβάλλεται εἰς αὐτὸν πρόστιμον; Τὶ θέλετε, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ εἴπωμεν ἡμεῖς, διότι ὑπάρχει καθαρὰ ἡ ἐξήγησις τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, πῶς θέλετε ἡμεῖς νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι καὶ ὅταν κατεδικάζοντο οἱ ἐργολάβοι τοῦ Κράτους εἰς τὸ δικαστήριον διὰ καταχρήσεις καὶ διὰ νοθείας εἰδῶν, τὰ ὁποῖα ἐνεπιστεύετο εἰς αὐτοὺς τοῦτο τὸ Κράτος, ὅτι καὶ τότε εἶναι δυνατὸν νὰ ἀδιαφορῶμεν καὶ νὰ μὴν λαμβάνωμεν ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔχομεν εἰς χεῖρας μας, καὶ τὰ ὁποῖα ὀφείλομεν νὰ λαμβάνομεν ἔναντι τῶν καταχραστῶν;

§528Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πότε κατεδικάσθη ἡ ἑταιρεία;

§529Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1929.

§530Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ σᾶς λέγω ἂν τὸ ἐμάνθανον τὴν ἰδίαν ὥραν, τὴν ἰδίαν ἡμέραν θὰ ἀπεφάσιζα, νὰ ἀκυρώσω τὴν σύμβασιν, καὶ νὰ παραπέμψω τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὴν δικαιοσύνην.

§531Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Λαμβάνετε τὸν λόγον δυναμικῶς, διότι δικαίωμα ἔχω νὰ μὴ σᾶς ἐπιτρέψω τὰς διακοπάς.

§532Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶς). Ἐγὼ ἐπιτρέπω πάντοτε διακοπάς.

