1930.06.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 92α

ΣΑΒΒΑΤΟΝ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 1930

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Μικροθηβῶν καὶ ὁ γεωργικὸς συνεταιρισμὸς παρακαλοῦν ὅπως ἀνασταλῇ ἡ πληρωμὴ παντὸς δημοσίου φόρου καὶ ἡ πληρωμὴ ληξιπροθέσμων γεωργικῶν δανείων, χορηγηθῶσι δὲ εἰς τοὺς καταστραφέντας παραγωγοὺς καλλιεργητικὰ δάνεια διὰ προμήθειαν σπόρου καὶ συντήρησιν. — Κάτοικοι Λαρίσσης ὑποβάλλουν ὑπόμνημα δι’ οὗ ἐκθέτουν τὰς ἀπόψεις τῶν πληθυσμῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς πόλεως Λαρίσσης καὶ παρακαλοῦν ὅπως γίνουν αὗται ἀποδεκταί. — Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Στυλίδος ζητεῖ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ δημοδιδασκάλου Ν. Κουμπούρα. — Οἱ ἰδιοκτῆται ἀπαλλοτριωθέντων κτημάτων τοῦ νομοῦ Ἡρακλείου ζητοῦν τὴν παροχὴν δανείου ὑπὸ τῆς Τραπέζης. — Οἱ Πολύτεκνοι Ἀγρινίου παρακαλοῦν ὅπως ἀνασταλῇ ἡ προσωπικὴ κράτησις τῶν δι’ ἰδιωτικὰ χρέη, διὰ τὰ ὁποῖα κρατοῦνται ἐπὶ μίαν διετίαν. — Ὁ καπνεργατικὸς κόσμος Ξάνθης ζητεῖ τὴν ἄμεσον ἐπίλυσιν τῶν ἐκκρεμῶν καπνικῶν ζητημάτων. — Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Ἀμφικλείας ζητεῖ τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐνοικιοστασίου. — Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Λιδωρίκης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Μηλέας ζητούντων τὴν παραχώρησιν τμήματος τοῦ λειβαδίου Κουσοροῦ εἰς τὴν κοινότητά των. Ὁ σύνδεσμος ἀγοραστῶν ἀνταλλαξίμων κτημάτων Κατερίνης ζητεῖ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ νόμου 4725 καὶ εἰς τοὺς παλαιοὺς ἀγοραστὰς κτημάτων. Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Κουτσοπέταλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας ἀναφερόντων τὴν πλήρη καταστροφὴν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ ζητούντων τὴν ἀναστολὴν εἰσπράξεως τῶν φόρων καὶ τῶν χρεῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν. Ἡ Ἑλένη χήρα Καλεσίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν περικοπὴν τῆς συντάξεώς της καὶ παρακαλεῖ τὴν ἀναθεώρησιν τῆς ἀδίκου ταύτης ἀποφάσεως. Ἡ Ἕνωσις ἀναπήρων ὁλικῆς ἀνικανότητος Ἀθηνῶν εὐχαριστεῖ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς Ἑλληνοτουρκικῆς συμβάσεως. Οἱ πρόσφυγες Χίου καὶ Μυτιλήνης διαμαρτύρονται διὰ τὴν ὑπογραφὴν Ἑλληνοτουρκικῆς συμβάσεως. Οἱ κάτοικοι ὑπερτριάκοντα κοινοτήτων τῆς περιφερείας Σουλίου διαμαρτύρονται διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ ἡμιγυμνασίου τῆς πόλεως Δερβιζιάνη. Οἱ κάτοικοι Ἁλμυροῦ ζητοῦν τὴν ἀναστολὴν τῆς πληρωμῆς τῶν φόρων καὶ τὴν παροχὴν δανείων μακροπροθέσμων παρὰ τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης ἕνεκα τῆς τελείας καταστροφῆς τῆς Καλλιεργείας των. 160 διδάσκαλοι τῶν περιφερειῶν Φλωρίνης καὶ Κοζάνης παρακαλοῦν ὅπως ἀρθῇ ἡ ἀπαγόρευσις προαγωγῆς σχολείων καὶ διδασκάλων. Ἡ Γερουσία ἀποστέλλει τὰ παρ’ αὐτῆς τροποποιηθέντα μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισίν των σχέδια νόμου: 1) Περὶ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν. 2) Περὶ παραγραφῆς κακουργημάτων τινῶν. 3) Περὶ καθορισμοῦ ἀποζημιώσεως ἀπαλλοτριωθέντων κτημάτων Μαργαριτίου Παραμυθίας καὶ 4) Περὶ αὐξήσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ κριθῆς καὶ βρώμης. Ὡσαύτως ἀποστέλλει τὴν παρ’ αὐτῆς τὸ πρῶτον ψηφισθεῖσαν πρότασιν νόμου «περὶ ἀπαλλοτριώσεως ἐν Παλαιοχώρᾳ Σελίνου Κρήτης γηπέδων». Ἐπίσης γνωρίζω ὅτι ὁ πρέσβυς τῆς Ρουμανίας πρὸ ὀλίγου μὲ ἐπεσκέφθη καὶ μοῦ ἀνήγγειλε κατ’ ἐντολὴν τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Ρουμανίας πόσην χαρὰν ᾐσθάνθη διὰ τὴν ἀναγγελίαν τῆς Βαλκανικῆς συνδιασκέψεως καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ Ρουμανικὴ θὰ εἶναι πρόθυμος νὰ συντρέξῃ αὐτὸ τὸ ἔργον καὶ θὰ ἀποστείλῃ ἀντιπροσώπους εἰς τὸ συνέδριον. (χειροκροτήματα). Ἡ Βουλὴ θὰ μὲ συγχωρήσῃ πολὺ διότι μὴ ὑπαρχούσης σήμερον Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν Ἀναφορῶν κατὰ παρέκκλισιν τοῦ κανονισμοῦ θὰ ἐπιτρέψω εἰς τὸν συνάδελφον κ. Ἀναστασίου καὶ ἄλλους τινὰς πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ν’ ἀναπτύξωσι ἐπείγοντα τινὰ ζητήματα.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασίου.

§4Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἠκούσθην, κ. Πρόεδρε, ἐνωρίτερον λόγῳ τοῦ ἀπασχολοῦντος τὴν Βουλὴν σπουδαιοτάτου ζητήματος τῶν Ἑλληνοτουρκικῶν συμφωνιῶν νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν καταστροφῶν τῆς Ἠλείας. Ὡς σᾶς εἶναι γνωστὸν τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα εἰς τὴν Ἠλείαν ἐνέσκηψε δεινὴ συμφορά· ἐπλημμύρισε ὁ ποταμὸς Πηνειὸς καὶ οἱ διάφοροι χείμαρροι κατέκλυσαν ὁλόκληρον τὴν περιοχὴν ἐπιφέροντες ἀνεπανορθώτους ζημίας εἰς τὴν παραγωγήν. Αἱ σταφιδάμπελοι, τὰ σπαρτά, κατεστράφησαν ἐξ ὁλοκλήρου. Αἱ ἀναφοραὶ τῶν ἀρχῶν ἀναβιβάζουν τὰς ζημίας εἰς 100 ἑκατομ. Οἱ κάτοικοι διατελοῦν εἰς πλήρη ἀπόγνωσιν. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς ἀνακούφισιν τῶν κατοίκων κυρίως δέ, ὅπως θελήσῃ νὰ ἀναστείλῃ προσωρινῶς τοὺς φόρους διότι ἀτυχῶς, παρ’ ὅλην τὴν καταστροφὴν οἱ δημόσιοι εἰσπράκτορες μετὰ τῶν χωροφυλάκων ἐπέδραμον εἰς τὸν τόπον αὐτῆς καὶ ἐκεῖ, μέσα ἀπὸ τὰ νερά, ἔπιαναν τοὺς ἀνθρώπους καὶ τοὺς ἐπήγαιναν νὰ πληρώσουν.

§5Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀναφέρατέ μου ὀνόματα.

§6Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀληθὲς τὸ γεγονὸς τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ὁ νομάρχης Ἠλείας, ἐπί τόπου μεταβάς, ἠναγκάσθη νὰ παρακαλέσῃ τοὺς δημοσίους εἰσπράκτορας ν’ ἀναστείλουν αὐτοὶ ὑπ’ εὐθύνην του τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων, ἐτηλεγράφησε δὲ εἰς τὸ ταμεῖον Ἀμαλιάδος νὰ ἀπολύσουν ὅλους ὅσοι εἶχον συλληφθῇ. Πρέπει δὲ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὀφείλονται δὲν εἶναι φόρος τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ συνήθως δικαστικὰ ἔξοδα.

§7Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ μοῦ δώσετε σημείωσιν τῶν ὀνομάτων, ἂν πράγματι προέβησαν εἰς τὴν εἴσπραξιν φόρων τὰς ἡμέρας αὐτάς.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσεριώνης.

§9Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ δοθῇ πᾶσα ἀνακούφισις εἰς τοὺς κατοίκους αὐτοὺς, διότι ἡ καταστροφὴ εἶναι πολὺ μεγάλη. Ὅλοι οἱ καρποὶ κατεστράφησαν τελείως, οἱ δὲ κάτοικοι εὑρίσκονται εἰς ἀπόγνωσιν. Τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1928 ὁπότε ἐγένετο ἡ καταστροφὴ ἐπεκαλέσθην τὴν ἀρωγὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς καταστάσεως αὐτῆς καὶ ἀπεφασίσθησαν τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Παρήλθεν ἀκριβῶς διετία καὶ τὸ ταμεῖον δὲν ἔδειξεν σημεῖα ζωῆς. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ γίνῃ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διὰ νὰ μὴ θρηνήσωμεν καὶ νέας καταστροφάς.

§10Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Γνωρίζετε ὅτι τὸ Δημόσιον ταμεῖον ἔχει καταβάλει τὴν συνδρομήν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ καταβάλῃ. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἀντίληψις ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ἔργα πρέπει νὰ γίνουν διὰ τῆς συνδρομῆς τοῦ Κράτους καὶ ὄχι διὰ τῶν φόρων, τῶν ὁποίων διὰ νόμου ἐπιβάλλετο ἡ εἴσπραξις.

§11Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ Ἠλεία εἶναι ἐκ τῶν περισσότερον δοκιμασθεισῶν ἐπαρχιῶν κατὰ τὰς τελευταίας αὐτὰς ἡμέρας. Ἀλλ’ εἶμαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι αἱ καταστροφαὶ δὲν ἔχουν τὴν ἔκτασιν καὶ τὴν ἔντασιν, ἡ ὁποία ἀναγράφεται εἰς τὸν Τύπον. Βεβαίως εἶναι καταστροφαί, ἀλλ’ εἶναι πολὺ μικρότεραι ἀπὸ ὅτι ἀναγράφεται εἰς τὸν Τύπον. Τὸ λέγω αὐτὸ διὰ νὰ καθησυχάσω τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κόσμον, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον αἱ εἰδήσεις αὐταὶ ἀναγραφεῖσαι καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν φθάνουν μέχρι τοιούτου σημείου ὥστε νὰ παριστοῦν ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Ἑλλάδος βαίνει πρὸς τὴν καταστροφήν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§13Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι ἐνδεχόμενον αἱ καταστροφαὶ νὰ μὴ ἔχουν εἰς ὅλας τὰς ἀγροτικὰς περιφερείας τὴν αὐτὴν ἔκτασιν, ἀλλ’ εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι καὶ εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Θεσσαλίαν καὶ τὴν Πελοπόννησον ὄχι μόνον ἀπὸ τὰς πλημμύρας ἀλλὰ πολὺ περισσότερον ἀπὸ τὰς νόσους αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν μετὰ τὰς τελευταίας βροχὰς ἡ παραγωγὴ κατεστράφη κατὰ μέγιστον ποσοστὸν κατὰ 70% περίπου.

§14Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Γενικῶς ὄχι εἰς μερικὰς μόνον περιφερείας.

§15Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν περιφέρειαι καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον εἰς τὰς ὁποίας κατ’ ἐξηκριβωμένας πληροφορίας ἡ παραγωγὴ κατεστράφη τὴν παραμονὴν τοῦ θερισμοῦ. Ἀποδεικνύει καὶ αὐτὸ τὴν κακὴν μοῖραν τοῦ γεωργοῦ, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐκτεθειμένος εἰς τὰς καιρικὰς μεταβολάς. Εἰς τὰ μέρη αὐτὰ εἰς τὰ ὁποῖα ἔγιναν αἱ καταστροφαὶ δὲν ἐνθυμοῦνται οἱ ἄνθρωποι παρομοίαν καταστροφὴν τῆς γεωργίας ὅπως ἡ ἐφετινή. Εἰς μερικὰς περιφερείας δὲν ἐκράτησαν οὔτε τὸν σπόρον διὰ νὰ καλλιεργήσουν τὸ ἑπόμενον ἔτος. Εἶναι ἀνάγκη λοιπόν, νὰ ληφθοῦν σύντονα μέτρα· οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ζητοῦν ἐλεημοσύνην, ἂν καὶ θὰ ἦτο δικαιολογημένη μία ἀντίληψις κοινωνικὴ διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Τὶ πρέπει νὰ γίνῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου; 1ον. Ἐπήγοντα δάνεια χρειάζονται διὰ νὰ γίνῃ καλλιέργεια ὀψίμων καρπῶν, ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοιαύτη. 2ον. Νὰ γίνῃ ἐγκαίρως προμήθεια σπόρων. 3ον. Ἀφθονωτέρα παροχὴ δανείων. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἰς μερικὰς περιφερείας ἔχει ἐξαντλήσει τὸ ὅριον τοῦ δανεισμοῦ εἰς ἄλλας περιφερείας δὲν ἔχει προβῆ εἰς παροχὴν δανείων. Εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν εἶναι εὔκολον ἡ Τράπεζα καὶ αὐτὸ νὰ κάνῃ. Κυρίως διὰ τὴν Πελοπόννησον, νὰ προβῇ εἰς δανεισμὸν καὶ εἰς ἄτομα καὶ εἰς συνεταιρισμούς. Εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν ὅπως εἰς τὴν Θεσσαλίαν καὶ Μακεδονίαν ἡ παροχὴ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κανόνων τοὺς ὁποίους ἐφαρμόζει ἡ Τράπεζα εἶναι δυσχερὴς καὶ διὰ τοῦτο θὰ ἐχρειάζετο μία ἰδιαιτέρα σύμβασις.

§16Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διεβιβάσθησαν εἰς τὴν τράπεζαν ὁδηγίαι ὅπως χορηγῇ δάνεια τοῦ Κράτους ἐγγυωμένου τὸ ½.

§17Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λέγω νὰ γίνῃ μία νέα σύμβασις ἕνεκα τῶν ἐξαιρετικῶν περιστάσεων. Εἶναι ἀνάγκη δὲ ἡ σύμβασις περὶ συγκεντρώσεως τοῦ σίτου ἡ ὁποία εἶναι ἐκρεμὴς νὰ ὑπογραφῇ τὸ ταχύτερον, διότι δυσχεραίνεται ἡ Τράπεζα νὰ προβῇ εἰς ἐργασίαν. Καὶ ναὶ μὲν ὁ νόμος ὁ νέος δὲν ἐπιβάλλει μεταρύθμισιν τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ εἶναι εὔκολον ὅταν βγοῦν τὰ ἐκτελεστικὰ διατάγματα νὰ γίνῃ μεταρρύθμισις τῆς συμβάσεως. Πρέπει νὰ ὑπογραφῇ ἡ παλαιὰ σύμβασις διὰ νὰ μπορέσῃ νὰ κινηθῇ ἡ Τράπεζα. Αὐτὰ εἶναι τὰ πλέον ἐπείγοντα καὶ πρόχειρα μέσα. Ἐκτὸς τούτων ὅμως ἐπιβάλλεται κἄτι ἄλλο νὰ γίνῃ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, εἰς τὰς περιφερείας εἰς τὰς ὁποίας ἐγένοντο αἱ μεγαλείτεραι καταστροφαί, νὰ ἐνταθῇ ἡ ἐκτέλεσις δημοσίων ἔργων ὥστε νὰ εὕρουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐργασίαν καὶ νὰ προσπορισθοῦν τὰ μέσα τῆς ζωῆς τὸ ἔτος αὐτό. Εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα εἶναι ἐγκεκριμένα δημόσια ἔργα. Νὰ ἐνταθῇ ἡ ἐργασία εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα καὶ διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ὁδῶν καὶ διὰ τὴν ἐπισκευὴν αὐτῶν καὶ διὰ τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα. Ὅσαι πιστώσεις εἶναι δυνατὸν νὰ χορηγηθοῦν, νὰ χορηγηθοῦν διὰ νὰ εὕρουν τὸν χειμῶνα ἐργασίαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Διότι ἡ καταστροφὴ εἶναι εἰς μερικὰς περιφερείας ἀνωτέρα πάσης περιγραφῆς.

§18Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐν συνόλῳ ἡ ἐφετινὴ παραγωγὴ τῶν δημητριακῶν δὲν εἶναι κατωτέρα τῆς περυσινῆς.

§19Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι εὐχάριστον, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἔχω ὅμως πληροφορίας ἀπὸ τὴν περιφέρειαν Κοζάνης καὶ ὡρισμένας περιφερείας τῆς Ἀρκαδίας καθὼς καὶ τῆς Θεσσαλονίκης, κατὰ τὰς ὁποίας εἶναι πλήρης ἐκεῖ ἡ καταστροφή. Ἐὰν λοιπὸν δὲν ἔχουν μίαν ἐργασίαν νὰ προσπορισθοῦν τὸ πρὸς τὸ ζῆν δὲν θὰ μπορέσουν νὰ ζήσουν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κολιαλέξης.

§21Θ. ΚΟΛΙΑΛΕΞΗΣ. Ἀξιότιμοι κύριοι, εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ σᾶς ἀναγγείλω ὅτι ὁ ἐκ Κουτσοποδίου τῆς Ἀργολίδος καταγόμενος κ. Τζὶμ Λόντος κατήγαγε περιφανῆ νίκην εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ διὰ τῆς νίκης αὐτῆς ἀπέκτησε τὸ παγκόσμιον πρωτάθλημα τῆς ἐλευθέρας πάλης. Ἡ Ἑλληνικὴ φυλὴ διὰ τῶν τελευταίων νικῶν τόσον εἰς Εὐρώπην τῆς δίδος Διπλαράκου, ὅσον καὶ ἐν Ἀμερικῇ τοῦ κ. Τζὶμ Λόντου ἀπέδειξεν ὅτι εἶναι ἀνταξία τῶν προγόνων της οἱ ὁποῖοι διεκρίνοντο ἐν τῇ πάλη καὶ τῇ ἀνδρείᾳ. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν θερμῶς, ὅπως εἰς τὸν κ. Τζὶμ Λόντον, ὁ ὁποῖος ἐδόξασεν ὄχι μόνον τὴν ἰδιαιτέραν του πατρίδα ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, ἀποστείλωμεν ἓν συγχαρητήριον τηλεγράφημα.

§22Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν νομίζω ὅτι τοῦτο μπορεῖ νὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ὁ Πρόεδρος ἢ ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας μπορεῖ πολὺ καλὰ νὰ στείλῃ συγχαρητήριον τηλεγράφημα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀλαβᾶνος.

§24Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Μολονότι ἔχω πλήρη ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς γενομένας πρό τινος δηλώσεις ἐν τῇ Βουλῇ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύμβασιν Fasstern, ἐν τούτοις ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ καθησυχάσουν 400 οἰκογένειαι αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται πραγματικῶς εἰς μεγάλην νευρικότητα. Ἔχουν κάποιαν ἀνησυχίαν. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐπαναλάβῃ τὶ γνωρίζει νεώτερον.......

§25Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχομεν νεώτερον· ἀνεβάλομεν διὰ τὸν Ὀκτώβριον διὰ νὰ ἴδωμεν τὶ πρέπει νὰ κάμωμεν.

§26Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἡ ἀνησυχία τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι δικαιολογημένη, διότι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐνόμιζον ὅτι θὰ ἐργασθοῦν εἰς ὅλον των τὸν βίον. Εἶναι ἐφωδιασμένοι μὲ εἰδικὰς γνώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν τοὺς ἐπαρκοῦν νὰ ζήσουν ἄλλως. Πρόκειται περὶ μιᾶς τάξεως ἀνθρώπων, ἡ ὁποία εἶναι ἀξία πάσης προστασίας. Ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν τιμῆς διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ προστατεύσῃ τοὺς ὑπαλλήλους, ὥστε νὰ μὴ ὑποστοῦν καμμίαν ἀπολύτως ζημίαν.

