1930.11.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 2η

ΠΕΜΠΤΗ 20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1930

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ἡ Μαργαρίτα Βιταλίδου παρακαλεῖ ὅπως τῆς ἀποδοθῇ τὸ ἐκ 35 χιλ. δραχμ. ποσὸν διὰ τὸν ἀποθανόντα ἀνεψιόν της ἀρχιναυπηγὸν τοῦ Π. Ν. Σωτήριον Νοτάρην. — Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Πρεβέζης ζητεῖ τὴν κατάργησιν τῆς πρὸ πενταετίας ἐπιβληθείσης φορολογίας 10% ἐπὶ τῶν ἐκ τῆς διώρυγος Λευκάδος διερχομένων ἐμπορευμάτων. — Ὁ τέως δευτεροβάθμιος διδάσκαλος τοῦ ἡμιγυμνασίου Βάλτης Ν. Ἀποστόλου ζητεῖ τὴν ἀπονομὴν αὐτῷ τῆς ἀναλόγου εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ εἰσηγητοῦ συντάξεως. — Ὁ Ἑλληνικὸς Σύλλογος τῶν Πολεμοπαθῶν Γκέρλιτς ζητεῖ τὴν παράτασιν τῶν προθεσμίας τῶν νόμων 3125 καὶ 3306 περὶ ὑποβολῆς αἰτήσεων ὑπὸ ὁπλιτῶν διὰ τὰς τυχὸν ὑλικὰς ζημίας των καὶ τὸν χαρακτηρισμὸν τούτων ὡς ὁμήρων. — Ἡ Ἐθνικὴ Ὀργάνωσις Ὁπλαρχηγῶν Θεσσαλονίκης «Οἱ ἀκρῖται» ὑποβάλλει αἴτησιν τῆς Κορίνης Καραζίδου ζητούσης τὴν παροχὴν ἐνισχύσεως. — Οἱ αὐτοκινητισταὶ τῆς περιφερείας Φλωρίνης διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην μονοπωλιακὴν ἀνάθεσιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν εἰς τὴν ἑταιρείαν «Προμηθεὺς» Μακρῆ καὶ Σία. — Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις τῶν τορπιλλισθέντων ναυτικῶν ζητεῖ τὴν ὁλοκληρωτικὴν ἀποζημίωσιν συμφώνως τῷ νόμῳ 4591. — Ὁ Ἕλλην ἀνάπηρος τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ Γ. Νικολαΐδης ζητεῖ τὴν παροχὴν συνδρομῆς ὑπὸ τοῦ Κράτους. — Ἡ ἀνωτάτη ἐπιτροπὴ προσφύγων διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑπογραφὴν τῶν Ἑλληνοτουρκικῶν συμβάσεων. — Ἡ κοινότης Κολίνδρου ζητεῖ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου περὶ ὀργανώσεως τῆς ταμειακῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους. — Ὁ Γ. Νικολαΐδης κάτοικος Ἱεραπέτρας Κρήτης καὶ τέως ὑπαξιωματικὸς τῆς Χωροφυλακῆς ζητεῖ τὴν παροχὴν συντάξεως. — Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Γυθείου παρακαλεῖ ὅπως περιληφθοῦν εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ ρυθμίσεων ἐκκρεμῶν ὑποθέσεων ἐκ συναλλάγματος καὶ οἱ βαλανιδέμποροι. — Ἡ Ὀργάνωσις Γκάπαυς ὑποβάλλει τηλεγράφημα περὶ Κρατικῆς βοηθείας διὰ τὴν ναυπήγησιν πλοίων πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ τουρισμοῦ καὶ τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἀμερικῆς. — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πετρίδης καταθέτει αἴτησιν τῶν κατοίκων Σοφικοῦ ζητούντων τὴν κήρυξιν χρεωστασίου δι’ ἓν ἔτος. —Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Κουρτίδης καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου Μικροῦ Δερρείου, ζητοῦντος τὴν προαγωγὴν τοῦ σχολείου των. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαθανάσης καταθέτει αἰτήσεις τῶν κατοίκων Ἀγρινίου Παναιτωλίου, Κυνουρίου καὶ Παραδόλας, ζητούντων τὴν ἀναστολὴν τῆς πληρωμῆς φόρων καὶ τὴν χορήγησιν καλλιεργητικῶν δανείων πενταετοῦς προθεσμίας. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ἀ. Παπαθανάσης καὶ Ι. Νικολίτσας καταθέτουν αἴτησιν τῶν κατοίκων Λαμπίρη Τριχωνίας, ζητούντων τὴν ἄρσιν τῆς ἀπαγορεύσεως ἐπὶ βοσκησίμου ἐκτάσεως τεσσάρων περίπου στρεμμάτων. —Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Κοντοδῖνας αἰτεῖται παράτασιν τῆς ἀδείας του ἐπὶ ἕνα μῆνα. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἡ αἰτουμένη παράτασις χορηγεῖται. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Κριμπᾶς, Ι. Ἀνδρεόπουλος, Μ. Μαντᾶς, ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεως τοῦ νόμου 3713 τῆς 24 Δεκεμβρίου 1928 «περὶ συμβουλίου Ἐπικρατείας». Ἀνακοινῶ ὅτι συμφώνως τῷ Κανονισμῷ κατήρτισα τὰς ἑξῆς Ἐπιτροπὰς: 1) Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ Ἐκ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Π. Πετρίδη, Γ. Σακαλῆ, Π. Εὐριπαίου, Ν. Ἀσκούτση, Λ. Μακᾶ, Δ. Χατζίσκου, καὶ Κ. Βουδούρη. 2) Ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς Ἐκ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Ἀφεντούλη, Φ. Σαράντη, Κ. Σίμου, Σ. Κωστοπούλου, καὶ Α. Μάρκου. 3) Ἐπὶ τῆς βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς Ἐκ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ν. Ζαρίφη, Α. Κεντούρη, καὶ Θ. Καλαντίδη. Ἀνακοινῶ τὰ κάτωθι τηλεγραφήματα ἅτινα ἀπεστάλησαν παρὰ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, τὸ μὲν πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Κοινοτήτων, τὸ δὲ πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως τῆς Τουρκίας: (ἀναγινώσκει). «Ἐξοχώτατον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Κοινοτήτων Λονδῖνον Παρακαλῶ τὴν Ὑμετέραν Ἐξοχότητα ὅπως δεχθῇ καὶ διαβιβάσῃ πρὸς τὴν Βρεττανικὴν Βουλὴν τὴν ἔκφρασιν τῆς βαθείας συγκινήσεως ἣν ἐδοκίμασαν οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐπὶ τῇ ἀναγγελίᾳ τοῦ μοιραίου δυστυχήματος ὅπερ ἐπροξένησε τὸν θάνατον ἑνὸς διακεκριμένου μέλους τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τοῦ λόρδου Θόμψον καί τόσων ἄλλων εὐγενῶν θυμάτων. Ἰωάννης Τσιριμῶκος

Πρόεδρος τῆς Βουλῆς»

Α. Ε. ΚΙΑΖΙΜ ΠΑΣΣΑ

Πρόεδρον τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως Ἄγκυραν «Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μοὶ διεβίβασε τὸν ὑμέτερον φιλόφρονα χαιρετισμὸν ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως τῆς Νέας Τουρκίας καὶ τὴν διαβεβαίωσιν τῆς Ὑμετέρας Ἐξοχότητος ὅτι ὁλόκληρος ἡ Συνέλευσις, διερμηνεύουσα τὴν γνώμην τοῦ Τουρκικοῦ λαοῦ, εἶναι κεκηρυγμένη ὑπὲρ τῆς Ἑλληνοτουρκικῆς φιλίας. Σπεύδω νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐκφράζοντες ἀκριβῶς τὰ αἰσθήματα αὐτῶν, δέχονται μετ’ ἐνθουσιασμοῦ τὰς ὑμετέρας δηλώσεις καὶ σᾶς παρακαλοῦσι νὰ πιστεύσητε ὅτι θὰ θεωρήσουν τὴν ἡμέραν τῆς κυρώσεως τῶν συνθηκῶν καὶ συμβάσεων τῶν συναφθεισῶν ἐν Ἀγκύρᾳ ὡς μίαν ἐκ τῶν εὐτυχεστέρων ποὺ ἐγνώρισεν ἡ Ἑλληνικὴ Βουλή. Ἰωάννης Τσιριμῶκος Πρόεδρος τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς.» Ὁμοίως ἀνακοινῶ τὴν κάτωθι ἀπάντησιν τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς τῶν Κοινοτήτων. Πρόεδρον Βουλῆς Ἀθήνα Ἐξοχώτατε, «Λαμβάνω τὴν τιμὴν ἀναγγείλω ὑμῖν τὴν λῆψιν τοῦ ὑμετέρου εὐγενοῦς τηλεγραφήματος δι’ οὗ ἐκφράζετε τὴν ὑμετέραν συμπάθειαν διὰ τὸν θάνατον τοῦ λόρδου Θόμψον καὶ τῶν ἄλλων θυμάτων τῆς ἀπωλείας τοῦ ἀεροπλάνου R 101. Διατελῶ μετὰ τιμῆς 24)10)1930 Πρόεδρος Βουλῆς Ἐπίσης Ἀνακοινῶ τὴν ληφθεῖσαν ἐπιστολὴν τοῦ ἐνταῦθα κ. Πρέσβεως τῆς Τουρκίας (ἀναγινώσκει). Κύριε Πρόεδρε. «Ἔλαβον παρὰ τῆς Κυβερνήσεώς μου τὴν εὐχάριστον ἐντολὴν νὰ σᾶς διαβιβάσω τὰς εὐχαριστίας τῆς Μεγάλης Ἐθνικῆς συνελεύσεως τῆς Τουρκίας διὰ τὸ ἀποσταλὲν αὐτῇ τηλεγράφημα. Τὸ τηλεγράφημα ἐκεῖνο, ἀνακοινωθὲν εἰς τὴν Μεγάλην Ἐθνικὴν Συνέλευσιν, ἐχαιρετίσθη μετὰ ζωηρῶν ἐπευφημιῶν καὶ εἶμαι ἐπιφορτισμένος νὰ σᾶς παράσχω τὴν βεβαίωσιν ὅτι καὶ ἐκ μέρους ἡμῶν ἐξ ἴσου ἡ ἡμέρα τῆς ἐπικυρώσεως ὑπὸ τῆς ἡμετέρας Συνελεύσεως τοῦ συμφώνου καὶ τῶν συμβάσεων τῆς Ἀγκύρας θὰ θεωρηθῇ ὡς ἡμέρα εὐτυχὴς δι’ ὅλους μας. Εὐδοκήσασε νὰ δεχθῆτε, κ. Πρόεδρε, τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ὑπερόχου πρὸς ὑμᾶς ὑπολήψεως. Ὁ Πρέσβυς τῆς Τουρκίας Ἐνὶς Βέης» (Τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἀνωτέρω ἐπιστολῆς ὑποδέχονται ζωηρὰ χειροκροτήματα καὶ ἐπευφημίαι ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων.)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπολογισμῶν τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους τῶν χρήσεων 1916 ἕως 1920–21».

§4Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. ὑπουργέ.