§533Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Σεῖς εἶσθε γενναιόδωρος, ἐνῷ ἐγὼ δὲν εἶμαι γενναιόδωρος. Μάλιστα εἶναι καθῆκον σας, διὰ νὰ μὲ διακόψητε νὰ ζητήσετε τοὐλάχιστον τὴν ἄδειαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς ὅταν θέλομεν νὰ σᾶς διακόψωμεν, νὰ ζητῶμεν τὴν ἄδειαν, καὶ σεῖς οἱανδήποτε ὥραν θέλετε, νὰ διακόπτετε τὸ νῆμα τῶν ἰδεῶν τοῦ ρήτορος, καὶ νὰ δημιουργῆτε χασμῳδίαν εἰς τὴν Βουλήν. Τοῦτο ἐντελῶς ἀντίκειται εἰς τὰς στοιχειώδεις ὑποχρεώσεις ὑμῶν ἀπέναντι τῆς Βουλῆς. Ἔλεγον λοιπόν, κύριοι Βουλευταὶ ὅτι καὶ μετὰ τὴν καταδίκην, παρέμενεν ὁ ἴδιος ἐργολάβος. Τὶ ἔπρεπε νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις κατόπιν ὅλων αὐτῶν τῶν ἀλλεπαλλήλων περιπτώσεων; Εἴπομεν, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ὡς πρώτη προειδοποίησιν, νὰ ἔχῃ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ ἀνωτάτου ὁρίου τοῦ προστίμου, ὡς δεύτερον μέτρον νὰ φθάνῃ μέχρι τῆς ἐκπτώσεως, ὡς τρίτον μέτρον μέχρι τῆς καταγγελείας ἐνώπιον τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, ἀλλὰ διὰ νὰ γίνουν ὅλα αὐτὰ, θὰ προϋπετίθετο ὅτι ἐκινήθη ἡ δυσπιστία ἐξ ὅλων τῶν γεγονότων τούτων τῶν ἁρμοδίων, καὶ ὅτι ὅπως καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν αὐτὴν φορὰν, θὰ ἤθελαν νὰ λάβουν ὅλας ἐκείνας τὰς ἐξασφαλίσεις, τὰς ὁποίας ἐπεβάλλετο νὰ λάβουν. Εἶχον νὰ ἐφαρμόσουν μίαν σύμβασιν εἰς τὴν ὁποίαν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀναγνωρίσω ὅτι ὑπῆρχεν ὅρος πλημμελής. Ὑπῆρχεν εἰς τὴν σύμβασιν τοῦ 923, μετεφέρθη ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν σύμβασιν τοῦ 1927, ἀνεγράφη ὑπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα εἰς τὴν σύμβασιν τοῦ 1930, ὁ ὅρος κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ κινίνη ἡ ὁποία ἐπρόκειτο, νὰ παραδοθῇ εἰς τὴν κατανάλωσιν μετὰ τὸν ἔλεγχον τὸν ὁποῖον ὑφίσταται, καὶ πρὸ τούτου ἐναποθηκεύεται ἐντὸς τῶν καταστημάτων τοῦ ἐργοστασίου, ἐντὸς τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ, καὶ ἐδημιουργεῖτο μία καὶ μόνον ἐξασφάλησις, ἡ κλεὶς ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ δημοσίου πλησίον τῆς ἑταιρείας. Αὐτὴ καὶ μόνον... Αὐτὴ καὶ μόνον ἡ ἀσφάλεια ὑπῆρχε ὅτι δὲν θὰ ἐγένετο κατάχρησις ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας. Διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὅρου αὐτοῦ μέχρι τοῦ 1927, δὲν εἶχεν ἐμφανισθῆ οὐδεμία περίστασις, δὲν ἐδόθη εἰς οὐδένα ἀφορμὴ νὰ τὸν ἐξετάσῃ τὸν ὅρον αὐτόν. Ἀλλ’ ὅταν ἐνεφανίσθη σωρεία τῶν καταχρήσεων αὐτῶν, δὲν ἠγέρθη ἀμέσως ἡ ὑπόνοια, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ χώραν, ἔστω καὶ εἰς ἓν δισκίον ἡ κατάχρησις αὐτὴ—καὶ ἐὰν δὲν ἐπιστοποιεῖτο αὐτὴ ἡ κατάχρησις—μήπως καὶ εἰς τὴν κινίνην τοῦ κράτους συνέβη, ὅτι συνέβαινον καὶ εἰς τὴν κινίνην τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου, διὰ τὴν ὁμοίαν κινίνην ὑποχρέωσιν εἶχεν τὸ ἐργοστάσιον νὰ ἦτο ἐπίσης ἐν τάξει; μήπως καὶ ἐκεῖ συνέβαινε κατάχρησις καὶ διὰ τὴν κινίνην τοῦ κράτους; Τί θέλετε νὰ πράξωμεν, νὰ ἀντικαταστήσωμεν τοὺς ὑπαλλήλους; καὶ τὸν ἀντιπρόσωπον τὸν ὁποῖον εἴχομεν; Ἀλλὰ τὸν ἀντιπρόσωπον λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὸν εὕρομεν. Εἶχεν τοποθετηθῆ παρὰ τῆς προηγουμένης κυβερνήσεως. Ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι τοποθετοῦνται ἀπὸ μίαν κυβέρνησιν, καὶ ἡ τοποθέτησις ἔχει ὡς ἄριστα, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν ἐνδόσημοι ὑπόνοιαι ἐναντίον τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν. Εὐθὺς ὡς παρουσιάζεται ἀνωμαλία τοιαύτη, τίθεται ὑπὸ σύντονον παρακολούθησιν ἡ δρᾶσις τῶν ὑπαλλήλων. Καὶ μέχρι τοῦ 1927, ὅταν ἀνέλαβεν ὁ Ἰωαννίδης τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ κράτους εἰς τὴν ἑταιρείαν, ὁ Ἰωαννίδης ἐθεωρεῖτο εἷς ἐκ τῶν ἀρίστων ὑπαλλήλων. Ὅταν ἐνεφανίσθησαν κατόπιν αἱ καταχρήσεις—δὲν ἤθελον ἐγὼ νὰ συλλάβετε ὑπονοίας, οὔτε νὰ ζητήσετε εὐθύνας ἀπὸ τὸν ὑπάλληλον, διότι ἦτο δυνατὸν ὁ ὑπάλληλος νὰ ἦτο ἐν ἀπολύτω τάξει, δὲν θέλω νὰ σπεύσητε διὰ νὰ κηλιδώσετε τὴν ὑπόληψιν ἑνὸς ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος ἦτο δυνατὸν νὰ ἦτο ἀπολύτως χρηστὸς—ἦτο δυνατὸν νὰ σᾶς γεννηθῇ ἡ ὑπόνοια, ὅτι ὁ ὑπάλληλος ἦτο δυνατὸν νὰ πίπτῃ θῦμα μιᾶς πλεκτάνης τὴν ὁποίαν ἐξύφανεν τὸ ἐργοστάσιον διὰ νὰ κερδίσῃ χρήματα. Φυσικὸν θὰ ἦτο εἰς τὸν ὑπάλληλον αὐτὸν, νὰ ἀναζητήσετε καὶ προσθέτους ἐγγυήσεις, καὶ νὰ ἀναθέσητε τὰς ἀναλύσεις αὐτὰς ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων τῆς κινίνης, ἡ ὁποία εὑρίσκετο ἐντὸς τῶν ἀποθηκῶν τοῦ κράτους, νὰ τὴν ἀναθέσητε, ὅταν σᾶς παρεδίδετο πρὸς κατανάλωσιν, εἰς ἕνα ἄλλο χημικὸν ἐργαστήριον, διὰ νὰ ἴδητε μήπως ὁ ὑπάλληλός σας—Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ὑπόκεινται εἰς ἀδυναμίαν—εὑρέθη εἰς μίαν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπέτρεψε ἴσως μίαν κατάχρησιν εἰς τὸ ἐργοστάσιον, ἢ μήπως καὶ ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς ἔπεσε θῦμα τῆς δολιότητος τοῦ ἐργολάβου ὁ ὁποῖος εἶχεν τὴν κινίνην ἐντὸς τοῦ καταστήματός του, ἠδύνατο νὰ προβῇ εἰς τὴν κατάχρησιν αὐτήν. Εἶναι ὑποθέσεις αἱ ὁποῖαι προσκρούουν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας εἴχατε ἀπέναντι τῶν ὑπαλλήλων, ἢ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας εἴχατε ἀπέναντι τῆς ἑταιρείας; Θὰ ἐκθέτατε τοὺς ὑπαλλήλους, ἢ τὴν ἑταιρείαν, ἐὰν ἐλέγατε, ὅτι ἡμεῖς παρελαμβάνομεν τὴν κινίνην, ἀλλὰ διότι δὲν ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ ἴδωμεν τὶ γίνετε. Βλέπομεν ὅτι ἡ κινίνη τὴν ὁποίαν δίδετε εἰς τὴν κατανάλωσιν, ἢ εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον, εἶναι κινίνη νοθευμένη, εἶναι κινίνη ἐγκληματικὴ εἶναι κινίνη ἀνθρωποκτόνος. Διατὶ ὁ ἐργολάβος ὁ ὁποῖος ἀπεφάσισε νὰ παραβῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὰς ἠθικὰς καὶ νομικάς του ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τῆς κοινωνίας, δὲν θὰ παρέβαινε καὶ τὰς ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τοῦ κράτους; Καὶ διατὶ δὲν ἀνεζητήσατε ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ βεβαιωθῆτε, ἐὰν πράγματι γίνεται ἢ δὲν γίνεται τοιαύτη κατάχρησις, ἦτο ὁ σεβασμός σας ἀπέναντι τῶν ὑπαλλήλων ὁ ὁποῖος σᾶς ἐμπόδιζεν; Δὲν ἦτο δυνατὸν πράξεις τοιαῦται, ἐνέργειαι τοιαῦται, παραλήψεις τοιαῦται νὰ καλύπτονται διὰ τῆς ἰδέας, ὅτι δὲν πρέπει νὰ θίγωμεν τὸν ὑπάλληλον. Δὲν θὰ ἐθίγετο κἄν, θὰ περιεφρουροῦντο μόνον τὰ συμφέροντα τῆς κοινωνίας καὶ οὐδὲν πλέον. Κύριοι Βουλευταί, ἡ ὑπόθεσις τῆς κινίνης, ἐκ τῶν στοιχείων τῶν ὁποίων ἡμεῖς ἔχομεν ὑπ’ ὄψει, ἐξητάσθη ὅπως ἔπρεπε. Ἤκουσα τὴν ἑσπέραν ταύτην ὅτι ὁ φάκελλος δὲν κατετέθη ὁλόκληρος, ὅτι ἡ ὑποχρέωσις τῆς παραδόσεως τῶν ἐγγράφων εἰς τὴν δικαιοσύνην, δὲν ἐπέτρεπεν νὰ προσαχθοῦν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅλα τὰ στοιχεῖα τὰ ἀπαιτούμενα διὰ μιᾶς. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν κατατεθειμένων καὶ τῶν λοιπῶν ἐγγράφων, θὰ προέκυπτον καὶ ἄλλα τινὰ στοιχεῖα διαφωτιστικὰ, διὰ τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς. Ὅπωσδήποτε ἡ ὑπόθεσις ἐξετάσθη, καὶ ἡ συζήτησις θὰ τερματισθῇ τὴν ἑσπέραν ταύτην. Ἀλλὰ θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ἡ συζήτησις δὲν θέλει τερματισθῆ ἄνευ θετικοῦ τινος συμπεράσματος, χωρὶς νὰ προκύψῃ ἴσως συμπέρασμά τι θετικόν, συμπέρασμα ἀνακουφιστικὸν διὰ τὴν κοινωνίαν. Ποῖον θὰ ὤφειλεν κατὰ τὴν γνώμην ἡμῶν νὰ εἶναι τὸ συμπέρασμα τῆς συζητήσεως ταύτης. Τὸ συμπέρασμα τῆς συζητήσεως ταύτης, θὰ ὤφειλε νὰ εἶναι κατὰ τὴν γνώμην μας ὅτι δὲν θὰ κλείσῃ ἡ ὑπόθεσις αὕτη προτοῦ ἐπιχυθῇ ἄπλετον φῶς ἐπ’ αὐτῆς, προτοῦ διευκρινισθῇ αὕτη εἰς ὅλας της τὰς πλευράς, προτοῦ μάθωμεν πάντως, προτοῦ μάθει ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία, ἐὰν ὑπάρχουν ὑπεύθυνοι, καὶ ποῖοι εἶναι οἱ ὑπεύθυνοι, ἐὰν ὑπάρχουν ἀθῶοι, καὶ ποῖοι εἶναι οἱ ἀθῶοι, παντοῦ ὅπου ἐξεδηλώθη οἱαδήποτε ἀνάμιξις, ἀνάμιξις ἄμεσος καὶ ἀπροκάλυπτος, ἀνάμιξις πλαγία καὶ ἐπίβολος, παντοῦ ὅπου ἤθελεν ἀποδειχθῇ, ὅτι ὑπάρχει ἀνάμιξις ἢ παράλειψις. Τὸ συμπέρασμα πρέπει νὰ εἶναι, ὅτι θὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποφάσεις τῶν ὁποίων....καὶ διὰ νὰ μὴ κλείσῃ ἡ συζήτησις οὕτω δὲν ὑπάρχει ἄλλο μέσον σήμερον, καὶ διὰ νὰ ἐπιβληθῇ ἡ διαφώτισις δὲν ὑπάρχει ἄλλο μέσον, εἰμὴ νὰ γίνῃ δεκτή ἡ ἤδη ἐπιβληθεῖσα πρότασις περὶ συστάσεως μιᾶς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῷ ζητήματι τοῦ ἄρτου, ἀπέκλεισε τὴν σύστασιν τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς ἐκ τοῦ φόβου, ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ ἡ σύστασις ὡς ἐνέχουσα τὴν ἔννοιαν μομφῆς, ἢ τὴν ἔκφρασιν ὑπονοίας ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν θὰ ἀποκρούσῃ καὶ τὴν ἑσπέραν ταύτην τὴν πρότασιν συστάσεως ἐπιτροπῆς, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὑπάρχει μία μεγίστη διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο περιπτώσεων. Εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ἄρτου ὑπῆρξεν ἐπὶ τέλους μόνον διοικητικὴ ἐνέργεια καὶ εὐθύνη, καὶ ὅτι εἰς τὴν ὑπόθεσιν τὴν σημερινὴν, ἔχει ἤδη ἐπιληφθῇ ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη τοῦ ἔργου της, ὅτι εὑρίσκονται τὴν στιγμὴν ταύτην ἔγκλειστοι εἰς τὰς φυλακὰς οἱ προμηθευταὶ τοῦ Κράτους καὶ ἀνώτατοι δημόσιοι λειτουργοί, θὰ ἦτο ἀνιαρὸν νὰ θελήσωμεν νὰ προτρέξωμεν τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως, καὶ νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ τῆς ἀθωότητος, ἢ τῆς ἐνοχῆς τῶν κατηγορουμένων. Ἀλλ’ ἡ δικαστικὴ ἐνέργεια ὑποθέτω ὅτι ἔχει ἄλλην ἐντελῶς ἔννοιαν. Οὐδὲν δύναται νὰ ζημιωθῇ ἡ ἐργασία αὐτῆς, καὶ ἡ αὐτοτέλεια αὐτῆς, ἐκ τῆς παραλλήλου ἐνεργείας μιᾶς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας ὁ ὑπολογισμὸς θὰ ἦτο ἀντικειμενικός.