§27Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὑπεσχέθη ὅτι...

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις θὰ γίνῃ κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου τὸν Ὀκτώβριον...

§29Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ζήτημα εἶναι νὰ μὴ ἐμφανισθῇ ἡ σύμβασις ὑπογεγραμμένη τὸν Ὀκτώβριον...

§30Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Γνωρίζομεν ὅλας τὰς συστάσεις αἱ ὁποῖαι ἔγιναν. Ἡμεῖς θὰ κάμωμεν τὸ καλοκαῖρι ὅτι εἶναι καλὸν καί, ἂν μᾶς πείσητε ὅτι ἐκάμαμε τίποτε στραβό, θὰ τὸ διορθώσουμε. Ἐγὼ ἀναγνωρίζω ὅτι δὲν εἶμαι ἀναμάρτητος, ἄλλοι ἔχουν αὐτὴν τὴν ἀρετήν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§32Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας ἵνα ἐκθέσω παράπονα τινά, τὰ ὁποῖα μοῦ διεβιβάσθησαν ἐκ τῆς Θεσσαλονίκης. Ὑπάρχει ἕνας συνοικισμὸς ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει 400 οἰκογενείας καὶ ἐκεῖ ὑπάρχουν ξύλινα παραπήγματα, πρόκειται δὲ νὰ γίνῃ συνοικισμὸς τακτικός, ἀλλ’ ὑπάρχει μικρὰ μειονότης, ἡ ὁποία θέλει νὰ μεταφερθῇ ὁ συνοικισμὸς ἀπὸ ἐκεῖ ὅπου εἶναι πλησίον εἰς τὸν σταθμόν. Τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὰ συμφέροντα τῆς πλειονότητος, διότι ἔχομεν ἤδη ἐκεῖ σχολεῖον, ἐκκλησίαν καὶ νερό, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφερθοῦν, τὰ ἔξοδα δὲ τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν διὰ τὸν νέον ἐκεῖ συνοικισμὸν θὰ εἶναι πολὺ μεγαλείτερα, παρὰ ἐὰν γίνῃ ὅπου εἶναι. Μὲ ἐπεσκέφθη καὶ ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος, ὁ ὁποῖος διεμαρτυρήθη ἐντονώτατα καὶ μὲ παρεκάλεσε νὰ κάμω μίαν σύστασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέξῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα καὶ ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν δαπανῶν τοῦ Κράτους.

§33Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ σταλοῦν, κ. πρόεδρε, τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος εἰς τὸν γενικὸν διοικητὴν Μακεδονίας.

§34Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Δὲν ὑπάρχει περίπτωσις τοιαύτη ὡς ἐκτίθεται ἀπὸ τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Εἶναι τοῦ Τενεκὲ μαχαλᾶ ἕνας συνοικισμός, ὁ ὁποῖος ἐχάλασε τώρα πραγματικῶς καὶ ἀνέλαβεν ἡ γενικὴ διοίκησις νὰ τὸν κτίσῃ. Ἦλθεν ἡ ἐπιτροπὴ καὶ μετέβημεν εἰς τὸν κ. ὑπουγὸν τῆς Προνοίας διὰ τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἐγκαταστάσεων ἐκεῖ.

§35Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Σᾶς ἀναγγέλλω ὅτι αὔριον τὴν πρωΐαν γίνονται αἱ ἑορταὶ τῆς θεμελιώσεως τοῦ λίθου τῶν 75 σπιτιῶν, τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν. Ὁ συνοικισμὸς τοῦ Χαρμάνκιοϊ εἶναι ἀπὸ τοὺς πενθίμους συνοικισμούς, κ. πρόεδρε, δὲν εἶναι ἐκ τῶν βιωσίμων συνοικισμῶν. Ἀπέχει 4 χιλιόμετρα ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην, πληρώνουν 6.50 δραχμὰς τὰ κορίτσια διὰ νὰ μεταβοῦν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην νὰ ἐργασθοῦν. Ἐσκέφθημεν ἀντὶ νὰ ἔχωμεν ἕνα μόνον βιώσιμον συνοικισμόν, νὰ τὸν ἐνσωματώσωμεν εἰς τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ πρὸ παντὸς νὰ κάμωμεν ὥστε νὰ δύνανται τὰ κορίτσια νὰ δουλεύουν εἰς τὰ ἐργοστάσια καὶ οἱ οἰκογενειάρχαι, χωρὶς νὰ πληρώνουν 13 δραχμάς. Τὸ συμφέρον αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων καὶ ὡς ἀνθρώπων καὶ ὡς Ἑλλήνων καὶ ὡς προσφύγων εἶναι νὰ ἐνσωματωθοῦν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ὁ κ. γενικὸς διοικητὴς τὸ ἐξήτασεν ἐπὶ τόπου τὸ ζήτημα. Εἶναι μία μικρὰ μερὶς ἡ ὁποία ἀντίκειται καὶ ἡ ὁποία τὸ κάμνει, διότι ἐπιθυμεῖ νὰ διατηρηθῇ ἡ ἰδιαιτερότης τῆς σφραγίδος τοῦ συνοικισμοῦ διὰ νὰ ὑπάρχῃ προεδρία καὶ ἀντιπροεδρία. Ὁ κ. Ζαβιτζιᾶνος ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπεσκέφθη τὸν συνοικισμὸν...

§36Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἶναι ὑπὸ τὰς χειροτέρας συνθήκας. Δύναμαι νὰ τὸ βεβαιώσω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως.

§37Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Οἱ κάτοικοι τοῦ συνοικισμοῦ αὐτοῦ εἶναι πληθυσμὸς ἀγροτικὸς καὶ ὄχι ἀστικός. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀπὸ διπλῆς ἀπόψεως ἐξεταστέον τὸ ζήτημα. Δὲν εἶναι ἀξιοσύστατον τὸ μέτρον νὰ κάμωμεν συνοικισμοὺς ἔξωθι τῶν πόλεων, διότι οὕτω πως... Ἐγὼ συνηγορῶ ὑπὲρ τῶν ἀντιλήψεων τὰς ὁποίας οἱ πλεῖστοι τῶν κατοίκων ἔχουν, ὅτι τὸν συνοικισμὸν δὲν μποροῦν νὰ τὸν μεταχειρισθοῦν ἂν δὲν τοὺς δώσουν ἓν μέσον συγκοινωνίας. Κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας μοῦ ἔδωκεν, ἡ μερὶς ἡ ὁποία θέλει νὰ εἶναι πλησίον τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι 72 ἄτομα, τὸ ὅλον ἀποτελεῖται ἐκ 300. Ἐὰν εἶναι ὁ λόγος ὅτι πρέπει νὰ τοὺς πᾶμε κοντὰ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, διὰ νὰ ἔχουν τὰς εὐκολίας τὰς ὁποίας εἶπεν ὁ κ. συνάδελφός μου ἐγὼ εἶμαι ἐντελῶς σύμφωνος καὶ ὑποθέτω ὅτι ἐὰν μελετηθῇ καλλίτερον τὸ ζήτημα θὰ ἴδητε ὅτι τοιούτους συνοικισμοὺς ἔξω τῆς πόλεως δὲν πρέπει νὰ δημιουργοῦμεν· καὶ ἐργατικοὶ ἀκόμη ἐὰν εἶναι πρέπει νὰ γίνουν μακρύτερον τῆς πόλεως μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι πρέπει νὰ τοὺς δώσωμεν ἓν μέσον συγκοινωνίας. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σεῖς, ὅταν περιωδεύατε εἰς τὴν Μακεδονίαν, τὶ γίνεται κάθε πρωΐ εἰς τὰς μεγάλας πόλεις; Ὅλοι οἱ τοπικοὶ σιδηρόδρομοι ἔρχονται μὲ σωρείαν κόσμου· ἐὰν τοὺς συγκεντρώσωμεν ὅλους εἰς μίαν πόλιν, θὰ ζήσουν ἀσφυκτικῶς καὶ εἰς μίαν ἀτμόσφαιραν ἡ ὁποία θὰ ἀντίκειται εἰς τοὺς ὑγιεινοὺς ὅρους οἱ ὁποῖοι ἀπαιτοῦνται δι’ αὐτούς. Ἐνῷ ἐὰν ἀποκαταστήσωμεν καὶ τὸν ἐργατικὸν συνοικισμὸν ὅσον τὸ δυνατὸν μακρύτερον καὶ τοὺς δώσωμεν ἓν μέσον συγκοινωνίας, καὶ ἡ πόλις δὲν θὰ ζημιοῦται καὶ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι θὰ ζοῦν ὑπὸ ὅρους εὐνοϊκοὺς καὶ ὑγιεινούς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Ζαβιτζιᾶνος εἶναι ὀρθόν. Ὅτι ἐκεῖ εἶναι ξύλινα σπίτια εἰς ἀθλίαν κατάστασιν, αὐτὸ εἶναι ἀναντίρρητον, ἀλλ’ εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν διότι ὁ συνοικισμὸς δὲν ἔχει γίνει ἀκόμη. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ ἀσκῇ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐνεργήσῃ μίαν ἐπιτόπιον ἐξέτασιν, νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ὄντως αἱ συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας πρέπει νὰ γίνῃ ὁ συνοικισμὸς ἱκανοποιοῦσι τὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων. Πάντως ἀπαιτεῖται νὰ ἐξετασθῇ καλλίτερον τὸ ζήτημα.

§38Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Αἱ συνθῆκαι τοῦ συνοικισμοῦ αὐτοῦ εἶναι δειναί, διότι ἐκεῖ οἱ ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους διαβιοῦν οἱ ἄνθρωποι εἶναι δυσάρεστοι, διότι δὲν ἔχει τὰ στοιχεῖα τοῦ ἀγροτικοῦ συνοικισμοῦ διὰ νὰ μένουν ἐκεῖ, οὔτε ἔχει ἔκτασιν πρὸς καλλιέργειαν, οὔτε τίποτε· συναλλάσσονται οἱ κάτοικοι μὲ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ περιμένουν νὰ ζήσουν ἐκ τῶν ἡμερομισθίων τὰ ὁποῖα παίρνουν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἑνωθοῦν μὲ τὴν Θεσσαλονίκην, ἵνα γίνῃ ὁ βίος αὐτῶν ἀνεκτός.

§39Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω ὅλη ἡ μέχρι τοῦδε γενομένη συζήτησις νὰ ἀποσταλῇ ἐν ἀντιγράφῳ πρὸς τὸν γενικὸν διοικητὴν Μακεδονίας, διὰ νὰ ἐξετάσῃ οὗτος τὰ πράγματα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πριμίδης.

§41Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ εἴδησις ὅτι ἡ γενικὴ ἀποθήκη ὑλικοῦ στρατοῦ Πειραιῶς πρόκειται νὰ μεταφερθῇ ἐκ Πειραιῶς εἰς Χαλκίδα προὐκάλεσεν ὄχι μόνον ἁπλῶς ἀνησυχίαν εἰς τὰς διαφόρους τάξεις τοῦ Πειραιῶς, ἀλλὰ αὐτόχρημα ἀναστάτωσιν. Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, τὸ ἐπαγγελματικὸν ἐπιμελητήριον καὶ σωρεία ἄλλων ὀργανώσεων προέβησαν εἰς τὴν σύνταξιν ψηφισμάτων εἰς τὴν Κυβέρνησιν παραπονουμένων, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει συντελεσθῇ τοῦτο θὰ ἀποτελέσῃ δεινὸν πλῆγμα. Ἡ γενικὴ ἀποθήκη ὑλικοῦ στρατοῦ ὑφίσταται πρὸ 40 ἐτῶν. Εἰς τὴν ἀποθήκην ἀπασχολοῦνται ἀφ’ ἑνὸς μὲν περὶ τὰς 600 οἰκογενείας μονίμου προσωπικοῦ ἐξ ἄλλου δὲ περὶ τὰς 3000 καὶ πλέον ἐργατριῶν ραφῆς. Ὅλον αὐτὸ τὸ προσωπικὸν καὶ αἱ ἐργάτριαι πρόκειται ἀσφαλῶς νὰ στερηθοῦν τῆς ἐργασίας των εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν μεταφερθῇ ἡ ἀποθήκη. Ποιοῦμαι ἰδιαιτέραν ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρῶτον πολίτην τοῦ Πειραιῶς, ὅπως εἰ δυνατὸν ἀνασταλῇ ἡ πραγματοποίησις αὐτοῦ τοῦ μέτρου, ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ὁποίου θέλει ἀποτελέσῃ μεγάλην ἀδικίαν διὰ τὸν Πειραιᾶ, ἀλλὰ καὶ θέλει προκαλέσῃ εἰς αὐτὸν μεγάλην ζημίαν. Εἶναι γνωσταὶ αἱ δυσμενεῖς οἰκονομικαὶ συνθῆκαι καὶ οἱ ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους διέρχεται ὁ Πειραιεύς, ὁ ὁποῖος ἐπὶ πλέον μαστίζεται καὶ ἀπὸ ὑπερβολικὴν ἀνεργίαν.

§42Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Αἱ ἐργαζόμεναι τάξεις τόσον τοῦ Πειραιῶς ὅσον καὶ τῶν συνοικισμῶν θερμῶς παρακαλοῦν νὰ μείνῃ ἐκεῖ ἡ ἀποθήκη ὑλικοῦ, καθόσον ὑπάρχει τοιαύτη ἀνεργία εἰς τὸν Πειραιᾶ ὥστε...

§43Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅταν πρόκειται νὰ πάρωμεν ἀπὸ καμμίαν μικρὰν πόλιν εἴτε καμμίαν μονάδα στρατοῦ εἴτε τίποτε ἄλλο διὰ νὰ τὴν μεταφέρωμεν ἀλλοῦ διὰ νὰ τὴν ἐκπαιδεύσωμεν καλλίτερον, ἀκούονται κραυγαί: «θὰ μᾶς καταστρέψετε ὅλους, θὰ μᾶς κάμετε, θὰ μᾶς δείξετε». Δὲν μπορῶ νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὴν πόλιν τοῦ Πειραιῶς, ὅπου καὶ ἐκλέγομαι ὡς βουλευτής, ὑπάρχουν οἱ ἴδιοι ὅροι, ὥστε νὰ μᾶς λέγουν «χαθήκαμε τὶ κάνετε αὐτό;». Κύριοι, ἐὰν ἐξετάζωμεν τὰ πράγματα μὲ αὐτὸ τὸ στενὸν πνεῦμα, εἶναι ἀδύνατον νὰ πραγματοποιήσωμεν ὅρου σοβαρᾶς ἐργασίας. Ἡ σκέψις ἡ ὁποία ἐπρυτάτευσε καὶ καθωδήγησεν εἰς τὴν λῆψιν τῆς ἀποφάσεως ὅπως ἡ γενικὴ ἀποθήκη μεταφερθῇ εἰς τὴν Χαλκίδα, εἶναι ἡ ἑξῆς: Χρειάζεται νὰ κάμωμεν εἰς τὸν Πειραιᾶ μίαν γενικὴν ἀποθήκην, διότι σήμερον ὑπάρχουν πολλὰ κτίρια εἰς τὰ ὁποῖα στεγάζεται τὸ ὑλικὸν στρατοῦ. Πρόκειται λοιπὸν νὰ συγκεντρώσωμεν αὐτό· ἐκ τῆς συγκεντρώσεως δὲ αὐτῶν θὰ προκύψῃ μία μεγάλη οἰκονομία ἡ ὁποία ὑπολογίζεται εἰς δεκάδας ἑκατομμυρίων, ὑπὲρ τὰ 30 ἑκατομμύρια οἰκονομίας θὰ ἔχωμεν ἐὰν κάμωμεν γενικὴν ἀποθήκην ἔχουσαν παραπλεύρως ἓν quai ὅπου θὰ γίνεται ἡ φόρτωσις καὶ ἡ ἐκφόρτωσις. Εἶχε ληφθῆ λοιπὸν ἡ ἀπόφασις αὐτὴ αἱ γενικαὶ ἀποθῆκαι νὰ μείνουν εἰς τὸν λιμένα τοῦ Ἁγίου Γεωργίου καὶ ἡ λύσις αὐτὴ ἦτο ἀρίστη, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ὁ ἴδιος ὁ Πειραιεὺς καὶ τὰ ἴδια τὰ ἐπιμελητήρια, τὰ ὁποῖα φωνάζουν σήμερον νὰ μὴ πάρετε ἀπὸ ἐκεῖ τὰς γενικὰς ἀποθήκας, τὸ ἴδιον τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον δὲν λέγει διὰ ψηφίσματος ἀλλὰ διὰ τῶν ἀντιπροσώπων του μᾶς εἶπε: κύριοι, προσέξατε τὸν λιμένα τοῦ Ἁγίου Γεωργίου νὰ τὸν κρατήσετε διὰ τὴν βιομηχανικὴν ζώνην, διότι ἂν δὲν τὸν κρατήσετε διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχετε καὶ ἐλευθέραν ζώνην βιομηχανικὴν ἀξίαν λόγου. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου εἴπωμεν: διατὶ νὰ πάρωμεν ἕνα μέρος σπουδαῖον τοῦ στενοῦ χώρου τοῦ Ἁγίου Γεωργίου — διότι εἶναι στενὸς ὁ χῶρος εἰς τὸν Ἅγιον Γεώργιον — διατὶ νὰ τὸν πάρωμεν καὶ νὰ τὸν χρησιμοποιήσωμεν διὰ τὰς γενικὰς ἀποθήκας αὐτοῦ τοῦ ὑλικοῦ καὶ νὰ μὴ τὰς μεταφέρωμεν εἰς ἕνα ἄλλο μέρος; Ἀπὸ στρατιωτικῆς δὲ ἀπόψεως ἐνδείκνυται πολὺ καλὴ ἡ Χαλκὶς νὰ κάμωμεν ἐκεῖ τὰς ἀποθήκας καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὸν λιμένα τοῦ Ἁγίου Γεωργίου διὰ τὰς ἄλλας ἀνάγκας τοῦ Πειραιῶς. Μπορεῖτε νὰ φαντασθῆτε ὅτι ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως θὰ παραβλαφθῇ ὁ λιμὴν τοῦ Πειραιῶς; Διότι οἱ 600 ἐργάται θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ μεταφερθοῦν εἰς τὴν Χαλκίδα, αἱ δὲ ἄλλαι μόνον 3000 αἱ ὁποῖαι εἶναι ράπτριαι αὐταὶ θὰ εὑρεθοῦν εἰς κάποιαν δύσκολον θέσιν. Μὰ πῶς θέλετε νὰ κάμωμεν τὸν τόπον μας νὰ προοδεύσῃ ἄν διαρκῶς θὰ ἀποβλέπωμεν εἰς τὸ νὰ μὴ θίξωμεν κανένα συμφέρον ὑπάρχον; πῶς τὸ θέλετε αὐτό; Καὶ αὐταὶ αἱ γυναῖκες ποὺ ράβουν τὰ ροῦχα δὲν εἶναι προσκεκολλημέναι εἰς τὸν Πειραιᾶ· μποροῦν νὰ ὑπάγουν εἰς τὴν Χαλκίδα. Ἂς γίνῃ ἡ Χαλκὶς μία μεγαλειτέρα πόλις. Δὲν ἔχει ἀνάγκην ὁ Πειραιεὺς ἀπὸ τὸν πληθυσμὸν αὐτόν, ἐφόσον θὰ τακτοποιηθῇ ὡς τακτοποιεῖται ἤδη ὁ λιμὴν τοῦ Πειραιῶς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τὸ σημερινὸν λιμάνι εἰς τὸν Πειραιᾶ τὸ ὁποῖον εἶναι πρὸ παντὸς ἡ βιομηχανικὴ ἐλευθέρα ζώνη. Εἶναι ἡ βιομηχανικὴ ἐλευθέρα ζώνη ἡ ὁποία θὰ γίνῃ εἰς τὸ λιμάνι τοῦ Ἁγίου Γεωργίου. Λοιπὸν ἂν τὰ κρίνετε αὐτά, θὰ ἰδῆτε ὅτι δὲν εἶναι σωσταὶ αὐταὶ αἱ αἰτήσεις ἂν θέλετε νὰ μὴ θίξωμεν κανένα συμφέρον ἀπὸ τὰ σήμερον ὑφιστάμενα. Βέβαια καλὸν θὰ εἶναι, ἀλλὰ δὲν θὰ κάμωμεν κανένα ἔργον προόδου. Ἄν θέλετε νὰ προοδεύσωμεν θὰ θίξωμεν αὐτὰ τὰ συμφέροντα, μάλιστα εἰς τὸν τόπον μας ποὺ ἔχει ἡ κοινὴ ἀντίληψις ἀναπτυχθῆ εἰς μεγάλον βαθμὸν καὶ ποὺ δίδομεν ἀποζημιώσεις κ.τ.λ. Ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ παρουσιασθῇ τοιαύτη περίπτωσις ἐδῶ. Ὁπωσδήποτε θὰ βάλω καὶ πάλιν νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα, ἀλλὰ σᾶς λέγω ὅτι μὲ ὅλην τὴν λύπην τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι διότι θὰ ζημιωθοῦν μερικὲς γυναῖκες εἰς τὸν Πειραιᾶ δὲν νομίζω ὅτι αὐτὸ θὰ μᾶς κάνῃ νὰ μεταβάλωμεν τὰς ἀποφάσεις μας δηλαδὴ νὰ κάμωμεν τὰς γενικὰς ἀποθήκας εἰς τὴν Χαλκίδα καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὸν Πειραιᾶ διὰ τὰς βιομηχανικὰς ἀνάγκας.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης.