§6Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω καὶ νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου συμφωνιῶν ἡμῶν μετὰ τῆς ὁμόρου Τουρκικῆς Δημοκρατίας. Σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως συμφωνίας, φιλίας, οὐδετερότητος, συνδιαλλαγῆς καὶ διαιτησίας μετὰ τοῦ παρηρτημένου πρωτοκόλλου τῆς ναυτικῆς συμφωνίας». Σχέδιον νόμου «περὶ συμβάσεως ἐμπορίας καὶ προξενικῆς ἐγκαταστάσεως». Τὸ σύμφωνον τοῦτο ἔρχεται εἰς συμπλήρωσιν μιᾶς σειρᾶς συμφωνιῶν τὰς ὁποίας σχεδὸν πάσας ἡ παροῦσα Κυβέρνησις συνῆψε κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Σύμφωνα φιλίας, ὡς γνωστὸν ἐπεκυρώθησαν ἀπὸ ἡμᾶς κύριοι βουλευταί, μετὰ τῆς Ρουμανίας τὸ πρῶτον, τῆς Ἰταλίας, τῆς Γιουγκοσλαυΐας, τῆς Τσεχοσλοβακίας, τῆς Πολωνίας, τῆς Αὐστρίας, τῆς Οὐγγαρίας, τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ τῆς Ἱσπανίας. Ἐλπίζομεν καὶ ποθοῦμεν ὅπως, διευθετουμένων τῶν ὑπαρχουσῶν οὐχὶ οὐσιωδῶν διαφορῶν, ἐπακολουθήσουν σύμφωνα μετὰ τῶν ὁμόρων χωρῶν τῆς Βουλγαρίας καὶ τῆς Ἀλβανίας. Ἀλλὰ τὸ σύμφωνον τοῦτο δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἔχει ἐξόχως ἰδιάζουσαν σημασίαν ὄχι μόνον Ἑλληνικήν, ὄχι μόνον Τουρκικὴν, ἀλλὰ καὶ Εὐρωπαϊκήν. Καὶ δὲν θὰ ἦτο τολμηρὸν νὰ εἴπῃ τις παγκόσμιον. Σύμφωνα συναπτόμενα μετὰ τῶν τέως φίλων ἢ συμμάχων εἶναι καλά, Προβλέπουσι τὴν παρακώλυσιν προστριβῶν καὶ τὴν ἐπικράτησιν τῆς εἰρηνικῆς ὁδοῦ τῆς συνδιαλλαγῆς καὶ τῆς διαιτησίας. Σύμφωνα συναπτόμενα μετὰ Κρατῶν τὰ ὁποῖα συνέπεσε κατὰ τὸν μέγαν πόλεμον νὰ εὑρίσκωνται εἰς ἀντιθέτους παρατάξεις εἶναι καλλίτερα διότι οἱ πρώην ἐχθροὶ τείνουσι χεῖρα συνδιαλλαγῆς καὶ συμφιλιώσεως. Ἀλλὰ τὸ σύμφωνον μετὰ τῆς Τουρκίας ἀπὸ τὴν ὁποίαν μακρῶν αἰώνων διαφοραὶ μᾶς ἐχώρισαν εἶναι πρόδηλον ὅτι ἔχει τοιαύτην σημασίαν, ὥστε θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἐν τῇ Εὐρωπαϊκῇ διπλωματίᾳ ἀπὸ τῆς συνάψεως τοῦ συμφώνου τοῦ Λοκάρνο δὲν συνήφθη σύμφωνον τοσαύτης σημασίας τοπικῆς οἵαν ἔχει τὸ προκείμενον σύμφωνον. Δὲν θὰ ἦτο δὲ ὑπερβολὴ ἂν προσέθετε κανεὶς ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως περιεχομένου ὑπερτερεῖ καὶ αὐτοῦ τοῦ συμφώνου τοῦ Λοκάρνο. Διότι ἐνῷ ἀκούονται μερίδες τινὲς ἐν τῇ ἑτέρᾳ τῶν δύο χωρῶν αἵτινες ἀπετέλεσαν τὸν κύριον συμβαλλόμενον εἰς τὸ σύμφωνον τοῦ Λοκάρνο, ἀκούονται φωναὶ καὶ τάσεις μὴ σεβασμοῦ τοῦ συμφωνηθέντος συμφώνου, ἀνατροπῆς κατὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον τρόπον τῶν συνθηκῶν αἵτινες καθώρισαν τὰ ὅρια μεταξὺ τῶν κυρίως συμβαλλομένων, ἐνῷ δὲν ὑπάρχει πλήρης ἁρμονία ψυχικὴ μεταξὺ τῶν ἡγετῶν καὶ μεταξὺ τῶν λαῶν τῶν δύο χωρῶν, πλήρης καὶ ὁλοκληρωτική. Ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει τὸ σύμφωνον τοῦτο ἀνταποκρίνεται εἰς μίαν ψυχικὴν ἐπιθυμίαν, εἰς μίαν κατάστασιν ἀδηρίτου ἀνάγκης ὄχι μόνον τῶν ἰθυνουσῶν τάξεων, ἀλλὰ καὶ τῶν δύο λαῶν. Δικαίως λοιπὸν δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι τὸ σύμφωνον τοῦτο ὑπερέχει ἐν τῷ ποιῷ τοῦ περιεχομένου καὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ συμφώνου τοῦ Λοκάρνο. Διὰ τοῦτο ἡ δημοσία γνώμη, ἡ διεθνὴς δημοσία γνώμη, ἐπεκρότησεν ὁμοθύμως τὴν σύναψιν τοῦ συμφώνου τούτου διὰ τὸ ἀλγοῦν, διὰ τὸ κατ’ ἐξοχὴν ἀλγοῦν μέρος τῆς Ἐγγὺς Ἀνατολῆς. Τὸ ἐχαιρέτησεν ὡς μίαν ἀπαρχήν, ὡς μίαν αὐγὴν καλλιτέρου μέλλοντος διὰ τὸ πολυπαθὲς τοῦτο μέρος τῆς Εὐρώπης. Τὸ σύμφωνον τοῦτο δὲν συνήφθη κατόπιν ὀλιγοημέρου συνεννοήσεως εἶναι ἀπαύγασμα μιᾶς πολιτικῆς σταθερᾶς συνεχοῦς, ἀπαρεγκλήτου, ἀρξαμένης ἀπὸ τῆς συνθήκης τῆς Λωζάννης, ὅπου οἱ κύριοι ἀντιπρόσωποι τῶν Κρατῶν, ὁ νῦν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑλληνικῆς καὶ ὁ νῦν Πρόεδρος τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως ἀνεγνώρισαν ὅτι πρέπει μία νέα πολιτικὴ εἰρηνικῆς συνεργασίας νὰ ἐπικρατήσῃ μεταξὺ τῶν δύο ὁμόρων χωρῶν. Ἡ πολιτικὴ ἔλαβε μίαν ἀκόμη ἐπιβεβαίωσιν ὅτι τὸ πρῶτον τὸ 1924, δι’ ὀλίγον χρονικὸν διάστημα ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀναλαβὼν τὴν ἐξουσίαν, ἀπηύθυνεν ἐπιστολὴν πρὸς τὸν Ἰσμὲτ πασσᾶν καὶ ἔτυχεν τῆς δεούσης ἀποκρίσεως. Ἡ πολιτικὴ αὕτη ἐσυνεχίσθη κατόπιν ἀπὸ τὴν ὀλιγοχρόνιον ἐπίσης Κυβέρνησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Εὐρυτανίας πολιτευτοῦ, ὅστις καὶ διαταγὰς πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς πολιτικῆς ταύτης εἶχε δώσει. Ἐσυνεχίσθη δὲ κατόπιν ἐντονώτερον δύναμαι νὰ εἴπω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μαντινείας πολιτευτοῦ, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ ἀξιοτίμου νῦν Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ τέλος ἡ Κυβέρνησις ἡ ὑπ’ ἐμὲ ἥτις ἠκολούθησεν, ὄχι μόνον ἐσυνέχισε τὴν πολιτικὴν ἐκείνην, ἀλλὰ προσεπάθησε νὰ δώσῃ μᾶλλον συγκεκριμένον χαρακτῆρα. Ἐχώριζε τότε τοὺς δύο λαούς, ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ ἀδυναμία ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος τῆς ὑποχρεώσεως ἣν εἶχεν ἀναλάβει ἐν Λωζάννῃ νὰ παραδώσῃ τὰ κτήματα τὰ ἀνήκοντα εἰς Τούρκους ὑπηκόους ἢ δικαιούχους τῆς 9ης δηλώσεως, ἀδυναμία προερχομένη ἀναμφισβητήτως ἐξ ὑπερτέρας ἀνάγκης καὶ ἀνωτέρας βίας. Καὶ τότε συνήφθη, ὡς ἐνθυμεῖσθε, μία συμφωνία κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς μὴ δυναμένη νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις ἐκείνας ἀνελάμβανεν νὰ ἀποζημιώσῃ τὴν Τουρκικὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ἐξαγοράσῃ τὰ κτήματα τὰ ἀνήκοντα εἰς Τούρκους ὑπηκόους. Δυστυχῶς ἀπὸ τὴν διάδοχον Κυβέρνησιν ἡ συμφωνία ἐκείνη, καίτοι κατ’ οὐσίαν καὶ κατὰ βάθος ἀνεγνωρίζετο ὡς ὀρθή, ἕνεκα προηγουμένης πολεμικῆς δὲν ἔγινεν ὅμως δεκτή. Ταῦτα ἔσχον ὡς συνέπειαν τὸν χρονισμὸν τῆς διευθετήσεως τῶν ζητημάτων μας. Τότε ἐγένετο τὸ πρῶτον λόγος περὶ συνάψεως συμφώνου φιλίας καὶ περὶ συνάψεως συμφώνου ματαιώσεως τῆς ἁμίλλης, τῆς ἐνδεχομένης ἁμίλλης ναυτικῶν ἐξοπλισμῶν. Ἀλλὰ συνομολογήθη ἑκατέρωθεν ὅτι τὰ σύμφωνα, διὰ νὰ ἀποδώσουν τοὺς καρποὺς αὐτῶν, ἔπρεπεν νὰ εὕρωσιν ἔδαφος τελείως ἐκκαθαρισμένον ἀπὸ τὰς ἀκάνθας τῶν μικρῶν διαφορῶν, διότι ἀλλέως ἐκινδύνευον νὰ χρησιμεύσουν ὡς ἕνα διαφανὲς μάλιστα προκάλυμμα καταστάσεως ἥκιστα φιλικῆς, καὶ παραδείγματα τοιαῦτα ὑπῆρξαν δυστυχῶς ἐν τῇ μεταγενεστέρᾳ διεθνεῖ ἱστορίᾳ. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Κονδύλη κατόπιν προσεπάθησε καὶ ἐκείνη τὸ καθ’ ἑαυτὴν διὰ τῆς συνάψεως τοῦ συμφώνου τοῦ 1926 ὅπως ἐξομαλύνῃ τὰς οἰκονομικὰς διαφορὰς. Ἡ Κυβέρνησις ἡ Οἰκουμενικὴ ἐσυνέχισε τὰς προσπαθείας ἐκείνας καὶ τῇ μεσολαβήσει φίλης δυνάμεως ἐπρόκειτο νὰ συναφθῇ σύμφωνον, προσέκρουσε ὅμως ἡ σύναψις ἐκείνου εἰς τὴν ἀντίρρησιν ὅτι, δὲν ἦτο δυνατὸν κατ’ ἐκτροπὴν τῶν διατάξεων τῆς συνθήκης τῆς Λωζάννης νὰ ἀνατεθῇ εἰς διαιτησίαν τρίτων ἡ ὁριστικὴ, ἀλλὰ καὶ ταχεῖα ἐκκαθάρισις τῶν ἐκκρεμῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων. Ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα ἐργασθεῖσα ἐν τῷ πνεύματι, τὸ ὁποῖον ἐξ ἀρχῆς ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἶχεν ἐν Ἑλλάδι χαράξει, ἔφθασεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὥστε νὰ ἐρωτηθοῦν οἱ τρῖτοι, ὡς γνωρίζετε, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπακολουθήσῃ μία διαιτησία ταχεῖα. Ἡ ἀπάντησις ὑπῆρξε τοιαύτη, ὥστε θὰ ἦτο τις ἀφελὴς ἐὰν ἐνόμιζεν ὅτι πρέπει νὰ προσκολληθῇ εἰς τὴν ἰδέαν μιᾶς λύσεως τῶν οἰκονομικῶν μας ζητημάτων διὰ τῆς χαραγμένης ἤδη ὁδοῦ, λύσις, ἥτις οὔτε μετὰ δεκάδας ἐτῶν θὰ ἐπήρχετο, ἥτις θὰ ἀπῄτη κολοσσιαίας δαπάνας, ἥτις θὰ ὑπέτρεφεν καὶ θὰ ὑπεξέκαιεν ἐν τῷ μεταξὺ προστριβὰς ἀγούσας ἴσως, καὶ εἰς ἔριδας, καὶ ἥτις θὰ μᾶς ἠνάγκαζεν ἄκοντας ἀμφοτέρους νὰ ὑποπτεύωμεν ἀλλήλους καὶ νὰ σπεύδομεν εἰς δαπάνας ἀμέτρους διὰ ναυτικοὺς καὶ στρατιωτικοὺς ἐξοπλισμούς. Ἐκ τῶν ὑστέρων, κύριοι, τόσον οἱ Κυβερνῶντες τῆς Ἀγκύρας ὅσον καὶ ἡμεῖς, ἀνεγνωρίσαμεν ὅτι διέλευσις διὰ τῶν διαφόρων τούτων σταδίων κατέστησαν περισσότερον, ὥριμον, αἰσθητήν, τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπακολουθησάσης ἐκκαθαρίσεως καὶ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ συμφώνου τούτου, τὸ ὁποῖον τοιουτοτρόπως δὲν φαίνεται ὀφειλόμενον εἰς μίαν προσωπικὴν ὄρεξιν, ἐπιθυμίαν ἢ ταχύτητα, ἑνὸς μόνου, ἀλλὰ εἰς ὥριμον ἑκατέρωθεν σκέψιν. Ἦτο, ὡς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω ἐκεῖ, ἕνας φυσιολογικὸς πλέον τοκετὸς καὶ οὐχὶ ἔκτρωσις πρόωρος, τοκετὸς παρέχων ὅλας τὰς ἐλπίδας τοῦ βιωσίμου καὶ τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς εἰρήνης μεταξὺ τῶν δύο Λαῶν. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους καὶ ἔχοντες τὴν ἐν τῇ βασικῇ γραμμῇ συγκατάθεσιν τῶν πολιτικῶν ἀρχηγῶν τῆς Χώρας, ἥτις ἔδιδεν εἰς ἡμᾶς ἠθικὸν ὅπλον σοβαρώτατον, ἀνεχωρήσαμεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ πρὸς ὑμᾶς εἰς τὴν Ἄγκυραν. Ἐκ τῶν διαβεβαιώσεων, τὰς ὁποίας εἴχομεν ἐνομίζομεν, πεποιθότες ὅτι καὶ ἐκεῖ εἶναι συνειδητὴ ἡ ἀνάγκη τῆς συμφιλιώσεως καὶ τῆς ἐγκαρδίου συνεργασίας μεταξὺ τῶν δύο Λαῶν. Ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὰς πεποιθήσεις μας ταύτας ὑπερηκόντισαν αἱ θερμαὶ καὶ ἐγκάρδιαι ἐκδηλώσεις αἱ ὁποῖαι παρουσιάσθησαν πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν μας ἐκεῖ. (χειροκροτήματα). Ἔχω τὸ καθῆκον πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἀξίζουν ἰδιαιτέρων διαψεύσεων ὅσα διεδόθησαν ἐξ ἀφορμῆς τῆς τυχαίας ἐκεῖ συναντήσεως τοῦ κόμματος Μπέτλεν, Πρωθυπουργοῦ τῆς Οὐγγαρίας. Εἶχεν ὁρισθῆ ἡμέρα ἀναχωρήσεως ἡμῶν ἐντεῦθεν ἡ εἰκοστὴ (20) καὶ εἶχεν ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις διευθετήσει τὰ πράγαματα οὕτως, ὥστε ἡμεῖς μὲν νὰ ἀναχωρήσωμεν τὴν 26η ἐκεῖθεν ὁ δὲ κόμης Μπέτλεν νὰ ἀφικνεῖτο τὴν 27ην. Ἀλλὰ δύο λόγοι ὁ εἷς μὲν καθαρῶς προσωπικὸς ἰδικός μου οἰκογενειακός, ὁ δὲ ἕτερος δημόσιος ὅτε δηλαδὴ αἱ ἐπιτροπαὶ δὲν εἶχον ἀκόμη περατώσει εἴς τινα σπουδαῖα καὶ ἀποτελοῦντα ἀντικείμενον ἔριδος σοβαρῶς ἄρθρα τῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως, τὴν ἐργασίαν αὐτήν. Ἠμπόδισαν ἡμᾶς ν’ ἀναχωρήσωμεν τὴν 20ην καὶ ἐδηλώσαμεν ὅτι θέλομεν ἀναχωρήσει τὴν 25ην. Ἐκ μέρους τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως ἠρωτήθημεν τότε ἐὰν ἐβλέπομεν τὶ τὸ ἀπρόσφορον ἐκ τῆς ἐκεῖ συναντήσεως μετὰ τοῦ κόμητος Μπέτλεν, ὅστις εἶχεν ἤδη κληθῆ διὰ τὴν 27ην καὶ ἀπαντήσαμεν ὅτι θὰ ἦτο ἥκιστα πρέπον ἐκ μέρους ἡμῶν ν’ ἀποφύγωμεν τὴν συνάντησιν Πρωθυπουργοῦ κράτους μετὰ τοῦ ὁποίου ἄμεσος μὲν λόγος ἀντιθέσεως καὶ ἐχθρότητος ἐν τῷ παρελθόντι δὲν ὑπῆρξεν, ἐν δὲ τῷ παρόντι σύμφωνον καὶ ἐμπορικὸν καὶ φιλίας καὶ διαιτησίας μᾶς συνδέει. Εἶναι περιττὸν ἐπίσης νὰ διαβεβαιώσω τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Λαοῦ ὅτι τὰ ἐκεῖ γενόμενα καὶ συμφωνηθέντα δὲν ἔχουν ἄλλον σκοπὸν εἰμὴ τὴν παγίωσιν εἰρηνικῶν καὶ φιλικῶν σχέσεων μεταξὺ τῶν δύο λαῶν καὶ τὴν ἐλπίδα τὴν θερμὴν ὅπως πέριξ τοῦ σπέρματος τούτου, πέριξ τοῦ κέντρου τούτου, περὶ τὸ κέντρον τοῦτο, κατορθωθῇ νὰ παγιωθῇ μία τάξις πραγμάτων εἰς τὰ Βαλκάνια καὶ τὴν ἀνατολικὴν λεκάνην τῆς Μεσογείου, ἐξασφαλίζουσα μίαν μακροτέραν περίοδον εἰρήνης διὰ τοὺς ταλαιπωρημένους τῆς λαούς. Εἶναι περιττὸν ἐπίσης νὰ παράσχω τὴν κατηγορηματικὴν διαβεβαίωσιν ὅτι ὄχι μόνον οὐδεμία αἰχμὴ ἐναντίον τρίτου τινὸς εἴτε ὑπὸ ἔποψιν ἐπιθέσεως εἴτε ὑπὸ ἔποψιν ἀμύνης ὑπάρχει, αἰχμὴ ἥτις θὰ ἦτο ἄντικρυς ἀντίθετος πρὸς τὸ πνέον σήμερον πνεῦμα τῆς εἰρήνης καὶ τὸν ὑπερασπασμὸν τῶν συμμαχιῶν ἔστω καὶ ἀμυντικῶν, ὡς προκαλουσῶν ὑποψίας καὶ κατάστασιν σχεδὸν εἰρήνης ἐπικίνδυνον, ἀλλὰ καὶ ὅτι πρὸς οὐδεμίαν ἐκ τῶν μεγάλων ἢ καὶ τῶν μικροτέρων Κρατῶν ἐννοεῖ νὰ εἶναι προσκεκολημμένη ἡ φιλικὴ αὕτη συνεννόησις μετὰ τῆς Τουρκίας, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον πρὸς οἱονδήποτε ἀστερισμὸν ἐκ τῶν μεγάλων δυνάμεων. Διὰ τῆς ἐγκαρδίου ταύτης συνεννοήσεως ἠθελήσαμεν ὄχι μόνον νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν εἰρήνην ὡς εἴπομεν, ἀλλὰ συγχρόνως ἐν τῷ συνδυασμῷ τούτῳ, ἐν τῇ συνεργασίᾳ ταύτῃ νὰ ἴδῃ ἕκαστος ἐπηυξημένην τὴν ἰδίαν αὐτοῦ ἠθικὴν καὶ πολιτικὴν σημασίαν, τὴν ἰδίαν αὐτοῦ ἀνεξαρτησίαν ἀπέναντι τρίτων. Θὰ ἦτο, λοιπόν, ἀντίθετον πρὸς τὸ πνεῦμα ἡμῶν νὰ θελήσωμεν τὴν συνεργασίαν ταύτην νὰ τὴν ἐξαρτήσωμεν ὁπωσδήποτε ἀπὸ οἱανδήποτε κατεύθυνσιν ἀπὸ οἱονδήποτε συνδυασμὸν μεγαλυτέρων ἢ μικροτέρων δυνάμεων. Τὸ σύμφωνον φιλίας, κύριοι, δὲν εἶναι διάφορον ἀπὸ τὰ περισσότερα σύμφωνα φιλίας τὰ ὁποῖα συνήφθησαν κατὰ τοὺς τελευταίους τούτους χρόνους, ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Ἀναλαμβάνεται ἡ ὑποχρέωσις ὅπως οὐδέτερον τῶν Κρατῶν εἰσέλθῃ εἰς συμφωνίαν ἢ συνδυασμοὺς πολιτικῆς ἢ οἰκονομικῆς φύσεως στρεφόμενον κατὰ τοῦ ἑτέρου τηρήσῃ δὲ οὐδετερότητα ἐὰν ὑποστῇ ἄδικον ἐπίθεσιν ὑπὸ τρίτου. Περαιτέρω ὑποβάλλεται πᾶσα διαφορὰ νομικῆς ἢ πολιτικῆς φύσεως εἰς τὴν διαδικασίαν συνδιαλλαγῆς δι’ ἐπιτροπῆς ἧς τὰ δύο μέλη θὰ εἶναι ἑκατέρου τῶν Ἐθνῶν καὶ τὰ τρία θὰ εἶναι τρίτοι. Ἐὰν δὲ ἤθελεν ἀποτύχῃ ἡ διαδικασία τῆς συνδιαλλαγῆς ὑποβάλλεται αὕτη εἴτε εἰς διαιτησίαν εἰδικὴν εἴτε εἰς τὸ δικαστήριον. Ὄχι δὲ μόνον αἱ νομικῆς φύσεως διαφοραὶ, ἀλλὰ καὶ αὐταὶ αἱ πολιτικῆς φύσεως διαφοραὶ ὑποβάλλονται ὑπὸ τὴν τοιαύτην διαδικασίαν τῆς συνδιαλλαγῆς καὶ διαιτησίας προβλεπομένου μάλιστα ὅπως αἱ μελλοντικῆς φύσεως διαφοραὶ λύονται ex aequo et bono, κατὰ τὴν ἐπιεικῆ, δηλαδὴ καὶ δικαίαν κρίσιν τοῦ δικάζοντος. Ἐξῃρέθησαν αἱ διαφοραὶ αἱ προκύπτουσαι ἐκ τοῦ παρελθόντος κατὰ τὸν γενικὸν κανόνα ὅστις ἐπεκράτησεν εἰς τὰ τοιούτου εἴδους σύμφωνα, αἱ διαφοραὶ περὶ τῶν ὁποίων εἰδικὴ διαδικασία προβλέπεται καὶ αἱ διαφοραὶ αἱ ὁποῖαι ὑπάγονται εἰς τὴν κρίσιν τὴν κυριαρχικὴν ἑκατέρου τῶν Κρατῶν μὲ ταύτην τὴν λίαν οὐσιώδη προσθήκην ὅτι ὁ χαρακτηρισμὸς ὑποθέσεως τινὸς ὡς ὑπαγομένης εἰς τὴν κυριαρχικὴν ἐξουσίαν καὶ ἐκτίμησιν τοῦ ἑτέρου τῶν συμβαλλομένων, δὲν γίνεται τελειωτικῶς, ἀλλὰ θὰ δικαιοῦται ὁ ἕτερος τῶν συμβαλλομένων νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν διαδικασίαν τὴν τελειωτικήν, ὅπως διὰ ταύτης κριθῇ ἐὰν πράγματι ἀπόκειται εἰς τὴν κυριαρχικὴν ἐκτίμησιν τοῦ ἑτέρου τῶν συμβαλλομένων ἡ διαφορά, ἡ ὁποία θὰ ἐπρόκειτο νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψιν αὐτῆς. Δυσκολίας τινὰς παρεῖχεν ὡς εἶναι φυσικὸν τὸ σύμφωνον περὶ καταπαύσεως ἐν τῷ μέλλοντι ἁμίλλης διὰ ναυτικοὺς ἐξοπλισμούς. Γνωρίζετε πόσα ἄλλα Κράτη συνεζήτησαν διὰ τεχνικῶν συμβούλων ὅπως καταλήξουν εἰς ἀποτέλεσμα συμφώνου περιορισμοῦ τῶν ναυτικῶν ἐξοπλισμῶν. Οἱ τεχνικοί, πολλάκις συνελθόντες καὶ βλέποντες τὸ πρᾶγμα ἀπὸ τοῦ πρίσματος τῆς τεχνικῆς μόνον ἀπόψεως δὲν κατόρθωσαν, οὔτε μεταξὺ τῶν μεγάλων Κρατῶν τῆς Ἰαπωνίας, Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς καὶ τῆς Μεγάλης Βρεττανίας, νὰ ἐπιτύχουν μίαν συνεννόησιν καὶ ἐδέησεν, ἡ παροῦσα ἐργατικὴ Κυβέρνησις ἐν Λονδίνῳ νὰ ἀναλάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν ὅπως δώσῃ πολιτικὴν χροιὰν εἰς τὴν ὅλην συζήτησιν διὰ νὰ κατορθωθῇ νὰ ἐπιτευχθῇ τὸ σύμφωνον ἐκεῖνο. Τοιουτοτρόπως ἐμπνεόμενοι ἐκ τοῦ παρελθόντος, ἠθελήσαμεν νὰ μὴ περιπέσωμεν εἰς τὸν ἀτέρμονα λαβύρινθον συζητήσεων τεχνικῶν, οὗτινος ἦτο ἄγνωστος ἡ διέξοδος. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως συνέλαβεν πρῶτος τὴν ἰδέαν τῆς διατυπώσεως, τῆς ἀρχικῆς διατυπώσεως τοῦ παρηρτημένου συμφώνου περὶ καταπαύσεως τῆς ἁμίλλης τῶν ναυτικῶν ἐξοπλισμῶν, διὰ τοῦ ὁποίου ὡς κατόπιν συνεπληρώθη, συνεπληρώθη μάλιστα ἐπὶ τὸ ἐντατικώτερον τῇ ὑποδείξει αὐτῆς ταύτης τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως, παρείχετο ἡ δέουσα ἐλαστικότης ὥστε νὰ κατελήγωμεν ἀμέσως εἰς τὴν ὑπογραφὴν τοῦ συμφώνου τούτου, νὰ ἀφήσωμεν δὲ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ αὐτοῦ ὅπως καὶ τοῦ ὅλου εἰς τὰς καλὰς σχέσεις, εἰς τὴν καλὴν πίστιν, εἰς τὴν καλὴν διαχείρισιν τῶν ὑπογεγραμμένων συμφώνων ἀπὸ μέρους ἑκατέρας Κυβερνήσεως. Διότι, κύριοι, τὶ ἀξίζουν τὰ σύμφωνα ταῦτα; Τόσον τὸ σύμφωνον περὶ τοῦ ὁποίου εἶπον εἰς ὑμᾶς ὅσον καὶ ἡ συμφωνία ἡ προξενικὴ καὶ ἡ τῆς ἐγκαταστάσεως, ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον διὰ τὸ περιεχόμενον τῆς δευτέρας ταύτης συμφωνίας. Ἐλέχθη, κύριοι, ὅτι ἡ Τουρκία εἰσάγει πολὺ περισσότερα προϊόντα εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀπ’ ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἰσάγει εἰς τὴν Τουρκίαν. Καὶ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀπολύτως ἀκριβές, ἀλλὰ πρέπει νὰ σημειώσω ὅτι ἐκ τῶν εἰσαγομένων προϊόντων τὰ πλεῖστα πλέον τῶν ¾, ἀποτελοῦσι πρώτας ὕλας, ἢ ἄλλα εἴδη ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖα διὰ τὴν Ἑλλάδα. Θὰ ἦτο ἠναγκασμένη ἡ Ἑλλὰς νὰ προμηθευθῇ ταῦτα ἀλλαχόθεν καὶ ἔστω μὲ ἀκριβωτέρας τιμὰς, διὰ τινα ἀσφαλῶς δὲ μὲ ἀκριβωτέρας τιμὰς δι’ ἄλλα, ὅπως διὰ τὰ ἔρια ἢ διὰ ἄλλας πρώτας ὕλας καταλλήλους διὰ τὴν βιομηχανίαν μας, καὶ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα θὰ τὰ ἐπρομηθεύετο ἐξ ὁμόρων χωρῶν, τινῶν δὲ ἐξ αὐτῶν μὴ παρεχομένων, διὰ τοῦ διαμετακομιστικοῦ ἐμπορίου, χωρὶς ἡ Τουρκία νὰ ὑποστῇ ἐλάττωσιν τῆς ἐξαγωγῆς αὐτῆς. Ἐμεριμνήσαμεν κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ ἐπετύχωμεν ἐλάττωσιν τῶν δασμῶν τοῦ Τουρκικοῦ δασμολογίου διὰ 37 εἴδη διὰ τὰ ὁποῖα ἀνοίγει μεγίστη ἐλπίς ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία ἐν τῇ ἱκανότητι αὐτῆς θὰ δυνηθῇ νὰ συναγωνισθῇ πρὸς τὰς ξένας. Αἱ συμβάσεις ἐγκαταστάσεως ὡς προξενικαὶ εἶναι συμβάσεις αἵτινες δίδουσι κατὰ τὰς διεθνεῖς ἀρχὰς αἵτινες κρατοῦσιν ἁπανταχοῦ σήμερον τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἡμεδαπὸν ἐγκαθιστάμενον ἐκεῖ νὰ ἐργάζεται, νὰ ἀποκτᾷ κινητὰ ἢ ἀκίνητα, νὰ παρίσταται ἐπὶ τοῦ δικαστηρίου ἄνευ ἐγγυήσεως, ὑπὸ τὸν ὅρον τοῦ σεβασμοῦ τῶν ἐγχωρίων νόμων, ἐξησφαλίσθη δὲ ὅτι ἡ μεταχείρισις αὐτῶν θὰ εἶναι καὶ ἀπὸ φορολογικῆς καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως ὁμοία πρὸς τὴν τοῦ ἰθαγενοῦς καὶ ὅτι ἐὰν οἱ ἐγχώριοι νόμοι ἤθελον κάμῃ ἐξαίρεσιν δυσμενῆ διὰ τοὺς ἀλλοδαποὺς, ὁ Ἕλλην θὰ ἐτύγχανε τῆς μεταχειρίσεως ἐκείνης τῆς ὁποίας θὰ ἐτύγχανε καὶ πᾶς ὑπήκοος μεγάλης δυνάμεως. Ἠκούσθησαν διαμαρτυρίαι τινὲς ὅτι δὲν ἐξησφαλίσθη διὰ τῆς ἐμπορικῆς συμφωνίας ἡ ἀκτοπλοΐα. Βαθυτέρα ἔρευνα τοῦ ζητήματος θὰ ἔπειθεν ὅτι τοῦτο θὰ ἀπέβαινε εἰς βλάβην τῆς Ἑλλάδος διότι δὲν ἦτο φυσικὸν ἀπολύτως ἀδύνατον τοὐλάχιστον, θὰ ἦτο αὐθάδες νὰ ζητήσῃ τις ὅπως προνομιακῶς τὰ Ἑλληνικὰ πλοῖα ἀκτοπλοῶσιν εἰς τὰ Τουρκικὰ παράλια, τὰ δὲ Τουρκικὰ πλοῖα μὴ ἀκτοπλοῶσιν εἰς τὰ Ἑλληνικά. Ἡ σύμβασις θὰ ἦτο ἀμφιμερὴς ἐὰν δὲ ἐδίδομεν τὸ δικαίωμα τῆς ἀκτοπλοΐας εἰς τὰ παράλια τῆς Ἑλλάδος, εἰς Τουρκικὰ πλοῖα, εἶναι πρόδηλον ὅτι θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ παράσχωμεν, δυνάμει τῆς ρήτρας τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους, εἰς ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη τὸ δικαίωμα τοῦτο, γνωρίζετε δὲ ὅτι ὑπῆρχε τὸ δικαίωμα τοῦτο ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν καὶ ὅτι αἱ ἀλληλοδιάδοχοι Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις ἐπάλαισαν ἐπὶ μακρὸν ὅπως ἀπαλλάξωσι τὴν Ἑλληνικὴν ναυτιλίαν ἀπὸ τὸ λίαν ἐπιζήμιον τοῦτον κλοιόν. Θὰ ἦτο λοιπὸν εὐχέρεια φαινομενικοῦ καὶ προσωρινοῦ μόνου κέρδους, ἀπώλεια ὅμως ἑνὸς κεκτημένου εὐεργετήματος διὰ τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπῆρχεν ἐπὶ σειρὰν δεκάδων ἐτῶν καὶ τὸ ὁποῖον ἐκόστισε βαρύτατα εἰς τὴν ἐμπορικήν μας ναυτιλίαν. Δὲν θέλω ἀπὸ τοῦδε νὰ προεξοφλήσω τὰς συζητήσεις δι’ ἄλλην κατηγορίαν ὅτι δὲν ἐπιτεύχθη ἡ τροποποίησις τῆς συνθήκης τῆς Λωζάννης, ὅπως οἱ ἐξωσθέντες Τοῦρκοι ἢ Ἕλληνες ἐξ ἑκατέρων τῶν Κρατῶν, δύναται νὰ ἐπανέλθωσιν ἐκεῖ, διότι ἠξιοῦτο οὔτε πολὺ οὔτε ὀλίγον ἡ κατάργησις τῆς διττῆς ἐκείνης διατάξεως διὰ τῆς ὁποίας ἐπάνοδος αὐτῶν δύναται νὰ γίνῃ ἐὰν αἱ ἐνδιαφερόμεναι Κυβερνήσεις ἤθελον ἐπιτρέψῃ τοῦτο. Τὰ αὐτὰ ἴσχυσαν καὶ διὰ προξενικὰς ἐγκαταστάσεις ὅπου ἐξασφαλίζεται ἡ ρήτρα τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους. Καὶ ἐπαναλαμβάνω: Τὶ ἀξίζουν τὰ Σύμφωνα ταῦτα; οἱ ἐρασταὶ ἀμφιβολιῶν θὰ εὕρουν ὅτι ἢ τὰ Σύμφωνα εἶναι κενά, παρέχουν κενά, παρουσιάζουν κενά, ἢ τὰ Σύμφωνα παρέχουν τὴν δυνατότητα τῆς περιγραφῆς τῶν συμπεφωνημένων. Οὐδεὶς δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι ὑπάρχει σύμφωνον εἰς τὸν Κόσμον, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ δύναται νὰ παρουσιάζῃ τὰς δύο ταύτας πλευράς. Καὶ οὐδείς, περαιτέρω, δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι ὑπάρχει Σύμφωνον εἰς τὸν Κόσμον, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ δύναται νὰ παραβιασθῇ. Δὲν ὑπάρχει δυστυχῶς διὰ τὴν ἀνθρωπότητα μέχρι τοῦδε μία Δύναμις ὀργανωμένη, ἡ ὁποία ἀναγκαστικῶς νὰ ἐκτελῇ τὰ σύμφωνα! Τὰ σύμφωνα ἀξίζουν ὅ,τι ἀξίζει ἡ ἀνάγκη ἡ ὑπαγορεύσασα αὐτά, ἡ συνείδησις τοῦ πνεύματος τῆς διατηρήσεως τῶν σχέσεων, τὰς ὁποίας διατυπώνουν τὰ σύμφωνα ἀλλὰ πρὸ πάντων ἡ ἠθική, ἡ χρηστή, ἡ σώφρων ἡ συνεχὴς διαχείρησις ἐκ μέρους τῶν Κυβερνώντων ἑκατέραν τῶν Κρατῶν (χειροκροτήματα). Εἴδομεν, κύριοι, μετὰ τὸν μέγαν πόλεμον Κράτη συνδεόμενα διὰ συμμαχιῶν νὰ τάσσωνται εἰς τὰ ἀντίθετα στρατόπεδα. Εἶχον σύμφωνα ρητὰ ἐκεῖνα τὰ Κράτη! Εἴδομεν ἀκόμη μετὰ τὸν πόλεμον ὅταν τὸ εἰρηνικὸν πνεῦμα ἤρχισε νὰ ἐπικρατῇ σύμφωνα συνημμένα μεταξὺ τῶν λαῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων δὲν εἶχον ἐξαφανισθῆ, ὅπως ἔπρεπε αἱ ἔριδες αἱ οἰκονομικαὶ παρὰ τοῖς ὁποίοις δὲν ὑπῆρχεν ἐμπεδωμένη ἡ συνείδησις ὅτι ἡ συνεργασία εἶναι μία ἀνάγκη ἀναπόφεκτος, εἴδομεν τὰ σύμφωνα ταῦτα νὰ καταρρακοῦνται. Νομίζω δ’ ὅτι Κυβερνήσεις ἢ Πολιτικοὶ ἄνδρες, οἵτινες, συνάπτουσι σύμφωνα, χωρὶς νὰ εἶναι ἀπολύτως πεπεισμένοι ὅτι τὰ σύμφωνα ταῦτα ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν συνείδησιν καὶ τὴν πραγματικὴν κατάστασιν τῶν λαῶν, τῶν ἀναγκῶν τῶν λαῶν τῶν συνθηκῶν τῶν λαῶν, δὲν διαπράττουν ἁπλῶς μίαν εἰκονικότητα ψευδῆ, ἀλλὰ ἔτι περαιτέρω διαπράττουν ἕν ἔγκλημα κατὰ τοῦ εἰρηνικοῦ πνεύματος τῆς Δικαιοσύνης τῆς ἀνθρωπότητος, διότι ἐξευτελίζουν τὸ μόνον μέσον, εἰς τὸ ὁποῖον σήμερον ἡ δεδοκιμασμένη ἀνθρωπίνη ψυχὴ μετὰ τὰς συμφορὰς τοῦ πολέμου ἔχει ἐναποθέσει ὁλόκληρον τὴν ἐμπιστοσύνην ὅτι θὰ ἴδῃ καλλιτέρας ἡμέρας (χειροκροτήματα). Τὸ πνεῦμα λοιπὸν ζωογονεῖ, τὸ γράμμα εἶναι νεκρόν. Τὸ πνεῦμα! Τὸ πνεῦμα τὸ τοπικὸν καὶ τὸ πνεῦμα τὸ γενικὸν διότι τὸ πνεῦμα τὸ γενικὸν ἐμπνέει τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας, ἐμπνέει καὶ τὰς τοπικὰς σχέσεις αὐτῶν, ἡ ἀτμόσφαιρα ὅλη ἡ εἰρηνικὴ δὲν ἐπιτρέπει εὐκόλως τὰς παρεκτροπὰς κατὰ τὰς μεθόδους τοῦ παρελθόντος. Τὸ πνεῦμα τὸ γενικὸν, ὑπάρχουν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ οἱ εἰρωνισταί, ἀλλὰ τὶς δύναται νὰ παρίδῃ σήμερον ὅτι ἡ ὀλιγώτερον ἢ περισσότερον ἡ εἰρηνικὴ ἑστία τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν ἀκτινοβολεῖ κατὰ τρόπον ἐπηρεάζοντα καὶ ὅσον δὲν ἀπέβαλον ἀκόμη τὰς ἕξεις καὶ τὰς συνηθείας τοῦ παρελθόντος; Τὶς δύναται νὰ παρίδῃ μετὰ τὸ μάθημα τὸ τόσον ἀκριβὰ πληρωθὲν εἰς ἑκατομμύρια ψυχῶν εἰς δυσεκατομμύρια χρημάτων εἰς ὀδύνας καὶ στερήσεις, τὰς ὁποίας ὑφίσταται καὶ ἡ παροῦσα γενεὰ θὰ ὑφίστανται, καὶ τὶς εἶδεν πόσαι ἄλλαι γεννεαί, τὶς δύναται νὰ παρίδῃ ὅτι ἀντὶ τὰ κράτη καὶ αἱ Κυβερνήσεις καὶ οἱ λαοὶ νὰ συζητοῦν πλέον περὶ πολέμου, συζητοῦν μόνον περὶ μεθόδου εἰρήνης καὶ περὶ ἀσφαλεστέρου τρόπου, ὅπως, ἐκριζουμένων τῶν παλαιῶν συνηθειῶν δυνηθῇ νὰ παγιωθῇ μία κατάστασις εἰρηνικὴ διὰ τὴν ἀνθρωπότητα; Τὶς δύναται νὰ παρίδῃ, κύριοι ὅτι ἡ ἰδέα τῆς διαιτησίας καὶ τῆς διεθνοῦς δικαιοσύνης ἀκμάζει διηνεκῶς καὶ προκόπτει καὶ ὅτι ἀδιακόπως τὰ Κράτη συνδέονται διὰ τοιούτων συμφώνων; Καὶ ἔτι δὲ πλέον ὑπάγουσιν. Ὑπάγουσι εἰς αὐτὴν κράτη μεγάλα ἐνίοτε πρὸς μικρὰς διαφορὰς εἰς τὴν διαιτησίαν τὰς ὁποίας ἄλλοτε δὲν θὰ ἐδέχοντο νὰ συζητήσουν νὰ ὑπαγάγουν; Καὶ βεβαίως ἐνδιαφερθεὶς εἰς τὸν μέγαν πόλεμον ὁ νέος κόσμος ἔδωκε μεγάλην ὤθησιν εἰς τὴν ἰδέαν ταύτην τῆς διαιτησίας. Μετὰ καταπλήξεως ἔμαθον ὅτι ὁ Καναδᾶς ἔχων ὡρισμένην ἐδαφικὴν διαφορὰν πρὸς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς ἐδέχθη μετ’ αὐτῶν νὰ ὑπαγάγωσιν τὴν ὑπόθεσιν εἰς διαιτησίαν. Ἀποτέλεσμα δὲ τῆς διαιτησίας τὸ ὁποῖον καὶ ἐσεβάσθη ὁ Καναδᾶς ὑπῆρξεν ὅτι ἀπώλεσεν ἔκτασιν γῆς ὁμοίαν πρὸς τὴν Ἰταλίαν. Ἄλλοτε διπλευράν τινα γῆς ἐγένοντο πόλεμοι. Δὲν εἶναι τοῦτο μία πρόοδος, δὲν εἶναι τοῦτο ἓν πνεῦμα γενικὸν εἰρηνικὸν τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπηρεάσῃ τὰ τοπικὰ ἀκόμη ζητήματα; Ἀλλὰ μήπως συγκρινομένη πρὸς τὸ ναυάγιον τῶν ἀποπειρῶν τὰς ὁποίας ἡ Μεγάλη Βρεττανία διὰ τοῦ λόρδου Χάντλεϋ εἶχεν ἐπανειλημμένως κάμει παρὰ τῇ Γερμανικῇ Αὐτοκρατορίᾳ πρὸ τοῦ πολέμου ὅπως ἐπιτευχθῇ εἰς περιορισμοὺς τῆς ἁμίλλης τῶν ἐξοπλισμῶν, ἡ συμφωνία ἡ ὁποία ἐσχάτως ἐπετεύχθη περὶ περιορισμοῦ τῶν ἐξοπλισμῶν μεταξὺ τῶν τριῶν μεγάλων δυνάμεων, μήπως καὶ αὐτὴ δὲν εἶναι ἕν τρανὸν σημεῖον τῶν νέων καιρῶν καὶ τοῦ νέου πνεύματος; Καὶ ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι μία παμμεγίστη ἐγγύησις διὰ τὴν διάθεσιν τῶν λαῶν ὅπως ζήσουν ἐν εἰρηνικῇ συνεργασίᾳ εἶναι ἡ ἐξάπλωσις ἁπανταχοῦ τῆς γῆς τοῦ δημοκρατικοῦ πνεύματος; Πόσους πολέμους δὲν εἴδομεν εἰς τὸ παρελθὸν γενομένους μόνον καὶ μόνον διότι εἷς ἀλλὰ τύρρανος καὶ κυβερνήτης καὶ δυνάμενος νὰ διαθέσῃ τὴν τύχην τῶν λαῶν οἵτινες συνέπεσε ἐκ τῆς μοίρας νὰ εἶναι ἐμπεπιστευμένοι εἰς αὐτὸν ἔκρινε κατὰ τὸν α ἢ β τρόπον μίαν διαφορὰν ὑπάρχουσαν καὶ ὤθει τοιουτοτρόπως τὸν λαόν του πρὸς σφαγὴν καὶ πρὸς ἐρήμωσιν, πρὸς δυστυχίαν καὶ πρὸς στερήσεις τὰς ὁποίας ἐπλήρωνεν καὶ ἡ γενεὰ ἐκείνη καὶ αἱ μεταγενέστεραι γενεαί; Μοῦ ἔκαμεν πολλὴν ἐντύπωσιν καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω καὶ εἰς ὑμᾶς, κύριοι, ἔτι κατὰ τὴν τελευταίαν συνέλευσιν τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, ἐν τῇ ἐπιτροπῇ τῶν μειονοτήτων ὁ διακεκριμμένος Ἄγγλος βουλευτὴς Μπάρξτον πρόεδρος τοῦ Βαλκανικοῦ κομιτάτου λαμβάνων τὸν λόγον εἶπεν «τὸ κόμμα τὸ ὁποῖον κυβερνᾷ σήμερον τὴν Ἀγγλίαν ἔχει τὴν συνείδησιν ὅτι τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα προπορεύονται καὶ ἐπεξετάθησαν ἀπὸ τὰ ζητήματα τῶν ἐθνικοτήτων». Δὲν εἶναι καὶ τοῦτο ἀκόμη μία ἀπόδειξις μεταξὺ τῶν πολλῶν ὅτι τὸ πνεῦμα φιλικῆς διευθετήσεως καὶ τῆς ἀπομακρύνσεως τοῦ πολέμου ἐπικρατεῖ εἰς ὅλον τὸν κόσμον; Ἀλλὰ τὶ εἶναι τὸ σύμφωνον τοῦ Λοκάρνο; Τὶ εἶναι τὸ σύμφωνον τῶν Παρισσίων τὸ ὁποῖον ὑπέγραψαν καὶ ἐκεῖνα ἀκόμη τὰ κράτη τὰ ὁποῖα δὲν ἀνήκουν εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν; Δὲν δύναταί τις ἐκεῖθεν νὰ συναγάγῃ ὅτι ὑπάρχει μία μεγίστη ἐλπὶς ὅτι εἰς τὸ μέλλον οἱ πόλεμοι θὰ ἀποφεύγωνται, ὅτι θὰ βασιλεύσῃ ἡ εἰρήνη ἄγνωστον βεβαίως πότε ἀκριβῶς; Ἡ ἰδική μου ἡ πεποίθησις εἶναι ὅτι ἡ ἡμέρα αὐτὴ δὲν θὰ βραδύνῃ, ἡ ἰδική μου ἡ πεποίθησις εἶναι ὅτι μίαν ἡμέραν οἱ ἀπόγονοι ἡμῶν ὁμιλοῦντες περὶ ἡμῶν δὲν θὰ κάμουν μεγάλην διάκρισιν τῶν σημερινῶν γενεῶν ὁλοκλήρου τοῦ κόσμου ἀπὸ τοὺς πρωτογενεῖς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἐκτύπων ἀλλήλους διὰ ροπάλων ἢ μᾶλλον θὰ κάμουν μόνον τὴν διάκρισιν ὅτι αἱ σημεριναὶ γενεαὶ κατεχράσθησαν τῶν προόδων τῆς ἐπιστήμης ὥστε νὰ ἔχουν εὕρῃ πλέον περιτετεχνημένα καὶ ἐπιτήδεια μέσα διὰ τὴν ἐξόντωσιν ἀλλήλων. Θὰ ἔλθῃ νομίζω ἡμέρα δὲν γνωρίζω πότε κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ζῶντες ἐπὶ τοῦ πλανήτου τούτου θὰ θεωρήσουν ὅλας τὰς γενεὰς αἱ ὁποῖαι παρῆλθον ὡς γενεὰς ἀγρίων καὶ παραφρόνων ἐν μέσῳ τῶν ὁποίων αἱ εἰρηνικαὶ περίοδοι, δὲν ἀποτελοῦν παρὰ μόνον lucida intervalli, διατιθέμεναι διὰ τὴν ἐπούλωσιν τῶν πληγῶν τῶν ὁποίων αἱ ρήξεις, πολλάκις ἄνευ οὐδεμιᾶς αἰτίας, εἶχον παραγάγει. Ἀλλὰ δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν κανεὶς νὰ μὲ παρακολουθήσῃ εἰς τὸ ὄνειρον τὸ ὁποῖον μίαν ἡμέραν θὰ πραγματοποιηθῇ, ἀγνοῶ πότε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει οὐδεὶς δύναται νὰ φιλονεικήσῃ ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον διέπει τὰ σύμφωνα τὰ ὁποῖα ὑπεγράφησαν εἶναι μία μεγάλη ἐγγύησις περὶ τῆς τηρήσεως αὐτῶν. Καὶ ἐντεῦθεν μὲν γνωρίζομεν, καὶ ἐκ τῶν ἐκδηλώσεων τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων συμφωνούντων εἰς τὰς βασικὰς κατευθύνσεις παρὰ τὰς ἐπιφυλάξεις περὶ τῆς διαδικασίας ἢ περὶ τῆς διαχειρήσεως, γνωρίζομεν ἐξ ἐκδηλώσεων τῆς λαϊκῆς γνώμης καὶ τοῦ λαοῦ, ὅτι ὑπάρχει ἁπτὴ ἡ συναίσθησις περὶ τῆς ὀφελιμότητος καὶ τῆς ἀνάγκης τῆς συμφωνίας μετὰ τῆς ὁμόρου ἐπικρατείας. Ἐκεῖ δὲ ὄχι μόνον αἱ ἐκδηλώσεις τῶν ἐκλεκτῶν τοῦ λαοῦ καὶ τῆς κοινῆς γνώμης γενικῶς, ἀλλὰ καὶ αἱ συνομιλίαι τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐγὼ ἐλάβομεν μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Τουρκίας μετὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας δὲν ἀφῆκαν, εἰς ἡμᾶς τοὐλάχιστον, καὶ παραμικρὰν ἀμφιβολίαν κατενοήθη καὶ ἐκεῖθεν πλήρως καὶ εἶναι ἐπιθυμητὴ κατὰ πάντα ἡ λήθη τοῦ παρελθόντος καὶ ἡ στενὴ οἰκονομικὴ συνεργασία ἐν τῷ μέλλοντι. Διὰ τοῦτο τὸ σύμφωνον τοῦτο δὲν ἐθεώρησα ἁπλῶς παρόμοιον πρὸς τὰ σύμφωνα τὰ μέχρι τοῦδε ὑπογεγραμμένα. Ἔδωσα εἰς αὐτὸ τὴν ὀνομασίαν τοῦ ἐνεργητικοῦ συμφώνου, συμφώνου τείνοντος εἰς ἐξέλιξιν περαιτέρω τῶν συνεννοήσεων μεταξὺ τῶν δύο λαῶν σὺν τῷ χρόνῳ καὶ εἰς ἐξάπλωσιν τοῦ ἐν αὐτοῖς κρατοῦντος πνεύματος πρὸς πάσας τὰς ὁμόρους χώρας ἵνα κατορθωθῇ νά ἐπιτευχθῇ ἡ συνεννόησις διὰ τὴν ὁποίαν ἀνεπισήμως μέν, ζωηρότατα δὲ καὶ μετὰ πεποιθήσεως τείνουσιν εἰς αὐτὴν διακεκριμμένοι πολιτευταὶ καὶ τῆς ἡμετέρας χώρας καὶ τῶν ἄλλων χωρῶν πρὸς πραγματοποίησιν αὐτῆς. Εἶναι σύμφωνον ὡς τὸ ὠνόμασεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δυναμικὸν καὶ οὐχὶ ἁπλῶς στατικόν. Ὀφείλω μάλιστα νὰ εἴπω ὅτι καὶ ὁ ἀρχηγὸς ἑνὸς τότε κόμματος τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἰδιαιτέρας μικρᾶς μερίδος συμπραττούσης ὁ Φετχῆ μπέης καὶ ἄλλοι τινὲς πολιτευταί, οἵτινες μέ τινας ἐπιφυλάξεις κατ’ ἀρχὰς προσέβλεπον εἰς τὴν συνεννόησιν πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἐξεδήλωσαν πλήρη τὴν ἐπικρότησιν αὐτὴν πρὸς τὰ γενόμενα καὶ εἶναι προφανὲς κύριοι, ὅτι ὑπάρχει μία συναίσθησις ταὐτότητος, κοινότητος πολιτικῶν καὶ οἰκονομολογικῶν συμφερόντων. Ἀφ’ ἧς ἡ Τουρκία ἀποτελεῖ Ἐθνικὸν Κράτος καὶ ἀφ’ ἧς ὁ λαὸς αὐτὸς δὲν εἶναι μόνον ἕνας πυρὴν ἐπικρατήσεως μιᾶς δεσποτικῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, ἀφ’ ἧς ἡ πολιτικὴ τῆς Ἑλλάδος ἡ μετὰ τὰς διαφόρους αὐτῆς εὐτυχεῖς καὶ ἀτυχεῖς περιπετείας, ἐπέφερε τὴν συγκέντρωσιν σχεδὸν τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν τέκνων αὐτῆς ἐντὸς ὡρισμένων ὁρίων, ἀφ’ ἧς ἀμφότερα τὰ Κράτη ἀναγνωρίζουσι τὰς συνθήκας καὶ δὲν διατηροῦσι καμμίαν ἐπιφύλαξιν πρὸς ὕπουλον ἀνατίναξιν αὐτῶν, εἶναι πρόδηλον ὅτι ἡ εὐχέρεια πρὸς συνεννόησιν ἀποβαίνει μεγάλη. Ἡ συνεννόησις αὕτη καθίσταται ἔτι μᾶλλον δυνατή, καθόσον σπανίως ἐν τῇ ἱστορίᾳ δύο λαοὶ διεισέδυσαν ὁ εἷς ἐντὸς τοῦ ἄλλου, συνειργάσθησαν, συνέπραξαν, συνεπάθησαν καὶ κατεννοήθησαν ὁτὲ μὲν ἐν εἰρήνῃ ὁτὲ δὲ ἐν ἔρισιν, ὅπως ὁ Τουρκικὸς καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Δὲν γνωρίζω, ἐγὼ τοὐλάχιστον παράδειγμα ἄλλο ἐν τῇ πολιτικῇ γεωγραφίᾳ τοῦ κόσμου ὅμοιον πρὸς τὴν ἱστορίαν τῶν δύο τούτων λαῶν. Δύναμαι δὲ νὰ εἴπω ὅτι ἐξετασθεισῶν ἐκείνων τῶν σχέσεων ἑκατέρου τῶν Κρατῶν πρὸς τὰς λοιπὰς δυνάμεις μιᾶς πρὸς μίαν, μεγάλας καὶ μικροτέρας, δὲν εὑρέθη κανὲν σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον τὰ συμφέροντα τῶν δύο Κρατῶν τὰ εἰρηνικὰ νὰ δύνανται νὰ εἶναι ὄχι ἁπλῶς ἀντίθετα, ὄχι διϊστάμενα, ἀλλ’ ὑφιστάμενα ἀπ’ ἀλλήλων. Ἐὰν εἰς τὴν ἀνθρωπότητα ἐπεφυλάσσετο ἀκόμη μία καταστροφὴ πολεμικὴ ἐὰν τὰ δεινὰ παθήματα δὲν ἔγιναν μαθήματα, ἐὰν ὅλοι οἱ πέριξ ἡμῶν ἤθελον ἐμπλακῆ εἰς τὴν δίνην τῆς καταστροφῆς ταύτης, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ἐφόσον αἱ σημεριναὶ τοὐλάχιστον περιστάσεις τοῦ ἐπιτρέπουν νὰ προβλέπῃ, ὅτι οὔτε ἡμεῖς οὔτε ἡ Τουρκικὴ Ἐπικράτεια ἔχει τὸ συμφέρον νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὴν νέαν ταύτην ἀνθρωποσφαγήν. Οἰκονομικῶς οἱ δύο λαοὶ δύνανται νὰ συμπληρῶσιν ἀλλήλους, διότι ἐὰν ὁ εἷς ὑπερέχει ὡς γεωργός, ὁ ἕτερος εἶναι ἱκανώτατος ὡς ἔμπορος, ὡς ναυτίλος καὶ ὡς βιομήχανος. Ἀπὸ ἀπόψεως πολιτεύματος δὲν ὑπάρχουν οἱ κίνδυνοι, τοὺς ὁποίους συνήθως παρουσιάζουν αἱ προστριβαὶ τῶν ἡγεμονευόντων οἴκων. Τὰ πάντα λοιπὸν τείνουσι νὰ ἑδραιώσωσι τὴν πεποίθησιν ὅτι αἱ ἐκδηλώσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἑκατέρωθεν περὶ τοῦ κρατοῦντος πνεύματος τῆς συναισθήσεως τῆς χρησιμότητος, καὶ ὠφελιμότητος τῶν συναφθέντων συμφώνων δὲν εἶναι ἐκδηλώσεις ἀκαίρου καὶ ἀκράτου ἐνθουσιασμοῦ ἐπιπολαίου, ἀλλὰ ἐκδηλώσεις, ἀπόρροιαι πεποιθήσεων, τὰς ὁποίας ὀκτὼ ἐτῶν ὁλοκλήρων συζητήσεις λεπτομερῶς ἐνεσφήνωσαν εἰς τὴν ψυχὴν καὶ εἰς τὴν διάνοιαν καὶ τῶν Κυβερνουσῶν τάξεων καὶ τῶν ἐνδιαφερομένων λαῶν. Θέλετε ἓν ἀκόμη σημεῖον τῆς ἐκδηλώσεως τῆς φιλειρηνικῆς ταύτης πεποιθήσεως ἀμφοτέρων; Ἐπροτάθη εἰς ἡμᾶς κατὰ τὴν ἀποβίβασιν εἰς Κωνσταντινούπολιν νὰ ἐξέλθωμεν εἰς τὸ Χαϊδὰρ πασσᾶ. Ἀντεπροτείναμεν νὰ ἀποβιβασθῶμεν εἰς Ἰσμίτ. Μᾶς ἠρώτησαν διατὶ ἔχομεν τὴν προτίμησιν ἐκείνην. Ἀπηντήσαμεν ὅτι δὲν ἐπιθυμῶμεν νὰ ὑπάρξῃ κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν τῆς συνάψεως τῶν συμφώνων οἱονδήποτε φαινόμενον δυνάμενον νὰ δώσῃ λαβὴν εἰς παρεξηγήσεις ἢ καὶ ἐπικρίσεις προερχομένας ἀπὸ θερμοαίμους ἐγκεφάλους. Καὶ εἴπομεν, ὅτι ὡς καθῆκον θὰ ἦτο ἑνὸς καθολικοῦ πρωθυπουργοῦ μεταβαίνοντος εἰς Ρώμην νὰ ὑποβάλῃ τὰ σέβη του εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς πίστεως αὐτοῦ, καθῆκον καὶ ἰδικόν μας θὰ ἦτο, τοῦ ὁποίου ἡ παράλειψις θὰ ἐνέπνεεν μίαν δυσάρεστον ἐντύπωσιν παρὰ τῇ δημοσίᾳ γνώμῃ καὶ θὰ ἐπίκρανε καὶ ἡμᾶς αὐτούς, νὰ ὑποβάλωμεν τὰ σέβη μας εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ὀρθοδόξου Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας, ἀφοῦ θὰ ἀπεβιβαζόμεθα ὀλίγα μόνον βήματα τῆς ἕδρας αὐτοῦ. Καὶ ἡ ἀπάντησις πρόθυμος, κατηγορηματική, ὠθητικὴ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην ὑπῆρξεν. Δὲν ὑπάρχει κανὲν κώλυμα νὰ τὸ πράξετε, τοὐναντίον πρέπει νὰ τὸ πράξετε. Πρέπει νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ φιλία, ἡ ὁποία θὰ μᾶς ἑνώσῃ εἶναι πραγματικὴ καὶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιρρεασθῇ ἀπὸ ἀντιλήψεις καὶ ἰδέας, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν πλέον εἰς τὰς παρελθόντας ἐρεστικὰς σχέσεις μεταξὺ τῶν δύο λαῶν. Καὶ εἰς τὴν ἐκδήλωσιν τὴν θερμήν ἡ ὁποία ἔγινεν ἐκ μέρους τοῦ ὁμογενοῦς στοιχείου προσετίθετο ἡ εἰλικρινὴς ἐκδήλωσις τοῦ γηγενοῦς στοιχείου ὅταν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐγὼ μετέβημεν νὰ ὑποβάλωμεν τὰ σέβη μας εἰς τὴν αὐτοῦ Παναγιότητα τὸν Πατριάρχην. Διότι χωρὶς νὰ μειωθῇ τὸ παράπαν σύμφωνα ἄλλωστε καὶ μὲ τὸ κρατοῦν νέον πνεῦμα, ἡ δύναμις καὶ ἡ ἐξουσία τῶν μειονοτήτων τῶν μικρῶν μειονοτήτων, αἵτινες ἀπέμεινον εἰς ἑκατέραν τῶν χωρῶν τοῦ νὰ διατηρήσουν ἀλώβητον καὶ ἀκεραίαν τὴν θρησκείαν αὐτῶν καὶ τὰς παραδόσεις των, τὴν γλῶσσαν αὐτῶν καὶ τὴν διδασκαλίαν των, συνεφωνήθη—καὶ ἐπροσεπαθήσαμεν καὶ θὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἐμπνεύσωμεν τὴν ἰδέαν ταύτην εἰς ἑκατέραν τῶν μειονοτήτων— συνεφωνήθη ὅτι αἱ μειονότητες ἐν τοιαύτῃ ζῶσα ἀνεξαρτησίᾳ καλλιεργείας, ἀνεξαρτησίᾳ παραδόσεων, ἀνεξαρτησίᾳ θρησκείας. Θὰ εἶναι ἐν ταύτῃ νομοταγεῖς πολῖται τοῦ Κράτους εἰς τὸ ὁποῖον διαβιοῦσι οὕτως ὥστε ἀντὶ νὰ χρησιμεύουσιν ὡς ἀφορμὴ ἐρίδων, ὑπονοιῶν, ὑποψιῶν, ὅτι μέλλουν μίαν ἡμέραν νὰ χρησιμεύσουν ὡς οἱ μοχλοὶ διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἀνατιναχθοῦν αἱ συνθῆκαι, νὰ χρησιμεύουν ὡς εἷς ἐπὶ πλέον δεσμὸς ἐγκάρδιος, φιλικός, τῆς συνεργασίας καὶ τῆς συνεννοήσεως μεταξὺ τῶν δύο Χωρῶν. (χειροκροτήματα). Αὐτὴ εἶναι, κύριοι ἡ νέα πολιτική, ἥτις χαράσσεται μεταξὺ τῶν δύο ὁμόρων Χωρῶν. Τὴν ἠκολουθήσαμεν, ὡς εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου, πιστῶς πλὴν μιᾶς παράφρονος ἐξαιρέσεως ἥτις οὐκ ὀλίγα ἐγκλήματα διέπραξεν κατὰ τοῦ τόπου. Τὴν ἠκολούθα πιστῶς ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς συμβάσεως τῆς Λωζάνης, ὅταν ἐτέθησαν αἱ βάσεις αὐτῆς μεταξὺ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἰσμὲτ Πασσᾶ. Ὅλαι αἱ ἀλληλοδιαδόχως Κυβερνήσασαι τὴν Ἑλλάδα Κυβερνήσεις. Τὴν ἠκολούθησαν ἐπίσης ὅλοι οἱ Κυβερνῶντες τὴν ὅμορον ἐπικράτειαν, καὶ ἴσως δὲν εἶναι ἄξιον παραλείψεως ὅτι καθ’ ὅλην αὐτὴν τὴν ἐποχὴν καὶ ἐγγύτητα τῆς ἑκατονταετηρίδος τῆς ἀνεξαρτησίας ἡμῶν συνέπεσε νὰ εἶναι ἀρχηγοὶ τοῦ Δημοκρατικοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους δύο γόνοι οἰκογενειῶν αἵτινες ἐπρωτοστάτισαν καὶ ἐθυσίασαν τὰ πάντα κατὰ τὸν ἀγῶνα τῆς ἀνεξαρτησίας πρὸ ἑκατὸν ἐτῶν ὁ Κουντουριώτης καὶ ὁ Ζαΐμης. Εἶναι μία σύμπτωσις ἀλλ’ εἶναι μία σύμπτωσις ἀξία πάσης παρατηρήσεως. Ἀπὸ πέντε σχεδὸν αἰώνων οἱ δύο Λαοὶ κατέστρεψαν ὑπάρξεις κατέστρεψαν χρῆμα εἰς ἀμοιβαίαν ἐξόντωσιν. Ἐνομίζετο ὅτι ἡ ἐδαφικὴ κατάκτησις, ἡ κατάκτησις καὶ ἡ ὑποδούλωσις ἀλλογενῶν στοιχείων παρέχει πλοῦτον. Δὲν εἶχεν γίνει ἀκόμη αἰσθητὸν ὅτι εἶναι ἐξασθένησις τοῦ Κράτους ἡ ὑπερβολικὴ ἐπέκτασις καὶ ἡ ἀνάμιξις ἀλλογενῶν στοιχείων μεταξὺ τῶν ὁμογενῶν. Δὲν εἶχον ἀκόμη φωτίσει ἐπαρκῶς τὰ στρώματα τῶν Λαῶν τῆς ἐπιστήμης τὰ πορίσματα, κατὰ τὰ ὁποῖα ἐὰν αἱ ὑπάρξεις ἐκεῖναι αἱ εἰς ἀλληλοσπαραγμὸν θυσιασθεῖσαι καὶ τὰ δισεκατομμύρια τὰ ὁποῖα ἐθυσιάσθησαν, ἂν διετίθεντο διὰ τὴν ἀνάδειξιν ἑκάστου, κατὰ τὴν ἱκανότητα αὐτοῦ, διὰ νὰ αὐξήσουν τοὺς πλουτοπαραγωγικοὺς πόρους τῆς Χώρας θά ἐξησφαλίζετο πολὺ μείζων εὐημερία εἰς ἀμφοτέρους τοὺς λαούς. Σήμερον ἡ νέα πολιτικὴ τῆς κοινικῆς συνεργασίας χαράσσεται. Τὰ ἐμβλήματα αὐτῆς, τὰ σύμφωνα ταῦτα κατατίθενται εἰς τὴν Βουλὴν ἵνα τύχωσιν τῆς ἐπιδοκιμασίας ὑμῶν. Ἀλλὰ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπαναλάβω ὅτι τὰ σύμφωνα ταῦτα θὰ ἀξίζουν ὄχι μόνον ὅπως εἶπον, ὅταν τὸ πνεῦμα δύο λαῶν θὰ ὑπαγορεύῃ, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ ὅταν ἡ ἠθικὴ σώφρων καὶ μεμετρημένη ἐν συνεργασίᾳ χρῆσις καὶ ἐφαρμογὴ αὐτῶν παρὰ τῶν δύο ἑκάστοτε θὰ δείξῃ περὶ αὐτῶν, ὅτι καὶ αἱ Κυβερνήσεις αἱ Δημοκρατικαὶ εἶναι Κυβερνήσεις τῆς κοινῆς γνώμης. Ἡ κοινὴ γνώμη εἰς τὰ σημεῖα ταῦτα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς πρέπει διηνεκῶς νὰ διαφωτίζεται. Δὲν ἀρκεῖ νὰ τὴν διαφωτίζουν αἱ Κυβερνήσεις. Πρέπει νὰ ἐννοήσουν αἱ ἡγέτιδες τάξεις τὴν ἀνάγκην καὶ τὴν ὠφελημότητα τῆς νέας ταύτης εἰρηνιστικῆς πολιτικῆς καὶ μεταξὺ τῶν ἡγέτιδων τάξεων θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε κύριοι βουλευταὶ νὰ εἴπω ὅτι πρώτην ἐξέχουσαν θέσιν κατέχουσιν οἱ ἐκλεκτοὶ τοῦ Ἔθνους. Μεταξὺ τῶν προσφωνήσεων ὑμῶν πρέπει νὰ εἶναι ἡ διηνεκὴς προσπάθεια, ἡ ἀκατάβλητος προσπάθεια, ἡ ἀέναος προσπάθεια, ἡ μηδέποτε διακοπτομένη προσπάθεια ὅπως μὴ παύσῃ καὶ πρὸς στιγμὴν ἡ κατανόησις ὅτι θὰ ἦτο ὀλέθριον ἂν ἐπανήρχοντο αἱ ἰδέαι τῶν παλαιῶν συγκρούσεων καὶ τῶν ἐρίδων, θὰ ἦτο ὀλέθριον ἂν ἡ εἰρηνικὴ αὕτη πολιτικὴ ἡ ὁποία θὰ ἐξασφαλίσῃ μακρὰν περίοδον νέας εὐημερίας διὰ τὴν Ἑλλάδα ἤθελεν ἐγκαταλειφθεῖ. Πράξατε τοῦτο κύριοι βουλευταί. Ἄν χρεωστᾶται αἰωνία εὐγνωμοσύνη εἰς τοὺς προπάτοράς μας ὅτι διὰ τῶν ἀγώνων των τῶν θυσιῶν των μᾶς ἐξησφάλισαν τὴν ἐθνικήν μας ἀνεξαρτησίαν, τὴν ἐθνικήν μας ὑπόστασιν, τὰ τέκνα ἡμῶν καὶ τὰ τέκνα τῶν τέκνων ἡμῶν θὰ σᾶς ὠφείλουν εὐγνωμοσύνην διότι διὰ τῆς νέας ταύτης πολιτικῆς θὰ ἐξασφαλίσητε εἰς αὐτοὺς μίαν νέαν περίοδον εὐημερείας ἐντὸς τῆς ὁποίας τὸ ἀθάνατον Ἑλληνικὸν πνεῦμα καταλλήλως καθοδηγούμενον θὰ δυνηθῇ νὰ ἀποδώσῃ δοξασμένους καρποὺς ὡς ἐκείνους τοὺς ὁποίους οἱ ἀρχαῖοι ἡμῶν πρόγονοι ἀπέδωσαν, δοξασμένους καρπούς, ἐνώπιον τῶν ὁποίων ἀείποτε ἡ πεπολιτισμένη ἀνθρωπότης θὰ κλίνῃ τὸ γόνυ. (ραγδαῖα χειροκροτήματα).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Πρώτη ἐπερώτησις εἶναι τοῦ κ. Ζωγράφου καὶ τοῦ κ. Αἰλιανοῦ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου.