§534Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλετε ἡ πλειοψηφία νὰ δεχθῇ τὴν πρότασίν σας αὐτὴν, οὕτω διατυπωμένην.

§535Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἰς τὴν τροποποίησίν της δὲν ἔχω οὐδεμίαν δυσκολίαν. Εἶμαι πρόθυμος νὰ γίνῃ οἱαδήποτε διευκρίνησις, ἡ ὁποία θ’ ἀφήρει ἀπὸ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς τὸν χαρακτῆρα, τὸν πολιτικόν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως· εἴμεθα πρόθυμοι νὰ δεχθῶμεν πᾶσαν δήλωσιν ἡ ὁποία θὰ ἀφήρει ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἔννοιαν τῆς μομφῆς, ἢ τὴν ἔννοιαν ὑπονοίας τινός. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν εἶναι νὰ μὴ παραμείνῃ ἐν τῇ ὑποθέσῃ ταύτῃ τίποτε εἰς τὸ σκότος. Ἐγὼ μάλιστα θὰ ἔλεγον, ὅτι δὲν θὰ ἦτο ἀρκετὴ ἡ σύστασις τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ὅτι ὅλη ἡ Βουλὴ θὰ ὤφειλε νὰ παρακολουθήσῃ τὸ ἔργον της ἀκριβῶς, διὰ νὰ μὴ ἀφήσῃ νὰ εἰσχωρήσῃ εἰς αὐτὴν τὸ πνεῦμα τὸ κομματικόν, διὰ νὰ παραμείνῃ μέχρι τέλους δεσπόζον τὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἀλληλεγγύης, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται, τῶν ἐντίμων πολιτῶν, ἀπέναντι τῶν ἀνοσίων λιμαιώνων τῆς κοινωνίας. Θὰ ἤθελον, κύριοι βουλευταί, ἐκ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, νὰ δοθῇ ἀφορμὴ καὶ εἰσακουσθῇ ἡ παράκλησις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ὅλοι ὑποβοηθήσωμεν τὸ ἔργον τῆς ἀναστηλώσεως τῆς ἠθικῆς πίστεως εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Θὰ ἤθελα ἐγὼ πραγματικῶς νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἀντιπολίτευσις καὶ συμπολίτευσις εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, ἀλλὰ νὰ ὑπάρξῃ ἓν κοινὸν καὶ ἑνιαῖον μέτωπον ὅλων τῶν ἐντίμων πολιτῶν, ἀπέναντι τῶν κακοποιῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ὑποβάλλομεν, ἡ πρότασις ἀπὸ τῆς ὁποίας δεχόμεθα νὰ ἀφαιρεθῇ διὰ ρητῆς δηλώσεως πᾶσα μομφὴ ἢ ἔννοια εὐθύνης. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν βεβαίως τὴν δύναμιν —πολλοῦ γε καὶ δεῖ—διὰ νὰ θέσωμεν εἰς ἐφαρμογὴν τὴν διαταγὴν τοῦ ἄρθρου 55 τοῦ Συν)τος, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ τρίτου τῶν βουλευτῶν, καθίσταται ὑποχρεωτικὴ ἡ σύστασις ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς. Δὲν ἔχομεν τὴν δύναμιν, τὴν δύναμιν αὐτὴν ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ ματαιώσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως αὐτῆς. Ἀλλ’ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν ἀποκρούσῃ τὴν πρότασιν αὐτὴν, δὲν θὰ εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ πνεύματος τοῦ πολιτεύματος ἡμῶν, τοῦ δημοκρατικοῦ ἡμῶν πολιτεύματος, τὸ ὁποῖον ἠθέλησεν ἀκριβῶς νὰ διευκολύνῃ μίαν ἀκριβολόγον ἔρευναν, ἐπὶ τῶν σπουδαιοτάτων ζητημάτων, καὶ δὲν ὑποθέτω νὰ ὑπάρχῃ σπουδαιοτέρα ὑπόθεσις τῆς συζητουμένης—ἀκριβολόγου ἐλέγχου διὰ τῆς εὐκόλου συστάσεως ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, ἀπηλλαγμένης πολιτικῆς χροιᾶς. Ἐὰν εἴχομεν ὑπ’ ὄψει μας κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ πολιτεύματος αὐτοῦ, ὅτι θὰ ἤρχετο ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἀντιπολίτευσις δὲν θὰ κατώρθωνεν, ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἤθελε τὴν ἐξεταστικὴν ἐπιτροπήν, νὰ συγκεντρώσῃ τὸ τρίτον τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν.......;

§536Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ σᾶς δίδω τὸν ἀναγκαῖον ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, ἵνα παρουσιάσητε τήν πρότασιν νομίμως.

§537Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τότε εἴμεθα σύμφωνοι.

§538Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι διὰ νὰ γίνῃ, ἀλλὰ διὰ νὰ παρουσιάσητε τὴν συμφωνίαν.