§45Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ παρακαλέσω εὐλαβῶς τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τῆς καὶ τὴν τελευταίως δοκιμασθεῖσαν ἐπαρχίαν τοῦ νομοῦ Χανίων ἡ ὁποία ἐκ τῶν σεισμῶν τῶν συνεχῶν ἔπαθεν ὄχι μόνον βλάβας σημαντικάς, ἀλλὰ καὶ καθίζησιν τοῦ ἐδάφους της ἐκ τῆς ὁποίας ὑπέστησαν πολλὰς βλάβας αἱ οἰκίαι τῆς κωμοπόλεως... Ἑπομένως θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἔλθῃ εἰς αὐτὴν τὴν τὴν ἐπαρχίαν ἀρωγός.

§46Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ δὲν μᾶς ἐζήτησαν νὰ ἔλθωμεν ἀρωγοὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτήν. Ἐμάθαμεν ὅτι ἔγινεν μία καθίζησις καὶ παρήχθη ἕνα τρομερὸν λιμάνι 2.000 μέτρα. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι τόσον τρομερὰ τὰ πράγματα. Ἔγινεν ἐκεῖ μία μικρὰ λιμνίτσα, δὲν εἶναι τίποτε.

§47Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κατέρρευσαν καὶ οἰκίαι κ. Πρόεδρε.

§48Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰ ἠξεύρω. Ὁ Θεὸς φαίνεται μᾶς δοκιμάζει· κάτι ἁμαρτίες θὰ κάμαμε.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὴν ἐπερώτησιν τὴν ἀπευθυνομένην πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας περὶ τῆς συμβάσεως τῶν ἔργων Ἀξιοῦ Φαουντέσιον, ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις θὰ δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Τζερμιᾶν, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε τὴν ἐπερώτησιν νὰ τὴν ἀναπτύξῃ.

§50Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ εἶναι ἡ τελευταία συνεδρίασις, κ. Πρόεδρε.

§51Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄλλην μίαν ἔχομεν ἀκόμη. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ψηφισθοῦν τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα εἶναι 3–4, ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις καὶ κατόπιν συνεχίζομεν αὐτὴν τὴν συζήτησιν.

§52Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἤθελον, ἂν εἶναι ἡ τελευταία συνεδρίασις, νὰ συστήσω τὰ ἑξῆς. Αὔριον ἄρχεται τῶν ἐργασιῶν τὸ σταφιδικὸν συνέδριον. Ἐλπίζω ὅτι θὰ ἐνθυμῆται ὁ κ. Πρόεδρος ὅτι εἶπεν, ὅτι ἂν ληφθῇ ἀνάγκη μέτρου τινὸς θὰ ἦτο πρόθυμος νὰ συγκαλέσῃ τὴν Βουλὴν πρὸς τοῦτο. Θὰ ἤθελον νὰ εἶχον ὑπ’ ὄψει ἂν ἡ Βουλὴ θὰ εἶναι εὔκολον νὰ συνέλθῃ ἢ νὰ προτείνῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν διὰ τοῦτο. Διότι φοβοῦμαι, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ εἶναι εὔκολον νὰ συνέλθῃ.

§53Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὴν Δευτέραν εἶναι ἡ τελευταία συνεδρίασις καὶ θὰ ἀποφασίσωμεν διὰ τὸ ζήτημα.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Μόνη συζήτησις τῆς ὑπὸ τῆς Γερουσίας τὸ πρῶτον ψηφισθείσης προτάσεως νόμου «περὶ ἀπαλλοτριώσεως ἐν Παλαιοχώρᾳ Σελήνου Κρήτης γηπέδων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου «περὶ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ ἀποζημιώσεως ἀπαλλοτριωθέντων κτημάτων Μαργαριτίου Παραμυθιᾶς». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ κριθῆς καὶ βρώμης, καὶ ἄλλων τινων μεταβολῶν» Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀλαβάνος.

§55Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Βουλὴν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι γνωστόν, διότι ἤγειρε θύελλαν συζητήσεων. Τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη μὲ μίαν τροπολογίαν ἡ ὁποία ὑπεβλήθη τὴν τελευταίαν στιγμήν. Ἡ τροπολογία ἀποβλέπει εἰς τοῦτο, δίδει τελωνειακὰς εὐκολίας εἴς τινα εἴδη. Ἐγένετο τοῦτο ἀπὸ σκοποῦ κατόπιν συνεννοήσεως τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ χημικοῦ ἐργοστασίου, ὅπως διευκολυνθῇ ἡ Ἐθνικὴ Οἰκονομία τῆς Χώρας. Ἀλλ’ ἦτο φυσικόν, ὅταν ἐψηφίσθη τὴν 7 Ἀπριλίου τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπέβαλε τὴν φορολογίαν αὐτήν, νὰ ἐξεγείρῃ, ὅπως εἶπεν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τοὺς ἐνδιαφερομένους καὶ τοὺς ἔχοντας συμφέρον. Ἐξηγέρθησαν, λοιπόν ὅλοι αὐτοί· καὶ δὲν εἶχον μὲν τὴν τόλμην νὰ ζητήσουν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀρθῇ ὁ δασμὸς ὁ ἐπιβληθείς, ἀλλ’ ὅπως ζητήσουν νὰ γίνουν τελωνειακαὶ εὐκολίαι εἰς τὴν ὑπάρχουσαν παρακαταθήκην. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιέσθη καὶ ὑπέβαλε τροπολογίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ βρώμης καὶ κριθῆς» διὰ τῆς ὁποίας παρεῖχε τελωνειακὰς εὐκολίας εἰς τὰ εἴδη αὐτά. Καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὲ παρακολουθήσῃ, διότι εἶναι ζήτημα ὑψίστης σπουδαιότητος κοινωνικῆς καὶ ἀφορᾷ ὄχι μόνον τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν τῆς Χώρας, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν ζωὴν τοῦ λαοῦ, διότι εἶναι ἐκ τῶν πρώτων ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ. Μεταξὺ τῶν ἄλλων ἦτο καὶ τὸ πυριτικὸν νάτριον, τοῦ ὁποίου ἐζήτησα ἐγὼ τὴν ἀπαλλαγὴν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπιέσθη τότε καὶ ἐδέχθη τὴν ἐξαίρεσιν, δηλαδὴ νὰ μὴ παράσχῃ εὐκολίας εἰς τὰς ὑπαρχούσας παρακαταθήκας. Θὰ ἴδωμεν δὲ εὐθὺς ἀμέσως πῶς ἐστήριξα τὸν λόγον διὰ τοῦ ὁποίου καὶ ἔπεισα τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι πρέπει νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου ἐκείνην. Τὸ νομοσχέδιον ἐστάλη εἰς τὴν Γερουσίαν, ἀλλ’ ἤδη μετατρέπεται εἰς φοὺτ–μπὼλ μεταξὺ Γερουσίας καὶ Βουλῆς, καὶ ἐκεῖ ἔγινε μία τροπολογία διὰ τῆς ὁποίας ἀπαλλάσσεται τὸ πυριτικὸν νάτριον. Σήμερον ἔχει καταργηθῆ εἰς ὅλον τὸν κόσμον καὶ ὑπάρχει μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ γίνεται δι’ αὐτοῦ ἡ νοθεία τοῦ σάπωνος. Τί τὸ κακὸν νὰ γίνεται αὐτὴ ἡ νοθεία; Τὸ κακὸν εἶναι τοῦτο, κύριοι βουλευταί, τὸ ἑξῆς: Πρῶτον δὲν ἀφίνει τὸ σαποῦνι νὰ στεγνώσῃ καὶ εἶναι συνεπείᾳ τούτου βαρὺ καὶ πληρώνει ὁ πτωχὸς λαὸς βαρύτερον σάπωνα. Δεύτερον, τὸ πυριτικὸν νάτριον λυώνει τὸ σαποῦνι καὶ δι’ αὐτὸ τὸ βλέπετε μαλακό. Τρίτον, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ τὸ σπουδαιότερον ὅλων εἶναι ἀποδεδειγμένον ἐπιστημονικῶς—καὶ ὑπευθύνως τὸ δηλώνω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἶμαι εὐτυχὴς διότι ἦλθε τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον τοῦ Χημικοῦ Ἐργαστηρίου καὶ ἐπεβεβαίωσε τοὺς λόγους μου ἐν πλήρει ὁμοφωνίᾳ πρὸ τριῶν ἡμερῶν—ὅτι ἡ νοθεία διὰ τοῦ πυριτικοῦ νατρίου τοῦ σάπωνος εἶναι μία νοθεία ἐπιβλαβὴς διὰ τὴν ὑγείαν τοῦ λαοῦ. Αἱ δερματίτιδες, αἱ ὁποῖαι παράγονται ἐν εἴδει πιτυριάσεως ὀφείλονται εἰς τὸ πυριτικὸν νάτριον. Αἱ ὀφθαλμίαι, αἱ ὁποῖαι παράγονται εἰς τὰς ἐργατικὰς τάξεις, ὀφείλονται κατὰ μέγα μέρος εἰς τὸ πυριτικὸν νάτριον, διότι οἱ ἐργάται οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς τὰς ἀποθήκας, εἰς τὰ κάρβουνα, πλύνουν μὲ αὐτὸ τὸ σαποῦνι τὰ πρόσωπόν των. Συμβαίνει δὲ τὸ ἑξῆς, ὅτι, ἐπειδὴ ὁ ὑδρὸς τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὄξυνος ἀποκρυσταλλοῦται καὶ καταστρέφει καὶ τὰ ἐνδύματα. Δι’ αὐτὸ εἰς τὰ ἐνδύματα ἐὰν βλέπετε τρίχες ἡ διάβρωσις τούτων ὀφείλετε εἰς τὸ πυριτικὸν νάτριον, διότι ἔγινεν ἀποκρυστάλλωσις καὶ καταστρέφεται. Πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι δὲν τὸ μεταχειρίζονται ὅλοι οἱ σαπωνοποιοί. Ὁ οἶκος Κανελλοπούλου δὲν τὸ μεταχειρίζεται. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι δὲν τὸ μεταχειρίζονται, εἶναι 6–7, δὲν μᾶς ἐνδιαφέρουν τὰ ὀνόματα βέβαια. Οἱ σαπωνοποιοὶ εἶπαν: πῶς θὰ συναγωνισθοῦμε τὰς ξένας ἀγοράς, ὅταν δὲν κάμνωμεν νοθείαν τοῦ σάπωνος; Ἴσως εἰς αὐτὸ ἔχουν ἐν μέρει δίκαιον. Ἀλλὰ μεταχειρίζωνται τὸ πυριτικὸν νάτριον μόνον διὰ τὰ ἐξαγόμενα εἴδη, ἢ καὶ διὰ τὴν κατανάλωσιν;

§56Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μοῦ ἐπιτρέπετε; Αὐτὰ ὅλα ποὺ λέγετε ἀνεγνωρίσθησαν ἀπὸ τὴν χημικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἐζητήθη ἀπὸ τὴν Γερουσίαν διὰ τροπολογίας ὅπως τὰ ὑπὸ ἐκτελωνισμὸν ὑλικά, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐπὶ τόπου ἢ ἦσαν ἐν πλῷ καθ’ ὃν χρόνον ἐψηφίσθη ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ τῶν πρώτων ὑλῶν, νὰ φορολογηθοῦν μὲ τὸ παλαιὸν δασμολόγιον.

§57Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν θὰ ἤθελα νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω τὴν ἄποψίν μου καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸν ὑπουργὸν τῆς Ὑγείας καὶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ὑπαχθῇ, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαγορευθῇ.

§58Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑπεβλήθη δασμὸς τοιοῦτος, ὁ ὁποῖος εἶναι σχεδὸν ἀπαγορευτικός.

§59Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἀπαγορευτικός. Τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον τοῦ Χημικοῦ Ἐργαστηρίου λέγει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται χρῆσις τοῦ πυριτικοῦ νατρίου. Ἂς δοθῇ μία προθεσμία ἑνὸς μηνός, ὥστε νὰ καταναλώσουν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔχουν.

§60Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἐφόσον πρόκειται περὶ νοθείας, τὶ λόγον ἔχει ἡ προθεσμία; Εἰς τοὺς γαλακτοπώλας δίδεται προθεσμία διὰ νὰ νοθεύσουν τὸ γάλα;

§61Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀλαβᾶνος εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα, ἐὰν ὁριστικῶς πρέπει νὰ τὸ ἀπαγορεύσωμεν.

§62Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Σᾶς εἶπα ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου τοῦ Χημικοῦ Ἐργαστηρίου.

§63Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ναί, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ τὸ σκεφθῶμεν.

§64Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ὄχι τώρα.

§65Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. συνάδελφον νὰ γίνῃ μία συνεννόησις.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Γερουσίας. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Τζερμιᾶς ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του διὰ τὴν σύμβασιν τῶν ἔργων Ἀξιοῦ μετὰ τῆς ἑταιρείας Φαουντέσιον κλπ.

§68Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Πρὸ πολλοῦ καιροῦ, κ. βουλευταί, κατέθεσα εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπερώτησιν αὐτὴν ἀφορῶσαν τὰ ἔργα τῆς Φαουντέσιον. Ἀφῆκα τὸν καιρὸν νὰ παρέλθῃ χωρὶς νὰ ἐνεργήσω διὰ τὴν συζήτησιν αὐτῆς διότι δὲν ἐσκόπουν ποσῶς δι’ αὐτῆς νὰ ἀρχίσω ἔλεγχον τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ σχέσιν ἔχοντα μὲ τὴν τελευταίαν ἐκστρατείαν τὴν δημοσιογραφικὴν ἡ ὁποία ἐγένετο ἐναντίον του. Οὐχὶ λοιπὸν πταίσματι τοῦ κ. ὑπουργοῦ δὲν προετάχθη ἡ ἐπερώτησις, οὔτε δὲν ἦτο πρόθυμος ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μοῦ δώσῃ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐζήτουν, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐγὼ ἐνόμιζον ὅτι ὁ ἀντικειμενικὸς σκοπὸς τὸν ὁποῖον ἔχει ἡ ἐπερώτησίς μου, θὰ ἐξεπληροῦτο ὅτι τοὐτέστιν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ ἐλέγχου καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας θὰ ἐλάμβανον ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐπιβεβλημένα ἐκ τῶν περιστάσεων διὰ νὰ γίνῃ κἄποια συνοπτικὴ ἐργασία εἰς τὰ ἔργα αὐτὰ καὶ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις της τοὐλάχιστον διὰ τὸ πρῶτον τμῆμα τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα ἔχει ἀναλάβει ἡ ἑταιρεία Φαουντέσιον. Διότι ὅλοι ἐνομίζομεν ὡς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος παρέστη καὶ εἰς τὸ ἄνοιγμα τῶν ρουφρακτῶν, ὅλοι ἐνομίζαμεν ὅτι τὰ ἔργα θὰ παρεδίδοντο κατὰ τὸ τρέχον ἔτος διὰ νὰ καταστοῦν καλλιεργήσιμα τὸ ἐρχόμενον. Δυστυχῶς ἀπὸ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔλαβον ἀπὸ τὸν κ. κυβερνητικὸν ἐπίτροπον ἐπείσθην ἀπολύτως ὅτι πρόκειται ἡ κατάστασις αὐτὴ νὰ παραταθῇ ἐπ’ ἄπειρον, ἡ ὁποία στοιχίζῃ τόσα πολλὰ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Διότι ἂν ἐνθυμοῦνται οἱ κ. συνάδελφοι ὅταν ἐψηφίζετο τὸ παραγωγικὸν δάνειον ἐχειροκροτήσαμεν τὴν ψήφισιν τοῦ δανείου αὐτοῦ καὶ ἐπιστεύσαμεν ὅτι τώρα ποὺ τὸ Κράτος ἔγινε χρηματοδότης καὶ ἄλλαξαν οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως, συγχωροῦμεν ὅλοι τὰ γενόμενα εἰς τὸ παρελθὸν διὰ τὴν σύμβασιν, ἀλλὰ ὑπὸ τὸν ὅρον τὰ ἔργα νὰ ἐκτελεσθοῦν καλὰ καὶ ταχέως. Ἡ Κυβέρνησις ἀνεγνώρισε διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ὅτι μέχρις αὐτῆς τῆς ἡμέρας ποὺ ἄλλαξε ἡ παλαιὰ διεύθυνσις τῆς Φαουντέσιον δὲν ἔγινε τίποτε. Ἡ ἐπίσημος ἔκθεσις τοῦ Κυβερνητικοῦ ἐπιτρόπου ὑποβληθεῖσα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ἐβεβαίου ὅτι ἡ Φαουντέσιον οὔτε εἰς τοὺς προϋπολογισμούς της ἦτο ἐν τάξει οὔτε εἰς τὰς ἐργασίας της. Ἐνομίζαμεν ὅτι θὰ ἐτερματίζετο ἡ κατάστασις αὐτὴ ἀφοῦ εἶχε τὸ Κράτος ἕνα ὅπλον νὰ ἐκβιάσῃ τὴν ἑταιρείαν νὰ συμμορφωθῇ, διότι κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου διὰ τοῦ ὁποίου ἐνεκρίθη τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ παραγωγικοῦ δανείου καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἐλέγετο ὅτι ἀφοῦ ἄλλαξαν οἱ ὅροι καὶ τὸ Κράτος ἔγινε χρηματοδότης ἠδύνατο τοῦτο νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην τοῦ νομικοῦ συμβουλίου νὰ τροποποιήσῃ τοὺς ὅρους ἡ Φαουντέσιον καὶ νὰ ἐναρμονίσῃ τούτους πρὸς τὴν νέαν σύμβασιν τοῦ Στρυμῶνος κατὰ τὰς τιμάς. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρῃ τὶ ἔγινε εἰς τὸ παρελθὸν ἡμᾶς ὡς ἀντιπροσώπους τῆς περιφερείας ἐκείνης ἀλλὰ ἀποβλέπομε εἰς ἕνα σκοπὸν ἵνα γίνουν τὸ ταχύτερον τὰ ἔργα. Καὶ λέγομεν καὶ ἡμεῖς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας: Ὅτι δὲν εἴμεθα ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ μεμψιμοιρήσωμεν διὰ τόσον μεγάλα ἔργα. Νὰ πάρῃ ἡ ἑταιρεία 15% καὶ τὰ ποσοστά της ἀκόμη ἀρκεῖ νὰ μᾶς κάνῃ ἔργα. Διότι ἀποβλέπομεν, ὅτι ἐὰν συντομευθῇ ὁ χρόνος τῆς παραδόσεως, ὅπως θὰ ἐγένετο διὰ τῆς νέας συμβάσεως, θὰ εἴχομεν νὰ ὠφεληθῶμεν πολὺ περισσότερα ἀπὸ τὰς μεμψιμοιρίας τὰς ὁποίας θὰ εἴχωμεν διὰ τὰ ποσοστά, διότι θὰ ἀποδίδονται εἰς τὴν καλλιέργειαν ἐκτάσεως γαιῶν τοὐλάχιστον 75.000 στρεμμάτων εἰς τὸ Ἀμάτοβον καὶ τὸ Ἀρτζίν, τὰ ὁποῖα ὑπελόγιζον ἐγὼ ὅτι θὰ ἀπέδιδον 75 ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος κέρδος καὶ εὑρέθην κατάπληκτος κατόπιν τῶν πληροφοριῶν τοῦ ἐλέγχου ὅτι δὲν θὰ παρεδίδοντο τὰ ἔργα, καίτοι παρῆλθεν 1½ ἔτος ἀπὸ τῆς ὁρισθείσης προθεσμίας. Ἔλεγον δὲ ὅτι συνδέεται μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἁλιείας τῶν ἰχθύων. Ἐν τῇ συμβάσει τῆς ἁλιείας τῶν ἰχθύων δὲν ἀνελάμβανε τὸ Κράτος ὑποχρέωσιν διὰ τὴν ἀποχέτευσιν τῶν ὑδάτων· ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἀνελάμβανεν ἔπρεπε νὰ ἰσοσταθμίσῃ τὸ Κράτος τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ κερδίσῃ ἐκ τῶν 7 ἑκατομμυρίων μὲ 75 ἑκατομμύρια ποὺ θὰ εἴχομεν κατ’ ἔτος.