§8Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Θὰ παρεκάλουν καὶ ἐξ ὀνόματος τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ἀδυνατοῦντος ἕνεκα γνωστῶν λόγων νὰ παραστῇ εἰς τὴν συζήτησιν, νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ συγκατατίθενται καὶ οἱ ἐπερωτῶντες.

§10Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν.

§11ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βεβαίως δὲν δυνάμεθα νὰ παρίδωμεν τὴν προβαλλομένην αἴτησιν ἐκ μέρους τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ἀλλὰ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις χωρὶς νὰ τερματισθῇ αὕτη πρὶν δοθῇ ὁ χρόνος ὁ ἀναγκαῖος εἰς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος νὰ παραστῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἀπόψε, διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς ζητήματος τὸ ὁποῖον συνεκίνησεν βαθύτατα τὴν κοινὴν γνώμην καὶ ἔχομεν καθῆκον νὰ τὴν διαφωτίσωμεν, καὶ νὰ μὴ κηρυχθῇ ἡ συζήτησις περαιωμένη ἀλλὰ νὰ συνεχισθῇ ὅταν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος.

§12Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐφόσον οἱ ἐπερωτῶντες ζητοῦν τὴν ἀναβολὴν νομίζω ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις.

§13Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βεβαίως δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις. Δὲν ἀξιοῦμεν νὰ γίνῃ συζήτησις ἀλλὰ νὰ συμφωνήσωμεν νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις καὶ νὰ μὴ τερματισθῇ ἐὰν δὲν ἔλθῃ καὶ ὁ κ. Τσαλδάρης. Ἡμεῖς δὲ εὐχόμεθα ὅπως τὸ ταχύτερον δυνηθῇ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν του, ἀλλὰ ἂν τυχὸν παραταθῇ ἡ ἀπουσία του...

§14Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν θὰ παραταθῇ πέραν τῆς Δευτέρας.

§15Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ παρεκάλουν νὰ κατατεθῇ ὁ σχετικὸς φάκελλος εἰς τὴν Βουλήν.

§16Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅτι μᾶς ἐζητήσατε τὸ ἐδώσαμεν.

§17Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ὁ ἐπερωτῶν.

§18Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπάρχῃ φάκελλος.

§19Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ προϊσταμένου τῆς ἀγορανομικῆς ὑπηρεσίας.

§20Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅτι μᾶς ἐζήτησαν οἱ ἐπερωτῶντες τὸ ἐδώσαμεν.

§21Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Αἱ ἐνέργειαι αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο....

§22Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐζητήσατε ἕνα σημείωμα καὶ σᾶς τὸ ἐδώσαμεν. Ἐπίσης ὁ κ. Ζαβιτσιᾶνος......

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ ἄρτου ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Αἰλιανὸς ἔχει τὸν λόγον.