§539Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἅμα ὡς ὑποβληθῇ ἡ πρότασις εἶναι ἀναγκαστικῶς δεκτή.

§540Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε συγγνώμην, παίρνω τὸν λόγον μου πίσω.

§541Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν θὰ εἶσθε ἐντὸς τοῦ πνεύματος τοῦ δημοκρατικοῦ, διότι τὸ πολίτευμα ἠρκέσθη εἰς τὸ τρίτον τῶν βουλευτῶν, διὰ νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ σύστασις τῆς Ἐπιτροπῆς. Τὶ σημαίνει τοῦτο; Ὅτι ἠθέλησεν ἐν πάσῃ περιπτώσει, νὰ μὴ παρεμποδίζητε ἡ σύστασις τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ σπουδαίων ζητημάτων. Ἄν συνέπεσε σήμερον νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ δύναμις αὐτή, φρονεῖτε ὅτι ἀνταποκρινόμεθα πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ Πολιτεύματος παρεμποδίζοντες τὴν σύστασιν μιᾶς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς; Δὲν ἀνταποκρινόμεθα πρὸς τὸ πνεῦμα αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον τὸ κακόν. Τὸ κακὸν εἶναι ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ θὰ τερματισθῇ, καὶ ἡ ἐνέργεια τῆς δικαιοσύνης, θὰ βραδύνῃ ἐπ’ ἄπειρον καὶ εἰς ὅσους ἀνέγνωσαν, καὶ εἰς ὅσους θέλουσι ἀναγνώσῃ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν τὴν ἑσπέραν αὐτὴν, κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, θὰ παραμείνῃ ἐν τῇ ψυχῇ αὐτῶν τὸ παράπονον ὅτι εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, δὲν ἐδόθη ὅλη ἡ ἔκτασις ἐκείνης ἡ ὁποία ὤφειλε νὰ δοθῇ ἀκριβῶς διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ πάσης εὐθύνης ὁ πολιτικὸς κόσμος, ὅτι ἐν τῇ διαχειρίσῃ τόσου λεπτοῦ ζητήματος, δὲν ἐπιδεικνύει εἰς πᾶσαν περίστασιν ὅλην τὴν ἀκαμψίαν τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ ἐπιδεικνύῃ, καὶ ὅτι εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν, δὲν ὑπῆρξεν ἀπόλυτος ἡ ἄδολος πρόθεσις, ὅπως ἐγὼ πιστεύω, τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τιμωρίαν τῶν ἐνόχων, εἰς τὴν πάταξιν τοῦ ἐγκλήματος. Ὁ ἀξιότιμος κ. πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἔλαβε γνῶσιν τῶν ἐγκλημάτων αὐτῶν, ἔσπευσε νὰ διατάξῃ τὴν καταδίωξιν, ἀλλ’ ἐγὼ εἶμαι ἀπολύτως πεπεισμένος, ὅτι καὶ ὁ κ. πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἀκόμη δὲν εἶναι ἐν γνώσει ὅλων τῶν λεπτομερειῶν τῆς ὑποθέσεως, ὥστε νὰ προσαρμόσῃ τὰ μέτρα του πρὸς τὰς ἀντιλήψεις του. Θὰ λάβῃ ἐπίγνωσιν διὰ τῆς λειτουργίας αὐτῆς ἀκριβῶς τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία σκοπὸν καὶ μόνον θὰ ἔχῃ τὴν διαφώτισιν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν διαφώτισιν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν διαφώτισιν ὁλοκλήρου τῆς Κοινωνίας (χειροκροτήματα).

§542ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κονδύλης.