§69Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀκριβῶς διῆλθον ἐκεῖθεν καὶ εἶδον πράγματι ὅτι αἱ δύο λίμναι ἐξακολουθοῦν ὑπάρχουσαι. Εὗρον τὸν ἐνοικιαστὴν τῶν ἰχθύων ὁ ὁποῖος παρεπονεῖτο ὅτι δὲν τὸν ἀφίνουν νὰ ἁλιεύσῃ ὅλους τοὺς ἰχθεῖς, διότι τὰ νερὰ δὲν ἔτρεχαν ἀρκετά. Συνεπῶς δὲν εἶναι ἡ σύμβασις ἐκείνη ἡ ὁποία ἐμποδίζει, ἀλλ’ ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων. Ἡ λίμνη τοῦ Ἀρατζὶν εἶναι ὅπως ἦτο. Τὸ Ἀμάτοβον εἶναι πράγματι εἰς τὸ ἥμισυ. Ἀλλὰ τώρα ἐσχηματίσθη καὶ τρίτη λίμνη ἡ ὁποία ὑπῆρχε καὶ πρὶν ἡ καλουμένη Πικρολίμνη, ἀλλ’ ἦτο πολὺ μικρά, ἀλλὰ σήμερον ἐμεγάλωσε διότι ἐκεῖ χύνονται τὰ νερὰ τῆς λίμνης τοῦ Ἀματόβου.

§70Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Τὸ ζήτημα κύριοι συνάδελφοι, τῶν ἔργων αὐτῶν εἶναι σοβαρώτατον κατὰ τοῦτο: Διότι ἡ δαπάνη ἡ ὁποία καταβάλλεται εἰδικῶς εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς 34% διότι ὅπως ἐξάγεται ἡ σύμβασις προβλέπει 15% ἐπὶ τοῦ κόστους καὶ ἀποξενοῦται συγχρόνως ἀπὸ τὰς προμηθείας τὰς ὁποίας ἠξίου ἡ ἑταιρεία. Καὶ γνωρίζομεν ἀπὸ τὸν φάκελλον τῶν διαμαρτυριῶν ὁ ὁποῖος ὑπάρχει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ὅτι καὶ εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ ὑπῆρξεν δολερά, διότι ἔτασσεν προθεσμίας προμηθείας μηχανημάτων τοιαύτας ὥστε ἀπεκλείετο ὁ συναγωνισμὸς καὶ ἠναγκάσθη νὰ ἐξεγερθῇ ὁλόκληρος ὁ τύπος τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡ ἔρευνά μας δὲν ἔχει ἀντιπολιτευτικὸν χαρακτῆρα, ἀλλὰ εἶναι αἴτησις τῆς περιφερείας ἐκείνης ποῦ ἀφορῶσι τὰ ἔργα καὶ πρέπει νὰ ἀρχίσουν νὰ ἐργασθοῦν, ὥστε τὰ χρήματα ποὺ δίδονται νὰ μὴ πᾶνε χαμένα. Ὑπάρχουν διαμαρτυρίαι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ προκατόχου σας, ὅτι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ κατὰ τὴν προμήθειαν τῶν μηχανημάτων ἐτόνισεν, ἔτασσεν προθεσμίας τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι ἀπεδείκνυον ὅτι εἶχε συνθηκολογήσει μὲ διάφορα προμηθευτικὰ γραφεῖα, καὶ ἠναγκάσθη τότε ὁ κ. Χρηστομάνος νὰ κάμῃ ἔγγραφον καὶ νὰ παρατείνῃ τὰς προθεσμίας αὐτάς. Οὔτε ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε, ἐπαύσαμεν οὔτε ὁ Κυβερνητικὸς ἐπίτροπος, ὠθοῦντες τὴν ἑταιρείαν. Καὶ τοὺς εἴπομεν ὅτι: σᾶς ἐγγυόμεθα τώρα ποὺ ἔγινε τὸ δάνειον τὸ παραγωγικὸν ὅτι τὰ χρήματα θὰ τὰ παίρνετε τακτικά. Λάβετε λοιπὸν καὶ σεῖς ὑπ’ ὄψει σας τὰς ἀνάγκας τοῦ πληθυσμοῦ. Τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον καὶ ὁ ἔλεγχος εἶναι ἀνεπαρκὴς χρειάζεται νὰ προσθέσωμεν καὶ ἄλλους μηχανικοὺς διὰ τὸν ἔλεγχον, ἵνα τὰ ἔργα αὐτὰ γίνουν ἐγκαίρως. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἀντικειμενικὸς σκοπὸς τῆς ἐπερωτήσεώς μου. Δὲν θέλομεν νὰ ἐπιρρίψωμεν μομφὴν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, τοὐναντίον μάλιστα μπορῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω κύριε Πρόεδρε ὅτι τελευταίως μοῦ ἐδήλωσεν ὁ πρόεδρος τῆς ἐλευθέρας ζώνης ὅτι κατόπιν τῆς ἐπερωτήσεως ἤρχισε νὰ κάμνῃ ἐντατικὰς παραγγελίας μηχανημάτων. Σήμερον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλομεν νὰ μάθωμεν συγκεκριμένως ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἐὰν θὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις ἐὰν τοὐτέστιν δὲν θὰ ζητηθοῦν εὐθύναι καὶ ἐὰν δὲν θὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος ἡ ἑταιρεία ἐν σχέσει μὲ τὴν παράδοσιν τοῦ πρώτου μέρους καὶ ἐὰν θὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ προσαρμοσθῇ τὸ 2ον μέρος τῶν ἔργων μὲ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως Γιοῦλεν–Μπόζ, διότι αὐτὴ ἡ ἑταιρεία παρέβη τοὺς ὅρους τῆς προκαταβολῆς τῶν 2½ ἑκατομμυρίων δολλαρίων.

§71Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς δὲν τῆς εἴπομεν νὰ μὴ προκαταβάλῃ;

§72Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ὄχι. Ἡ ἱστορία τοῦ ζητήματος ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἡ Κυβέρνησις προφορικῶς τὴν ἀπήλλαξε τῆς ὑποχρεώσεως νὰ μὴ συνάψῃ τὸ δάνειον, ὄχι διὰ τὴν προκαταβολήν. Ἑπομένως ἡ ὑποχρέωσις διὰ τὴν προκαταβολὴν ὑφίσταται. Ἐκτὸς δι’ αὐτοῦ ἡ ἑταιρεία δὲν δικαιολογεῖται διὰ τὴν καθυστέρησιν τὴν ὁποίαν εἶχε διὰ τὸ πρῶτον τμῆμα τῶν ἔργων.

§73Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἴπατε ὅτι τὰ πρῶτα ἔργα ὑπελογίσθησαν εἰς 600 χιλιάδας λίρας· τὰ ἐτελείωσεν;

§74Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ὄχι.

§75Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Πόσα ἐδαπανήθησαν μέχρι τοῦδε;

§76Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐδῶ ἔχομεν ἕνα κολοσσιαῖον ποσὸν ὅπως λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν ἔγινε ἐκτενὴς συζήτησις, διότι μᾶς ἀπησχολήσατε τότε μὲ τὸ ζήτημα τοῦ ἐὰν ἔχει ἐλλείμματα ὁ προϋπολογισμὸς ἢ ὄχι καὶ ἡ ἔκθεσις αὐτὴ τῆς ἐπιτροπῆς μᾶς ἔλεγεν ὅτι ἐδαπανήθησαν μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης 472.221 λίραι Ἀγγλίας καὶ ὅτι ἡ ἑταιρεία ἔλαβε μέχρι τοῦδε ἐκ τοῦ παραγωγικοῦ δανείου 1.600.701 λίρας Ἀγγλίας. Τὸ ποσὸν αὐτὸ βεβαίως κ. Ζαβιτζιάνε δὲν ἐδαπανήθη μόνον διὰ τὰ ἔργα τοῦ πρώτου τμήματος. Εἶναι βέβαια ἀληθὲς ὅτι ἐκ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ τὸ ὁποῖον ἔλαβε μέχρι σήμερον ἔχει κάμει παραγγελίας καὶ διὰ τὰ ἄλλα ἔργα τὰ ὁποῖα ἤρχισε τώρα. Δὲν ἔχομεν ξεκαθαρισμένον τὶ ποσὸν ἐδαπανήθη μέχρι σήμερον διὰ τὸ πρῶτον τμῆμα τῶν ἔργων, διότι ὑπάρχουσι οἱ φρονοῦντες ὅτι τὰ ἔργα αὐτὰ θὰ μᾶς κοστίσουν παρὰ πολὺ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε ἐὰν δὲν ὑπῆρχον λόγοι ὑγείας διὰ τὰ μέρη ἐκεῖνα θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν σκέψιν ὅτι ἐὰν τὰ πράγματα αὐτὰ τὰ ἐδίδαμεν εἰς ἐντατικὴν καλλιέργειαν θὰ εἴχομεν θαυμασιώτερα ἀποτελέσματα ἀπὸ ὅσα προσδοκῶμεν ἀπὸ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Ἀλλὰ τὸ φλέγον ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς: Θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἰδία τακτικὴ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τῶν νέων, οἷα ἐτηρήθη καὶ διὰ τὰ ἔργα τοῦ πρώτου τμήματος, διότι ἐνῷ ἦτο ὑποχρεωμένη ἡ ἑταιρεία νὰ τὰ παραδώσῃ ἐντὸς 1½ ἔτους, ἔχουν παρέλθει 3 ἔτη καὶ δὲν ὑπάρχει ἐλπὶς οὔτε τὸν Αὔγουστον τὸν ἐρχόμενον νὰ καλλιεργηθοῦν διότι πρέπει νὰ περάσῃ ἕνα ἔτος διὰ νὰ σπαροῦν. Συνεννοήθην καὶ ἐγὼ καὶ μοῦ εἶπον ὅτι τώρα ἤρχισεν ἐντατικὴ ἐργασία. Μοῦ τὸ εἶπε καὶ ὁ πρόεδρος τῆς ἐλευθέρας ζώνης.

§77Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὸ ἀναφέρει καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 29.

§78Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Τὸ παραδέχομαι αὐτὸ ὅτι κατόπιν τοῦ σημειώματος καὶ τῆς ἀπειλῆς ὅτι τὸ νομικὸν συμβούλιον ἐξήτασε ἂν πρέπει νὰ δοθοῦν καὶ τὰ ἔργα τοῦ 2ου καὶ 3ου τμήματος. Ἐδιάβασα εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ἡ Φαουντέσιον ἐπτώχευσεν καὶ ὅτι ἦλθεν ἡ ἑταιρεία αὐτὴ καὶ εἶπεν ὅτι δὲν ἔχω ἐγὼ οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὴν Φαουντέσιον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας διατὶ ἐξακολουθοῦμεν νὰ πληρώνομεν διὰ τὰ γραφεῖα τῆς Νέας Ὑόρκης 25.000 δολλάρια διὰ νὰ συγκρατήσωμεν τὰ γραφεῖα αὐτά. Διότι, ἀφοῦ δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὰ γραφεῖα αὐτὰ καὶ ἀφοῦ εἶναι ἀνύπαρκτος, θὰ ἐξακολουθοῦμεν ἡμεῖς νὰ πληρώνωμεν αὐτὰ τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἐπιβαρύνουν καὶ αὐτὰ τὰ ἔργα; Ἔπειτα εἶναι τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖ, τὸ μισθολόγιον τὸ ὁποῖον δίδει εἰς τὸ προσωπικόν. Ὑπάρχει προσωπικὸν τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἐργασίαν παρὰ μόνον διευθύνει τὸ γραφεῖον τοῦ τύπου. Ἔχει καὶ διευθυντὴν τοῦ γραφείου τοῦ τύπου, ὁ ὁποῖος πέρνει 10.300 καὶ κόβει τὰ ἀποκόμματα τῶν ἐφημερίδων. Πρέπει νὰ ξέρετε ὅτι ἐπὶ τῶν κομίστρων πέρνει ποσοστὰ καὶ τὰ κόμιστρα δίδουν τὸ ἥμισυ καὶ πλέον ἐκτὸς τοῦ 15%. Εἶχεν εἰδικὸν ἐκτελωνιστὴν ὁ ὁποῖος ἐπληρώνετο ἀπὸ τά......

§79Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἤκουσα ἕνα πρᾶγμα ἀπὸ ἀνθρώπους εἰς τοὺς ὁποίους ἔχω ἐμπιστοσύνην, ὅτι ἡ περίφημος αὐτὴ ἑταιρεία μεταξὺ τῶν ἄλλων δαπανῶν τὰς ὁποίας ἀνέφερεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ἀνέφερε καὶ τὸ ἑξῆς: ὅτι ἐδαπάνησε εἰς κἄποιο τραπέζι τὸ ὁποῖον ἔκαμε εἰς κἄποιο πρόσωπο, καὶ ὅτι ἐκτὸς τοῦ costus τῆς δαπάνης αὐτῆς ὑπελόγισε καὶ ἐργολαβικὸν κέρδος. Ἂν αὐτὸ λοιπὸν εἶναι ἀληθὲς νομίζω ὅτι δὲν χρειάζεται διὰ μίαν τοιαύτην ἀσυστόλως δρῶσαν ἑταιρείαν, ἐπιείκεια οὐδεμία.

§80Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα πληροφορίας καὶ μοῦ εἶπαν ὅτι διωρίσθη ὡς νομικὸς σύμβουλος κἄποιος ἐφέτης. Τὸ παράδειγμα ἦτο κλασσικόν, διὰ νὰ εἰσαγάγωμεν τὸν νόμον, νὰ μὴ ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς δικαστικοὺς νὰ δικηγοροῦν ἐκεῖ ὅπου ὑπηρέτησαν ὡς δικασταί. Μετέβην ὡς ἐφέτης εἰς τὸ εἰρηνοδικεῖον καὶ εἶπα εἰς τὸν εἰρηνοδίκην ὅτι ἔχω κἄποιαν δίκην· παρακαλῶ νὰ τὴν ἀναβάλλετε διότι διορίζομαι νομικὸς σύμβουλος. Ὁ εἰρηνοδίκης εἶπε ὅτι ὁ ........ εἶναι ἐξαίρετος ἄνθρωπος, ἀλλὰ συνδεόμενος μὲ τὸν τότε ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας διωρίσθη τότε εἰς τὴν Φαουντέσιον νομικὸς σύμβουλος. Ἠρώτησα τὸν Κυβερνητικὸν ἐπίτροπον ἂν αὐτὰ τὰ ἔξοδα τὰ πληρώνει τὸ Κράτος καὶ μοῦ εἶπεν ὁ Κυβερνητικὸς ἐπίτροπος ὅτι αὐτὰ τὰ πληρώνει ἡ ἑταιρεία. Δὲν ἠξεύρω ἂν τὰ ὑπολογίζει αὐτά, διότι ἡμεῖς ἔχομεν τὸν νομικὸν σύμβουλον τοῦ Κράτους. Ἡ κατάστασις αὐτὴ εἶναι ἐντελῶς λεπτομερειακή. Ἐκεῖνο ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει εἶναι νὰ μᾶς δηλώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἐννοεῖ νὰ τὴν ἀφήσῃ αὐτὴν τὴν ἑταιρείαν μὲ τοὺς παλαιοὺς ὅρους νὰ συνεχίσῃ τὸ ἔργον της; Ἐννοεῖ νὰ τὴν ἀφήσῃ χωρὶς νὰ τὴν κηρύξῃ ἔκπτωτον διὰ τὰς παραβάσεις τὰς ὁποίας κάμνει διὰ τὰ ἔργα Ἀματόβου; Καὶ ἐρωτῶμεν δὲν εὐθύνεται τὸ ὑπουργεῖον διὰ τὰς παραβάσεις αὐτάς; Εἶναι ἀληθὴς ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι δὲν παραδίδει τὰ ἔργα διὰ νὰ ἀποκομίσῃ τὰ ψάρια, διότι ἡ σύμβασις δὲν ἀναφέρει τίποτε. Ἔχει δὲ συμφέρον διότι τὰ κάμνει παστὰ καὶ τὰ μεταφέρῃ εἰς Γερμανίαν. Ἡ ἐπιχείρησις θὰ ἔχῃ κέρδος ὅταν βγαίνουν ταχύτερον διότι δὲν θὰ ἔχῃ συναγωνιστὰς τώρα μάλιστα ἐὰν ἐφαρμοσθῇ καὶ ἡ σύμβασις τοῦ Κολύμπου, τὴν ὁποίαν ἔκαμε, θὰ ζητήσουν καὶ ρέστα δι’ αὐτὴν τὴν καθυστέρησι, διότι ἐὰν ἐφαρμοσθῇ ἡ σύμβασις αὐτὴ θὰ κάμῃ ἐντατικὴν παραγωγὴν ἰχθύων—ἐπ’ αὐτῶν τῶν στοιχείων θὰ ἤθελα νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἐλπίζω ὅτι τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς δώσῃ θὰ εἶναι τόσον διαφωτιστικὰ ὥστε νὰ μὴ δώσουν ἀφορμὴν πρὸς ἐπέκτασιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ἡ ὁποία πρέπει νὰ μᾶς ἐνδιαφέρει ὅλους, διότι εἶναι κολοσσιαῖα τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα πληρώνομεν καὶ διότι ἐπὶ τέλους πρόκειται νὰ σώσωμεν τὸν πληθυσμὸν αὐτὸν ὁ ὁποῖος ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐποικισμοῦ ἐγκατεστάθη κατὰ πυκνὰς φάλαγγας εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην. Διότι ἦτο ἡ ἔλλειψις χώρου τοιαύτη εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, ὥστε ὅλη ἡ πεδιὰς τῆς Θεσσαλονίκης νὰ κινδυνεύῃ ἂν δὲν ἀποπερατώσῃ τὰ ἔργα ἐντὸς τῆς προθεσμίας τὴν ὁποίαν ἔταξεν ἡ σύμβασις.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.