§24Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησις ἐπιδιώκει νὰ φέρῃ πρὸς συζήτησιν ἕνα ζήτημα τὸ ὁποῖον κατέληξε νὰ ἀποτελῇ κυριολεκτικῶς ἐφιάλτην διὰ τὸ ἐμπόριον καὶ δὴ εἰς τὰς ἀγορὰς τῶν Ἀθηνῶν, ἢ Πειραιῶς καὶ τὰς λοιπὰς μεγάλας ἀγορὰς τῆς Ἑλλάδος, πρόκειται περὶ τοῦ περιφήμου ζητήματος τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν ἀποταμιεύσεως, θεσμοῦ ὁ ὁποῖος εἰσήχθη ἀπὸ τοῦ 1926 συνεπείᾳ ἀδηρίτου ἀνάγκης εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη τὸ Κράτος, στερούμενον ἐπαρκῶν ἀποθηκῶν, ὅπως ἐξεύρῃ μίαν λύσιν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν ἐκτάκτων ἀναγκῶν τοῦ ἐμπορίου λόγῳ μεγίστης αὐξήσεως τῆς εἰσαγωγῆς. Ὁ θεσμὸς αὐτὸς λέγω, ὁ ὁποῖος εἰσήχθη ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀνάγκης, ἀφεώρα ὡς φυσικὸν τοὺς ἐμπόρους χονδρικῆς πωλήσεως. Ἀρχικῶς αἱ ἀποθῆκαι ἀνῆλθον εἰς 30. Δύναταί τις νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι αἱ ἀποθῆκαι θὰ ἠδύναντο νὰ φθάνουν σήμερον τὰς 100– 150, παραδεχόμενος ὅτι ὑπάρχουν 100–150 ἔμποροι χονδρικῆς πωλήσεως ἐν Ἀθήναις–Πειραιεῖ διὰ νὰ χρειάζωνται παρομοίας ἰδιωτικὰς ἀποθήκας. Παραδόξως ὅμως σήμερον, μόνον εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ ὑπάρχουν οὔτε πολλαὶ οὔτε ὀλίγαι, 1550 ἰδιωτικαὶ ἀποθῆκαι ἀποταμιεύσεως. Ἐπιτροπὴ ἐμπόρων παρουσιασθεῖσα κατὰ τὸν περυσινὸν Νοέμβριον ἐνώπιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐζήτησεν τὴν κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν.

§25Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὀφείλω νὰ δηλώσω τοῦτο: Ὄχι μόνον ἐκ μέρους τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου δὲν ἐζητήθη ὁ περιορισμὸς ἢ ἡ κατάργησις τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν, ἀλλ’ ἀντιθέτως, ἐπὶ τῇ διαδόσει ὅτι ἐπίκειται ἡ κατάργησις καὶ ἅμα τῇ καταργήσει, κατὰ Φεβρουάριον τοῦ 1930 ὑπέστημεν ἐπίμονον πίεσιν τῆς τάξεως τῶν ἐμπόρων διὰ νὰ μὴ ληφθῇ τὸ μέτρον αὐτό.

§26Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον, διότι, συγκεκριμμένως τὸν Νοέμβριον τοῦ 1929 ἐπιτροπὴ ἀπὸ γνωστοτάτους ἐμπόρους μεταξὺ τῶν ὁποίων ἀναφέρω τοὺς ἐμπόρους Ἀθηνῶν κ. κ. Παπαντωνίου, Σταματόπουλον καὶ ἄλλους, παρουσιάσθη εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ ἐζήτησεν τὴν κατάργησιν τῶν ἐν λόγῳ ἀποθηκῶν διὰ νὰ τεθῇ τέρμα. Εἶναι ἀληθὲς τοῦτο ἢ ὄχι; Βλέπετε ὅτι ἀναφέρω καὶ ὀνόματα.

§27Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰδικῶς οἱ ἔμποροι ποὺ δὲν ἔκαμαν χρῆσιν τῶν ἀποθηκῶν ἐδυσφόρουν διὰ τὴν κατάστασιν αὐτήν.

§28Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὁπωσδήποτε τοῦτο ἀνάγεται εἰς τὴν ἱστορίαν καὶ ἀπετέλεσεν ἁπλῶς εἰσαγωγήν μου εἰς τὸ κύριον θέμα. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀπὸ τὰς ἀποθήκας αὐτὰς ἠναλώθησαν ἐμπορεύματα χωρὶς νὰ καταβληθῇ ὁ δασμὸς ὁ ὀφειλόμενος πρὸς τὸ Κράτος ὅπως εἶναι γνωστὸν ὅτι, λόγῳ ἐξαντλήσεως τῶν προθεσμιῶν, κατέστη ἀπαιτητὸς καὶ ὁ δασμὸς ὑπαρχόντων εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ μὴ καταναλωθέντων εἰσέτι ἐμπορευμάτων. Συνεπείᾳ ὅμως τοῦ αὐστηροῦ τυπικοῦ τοῦ νόμου, οἱ οὕτω πως εὑρισκόμενοι ἀνοικτοὶ ἔμποροι ὑφίστανται τὰς συνεπείας τῆς λαθρεμπορίας χθὲς δὲ ἀκόμη ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι «ὑπὸ τοῦ 5μελοῦς Ἐφετείου Ἀθηνῶν κατεδικάσθη εἰς 4 ἐτῶν φυλάκισιν, 650 χιλιάδων δραχμῶν χρηματικὴν ποινὴν καὶ εἰς τὴν ἀτιμωτικὴν ποινὴν τῆς στερήσεως τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων ἐπὶ 6 μῆνας» εἰς ἔμπορος τοῦ Πειραιῶς. Ἐδῶ λοιπὸν ἀνακριβῶς τὸ ἐρώτημα κύριοι βουλευταί; Εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρίσῃ κοινοὺς λαθρεμπόρους τοὺς ἐμπόρους οἱ ὁποῖοι παρουσιάζουν ἀταξίαν, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἰδιωτικὰς ἀποθήκας ἀποταμιεύσεως, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξομοιώσῃ κανεὶς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος συλλαμβάνεται μὲ τὸ λαθραῖον σιγαρόχαρτον, διαβαίνει κρύφα τὰ σύνορα, μὲ ἕνα ἔμπορον, ὁ ὁποῖος δὲν εὑρίσκεται ἐν τάξει μὲ τὴν ἰδιωτικὴν ἀποθήκην ἀποταμιεύσεως, ὅταν μάλιστα αἱ ἀποθῆκαι αὗται ἐλειτούργησαν ὑπὸ ἐντελῶς εἰδικὰς συνθήκας ἀποτελούσας σειρὰν εὐθυνῶν διὰ τὸ Κράτος; Καὶ λέγω ὅτι ἐλειτούργησαν ὑπὸ ἐντελῶς εἰδικὰς συνθήκας, διότι τὸ Κράτος οὐ μόνον εὐχερῆ ἀλλὰ καὶ ὑποχρεωτικὴ ἔχει κουστωδίαν ἐπὶ τῶν ἰδιωτικῶν τούτων ἀποθηκῶν, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 53 τοῦ τελωνειακοῦ κώδικος. Εἶχε δηλαδὴ ἀκόμη καὶ τὸ δικαίωμα νὰ διατηρῇ εἰς χεῖρας τοῦ δημοσίου ἐπιστάτου τῶν ἀποθηκῶν ἑτέραν ἀνομοίαν κλεῖδα ἑκάστης ἰδιωτικῆς ἀποθήκης. Καὶ ἐρωτῶ: διατὶ τὸ Κράτος δὲν ἤσκησεν αὐτὴν τὴν φρούρησιν, φρούρησιν, ἡ ὁποία ἦτο καλὴ καὶ προστατευτικὴ καὶ διὰ τὸν ἔμπορον ὡς θὰ ἀποδείξω κατωτέρω διότι θὰ τὸν ἔσωζεν ἀπὸ σημερινὸν ἀδιέξοδον; Διατὶ νὰ μὴ χρησιμοποιήσῃ αὐτὴν τὴν ἀσφάλειαν, τὴν θετικὴν ἀσφάλειαν τῆς δευτέρας ἀνομοίας κλειδὸς, τὴν ὁποίαν εἶχεν εἰς χεῖρας του; Καὶ τὶ συνέβη; Ἔμποροι γνωστοὶ τῆς ἀγορᾶς, ἔμποροι ἔχοντες ἕνα παρελθὸν ἔντιμον συνέβη σήμερον νὰ εἶναι ἀνοικτοὶ ἀπέναντι τοῦ Κράτους ἐξ αἰτίας τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν ἀποταμιεύσεως. Διατί; Διότι συνέβη νὰ ἀναλύσωσιν ἐμπόρευμα νὰ ἀναβάλλουν καλῇ τῇ πίστει καὶ ὄχι μὲ πρόθεσιν καταχρήσεως, τὴν πληρωμὴν τοῦ δασμοῦ, νὰ ἐπέλθῃ ἡ κρίσις νὰ ἐπιπέσουν τὰ γραμμάτια νὰ χρησιμοποιήσουν τὰ ρευστὰ καλῇ τῇ πίστει πάντοτε, διὰ τὰς ἐπειγούσας λήξεις γραμματίων ἀναβάλλοντες δι’ αὔριον τὴν πληρωμὴν τῶν δασμῶν καὶ οὕτω πως νὰ ἐμπλακοῦν εἰς ἕνα τροχὸν, ὁ ὁποῖος τοὺς ἔχει φέρει εἰς τὴν σημερινὴν ἀπόγνωσιν.

§29Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὄχι δι’ ὅλας, διότι ἐσταμάτησεν ὁ ἔλεγχος.

§30Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐὰν μὲ ἀφίσετε θὰ ἴδητε ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ τὸ περισσότερον θέμα τῆς ἐπερωτήσεως. Καὶ ἐρωτῶ, κύριοι βουλευταί; Τὶ ἀκριβῶς εἶνε ὁ δασμός; Ἁπλούστατα; Ἔμμεσος φόρος. Αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν ἔμμεσον φόρον καθυστεροῦσιν σήμερον οἱ ἔμποροι οἱ ὁποῖοι μένουν ἀνοικτοὶ ἀπέναντι τοῦ Κράτους ἐκ τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς πραγματικῆς ἀνάγκης, ἡ Κυβέρνησις ἐδέησεν διὰ τοὺς ἀμέσους φόρους νὰ λάβῃ ἕν μέτρον τὸ ὁποῖον ὑπεδείξαμεν καὶ πάντες, ἐνέκριναν καὶ οὐδεὶς ἐτόλμησε νὰ ἐπικρίνῃ ἐδέησε, λέγω, νὰ λάβῃ τὸ μέτρον τοῦ νὰ χαρίσῃ εἰς τοὺς ἐξοφλοῦντας ἀμέσως καὶ ὁλοσχερῶς, τὰ 50% τῶν ὀφειλομένων ἀπὸ τὰς παλαιὰς χρήσεις καὶ νὰ χαρίσῃ ἐπίσης τὰ 30% εἰς τοὺς ἐξοφλοῦντας μὲ δόσεις. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ζητῶ δωρεάς, δὲν ζητῶ ἐκπτώσεις διὰ τοὺς ὀφειλομένους δασμούς. Ἐρωτῶ ὅμως διὰ ποῖον λόγον θὰ ἔφθανεν ἡ Κυβέρνησις μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἀφήσῃ ἐπὶ τοῦ τραχήλου τῶν ἐμπόρων διὰ τὰς ἐξ ἐμμέσων φόρων ὡς ἄνω ὀφειλάς τὸν καταπέλτην τοῦ πενταμελοῦς ἐφετείου μὲ τὴν στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων μὲ τὴν φυλάκισιν, μὲ τὴν ὁλοσχερῆ ἐξουθένωσιν;

§31Φ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ζητεῖτε κ. συνάδελφε τὴν ἐπιβράβευσιν τοῦ ἀθεμίτου ἀνταγωνισμοῦ.

§32Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Λυποῦμαι πολὺ διότι σεῖς ἔμπορος βουλευτὴς φέρετε τὴν ἀντίρρησιν ταύτην καὶ ὄχι ἄλλος τις. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω λοιπόν, τὸ ἑξῆς: Μήπως μὲ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐλήφθη ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὀφείλοντας ἀμέσους φόρους, κάμωμεν τὶ ἄλλο παρὰ νὰ ἐπιβραβεύσωμεν τοὺς μὴ πληρώνοντας;

§33Φ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ὁ μεγαλείτερος συντελεστὴς τῆς κρίσεως εἶναι ὁ ἀθέμιτος ἀνταγωνισμός.

§34Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ ζητῶ νὰ θέσω αὐτὴν τὴν στιγμὴν σαφῶς, εἶναι ὅτι, ἐφόσον μία πολιτικὴ ἐπιεικείας ἠσκήθη, καὶ ὀρθῶς διὰ τοὺς ἀμέσους φόρους παλαιῶν χρήσεων ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς πραγματικῆς ἀνάγκης, διὰ ποῖον, πρὸς Θεοῦ, λόγον διὰ τοὺς ὀφειλέτας ἐξ ἐμμέσων φόρων θὰ ρίψωμεν εἰς τὰς φυλακὰς καὶ θὰ στιγματίσωμεν διὰ πεπυρακτωμένου σιδήρου τοὺς ὀφειλέτας ἐμπόρους;

§35Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑποθέτω ὅτι ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ τῆς ἐλαττώσεως τῶν ἀμέσων διὰ τὰς παλαιὰς χρήσεις κατὰ 50% καὶ τῆς καθυστερήσεως τῶν ἐμμέσων φόρων. Εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν ἡ καθυστέρησις δηλονότι τῶν ἀμέσων φόρων ζημιοῖ τὸ δημόσιον. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος καθυστερεῖ τὸν δασμὸν ἀπὸ τὰ ἐμπορεύματα δὲν ζημιοῖ μόνον τὸ δημόσιον ἀλλὰ καὶ τὸν λαόν, διότι πωλεῖ τὰ ἐμπορεύματα εἰς τὴν ἐν ᾗ εἶναι ὑπολογισμένος καὶ ὁ δασμός. Καί, ὄχι μόνον τοῦτο ἀλλὰ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου δημιουργεῖ μίαν κατάστασιν ἐντελῶς ἄνισον εἰς τὸν ἀγῶνα. Τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι τὸ ἴδιον. Δὲν μπορεῖτε λοιπὸν νὰ ἐξομοιώνετε τὰ δύο αὐτὰ πράγματα.

§36Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Κύριε πρόεδρε, δυστυχῶς δὲν μπορεῖτε νὰ ἀρνηθῆτε ὅτι οἱ ἔμποροι εἶναι τὸ μεγαλείτερον θῦμα. Σᾶς δίδω μίαν πληροφορίαν: Νὰ περάσετε ἀπὸ τὴν ὁδὸν Αἰόλου καὶ νὰ δῆτε πῶς πωλοῦνται εἰς τοὺς δρόμους πράγματα τῆς πρώτης ἀνάγκης προερχόμενα ἀπὸ τὰ καταστήματα πρώτης γραμμῆς.

§37Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ νὰ καθιερώσωμεν τὴν διάκρισιν αὐτήν;

§38Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Διότι αὐτοὶ εἶναι θύματα ἑνὸς μέτρου ἀστόχου.

§39Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἡ διάκρισις, ἡ γενομένη παρ’ ὑμῶν μεταξὺ τῶν ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων, δὲν εἶναι ἡ ὀρθή, διότι μόνον ἐφόσον κατηνάλωσε τὸ ἐμπόρευμα ἔγινεν ὀφειλέτης τοῦ ἐμμέσου φόρου, δηλαδὴ τοῦ δασμοῦ ὁ ἔμπορος καὶ εἶναι μάλιστα γνωστὸν ὅτι τὸ μέγιστον μέρος τῶν ἀποθηκευμένων ἐμπορευμάτων δὲν κατηναλώθη. Συνεπῶς εἶναι ὁμοία ἡ ὀφειλὴ τοῦ ἐμμέσου φόρου μὲ τὴν ὀφειλὴν τοῦ ἀμέσου φόρου. Δὲν ὑπάρχει διάκρισις. Ἀλλ’ ἐγὼ ἐρωτῶ: ἐὰν θελήσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ προχωρήσῃ μέχρις ἀμέσου καὶ αὐστηρᾶς ἀξιώσεως τῶν ποσῶν τῶν ὀφειλομένων ἀπὸ τοὺς δασμοὺς αὐτούς, θὰ πρέπῃ νὰ γνωρίζῃ ὅτι θὰ ἔχῃ νὰ σύρῃ ἐκ τῆς ἀγορᾶς Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς 450 ἑκατομμύρια ὁλόκληρα εἰς διάστημα 18 μηνῶν, ὅσον εἶναι αἱ δόσεις αἱ παρασχεθεῖσαι.

§40Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οὐδεμία δόσις παρεσχέθη.

§41Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Τόσον τὸ χειρότερον. Ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀπέκλινε ὑπὲρ τῶν ἀπόψεων κἄποιας διευκολύνσεως ἀνεπαρκοῦς καθ’ ἡμᾶς τῶν ὀφειλετῶν καὶ ἔδωσε τὴν εὐχέρειαν τῆς πληρωμῆς εἰς 18 δόσεις καὶ δὴ εἰς γραμμάτια.

§42Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πρέπει νὰ διασαφηνισθῇ αὐτὴ ἡ κρατοῦσα ἰδέα, διότι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δὲν παρέσχεν οὐδεμίαν εὐκολίαν τμηματικῶν πληρωμῶν τῶν ὀφειλομένων δασμῶν, ὅταν δὲ λέγω ὀφειλομένους δασμοὺς σημαίνει ὅτι τὸ Κράτος θὰ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀξιώσῃ τὴν πληρωμὴν τῶν δασμῶν. Λοιπὸν οὐδεμίαν τμηματικὴν πληρωμὴν ἐνέκρινε, πληρωμὴν δασμῶν δι’ ὀφειλομένους τοιούτους. Οὐδέποτε. Κἄτι τὶ ἄλλο ἔκαμεν. Εἶπε τὸ ἑξῆς: «Ἐπειδὴ θέλω νὰ τερματίσω τὴν ἀθλιότητα τῶν ἀποθηκῶν ἀποταμιεύσεων καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶναι ληξιπρόθεσμαι ὅλαι αἱ ἀποταμιεύσεις, δέχομαι νὰ τερματίσω τὴν κατάστασιν μίαν ὥραν γρηγορώτερα, καὶ νὰ πληρώσητε ἀναλόγως τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα θὰ ὀφείλετε, τμηματικῶς εἰς μηνιαίας δόσεις ὑπὸ τὴν ρητὴν προϋπόθεσιν ὅτι δὲν θὰ εἶχε κανεὶς ἔμπορος τὸ δικαίωμα νὰ ἀναλώσῃ ἢ μᾶλλον νὰ καταναλώσῃ οὔτε μίαν δραχμὴν ἐμπόρευμα ἄνευ τῆς καταθέσεως σχετικῆς ἀναλώσεως εἰς τὸ τελωνεῖον καὶ ὅτι ἐάν τις τούτων καταναλύσκει ἄνευ καταθέσεως σχετικὴν ἀνάλωσιν θὰ ἐπέσυρε ὅλας τὰς ποινὰς τὰς ὁποίας προβλέπει ὁ σχετικὸς τελωνειακὸς νόμος. Ἦτο μέτρον διοικητικόν, τὸ ὁποῖον εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ λάβωμεν διότι ἐὰν ἐλαμβάνομεν ἐκεῖνο τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. βουλευτής, ἀσφαλῶς θὰ ἦτο παράνομον καὶ οὐδέποτε τὸ ἐλάβομεν.

§43Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἠθέλησαν τὸ μέτρον τοῦτο, πρὸ τῆς ἀνακαλύψεως τῶν ἐλλειμμάτων.

§44Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπειδὴ ἠθέλησαν τινὲς τῶν ἐμπόρων νὰ τερματίσουν τὰς ὀφειλάς των κατὰ τρόπον κἄπως εὐκολώτερον ἐζήτησαν νὰ καθορισθῇ ἡ πληρωμὴ τοῦ δασμοῦ τμηματικῶς, καίτοι δὲν θὰ εἶχον καταναλώσει τὸ ἐμπόρευμα. Ἔχει μεγάλην διαφορὰν τὸ ἓν ἀπὸ τὸ ἄλλο. Καίτοι δὲν ἔχω ἐξωδεύσει τὸ ἐμπόρευμα τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνεπιστεύθησαν, δέχομαι νὰ πληρώσω διὰ μηνιαίων δόσεων καὶ τοῦτο διὰ νὰ τερματίσωμεν τὴν κατάστασιν αὐτήν, δεδομένου ὅτι ἐὰν ἔληγεν ἡ προθεσμία τῆς ἀποταμιεύσεως, θὰ εἶχε τὸ δικαίωμα τὸ τελωνεῖον νὰ ἀξιώσῃ τὴν ἄμεσον πληρωμὴν ὁλοκλήρου τοῦ δασμοῦ.

§45Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Πρόκειται περὶ μιᾶς διευκολύνσεως ἀνεπαρκοῦς· ἐγὼ λυποῦμαι διότι τὸ ὑπουργεῖον δὲν ἠδυνήθη νά...

§46Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὶ προτείνετε;

§47Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Τὰ ἑξῆς: Ἡ Κυβέρνησις ἔχει λαμβάνειν ἀπὸ τὰς ἰδιωτικὰς ἀποθήκας ἀποταμιεύσεως ἐκ δασμῶν καταναλωθέντων καὶ μὴ ἐμπορευμάτων 400–450 ἑκατομμύρια ἀπὸ μόνην τὴν ἀγορὰν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς. Καὶ ἐρωτῶ τοὺς κ. κ. ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ σταθμίσουν τὴν κατάστασιν τῆς ἀγορᾶς πράγματι πιστεύουν ὅτι δύνανται νὰ σύρουν ἄνευ ἀξιολόγου προθεσμίας τοιοῦτον ποσὸν ἀπὸ τὴν ἀγορὰν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς; Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἀπάντησις καταφατικὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Εἶναι γνωστὴ ἡ κρίσις ἔξω, ὅσον δήποτε καὶ ἐὰν ἠθέλησεν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν ἀποκαλῇ ἁπλῆν «δυσφορίαν» ἕως χθὲς ἀκόμη, ἕως ὅτου ἦλθεν ἡ κρίσις ἡ διεθνὴς καὶ ἐπείσθη καὶ ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν ἔβλαπτε ἐὰν θεωρεῖ κρίσιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἦτο κρίσις......

§48Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀφ’ ἧς ἦτο.......

§49Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἕως τὸν Ἰούλιον δὲν τὸ ἐλέγατε. Ἡμεῖς τὸ ἐλέγαμεν. Δὲν ἐννοῶ ἀκριβῶς πῶς διαχωρίζετε σεῖς τὰ ὅρια τῆς κρίσεως. Καὶ ἐρωτῶ ἐὰν δύνασθε νὰ μοῦ ἀπαντήσετε κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι σεῖς πιστεύετε ὅτι δύνασθε νὰ ἀποσύρετε ἐντὸς μικρᾶς προθεσμίας 450 ἑκατομμύρια δραχμῶν ἀπὸ τὰς ἀγορὰς Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς χωρὶς νὰ κλείσουν τὰ ρολὰ τῶν καταστημάτων. Δὲν νομίζω παραγνωρίζοντες, σήμερον τὴν πραγματικότητα νὰ μοῦ ἀπαντήσετε ὅτι τοῦτο εἶναι δυνατόν.

§50Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἄρα;

§51Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἄρα, ἔρχομαι εἰς τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν τελειωτικὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος τούτου. Ζητῶ ὅπως ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα ὡς ἑξῆς: Ἡ πλήρης ἐκκαθάρισις τῶν ὀφειλῶν ἀπὸ ἰδιωτικὰς ἀποθήκας νὰ γίνῃ εἰς 50 μηνιαίας δόσεις, νὰ μὴ διαταχθῇ ἔλεγχος, οὔτε γενικὸς οὔτε μερικός, παρὰ μόνον ἐφόσον καθυστερήθη μηνιαία δόσις. Νομίζω ὅτι ἡ ἀπειλὴ αὐτὴ εἶναι ἀρκετὰ θετικὴ διὰ τὸν ὀφειλέτην.

§52Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τὴν ἀσφάλειαν;

§53Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Νὰ καταργηθοῦν τὰ ζητούμενα πρόσθετα καὶ ὁ τόκος τοῦ 12% τὸν ὁποῖον ὁρίζετε εἰς τὰς δόσεις, διότι ἡ προσπάθεια αὕτη τῆς διατηρήσεως τοῦ τόκου εἰς τὰ 12% εἶναι πολὺ κακὸν πρόσταγμα διὰ τὴν ὅλην ἀγορὰν τῶν τόκων. Ἐννοεῖται ὅτι ἂν ὀφειλαὶ δὲν θὰ ἑρμηνευθοῦν διὰ γραμματίων, διότι οὐδέποτε ἠθέλαμεν νὰ τὰς ἑρμηνεύσωμεν διὰ γραμματίων, τὸ πορτοφόλλιον τῶν γραμματίων τὸ ὁποῖον ἐκυκλοφόρει ἔξω, θὰ ἀπετέλῃ μίαν πίεσιν πολὺ κακὴν ἀπὸ τραπεζιτικῆς ἀπόψεως, πίεσιν ὁμοίαν πρὸς τὴν ταυτόχρονον εἴσπραξιν τῶν 450 ἑκατομμυρίων δρχ., διότι θὰ ἐσταματοῦσε τὰς πιέσεις τῶν ἐμπόρων. Καὶ ζητοῦμεν ἀκόμη τὸ ἑξῆς: Τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν ἐγγυητῶν. Τὸ ζήτημα δὲ τὸ ἐγγυητικὸν θὰ ἤθελα νὰ τὸ προσέξητε ὡς ἑξῆς. Ἰδοὺ τὶ συνέβαινεν εἰς τὸ παρελθόν: Ὑπῆρχεν ἕν ἔντυπον, αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ ὁποῖον βλέπετε καὶ τὸ ὁποῖον περιῆγον οἱ ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ λάβουν ἀποθήκην καὶ ἔλεγον εἰς ἕνα φίλον των ἔμπορον: «Ὑπόγραψε δὲν εἶναι τίποτε σοβαρόν, εἶναι μία τυπικὴ ἐγγύησις, ἄλλως τε τὸ Κράτος εἶναι αὐτὸ τὸ ἴδιον ἐγγύησις, διότι ἐγγύησις εἶναι οἱ τελωνοφύλακες, τὸ διπλὸ κλειδί». Ἦτο λοιπὸν πράγματι πλατωνικὴ ἡ ἐγγύησις, τὴν ὁποίαν ἔδιδε καὶ ὑπέγραφεν ὁ ἐγγυητής. Καὶ ἐν τούτοις αὐτὴν τὴν στιγμὴν κινδυνεύουν νὰ χρεωκοπήσουν ἔμποροι διὰ παρομοίας ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας οὐδέποτε ἐν συνειδήσει ἔδωκαν. Ἐγὼ δὲν ἐσκόπευον νὰ φέρω τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν. Ἀνέμενον ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ τὸ ἐρρύθμιζεν νομοθετικῶς ἰδίᾳ προθέσει· ἐπειδὴ ὅμως μέχρι τοῦδε παρετήρησα ὅτι δὲν τὸ ἔπραξεν, τὸ δὲ πενταμελὲς Ἐφετεῖον ἤρχισε τὰς ἐκτελέσεις στερήσεις πολιτικῶν δικαιωμάτων, φυλακίσεις καὶ λοιπά, ἐνόμισα ὅτι δὲν ἐπιτρέπετο περαιτέρω ἀναβολὴ καὶ ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο κατὰ τρόπον ἀνάλογον πρὸς αὐτὸν τὸν ὁποῖον ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον ὑμῶν καὶ ὁ ὁποῖος τρόπος εἶναι ὁ μόνος ἐξασφαλιστικὸς τῆς ἀγορᾶς, ἡ ὁποία μαστίζεται ὑπὸ τῶν δεινοτέρων τῶν κρίσεων.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 9 ἐπερώτησις τοῦ κ. Ροδοπούλου συγχωνεύεται μὲ τὴν συζητουμένην. Ὁ κ. Ροδόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§55Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο χωρικοὶ ἀπὸ τὴν Ραψάνην ἐπῆραν τὸ οἰνόπνευμα τὸ ὁποῖον παρήγαγον εἰς τὰ καζάνια τους καὶ τὸ κατέβασαν εἰς τὸν σιδηροδρομικὸν σταθμὸν Πυργετοῦ διὰ νὰ τὸ μεταφέρουν εἰς Λάρισσαν καὶ τὸ πωλήσουν μὴ ἔχοντες συναίσθησιν ὅτι τοῦτο εἶναι ἀδίκημα, διότι ὁ νόμος ἀπαγορεύει νὰ τὸ πωλήσουν ἀλλὰ ὀφείλουν νὰ τὸ παραδώσουν εἰς τὰ κεφαλαιοκρατικὰ οἰνοπνευματοποιεῖα τοῦ Πειραιῶς. Τοὺς ἔπιασαν, λοιπόν, οἱ χωροφύλακες καὶ ὁ ἔφορος Λαρίσσης τοὺς ἐπέβαλεν πρόστημον 15.000 δρχ. Ἔχω τώρα δύο γράμματα ἀπὸ αὐτοὺς καὶ ἐν τῇ ἀγροικίᾳ καὶ ἀφελίᾳ των μοῦ λέγουν: Μὰ κύριε βουλευτά, τὶ ἐκάμαμε μεῖς; Τὸ δικό μας τὸ οἰνόπνευμα πήραμε νὰ τὸ πωλήσουμε· διατὶ μᾶς τὸ πῆραν καὶ μᾶς ἔβαλαν καὶ πρόστιμο; ἐδῶ ὑπάρχουν τώρα ἑκατοντάδες μεγαλεμπόρων καὶ ἔμποροι οἱ ὁποῖοι παρεβίασαν ὅλους τοὺς τελωνειακοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι κατεχράσθησαν τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Κράτους τὸ ὁποῖον τοὺς ἄφησε παρανόμως τὸ δεύτερο κλειδὶ τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν ἀποταμιεύσεως καὶ διαμετακομίσεως, οἱ ὁποῖοι τοὺς τελωνειακοὺς δασμοὺς ποὺ ἐπλήρωσεν ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἀγοράσας τὰ ἐμπορεύματα μὲ τιμὰς ποὺ περιεῖχον καὶ τὰ τελωνειακὰ τέλη, τοὺς ἔβαλαν εἰς τὴν τσέπην τους ἀντὶ νὰ τὸν πᾶνε εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἔρχονται ὅλοι αὐτοὶ καὶ ζητοῦν ἀπὸ τὸ Κράτος εὐκολίας, ζητοῦν ἀπαλλαγάς, ζητοῦν πεντηκονταμήνους προθεσμίας, ζητοῦν νὰ μὴ γίνῃ ἔλεγχος, νὰ μὴ γίνῃ τίποτε, παρὰ νὰ τοὺς προστατεύσωμεν καὶ τοὺς εἴπωμεν: ζήτω οἱ λαθρέμποροι! πᾶσα εὐκολία εἰς τοὺς λαθρεμπόρους! Οἱ πλούσιοι νὰ μὴ πληρώνουν τίποτε, οἱ πτωχοὶ νὰ πληρώνουν! (χειροκροτήματα). Ἐγὼ ἐπερωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, πῶς ἐγεννήθη αὐτὴ ἡ κατάστασις, ποῖοι εἶναι οἱ ὑπεύθυνοι, τὶ ἔκαμεν ἡ ὑπηρεσία· διότι ὄχι μόνον οἱ ἔμποροι πρέπει νὰ τιμωρηθοῦν, ἀλλὰ καὶ οἱ ὑπεύθυνοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐντεταλμένοι εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων τοῦ Κράτους καὶ δὲν ἔπραξαν τὸ καθῆκον των καὶ δὲν ἐκράτουν τὰς κλείδας τῶν ἀποθηκῶν καὶ δὲν ἔκαμαν ποτὲ ἔλεγχον τῶν ἀποθηκῶν. Ἐπὶ ἔτη ὁλόκληρα γίνεται αὐτὴ ἡ ἱστορία καὶ παίρνουν οἱ ἔμποροι τὰ ἐμπορεύματα ἀπὸ τὰς ἀποθήκας ἀποταμιεύσεως καὶ τὰ πωλοῦν καὶ συναγωνίζονται οἱ τοιοῦτοι ἔμποροι τοὺς τακτικοὺς ἐμπόρους καὶ νομοταγεῖς, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πληρώνουν τὸν δασμόν, καὶ τὸ Κράτος χαμπάρι δὲν ἔχει.