§543Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Δὲν θεωρῶ ἀναγκαῖον, κύριοι βουλευταί, νὰ προσθέσω τι εἰς τοὺς χαρακτηρισμοὺς τοὺς ὁποίους ἀπέδωκαν εἰς τὴν ἀνακαλυφθεῖσαν νοθείαν οἱ παρελθόντες μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἀπὸ τοῦ βήματος. Ἡ βαρύτης τῆς μορφῆς τοῦ ἐγκλήματος τοῦ διαπραχθέντος κατὰ τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας εἶναι εἰς ὅλους μας γνωστή, τὰ δὲ ἀποτελέσματά της ἀσφαλῶς ὑπῆρξαν φονικὰ διὰ τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν. Ἴσως θὰ ἦτο προτιμότερον ἡ συζήτησις ἡ ὁποία διεξήχθη νὰ μὴ διεξήγετο ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην τῆς ἐπιθέσεως ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως, τῆς ἀμύνης ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἴσως, ἂν ὅλοι κατενοοῦμεν ποῖον ἔγκλημα διεπράττετο ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἔναντι τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας διὰ τῆς νοθείας τῆς κινίνης, θὰ ἀντελαμβανόμεθα τὸ καθῆκον νὰ ἐξετάσωμεν ψυχραιμότερον τὰ αἴτια καὶ τὰς πηγὰς ἀπὸ τὰς ὁποίας ἐπήγασεν τὸ πρωτοφανὲς καὶ πρωτάκουστον αὐτὸ γεγονός. Δὲν μπορεῖ νὰ εἰπῇ κανεὶς ὅτι καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις—μεταξὺ τῶν ὁποίων περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἡμετέρα—εἴμεθα ἀπηλλαγμένοι εὐθυνῶν διὰ τὴν συνέχισιν ἑνὸς τοιούτου ἐγκλήματος κατὰ τῆς κοινωνίας. Ἐφ’ ὅσον ἀνελάβομεν τὴν σχετικὴν ὑποχρέωσιν τῆς προμηθείας κινίνης εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ἔπρεπε νὰ τοῦ ἐξασφαλίσωμεν τὴν γνησιότητα καὶ τὸ ἀνόθευτον τῶν ἀπαραιτήτων του φαρμάκων. Τὸ πῶς θὰ τὸ ἐξησφαλίζαμεν ἦτο ζήτημα τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἔπρεπε νὰ τὸ λύσωμεν. Ὅπως ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσα, τὸ πρῶτον ποὺ πραγματεύεται περὶ νοθείας τῆς κινίνης εἶναι τῆς 29 Ὀκτωβρίου τοῦ 1926, ὅτε προϊστάμην τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀπὸ τὸν τρόπον ποὺ εἶναι συντεταγμένον τὸ ἔγγραφον φαίνεται ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι ἀπέβλεπον εἰς τὸ νὰ ἀποκρύψουν καὶ ὄχι νὰ ἀποκαλύψουν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὰ πράγματι συμβαίνοντα, διότι ὡμίλουν διὰ περιφράσεων περὶ τριμμένων κουφέτων, περὶ ἐλλιποβαρῶν κουφέτων, χωρὶς νὰ προσδιορίζουν ἐὰν τὸ ἐλλεῖπον βάρος ἀνάγεται εἰς τὴν κινίνην ἢ τὸ ζακχαρόπηκτον. Τὸ ἔγγραφον ἀπὸ τότε διεβιβάσθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἦσαν αἱ παραμοναὶ τῶν ἐκλογῶν τῆς 7 Νοεμβρίου καὶ ἐγὼ ἤμουν πολὺ ἀπησχολημένος καὶ τὸ ἀπέστειλα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα, ἀλλὰ ἐκεῖ πλέον τὸ ἔγγραφον ἐκαλύφθη καὶ ἡ ὑπόθεσις δὲν ἐπροχώρησε πάρα πέρα. Φαίνεται ὅτι ἔκτοτε ἐσυνεχίζετο ἡ νοθεία τῆς κινίνης, ἀλλὰ ὁσάκις ἀπεκαλύπτετο κατεβάλοντο προσπάθειαι καὶ συνεκαλύπτετο αὕτη. Δὲν γνωρίζω ἄν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶχε τὴν εὐτυχῆ ἔμπνευσιν νὰ καλέσῃ τὸν διακεκριμένον ὑγειονομικόν, ἀξιωματικὸν καὶ νὰ δώσῃ εἰς αὐτὸν ἐντολὴν αὐστηροῦ ἐλέγχου καὶ ἐὰν ὁ ὑποστράτηγος κ. Τσουνούκας δὲν ἐνήργει μεθ’ ὅσης ἐνήργησεν ἱκανότητος δὲν γνωρίζω λέγω, ἂν καὶ τὴν φορὰν αὐτὴν δὲν θὰ ἐμέναμεν μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ σοβαροῦ πράγματος, ἀλλὰ περὶ ἐλλείψεων στερουμένων γενικωτέρας σημασίας. Ποῦ εὑρίσκεται ἡ πηγὴ τοῦ κακοῦ; Ἡ πηγὴ τοῦ κακοῦ εὑρίσκεται εἰς τὸ σύστημα τῆς συγκροτήσεως καὶ εἰς τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον λειτουργοῦν αἱ ὑπηρεσίαι. Ὅπως γνωρίζετε πάντες οἱ ὑπουργοὶ εἶναι βεβαρυμένοι διὰ τόσης ἐργασίας ὥστε δὲν δύνανται νὰ παρακολουθοῦν τὰ ζητήματα ὅλα. Εἶναι λοιπὸν οἱ διευθυνταὶ τῶν ὑπηρεσιῶν, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἰσηγοῦνται καὶ οἱ Ὑπουργοὶ ὑπογράφουν, κατὰ τὸ πλεῖστον ἐν ἀγνοίᾳ των, εἰς τὴν χώραν ἡμῶν. Ἄλλωστε, τὸ γνωρίζωμεν πάντες, ἔχει καθιερωθῆ ἕνα σύστημα ὑπαλληλοκρατίας καὶ δυστυχῶς αἱ κρατικαὶ ὑπηρεσίαι δὲν εἶναι πάντοτε ἄξιαι τῆς τόσης ἐμπιστοσύνης τῆς παρεχομένης εἰς αὐτάς. Δὲν ἐννοῶ καὶ δὲν θέλω δι’ ὅσων εἶπον νὰ μεμφθῶ τὴν στρατιὰν τῶν μαρτυρικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι μ’ ὅλον ὅτι δὲν ἀμείβονται ἐπαρκῶς προσπαθοῦν νὰ ἐκτελέσουν εὐόρκως τὸ καθῆκον των, οὔτε κἄν τοὺς προϊσταμένους τῶν ὑπηρεσιῶν θέλω νὰ θίξω. Δι’ ὅσων εἶπον θέλω νὰ κτυπήσω τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ σήμερον. Τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ὑπερεφόρτωσεν τὰ ὑπουργεῖα δι’ ὑπηρεσιῶν, τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπει εἰς τὸ Ὑπουργὸν νὰ παρακολουθῇ τὰ γενόμενα ἐν τῷ ὑπουργείῳ του. Νομίζω ὅτι τὸ κακὸν κεῖται ἐκεῖ. Ἡ νοθεία τῆς κινίνης ὑπῆρχε καὶ ἐνηργεῖτο, καὶ ἔγγραφα ἐστέλλοντο εἰς τὰ Ὑπουργεῖα καταγγέλλοντα τὴν νοθείαν αὐτήν. Δὲν γνωρίζω ὅμως ἂν τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ἔφθανον μέχρι τῶν ὑπουργῶν καὶ δὲν γνωρίζω κατὰ τίνα τρόπον τὰ ἔγγραφα αὐτὰ εἰσηγοῦντο εἰς τὸν ὑπουργόν. Διότι σᾶς εἶπον, ὅτι εὑρίσκεται ἔγγραφον ὑπογεγραμμένον ἀπὸ ἐμὲ τὸν ἴδιον, τὸ ὁποῖον πράγματι πραγματεύεται περὶ νοθείας τῆς κινίνης, ἀλλὰ εἶναι κατὰ τοιοῦτον τρόπον συντεταγμένον ὥστε νὰ μὴ ἠμπορῇ κανεὶς νὰ ἐννοήσῃ περὶ τίνος ἀκριβῶς πρόκειται, ἡ ὑπηρεσία δὲν ἐφρόντιζε νὰ μοῦ εἰσηγηθῇ τὰς ὑποθέσεις, μολονότι ἐγνώριζεν ὅτι ἤμουν ταὐτοχρόνως πρωθυπουργὸς καὶ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν. Ἄν μοῦ ἐδίδετο τότε ἡ παραμικρὰ νύξις, ἀμέσως θὰ διέτασσα τὸν εἰσαγγελέα νὰ ἐπιληφθῇ ἀνακρίσεων θὰ ἐλάμβανα ἀκριβῶς δικαστικὰ μέτρα κατὰ τῶν ἑταιρειῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ὑπενόμευον τὴν ὑγείαν τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον ὅτι δὲν μοῦ ἐγένετο καμμία νύξις καὶ ἐνόμισα ὅτι ἐπρόκειτο περὶ κουφέτων τριμμένων, ὅτι δηλ. ἦσαν κακῶς κατεσκευασμένα καὶ τρίβονται.

§544Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἠμπορεῖ νὰ ἦτο καὶ αὐτό.

§545Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Δὲν ἦτο δυνατόν, κ. Πρόεδρε· εἶναι μεγαλείτερον τὸ κακόν. Ἄν θέλετε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὲ ἀκούσητε, νὰ στείλετε τὸν κ. Τσουνούκαν νὰ ἴδῃ ὅλα τὰ ἀντιελονοσιακὰ συνεργεῖα τὶ κινίνην δίδουν.

§546Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὰ τὰ ἐξετάσαμε πρὸ πολλοῦ. Δύο ἐξετάσεις ἐκάμαμεν, αἱ ὁποῖαι ἀπέδειξαν τὴν ἀπόλυτον γνησιότητά των.

§547Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Νὰ γίνῃ ἐξέτασις ἀπὸ πολλὰ πρόσωπα.

§548Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔγινεν ἀπὸ τὸν καθηγητὴν τῆς φαρμακολογίας κ. Ἰωακείμογλου, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετὴ ἐγγύησις.

§549Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Εἰς τὸν στρατὸν δίδεται τὸ φάρμακον ὅπως τὸ δίδει εἰς τὸν χωρικὸν τὸ ἀντιελονοσιακὸν συνεργεῖον, ἀλλὰ εἰς τὸν στρατὸν παρακολουθεῖται ἡ ἐνέργεια αὐτοῦ ἀπὸ τὸν ἰατρὸν τοῦ συντάγματος ἢ τὸν ἰατρὸν τοῦ Νοσοκομείου. Ἄν λοιπὸν ἡ κινίνη ἡ ὁποία ἐδίδετο διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ στρατοῦ ἦτο νοθευμένη, πολὺ περισσότερον θὰ ἦτο ἐκείνη ἡ ὁποία ἐχρησιμοποιεῖτο χωρὶς παρακολούθησιν, εἰς τοὺς χωρικούς.