§82Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Χαίρω κ. βουλευταὶ διότι ἐξ ὀνόματος τοῦ ἄρτι κατελθόντος τοῦ βήματος ἀξιοτίμου ἐπερωτῶντος βουλευτοῦ, διετυπώθη ὅτι δὲν ὑπήρξαμεν ἡμεῖς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπεφύγαμεν τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ὡς ἐπανειλημμένως διετυπώθη, ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ «Ἡμερησίου Τύπου», οὐδὲ παρεσχέθη εἰς αὐτὸν ἡ εὐκαιρία μέχρι τοῦδε οὐδὲ τὴν πρότασιν τῆς ἐπερωτήσεως νὰ ζητήσῃ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀρνηθῇ οὐδὲ ἦλθεν ἡ σειρὰ τῆς ἐπερωτήσεως ὅπως ἦτο αὕτη ἐγγεγραμμένη, καὶ νὰ συμπέσῃ νὰ μὴν εἴμεθα ἡμεῖς παρόντες κατὰ τινα ἡμέραν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, διότι εἰς οὐδεμίαν συνεδρίασιν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου ἀπουσιάσαμεν, οὕτως ὥστε νὰ δοθῇ ποσῶς, οὐδὲ ἡ ἐλαχίστη ἔνδειξις ὅτι ἡμεῖς ἠθελήσαμεν νὰ ἀποφύγωμεν τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία ὄντως εἶναι κατατεθειμένη ἀπὸ 4 καὶ πλέον μηνῶν. Οὐχ ἧττον τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπερωτήσεως ὡς εἶναι ἐγγράφως διατετυπωμένον, ἦτο περιεχόμενον ἐρωτήσεως μᾶλλον, αἰτούσης τὴν παροχὴν ὡρισμένων πληροφοριῶν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, πληροφορίας μάλιστα τῶν ὁποίων ἡ παροχὴ ἦτο καὶ δυσχερὴς διότι ἀνέτρεχον εἰς γενικότητας ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ παροχὴ πληροφοριῶν καθίστατο ἀσφαλῶς δυσχερής. Οὕτω ἠρωτώμην ἵνα δόσω ἅπαντα τὰ δαπανηθέντα μέχρι σήμερον ποσά, κατὰ ποίαν ἀναλογίαν ἐδαπανήθησαν, φέρ’ εἰπεῖν, τὸν ἀναλυτικὸν πίνακα δι’ ἐκβραχισμόν, τοιχοποιΐαν κ.λ.π. Προφανῶς ἐπὶ τῶν στοιχείων τούτων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ ἀπάντησις διότι ἕκαστον ἐξ αὐτῶν ἔπρεπε νὰ διευκρινισθῇ, εἰς συγκεκριμμένην περίπτωσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας ὁ ἐπερωτώμενος ὑπουργὸς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παράσχῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας αἰτεῖται νὰ παράσχῃ. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἱστορία τῆς παρούσης συμβάσεως. Συνήφθη κατὰ πρῶτον ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς προεδρευομένης ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὸν ὑποφαινόμενον ὡς ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, μὲ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Καστορίας βουλευτὴν κ. Βαλαλᾶν ὡς ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ τὸν ἐκ τῶν Πατρῶν κ. Γκότσην ὡς ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Κατόπιν τῆς ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἡ ἐν λόγῳ σύμβασις δὲν ἔλαβε τὸν καιρὸν νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν. Εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι ὅταν καταρτίζωνται αἱ συμβάσεις, ἡ Κυβέρνησις ἐπιτυγχάνει ἐκ μέρους τῶν ἀναδόχων τοὺς καλλιτέρους δυνατοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ, ἀλλὰ σχεδὸν ἀποτελεῖ κανόνα ὅτι βελτιώσεις τῶν συμβάσεων τούτων συνεπεία πιέσεων ἀσκουμένων εἴτε κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, εἴτε κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῶν νομοθετικῶν σωμάτων, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέρχωνται ὅπως καὶ εἰς τὸ παρελθὸν πολλάκις ἐπῆλθον. Φέρω ὡς παράδειγμα τὴν σύμβασιν τῆς Γιούλεν, ἡ ὁποία ὑπέστη ἀρκετὰς βελτιώσεις καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Φέρω προσφάτως τὸ παράδειγμα τῆς συμβάσεως τῆς τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας, τῆς ἐκχωρήσεως τοῦ προνομίου εἰς τὴν ἑταιρείαν Simens Halske A. G. Ὑπεβλήθη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως μὲ ὅσον τὸ δυνατὸν καλλιτέρους ὅρους Κυβέρνησις θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχῃ. Ἐν τούτοις μεταξὺ τῆς πρώτης συζητήσεως εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τῆς δευτέρας τοιαύτης κατὰ τὸ μεσολαβεῖσαν χρονικὸν διάστημα τῶν 10 ἡμερῶν, κατωρθώθη νὰ ἐπέλθῃ σημαντικὴ βελτίωσις τῶν ὅρων καὶ ἐπὶ ἄλλων σημείων ὡς ἐπὶ τοῦ ποσοστοῦ τοῦ κέρδους τὸ ὁποῖον ἡ ἑταιρεία ἦτο δυνατὸν ἐκ τῆς τηλεφωνικῆς ἐκμεταλλεύσεως νὰ ἐπιτύχῃ. Οὕτω καὶ ἡ σύμβασις αὕτη συνήφθη τότε μὲ ποσοστὸν ἐργολαβικοῦ κέρδους 15% καθοριζομένου ὅμως οὐχὶ ἐφ’ οἱουδήποτε κόστους τῶν ἔργων, ἀλλὰ μὲ ἀνώτερον ὅριον ὑπερβάσεως, ὡς εἶχον ὁρισθῇ εἰς τὴν σύμβασιν τῆς ὑδρεύσεως καὶ ἀκολούθως εἰς τὴν τοῦ Στρυμῶνος καὶ Μπούτ. Ἐπὶ πλέον εἰς τά γενικὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα καθορίζοντο καὶ ἐν τῇ συμβάσει ταύτῃ ὡς καὶ ἐν τῇ τῆς ὑδρεύσεως ἀπολογιστικῶς, τὸ 17%, τὸ ὁποῖον 17% γενικὰ ἔξοδα σὺν 15% ἐργολαβικὸν κέρδος δίδει ἐν συνόλῳ 32% ὑπὲρ τῆς ἑταιρείας, διὰ τὸν λόγον ὅτι τὸ 17% δὲν ἀποτελεῖ ποσοστὸν σταθερῶς γενικῶν ἐξόδων ἀλλ’ ἀποτελεῖ τὸ μέγιστον ὅριον τῶν γενικῶν ἐξόδων καταβαλλομένων ἀπολογιστικῶς, τὸ ὁποῖον ἡ ἑταιρεία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ. Ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν μέχρι τοῦδε, ἐὰν ὑπολογίσωμεν ὅτι ἡ λῆξις τῶν ἔργων τῶν ἀνατεθεισῶν εἰς τὴν ἑταιρείαν ταύτην θὰ συντελεσθῇ μέχρι τοῦ τέλους τοῦ ἔτους 1933 ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπολογισμῶν τοὺς ὁποίους ἔχω ἐκ τοῦ γραφείου ἐλέγχου ἐκ Θεσσαλονίκης εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθῇ ἀσφαλὲς τὸ συμπέρασμα ὅτι τὸ ποσοστὸν τῶν ἐξόδων εἰς τὴν λῆξιν τῶν ἐργασιῶν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ τὸ 12% καθ’ ὅσον κατὰ μῆνα τὰ γενικὰ ἔξοδα ἀνέρχονται εἰς τὸ ποσὸν περίπου τῶν 22.000 δολλαρίων. Ἐὰν δὲ τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν γενικῶν ἐξόδων, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι πλέον ἐπιδεκτικὸν αὐξήσεως διότι ἡ ἑταιρεία ἀνεπτύχθη σχεδὸν ἐπὶ ὅλης τῆς ἐκτάσεως ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ἐκτελεσθοῦν τὰ ἔργα, τὸ ποσὸν τοῦτο ἀναγόμενον μέχρι τέλους τοῦ 1933 δίδει ἐν συνόλῳ ποσὸν 1911.000 δολλαρίων γενικῶν ἐξόδων, τὸ ὁποῖον ὑπολογιζόμενον ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἔργων μᾶς δίδει ποσοστὸν γενικῶν ἐξόδων 12%.

§83Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἡ ἀξία τῶν ἔργων δὲν εἶναι καθωρισμένη.

§84Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ναὶ, ἀλλὰ λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψει ἀφ’ ἑνὸς τοὺς προϋπολογισμοὺς τῆς ἑταιρείας ἀφ’ ἑτέρου δὲ τοὺς προϋπολογισμοὺς τοῦ παραρτήματος Εʹ συνυπολογιζομένου καὶ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ τὸ ὁποῖον καθωρίζεται εἰς 2 ἑκατομ. δολλάρια, καταλήγομεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι τὸ ποσοστὸν τῶν γενικῶν ἐξόδων εἰς τὴν λῆξιν τῶν ἐργασιῶν τῶν ἐκτελουμένων ὑπὸ τῆς ἑταιρείας ταύτης δὲν θὰ ὑπερβαίνῃ τὸ 12%.

§85Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐγὼ δὲν ζητῶ νὰ εἴπητε τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ συμπέσῃ νὰ εἶναι εἰς τὸ τέλος διότι αὐτὸ δὲν εἶναι δεδομένον. Ἐδῶ ζητῶ τοῦτο τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον μέχρι σήμερον ἀναλογεῖ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν γενικῶν ἐξόδων.

§86Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ζητεῖτε δὲν εἶναι ἀκριβὲς οὔτε δύναται νὰ σᾶς χρησιμεύσῃ εἰς τίποτε. Ἐὰν λάβετε τοὺς ὑπολογισμοὺς τῆς Γιούλεν καὶ τῆς Φαουντέσιον θὰ ἴδητε ὅτι κατὰ τὸ αὐτό σύστημα, καὶ τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς Γιούλεν εἶναι ἀπολογιστικῶς, τὸ ἐργολαβικὸν κέρδος εἶναι κατ’ ἀποκοπὴν. Καὶ εἰς τὴν σύμβασιν τῆς ὑδρεύσεως καὶ εἰς τὴν παροῦσαν εἶναι ἀπολογιστικῶς μὲ ἀνώτερον ποσοστὸν ὑπερβάσεως.

§87Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ὑπολογίζετε τὸ 15 σὺν 12,27;

§88Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Μάλιστα.

§89Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Κέρδος 15%; Εἶναι παραπάνω.

§90Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐγὼ ἔκαμα τοὺς ὑπολογισμούς μου.

§91Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὑπελογίσατε τὰ γενικὰ ἔξοδα, ὡς εἴπατε. Ἔχετε ὑπολογίσει καὶ τὰ ἐργολαβικὰ κέρδη πόσα εἶναι;

§92Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν ἔχομεν νὰ λάβωμεν παρὰ ἐπὶ ὁλικοῦ ποσοῦ 15 ἑκατομ. δολλαρίων, 15 ἐπὶ 15 εἶναι προφανὲς τὸ πρᾶγμα.

§93Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Τοῦτο διὰ νὰ ἴδωμεν ἂν τὸ ἐργολαβικὸν κέρδος τὸ ὁποῖον εἶχεν ὁρισθῆ εἰς τὴν πρώτην σύμβασιν κατ’ ἀποκοπὴν εἰς 2 ἑκατομ. δολλάρια, πρόκειται νὰ τὸ ὑπερβῶμεν ἢ θὰ εἴμεθα εἰς κατώτερον ἐπίπεδον.

§94Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐγὼ εἶπα ὅτι ἡ πληροφορία τὴν ὁποίαν ζητᾶ ὁ κ. συνάδελφος δὲν τοῦ εἶναι χρήσιμος διὰ τὸν λόγον ὅτι ἂν λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τοὺς πρώτους μῆνας τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων τὰ γενικὰ ἔξοδα, ἀναλόγως τῶν ἐκτελουμένων ἔργων, ἦσαν πολλὰ ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ κόστος τῶν ἔργων. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔχομεν ἀναλόγως γενικὰ ἔξοδα κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας 35%, 37%, 40%. Φυσικὰ αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι θὰ εἶναι 40% μέχρι τέλους. Νομίζω ἔχομεν σταθερὸν ὅτι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν μηνῶν, Φεβρουαρίου, Μαρτίου, Ἀπριλίου καὶ Μαΐου τὰ ἔργα κυμαίνονται ἀπὸ 21 ἑκατομ. δολλαρίων μέχρι 22 ἑκατομ. Κατὰ συνέπειαν ὁ ὑπολογισμὸς τῶν γενικῶν ἐξόδων εἶναι αὐτὸς ποὺ σᾶς ἔκαμα ἐγώ. Θὰ συνεχίσω τὴν ἱστορίαν τῆς συμβάσεως. Ἀνατραπείσης τῆς Κυβερνήσεως τῆς προεδρευομένης ὑπὸ τοῦ νῦν κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως κατηγορηθεῖσα κατ’ ἀρχὴν ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ στρατηγοῦ Παγκάλου, μετά τινας μῆνας εὑρέθη ὑπογεγραμμένη παρ’ αὐτοῦ. Μάλιστα μὲ ἀπαλειφὴν τῶν ὅρων ἐκείνων τοὺς ὁποίους σύμφωνα μὲ τὰ ὅσα εἶπον, ἐθεωροῦμεν ὡς μίαν καλλιτέραν ἐγγύησιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, καὶ τῆς μὴ ὑπερβάσεως τοῦ ἐργολαβικοῦ κέρδους καὶ τῶν γενικῶν ἐξόδων, καὶ χωρὶς φυσικὰ νὰ γίνωσιν ἐκεῖναι αἱ τροποποιήσεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἀπεκλείοντο τόσον ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ ὅσον καὶ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐπέλθωσιν.

§95Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἐθεωρεῖτο δυσμενεστέρα ἡ σύμβασις;

§96Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐθεώρουν ὡς μίαν πραγματικὴν ἐγγύησιν τὴν μὴ ὑπέρβασιν τοῦ ποσοστοῦ τοῦ ἐργολαβικοῦ κέρδους. Βραδύτερον συνωμολογήθη μία συμπληρωματικὴ σύμβασις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἑταιρεία ὑπεχρεοῦτο νὰ παράσχῃ ἀντὶ τῆς προκαταβολῆς τῶν 600.000 δολλαρίων ποσὸν 2.500.000 δολλαρίων εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δυνάμει τῆς συμβάσεως αὐτῆς ἡ προθεσμία τῆς ἐκδόσεως τοῦ δανείου τοῦ προβλεπομένου ὑπὸ τῆς συμβάσεως παρετείνετο εἰς μίαν τριετίαν. Ἔναντι δὲ τοῦ ἀνταλλάγματος τούτου τὸ Δημόσιον παρῃτεῖτο τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον εἶχε διὰ νὰ λύσῃ μονομερῶς τὴν σύμβασιν καὶ τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐντὸς τῶν προθεσμιῶν τούτων, ἡ ἑταιρεία δὲν παρεῖχε τὸ δάνειον εἰς τὸ Δημόσιον.

§97Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπὶ ποίας Κυβερνήσεως;

§98Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐπὶ τῆς Δικτατορίας. Αἱ δύο αὗται συμβάσεις ἐπὶ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως τὸν Ἰούνιον τοῦ 1927 ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐψηφίσθησαν μὲ τροποποιήσεις καὶ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὅρους τοῦ δανείου, διότι προεβλέπετο ὅτι ὅροι δὲν ἦτο δυνατὸν κατὰ τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν νὰ εἶναι δυσμενέστεροι τοῦ ἐκδοθέντος προσφυγικοῦ δανείου. Ἐπὶ τῶν ὅρων τούτων διημείφθη ἀλληλογραφία μεταξὺ τῆς ἑταιρείας καὶ τῶν ὑπουργείων Οἰκονομικῶν καὶ Συγκοινωνίας διὰ τὸν λόγον ὅτι ἡ ἑταιρεία στηριζομένη εἰς τὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑπογράψει ἐπὶ τῆς Δικτατορίας ἠρνεῖτο νὰ δεχθῇ τὰς τροποποιήσεις αἱ ὁποῖαι ἀπόντως αὐτῆς ἐπηνέχθησαν ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς. Καὶ ἡ ἑταιρεία ἔλεγεν ὅτι ἐπιφυλάσσει πάντα τὰ δικαιώματά της, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον ἐν καιρῷ νὰ ἐνασκήσῃ εἰς τὴν περίπτωσιν βλάβης τῶν συμφερόντων της. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἐξέλιξις τῆς χρηματοδοτήσεως.

§99Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Νὰ ἀναφέρετε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ σύμβασις ἐπὶ Οἰκουμενικῆς ἐψηφίσθη ἀντισυνταγματικῶς, ἐψηφίσθη ὡς ὑπηρεσιακὸν νομοσχέδιον.

§100Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἠναγκάσθην νὰ ὁμιλήσω ἕως τὰς 5 τὸ πρωΐ, δώδεκα ὁλοκλήρους ὥρας ἐναντίον τοῦ ὑπηρεσιακοῦ χαρακτῆρος τοῦ νομοσχεδίου.

§101Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὁπωσδήποτε, κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος ἐπερωτῶν βουλευτής, ἀποτελεῖ ζήτημα ἐσωτερικὸν τῆς Βουλῆς ἐὰν κανονικῶς ἐψηφίσθη ἢ ὄχι. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας εἶναι ὁ νόμος 3419 κανονικῶς ψηφισθεὶς καὶ δημοσιευθεὶς εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον ἔκτοτε αἱ Κυβερνήσεις ἐθεώρησαν καὶ νομίμως ἰσχύοντα. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἱστορικὸν τῆς συμβάσεως, τὸ κῦρος τῆς συμβάσεως, διότι τὸ πρῶτον ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἐπερωτῶν βουλευτὴς διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς του μοῦ ἔθετε εἶναι νὰ τοῦ παράσχω τὴν πληροφορίαν ὅσον ἀφορᾷ τὸν χρόνον τῆς ψηφίσεως καὶ τὸν χρόνον τῆς κυρώσεως ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς καὶ ἂν εἰς τὴν σύμβασιν ἐπηνέχθησαν τροποποιήσεις ἢ ὄχι. Ἤρχισεν ἡ ἐκτέλεσις τῆς συμβάσεως. Ὡς γνωστὸν δὲ ἡ σύμβασις περιλαμβάνει 3 παραρτήματα Α, Β καὶ Γ. Ὅταν ἤρχισεν ἡ ἐκτέλεσις τοῦ παραρτήματος Α ἐκρίθη σκόπιμον ἵνα ταυτοχρόνως ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας ἀρχίσῃ καὶ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ παραρτήματος Β, οὕτως ὥστε ἡ ἑταιρεία εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν καὶ τῶν δύο παραρτημάτων τῶν προβλεπομένων ἐκ μέρους τῆς ὑπὸ συζήτησιν συμβάσεως κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα. Ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ παράρτημα Α. Εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι σύμφωνα μὲ τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους καθώριζεν ἡ σύμβασις καὶ σύμφωνα μὲ τὰς μελέτας καὶ τοὺς προϋπολογισμοὺς ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, τὰ ἔργα τοῦ παραρτήματος Α ἔδει νὰ τερματισθῶσι τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1928. Ὑπάρχει ὀγκώδης ἀλληλογραφία μεταξὺ ἐλέγχου, τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῆς ἑταιρείας διὰ τοὺς λόγους τῆς καθυστερήσεως καὶ τῆς μὴ ἐγκαίρου παραδόσεως τῶν ἔργων τοῦ παραρτήματος Α. Ἐκ τῆς ἀλληλογραφίας ταύτης προκύπτει ὅτι ὁ μὲν προϊστάμενος τοῦ ἐλέγχου προέβαλλεν ὅτι ἡ καθυστέρησις ὠφείλετο εἰς ὑπαιτιότητα τῆς ἑταιρείας, ἡ δὲ ἑταιρεία, ὡς συμβαίνει συνήθως εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς, ἠρνεῖτο τὴν ὑπαιτιότητά της καὶ προέβαλλεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν καθυστέρησιν τῆς ἐγκρίσεως τῶν μελετῶν, ἀφ’ ἑτέρου καθυστέρησιν τῆς ἐγκρίσεως μελέτης σιδηρᾶς γεφύρας τοῦ Ἀξιοῦ ἐκ μέρους τῆς συνελεύσεως τῶν Σιδηροδρόμων Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ ἄλλους λόγους πολλούς, τοὺς ὁποίους λόγῳ τοῦ ὄγκου δὲν εἶναι δυνατὸν ταύτην τὴν στιγμὴν καὶ ἐν προφορικῇ συζητήσει νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς. Πλὴν τούτου εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην μέχρι τοῦ 1928 ἡ πορεία τῆς ἑταιρείας ἦτο τοιαύτη, οὕτως ὥστε δὲν παρεῖχεν εἰς τὸ Δημόσιον τὰ ἐχέγγυα τῆς καλῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ἐκ μέρους τῆς ἀναλαβούσης τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν ἑταιρείας. Τὰ ζητήματα αὐτὰ ἀπησχόλησαν τὸν προκάτοχόν μου ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Συγκοινωνίας ἀξιότιμον ἐκ Σερρῶν βουλευτήν, ὅστις ὁλόκληρον τὴν ἀλληλογραφίαν ἔθεσε ὑπ’ ὄψει τοῦ νομικοῦ συμβουλίου καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατηρηθεῖσαν κακοτεχνίαν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ὑπερβάσεως τῶν προθεσμιῶν καὶ ἐζήτει τὴν γνώμην τῆς ὁλομελείας τοῦ νομικοῦ συμβουλίου ἐὰν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα περιεῖχεν ἡ διαβιβασθεῖσα ἀλληλογραφία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παρασχεθῇ εἰς τὸ Δημόσιον τὸ δικαίωμα ἵνα κηρύξῃ τὴν ἑταιρείαν ἔκπτωτον τῆς συμβάσεως καὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν προερχομένων ἐξ αὐτῆς. Μετὰ πάροδον ἀρκετοῦ χρονικοῦ διαστήματος ὁ νομικὸς σύμβουλος διεβίβασε μόλις πρὸς τεσσάρων μηνῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας τὴν γνώμην τῆς ὁλομελείας τοῦ νομικοῦ συμβουλίου ἐπὶ τῶν ἐρωτημάτων, τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν πρὸ αὐτῆς. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω μερικὰς περικοπὰς τῆς γνωματεύσεως τοῦ νομικοῦ συμβουλίου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§102Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Συγκρούεται βέβαια μὲ τὴν δευτέραν.