§56Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τώρα δὲν γίνεται πλέον. Ἐτερματίσθη αὐτὴ ἡ κατάστασις.

§57Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ ζητεῖτε, κύριε ὑφυπουργέ, σεῖς καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν.

§58Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καθόλου.

§59Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ὁ τερματισμὸς ποὺ ἐπικαλεῖσθε ἑνὸς ἀνομήματος ἢ μιᾶς ἀνωμάλου καταστάσεως, δὲν σημαίνει καὶ ὅτι δὲν ὑπῆρξε τὸ ἀνόμημα ἢ ἡ ἀνώμαλος κατάστασις. Ἀπ’ ἐναντίας ἡ λέξις «τερμασιμὸς» σημαίνει ὅτι ὑπῆρξεν.

§60Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὴν εὕρομεν ἡμεῖς αὐτὴν τὴν κατάστασιν.

§61Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὴν συνεχίσατε.

§62Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πότε τὴν ηὕρατε αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ πότε τὴν ἐτερματίσατε;

§63Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1930.

§64Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πόσον χρόνον εἶσθε εἰς τὴν ἀρχήν; 1½–2 χρόνια καὶ ὁ θεσμὸς εἶναι παλαιός. Λέγω αὐτά, διότι θέλετε νὰ ἐπιρρίψετε εἰς ἄλλον τὴν μομφὴν ὅτι δὲν κατήργησεν αὐτάς.

§65Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ· δὲν θέλω νὰ ἐπιρρίψω οὐδεμίαν μομφήν, ἀλλὰ θέλω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. βουλευτήν. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπιρρίπτετε εἰς ἡμᾶς μομφὴν διὰ μίαν ἀνώμαλον κατάστασιν τὴν ὁποίαν εὕρομεν καὶ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἐτερματίσαμεν.

§66Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κατηργήσατε μίαν ἀνώμαλον κατάστασιν τὴν ὁποίαν παρελάβετε ὅπως καὶ ἡμεῖς. Ἡμεῖς δὲν ἐμείναμεν εἰς τὴν ἐξουσίαν εἰμὴ 1½ ἔτος, καὶ σεῖς μετὰ δύο ἔτη τὴν καταργήσατε, ἀφοῦ ὁ θεσμὸς ἐλειτούργησεν ἤδη ἐπὶ 4 ἔτη. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ὁ θεσμὸς ἦτο πρόσφατος.

§67Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι· εἶναι θεσμὸς τοῦ 1873.

§68Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἰς τὸ 1926 ἔλαβον τὴν ἐπικράτησιν.

§69Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργός τῶν Οἰκονομικῶν). Πάντως ἡμεῖς τὴν εὕρομεν καὶ τὴν ἐτερματίσαμεν κατὰ τὸν καλλίτερον δυνατὸν τρόπον, ἐνῶ ὑμεῖς δὲν ἀπετολμήσατε νὰ τὴν τερματίσετε.

§70Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν ὅταν ἡμεῖς ἤλθομεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἐγώ, ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, παρ’ ὅλας τὰς ἀπασχολήσεις μου κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐπελήφθην τοῦ ζητήματος τούτου προσωπικῶς καὶ ἤμην κεκηρυγμένος κατὰ τῆς διατηρήσεως τῶν ἀποθηκῶν ἀποταμιεύσεως, ἐνῷ τοὐναντίον, ὅλαι ἀνεξαιρέτως αἱ ὑπηρεσίαι ἐκηρύχθησαν ὑπὲρ αὐτῶν. Ἐπέμεινα προσωπικῶς εἰς τὴν κατάργησιν. Ὅταν ἐπληροφορήθη ὁ ἐμπορικὸς κόσμος τῶν δύο πόλεων τὰς προθέσεις μου αὐτὰς περὶ καταργήσεως τῶν ἀποθηκῶν, μαζεύτηκε ὁλόκληρος εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ εἰς τὴν οἰκίαν μου διαμαρτυρόμενος ὅτι, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐτερματίζετο ἀποτόμως μία γεννηθεῖσα καὶ διατηρουμένη κατάστασις, τὸ ἐμπόριον τῶν δύο πόλεων θὰ ἐσταμάτα καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ εἰσαγωγὴ οὔτε κατανάλωσις εἰς τὰς δύο ἀγορὰς, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι δὲν ὑπῆρχον δημόσιαι ἀποθῆκαι πρὸς ἀποταμίευσιν. Τοὺς εἶπα ὅτι γνωρίζω, κύριοι, ποῦ βαίνει ἡ κατάστασις περίπου. Καταλαβαίνω ποῦ πηγαίνετε. Δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ἡ διατήρησις τῶν ἀποθηκῶν νὰ σημειώσῃ καταχρήσεις. Ὁ πειρασμὸς εἶναι ἔμφυτος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν ἀποφεύγετε καὶ σεῖς. Ἀφ’ ἑτέρου ὅμως εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐθεώρησα ὅτι ἔπρεπε νὰ στηρίξωμεν τὸ ἐμπόριον, διότι ὑπῆρχε καὶ τότε μία κρίσις καὶ ἐπρόκειτο νὰ ἀρχίσῃ μία ἀναγέννησις καὶ μία ἀνακούφισις εἰς τὸ ἐμπόριον, ἐσκέφθην ὅτι τὸ ζήτημα θὰ ἔπρεπε νὰ λυθῇ παρ’ ἡμῶν. Δυστυχῶς εὑρισκόμην εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἀπησχολήθην εἰμὴ ἐπ’ ἐλάχιστον. Διὰ τοῦτο ηὕρατε σεῖς τὸ ζήτημα ἐκκρεμές. Ἄφησα ἐγὼ τὸ ζήτημα, προτιθέμενος νὰ τὸ μελετήσω προσωπικῶς εὐθὺς ὡς ἐλάμβανον τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον, καὶ οὕτω παρῆλθον ἀκόμη δύο ὅλα ἔτη κατὰ τὰ ὁποῖα ἐφηρμόζετο τὸ σύστημα. Δὲν σᾶς κακίζω, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ σεῖς νὰ ἀπευθύνετε αἰτιάσεις ἐναντίον μου.

§71Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν, οὐδεμίαν αἰτίασεν ἀπηύθηνα πρὸς ὑμᾶς· ἀπήντησα μόνον πρὸς τὸν κύριον βουλευτὴν. Τοῦτο μόνον σᾶς λέγω ὅτι καὶ εἰς ἐμὲ προσῆλθε σύσσωμος ὁ ἐμπορικὸς κόσμος προεξαρχόντων τῶν Προεδρείων καὶ λοιπῶν καὶ ἐζήτησεν ἀναστολὴν τοῦ διαταχθέντος ἐκ μέρους μου αἰφνιδιαστικοῦ μέτρου τῆς καταργήσεως τῶν ἀποθηκῶν.

§72Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μετὰ δύο ἔτη;

§73Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν ἀμέσως. Κατηργήσαμεν ἀπὸ συμφώνου μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου 1930, πρὸ πολλῶν μηνῶν δηλαδή.

§74Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἴχατε δύο χρόνια εἰς τὴν ἐξουσίαν.

§75Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι. Ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἀνέλαβε τὴν ἀρχὴν τὸν Ἰούνιον τοῦ 1928, Φεβρουάριος δὲ τοῦ 1930 δὲν σημαίνει δύο ἔτη, ἀλλὰ ἑνάμισυ ἔτος. Ἡ μὲν Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἀνέλαβε τὴν ἀρχὴν τὸν Ἰούνιον τοῦ 1928, ὁ Φεβρουάριος δὲ τοῦ 1930 δὲν σημαίνῃ διετίαν.

§76Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δύο ἔτη παρῆλθον.

§77Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ σᾶς δώσω ἀμέσως ἐξηγήσεις. Τὸν μῆνα Φεβρουάριον τοῦ 1930 ἀποτόμως μίαν ἡμέραν κατηργήθη ἡ ἰδιωτικὴ ἀποταμίευσις. Τότε ἦλθον σύσωμοι οἱ ἔμποροι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀνεφανίσθησαν ἐνώπιον ὑμῶν καὶ σᾶς ἐζήτησαν τὴν μή κατάργησιν τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν. Ἐγὼ εἶχον τὸ σθένος καὶ τὸ θάρρος νὰ τοὺς εἴπω ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ αἶναι σωστικὸν ὄχι διὰ τὰ Δημόσια οἰκονομικά, ἀλλὰ διὰ τὴν ἰδιωτικὴν Οἰκονομίαν καὶ διὰ τὸ ἐμπόριον καὶ ὅτι ἂν πρόκειται νὰ μοῦ ἐπιβληθῆτε εἴτε ὑμεῖς εἴτε οἱοσδήποτε ἄλλος διὰ νὰ ἀνασταλῇ τὸ μέτρον αὐτὸ, δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ κάμω παρὰ νὰ ὑποβάλω τὴν παραίτησιν μου. Ἐπιτρέψατε μου νὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν καὶ εἰς τὸ ἄλλο σημεῖον ὅτι διὰ νὰ φθάσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν κατάργησιν τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν, ἐπιβάλετο μία προπαρασκευή.

§78Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς δὲν σᾶς ἐπιτρέπετε, νὰ ὁμιλῆτε διὰ τὴν προπαρασκευὴν τοῦ ζητήματος.

§79Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἠθέλησα νὰ ἐπιρρίψω μομφὴν οὔτε εἰς τὸν νῦν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν οὔτε εἰς τὸν κ. ὑφυπουργόν, οὔτε εἰς τοὺς προκατόχους των. Ἐκ τῆς στιχομυθίας ὅμως τῆς ἀνταλλαγείσης μεταξὺ τοῦ νῦν καὶ τοῦ πρώην ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ Βουλὴ ἐφωτίσθη ἐπαρκῶς περὶ τοῦ ὅτι ἀπὸ ἐτῶν διεπράττετο ἡ κατάχρησις αὕτη τοῦ νὰ ἀφίνουν οἱ ἐπιτετραμμένοι νὰ κρατοῦν τὴν ἑτέραν τῶν κλειδῶν τελωνειακοὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ὤφειλον νὰ ἐλέγχουν τὰς ἰδιωτικὰς ἀποθήκας, τοὺς ἀποταμιευτὰς ἐμπόρους νὰ ἐξάγουν τὰ ἐμπορεύματα χωρὶς νὰ καταβάλλουν τοὺς δασμούς, νὰ τὰ πωλοῦν, νὰ εἰσπράττουν αὐτοὶ τὸν δασμὸν καὶ νὰ γελοῦν μὲ τὴν ἠλιθιότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Αὐτὸ πασιφανῶς προέκυψεν. Ἀλλ’ ὡς βουλευτὴς δύναμαι νὰ ἐρωτήσω: Διατὶ δὲν ἐξεδόθησαν καταδικαστικαὶ ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ ἀποφάσεις πρὸς τιμωρίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παρέβησαν τὸν λειτουργοῦντα νόμον καταναλώσαντες τὰ πρὸς διαμετακόμισιν ἢ ἀποταμίευσιν ἐμπορεύματα τὰ ὁποῖα ὑπέκειντο εἰς τελωνισμόν; Ἔπρεπε νὰ τιμωρηθοῦν. Διατὶ ὁ ἰδικός μου ὁ συμπατριώτης ὁ ἁπλοϊκὸς χωρικὸς ποὺ ξεκίνησε νὰ πωλήσῃ δύο ὀκάδες οὖζο ποὺ παρήγαγεν ἀπὸ τὰ στέμφυλα τῆς ἀμπέλου του ἐτιμωρήθη; Δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω αὐτὸ τὸ παράπονον καὶ δὲν εἶχον καὶ τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον, ὡς πραγματικὸς βουλευτής, νὰ εἴπω ὅτι οἱ νόμοι πρέπει νὰ εἶναι ἴσοι δι’ ὅλους, ὅτι πρέπει νὰ λειτουργοῦν ἐξ ἴσου διὰ πάντας διὰ νὰ μὴ κλονίζηται τὸ κῦρος τοῦ Κράτους, ὅταν διὰ μὲν τοὺς πτωχοὺς καὶ ἀδυνάτους ἐφαρμόζωνται ἀμειλίκτως οἱ νόμοι ἔστω παράλογοι καὶ ἀντισυνταγματικοί, ἐνῷ διὰ τοὺς μεγάλους καὶ πλουσίους δὲν ὑπάρχει ἐφαρμογὴ καὶ ἐρχόμεθα ἐδῶ νὰ ζητοῦμεν διὰ τοὺς μεγάλους παραβάτας τῶν νόμων, ἀφέσεις εὐκολίας καὶ ἐπιεικείας. Κύριοι, τὴν πρότασιν τοῦ κ. ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ περὶ παροχῆς παρατάσεως προθεσμίας διὰ τὰ ἐν ταῖς ἀποθήκαις μὴ καταναλωθέντα ἐμπορεύματα εἰσέτι, τὴν ἐννοῶ ἔν τινι μέτρῳ. Βεβαίως ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ πληρώσουν τὸν δασμὸν λόγῳ λήξεως τῆς προθεσμίας τῆς καταναλώσεως, τὸ ἐννοῶ νὰ δοθῇ παράτασις. Ἐφ’ ὅσον τὰ ἐμπορεύματα εἶναι εἰς τὰς ἀποθήκας ἐν ἀσφαλείᾳ καὶ δὲν ὑπάρχει λαθρεμπορικὴ θρασύτης, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ τοὺς πιέσωμεν νὰ πληρώσουν ἀποτόμως καὶ διότι αὐτὸ θὰ ηὔξανε τὴν ἐμπορικὴν κρίσιν. Δυνάμεθα διοικητικῶς ἢ νομοθετικῶς νὰ δώσωμεν μίαν παράτασιν. Δι’ ἐκείνους ὅμως οἱ ὁποῖοι εἰσέπραξαν τὸν δασμὸν καὶ τὸν ἔβαλαν εἰς τὰ θυλάκιά των, ἀποκρούω πᾶσαν σύστασιν περὶ ἐπιεικείας πρὸς αὐτούς. Εἶναι ζήτημα ἠθικῆς τοῦ Κράτους τὸ νὰ τιμωρηθῶσιν ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ. Ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐφαρμόσουν τὸν νόμον. Διὰ τοὺς καταναλώσαντας τὰ ἐμπορεύματα νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος περὶ λαθρεμπορίου καὶ νὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ πληρώσουν τὸ ὀκταπλάσιον. Καὶ μόνον διὰ τὰ μὴ καταναλωθέντα ἐμπορεύματα νὰ δοθῇ εἰς τοὺς ἐμπόρους μία παράτασις τῆς προθεσμίας διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§81Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριοι βουλευταί, ὡς ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς παρετήρησε, ἐκ τῆς διατυπώσεως ἀμέσως τῆς ἐπερωτήσεως φαίνεται ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἐπερωτήσεως. Ἡ κατάληξις ἄλλωστε τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ ἐπερωτῶν εἰς τὴν ἐπερώτησιν ἀποδεικνύει ὅτι πρόκειται περὶ προτάσεως ἐπιεικείας πρὸς τοὺς ὑποπεσόντας εἰς τὸ παράπτωμα νὰ ἀποσύρουν ἐμπορεύματα χωρὶς νὰ καταβάλουν τὸν ἀντίστοιχον δασμόν.

§82Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἐπερώτησα διὰ τήν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις παραγνωρίζουσα μίαν πραγματικότητα καὶ ἐφαρμόζουσα ἀμιλήκτως τὸν νόμον περὶ λαθρεμπορίου εἰς τὴν περίστασιν αὐτήν.

§83Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ ἐνόμισα ὅτι, ὅπως συνήθως γίνεται εἰς τὰς Βουλὰς ἠθελήσατε ὑπὸ τύπον ἐπερωτήσεως νὰ δώσητε μίαν σύστασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν περὶ ἐπιεικοῦς τακτικῆς ἀπέναντι ὡρισμένων παραβατῶν, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἀντίληψίν σας θὰ ἔχουν ὡρισμένον λόγον ἐπιεικείας ὑπὲρ αὐτῶν. Αὐτὴν τὴν στιγμήν μοῦ λέγετε ὅτι ἐλέγχετε τὴν Κυβέρνησιν διότι ἐφαρμόζει τὸν νόμον. Τότε θὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅτι δὲν ἐννοῶ τὸν ἔλεγχον αὐτὸν ἐκ μέρους βουλευτοῦ, διότι ἐφαρμόζει τὸν νόμον.

§84Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Σεῖς, κ. ὑπουργέ, ὁμιλεῖτε περὶ τοῦ τυπικοῦ μέρους.

§85Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βλέπετε ὅτι ὑμεῖς κακῶς ἐθέσατε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ εἴπητε. Δὲν πρόκειται, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἐλέγξητε τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν τὴν ἠλέγξατε, διότι θὰ ἦτο ἀληθῶς θλιβερὸν νὰ ἐλεγχθῇ ἡ Κυβέρνησις δι’ ἐφαρμογὴν νόμου. Ἠθελήσατε λοιπὸν νὰ συστήσητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα αὕτη, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν αὐτῆς ὡρισμένην πραγματικὴν κατάστασιν δημιουργηθεῖσαν ἐκ τοῦ παρελθόντος, τηρήσῃ τακτικὴν ἐπιεικείας. Δὲν πρόκειται περὶ ἐλέγχου. Τιθέμενον οὕτω τὸ ζήτημα—ἂν ἀξίζῃ ἢ δὲν ἀξίζῃ νὰ δειχθῇ ἐπιείκεια ὑπὲρ τῶν ἐμπόρων—ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶναι ἄξιον νὰ ἐξετασθῇ. Θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ λησμονῶμεν τὴν ἱστορίαν αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως διὰ νὰ κατανείμωμεν καὶ τὰς εὐθύνας ὅπου τυχὸν ὑπάρχουν. Εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπιθυμοῦν νὰ διευκολύνῃ τὸ ἐμπόριον εἰς τὴν τμηματικὴν καταβολὴν τῶν δασμῶν, ἐπεξέτεινε τὸν παλαιὸν δασμὸν τῆς ἀποταμιεύσεως ὄχι πλέον ἐπὶ τῶν εἰδικῶν ἐκείνων ἐμπορευμάτων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπετρέπετο κατὰ τὸ παρελθὸν ἀλλ’ ἐφ’ ὅλων ἐν γένει τῶν εἰδῶν τοῦ εἰσαγωγικοῦ ἐμπορίου. Κατὰ τὸ σύστημα αὐτὸ τῆς ἀποταμιεύσεως ὁ ἔμπορος ἦτο ὑποχρεωμένος πρὸ τῆς ἀναλήψεως τοῦ ἐμπορεύματος ἐκ τῆς ἀποθήκης πρὸς ἀνάλυσιν νὰ καταβάλῃ τὸν ἀναλογοῦντα δασμὸν ὡς ἐγγύησιν διὰ τὴν περιφρούρησιν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, ἐλαμβάνετο δὲ πρόνοια τὰ ἐμπορεύματα ταῦτα νὰ εἶναι εἰς χωριστὰς ἀποθήκας, ἀρχικῶς εἰς δημοσίας καὶ βραδύτερον ἐπετράπη εἰς ἰδιωτικὰς ἀποθήκας, τῶν ὁποίων τήν μίαν τῶν ἀνομοίων κλειδῶν ἔπρεπε νὰ κατέχῃ ἡ τελωνειακὴ ὑπηρεσία. Ἐπίσης ἐτίθετο καὶ ἐγγύησις ἐμπόρων ἢ μὴ ἐμπόρων φερεγγύων ὑπὲρ τοῦ ἀποταμιευτοῦ, διὰ τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ κατεχρᾶτο ὁ ἀποταμιευτὴς ἔμπορος τὸ Δημόσιον. Ἐννοεῖτε ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν ἦτο καθόλου ἄμοιρον κινδύνων διὰ τὸ Δημόσιον, διότι τίποτε δὲν ἠμπόδιζε τὸν ἔμπορον τὸν ἐπιθυμοῦντα νὰ καταχρασθῇ τὸ Δημόσιον, πρὶν δώσῃ τὴν ἀνομοίαν κλεῖδα, νὰ ἔχῃ καὶ ἄλλην μίαν ὁμοίαν. Ἀλλ’ ὡς νὰ μὴ ἤρκει τοῦτο, ὅταν ἰδίως ἐπολλαπλασιάσθησαν αἱ ἀποθῆκαι λόγῳ τῆς μεγαλειτέρας ἐκτάσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ ἐμπορίου καὶ κατέστη ἀδύνατος ὁ ἔλεγχος αὐτῶν, ἀντὶ νὰ δοθοῦν μεγαλείτεραι ἐγγυήσεις, κατηργήθησαν γενικῶς καὶ αἱ ὑπάρχουσαι, διότι μία διαταγὴ παλαιὰ πρὸς τοὺς ἐμπόρους ἔλεγεν ὅτι δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ ἔχουν τὴν δευτέραν κλεῖδα, ἄλλη δὲ διαταγὴ τῆς Δικτατορίας ἔλεγεν ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη καὶ ἀποθήκης. Ἐδημιουργήθη ἓν εἶδος πλασματικῆς ἀποθήκης, ἀποθήκης διακρινομένης διὰ χωρίσματος ἀπὸ τὸ λοιπὸν κατάστημα, καὶ ἔτσι δὲν ἠδύνατο πλέον, κ. βουλευταί, νὰ γίνῃ λόγος περὶ ἀποταμιεύσεως σκοπὸν ἐχούσης πραγματικῶς νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς τὸν ἔμπορον τὴν ἀνάληψιν τοῦ ἐμπορεύματος ἅμα τῇ καταβολῇ τοῦ δασμοῦ, ἀλλὰ μετετράπη εἰς ἕνα εἶδος καθ’ ὃ οἱ ἔμποροι μόνον εἰς τὴν συνείδησίν των εἶχον νὰ δώσουν λόγον πλέον ἂν κατεδολιεύοντο τὸ δημόσιον, πρᾶγμα τόσον εὔκολον, καθόσον ὁ ἔλεγχος ἦτο ἀδύνατος λόγῳ τῶν ἑκατοντάδων τῶν ἀποθηκῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπῄτουν πολυάριθμον καὶ ἄξιον ἐμπιστοσύνης προσωπικόν, ἀλλὰ καὶ διότι καὶ ὅταν ποτὲ ὁ ἔλεγχος ἐγίνετο ἦτο δύσκολον νὰ ἀποκαλυφθῇ ἡ καταδολίευσις, ἐφόσον ὁ ἔμπορος εἶχεν ἤδη εἰς τὰς ἀποθήκας του ἐκτελωνισμένα χρήσιμα διὰ τὴν κίνησιν τοῦ καταστήματός του, τὸ ὁποῖον ὅμως δύναται νὰ παρουσιάσῃ ὡς ἀντιπροσωπεῦον τὴν βαρύνουσαν αὐτὸν ἀποταμίευσιν. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους βέβαια δὲν εἶναι παράξενον ὅτι τινὲς τῶν ἐμπόρων ἠνάλωσαν ἐμπορεύματα, χωρὶς νὰ καταβάλουν τὸν δασμόν. Τώρα ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν δὲν ἐσκόπουν τελικῶς νὰ καταχρασθοῦν τὸν δασμόν, ἀλλ’ ἔχοντες νὰ ἀντιμετωπίσουν ἄλλας ὑποχρεώσεις των ἐπειγούσας, ἐπροτίμησαν νὰ ἱκανοποιήσουν ταύτας ἀναβάλλοντες τὴν πληρωμὴν τοῦ δασμοῦ διὰ καλλιτέρας ἡμέρας· ἀλλὰ καλλίτεραι ἡμέραι δὲν ἐπῆλθον διὰ πολλοὺς ἐξ αὐτῶν καὶ ἔτσι παρουσιάσθησαν καταχρασταὶ τοῦ δημοσίου χρήματος, διότι περὶ καταχραστῶν τοῦ δημοσίου χρήματος πρόκειται. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ οὐδεμία ἀπολύτως παρομοίωσις μὲ τοὺς ὀφειλέτας φόρου, οὐδεμία ἐξομοίωσις καὶ ἑπομένως δὲν ἠμπορεῖ νὰ κληθῇ τὸ Κράτος εἰς ἐπιείκειαν ὁμοίαν ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν διὰ τοὺς ὀφειλέτας φόρων, διότι πρόκειται περὶ καταχρήσεων τὰς ὁποίας διέπραξαν εἰς βάρος τοῦ δημοσίου, καταχρήσεως ἐχούσης τοῦτο τὸ ἐπιβαρυντικὸν ὅτι τὸ δημόσιον ἐνεπιστεύθη εἰς αὐτούς, καταχρήσεως ἡ ὁποία φορολογεῖ τὸν λαὸν εἰς ὄφελος τῶν θυλακίων τῶν ἐμπόρων. Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι εἰς εἰς τὸ ἀδίκημα τῆς καταχρήσεως ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ τὸ ἐλαφρυντικὸν ὅτι ἡ τακτικὴ τοῦ δημοσίου, ἐμπιστευομένου εἰς τὸν πατριωτισμὸν τῶν ἐμπόρων τὴν πληρωμὴν τοῦ δασμοῦ, ἀποτελεῖ πειρασμὸν ἰσχυρότατον. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν μεταβάλλει τὴν ποινικὴν θέσιν τῶν καταχραστῶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν ὀφειλετῶν ἐγεννήθη καὶ ζήτημα ἐγγυητῶν, καλουμένων νὰ καταβάλωσι τοὺς δασμοὺς ἐμπόρων εὑρισκομένων ἐν προσωρινῇ ἢ ὁριστικῇ ἀδυναμίᾳ πληρωμῆς. Καὶ διὰ τοὺς ὑποπεσόντας εἰς τὸ ἀδίκημα τοῦ ἰδιωνύμου τοῦ λαθρεμπορίου ὑπάρχει τὸ ἐλαφρυντικόν, διὰ τοὺς ἐγγυητὰς ὑπάρχει μείζων λόγος ἐπιεικείας, διότι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν θὰ ἠδύναντο νὰ εἴπουν ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ἠθικήν τινα εὐθύνην διότι ἐπέτρεψε νὰ γίνουν τόσαι ἀποθῆκαι καὶ ὁ ἔλεγχος ἑπομένως δὲν ἦτο τακτικός, ἐνῶ ἐὰν ἦτο τακτικὸς τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ θὰ ἔλλειπεν ἢ θὰ ἦτο ὀλιγώτερον. Δὲν εἶναι ὅμως ἀκριβὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἐπερωτῶν ὅτι οἱ ἔμποροι αὐτοὶ τάχα δὲν ἐγνώριζον τί ὑπέγραφον. Ὄχι ἐγνώριζον ὅτι εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὴν τμηματικὴν καταβολὴν τοῦ δασμοῦ καὶ ἑπομένως διὰ τὴν πληρωμὴν ἐν τῇ περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν κατεβάλλετο ὁ δασμὸς καὶ προσθέτω ἀκόμη ὅτι ἐγνώριζον καὶ τὸν κίνδυνον τὸν ὁποῖον διέτρεχον, διότι ἐγνώριζον ὅτι πολλοὶ τῶν ἐμπόρων ἔδιδον ἐμπορεύματα εἰς ἀνάλωσιν χωρὶς τὴν καταβολὴν τοῦ δασμοῦ. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ περὶ αὐτοῦ λόγος ἐπιεικοῦς ἐκτιμήσεως τῆς ὀφειλῆς των πρὸς τὸ Δημόσιον, διότι ἀπέναντι τοῦ ἐγγυητοῦ ὑπάρχει ὀφειλὴ πρὸς τὸ Δημόσιον, δὲν ὑπάρχει κατάχρησις. Οἱ μὲν ὀφειλέται εἶναι παραβάται ποινικῶν διατάξεων, καταχρασταὶ τοῦ δασμοῦ ὑπὲρ τοῦ ὁποίου εἰμπορεῖ νὰ ἀναγνωρισθῇ τὸ ἐλαφρυντικὸν ὅτι εἶχον τὸν πειρασμὸν τῆς εὐκολίας.