§550Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Παρακαλῶ, νὰ σᾶς δώσω μίαν διασάφησιν. Ἡ διασάφησις εἶναι ἡ ἑξῆς: ὅτι ἡ νοθεία εὑρέθη μόνον ἐπὶ τῶν κουφέτων τῆς «Ἔλφα» ἀλλ’ ὄχι καὶ ἐπὶ τῶν κουφέτων «Παστέρ». Δηλαδὴ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐδόθησαν μέχρι τοῦ Μαΐου 250 κοιλὰ κινίνης «Ἔλφα» καὶ ἐδόθησαν καὶ 3 τόννοι κινίνης «Παστέρ», εἰς τοὺς 3 δὲ τόννους τῆς κινίνης «Παστέρ» δὲν εὑρέθη ἀπολύτως καμμία νοθεία, τοὐναντίον εἰς τὰ 250 κιλὰ τῆς «Ἔλφα» εὑρέθη νοθεία. Ὅπως δὲν εὑρέθη ἀπολύτως καμμία νοθεία εἰς τοὺς 6 τόννους κινίνης τοὺς ὁποίους παρέλαβε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς.

§551Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ ἀμφισβητήσω τὰς δηλώσεις σας, ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω καὶ σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς: ὅτι ἐγὼ τότε θὰ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι τὸ κινίνον τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς τοὺς Ἕλληνας χωρικοὺς εἶναι γνήσιον, ὅταν γίνωνται καὶ εἰς τοὺς 32 νομοὺς τοῦ Κράτους ἀναλύσεις καὶ ἔρχωνται καὶ αἱ 32 ἐκθέσεις καὶ λέγουν ὅτι τὰ κινῖνο εἶναι γνήσιον. Κατὰ τοῦτο ἐγὼ θέλω ἐγγυήσεις περισσοτέρας. Δὲν ἀμφισβητῶ τὰς δηλώσεις σας. Μπορεῖ νὰ ἔχετε δίκαιον, μπορεῖ τὸ κινίνο νὰ εἶναι καλὸν καὶ τοῦ «Παστέρ» καὶ τῆς «Ἔλφα» ἀκόμη. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς θέλω νὰ εἴπω εἶναι τοῦτο ὅτι πρέπει νὰ γίνωνται ἀπὸ περισσότερα πρόσωπα αἱ ἀναλύσεις· διότι ὅταν γίνωνται ἀπὸ 2–3 πρόσωπα αἱ ἀναλύσεις, τότε δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία ἀβεβαιότης ὅτι τὸ κινίνο θὰ εἶναι σωστό, διότι 2 καὶ 3 πρόσωπα ἠμποροῦν νὰ ἐξαγορασθῶσι, 32 ὅμως πρόσωπα δυσκόλως ἐξαγοράζονται. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἴχομεν ἕνα παιδὶ εἰς ἕνα χωριὸ τὸ ὁποῖον ἔπασχεν ἀπὸ ἑλονοσίαν. Τοῦ ἐδίδαμε κινίνο, ἀλλὰ τὸ κινίνο δὲν ἔφερε κανὲν ἀποτέλεσμα. Τὸ φέραμε ἐδῶ καὶ τοῦ ἐδώσαμε ἄλλα φάρμακα καὶ ἔγινε καλὰ τὸ παιδί. Τώρα ἐξηγεῖται διατὶ τὸ κινίνο δὲν τὸ ἔπιανε.

§552Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: ὑπάρχουν μορφαὶ ἑλονοσίας αἱ ὁποῖαι δὲν ὑποχωροῦν καὶ εἰς τὰς μεγαλειτέρας δόσεις τῆς κινίνης, ὥστε δὲν μπορεῖτε νὰ βασισθῆτε ἐπὶ ἑνὸς δεδομένου μιᾶς παρατηρήσεως, αὐτὸ δὲν μπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ στοιχεῖον ἀποδείξεως. Δὲν μπορεῖ νὰ βασίζεται κανεὶς ἐπὶ κεχωρισμένων περιπτώσεων, διότι εἶναι περίπλοκα τὰ ζητήματα τῆς κινίνης. Θὰ ἐπεθύμουν καὶ πάλιν νὰ εἴπω ὅτι, ἡ νοθεία τῆς κινίνης εἶναι ἓν βαρύτατον ἔγκλημα καὶ τὸ ὁποῖον διαπράττεται κατὰ τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας, καὶ ὅτι καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ κάθε Κυβέρνησις τῆς χώρας ἡ ὁποία ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην χορηγήσεως κινίνης εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὀφείλει νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν γνησιότητα τοῦ φαρμάκου τούτου· καὶ ἐπὶ πλέον συνιστῶ εἰς τὴν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπὶ τοῦ παρόντος κάμῃ πραγματικὸν ἔλεγχον διὰ νὰ ἴδῃ καὶ σήμερον ἀκόμη ἐὰν ἡ κινίνη ἡ ὁποία κυκλοφορεῖ εἶναι πράγματι γνησία.