§103Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔργον τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, νὰ ἐκδίδῃ ἀλληλοσυγκρουμένας γνωμοδοτήσεις.

§104Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐπειδὴ ἐγὼ διαρκῶς ἐπικαλούμην τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ὑπεβλήθη πράγματι ἐρώτημα περὶ τοῦ ἂν δὲν δύναται νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος ἡ ἑταιρεία ἢ ὄχι, ἀλλὰ συστηματικῶς δὲν εἶχα τὴν ὄρεξιν νὰ τρέχω ὄπισθεν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Ὅταν ἔμαθα τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὸ νομικὸν συμβούλιον ἤθελα νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐζήτησα λοιπὸν νὰ ἴδω τὸν Νομικὸν Σύμβουλον, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν ὅτι δὲν εἶχεν ἔγγραφα τινα, τὰ ὁποῖα τοῦ ἦσαν ἀπαραίτητα διὰ νὰ γνωμοδοτήσῃ ταχέως καὶ συγκεκριμμένως. Αὐτὰ ποὺ σᾶς λέγω ἀνάγονται εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς εἰσηγήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐκτὸς ἐὰν πρόκειται περὶ ἄλλης γνωμοδοτήσεως. Οὕτως καὶ μὲ τὰς ὑπερβασίας τῶν προθεσμιῶν καὶ μὲ τοὺς λόγους τῆς κακῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, οἱ ὁποῖοι ἀνάγονται εἰς παρελθόν, ἀπὸ τὸ ὁποῖον μᾶς χωρίζουν 2 ὁλόκληρα ἔτη, ὑπῆρξαν ἀμφιβολίαι ἂν ἡ ἑταιρεία ἠδύνατο νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος. Τὸ ἄρθρον 6 τοῦ τελευταίου νόμου τὸ ὁποῖον ἐπικαλεῖσθε, ὁμιλῶν περὶ συμπληρωματικῶν συμβάσεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ συναφθῶσι μετὰ τῆς ἑταιρείας Φαουντέσιον, ἐνῶ παραδόξως ὁ νομικὸς σύμβουλος διατυπώνει τὴν γνώμην ὅτι θὰ ἦτο δίκαιον νὰ τροποποιήσωμεν τὴν σύμβασιν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατάξεως ταύτης τὴν σύμβασιν τῆς συγκαταθέσεως τοῦ ἀναδόχου. Δὲν γνωρίζω ἂν παρέχεται τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νομίζω ὅμως ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρασχεθῇ τοιοῦτον δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἵνα τροποποιῇ σύμβασιν ἀπούσης τῆς συμβαλομένης ἑταιρείας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν γνωμάτευσιν ταύτην τοῦ νομικοῦ συμβούλου θὰ τὴν θέσω ὑπ’ ὄψει ἡμῶν μεταγενεστέρως, διότι ὁμιλῶ ἤδη περὶ τῆς πρώτης γνωματεύσεως. Ὄντως ἡ ἔκθεσις τοῦ Μαρτίου 1928 τοῦ προϊσταμένου τοῦ ἐλέγχου τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων τούτων δὲν ἦτο οὐδόλως εὐνοϊκὴ διὰ τὴν ἑταιρείαν καὶ ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶχε γίνει μνεία ἀρκετὴ περὶ ὡρισμένων ἀτελειῶν, αἱ ὁποῖαι παρουσιάσθησαν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, περὶ τῆς κακῆς διοικήσεως τῆς ἑταιρείας μέχρι τοὐλάχιστον τῆς περιόδου ἐκείνης καὶ περὶ ἄλλων παραλείψεων τῆς ἑταιρίας συνεπεία ἄλλωστε τῶν ὁποίων προεκλήθη ὑπὸ τοῦ προκατόχου ἡ γνωμάτευσις τοῦ νομικοῦ συμβούλου. Ἔχω ὅμως ὑπ’ ὄψιν μου τὴν ἔκθεσιν τοῦ προϊσταμένου τοῦ ἐλέγχου τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ἀπριλίου 1929, ἡ ὁποία διαφέρει οὐσιωδῶς ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ παρελθόντος ἔτους. Καὶ ὄντως καὶ ἡ προσωπική μου ἀντίληψις καὶ ἡ ἀντίληψις εἰδικῆς ὑπηρεσίας ἐκ τῶν Δημοσίων ἔργων, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχον ἀναθέσει δὶς νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου τῶν ἔργων καὶ νὰ ἐνεργήσῃ ἐπιθεώρησιν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς διοικήσεως τῆς ἑταιρείας καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ἡ ἀντίληψις, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἀπεκόμισα καὶ τῆς ὑπηρεσίας, συμπίπτει μὲ τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν διατυπώνει ὁ ἐπόπτης τοῦ ἐλέγχου διὰ τῆς ἐκθέσεώς του τοῦ 1929. Δηλαδὴ ἐν τῇ ἐκθέσει διαπιστώνεται πρῶτον σημαντικὴ πρόοδος ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας τόσον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, καὶ τὴν διοίκησιν τῆς ἑταιρείας, εἶχε δὲ προφανῶς τοῦτο ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. ἐκ Σερρῶν συνάδελφος, ὅτι πολὺ ὀρθῶς ἔκρινεν κατὰ τὸν παρελθόντα Ἀπρίλιον ὅτι τὰ ἔργα τοῦ παραρτήματος Γʹ ἦτο ἀνάγκη νὰ ἐκτελεσθοῦν ὄχι μετὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας τῆς πενταετίας, ἀλλὰ τὰ ἔργα τοῦ παραρτήματος Γʹ ἔδει νὰ ἀρχίσουν ταὐτοχρόνως καὶ δι’ ἄλλους λόγους, ἀλλὰ καὶ πρὸ παντὸς διὰ λόγους οἰκονομίας ἐκτελέσεως νὰ ἐκτελοῦνται παρὰ τῆς αὐτῆς ἐγκατεστημένης ἑταιρείας. Ἔθηκεν ὑπ’ ὄψει τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου τὸ ζήτημα τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων καὶ τοῦ παραρτήματος Γʹ, τὸ δὲ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἤδη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνωματεύσεως ἐκείνης ἀπεφάνθη ὅτι συμφέρον εἶναι νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὴν αὐτὴν ἑταιρείαν ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων καὶ τοῦ παραρτήματος Γʹ, ὑπὸ τὸν ὅρον φυσικὰ τῆς βελτιώσεως μᾶλλον τῆς μειώσεως, ὅπως ἔλεγεν. (ἀναγινώσκει). Ἤδη ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνωματεύσεως αὐτῆς μόλις ἀνέλαβον τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας καὶ μετὰ τὴν πρώτην ἐπιθεώρησιν τὴν ὁποίαν ἐνήργησα τῶν ἔργων τοῦ Ἀξιοῦ, ἔχον ὑπ’ ὄψει ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν διαμειφθεῖσαν ἀλληλογραφίαν, ὅσον ἀφορᾷ αἱ ἀτέλειαι τὰς ὁποίας κατὰ τὸ παρελθὸν παρουσιάσθησαν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ἀκολούθως δὲ καὶ τὴν εὐνοϊκωτέραν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν εἶχον τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1929 ἐκ μέρους τοῦ προϊσταμένου τοῦ κρατικοῦ ἐλέγχου, ἀπηύθυνα εἰς τὸν διευθυντὴν τῆς ἑταιρείας παρόντος τότε ἐν Ἀθήναις, τὴν κάτωθι ἐπιστολήν: Κατόπιν τῆς συνδιαλέξεως τὴν ὁποίαν ἔσχον. (ἀναγινώσκει). Ἐκ τῆς ἐπιστολῆς ταύτης προκύπτει ὅτι ἤδη ἄνευ τῆς ψηφίσεως τοῦ τελευταίου νόμου ὁ ὁποῖος μόλις ἐψηφίσθη πρὸ 3 μηνῶν ἤδη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς ληφθείσης ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου πρὸς τὴν ὁποίαν ἀνεξαρτήτως τῆς εἰσηγήσεως γενομένης ἐκ μέρους ἄλλων εἶναι ἀπολύτως σύμφωνος, ἐζήτησα ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας ἤδη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους τὴν βελτίωσιν τῶν ὅρων. Ἐπειδὴ δὲ ἐν τῇ ἐπιστολῇ μου τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα ὡμίλουν περὶ τῆς προφορικῆς διαλέξεως τὴν ὁποίαν διεξήγαγον μετὰ τοῦ διευθυντοῦ τῆς ἑταιρείας καὶ τοῦ προέδρου τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τῆς ἑταιρείας ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο ἐδῶ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, σᾶς ἀνακοινῶ ὅτι ἐζήτησα ὄχι μόνον τὴν τροποποίησιν τῶν ὅρων διὰ τὸ παράρτημα Γʹ ἀλλὰ ἐζήτησα καὶ τὴν τροποποίησιν τῶν ὅρων καὶ τῶν προηγουμένων παραρτημάτων Α καὶ Β ἐπικαλούμενος τὸ στοιχεῖον τὸ ὁποῖον ἔθεσα ὑπ’ ὄψει ὑμῶν, ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπείσθη ἐὰν εἶναι δεδικαιολογημέναι, ἐὰν εἶναι βάσιμοι ὅλαι αἱ αἰτιολογίαι τὰς ὁποίας ἐφέρατε εἰς τὴν Κυβέρνησιν περὶ τῆς καθυστερήσεως τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων εἴτε διὰ τὴν βραδύτητα τῆς ἐκτελέσεως τῶν μελετῶν εἴτε διὰ τὴν καθυστέρησιν παραδόσεως τῶν μηχανικῶν ἔργων εἴτε διὰ τὴν βραδύτητα ἐγκρίσεως ἐκ μέρους τῶν δημοσίων ἔργων, εἴτε διὰ τὴν βραδύτητα τὴν προερχομένην ἐξ ἀπεργίας ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ Βελγίῳ ὅπως διετυπώθη, δεδομένου ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ τὸ δημόσιον συμβληθὲν μετ’ ἄλλων ἑταιρειῶν ὑπὸ ὅρους ἀσυγκρίτως συμφερωτέρους ἔχω τὴν ἀξίωσιν ἵνα καὶ οἱ ἰδικοί σας ὅροι προσαρμοσθῶσιν πρὸς τὴν σημερινὴν πραγματικότητα. Ἐννοεῖται ὅτι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς μοῦ διετυπώθη ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας ἀπόλυτος ἄρνησις ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συζητήσουν τροποποίησιν τῶν ὅρων διὰ τὸ παράρτημα Α καὶ Β καὶ ὅτι δέχονται νὰ συζητήσωσιν τὴν βελτίωσιν τῶν ὅρων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ παραρτήματος Γ. Μετὰ πάροδον ἀρκετοῦ καιροῦ, ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ μηνὸς Αὐγούστου τοῦ 1929, ἐλήφθη ἡ ἀπάντησις διὰ τῆς ὁποίας ἐπιφέρει ὡρισμένας βελτιώσεις εἰς τὰς ποσοστά, τοὐτέστιν ἐδέχετο ἵνα περιορισθῇ τὸ ποσοστὸν τῶν γενικῶν ἐξόδων εἰς ἀνώτατον ὅριον ὑπερβάσεως 12%, προκειμένου δὲ περὶ τῆς ἐργολαβικῆς ἀμοιβῆς ἐδέχετο τὴν μείωσιν εἰς τὸ ποσοστὸν 11%.

§105Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Τὸ 11% ἀπὸ ποῦ νὰ τὸ πάρουν;

§106Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τροποποιήσεως τὸ 11% θὰ ἀντιστοιχῇ ἐπὶ τοῦ κόστους τῶν ἔργων καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῶν γενικῶν ἐξόδων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσοστὸν τῶν γενικῶν ἐξόδων τὸ ὁποῖον προέτεινε ἡ ἑταιρεία μάξιμουμ 12%, ἐζήτησα ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδεχθῇ τὸ ποσοστὸν 12% ἐζήτησα νὰ προσαρμοσθῇ τοὐλάχιστον πρὸς τὰ ποσοστὰ τοῦ Στρυμῶνος τὰ ὁποῖα ὥριζον ποσοστὰ γενικῶν ἐξόδων ἐν ἀναλογίᾳ 12 καὶ 63%. Ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἔχῃ συμφωνηθῇ ἡ σύμβασις Μπούτ. Ἀλλ’ ἐνῷ ἦτο ἀμφίβολον ἐὰν οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως αὐτῆς θὰ ἐγένοντο δεκτοί, ἀφοῦ ἤδη διὰ τὴν παραδοχὴν τῶν ποσοστῶν τοῦ Στρυμῶνος, ἐγένετο ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας ἀρκετὴ ἀμφισβήτησις, καὶ μετὰ πολλὰς συζητήσεις ἡ ἑταιρεία ἐδέχθη τὴν μείωσιν τοῦ ποσοστοῦ τῶν 12% διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ παραρτήματος Γ εἰς μείωσιν τῶν ποσοστῶν 10 καὶ 63%. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐμεσολάβησεν ἡ ψήφισις τοῦ τελευταίου νόμου περὶ τοῦ παραγωγικοῦ δανείου ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τούτου παρέπεμψα τὸ ζήτημα σύμφωνα μὲ τὴν ἐπιτακτικὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου τούτου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐξουσιοδοτεῖται ἡ Κυβέρνησις ἵνα προβῇ εἰς τὴν συνομολόγησιν συμπληρωματικῆς συμβάσεως διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ὅρων Φαρυντέσιον καὶ Μακρῆ, ἀλλὰ πρό τε τῆς γνωματεύσεως τοῦ συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων καὶ τῆς γνωματεύσεως τοῦ νομικοῦ συμβουλίου τοῦ Κράτους.

§107Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ...

§108Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν εἶχον ἀνάγκην τῆς διατάξεως τοῦ νόμου αὐτοῦ, διότι ἐφ’ ὅσον ἡ ἀρχικὴ σύμβασις παρεῖχεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα ἵνα ἐφόσον ἤθελε νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα τοῦ παραρτήματος Γ, ἐντὸς πέντε ἐτῶν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς προθεσμίας τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ἠδύνατο νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα ταῦτα διὰ τῆς ἑταιρείας Φαουντέσιον μὲ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως ταύτης, ἦτο προφανὲς ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα τοῦ παραρτήματος Γʹ, ὑπὸ ὅρους ἐπωφελεστέρους. Μοῦ παρείχετο ἡ εὐκαιρία ἵνα....καὶ ἐπειδὴ ἦτο ἐνδεχόμενον ἡ ἑταιρεία νὰ ζητήσῃ τὴν νομοθετικὴν κύρωσιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία περιεῖχεν ὅρους ἐπωφελεστέρους διὰ τὸ δημόσιον, δι’ αὐτὸ ἐπωφελήθην τῆς ψηφισθείσης διατάξεως ἵνα ἐφαρμώσω τὴν διάταξιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέφερα καὶ παρέπεμψα τὸ ζήτημα ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὸ συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων, τὸ ὁποῖον ὁμοφώνως ἐγνωμάτευσε περὶ παροχῆς εἰς τὴν ἑταιρείαν καὶ τῶν ἔργων τοῦ παραρτήματος Γʹ ὑπὸ τοὺς ὅρους ποὺ ἀνέφερα, ἐπὶ πλέον δὲ τὴν ἀπέστειλα εἰς τὸ νομικὸν συμβούλιον νὰ γνωματεύσῃ.

§109Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἐν συνδυασμῷ δηλαδὴ μὲ τὰ δύο δικαιώματα τὰ ὁποῖα εἴχατε...

§110Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δηλαδὴ προσθέτω ὅτι καὶ ἡ διάταξις ἡ τελευταία ἡ νομοθετικὴ ἦτο περιττὴ διότι ἠδυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν σύναψιν τῆς δευτέρας συμπληρωματικῆς καὶ ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Βουλῆς.

§111Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν δηλαδὴ τῶν ἔργων.

§112Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δηλαδὴ νομίζετε ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἦτο δυνατὸν μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἔργων νὰ συνάψῃ σύμβασιν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ παραρτήματος Γʹ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ ἐκτελέσῃ πρότερον;

§113Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐγὼ ἂν θέλετε σᾶς λέγω ὅτι ἀπολύτως εἶμαι σύμφωνος ὅτι ἔτσι ἔπρεπε νὰ γίνῃ, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ σκοπιμώτερον νὰ φθάσωμεν τὸ ταχύτερον εἰς ἕνα τέρμα.

§114Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰμποροῦμεν ἂν θέλετε νὰ σᾶς τὸ φέρωμεν εἰς τὴν Βουλήν.

§115Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὸ ὅτι, κ. βουλευταί, αὐτὴ ἦτο ἡ ἀντίληψις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἠδύνατο νὰ προβῇ εἰς τὴν σύναψιν τῆς συμπληρωματικῆς συμβάσεως τῶν ἔργων τοῦ παραρτήματος Γ, προκύπτει καὶ ἐκ τοῦ ὅτι καὶ πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου ὑπῆρχον δύο ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ ἀναθέσεως εἰς τὴν ἑταιρείαν τῆς Φαουντέσιον τῆς ἐκτελέσεως ἔργων τοῦ παραρτήματος Γʹ.

§116Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ὑπῆρχεν ἄλλη πρότασις διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ παραρτήματος Γ;

§117Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Οὐδεμία. Αἱ τελευταῖαι προτάσεις τὰς ὁποίας εἴχομεν καὶ τὰς ὁποίας εἶχε ὑπ’ ὄψιν της ἡ Βουλὴ καὶ τὰς ὁποίας ἐψήφισε ἡ Βουλὴ, ἦσαν ἡ σύμβασις μετὰ τῆς ἑταιρείας Μπούτ ὅταν δὲ συνέβη τοῦτο γνωρίζει ἄριστα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Βουλὴ ὅτι ὅταν συνέβη τοῦτο ἡ σύμβασις Μπούτ, ὑπεβλήθησαν καὶ προτάσεις σχετικαὶ ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικῆς ἑταιρείας Ἀλλ’ εἰδικῶς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ παραρτήματος Γ οὐδεμία πρότασις ἐξ οὐδεμιᾶς ἑταιρείας ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν ἀλλὰ θέτω τὸ ζήτημα ἐνώπιον ἡμῶν καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον. Ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι ἐκ μέρους οἱασδήποτε ἑταιρείας ὑπεβάλλοντο διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ παραρτήματος Γ ὅροι εὐνοϊκότεροι, δηλαδὴ ἀντὶ τῶν ποσοστῶν 21 καὶ 65 ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων σκάπτομεν τὰς συμβάσεις διὰ τὰ ἔργα τοῦ παραρτήματος Γ ἔρχεται ἑταιρεία καὶ προτείνει ποσοστὸν 18%. Ἀσφαλῶς θὰ ἐπροτίμουν τὴν ἀνάθεσιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων καὶ πάλιν εἰς τὴν ἑταιρείαν Φαουντέσιον. Διότι τὰ μὲν γενικὰ ἔξοδα εἶναι κατ’ ἀπολογισμὸν καὶ πληρώνονται κατὰ συνέπειαν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ παραρτήματος Γ, μόνον ἐργολαβικὸν κέρδος καὶ οὐχὶ γενικὰ ἔξοδα, διότι τὰ γενικὰ ἔξοδα εἰς τὴν Φαουντέσιον εἴτε οὕτως εἴτε ἀλλέως πληρώνονται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 22.000 δολλαρίων κατὰ μῆνα περίπου αὐτὰ δὲ τὰ γενικὰ ἔξοδα δὲν θὰ ὑποστῶσι οὐδεμίαν ἀπολύτως αὔξησιν, διότι ὅλα τὰ ἄλλα ἔξοδα τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν θὰ ἔχουν εἴτε ἀξίαν ἔργων εἴτε ἐργολαβικὸν κέρδος τῆς ἑταιρείας καὶ συνεπῶς τὸ γραφὲν εἰς τὴν ἐφημερίδα ἡ ὁποία κατὰ τὸ τελευταῖον 10ήμερον διεξήγαγε τόσον σφοδρὸν ἀγῶνα ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ἐναντίον τοῦ ὑποφαινομένου....

§118Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ.......