§86Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἶχον καὶ ἕνα ἄλλον πειρασμόν. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἐπὶ Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως ἐλήφθησαν ἐπιεικῆ μέτρα ὑπὲρ αὐτῶν. Ἀπηλλάγησαν ὅμως τῶν ποινῶν καὶ ἐπετράπη εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ περιορίσῃ τὸ πρόστιμον μέχρι τοῦ ἀνωτάτου ὁρίου τοῦ ἑξαπλασίου.

§87Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Διὰ τὸν εὐκολώτερον ἔλεγχον μέχρι τῆς καταργήσεως.

§88Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δέν τὰ ἠξεύρω αὐτὰ ἐγώ. Νομίζω ὅτι ἡμεῖς τὸ ἐλάβομεν αὐτὸ τὸ μέτρον. Διέστειλα ἐπανειλημμένως τὴν θέσιν τῶν ὀφειλετῶν ἀπὸ τοὺς ἐγγυητάς. Οἱ μὲν ὀφειλέται εἶναι καταχρασταὶ τοῦ δασμοῦ, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ ἐπικαλεσθοῦν τὸ ἐλαφρυντικόν, τὸ ὁποῖον εἶπον, οἱ δὲ ἐγγυηταὶ εἶναι ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου δυνάμενοι νὰ ἐπικαλεσθῶσι καὶ λόγους ἐπιεικείας. Κύριοι Βουλευταί, τοιαύτη ἦτο ἡ δημιουργηθεῖσα κατάστασις, διότι τοιαύτην εὕρομεν ἡμεῖς ὅταν ἀναλάβομεν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν...

§89Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε ὅτι ἐστάλη μία διαταγὴ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον νὰ μὴ βαστᾷ ὁ τελώνης.

§90Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι αὐτὴ τὸ 1924. Ἡ δευτέρα διαταγή, ἡ ὁποία ἀφορᾶ τὰς ἀποθήκας εἶναι ἀπὸ τὸ 1926 ἐπὶ δικτατορίας. Ἑπομένως τοιαύτην εὕρομεν ἡμεῖς τὴν κατάστασιν. Ἑκατοντάδες ἀποθηκῶν ὁλοκλήρων ἐν Ἀθήνας καὶ Πειραιεῖ καὶ ὑπὲρ τὸ 1.000.000.000 ὀφειλομένους δασμούς. Δὲν θέλω νὰ ἀμφισβητήσω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ὅτι ἀπησχολημένος εἰς ἄλλα μεγάλα ζητήματα δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἀπασχοληθῇ ἐπὶ τῆς ἀποταμιεύσεως, οὔτε μέμφομαι ὅτι δὲν κατώρθωσε νὰ τὸ διορθώσῃ κατὰ τὸ ἕν καὶ ἥμισυ ἔτος κατὰ τὸ ὁποῖον διηύθυνε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ διακόπτων μὲ ἠρώτησε τί ἐκάμαμε ἡμεῖς, ἀπαντῶ ὅτι ἐφόσον εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς τοιαύτης καταστάσεως, ἐρωτῶ ἠδυνάμεθα νὰ τὴν τερματήσωμεν ἀμέσως; Ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι θὰ τερματίσῃ τὴν κατάστασιν ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησαν αἱ προηγούμεναι κυβερνήσεις; Βεβαίως διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν κατάργησιν ἐχρειάζοντο ὡρισμέναι προπαρασκευαί, ἐχρειάζετο πρῶτον νὰ σκεφθῶμεν ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφήσωμεν τὸν νόμον ὅπως ἔχει, ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ ἰσχύσῃ διάταξις ἡ ὁποία θὰ ἐπιβάλῃ τὴν ποινὴν τῆς λαθρεμπορίας εἰς τὸν ἔμπορον εὐθὺς ὡς ἀπεκαλύπτετο ὁ ὀφειλέτης, καταχραστὴς τοῦ δημοσίου. Καὶ εἴπομεν ὅτι ἀκριβῶς ἐμφορούμεθα ὑπὸ τῶν σκέψεων, τὰς ὁποίας ἐξέθηκα, ὅτι εἶχον οἱ ἔμποροι ἕνα ἐλαφρυντικὸν διὰ τὴν κατάστασιν. Εἴπομεν ὅτι ὀφείλομεν νὰ τοὺς δώσωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀποφύγουν τὴν ποινὴν τὴν αὐστηρὰν τοῦ νόμου καὶ ὑπεβάλλαμεν νομοσχέδιον ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἀναλήψεως ὑφ’ ἡμῶν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέψαμεν εἰς τὸν ἔμπορον, καλούμενον ἐντὸς 48 ὡρῶν νὰ καταβάλλῃ τὸν δασμὸν τὸν ὀφειλόμενον ἐπὶ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ κάθε ποινικὴν δίωξιν καὶ ταὐτοχρόνως κατόπιν ἐφέραμεν ἄλλην διάταξιν ὑπὲρ τῶν ἐγγυητῶν διὰ τῆς ὁποίας ἐπετρέπετο εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὁρίσῃ τὴν καταδολὴν τοῦ δασμοῦ ὑπὸ τῶν ἐγγυητῶν εἰς μηνιαίας δόσεις, τοῦτο δὲ πρὸς εὐκολίαν τῶν ἐγγυητῶν εὐκολίαν, τῆς ὁποίας τὴν νομιμότητα ἀνεγνώρισα καὶ προηγουμένως. Καὶ τρίτον ἠθελήσαμεν νὰ μεταβάλλωμεν τὸ σύστημα τῶν βιβλίων, τὸ κρατοῦν. Ἠθελήσαμεν νὰ ἴδωμεν ποῦ εὑρισκόμεθα διότι ὅταν ἀνέλαβον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἠδυνάμην ὅταν ἠθέλησα νὰ ἴδω ποίαν πολιτικὴν θὰ τηρήσω ἀπέναντι τῆς ἀποταμιεύσεως. Εὗρον ὅτι δὲν ἠδυνάμην νὰ γνωρίζω, ποία ἦτο ἡ κίνησις τῆς ἀποταμιεύσεως, πόσαι ἀποθῆκαι ἦσαν μὲ ἐμπόρευμα καὶ πόσα ἠναλώθησαν. Ἐτηρεῖτο σύστημα ἀφελές, ἐχρειάσθη δὲ πολύμηνος ἐργασία διὰ νὰ γίνουν βιβλία, τὰ ὁποῖα νὰ παρουσιάζουν εἰς ἑκάστην στιγμὴν πλήρη τὴν εἰκόνα τῆς ἀποταμιεύσεως τῶν ἀποθηκῶν, τῶν ἐμπορευμάτων τοῦ χρόνου εἰσαγωγῆς, τοῦ χρόνου τῆς ἀναλήψεως, ὥστε νὰ δύναται ἡ τελωνειακὴ ὑπηρεσία νὰ παρακολουθῇ εἰς ἑκάστην στιγμὴν τὶ ἔχει νὰ λαμβάνῃ ἀπὸ δασμούς, ποῖοι εἶναι οἱ ἐγγυηταί, ποῖοι οἱ ὀφειλέται, ποῖαι ἀποθῆκαι φαίνεται ὅτι δὲν κάμουν καμμίαν κίνησιν καὶ...ἄρα εἶναι ὕποπτοι. Ἐπίσης ἐνοικιάσαμεν ἀποθήκας τοῦ δημοσίου διὰ νὰ ἐλαττώσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποθηκῶν. Ἐνηργήσαμεν ἔλεγχον καὶ ἀποτέλεσμα τοῦ ἐλέγχου αὐτοῦ εἶναι αἱ καταβολαὶ ὅλων τῶν ἀποταμιεύσεων αἱ ὁποῖαι σημειοῦνται. Ἡ καταδίκη δὲ τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀθηνῶν εἶναι ὅτι... Καὶ ὅταν ἦτο πλέον δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἡ κατάργησις τῶν ἀποθηκῶν κατηργήσαμεν ταύτας, ὡς ὀρθῶς εἶπεν ὁ συνάδελφός μου κ. ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἀντέστημεν εἰς τὰς παρακλήσεις τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου νὰ μὴ καταργήσωμεν τὰς ἀποθήκας. Δὲν ἠμποροῦν λοιπὸν νὰ μᾶς ἐλέγχουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀντέστησαν, διότι ὁ ἐμπορικὸς κόσμος διεμαρτυρήθη κατ’ αὐτῶν καὶ δὲν ἀντέστησαν μάλιστα εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπῆρχε ἡ σημερινὴ κρίσις καὶ ἡ σημερινὴ δυσπραγία τοῦ ἐμπορίου. Ταῦτα, κύριοι, ἐλάβομεν διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ παρελθόντος. Ἐννοεῖται ὅτι θὰ ἐξακολουθήσωμεν ἐφαρμόζοντες τὸν νόμον, κατὰ τῶν ἀνακαλυπτομένων καταχραστῶν τοῦ δημοσίου χρήματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ τὰς προτάσεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἀθηνῶν, εἰς 50 δόσεις μηνιαίας, νὰ μὴ διατάσσεται ἔλεγχος, νὰ καταργηθοῦν οἱ τόκοι κλπ. Διὰ ποῖον λόγον λοιπὸν θὰ δώσω εἰς τὸν ἐγκληματοῦντα ἔμπορον διὰ νόμου πλεονεκτήματα ἀπέναντι τοῦ τιμίου ἐμπόρου;

§91Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Διότι τὸ ἔκαμε τὸ Κράτος.

§92Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὸ ἔκαμε τὸ Κράτος, διότι δὲν ἤθελε τὸ Κράτος......

§93Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐσεῖς τὸ εἴπατε κ. ὑπουργέ.

§94Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως εἶναι δικαίωμα τῆς Βουλῆς, ἄν θέλῃ νὰ φανῇ ἐπιεικεστέρα ὑπὲρ αὐτῶν διὰ νόμου. Ἀλλ’ ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει τοὐλάχιστον ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐδέχετο ὄχι νὰ καταστήσῃ πλεονεκτικωτέραν τὴν θέσιν αὐτῶν ἀπέναντι τῶν ἄλλων ἐμπόρων ἀλλὰ οὐδὲ καὶ ἴσην. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀποδεκτὸν ὅτι τὸ ἀδίκημα αὐτὸ θὰ μείνῃ ἄνευ οὐδεμιᾶς συνεπείας διὰ τοὺς διαπράττοντας αὐτό. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω κύριοι, διὰ τὴν ἀποταμίευσιν. Ἐλπίζω ὅτι διὰ τῶν ληφθέντων μέτρων τὸ παρελθὸν θὰ ἐκκαθαρισθῇ, τὸ παρελθὸν, τὸ ὁποῖον περιωρίσθη εἰς 400 ἑκατομμύρια, θὰ ἐκκαθαρισθῇ μὲ τὰς ὀλιγωτέρας ζημίας διὰ τὸ δημόσιον. Διὰ δὲ τὸ μέλλον ἐπρονοήσαμεν νὰ ἀποκλεισθῇ ἡ ἐπανάληψις τῶν τοιούτων. Διότι κατηργήσαμεν τὰς ἀποθήκας ἀποταμιεύσεως ἐπιτρέποντες μόνον τὰς γενικὰς ἀποθήκας καὶ τὰς ἀποθήκας τῶν δημοσίων Τραπεζῶν. Ἐξῃρέσαμεν δὲ ὡρισμένα εἴδη τοῦ εἰσαγωγικοῦ ἐμπορίου τὰ ὁποῖα θέλουν πολὺ μεγάλον χῶρον ἢ θέλουν ἰδιαιτέραν συντήρησιν, ὅπως εἶναι τὰ ἁλίπαστα, οἱ ἄνθρακες ἢ ξυλεία καὶ τῶν ὁποίων ὁ δασμὸς δὲν εἶναι μεγάλος ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἀξίαν αὐτῶν.

§95Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Κυβέρνησις. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχετε ἀντίρρησιν;

§97Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις συναινεῖ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφαντάρης.

§99Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κατ’ ἀνάγκην κύριοι, θὰ περιορισθῶ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν ἔλεγχον τοῦ παρελθόντος ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν. Δὲν διάκειμαι συμπαθῶς, καὶ τὸ ἀπέδειξα κατὰ τρόπον κάπως τραχὺν πρὸς τὰς καθυστερήσεις τῶν ὀφειλῶν πρὸς τὸ δημόσιον, αἱ ὁποῖαι φέρουν κατά τινα τύπον τὴν μορφὴν καταχρήσεως, ἀλλὰ καὶ οὐδὲ πρὸς τὰς ἁπλᾶς καθυστερήσεις αἱ ὁποῖαι δὲν φέρουν τὸν τύπον αὐτὸν τῶν καταχρήσεων, διότι καὶ ἐκεῖ πιστεύω, ὅτι ἡ μὴ εἴσπραξις ἀπὸ τὸ δημόσιον τῶν ὀφειλομένων πρὸς αὐτὸ ἀπὸ μίαν τάξιν πολιτῶν, δὲν ἀφορᾷ τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ τοὺς ὀφειλέτας του, ἀλλὰ ἀφορᾷ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, εἰς τὸν ὁποῖον ἐπιπίπτει ἡ ἐκ τῶν φόρων καθυστέρησις. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν κατέβαλον οἱ ὀφείλοντες νὰ πληρώσουν πρὸς τὸ δημόσιον ἀνέρχονται εἰς ἑκατοντάδας κατ’ ἔτος ἑκατομμυρίων, ἀλλ’ αὐτὰ δὲν πηγαίνουν ἀσκόπως, δὲν χάνονται εἰς τὸ κενόν, καταβάλλονται ἀπὸ τοὺς ἄλλους πολίτας τοὺς ἐνημέρους εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των. Ἔχει τὸ ζήτημα γενικωτάτην σημασίαν, καὶ πᾶσα ἄκρα ἐπιείκεια πρὸς τοὺς καθυστεροῦντας ὀφειλέτας, δημιουργεῖ κατάστασιν ἐπιβλαβῆ δι’ ὅλον τὸ Ἑλληνικὸν Λαόν. Ἀπὸ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς ὁρμώμενος ἐδείχθην πάντοτε αὐστηρὸς ἀπέναντι τῶν καθυστερούντων, δύσκολος εἰς τὰς εὐκολίας πρὸς αὐτούς, προτιμῶν ἐν τῷ βάθει τῆς ψυχῆς νὰ ἀκολουθήσω ἐντελῶς ἀντίστροφον πολιτικήν, δηλαδὴ νὰ διευκολύνω καὶ νὰ ἐλαττώσω ὅλους τοὺς φόρους τοὺς ἐν ἰσχύι, καὶ παράσχω δηλαδὴ εὐκολίας κατὰ τὴν πληρωμὴν τῶν τρεχουσῶν χρήσεων νὰ ἐπιμείνω δὲ εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν παρελθουσῶν χρήσεων, ἀντισταθμίζων τὴν ἐλάττωσιν τῆς ἀποδόσεως τῶν ἐσόδων τῆς τρεχούσης χρήσεως ἐκ τῆς εἰσπράξεως τῶν ὀφειλῶν τοῦ παρελθόντος. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀρχὴ ἡ ὁποία μὲ ὡδήγησε πάντοτε εἰς τὸ νὰ ἐπιδιώξω τὴν πληρωμὴν πρωτίστως τῶν πληρωμῶν τῶν καθυστερουμένων, καὶ κατὰ δεύτερον λόγον νὰ ἀποβλέψω ὅπως ἐκτείνω τὰς εἰσπράξεις αὐτὰς καὶ πληρώνων τὸ δημόσιον ταμεῖον διὰ χρημάτων, παράσχω τὰς δυνατὰς εὐκολίας, εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τὰς τρεχούσας. Δὲν ἦτο δυνατὸν λοιπὸν ὁρμώμενος ἀπὸ τοιαύτας ἀρχὰς νὰ δεικνύωμαι ἐπιεικὴς πρὸς καθυστερήσεις, αἱ ὁποῖαι φέρουν μομφὴν τινὰ καταχρήσεως. Καὶ διὰ τοῦτο, παρὰ τὰς βαρυτάτας ἀπασχολήσεις τὰς ὁποίας εἶχον ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν διαδόχων Κυβερνήσεων, ἄλλας πολλαπλὰς ἀπασχολήσεις ἐπὶ κυριωτάτων καὶ ζωτικωτάτων ζητημάτων, παρὰ τὰς συνεχεῖς μου ἀπουσίας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ ζητήματα γενικῆς φύσεως, τὸ ζήτημα τὸ ἐξήτασα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς προσωπικῶς. Διεῖδον δηλαδὴ ὅτι ἡ διαχείρισις τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν δὲν ἦτο δυνατὸν ἢ νὰ ἀπολήξῃ ἡμέραν τινὰ εἰς βλάβην τοῦ Κράτους, ἐπ’ ὠφελείᾳ ὡρισμένων τάξεων, εἰς βλάβην τῶν ἐντίμων ἐμπόρων τῶν ἐνημέρων εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των. Καὶ διὰ τοῦτο ἐγὼ αὐτὰ ἐπρότεινον εἰς τὰς ὑπηρεσίας, καὶ εἶπα πλειστάκις ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν ἔχει ἀνάγκην ἰδιαιτέρας μερίμνης, διότι ἐγὼ κατ’ ἀρχὴν δὲν ἠννόουν νὰ παρατείνω τὸ καθεστὼς τῆς ἰδιωτικῆς ἀποταμιεύσεως, εὗρον δὲ τὰς ὑπηρεσίας μου συσσώμους ἀντιθέτους εἰς τὰς ἀπόψεις αὐτάς. Ἐπιμένων εἰς τὴν ἄποψίν μου, εὗρον ὁλόκληρον τὸν ἐμπορικὸν κόσμον συνησπισμένον, καὶ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς, συνησπισμένον, ἔναντι τῆς προθέσεώς μου πρὸς κατάργησιν τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν. Μοὶ παρίστατο κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὅτι τὸ κλείσιμον τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν, μὴ ὑφισταμένων ἀρκετῶν ἀποθηκῶν ἀποταμιεύσεως, θὰ ἦγεν εἰς τὴν παράλυσιν τοῦ ἐμπορίου, πρὸς βλάβην τῆς γενικῆς οἰκονομίας. Ἀτυχῶς ἐγὼ δὲν εἶχον τὸν χρόνον μιᾶς λεπτομεροῦς προσωπικῆς τοῦ ζητήματος μελέτης. Ἐπιμένων εἰς τὴν σκέψιν μου αὐτὴν συνέστησα εἰς τὰς ὑπηρεσίας νὰ τὸ ἐξετάσουν τὸ ζήτημα. Ἔμεινα εἰς τὴν ἐξουσίαν ἐπί τινα χρόνον ἀκόμη καὶ δὲν ἐπρόφθασα δυστυχῶς νὰ δώσω τὴν διόρθωσιν αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ τὴν κατάστασιν αὐτὴν δὲν τὴν ἐδημιουργήσαμεν ἡμεῖς, ἀναμφιβόλως τὴν εὕρομεν ἡμεῖς ὅπως καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Ἐμείναμεν ἡμεῖς 15 μῆνας εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα ἔφθασεν εἰς τό συμπέρασμα μετὰ 21 μῆνας ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς ἀρχῆς. Ἐὰν σκέπτεται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἶχε διαρρυθμισθῆ τὸ ζήτημα εἰς 18 μῆνας μόνον, θὰ παρήρχοντο καὶ αὐτοὶ καὶ θὰ ἄφηνεν εἰς τοὺς διαδόχους τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος. Θὰ ἄφηνεν εἰς τοὺς διαδόχους του αὐτὴν τὴν λύσιν. Συνέπεσεν νὰ μὴ μείνω 24 μῆνας καὶ ἐν τούτοις ἐπελήφθην καὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Πρέπει νὰ ἐκφράσω τὴν συντριβήν μου διότι δὲν κατώρθωσα πράγματι νὰ μείνω 24 μῆνας εἰς τὴν ἐξουσίαν, διὰ νὰ λύσω καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὥστε νὰ παραδώσω ἔργον ἄκοπον εἰς τοὺς διαδόχους μου. Ἔμεινεν τὸ ζήτημα τῶν ἀποθηκῶν, διότι εἶχον τὰς πεποιθήσεις τὰς ὁποίας εἶχον, ὅτι δηλ. πρόκειται περί μιᾶς καταχρήσεως ἡ ὁποία δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παραταθῇ. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προβῶ εἰς τὴν κατάργησιν διὰ τῆς μαγικῆς ράβδου· ἔπρεπε καὶ ἐγὼ νὰ συνεννοηθῶ μὲ τὰς ὑπηρεσίας, νὰ κάμω ὅλην τὴν προπαρασκευὴν, διὰ νὰ μὴ ἐπέλθῃ ἀπὸ τῆς μιᾶς ὥρας εἰς τὴν ἄλλη ἀνωμαλία ἡ ὁποία θὰ ἔθιγεν τὴν κοινωνικὴν οἰκονομίαν. Πῶς εἶναι δυνατὸν, λοιπόν, ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι παρελάβομεν μία κατάστασιν ἄτακτον οἱ ὁποῖοι ἐμελετήσαμεν τὸ ζήτημα καὶ ἐσκέφθημεν μὲ τὰς ὑπηρεσίας μας νὰ φθάσωμεν εἰς μίαν λύσιν σύμφωνον μὲ τὰς ἀντιλήψεις μας καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἐμείναμεν ἐπὶ 24 μῆνας διὰ νὰ ἔχωμεν ὅλον αὐτὸν τὸν χρόνον διὰ νὰ λύσωμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα;

§100Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὴν παρελάβαμεν, ἢ ὄχι αὐτὴν τὴν κατάστασιν;

§101Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἀπὸ πότε;

§102Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπὸ τὸ 1926.

§103Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Καὶ τὶ σχέσιν ἔχω ἐγὼ μὲ τὸ 1926;

§104Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρελάβομεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν ἡμεῖς.

§105Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ηὕρατε μία σκέψιν, ὡς ὑπουργὸς, γνωστὴν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν περὶ καταργήσεως τῶν ἀποθηκῶν. Εἶναι ἀδύνατον ἡ ὑπηρεσία σας νὰ μὴ σᾶς μετέδωκεν αὐτὴν τὴν σκέψιν καὶ τὴν πεποίθησιν. Ἐὰν δὲν συνετελέσθη καὶ ἡ κατάργησις τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου, αὐτὸ ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα τοῦ χρόνου κατὰ τὸν ὁποῖον παρέμεινα εἰς τὴν ἀρχήν. Ἐὰν ἤθελεν παραταθῇ ἡ παραμονή μου ἐν τῇ ἀρχῇ, ἀναμφισβητήτως καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ ἐλύετο ἐν τῷ πνεύματι τοῦ γενικοῦ συμφέροντος.

§106Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι ὅτι διεμαρτυρήθην μὲ ὅσην ἠδυνάμην σφοδρότητα διὰ τὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν εὗρον ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰ τηρούμενα βιβλία ἐνώπιον πολλῶν μοὶ εἶπεν ὁ ὑπεύθυνος, ὅτι εἶχον ὑποβληθῆ 43 ἀναφοραὶ εἰς προηγουμένας Κυβερνήσεις.

§107Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ὑπῆρχεν καμμία εἰς τὴν Κυβέρνησίν μου. Ἐγὼ ἐπέμενον διὰ τὴν κατάργησιν αὐτοῦ.

§108Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς σᾶς λέγομεν ὅτι παρελάβομεν ἔτσι τὴν κατάστασιν.

§109Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὄχι, Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἠθελήθη νὰ ριφθῇ μομφὴ τις δι’ ἀμέλειαν ἐπὶ τῆς ὑπουργίας μου. Λυποῦμαι διότι δὲν ἔλυσα καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ οὔτε ἦτο δυνατὸν ἐντὸς τῶν 5 μηνῶν νὰ μὴ ἀφήσω κανένα ζήτημα πρὸς λύσιν εἰς τὸν διάδοχον μου. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος ὑπὸ ἄλλας περιστάσεις ἀνέλαβεν τὸ ὑπουργεῖον καὶ διαφόρους συνθήκας τῶν ἰδικῶν μου θὰ ἀφήσῃ καὶ αὐτὸς εἰς τὸν διάδοχόν του κἄποιο ζήτημα διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν θὰ ἔχῃ τὶ νὰ πράξῃ καὶ δὲν θὰ χρειάζεται νὰ προσληφθῇ καὶ ὑφυπουργός.

§110Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὅταν ἐγὼ τὸ 1925 ἀπεφάσισα νὰ καταργήσω τὰς ἰδιωτικὰς ἀποθήκας τούς ηὗρα αὐτοὺς ὅλους ἀντιθέτους.

§111Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἐνόμιζα, ἐκ τῶν ὅσων ἔλεγεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι θὰ κατέληγεν εἰς κἄποιο συμπέρασμα ἐπιεικείας καὶ δὲν θὰ ὑπερεθεμάτιζεν εἰς αὐστηρότητα. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐβεβαίωσεν ἀπό τοῦ βήματος τούτου πολὺ περισσότερα ἀπὸ ὅσα ἐβεβαίωσα ἐγὼ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἱστορικὸν τῶν ἐν λόγῳ ἀποθηκῶν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς εἶπε: γνωρίζετε τίνι τρόπῳ συνιστῶντο αὐταὶ αἱ ἀποθῆκαι, Γνωρίζετε τίνι τρόπῳ παρείχοντο αἱ ἄδειαι; Εἰς τὴν ἀρχὴν ἐπρόκειτο νὰ ὑπάρχῃ καὶ δεύτερον διάφορον κλειδί. Μᾶς λέγει, λοιπόν, ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι προτοῦ παραδοθῇ αὐτὸ τὸ κλειδὶ εἰς τὸ Κράτος, ὑπῆρχε καὶ τὸ ἀντικλεῖδι καὶ ἠδύνατο νὰ τὸ ἔχῃ ὁ κύριος ἔμπορος εἰς τὴν διάθεσίν του. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν περιφρούρησιν τῶν δικαιωμάτων του, τὸ Κράτος τὴν μετέφερεν εἰς τοὺς ὤμους τοῦ ἐμπόρου. Δὲν ὑπῆρχε λοιπόν, οὔτε δεύτερον κλειδὶ εἰς χεῖρας τοῦ Κράτους καὶ ἔγινε κάτι τι ἄλλο ἀκόμη, ὡς ὡμολόγησεν ὁ κ. ὑπουργός, δηλαδὴ μονονουχὶ δὲν ὑπῆρχεν οὔτε πόρτα εἰς τὰς ἀποθήκας, διότι μᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἐγένοντο καὶ πλασματικαὶ ἀποθῆκαι διότι ἐδημιούργησαν εἰς τά καταστήματα τμήματα μὲ ξύλινα χωρίσματα, τὰ ὁποῖα ἐθεωροῦντο ὡς συναπαρτίζοντα—ἄκουσον! ἄκουσον! —τὰς ἀποθήκας τῆς ἰδιωτικῆς ἀποταμιεύσεως, αἱ ὁποῖαι ἐπρόκειτο νὰ περιφρουρήσουν τὴν πρακτικὴν λειτουργίαν τῆς εἰσπράξεως τῶν δασμῶν! Καὶ ὅταν τοιοῦτον ἱστορικὸν ἔχουν αἱ ἀποθῆκαι, ἱστορικὸν συνυφασμένον ἀπολύτως μὲ ἀφαντάστους εὐθύνας τοῦ Κράτους, εὐθύνας οἵας ἐγὼ δὲν ἐτόλμησα νὰ ζωγραφίσω, ἀλλ’ ἐτόλμησεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν, λέγω, ἔχουν αἱ ἀποθῆκαι τοιοῦτον ἱστορικὸν—ἀπαντῶ εἰς ὅσα εἴπατε, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν – θὰ ἤθελα νὰ ἠξεύρω, πῶς σεῖς ὁ ὁποῖος τὸ ὁμολογεῖτε καταλήγετε νὰ κηρύξετε τοὺς ἐμπόρους ὡς καταχραστάς;

§112Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀνεγνώρισα ἀκόμη, ὅτι ἀπὸ τοὺς πρώτους μῆνας ποὺ ἀνέλαβον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν προέβην εἰς τὴν διαρρύθμισιν τῶν κειμένων νόμων καὶ διὰ νεωτέρας διατάξεως ἐζητήθη νὰ ἐπιτραπῇ καὶ ἐπετράπη εἰς τοὺς καταχραστὰς ἐμπόρους νὰ καταβάλουν τὸν δασμόν. Ὅλα τὰ ἀνεγνώρισα.