§553ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§554Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, εἶπεν ὅτι τὸ ἀδίκημα τῆς νοθείας τῆς κινίνης εἶναι «πρωτοφανὲς καὶ πρωτάκουστον». Καὶ ἀφοῦ ἀναγνωρίσω ὅτι τὸ ἀδίκημα εἶναι βαρύτατον, εἶμαι δυστυχῶς ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω ὅσον ἀφορᾷ τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ «πρωτοφανοῦς καὶ πρωτακούστου». Ἡ ἀνθρωπίνη φύσις εἶναι ἡ ἰδία πάντοτε καὶ εἰς κάθε περίστασιν αἱ καταχρήσεις ἐπιδιώκονται ἀπὸ τοὺς ἔχοντας ὑγρὰν τὴν συνείδησιν. Καὶ πρὸ ἀκόμη τῆς ψυχολογικῆς καταστάσεως τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν ἡ μεταπολεμικὴ περίοδος, δὲν θὰ ἦτο παράδοξον ἐὰν εὑρισκώμεθα πρὸ τοιούτου εἴδους καταχρήσεις, πολὺ περισσότερον ἴσως σήμερον. Ἀλλ’ ὅπως εἶπον, ἂν δὲν εἶναι «πρωτοφανὲς καὶ πρωτάκουστον» εἶναι βέβαια βαρύτατον καὶ τοιοῦτον τὸ ἐθεώρησεν ἡ Κυβέρνησις εὐθὺς ὡς ἀπεκαλύφθη. Ἐκεῖνο λοιπὸν τὸ ὁποῖον καλεῖται νὰ ἐξετάσῃ ἡ Βουλή, εἶναι ἂν ἡ ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξεν ἐλλιπής, ἄν, ὅταν τὸ ἀδίκημα ἀνεκαλύφθη, δὲν ἔγινεν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τὸ κάθε τι τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ γίνῃ διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ ὄχι κἂν πρὸς τὰς ἀξιώσεις τῆς ἑλληνικῆς κοινῆς γνώμης, ἀλλὰ πρὸς τὰ καθήκοντα τὰ ὁποῖα μᾶς ἐπέβαλεν ἡ θέσις μας. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐξέφρασε τὴν ἀπορίαν διατὶ ἡ Κυβέρνησις μόνον τὴν 13ην Ὀκτωβρίου ἐπελήφθη τῆς ὑποθέσεως, ἐνῷ ὅπως ὑπεστήριξεν, διὰ νὰ φθάσουν αἱ ἐφημερίδες νὰ γράψουν εἰς τὰς 15 τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου τὰ τῆς ἀνακαλυφθείσης νοθείας τῆς κινίνης εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, τοῦτο σημαίνει ὅτι ἕνα μῆνα τοὐλάχιστον πρότερον θὰ ἤρχισε μεταξὺ τῶν στρατιωτικῶν ὑγειονομικῶν ἀρχῶν ἡ συζήτησις περὶ τοῦ ἐὰν τὸ κινῖνο εἶναι σωστὸ ἢ ὄχι. Νομίζω, κύριοι, καὶ λυποῦμαι ὅτι δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὅτι εἶναι πολὺ ἐξεζητημένη ἡ κατηγορία ἐναντίον ἐμοῦ, ὅτι δὲν ἔμαθα ὅτι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαί, ἐπειδὴ ἐγεννήθησαν αἱ αὐταὶ ὑπόνοιαι περὶ τῆς γνησιότητος τῆς κινίνης, εἶχον προβῆ εἰς ἀναλύψεις καὶ εἶχον ἀποδείξει ὅτι τὸ κινῖνο αὐτὸ ἦτο κακό, ἦτο νοθευμένο. Ἐγὼ τὴν νοθείαν αὐτὴν τὴν ἔμαθα τὸ πρῶτον ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας τῆς 13 Ὀκτωβρίου—τότε ἐδημοσιεύθη εἰς ὅλας σχεδὸν τὰς ἐφημερίδας ἡ εἴδησις—. Αἱ ἀρχαὶ τῆς Θεσσαλονίκης αἱ στρατιωτικαὶ δὲν δύνανται νὰ ἐλεγχθοῦν ὅτι δὲν μᾶς κατήγγειλαν ἐνωρίτερον τὰ πράγματα, διότι μόλις τοὺς διεβιβάσθησαν τὰ πράγματα εἰς τὸ Σῶμα Στρατοῦ, τὸ Σῶμα Στρατοῦ διεβίβασεν ὑπὸ χρονολογίαν 3 Ὀκτωβρίου τὸ ἔγγραφον πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ἔγγραφον ἐπέρασε εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὰς 9, εἰς τὰς 11 τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐζήτησε συμπληρωματικὰς πληροφορίας. Δὲν θ’ ἀπορήσετε βέβαια, διότι ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁ κατὰ νόμον λαμβάνων γνῶσιν τῆς τυπικῆς ἐργασίας τῶν ἐγγράφων δὲν ἦλθε νὰ μοῦ εἴπῃ, καὶ ἑπομένως νὰ μᾶς καταγνώσετε ἀμέλειαν, διότι μόνον εἰς τὰς 13 ἐνεργήσαμεν. Εἰς τὰς 13 ἔγραψαν αἱ ἐφημερίδες τὴν εἴδησιν, καὶ τὴν 9ην πρωϊνὴν ὥραν τῆς 13ης ὁ Πρωθυπουργὸς ἐκάλεσε διὰ τοῦ τηλεφώνου, ὅπως ἀναφέρει ἡ ἔκθεσις ἐκάλει τὸν Στρατηγὸν Τσουνούκαν καὶ τοῦ λέγει: Τί τρέχει μὲ αὐτὴν τὴν νοθείαν τῆς κινίνης; Τὸ γνωρίζετε; Μοῦ ἀπήντησεν ὅτι δὲν γνωρίζει τίποτε. Τοῦ εἶπα: Θὰ σηκωθῇς νὰ πᾷς εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, νὰ ἐξετάσῃς αὐτοπροσώπως τὰ πράγματα καὶ νὰ ἔλθῃς νὰ μοῦ ἀναφέρῃς. Δὲν θὰ εἶναι ἴσως περιττὸν νὰ σᾶς διαβάσω τὴν σχετικὴν ἔκθεσιν τοῦ στρατηγοῦ Τσουνούκα, τὸν ὁποῖον παρεκάλεσα, ὅταν κατετέθη ἐπερώτησις εἰς τὴν Βουλήν, νὰ ὑπενθυμίσῃ τὰς χρονολογίας καὶ τὰ γεγονότα πῶς ἀκριβῶς ἐξειλίχθησαν διότι ἦτο ἤδη Δεκέμβριος καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐνθυμοῦμαι τὰς χρονολογίας καὶ τὰ γεγονότα. Ὁ κ. Τσουνούκας μοῦ ἔγραψεν εἰς τὰς 4 Δεκεμβρίου τὴν ἐπιστολὴν τὴν ὁποίαν σᾶς ἀναγινώσκω (ἀναγινώσκει τὴν ἐπιστολὴν τοῦ κ. Τσουνούκα). Οὕτως ἐκινήθη ἡ δικαστικὴ ἔρευνα ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως. Δὲν θὰ παρακολουθήσω τοὺς ἀξιοτίμους ρήτορας τῆς ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἠθέλησαν νὰ εὕρουν ἀφορμὴν ἐπικρίσεως εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καθὼς καὶ ὁ ἀξιότιμος ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, ὑπῆρξε τόσον πλήρης καὶ τόσον διαφωτιστική, ὥστε δὲν νομίζω, ὅτι καὶ μετὰ τὰς ἀγορεύσεις τῶν ὕστερον ἀγορευσάντων ρητόρων διεσαλεύθη καί ἐπ’ ἐλάχιστον ἡ ἀπόδειξις τοῦ γεγονότος ὅτι δὲν παρέλειψεν ἡ Κυβέρνησίς μου οὐδεμίαν ἐνέργειαν ἐξ ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἐνεδεικνύοντο ὁσάκις ἔφθασαν εἰς τὰ ὦτα της πληροφορίαι ἢ ὑπόνοιαι περὶ διαπράξεως νοθείας. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν θὰ θελήσω ν’ ἀπαντήσω, ἀφ’ οὗ ἐπαναλαμβάνω, μοῦ ἀρκεῖ ἡ ἔκθεσις τῶν γεγονότων ὑπό τῶν συναδέλφων μου, θὰ θελήσω μόνον νὰ θίξω σημεῖα τινα τῶν ἀγορεύσεων, τῶν ἀρχηγῶν τῶν πολιτικῶν κομμάτων. Ὁ κ. Τσαλδάρης τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ εὐχαριστήσω διὰ τὸν τρόπον καθ’ ὃν διεχειρίσθη τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν, μὲ κατηγορεῖ διὰ δύο κυρίως πράγματα: Πρῶτον ὅτι μολονότι ἀνεκοίνωσα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ὅτι, ἰδιαιτέραν θὰ καταβάλῃ ἡ Κυβέρνησίς μου προσοχὴν ὅπως τοῦ ἐξασφαλίσῃ τὴν ὑγείαν, ἐν τούτοις δὲν κατώρθωσα νὰ ἐμπνεύσω τοὺς ὑπαλλήλους ὅλους τῆς Ἑλλάδος μὲ τὸν ζωηρὸν πόθον τὸν ὁποῖον εἶχον νὰ ἐξασφαλίσω τὴν ὑγείαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἑπομένως εἶμαι ὑπεύθυνος διότι ἂν εἶχον ἐμπνεύσῃ αὐτόν, θὰ κατώρθωνα ἐνωρίτερον νὰ μᾶς ἀποκαλύψουν τὰς καταχρήσεις. Ὅταν, κύριοι, μία ἐπίθεσις καταντᾷ εἰς τοιαῦτα ἀερώδη ἐπιχειρήματα, ἐννοεῖται ποίαν ἀξίαν ἠμπορεῖται νὰ δώσητε εἰς αὐτὴν τὴν ἐπίθεσιν. Ἀλλὰ μὲ κατηγορεῖ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος δεύτερον διατί, ἀφ’ οὗ εἴχομεν πρῶτον μὲν βεβαιωμένην ἀταξίαν ὄχι πλέον νοθείας, ἀλλὰ ἀταξίαν περὶ τὴν παράδοσιν τῆς κινίνην καὶ ἀφ’ οὗ εἴχομεν ἐπὶ τέλους τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1929 βεβαιωμένην δι’ ἀποφάσεως τοῦ Αἰσχροδικείου Ἀθηνῶν τὴν εὐθύνην τοῦ Φάρου, διευθυντοῦ τῆς ἑταιρείας Ε.Λ.Φ.Α., διατὶ δὲν μᾶς ἐγεννήθη ἡ ὑπόνοια ὅτι ἠμποροῦσε νὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι καταχρήσεις ὥστε νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν ἀνεύρεσιν αὐτῶν; Καὶ ἐφ’ ὅσον δέν μοῦ ἐγεννήθησαν αὐταὶ αἱ ὑπόνοιαι. Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος μοῦ κατελόγιζε εὐθύνας. Ἀλλὰ τὸν ἠρώτησα πῶς ἠμποροῦν νὰ μοῦ γεννηθοῦν ὑπόνοιαι ἀφοῦ περὶ ὅλων τῶν λοιπῶν παραδόσεων τῆς κινίνης εἶχον τὰς ἐκθέσεις τῆς ἁρμοδίας ἀνωτάτης κρατικῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία μὲ ἐβεβαίωνεν ὅτι ἡ κινίνη καλῶς εἶχεν; Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος πιεσθεὶς μοῦ εἶπε: Μὰ ἔστω πῶς ἔχει ἔτσι ἔπρεπε νὰ σοῦ γεννηθοῦν ἴσως αἱ ὑπόνοιαι—δὲν ἐνθυμοῦμαι ἂν καλῶς ἀποδίδω τὴν φράσιν του....