§119Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὁπωσδήποτε, κ. βουλευταί, ἂν εἶχον καὶ τὴν ἐλαχίστην ἀμφιβολίαν ἀκόμη ὡς πρὸς τὴν καλὴν πορείαν τῆς ἑταιρείας αὐτῆς ἀπὸ ἑνὸς καὶ πλέον ἔτους, δὲν θὰ ἐδίσταζον εἴτε νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ κάμῃ χρῆσιν τοῦ ἀμφιβόλου κατὰ τὸ νομικὸν συμβούλιον δικαιώματος τὸ ὁποῖον θὰ εἶχε ἡ Κυβέρνησις, νὰ κηρύξῃ τὴν ἑταιρείαν ἔκπτωτον, ἀμφιβόλου κατὰ τὸ νομικὸν συμβούλιον, πρὸς τὴν ὁποίαν ἀμφιβολίαν καὶ ἐγὼ συμφωνῶ, διὰ τὸν λόγον ὅτι γνωρίζω ποία θὰ ἦτο ἡ ἀκολουθητέα διαδικασία. Θὰ ἐκηρύσσαμεν τὴν ἑταιρείαν ἔκπτωτον. Ἡ ἑταιρεία θὰ προέβαινεν εἰς προσφυγὴν ἐνώπιον τῆς διαιτησίας. Ἡ διαιτησία δὲν θὰ κατέληγε εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα, διότι ὁ μὲν διαιτητὴς τοῦ δημοσίου θὰ ὑπεστήριζε τὰς ἀπόψεις τοῦ δημοσίου ὁ δὲ διαιτητὴς τῆς ἑταιρείας τὰς ἀπόψεις αὐτῆς θὰ κατελήγομεν ἀσφαλῶς τότε εἰς ἕνα ξένον ὑποδιαιτητήν. Ἀλλὰ ἡ πικρὰ πεῖρα τὴν ὁποίαν ἔχομεν μέχρι τοῦδε ἐκ τῶν ἀποφάσεων τῶν διαιτητῶν αἱ ὁποῖαι ὅλαι σχεδὸν ἀνεξαιρέτως πλὴν τῶν δύο τελευταίων μία διὰ τὴν ἑταιρείαν ὑδρεύσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ ἡ ὁποία εἶναι κατ’ ἐξοχὴν εὐνοϊκὴ διὰ τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον ἑτέρα......

§120Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Καὶ αὐτὴν τὴν προεκάλεσα ἐγώ.

§121Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Συμμετέσχεν εἰς τὸ καλὸν ἀποτέλεσμα ἀσφαλῶς ὁ κ. συνάδελφος, καὶ ἑτέρα τῆς ἑταιρείας Πάουερ ἡ ὁποία εἰς πλεῖστα σημεῖα εἶναι εὐνοϊκὴ διὰ τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον. Ὅλαι δυστυχῶς αἱ ἄλλαι διαιτησίαι ἀπέβησαν εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου καὶ πολλαὶ μάλιστα κατὰ τρόπον τραγικόν. Καὶ ἔχω νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐκδοθεῖσαν ἀπόφασιν τῆς διαιτησίας διὰ τὴν ἑταιρείαν ὑδρεύσεως τὴν Γιούλεν ἡ ὁποία εἶναι κατ’ ἐξοχὴν δυσμενὴς διὰ τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον. Ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἀκούωμεν τὰς σοφὰς γνωματεύσεις τοῦ νομικοῦ συμβουλίου ἐπὶ τῇ βάσει συμβιβαστικῶν λύσεων θὰ κατελήγομεν εἰς ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς θὰ ἦσαν πολὺ εὐνοϊκώτερα ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα πολλάκις προκαλοῦσι αἱ νομικαὶ ἀντιλήψεις αἱ ὁποῖαι ἐνίοτε εἶναι ἀδιάλλακτοι ἐνίοτε δὲ καταλήγουσι εἰς γνωματεύσεις τελείως ἀμφιβόλους ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν κανεὶς νὰ στηριχθῇ διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς μίαν ἀσφαλῆ γνώμην. Ἐφόσον λοιπόν, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὸ διάστημα 1½ ἔτους ἡ ἀπόλυτος μου πεποίθησις, ἢ μᾶλλον θὰ πρόκειται περὶ πεποιθήσεως προσωπικῆς παρὰ περὶ τῆς πεποιθήσεως καὶ τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας ἀλλὰ καὶ τῆς γνώμης τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἐλέγχου ἦτο ὅτι ἤλλαξε ἡ πορεία τῆς ἑταιρείας κυρίως συνεπεία τῆς ἀλλαγῆς τοῦ προσωπικοῦ τοῦ διευθυντοῦ διὰ τοῦ σημερινοῦ διευθυντοῦ τῆς ἑταιρείας Φαουντέσιον ἐν Θεσσαλονίκῃ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἄνθρωπος κατ’ ἐξοχὴν ἐπιμελὴς διευθυντὴς ἄριστος καὶ ἐπὶ πλέον ἔχω νὰ ἀνακοινώσω ὅτι εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν τοὐλάχιστον ἀπὸ 1½ ἔτους ἠρκέσθη νὰ ἀποδεχθῇ οἱανδήποτε ἀντίληψιν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας εἴτε διὰ τὴν προμήθειαν τῶν μηχανημάτων, εἴτε διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ὡρισμένων ἔργων εἴτε διὰ τὴν μὴ πρόσληψιν ὡρισμένου προσωπικοῦ. Ἐφόσον ἔχω τὰ στοιχεῖα ταῦτα δὲν ἦτο δυνατὸν στηριζόμενος καὶ εἰς τὴν ἀμφίβολον γνωμάτευσιν τοῦ νομικοῦ συμβουλίου νὰ ζητήσω νὰ δημιουργήσω μίαν ἔκπτωσιν καὶ προσφυγὴν ὡς προηγουμένως ἀνέφερα, εἰς διαιτησίαν καὶ ἐπιδιαιτησίαν νὰ δημιουργήσω ἕνα σταμάτημα τῶν ἔργων τοῦ Ἀξιοῦ δι’ ἓν καὶ πλέον ἴσως ἔτος μέχρι τῆς ἐκδόσεως ἀποφάσεως ἐκ μέρους τῆς ἐπιδιαιτησίας. Καὶ διὰ τοῦτο ἐπέμενον εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἤδη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους εἶχε ληφθῇ, καὶ ἀνετέθη εἰς τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν καὶ διὰ λόγους οἰκονομικωτέρας ἐκτελέσεως ἀνετέθη εἰς αὐτὴν καὶ ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων τοῦ παραρτήματος Γʹ. Δὲν ἀποκρύπτω ὅτι μέχρι τοῦ 1928 ἡ πορεία τῆς ἑταιρείας δὲν ἦτο καθόλου εὐνοϊκὴ ὑπὲρ τῶν ἀπόψεών μας, καὶ ὡρισμέναι κακοτυχίαι καὶ καθυστερήσεις τὰς ὁποίας ἀκόμη μέχρι σήμερον αἰσθανόμεθα ὅπως ἐξέθεσε ἐνώπιον ἡμῶν ὁ ἀξιότιμος ἐπερωτῶν βουλευτὴς καὶ παραλήψεις καὶ ἀτασθαλίαι ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν τῶν γενικῶν ἐξόδων ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, εἶναι ὄντως ἀληθὲς ὅτι τοιαῦται παραβάσεις παρουσιάσθησαν ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ 1926 καὶ ἐπέκεινα τὰ πράγματα μετεβλήθησαν κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ βεβαιώσω καὶ δημοσίᾳ ἐγκύρως καὶ ὑπευθύνως τὴν Βουλὴν ὅτι τὰ ἔργα ἀπὸ 1½ ἔτους προχωροῦν μεθ’ ὅλης τῆς δυνατῆς ταχύτητος καὶ σωφροσύνης ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας Φαουντέσιον. Ἤδη ἐπειδὴ ἡ γνωμάτευσις τοῦ νομικοῦ συμβουλίου ἐδημοσιεύθη ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ «Ἡμερησίου Τύπου» καὶ ἐδημοσιεύθη κατὰ παράδοξον τρόπον, πρὶν ἀκόμη περιέλθῃ εἰς γνῶσιν μου ἡ γνωμάτευσις τοῦ νομικοῦ συμβουλίου θὰ εἶχα νὰ σᾶς ἀναφέρω μερικὰ στοιχεῖα τῆς γνωματεύσεως αὐτῆς διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει...

§122Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐνεργηθοῦν ἀνακρίσεις διοικητικαί.

§123Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Διότι εἶναι πρωτοκολλημέναι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας τὴν 20 Ἰουνίου ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τὴν ἑπομένην ἡμέραν δηλαδὴ τῆς δημοσιεύσεώς της εἰς τὴν ἐφημερίδα. Διότι τῆς γνωματεύσεως τοῦ νομικοῦ συμβουλίου ἔλαβον γνῶσιν ἐξ ἀνακοινώσεως εἰς τὴν ἐφημερίδα ἡ ὁποία διεξήγαγε τὸν ἀγῶνα αὐτὸν κατ’ ἐμοῦ μάλιστα δημοσιευομένη μὲ τὴν ὑπεύθυνον βεβαίωσιν ὅτι πρόκειται περὶ ἀκριβοῦς ἀντιγράφου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὅπως δημοσιεύεται εἰς τὸν «Ἡμερήσιον Τύπον». Ὁπωσδήποτε, θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν, μερικὰ στοιχεῖα τῆς γνωματεύσεως τοῦ νομικοῦ συμβουλίου τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Ἄν εἶναι δυνατὸν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε καὶ ἐμμένω εἰς τὴν ἔκφρασιν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν νὰ ἐκφέρεται τοιαύτη γνωμάτευσις ἐκ μέρους τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους. Θὰ ἴδετε ὅτι ἐνῷ ἡ ἐξουσιοδότησις τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἦτο νὰ συνάψῃ τὴν σύμβασιν διὰ τὰ ἔργα τοῦ παραρτήματος Γʹ τοὐλάχιστον μὲ τοὺς ὅρους τοῦ Στρυμῶνος, ὅτι ὑπερβαίνει τὴν ἐξουσιοδότησιν καὶ ὅτι δίδῃ μεγαλεῖτερα ποσοστὰ εἰς τὴν ἑταιρείαν......

§124Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. (Ἀναγινώσκει).

§125Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἔχει πλήρη ἄγνοιαν, διότι τιμὴ μονάδος δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ σύστημα τὸ ἀπολογιστικόν. Ἐδημοσιεύθη πλαστογραφημένη.

§126Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. (Ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων).

§127Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Γνωματεύει ὅτι δύναται νὰ ἐκτελέσῃ καὶ δι’ ἄλλων ἑταιρειῶν;

§128Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀναθέσωμεν καὶ εἰς ἄλλην ἑταιρείαν διὰ τὸ τρίτον παράρτημα.

§129Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὄχι, μετὰ πάροδον ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος. Ἠδυνάμεθα νὰ μὴ ἐκτελέσωμεν τὰ ἔργα τοῦ παραρτήματος Γ, ἀλλ’ ἐφόσον ἐκτελέσαμεν τὰ ἐκτελοῦμεν σήμερον τὰ ἔργα τοῦ παραρτήματος Γʹ, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὰ ἐκτελέσωμεν.

§130Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. (Ἀναγινώσκει).

§131Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Μάλιστα εἶναι ἀκριβὲς διότι τὰ ποσοστὰ τοῦ Στρυμῶνος εἶναι καὶ ἐκεῖνα 63%. Κατὰ συνέπειαν εἶναι ἀνακριβὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναφέρετε. (ἀναγινώσκει). Ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν ἔργων τοῦ Στρυμῶνος. Κατὰ συνέπειαν εἶναι ἀνακριβὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ἐν τῇ γνωματεύσει τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου τὸ ὁποῖον ἀπεδέχθη ὁμοφώνως καὶ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον. Κυττάξατε καὶ ἓν ἄλλο στοιχεῖον.

§132Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐνεκρίθη αὐτὴ ἀπὸ τὸ Νομικὸν Συμούλιον;

§133Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Μάλιστα.

§134Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Διότι, ὅταν ἐδημοσιεύθη, δὲν ἔλεγεν, ὅτι ἐστάλη καὶ ἐνεκρίθη.

§135Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὁ Νομικὸς Σύμβουλος λέγει τὸ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει) «Ὁ Νομικὸς Σύμβουλος ἀπεφάνθη δι’ ἐγγράφου καὶ ἔθεσεν ὑπ’ ὄψει τῆς ὁλομελείας κ.τ.λ.».

§136Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ὥστε, μετὰ τὴν ἔγκρισίν σας τὴν ὑπέβαλε;

§137Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Τὸ Νομικὸν Συμβούλιον ἀπεφάνθη.

§138Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἀπεφάνθη, δεχθὲν τὴν γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου, ἀνέθεσε δηλαδὴ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ παραρτήματος Γʹ εἰς τὴν Φαουντέσιον ὑπὸ τὰς ἐπιφυλάξεις τὰς ὁποίας διατυπώνει ὁ Νομικὸς Σύμβουλος. Εἰς τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν τῆς Φαουντέσιον ὑπῆρχε τὸ ποσοστὸν καὶ συμπεριελαμβάνοντο τὰ γενικὰ ἔξοδα, μέχρι τοῦ 17%, ποσοστοῦ γενικῶν ἐξόδων διὰ τὰ ἀφορῶντα τὴν σύμβασιν ἔξοδα τῶν γραφείων Νέας Ὑόρκης καὶ Λονδίνου, ἔξοδα τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν καὶ εἰς τὴν σύμβασιν τῆς Γιούλεν. Ἐν τῇ ἀρχικῇ συμβάσει καθωρίζετο ὅτι, διὰ τὸ παράρτημα Γʹ συμφώνως μὲ τὰς προϋπαρχούσας ἀντιρρήσεις, ὁ προϋπολογισμὸς ἀνέρχεται εἰς 10 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἡ ἀναλογία τῶν γενικῶν ἐξόδων, διὰ τὸ κονδύλιον τοῦτο ἦτο 209.000 δολλάρια. Ἤδη, ἐφόσον κατόπιν τῶν γενομένων μελετῶν ἐξηκριβώθη ὅτι τὰ αὐτὰ ἔργα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῶσι καὶ σύμφωνα μὲ τὸν προϋπολογισμόν, τὸν ὁποῖον ἡ ἑταιρεία ὑπέβαλε διὰ δαπάνην 2 ἑκατομμυρίων μόνον δολλαρίων ἦτο ἑπόμενον ὅτι κατὰ τὴν σύναψιν τῆς συμπληρωματικῆς αὐτῆς συμβάσεως ἔπρεπε νὰ προΐδω ἵνα ἐλαττώσω τὸ ποσοστὸν τὸ συμπεριλαμβανόμενον εἰς τὰ γενικὰ ἔξοδα μέχρι 17% τοῦτο ἀντιστοιχοῦν διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν γραφείων Νέας Ὑόρκης καὶ Λονδίνου, ἐπὶ τῇ βάσει, λοιπόν, αὐτῆς τῆς ἀναλογίας καθωρίσθη, ὅτι τὸ ποσοστὸν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ τὸ 20.5‰ τῶν 2.000.000, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ τὰς 41.000 δολλαρίων. Ἐν τούτοις σημειοῦται εἰς τὴν γνωμάτευσιν τὸ ἑξῆς: Ὁ νομικὸς σύμβουλος φοβεῖται μήπως ὑπερβῇ τὸ ποσὸν τῶν 209 χιλιάδων δολλαρίων ἐνῷ ρητῶς δηλοῖ διὰ τοῦ ὅρου ὁ ὁποῖος ἐτέθη εἰς τὴν συμπληρωματικὴν ὅτι τὸ ποσοστὸν δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰ 205. (ἀναγινώσκει). Ἐπὶ τῶν 2 ἑκατομμυρίων δολλαρίων....ποσὸν 209.000 δολλαρίων. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ σοβαρὰ γνωμάτευσις νομικοῦ συμβουλίου, ἡ ὁποία νὰ λέγῃ ὅτι νὰ φροντίσητε τὸ 20.5‰ νὰ καθορίζεται ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος ἤδη προϋπολογισμοῦ τῶν 2 ἑκατομμυρίων δολλαρίων τὸ ὁποῖον φυσικὰ δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰς 209 χιλιάδας δολλαρίων.

§139Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἶναι καὶ τὰ παλαιὰ μαζύ.

§140Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τοῦ παραρτήματος Γ. Εἶναι σαφές. Γνωρίζετε ἐκ τῆς συμβάσεως Φαουντέσιον, ὅτι τὸ ποσοστὸν κατανέμεται εἰς 4 κονδύλια ὑπ’ ἀριθμὸν 7 διὰ τὰ ἔργα παραρτήματος Α, ὑπ’ ἀριθμὸν 6 διὰ τὰ ἔργα παραρτήματος Β, καὶ 6 διὰ τὰ ἔργα τοῦ παραρτήματος Γ.

§141Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Λάθος.

§142Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Λάθος μὴ ἐπιτρεπόμενον εἰς ἔργα νομικοῦ συμβούλου.

§143Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Τὸ παράρτημα Β καὶ τὸ παράρτημα Γ γίνονται ὅλα μαζὺ ἕνα.

§144Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Εἶναι ὀρθὸν ὅτι περιέλαβεν καὶ τὸ παράρτημα Β, ἀλλὰ κατὰ τὴν πρώτην ἐκδοχήν, ἐντὸς τοῦ Θερμαϊκοῦ κόλπου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ ἐκτελεσθῇ.

§145Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐφ’ ὅσον διετυπώθη ἡ γνώμη ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον τὸ κονδύλιον ὑπ’ ἀριθ. 6 νὰ ἀφορᾷ τὰ ἔργα τὰ προηγούμενα διότι ὁμιλεῖ συγκεκριμένως περὶ τῶν ἔργων τοῦ παραρτήματος Γ καὶ σᾶς λέγω ὅτι ἐν τῇ ἀρχικῇ συμβάσει ὁρίζεται «314»......... Κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ τοιαύτη σύγχυσις.

§146Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Θὰ τὰ πάρῃ τὰ 300, 000 δολλάρια;

§147Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὄχι, θὰ πάρῃ τὸ ποσοστὸν μόνον.

§148Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔχει ἀπολύτως δίκαιον ὁ νομικὸς σύμβουλος.

§149Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὄχι κ. συνάδελφε. (ἀναγινώσκει).

§150Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ σύμβασις τὴν ὁποίαν ἔκανε ὁ κ. ὑπουργὸς δίνει μόνον 40.000 δολλάρια, εἶναι σαφὲς τὸ πρᾶγμα.

§151Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Νὰ σᾶς εἴπω κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως πῶς εἶναι τὸ δεύτερον παράρτημα. Ἔχει ἔξοδα 810.000.000.

§152Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ διὰ τὸ τρίτον παράρτημα ἔχει ξεχωριστὰ 290.000 δολλάρια ἀπὸ τὰ ὁποῖα παρασύρεται ὁ νομικὸς σύμβουλος καὶ λέγει, προσέξετε νὰ μὴ δώσετε παραπάνω ἀπὸ 209.000 δολλάρια, ἐνῷ ὁ ὑπουργὸς δίνει μόνον 40.000 δολλάρια.

§153Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγομεν ἡμεῖς καὶ τὸ ὁποῖον ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς διασαφήσῃ εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἡ ἑταιρεία Φαουντέσιον ἡ ὁποία ἑδρεύει ἐν Λονδίνῳ......

§154Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§155Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὁμιλεῖ ἀκολούθως ἡ γνωμάτευσις.

§156Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἰς τὰ ἔργα τοῦ παραρτήματος Γʹ ἔχει ὁ προϋπολογισμὸς 10.000.000 δολλάρια. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔχει καὶ τὸ ποσὸν τῶν 209.000 δολλαρίων.

§157Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἡμεῖς τώρα δίνουμε μόνον 40.000 δολ.

§158Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Πῶς συμβαίνει νὰ κοστίσουν τόσον ὀλίγα;

§159Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Διότι ἐγένοντο καλλίτεραι μελέται ἐπὶ τόπου καὶ εὗρον οἰκονομικώτερον τρόπον ἐκτελέσεως· ἁπλούστατα. Νὰ σᾶς τὸ διευκρινίσω ἀκόμη περισσότερον. Ἐφ’ ὅσον διὰ δαπάνην δέκα ἑκατομμυρίων δολλαρίων προϋπελογίσθη ὡς προέβλεπεν ἡ σύμβασις διὰ τὸ παράρτημα Γʹ, τὸ ποσοστὸν διὰ τὰ γενικὰ ἔξοδα, διὰ τὰ γραφεῖα Νέας Ὑόρκης καὶ Λονδίνου 209.000 δολλάρια δηλ. 20.5%, ἔκαμα τὴν ἀναγωγὴν εἰς τὴν νέαν σύμβασιν ἤτοι 2.000.000 δολλάρια καὶ ἐφρόντισα νὰ περιορισθῇ τὸ ποσοστὸν τοῦτο ἀναλόγως ὥστε νὰ μὴ ὑπερβῇ τὰς 41.000 δολλάρια. Πῶς θὰ ἦτο λοιπὸν δυνατὸν νὰ τὸ ὑπερβῇ;

§160Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Μὲ τὴν διαφορὰν πὼς θὰ τὰ πάρῃ δύο φορὲς καὶ θὰ ἔλθω εἰς τὸ βῆμα νὰ τὸ ἀναπτύξω.