§113Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Νομίζετε, ὅτι εἶναι ἐπιεικὴς ἡ διάταξις, διότι ἤλθατε νὰ τοὺς δώσετε προθεσμίαν 48 ὡρῶν.

§114Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν).

§115Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, οὔτε ὁ ἀγορεύων, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι διατεθειμένος νὰ ἀποδώσῃ ἔπαινον εἰς τοὺς ἐμπόρους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐλλειμματίαι. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει ἡ ἰδική μου ἐπίμονος προσπάθεια εἶναι τὸ ἑξῆς: εἰς τὸ νὰ ἀναγνωρισθῇ ἡ πραγματικότης ὡς ἔχει, ν’ ἀναγνωρισθῇ τὸ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσετε σήμερον τὰ 500 ἑκατομμύρια, ὅσα χρεωστοῦν ἐντὸς τῆς προθεσμίας τῆς ἐμπράκτου μετανοίας τῶν 48 ὡρῶν.

§116Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὰ 500 ἑκατομμύρια εἶναι δασμοὶ τῶν καταγγελλομένων ἐμπορευμάτων.

§117Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἀναμείνατε, κ. ὑπουργέ, νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Τὰ 450 ἢ 500 ἑκατομμύρια εἶναι μικτὰ, δηλαδὴ δασμοὶ ἀναλωθέντες καὶ δασμοὶ ἐμπορευμάτων εὑρισκομένων εἰσέτι ἐν ἀποθήκαις. Ἀλλ’ ἰδοὺ τί συμβαίνει. Ἡ προθεσμία τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν ὡρίσθη ἐκ τοῦ νόμου διετής, δυναμένη νὰ παραταθῇ μέχρι τριετίας, καὶ ἀκόμη θὰ εἶχον νὰ σᾶς εἴπω εἰς ἐνίσχυσιν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ὅτι ἐκεῖνος δὲν εἶχεν οὔτε δικαίωμα νὰ ἐλέγξῃ τὰς ἀποθήκας, διότι δὲν ἔχει παρέλθει ἡ διετία διὰ τὴν ὁποίαν ἐδόθησαν. Οἱ ὀφειλόμενοι δασμοὶ εἶναι διπλῆς μορφῆς: διὰ τὰ ἀναλωθέντα καὶ διὰ τὰ μὴ ἀναλωθέντα. Ἐγὼ ζητῶ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἕνα συμπέρασμα· αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἔχουν σήμερον ἀσφαλῶς νὰ δώσουν 500 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τοὺς ὀφειλέτας τῶν ἀμέσων φόρων, τοὺς ὁποίους καὶ ἐκεῖνοι καθυστέρησαν ἀπὸ τὴν κοινωνικὴν ὁλότητα, ἔδωκε διευκολύνσεις, δὲν νομίζει ἄραγε ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ρυθμίσῃ νομοθετικῶς καὶ τὸ ζήτημα τῶν ὀφειλομένων δασμῶν μὲ ἐπιείκειαν καὶ νὰ δώσῃ προθεσμίαν πληρωμῆς, ἰδιαιτέρως δὲ ἀπαλλάξῃ τοὺς ὀφειλέτας ἀπὸ τὰς ποινὰς τῆς λαθρεμπορίας;

§118Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριε......

§119Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Σεῖς κύριε βουλευτά, δὲν γνωρίζετε οὔτε τὸ ζήτημα, οὔτε τὸν νόμον, οὔτε ἀντελήφθητε τὴν συζήτησιν.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπονται διακοπαί.

§121Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπαναλαμβάνω, ζητῶ, ὅπως ἐδόθησαν διευκολύνσεις εἰς τοὺς ὀφειλέτας τῶν ἀμέσων φόρων, οὕτω νὰ δοθῶσιν καὶ εἰς τοὺς ὀφείλοντας τοὺς δασμούς.

§122Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Αὐτοὶ εἶναι λαθρέμποροι.

§123Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὥστε 1500 ἐμπόρους σημαίνοντας τῆς ἀγορᾶς Ἀθηνῶν–Πειραιῶς τοὺς θεωρεῖτε σεῖς λαθρεμπόρους; Πῶς νὰ συζητήσῃ κανεὶς μαζί σας; Πρέπει τότε νὰ σταλοῦν εἰς τὸ πενταμελές, διότι ἄλλως δὲν ἱκανοποιεῖται ὁ κ. συνάδελφος. Ἐγὼ κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν ἐφ’ ὅσον μόνοι σας ἐλαφρύνατε διὰ τῶν λεχθέντων σας τὴν θέσιν τῶν ὀφειλετῶν τούτων, ζητῶ νὰ τοὺς ἐλαφρύνητε καὶ ἐμπράκτως καταλήγοντες οὕτω εἰς συμπέρασμα ἀντάξιον τοῦ αἰτιολογικοῦ σας.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαδᾶς.

§125Χ. ΛΑΔΑΣ. Θεωρῶ ὅτι κακίστην ὑπηρεσίαν προσφέρει εἰς ἐκείνους, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἔλαβε τὸν λόγον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ συμπολίτης μου διότι ὁμολογῶ ὅτι ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ὑπερασπίσῃ συμπαθῆ ὑπόθεσιν, τολμῶ νὰ τὸν ὑποστηρίξω κατὰ πεποίθησιν ὅτι ὑπεστήριξε συμπαθῆ ὑπόθεσιν ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον τὴν ὑπεστήριξεν κατέστησεν τὴν ὑπόθεσιν ἀντιπαθῆ. Διότι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ γενικῶς ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ὁποίαν δὲν δύναται ν’ ἀντιταχθῇ ἀπὸ κανένα ὅτι ἀπέναντι τῶν ὀφειλετῶν τοῦ δημοσίου μετεχειρίσθη μέτρα εἰσπράξεως ὄχι τοὐλάχιστον καλλίτερα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μετεχειρίζοντο συνήθως αἱ Κυβερνήσεις ἂν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπευθύνετο ἡ εὐχὴ κατὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον εἶχεν διατυπωθῆ ἀρχικῶς ἡ ἐπερώτησις πρὶν λάβει τὴν ὀξεῖαν μορφήν της βεβαίως θὰ παρεῖχε μίαν ὑπηρεσίαν εἰς τοὺς ἐμπόρους ἐκείνους, διότι ἡ ἐπερώτησις πράγματι εἶχε τὴν μορφὴν τῆς συστάσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Δυστυχῶς ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπομνήσας τὴν Κοινοβουλευτικὴν τάξιν ἐζήτησε τὴν μετατροπήν της εἰς ἐπερώτησιν ὁ κ. συνάδελφος ἠκολούθησεν καὶ αὐτὸς τὴν μετατροπὴν καὶ ἤσκησε τὴν ἀντιπολίτευσιν. Ἀνεκατεύθη ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις καὶ πολὺ ὀρθῶς ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπε ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὰ ρίχνετε ὅλα σὲ μᾶς καὶ εἰς τὸ τέλος κατήντησε νὰ σηκωθῇ ἡ μισὴ Βουλή, ἐδημιουργήθη δὲ οὕτω μία ἀντιδικία μὲ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τόσον δὲν εἶναι λαθρέμποροι ὥστε ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τοὺς ἔβγαλε τὸν δόλον τοῦ λαθρεμπόρου. Διότι εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ φᾶνε τὸν δασμὸν τοῦ δημοσίου ἀλλ’ ἁπλῶς ἐπρόκειτο νὰ κάνουν διευκολύνσεις τινὰς καὶ νὰ πληρώσουν ἀργότερον ἀφοῦ προηγουμένως τακτοποιήσουν ἀνοικτὰς τινὰς ἀνάγκας τῆς παρούσης περιστάσεως. Ἅμα ἀφαιρέσωμεν κύριοι αὐτὴν τὴν βάσιν μποροῦμε νὰ εἴπωμεν ὅτι ὅλοι οἱ ἔμποροι εἶναι λαθρέμποροι διότι τὸ λαθρεμπόριον τὸ ἐννοῦμεν κατὰ τίνα τρόπον γίνεται καὶ βλέπωμεν ἐξ ἁπλῆς συμπαραβολῆς τοῦ λαθρεμπορίου αὐτοῦ πρὸς τὸ θέσει λαθρεμπόριον, διότι αὐτὸ εἶναι κατὰ κλάσμα λαθρεμπόριον. Διότι ὅσον καὶ ἂν θέλετε ὅλοι σας νὰ φωνάξετε ὅτι αὐτοὶ εἶναι λαθρέμποροι, ἐγὼ θὰ σᾶς λέγω ὅτι ἂν ὑπάρχῃ κἄποιος ὁ ὁποῖος εἶναι πταίστης ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ εἶναι τὸ Κράτος καὶ αἱ ὑπηρεσίαι του αἱ ὁποῖαι δὲν ἔκαναν ἔλεγχον εἰς τὰ κλειδιὰ αἱ ὁποῖαι ἐδέχοντο ἐγγυητὰς οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχαν νὰ χαλάσουν ἕνα τάλληρον τοὺς ἐδέχοντο ὡς ἐγγυητὰς δι’ ὁλόκληρα ἑκατομμύρια, καὶ αἱ ὁποῖαι ἐξύπνησαν ὅταν ηὐτοκτόνησεν πέρυσι ὁ Κουγεθετόπουλος καὶ ἐκαλεῖτο ἡ μισὴ ὁδὸς Ἑρμοῦ νὰ πληρώσῃ ὁλόκληρα ἑκατομμύρια. Αὐτὰ εἶναι τὰ πράγματα καὶ ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος προσέφερε κακὴν ὑπεράσπισιν εἰς τὴν ὑπόθεσιν μὲ τὴν ἀντιπολίτευσιν. Διότι τὰ πράγματα εἶναι ὅτι ὅλοι οἱ ἔμποροι τῶν Ἀθηνῶν χρεωστοῦν εἰς τὸ δημόσιον ἀπὸ τὴν κατάστασιν αὐτὴν ὁλόκληρα ἑκατομμύρια. Λοιπὸν σᾶς ἐφιστῶ ἀκριβῶς εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν ὅτι τὰ μισὰ καταστήματα εἶναι ὑπὸ τὸ φάσγανον τῆς πτωχεύσεως ποὺ δὲν ἐδέχθημεν νὰ τοὺς δώσωμεν ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου, διότι ὅλοι ἐφοβούμεθα ὅτι πολλοὶ δὲν θὰ εἶχον οὔτε τὰ ἔξοδα τῆς μετακομίσεως θὰ μπορέσουν ἐντὸς 48 ὡρῶν νὰ πληρώσουν 500 ἑκατομμύρια; Λοιπὸν τὸ πρᾶγμα ὅπως τὸ ἔθεσε εἰς τὴν σύστασίν του εἶχε κἄποιαν πραγματικὴν βάσιν καὶ ἡ ἐπιείκεια εἶναι ἐνδεδειγμένη διότι τὸ δημόσιον πρέπει καὶ ἔχῃ συμφέρον νὰ κάμῃ ἐπιείκειαν. Νὰ διατὶ λέγω ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἠκούσθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δὲν ἔχει ἀξίαν διότι ὅταν πτωχεύσουν 15 ἔμποροι πτωχεύοντες αὐτοὶ δὲν πτωχεύουν μόνον αὐτοὶ ἀλλὰ παρασύρουν καὶ τοὺς ἄλλους καὶ γίνεται μία ἅλυσσος εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἔχῃ ἀξίαν ἂν πάρῃς ἀπὸ μερικοὺς ἐμπόρους 400.000.000 καὶ νὰ κλονίσῃ ὁλόκληρον τὴν ἀγορὰν τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι ἡ ὑπόθεσις περὶ τῆς ὁποίας ἠγωνίσθη ὁ συνάδελφός μου καὶ συμπολίτης κ. Αἰλιανός, ἦτο ὑπόθεσις συμπαθὴς ὄχι τόσον πρὸς τοὺς ἐμπόρους, ἀλλὰ πρὸς τὸ δημόσιον συμφέρον. Διότι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐὰν θέλῃ νὰ εἰσπράξῃ τὸ ποσὸν αὐτό, εἶναι ὑποχρεωμένον ἐκ τῆς ἀδιρήτου ἀνάγκης τῶν πραγμάτων, λόγῳ τοῦ μακροῦ ὕπνου εἰς τὸν ὁποῖον εἶχον ἐπιδοθῆ αἱ ὑπηρεσίαι του, εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ παράσχῃ εὐκολίας καὶ δὲν πρόκειται νὰ κάνῃ εὐκολίαν εἰς τοὺς ἐμπόρους ἀλλὰ εἰς τὸ Δημόσιον ταμεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ συμφέρον ἅμα πιέσῃ τοὺς ἐμπόρους διότι ἡ στιγμὴ ποὺ θὰ πιέσῃ τοὺς ἐμπόρους θὰ χρεωκοπήσουν καὶ τότε δὲν θὰ ἔχῃ νὰ εἰσπράξῃ φόρους διὰ νὰ ἰσοσκελίσῃ τὸν προϋπολογισμόν.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαρβαγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§127Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἠκούσατε τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς του. Καίτοι ἡ ἐπερώτησις αὕτη δὲν ἀποτελεῖ οὐσιαστικῶς ἄλλο τι παρὰ μίαν σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν λῆψιν ἐπειγόντων μέτρων, ἐν τούτοις ἐπειδὴ πρόκειται περὶ σοβαροῦ πραγματικῶς ζητήματος ἔλαβον τὸν λόγον καὶ διότι ἀκόμη νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα ἀπὸ μιᾶς ἄλλης ἀπόψεως, ἐπὶ τῆς ὁποίας αἱ δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Κυρίου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, εἰς ἃς πρὸ ὀλίγου προέβη, δὲν μὲ ἄφησαν ἀπολύτως ἱκανοποιημένον. Ἀλλὰ πρὶν ἀσχοληθῶ μὲ τὴν ἐξέτασιν τῆς ἀπόψεως ταύτης θὰ ἤθελον καὶ ὡς ἐκ τῆς θέσεως μου ὡς Διευθυντοῦ τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου, νὰ ἄρω μίαν γενικὴν δυσμενῆ ἐντύπωσιν ἡ ὁποία ἐκ τῆς συζητήσεως καὶ τῶν ἀγορεύσεων τῶν προλαλησάντων συναδέλφων ἐδημιουργήθη εἰς βάρος τοῦ ἐμπορίου, ὅτι δηλαδὴ μέγας ἀριθμὸς ἐμπόρων Ἀθηναίων καὶ Πειραιωτῶν εἶναι λαθρέμποροι. Ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἐπαρκῶς περιέγραψε τὸ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἄθλιον σύστημα κατὰ τὸ ὁποῖον ἐλειτούργουν αἱ ἰδιωτικαὶ ἀποθῆκαι ἀποταμιεύσεως. Ἐγὼ εἰς ταῦτα θὰ προσέθετον τὴν παντελῆ ἔλλειψιν κρατικοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τῶ, ἀποθηκῶν τούτων. Ἀλλὰ δὲν μᾶς ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν ἀκριβῆ ἀριθμὸν τῶν πραγματικῶν καταχραστῶν ἐμπόρων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι σημαντικὸς ἀριθμὸς ἐμπόρων—ὄχι βέβαια τεράστιος—ἴσως τὸ εἰκοστὸν τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ἐμπόρων— φέρεται ἐν ἀταξίᾳ λογιστικῇ ἀπέναντι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ ἐλάχιστοι—μετρημένοι εἰς τὰ δάκτυλα μιᾶς χειρὸς—εἶναι οἱ ἔμποροι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι χωρὶς νὰ ἔχουν—καμμίαν οἰκονομικὴν ὑπόστασιν κατεχράσθησαν τὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν τοῦ ἐμπορεύματος, τὸ ὁποῖον ἐπώλησαν ἤδη, χωρὶς σήμερον νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσουν εἰς τὸ Κράτος τὰ ὀφειλόμενα. Καὶ ἀπέναντι τῶν πραγματικῶν αὐτῶν καταχραστῶν εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ζητηθῇ καμμία ἐπιείκεια. Ὑπάρχει ὅμως μία μεγάλη κατηγορία ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι καίτοι οἰκονομικῶς ἰσχυροὶ εὑρίσκονται πράγματι σήμερον ἐν ἀδυναμίᾳ λόγῳ τῆς κρίσεως, ἥν διέρχεται τὸ ἐμπόριον, νὰ καταβάλωσιν ἀμέσως ὅλους τοὺς ὀφειλομένους δασμούς, καὶ εἶναι δίκαιον νομίζω—καὶ ἐγὼ συμφωνῶ εἰς τοῦτο μὲ τὸν ἐπερωτήσαντα βουλευτήν, καίτοι μὴ ἀνήκων εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν ὅπως ληφθοῦν μέτρα ἐπιεικείας δι’ αὐτούς, ἐφ’ ὅσον μάλιστα προσάγουν ἐγγυήσεις—ἵνα ἐντὸς βραχέως χρονικοῦ διαστήματος καὶ εἰς δόσεις 25–30 μηνῶν καταβάλωσι τοὺς ὀφειλομένους δασμοὺς εἰς τὸ Δημόσιον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποφασισθεῖσαν πρὸ τινος χρόνου κατάργησιν τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν ἀποταμιεύσεως, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὁ ὀργανωμένος ἐμπορικὸς κόσμος ἐπρωτοστάτησε τὴν φορὰν αὐτὴν διὰ τὴν κατάργησίν των. Ἐλάχιστοι δὲ ἀμέσως ἐνδιαφερόμενοι ἦσαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀντέδρασαν εἰς τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου τούτου παρὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ὑπάρχει, Κύριοι βουλευταί, καὶ τὸ ζήτημα τῶν ἐγγυητῶν, καὶ ἐπὶ αὐτῶν θὰ ἤθελον ἰδιαιτέρως νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως Ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κατὰ χιλιάδας ἐπεκύρωνα τὰς πιστοποιήσεις τοῦ γνησίου τῶν ὑπογραφῶν τῶν ἐγγυητῶν καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς βεβαιώσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι αἱ ὑπογραφαὶ αὗται ἐδίδοντο παρὰ τῶν ἐμπόρων πρὸς συναδέλφους των, ἀποταμιευτὰς ὅλως τυπικῶς, διότι ὑπῆρχεν, Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἀμοιβαία καλὴ πίστις, διότι οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐγγυητῶν ἐφαντάζετο ὅτι θὰ συνέβαινον καταχρήσεις. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν τὴν θέσιν τῶν τοιούτων ἐγγυητῶν καὶ ἀπὸ νομικῆς, τυπικῶς ἄν θέλετε ἀπόψεως. Τὴν στιγμήν, ποῦ ὁ ἐγγυητὴς ἠγγυήθη ὑπὸ ὡρισμένας βεβαίως προϋποθέσεις ὅτι δηλαδὴ θὰ ἐτηροῦντο ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐπεβάλετο νὰ τηρηθῶσιν ἀπὸ τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας διὰ τὸν ἔλεγχον τῶν ἀποθηκῶν, καὶ σήμερον ἀντιθέτως ἀποδεικνύεται πλέον ἢ ἐπισήμως ὅτι οὐδεὶς οὐδέποτε ἐγένετο ἔλεγχος τῶν ἀποθηκῶν τούτων, ὅτι οὐδέποτε κατηρτίσθη οὔτε κἄν μητρῷον τῶν ἀποθηκῶν, καὶ εὑρέθη εἰς τὴν τραγικὴν θέσιν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ γνωρίζῃ κἄν πόσοι εἶναι οἱ ἀποταμιευταὶ καὶ πόσα ὀφείλουν ἕως σήμερον τελωνειακοὺς δασμούς, δὲν θὰ ἐγνώριζε δὲ τοῦτο τὸ Δημόσιον καὶ σήμερον ἀκόμη, ἐὰν δὲν κατηρτίζετο χάρις εἰς τὴν ἐνεργητικότητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἕνα μητρῷον, πῶς θέλετε ὁ ἐγγυηθεὶς τότε ἔμπορος, ἐρωτῶ, νὰ ἤξευρε περισσότερα καὶ πῶς θέλετε νὰ θεωρῆτε αὐτὸν καὶ σήμερον ἀπολύτως ὑπεύθυνον, ἀφοῦ τὸ Κράτος δὲν ἦτο ἐν τάξει;

§128Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ ὑπογραφὴ τοῦ ἐγγυητοῦ εἶναι βαρυτάτη ὑποχρέωσις.

§129Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Πρέπει πάντως, Κύριε Πρόεδρε, ἡ θέσις των νὰ καθορισθῇ. Θὰ παραταθῇ ἡ ἐγγύησίς των; Θὰ ἀνανεωθῇ ἡ ἐγγύησίς των; Δὲν γνωρίζω. Ἐκεῖνο ὅμως ὅπερ γνωρίζω εἶναι ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ δυσχεραίνεται ἡ θέσις αὐτῶν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς συναλλαγῆς αὐτῶν μετὰ τῶν διαφόρων Τραπεζῶν. Διότι ὀφείλω νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἔμποροι δὲν δύναται νὰ δανεισθῶσι οὐδὲ ἐπὶ ὑποθήκῃ, διότι αἱ Τράπεζαι ζητοῦσι παρ’ αὐτῶν νὰ ἐκκαθαρίσωσι τὴν θέσιν των μὲ τὰς ἐγγυήσεις αὐτάς.

§130Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἂς τακτοποιήσουν τὴν θέσιν των.

§131Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ ἐγγυηταὶ ἠμποροῦν νὰ τὴν τακτοποιήσουν, ἀλλὰ δὲν τοὺς τακτοποιεῖ αὐτοὺς ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, διότι δὲν εἶναι εὔκολον εἰς αὐτὴν νὰ καταρτίσῃ ἐν τάχει κατάλογον ὅλων τῶν ἐγγυητῶν, περιέχοντα ὅλα τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ὀφείλει ἕκαστος ἐξ αὐτῶν.

§132Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§133Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Πολὺ εὐχαρίστως.

§134Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὶ ἦτο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρενέπεσε καὶ πρωτοστατεῖ ὁ ἐμπορικὸς κόσμος ἤδη εἰς τὴν κατάργησιν τῶν ἀποθηκῶν, ἐνῷ πρῶτον ἐπρωτοστάτει εἰς τὴν μὴ κατάργησιν.

§135Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Διότι πραγματικῶς ἤρχισε νὰ γίνεται μία κατάχρησις αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος τῶν ἀποταμιεύσεων εἰς ἰδιωτικὰς ἀποθήκας κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ὡρισμένοι ἔμποροι χωρὶς νὰ καταβάλωσι τοὺς τελωνειακοὺς δασμοὺς, νὰ πωλῶσι τὸ ἐμπόρευμα εἰς χαμηλοτέρας τιμὰς συναγωνιζόμενοι ἀθεμίτως τὸ ὑγιὲς ἐμπόριον.

§136Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὥστε ἐδημιουργήθη μία τοιαύτη κατάστασις εἰς τὸ ἐμπόριον;

§137Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα. Καὶ ἤδη συνεχίζων τὸν λόγον μου θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λύσῃ ὁριστικῶς τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ νὰ κάμῃ δήλωσιν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ νὰ φανῇ αὐστηρῶς ἄτεγκτος ἀπέναντι τῶν ἐγγυητῶν, διὰ τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας ἔχουν δόσει. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ παρεκάλουν ὅπως τουλάχιστον ἐπισπευθῇ ὁ καταρτισμὸς τῶν ὀνομαστικῶν πινάκων τῶν ἐγγυητῶν ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.

§138Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς). Οἱ ἐγγυηταὶ δὲν ἠξεύρουν τὰς ἐγγυήσεις ποῦ ἔχουν δόσει;

§139Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν φθάνει αὐτὸ κ. Πρόεδρε.

§140Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἕνας ἐγγυητὴς ὁ ὁποῖος καλεῖται ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης νὰ κανονίσῃ τὴν θέσιν του, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ξεύρῃ τὰς ἐγγυήσεις ποὺ ἔχει δόσει;

§141Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἀρκεῖ αὐτὸ κ. Πρόεδρε. Διότι ἡ Τράπεζα ζητεῖ πιστοποίησιν περὶ τούτου ἐπίσημον τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς. Ποὺ νὰ εὕρῃ ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τὸν καιρὸν νὰ ἑτοιμάσῃ ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας τὸ σχετικὸν πιστοποιοιητικόν.

§142Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι δημιουργεῖτε ἕνα ἀδιέξοδον, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει ἐν τῇ πραγματικότητι. Κάθε ἕνας ἐγγυητής, τὸ πολύ, πολὺ νὰ ἔχῃ ἐγγυηθῆ συνάμα εἰς τρεῖς ἀνθρώπους.

§143Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ δέκα καὶ εἴκοσι κ. Πρόεδρε. Ὑπάρχουν χιλιάδες ἐγγυήσεων καὶ εἶναι τεχνικῶς δυσχερὴς ὁ καταρτισμὸς ὀνομαστικοῦ πίνακος ἐμφαίνοντος τὰς δοθείσας παρ’ ἑκάστου ἐμπόρου ἐγγυήσεις.

§144Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶμαι βέβαιος ὅτι κάθε ἐγγυητὴς, ὁ ὁποῖος θὰ προσέλθῃ νὰ τακτοποιήσῃ τὴν θέσιν του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, θὰ τύχῃ πάσης ἐπιεικείας ἐκ μέρους τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου.

§145Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὸ φθάνει κ. Πρόεδρε, ἀρκεῖ ὅτι ἀκούεται πλέον ἐπισήμως.

§146Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἔχετε καμμίαν περίπτωσιν ὅτι ὀφειλέτης τοῦ Δημοσίου προσῆλθε καὶ ἔδωκεν κάποιαν μεταβολὴν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον δὲν τοῦ ἔδωκε προθεσμίαν; Ἔχετε καμμίαν τοιαύτην περίπτωσιν;

§147Α. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἐπεθύμουν κατερχόμενος τοῦ βήματος, κύριοι βουλευταί, νὰ τονίσω ὅτι πρέπει νὰ ἐπισπευσθῇ τὸ ἔργον τοῦ καταρτισμοῦ τῶν πινάκων, ὥστε νὰ δύνανται οἱ ἔμποροι νὰ συναλλαγοῦν μὲ τὰς Τραπέζας, διότι σήμερον οὔτε οἱ ἀποταμιευταί οὔτε οἱ ἐγγυηταὶ δύνανται νὰ συναλλαγοῦν μὲ αὐτάς.

§148Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, αὐτὸ εἶναι σωστό.