§555Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἐπειδὴ κατὰ τὴν ἀγόρευσίν σας προκαλεῖτε—λόγῳ τῆς ἐπερωτήσεως τὴν ὁποίαν κάμνει τὸ Λαϊκὸν κόμμα—τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὀφείλω, διότι μεταξὺ τῶν ἄλλων εἴπατε ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα αὐτὰ εἶναι ἀερώδη.....

§556Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἕν ἐπιχείρημα.

§557Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. .... καὶ κατὰ δεύτερον ἐρωτᾶτε αὐτόν, ὀφείλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἕνεκα κωλύματος ἀπουσιάζει ἐγὼ δὲ δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§558Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχει καλῶς. Δὲν ἐπλανήθην ὅταν συνήγαγον ὅτι μοῦ εἶπεν: «ἔπρεπεν ὁπωσδήποτε νὰ σοῦ γεννηθοῦν ὑπόνοιαι». Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, κύριοι, λυποῦμαι ὅτι δὲν μπορῶ νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, διότι παρετηρήθησαν μόνος ἀταξίαι περὶ τὴν παράδοσιν τῆς κινίνης, ὄχι νοθεία. Καὶ διότι εἰς μίαν ὡρισμένην περίστασιν ἀνεκαλύφθη νοθεία εἰς τὴν κινίνην ἡ ὁποία εἶχε παραδοθῆ εἰς τοὺς κρατικοὺς σιδηροδρόμους, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γεννηθῇ εἰς ἐμὲ ἡ ἐλαχίστη ὑπόνοια ὅτι ἡ ἀνωτάτη ἀρχὴ εἰς τὴν ὁποίαν ἦτο συγκεντρωμένη ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ ἦτο ἀναξία ἐμπιστοσύνης. Εἶναι εὔκολον, κύριοι καὶ εἰς τὸν ἀνεύθυνον τύπον καὶ ἀκόμη εὐκολώτερον εἰς τὸν κακοήθη τύπον, εἶναι εὔκολον νὰ ἀμφισβητῇ τὴν ἐντιμότητα ὅλου τοῦ κόσμου καὶ τοῦ πολιτικοῦ καὶ τῶν ἀνωτάτων λειτουργῶν τοῦ Κράτους. Ὁ μὲν ἀνεύθυνος τύπος δὲν ὑπολογίζει τὰς συνεπείας τῆς ἀρθρογραφίας του, ὁ δὲ κακοήθης τύπος τὰς ὑπολογίζει καλῶς, διότι ἀκριβῶς εἰς τοῦτο ἀποβλέπει, πῶς δηλαδὴ θὰ ἀνατρέψῃ τὴν ἠθικὴν ἰσορροπίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ νὰ φέρῃ ἀνατροπὰς καὶ νὰ ἁλιεύσῃ εἰς θολὰ ὕδατα. Ἀλλὰ δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς ἐμὲ νὰ θέσω ὑπὸ ἀμφισβήτησιν, οὔτε ἐπὶ στιγμὴν τὰς ἐκθέσεις τοῦ ἀνωτάτου χημείου τοῦ Κράτους.

§559Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπιτρέπετε; Ἦτο αὐτὸ τὸ ἀνώτατον Χημεῖον τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον μᾶς ἔκαμεν αὐτὸ τὴν καταγγελίαν....

§560Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, καλὰ ποὺ μοῦ τὸ ὑπενθυμίσατε. Ὅταν θὰ ἔλθω εἰς τὸν κύριον ἐκ Κερκύρας βουλευτὴν, τότε θὰ τονίσω ὅτι ἡ ἀνακάλυψις τῆς νοθείας ὀφείλεται εἰς τὸ Γενικὸν Χημεῖον τοῦ Κράτους. Κύριοι, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἡ δικαιοσύνη τῆς πατρίδος μας ἐπελήφθη τῆς ὑποθέσεως δὲν θὰ διαπράξω τὸ βαρὺ παράπτωμα νὰ ζητήσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἐπηρεάσω τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς. Ἂν κληθῶ ὡς μάρτυς διὰ νὰ εἴπω ποία εἶναι ἡ ἐντύπωσίς μου ἐκ τῆς μακρᾶς ἀσκήσεως τῆς ἀρχῆς ἐκ τῆς συνεργασίας μετ’ αὐτοῦ, ὡς ἔντιμος πολίτης θὰ προσέλθω πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου δὲν δύναμαι νὰ συζητήσω τὴν ἐνέργειαν τῆς Δικαιοσύνης. Ἀναμένω μετ’ ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης τήν ὁριστικὴν ἀπόφασιν τῆς δικαιοσύνης. Καὶ τότε ἐγὼ τουλάχιστον πρὸς τὰς ἀποφάσεις τῶν δικαστῶν τῆς πατρίδος μου θὰ προσαρμόσω τὰς ἀντιλήψεις μου καὶ τοὺς πόθους μου, τοὺς λόγους μου καὶ τὰς ἐνεργείας μου. Ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ κληθεῖσα παρ’ ἐμοῦ ἔθεσε τὴν χεῖρα της ἐπὶ ἑνὸς ἀνωτάτου ὑπαλλήλου, ἐγὼ ἐγνώριζον ἐπὶ μίαν ὅλην 20ετίαν ὅτι ὁ ὑπάλληλος ἐκεῖνος ἦτο ἕνα ἀπὸ τὰ κοσμήματα τοῦ Κράτους καὶ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους εἰς τοὺς ὁποίους τὸ Κράτος ἐνεπιστεύετο τὰ μέγιστά του συμφέροντα.