§149Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει μία τάσις νὰ μαλακώνουμε μερικὰ ἀδικήματα τῶν καλῆς τάξεως ἀνθρώπων καὶ νὰ τὰ παρουσιάζουμε ὡς ἀσήμαντα, ὡς νὰ μὴ εἶναι τίποτε. Δὲν εἶναι λαθρέμποροι, εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός, οἱ ἐξαγαγόντες καὶ πωλήσαντες τὰ ἀτελώνιστα ἐμπορεύματα. Διατὶ δὲν εἶναι λαθρέμποροι κ. ὑπουργέ; Εἶχον εἰς τὰς ἀποθήκας των, μᾶς εἶπον ἁπλούστατα, μερικὰ ἐμπορεύματα καὶ τὰ ἐξώδευσαν. Ἀλλὰ λησμονοῦν, καὶ μάλιστα νομικοὶ προκγορεύσαντες, ὅτι αἱ ἀποθῆκαι ἀποταμιεύσεως καὶ διαμετακομίσεως θεωροῦνται κατὰ τοὺς τελωνειακοὺς νόμους, ἔδαφος ἀλλοδαπόν; Κατὰ fiction, κατὰ πλάσμα αἱ ἀποθῆκαι αὐταὶ εἶναι ἀλλοδαπὸν ἔδαφος. Λοιπὸν ἐκεῖνα τὰ ἐμπορεύματα τὰ ὁποῖα ἐκφορτώνει ἕνας ἔμπορος ἀπὸ τὸ καταπλέον ἀτμόπλοιον ἐξωτερικοῦ καὶ δὲν τὰ πηγαίνει στὸ τελωνεῖο νὰ κάμῃ διαπίστωσιν καὶ καταβάλλῃ τοὺς τελωνειακοὺς δασμοὺς καὶ ἐκεῖνα τὰ ἐμπορεύματα ποὺ ἐξάγει ἀπὸ μίαν ἀποθήκην, ἡ ποία θεωρεῖται ὅτι εἶναι ὅπως τὸ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσπλέον ἀτμόπλοιον καὶ τὰ καταναλίσκει χωρὶς νὰ καταθέσῃ διασάφησιν καὶ καταβάλῃ τὰ τελωνειακὰ τέλη εἶναι τὸ ἴδιον, ἀμφότεραι αἱ πράξεις αὐταὶ ἀποτελοῦν ἐξ ἴσου λαθρεμπόριον. Ὑπάρχει κανεὶς ποὺ θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν καὶ νὰ δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ ἀντίθετον γνώμην; Λοιπὸν εἶναι λαθρέμποροι. Ὁ νόμος εἶναι σαφὴς καὶ ἀνεπίδεκτος ἀμφιβόλου ἑρμηνείας. Ἔπρεπε νὰ τὸ ἀναπτύξω αὐτὸ, διότι ὑπῆρξαν νομικοὶ οἱ ὁποῖοι μᾶς εἶπον ὅτι ἡ πρᾶξις αὐτὴ δὲν εἶναι λαθρεμπόριον, ἁπλούστατα οἱ κύριοι ἔμποροι εἶχον τὴν ἐνδόμυχον σκέψιν νὰ πληρώσουν βραδύτερον, δὲν κατεχράσθησαν τίποτε. Ἔγιναν αὐτοδιορισμένοι εἰσπράκτορες τοῦ Κράτους καὶ εἶπον καθ’ ἑαυτούς: «Γιατὶ ἐσὺ τὸ Κράτος νὰ εἶσαι εἰσπράκτωρ καὶ νὰ ἔχῃς ταμίαν τοῦ τελωνείου καὶ νὰ ἐξωδεύῃς χρήματα εἰς μισθοὺς ὑπαλλήλων; Τὰ εἰσπράττω ἐγὼ τὰ τελωνειακὰ τέλη καὶ θὰ σοῦ τὰ δώσω.» Ἐρωτῶ εἶναι συζήτησις αὐτὴ νομική, ἠθική, λογική, νὰ ὑποστηρίζωνται τοιαῦτα παραδοξολογήματα; Αὐτὴν τὴν διασάφησιν ἤθελον νὰ κάμω ὡς πρὸς τὸ πρῶτον μέρος. Ἔρχεται τὸ δεύτερον. Σᾶς λέγουν ὅτι πταίει τὸ Κράτος. Διατὶ νὰ τοὺς ἐμπιστευθῇ καὶ νὰ μὴ κρατῇ διὰ τῶν τελωνειακῶν ὀργάνων των τὴν δευτέραν κλεῖδα τῶν ἀποθηκῶν; Τοὺς ἐνεπιστεύθη τὸ Κράτος καὶ τοὺς ἐνέβαλεν εἰς τὸν πειρασμὸν νὰ κάμουν τὴν κατάχρησιν καὶ ὅταν μπῇ σὲ πειρασμὸν κανεὶς δικαιολογεῖται νὰ κλέψῃ. Ἐνθυμοῦμαι, κύριοι, κάτι ποὺ ἀνέγνωστα εἰς τὸν Boltaire, καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει μεγάλην σχέσιν μὲ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, «le corridor le qa tentation» δηλαδὴ «ὁ διάδρομος τοῦ πειρασμοῦ». Κάποτε στὴν Τουρκίαν ὅταν ὁ Σουλτᾶνος ἤθελε νὰ δοκιμάσῃ κανέναν νεοδιοριζόμενον μέγαν Βεζύρην γιὰ νὰ ἰδῇ ἐὰν εἶναι κλέπτης ἢ ὄχι διέτασσε καὶ τὶν εἰσήγαγον εἰς τὴν αἴθουσάν του δι’ ἑνὸς μικροῦ διαδρόμου εἰς τὸν ὁποῖον ἦσαν τοποθετημένα τραπέζια μὲ διαμάντια καὶ πριλλάντια καὶ ἄλλους πολυτίμους λίθους, ὁ δὲ Σουλτάνος ἀπὸ μίαν ὀπὴν εἰς τὸν τοῖχον ἔβλεπε παρετήρει ἄν ὁ μέλλων βεζύρης του θὰ πάρῃ κανένα πολύτιμον λίθον, ὅπως διήρχετο μόνος του, πιστεύων ὅτι οὐδεὶς τὸν βλέπει. Αὐτὸς ἦτο ὁ διάδρομος τοῦ πειρασμοῦ. Λοιπὸν ἐδῶ αἱ ἀποθῆκαι ἀποταμιεύσεως, εὑρεθεῖσαι εἰς τὴν διάκρισιν τῶν ἐμπόρων, ἦσαν ὁ διάδρομος τοῦ πειρασμοῦ. Τοὺς ἄφηνεν τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἀφαιροῦν ἐμπορεύματα, ἀφοῦ ἦσαν εἰς τὰ μαγαζιά των, εἰς τὴν διάθεσίν των. Τὸ ὑπουργεῖον, μᾶς λέγουν οἱ συνήγοροι τῶν ἐμπόρων, ἀφοῦ τοὺς διηυκόλυνε διά τοῦ πειρασμοῦ, τώρα ζητεῖ καὶ τὰ ρέστα ἀφοῦ τοὺς ἔβαλεν εἰς τὸν πειρασμὸν καὶ τοὺς ἠνάγκασεν νὰ γίνουν λαθρέμποροι, δὲν δικαιοῦται νὰ τοὺς τιμωρήσῃ. Καὶ τώρα λέγουν: δὲν εἶναι λαθρέμποροι αὐτοὶ εἶναι τιμιώτατοι ἄνθρωποι, πρέπει νὰ τοὺς εὐκολύνωμεν καὶ ἂς πληρώνει ὁ ἄλλος κοσμάκης μὲ τὸ παραμικρὸ λαθρεμπόριον ἀσημάντων πραγμάτων. Πρέπει κύριοι, νὰ ἀνορθώσωμεν τὸ Κράτος τοῦ νόμου, πρέπει νὰ ἐννοήσουν αἱ προνομιακαὶ εἰς τὸ παραβαίνειν τοὺς νόμους τάξεις, αἱ κεφαλαιοκρατικαὶ τάξεις τῶν ἐκμεταλλευτῶν ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἔχουν τοιαῦτα προνόμια ἐν Ἑλλάδι καὶ ὅτι θὰ ὑπάγωνται καὶ αὐτοὶ εἰς τοὺς νόμους ὅπως ὁ πολὺς λαὸς καὶ θὰ πληρώνουν τοὺς φόρους καὶ δὲν θὰ παραβαίνουν ἀτιμωρητὶ τοὺς νόμους. Ἔρχομαι τώρα νὰ ὑπενθυμίσω καὶ τὸ ἑξῆς: Εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ παρελθόντος ἔτους καὶ προπαρελθόντος ἀνέπτυξα ὅτι τὰ ἔσοδα ἐκ τῶν τελωνείων δύνανται νὰ φθάσουν τὰ 3.500.000.000 δραχμῶν. Εἰς τὰς ὑπ’ ἐμοῦ ὑποβληθείσας ἐκθέσεις μειοψηφίας ὑπέδειξα ὅτι τοιαῦτα ἀποτελέσματα θὰ ἔχωμεν ἂν ἐντείνωμεν τὰς προσπαθείας μας εἰς τὴν καταδίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου, τελουμένου καὶ ἐντὸς τῶν τελωνείων καὶ ἐκτὸς αὐτῶν εἰς τὰς ἀκτὰς κλπ. Τὸ προκείμενον σκάνδαλον ἀπέδειξεν ὅτι εἶχον δίκαιον ὅτι τὸ λαθρεμπόριον γίνεται ἐν τοῖς τελωνείοις. Διότι αἱ ἰδιωτικαὶ ἀποθῆκαι εἶναι παράρτημα τοῦ τελωνείου. Τὸ λαθρεμπόριον γίνεται τῇ ἀνοχῇ τῶν τελωνειακῶν ἀρχῶν. Διατί; Διότι οἱ τελωνειακοὶ ὑπάλληλοι συνήνεσαν καὶ ἐσυστηματοποίησαν μίαν παρανομίαν, νὰ μὴ ἔχῃ τὴν μίαν κλεῖδα τῆς ἀποθήκης ὁ τελώνης καὶ τὴν ἄλλην ὁ ἔμπορος ἀλλὰ καὶ τὰς δύο κλεῖδας νὰ κρατῇ ὁ ἀποθηκευτὴς ἔμπορος. Καὶ ἐπὶ τέλους ἐπέτρεψαν νὰ μὴ τοποθετοῦνται τὰ ἐμπορεύματα εἰς εἰδικὰς ἀποθήκας, ἀλλ’ εἰς τὰ καταστήματα καταναλώσεως εἰς τὰ ὁποῖα νὰ χωρίσῃ δῆθεν μὲ σανίδες ἕνα τμῆμα ὁ ἔμπορος καὶ νὰ τοποθετήσῃ ἐκεῖ τὰ ἐμπορεύματα τὰ ὑπὸ διαμετακόμισιν ἢ ἀποταμίευσιν καὶ οὕτω νὰ εὑρίσκεται ὑπὸ τὸν πειρασμὸν τῆς λαθραίας καταναλώσεώς των ἄνευ διασαφίσεως καὶ καταβολῆς τοῦ δασμοῦ. Ἔχει ἀξίαν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου περὶ τελωνειακοῦ δασμολογίου· καὶ δύναταί τις ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας νὰ ἀναμένῃ αὔξησιν τῶν προσόδων τῶν τελωνείων; Διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἰσότης, ἴσως ἀνταγωνισμὸς μεταξὺ τῶν ἐμπόρων καὶ νὰ μὴ ὑπάρχουν λαθρέμποροι καὶ τίμιοι ἔμποροι, καὶ οἱ τίμιοι νὰ πτωχεύουν ἐξ αἰτίας τῶν λαθρεμπόρων, ἐπιβάλλεται νὰ πέσῃ αὐστηρὰ ἡ τιμωρία τῶν οὕτω νοθευσάντων τὸ ἐμπόριον καὶ δημιουργησάντων ἀνωμαλίας τῶν ἐμπορικῶν συνθηκῶν ἐν Ἑλλάδι. Ὑπάρχει ἕνας ἄλλος ἀκόμη σπουδαιότατος λόγος νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐστηρῶς ὁ νόμος. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι φόροι βαρεῖς πιέζουν τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Ἐὰν πατασσομένου τοῦ παντὸς εἴδους λαθρεμπορίου αὐξήσουν τὸ ἐκ τῶν τελωνειακῶν εἰσπράξεων ἔσοδον, εἰσπραττομένων τῶν δικαίων ἐκείνων τελῶν τὰ ὁποῖα ἡ φορολογικὴ ἰσότης ἐπιβάλλει νὰ καταβάλλωνται ἀπὸ ὅλους, χωρὶς νὰ αὐξηθῇ κανεὶς φόρος τότε δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν περισσεύματα πραγματικά, δι’ ὧν θὰ ἀνακουφίσωμεν τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ἀπὸ ἄλλους ἐπαχθεῖς φόρους ἀντιδημοκρατικοὺς καὶ ἀντιδημοτικούς. Καὶ χάριν αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ἀκόμη πρέπει νὰ εἴμεθα αὐστηρότεροι πρὸς τοὺς κερδοσκοποῦντας εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐὰν δὲν θέλωμεν νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται πρὸς ὄφελος ὀλίγων πλουσίων μὲ ἐπιβάρυνσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σαράντης.

§151Φ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ὀλίγας μόνον λέξεις θὰ εἴπω, κύριοι βουλευταί. Ὀφείλω μίαν ἐξήγησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφόν μου κ. Αἰλιανόν. Ἴσως ὑπῆρξα ἀτυχὴς εἰς τὴν ἔκφρασιν, ἀλλὰ πάντως ἦτο μία αὐθόρμητος ἐκδήλωσις μιᾶς δικαίας διαμαρτυρίας ἐκ μέρους τῆς μερίδος ἐκείνης τῶν ἐμπόρων ἥτις ὑπῆρξε πάντοτε ἐν τάξει ἀπέναντι τῶν ὑποχρεώσεών της. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔθεσεν τὸ ζήτημα εἰς τὴν θέσιν του ὅταν εἶπεν ὅτι βλέπει μεγάλην διαφοράν μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι καθυστεροῦν ἀμέσους φόρους καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι καθυστεροῦν ἐμμέσους φόρους, Ὁ εἷς δὲν εἶναι ἐν τάξει ἀπέναντι τοῦ Κράτους, καὶ ὁ ἄλλος ἀπέναντι τῶν συναδέλφων του. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἰσηγηθῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ ἐπιείκειαν εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, διότι εἶναι ὁ ἀσφαλέστερος τρόπος διὰ νὰ εἰσπραχθοῦν τὰ ἑκατομμύρια αὐτά, διότι «οὐκ ἂν λάβῃς παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος», διότι μία ἀνώμαλος μακρὰ κατάστασις ἔφερε τὰς διαφόρους Κυβερνήσεις εἰς τὴν ἀδυναμίαν νὰ λάβουν τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐὰν ἐλαμβάνοντο κατὰ τὸν προσήκοντα τρόπον δὲν θὰ εἴχωμεν ἴσως τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ συζητήσωμεν τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§153Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐὰν ἡ ὑπόθεσις ἔλθῃ, κ. συνάδελφοι, ἐνώπιον ποινικοῦ δικαστηρίου καὶ συμβῇ νὰ εἶμαι συνήγορος ἐμπόρου τινὸς ἐκ τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος, ἴσως θὰ εὕρω ἐπιχειρήματα νὰ ὑποστηρίξω ὅτι δὲν εἶναι λαθρεμπόριον. Ἀλλ’ ἡ ὑπόθεσις δὲν συζητεῖται ἐνώπιον ποινικοῦ δικαστηρίου, καὶ νομίζω ὅτι δὲν ἐνδιαφέρει τὴν Βουλήν ἐὰν εἶναι ἢ δὲν εἶναι λαθρεμπόριον, οὔτε ἐπίσης ἐνδιαφέρει τὴν Βουλὴν ἐὰν εἶχον πρόθεσιν νὰ φάγουν τοὺς δασμοὺς ὡς ἐλέχθη, ἢ δὲν εἶχον διότι ἐγὼ θὰ προετίμων νὰ εἶχον πρόθεσιν νὰ τοὺς φάγουν καὶ νὰ μὴ τοὺς φάγουν, παρὰ νὰ ἔχουν πρόθεσιν νὰ μὴ τοὺς φάγουν καὶ νὰ τοὺς φάγουν. Καὶ τὸ γεγονὸς εἶναι αὐτό: ὅτι οἱ δασμοὶ καθυστερήθησαν, ἔτι τὰ χρήματα δηλαδὴ ἀντὶ νὰ περιέλθουν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, περιῆλθον εἰς τὸ ταμεῖον τῶν ἐμπόρων ἐκείνων, ἐνῶ εἰσεπράχθησαν ἀπὸ τὸν Λαόν. Διότι τὰ ἐμπορεύματα βεβαίως τὰ ἀναλωθέντα δὲν ἐπωλήθησαν εἰς κατωτέρας τιμάς. Καὶ ὅταν τοιουτοτρόπως ἔχουν τὰ πράγματα, ἀνεξαιρέτως τῶν ποινικῶν διατάξεων—διότι ἡμεῖς ἐδῶ δὲν εἴμεθα ποινικὸν δικαστήριον διὰ νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ δὲν ὑπάρχῃ λαθρεμπόριον, εἴμεθα σῶμα πολιτικὸν τὸ ὁποῖον συζητεῖ ἐὰν ἐβλάβη τὸ δημόσιον ταμεῖον, καὶ μετὰ τοῦ δημοσίου ταμείου καὶ ἄλλοι πολῖται, ἢ ὄχι — ὅταν λοιπὸν τοιουτοτρόπως ἔχουν τὰ πράγματα, θὰ μᾶς συγχωρήσῃ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτὴς καὶ κάλλιστος φίλος μου κ. Αἰλιανός, νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὅτι δὲν ὠφέλησε τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ὁποίους ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ ὡς ἀξίους ἐπιεικείας. Καὶ ἐκεῖ ὅπου ἦλθεν ἡ συζήτησις, φοβοῦμαι ὅτι τὸ ὑπουργεῖον δὲν θὰ τολμᾷ, κατόπιν τῆς ἐξεγέρσεως τῆς Βουλῆς, νὰ ἐπιδείξῃ ἐπιείκειαν τὴν ὁποίαν ἴσως θὰ εἶχεν τὴν πρόσθεσιν νὰ ἐπιδείξῃ.

§154Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐὰν μπορέσῃ, ἂς μὴ τὴν ἐπιδείξῃ.

§155Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ κύριοι, ἐν τούτοις ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ συμπληρώσω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ βουλευτὴς ἐπίσης ἐξ Ἀθηνῶν ἀξιότιμος κ. Βαρδαγιάννης. Προκειμένου τουτέστιν περὶ ἐγγυητῶν ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἐγγυητῶν οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀφερέγγυοι, δὲν νομίζω ὅτι δικαιολογεῖται καμμία ἐπιείκεια ὑπὲρ αὐτῶν. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἐγγυητῶν ἐμπόρων οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἄλλους ἐμπόρους ἐγγυητὰς δι’ ἑαυτούς, ἐπίσης δὲν ὁμιλῶ, διότι ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ δι’ αὐτοὺς ἐπιείκεια, θὰ ἐπιδοκιμάσω· ἐὰν ὅμως πρόκειται περὶ ἐμπόρων οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγυηταὶ χωρὶς νὰ ἔχουν ἐγγυητὰς δι’ ἑαυτούς, νομίζω ὅτι δικαιολογεῖται πᾶσα ἐπιείκεια εἰς ταύτην τὴν εἰδικωτάτην περίπτωσιν. Τοὐλάχιστον ἐπιβάλλεται διὰ τοιούτου εἴδους ἐγγυήσεις, νὰ ἐξαντληθῇ πᾶσα αὐστηρότης ἀπέναντι τῶν πρωτοφειλετῶν καὶ μετὰ ταῦτα νὰ στραφῇ κατ’ αὐτῶν τὸ δημόσιον. Θὰ ἐδικαιολογεῖτο μάλιστα, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι πλέον εὐρύτατα κοινωνικόν, θὰ ἐδικαιολογεῖτο μία πολιτικὴ ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου διὰ τῆς ὁποίας οἱ πρωτοφειλέται θὰ προσεφέροντο, καὶ θὰ καθίστατο εἰς αὐτοὺς δυνατὸν νὰ δώσουν πραγματικὰς ἐγγυήσεις, δι’ ὑποθηκεύσεως ἢ ἄλλων μέσων τοιούτων, θὰ ἐδικαιολογεῖτο μία πολιτικὴ ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου νὰ ἀπαλλαγῶσι τῆς ἐγγυήσεως οἱ ἔμποροι αὐτοὶ διὰ νὰ κινηθῇ ἀνετώτερον τὸ ἐμπόριον.

§156Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν δοθῇ ἔμπρακτος ἀσφάλεια, πρέπει νὰ τοὺς δώσουμε διὰ νὰ ἀπαλλαγοῦν οἱ ἐγγυηταί.

§157Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἑπομένως δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ συνεχίσω τὸν λόγον μου.

§158Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Νομίζω κ. βουλευταί, ὅτι θὰ εἶναι τολμηρὸν καὶ ἄκρως ἀντιδημοκρατικὸν ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ σήμερον νὰ δώσῃ συγχωροχάρτια εἰς μίαν ὁμάδα ἐμπόρων, χαρίζουσα 450 ἑκατομμύρια, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ἡμᾶς ὅτι ὅλαι αἱ φυλακαὶ τοῦ Κράτους εἶναι κατάμεστοι ἀπὸ πολίτας οἱ ὁποῖοι ὠφείλουν ἀπὸ 100–200 ἕως 400 δραχμάς.

§159Χ. ΛΑΔΑΣ. Αὐτὸ κ. συνάδελφε, δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι ὅπως ἐνθυμεῖσθε διὰ στατιστικῶν ἀπεδείξαμεν ὅτι δὲν ὑπάρχουν τόσοι ὀφειλέται τοῦ δημοσίου εἰς τὰς φυλακὰς τοῦ Κράτους, ὥστε νὰ δικαιολογῆται τὸ πρᾶγμα.

§160Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριε Λαδᾶ, ὑπάρχει ἄλλη κατάστασις ὑποβληθεῖσα εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὅπου εἰς τὰς φυλακὰς κρατοῦνται δύο, δι’ ὀφειλὰς πρὸς τὸ δημόσιον.

§161Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ὄχι δι’ ὀφειλάς, ἀλλὰ διὰ διάφορα ποινικὰ ἀδικήματα.

§162Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἐὰν συγχωρήσωμεν αὐτούς, θὰ μᾶς θεωρήσουν ὅτι δὲν φροντίζομεν περὶ τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ μόνον περὶ τῶν ἐμπόρων. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐστηρῶς ὁ νόμος.

§163Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως ὁρισθῇ νὰ γίνῃ συζήτησις διὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τὸ Σάββατον.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης.

§165Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κατόπιν αὐτῆς τῆς τροπῆς τὴν ὁποίαν ἔλαβε ἡ συζήτησις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προσθέσω ὀλίγα εἰς ὅσα ἐλέχθησαν, βάσει τῆς ἐπερωτήσεως τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ φίλος βουλευτὴς ἐξ Ἀθηνῶν. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον οἱ ζητοῦντες μίαν σχετικὴν ἐπιείκειαν, προκειμένου περὶ ἐμπόρων οἱ ὁποῖοι κατεδολιεύθησαν κειμένους νόμους ἔλαβον ὑπ’ ὄψει τὰς συνεπείας τὰς ὁποίας ἡ τακτικὴ αὐτὴ θὰ εἶχεν ἔναντι τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῶν δημοσίων τοῦ Κράτους οἰκονομικῶν. Ἀπὸ μίαν πρόχειρον ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διαπιστοῦται εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι ἡ παράβασις ρητῶν ὑποχρεώσεων ἐκ μέρους τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἀνέτρεψε τελείως τὰς ἐμπορικὰς συνθήκας τοῦ τόπου μας· οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐδημιούργησαν ἕνα ἀθέμιτον ἀνταγωνισμὸν, ὁ ὁποῖος ἀπορῶ πῶς, ὄντως, δὲν προὐκάλεσε μίαν ἐξέγερσιν ἐκ μέρους τῶν μικροβιοπαλεστῶν οἱ ὁποῖοι ἔβλεπον ὅτι εἶχον στὰ χέρια των ἄνισα ὅπλα διὰ νὰ μπορέσουν νὰ πολεμήσουν. Ὀφείλω νὰ σᾶς δηλώσω, ἐπὶ τῇ βάσει μακρᾶς ἐρεύνης εἰς τὴν ὁποίαν προέβην ὅτι ἡ δασμολογικὴ ἀσυδοσία ὡρισμένων μεγαλεμπόρων ὑπῆρξεν ὄχι μόνον ἀφορμὴ καταστροφῆς πλήθους οἰκογενειῶν μικροβιοπαλαιστῶν ἀλλὰ καὶ σοβαρὸς παράγων τῆς ἐμπορικῆς κρίσεως ἡ ὁποία παρουσιάζεται εἰς τὸν τόπον μας. Διότι οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν κλεῖδα τῶν διαμετακομιστικῶν ἀποθηκῶν εἰς χεῖρας των, κατέκλυσαν τὴν Ἑλληνικὴν ἀγορὰν ἀπὸ ἐμπορεύματα τῶν ὁποίων δὲν εἶχε ποσῶς ἀνάγκην ὁ τόπος. Τὰ ἀποθέματα ταῦτα ὑφιστάμενα καὶ σήμερον πιέζουν τὴν ἀγορὰν καὶ ὀξύνουν τὴν ἐμπορικὴν κρίσιν. Καὶ ἐρχόμεθα σήμερον, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν βλέπομεν ποία ὑπῆρξεν ἡ ἐπίδρασις μιᾶς τοιαύτης καταπατήσεως τῶν νόμων ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἐπὶ τῶν Δημοσίων Οἰκονομικῶν, ἐρχόμεθα, λέγω, σήμερον νὰ ἐπιβραβεύσωμεν διὰ τῶν προτάσεών μας μίαν τοιαύτην καταδολίευσιν καὶ καταπάτησιν τῶν νόμων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι τὸ ἑξῆς: εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ὁ γενόμενος ἔλεγχος καὶ ἂν ἐτερματίσθη. Διότι, ἂν βέβαια πρόκειται ἡμεῖς τὸν ἔλεγχον αὐτὸν νὰ τὸν ἀσκήσωμεν ἐπὶ 5, 10, 15 ἀνθρώπων καὶ νὰ τὸν σταματήσωμεν περαιτέρω, νομίζω, ὄντως, ὅτι διαπράττομεν ἓν ἀδίκημα, διότι ἀνθρώπους εὑρισκομένους εἰς τὴν αὐτὴν τάξιν ἀπὸ ἀπόψεως ἐπαγγελματικῆς, ἀπὸ ἀπόψεως δράσεως κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς, τοὺς διαιροῦμεν εἰς δύο κατηγορίας: εἰς κατηγορίαν ἀσυδότων καὶ εἰς κατηγορίαν ἐξιλαστηρίων θυμάτων. Ἑπομένως ἐὰν ὑπάρχῃ μία σύστασις ἡ ὁποία ὀφείλει νὰ γίνῃ ἐκ μέρους ἡμῶν εἶναι ἡ ἑξῆς: νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ ἔλεγχος, διότι πληροφορούμεθα ὅτι οὗτος ἀνεκόπη. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ νὰ λάβῃ μέτρα ἐπιεικείας ἔναντι τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, πρέπει νὰ ἐκτιμήσῃ τὸν ἀντίκτυπον τῶν μέτρων τούτων ἐπὶ μιᾶς ἄλλης τάξεως, ὅπως ἡ ἀγροτικὴ περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ σεβαστός μοι συνάδελφος κ. Ροδόπουλος. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν προκειμένου περὶ ἐλλείμματος μιᾶς ὀκάδος καπνοῦ σύρομεν ἀνθρώπους — καὶ δικαίως, διὰ νὰ ἐπιβάλωμεν τὸ Κράτος τοῦ νόμου — εἰς τὰς φυλακάς, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ὅπως ἐδήλωσαν πολλοὶ τῶν συναδέλφων καὶ ἰδίᾳ ὁ συνάδελφος ἐκ Πρεβέζης, ὑπάρχουν χωρία τὰ ὁποῖα ἐσύρθησαν εἰς τὰς φυλακὰς διότι δὲν ἐδικαιολόγησαν ἀσήμαντα ἐλλείμματα καπνοῦ, πῶς δυνάμεθα ἡμεῖς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ποδοπατήσει τοὺς νόμους, πῶς δυνάμεθα ἀπέναντι αὐτῶν νὰ φανῶμεν ἐπιεικεῖς; Φαντάζομαι, λοιπόν, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ συναδέλφου καὶ ἐνισχύσωμεν ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία ἔρχεται νὰ ἐπιβραβεύσῃ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔδωκαν καμμίαν σημασίαν εἰς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἐπερωτήσεις τῇ αἰτήσει τῶν κυρίων βουλευτῶν ἀναβάλλονται. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὸ Σάββατον, ὥρα 4.30′ μὲ θέμα: τὴν εἰσήγησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. (Ὥρα 8 μ. μ.)