§161Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον σᾶς ἀνέγνωσα τὸ κείμενον τῆς συμβάσεως καὶ σᾶς ἐξήγησα πῶς ἐκάμαμεν τὴν ἀναγωγήν, οὕτως ὥστε αὐτὸ τὸ ποσοστὸν τὸ ὁποῖον θὰ συμπεριελαμβάνετο νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ τὸ 20.5% δηλ. τὰς 41.000 δολλαρίων. Καὶ λέγει ὁ νομικὸς σύμβουλος: προσέξατε νὰ βάλετε εἰς τὴν νέαν σύμβασιν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπερβῇ τὸ ποσὸν τῶν 209.000 δολ. Ὅσον ἀφορᾷ τώρα τὸ ζήτημα τῶν ἐγγυήσεων, τὰς ἐγγυήσεις αἱ ὁποῖαι καθορίζονται εἰς τὴν νέαν σύμβασιν καὶ τὰς κρατήσεις τῶν ἐγγυήσεων, τὰς θεωρεῖ, παραδόξως, ὁ νομικὸς σύμβουλος διὰ τὰ ἔργα Γ ἀνεπαρκεῖς. Καὶ ἰδοὺ ποίους λογαριασμοὺς κάνει. Λέγει ὅτι αἱ ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας εἴχομεν διὰ τὰ ἔργα τῶν παραρτημάτων Γ εἰς τὴν παλαιὰν σύμβασιν ἦσαν πολὺ μεγαλεῖτεραι. Ἀλλά, κύριοι, διὰ ποῖον ποσὸν ἐκτελέσεως τῶν ἔργων εἴχαμε αὐτὰς τὰς ἐγγυήσεις; Τὰς εἴχομεν διὰ ποσὸν 10.000.000 δολλαρίων, ἐφ’ ὅσον συνεπῶς ἀντὶ τῶν 10.000.000 δολλαρίων ἔχομεν 2.000.000 δολ. τὸ ⅕ δηλ. τῆς ἀρχικῆς δαπάνης, λογικὸν εἶναι ὅτι αἱ ἐγγυήσεις αὗται ἔπρεπε νὰ μειωθοῦν εἰς τὸ ⅕. Ἐν τούτοις ὁ νομικὸς σύμβουλος νομίζει ὅτι αἱ ἐγγυήσεις ἔπρεπε νὰ παραμένουν αἱ αὐταί, ἔστω καὶ ἂν τὰ ἔργα κοστίζουν σήμερον 2.000.000 δολλάρια μόνον. Τοιαύτας σκέψεις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ υἱοθετήσω καὶ νὰ εἰσαγάγω μίαν παρομοίαν διάταξιν εἰς τὴν νέαν σύμβασιν, διότι θὰ ἐθεωρεῖτο τελείως παράλογον νὰ εἰσαγάγω εἰς τὴν νέαν σύμβασιν ἐγγυήσεις πενταπλασίας παρ’ ὅτι προέβλεπεν ἡ ἀρχικὴ σύμβασις. Τώρα ὁ νομικὸς σύμβουλος, ἐν τέλει, καταλήγει ἐν συμπεράσματι. (ἀναγινώσκει). Δηλαδὴ ἐν τῇ εἰσηγήσει του λέγει ὅτι δὲν πρέπει νὰ κάμωμεν συμπληρωματικὴν σύμβασιν καὶ διὰ τὴν τροποποίησιν τῶν προηγουμένων ὅρων. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς προσπαθείας τὰς ὁποίας κατέβαλον διὰ τὴν τροποποίησιν σᾶς λέγω τοῦτο, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ ἑταιρεία δὲν ἐδέχθη τὴν τροποποίησιν τῶν παραρτημάτων Α καὶ Β δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὴν τροποποίησιν τῶν ὅρων τῶν παραρτημάτων αὐτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς λοιπὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. ἐπερωτῶν βουλευτὴς ὅσον ἀφορᾷ τὸν καταλογισμὸν τοῦ χρήματος εἰς τὰ γενικὰ ἔξοδα....

§162Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Δὲν τὸ εἶπον ἐγώ· τὸ εἶπεν ὁ κ. Βουδούρης.

§163Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὸ ἤκουσα διὰ πρώτην φορὰν θὰ τὸ διευκρινίσω καὶ θὰ σᾶς ἀνακοινώσω σχετικῶς. Τέλος, κύριε, ἐννοεῖτε ὅτι ἐφ’ ὅσον ἔχομεν μίαν σύμβασιν ἐκτελουμένην ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀπολογιστικοῦ συστήματος, διὰ τὸ ὁποῖον, ὅσον καὶ ἂν αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας εἶχον ἀνέκαθεν τὴν γνώμην καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ τὴν ἔχουν καὶ σήμερον ἔτι δὲν εἶναι συμφέρον τὸ σύστημα τοῦτο διὰ τὸ δημόσιον, ἐξακολουθῶ νὰ πιστεύω ὅτι, μὲ ὅλην τὴν σπατάλην ἡ ὁποία ἐνδεχόμενον νὰ γίνεται, ἐξακολουθῶ νὰ πιστεύω ὅτι μὲ τὸ ἀπολογιστικὸν σύστημα τὰ ἔργα προφανῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελοῦνται κατὰ τὸν καλλίτερον δυνατὸν τρόπον. Αὐτὰ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν.

§164Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Δὲν ἀπαντήσατε εἰς τὸ σπουδαιότερον ζήτημα. Ὁ σπουδαιότερος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ ἐπερώτησις εἶναι ὁ ἑξῆς: Διατὶ δὲν παρέδωκεν τὸ Α τμῆμα ἀκόμη.

§165Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Σᾶς ἐξήγησα ὅτι δὲν τὸ παρέδωκεν ἀδικαιολογήτως.

§166Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Καὶ θὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις;

§167Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Σᾶς εἶπον ὅτι δὲν θὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, διότι ἡ ἑταιρεία ἐργάζεται μετὰ πάσης δυνατῆς ταχύτητος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παράδοσιν τῶν ἔργων τοῦ παραρτήματος Αʹ ἐπῆλθε καθυστέρησις ἐξ αἰτίας τοῦ ζητήματος τοῦ λιμένος. Οὕτως, ἀνεξαρτήτως τῆς πληροφορίας τὴν ὁποίαν σᾶς ἔδωκεν ὁ κ. ἐκ Σερρῶν βουλευτής, καὶ πρὸς τὴν ὁποίαν ἔχω κάθε λόγον νὰ δίδω πίστιν, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι τὸ κλείσιμον τοῦ φράκτου τὸ διετάξαμεν κατόπιν ἐγγράφου τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι ἔχει λάβει τὰ μέτρα νὰ μὴ ἀφήσῃ νὰ φύγῃ τὸ νερὸ καὶ νὰ ὑποστῇ ζημίαν ἡ ἁλιεία ἡ διεξαγομένη ἐκεῖ εἰς τὰ κέρδη τῆς ὁποίας τὸ Κράτος μετέχει κατὰ 50%, τὰ ὁποῖα κέρδη θὰ ἔχῃ ἐκ τῆς πωλήσεως τῶν ἰχθύων. Ὁπωσδήποτε, κ. Πρόεδρε, ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐγένοντο τὰ ἔργα....

§168Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Εἶναι ἡ ἀδυναμία τῆς ἑταιρείας. Εἰς αὐτὴν δὲν δέχομαι καμμίαν ὑποχώρησιν. Ὀφείλετε νὰ τὸ ὁμολογήσετε.

§169Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι εἶναι ἀδυναμία τῆς ἑταιρείας.

§170Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς ζητεῖ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ σταματήσῃ;

§171Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω ὅτι ἡ ἑταιρεία τὸ πρῶτον τμῆμα δὲν τὸ παρέδωσεν, ἐνῶ ἠδύνατο νὰ τὸ ἐκτελέσῃ, λόγῳ ἀδυναμίας.

§172Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Μὰ εἶναι ἀναντίρρητον, τὸ ἐδήλωσα καὶ ἐδῶ. Σᾶς λέγω ὅτι ὁ λόγος τῆς μὴ παραδόσεως τῶν ἔργων εἶναι ἡ φράξις τοῦ λιμενοστάτου, διότι τὰ ἐζήτησε τὸ ὑπουργεῖον. Ἀλλ’ εἷς ἐκ τῶν λόγων εἶναι καὶ αὐτὸς, ὅτι καὶ ἂν ἀνοίγῃ καὶ ὁ φράκτης τοῦ λιμενοστάτου διὰ τὸν λόγον ὅτι αἱ διώρυγες αἱ ἐσωτερικαὶ δὲν ἔχουν περατωθῇ τελείως......

§173Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ὑποχρεώσεις τῆς ἑταιρείας;

§174Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἀναντίρρητον. Ἀπὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους αἱ ἐργασίαι τῆς ἑταιρείας συνεχίζονται ἐντατικῶς. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτάσει τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἡ συζήτησις γενικεύεται. Ὁ κ. Βαλαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§176Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἰδοὺ λοιπὸν εἰς τὶ ἀρκοῦμαι νὰ εἴπω: Ἡ ἐμπιστοσύνη τῆς Βουλῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐπεδείχθη κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ τελευταίου νόμου τοῦ παραγωγικοῦ δανείου. Εἰς τὸν νόμον τοῦτον ἐτέθη καὶ τὸ γνωστὸν ἄρθρον. Ποῖος ἦτο ὁ σκοπὸς τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ; Ἦτο νὰ δώσῃ τὸ ὅπλον εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ μπορέσῃ νὰ διαχειρισθῇ τὸ ζήτημα. Διότι ἐνῷ τὰ χρήματα ὑπεσχέθη νὰ τὰ δώσῃ ἡ ἑταιρεία, κατέληξε νὰ τὰ δώσῃ τὸ Κράτος. Συνεπῶς ἕνας λόγος ὁ ὁποῖος διηυκόλυνε τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ὅτι ἐπήραμε τὴν χρηματοδότησιν. Ἀλλὰ ἡ σύμβασις αὐτὴ εἶχε καὶ προθεσμίαν καὶ εἴχατε ὑποχρέωσιν νὰ πάρετε τὸ νομικὸν μέρος τοῦ ζητήματος, διότι τὰ ἔργα ἔπρεπε νὰ εἶχον παραδοθῆ πρὸ δύο ἐτῶν. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα τρωτὰ τῆς συμβάσεως, τὰ ὁποῖα δὲν μπορῶ νὰ τὰ ἐνθυμηθῶ τώρα. Πάντως ἡ πρόθεσις τοῦ νομοθέτου διὰ τοῦ ἄρθρου 8 ἦτο νὰ σᾶς δώσῃ τὰ μέσα ἐκεῖνα διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἠδύνασθε νὰ κάμετε μίαν ἀποτελεσματικὴν διαχείρισιν. Διότι ἐπὶ τέλους εἶναι προφανὲς ὅτι τὸ ἔργον αὐτὸ διὰ τὸ ὁποῖον δαπανῶμεν τόσα χρήματα δὲν ξέρουμε πότε θὰ μᾶς παραδοθῇ. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἀκόμη καὶ τὸ ἄλλο, ὅτι σεῖς ἔπρεπε νὰ πάρετε τὸ νομικὸν μέρος τοῦ ζητήματος καὶ νὰ εἴπετε ποῖα εἶναι τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἔχομεν.

§177Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Προκαταβολικῶς ἠθέλατε νὰ κάμω αὐτά;

§178Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Αὐτὰ λέγει ὁ νόμος καὶ εἶχε δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπανεξετάσῃ τὰς βάσεις, νὰ τὰς τροποποιήσῃ καὶ νὰ τὰς ἀκυρώσῃ ἀκόμη.

§179Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν τὸ εἶχε τὸ δικαίωμα αὐτό.

§180Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ ὅτι: δὲν δίδω χρήματα. Ἂς ἐλπίσωμεν ὅμως ὅτι θὰ παραδώσῃ τὰ ἔργα ἐντὸς τῆς πενταετίας.

§181Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἀσφαλῶς.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρηστομᾶνος.

§183Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἐγὼ θὰ ἐξετάσω ἄλλην ὄψιν τοῦ θέματος τούτου. Ὅτε ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας ἐν ἔτει 1928, ὑπῆρχον ἤδη τότε ἐκ μέρους τῆς ἀναδόχου Ἑταιρείας ὑπερβασίαι τῶν χρονικῶν ὁρίων τῆς ἐκτελέσεως ὡρισμένων τμημάτων τῶν ἔργων. Ὑπῆρχεν ἐπίσης δυσμενής τις διὰ τὴν Ἑταιρείαν ἔκθεσις τοῦ προϊσταμένου τοῦ ἐλέγχου τῶν ἔργων κ. Παπανικολάου. Ὅταν ἀνέγνωσα τὴν ἔκθεσιν ταύτην, εὗρον ὅτι δι’ αὐτῆς κατηγορεῖται μὲν ἡ Ἑταιρεία διὰ διαφόρους κακοτεχνίας, ἀλλ’ ὅτι αἱ κατηγορίαι αὗται ἦσαν ἀόριστοι, διότι δὲν ἀνεφέροντο εἰς ἐγγράφους παρατηρήσεις τοῦ προϊσταμένου τοῦ ἐλέγχου πρὸς τὴν Ἑταιρείαν, ἀπὸ τῆς χρονολογίας τῶν ὁποίων καὶ μόνης θὰ ἐλογίζοντο αἱ προθεσμίαι διὰ τὴν ἐπιβολὴν ποινῶν εἰς τὴν Ἑταιρείαν ἢ καὶ τὴν ἔκπτωσιν αὐτῆς. Ὅταν εὑρέθην πρὸ τοῦ γεγονότος τούτου, ἔκαμα τὰς σχετικὰς παρατηρήσεις εἰς τὸν κ. προϊστάμενον τοῦ Ἐλέγχου, μετέβην δὲ καὶ αὐτοπροσώπως ἐπὶ τοῦ τόπου τῶν ἔργων καὶ διεπίστωσα, ὅτι εἶχον γίνει πράγματι κακοτεχνίαι καὶ ὅτι καὶ γέφυρά τις μάλιστα εἶχε καταπέσει. Ἀλλ’ ὁ κ. προϊστάμενος τοῦ Ἐλέγχου διὰ πλεῖστα ζητήματα, τὰ ὁποῖα εἶχε οὐχ’ ἧττον καταγγείλει, δὲν εἶχε συλλέξει τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ προὐκάλουν τὴν ἔκπτωσιν τῆς Ἑταιρείας. Ἡ Ἑταιρεία ἐξ ἄλλου ἰσχυρίζεται ὅτι ἔχασεν ὁλόκληρον ἔτος ἐκ τῆς βραδύτητος τῆς ὀφειλομένης εἰς τοὺς Σιδηροδρόμους τοῦ Κράτους, διότι οἱ Σ.Ε.Κ. ἐπὶ ὁλόκληρον ἔτος δὲν ἐνέκρινον τὴν ἀναγκαίαν οὐχ’ ἧττον μετακίνησιν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Ἀμυνταίου καὶ συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον τοῦτο εἶναι ἀληθὲς, ὄχι μόνον δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ κηρύξωμεν τὴν Ἑταιρείαν ἔκπτωτον διὰ τὴν βραδύτητα ταύτην, ἀλλὰ θὰ ἠδυνάμεθα τοὐναντίον νὰ εὑρεθῶμεν πρὸ αἰτήσεως ἀποζημιώσεως ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρείας. Ἔπειτα δικαιολογεῖται ἡ Ἑταιρεία καὶ δι’ ἑτέραν τινα 8μηνον βραδύτητα, προκληθεῖσαν ἐξ ἀπεργίας ἡ ὁποία εἶχε γίνει κατὰ τὴν φόρτωσιν μηχανημάτων καὶ σιδηροπασσάλων ἐν Ἀμβέρσῃ. Οὔτε περὶ τοῦ ζητήματος τούτου εἶχεν ὁ κ. προϊστάμενος συλλέξει στοιχεῖα ὡρισμένα, ἐὰν τ. ἔ. εἶχε γίνει πράγματι ἀπεργία ἢ ὄχι. Ἐγὼ εἶχον στείλει τότε ἔγγραφον πρὸς τὸν πρεσβευτὴν τῆς Ἑλλάδος ἐν Γαλλίᾳ, διὰ νὰ βεβαιωθῶ ἐὰν πράγματι κατὰ τὴν χρονικὴν ἐκείνην περίοδον εἶχε γίνει τοιαύτη ἀπεργία, ὥστε τῷ ὄντι νὰ ἐπιβραδυνθῇ ἐπὶ τόσον χρόνον ἡ φόρτωσις τῶν μηχανημάτων καὶ τοῦ ὑλικοῦ. Τέλος, φρονῶ ὅτι πάντα τὰ ζητήματα ταῦτα εἶναι ἀποτελέσματα τοῦ ἀτελοῦς Κρατικοῦ ἐλέγχου. Κύριε ὑπουργέ, ὅστις ἀνέγνωσε τὴν δευτέραν ἔκθεσιν τοῦ προϊσταμένου τοῦ Ἐλέγχου, τὴν ὑποβληθεῖσαν κατ’ Ἀπρίλιον τοῦ 1929, δηλαδὴ κατὰ τὸν χρόνον τῆς Ὑπουργείας μου εἰσέτι, ἀντιλαμβάνεται, ὅτι ἡ ἐπίβλεψις εἶχε καταστῆ κάπως ἐπιμελεστέρα ἤδη, διότι καὶ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐργασιῶν ἦσαν εὐνοϊκώτερα. Θὰ ἤθελον ἐπίσης νὰ παρατηρήσω ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ 3ον Παράρτημα, ὅτι ἐὰν δὲν ἐξετελῆτο τοῦτο ἀμέσως ἀλλὰ μετὰ πάροδον πενταετίας, θὰ προεκαλεῖτο ζημία μεγίστης σημασίας. Ἐὰν ἐξετελῆτο τὸ 2ον Παράρτημα χωρὶς νὰ ἐκτελεσθῇ συγχρόνως καὶ τὸ 3ον, ὅπως ἄλλως τε προεβλέπετο ὑπὸ τῆς συμβάσεως, θὰ εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ κινδύνου νὰ ἀποφραχθῇ ὁ λιμὴν τῆς Θεσσαλονίκης, ἴσως μάλιστα πολὺ πρὸ τοῦ ὑπολογισθέντος χρονικοῦ διαστήματος τῶν 50 ἐτῶν, τὰ ὁποῖα ὑπελογίσθη ὅτι θὰ παρήρχοντο μέχρις ἀποφράξεως αὐτοῦ, ἐὰν ὁ ροῦς τοῦ Ἀξιοῦ ἀφίνετο ἐλεύθερος καὶ ἀρρύθμιστος. Κατὰ συνέπειαν ἔπρεπεν ἀπὸ τοῦδε νὰ γίνῃ ἡ ὁλοσχερὴς ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου τῆς διαρρυθμίσεως τῶν ἐκβολῶν τοῦ ποταμοῦ. Θὰ ἤθελον ἐπίσης νὰ παρατηρήσω, ὅτι εἶναι δύσκολον ν’ ἀντιληφθῇ τις, διερχόμενος διὰ τοῦ σιδηροδρόμου ἢ τοῦ αὐτοκινήτου, τὸ μέγεθος καὶ τὴν ἔκτασιν τῶν ὑπὸ τοῦ Ἀξιοῦ προκαλουμένων καταστροφῶν. Μόνον διὰ τοῦ ἀεροπλάνου δύναταί τις νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ἔκτασιν τῶν καταστροφῶν τούτων καὶ ἰδίως τῶν κατὰ τὰς ἐκβολὰς παρατηρουμένων.

§184Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὸ παρετήρησα καὶ ἐγώ.

§185Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Διὰ τῶν ὑπὸ ἐκτέλεσιν διαρρυθμίσεων τῶν ὀχθῶν τοῦ Ἀξιοῦ θὰ ἔχωμεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ κέρδος τὸ ὁποῖον θὰ ἀποκομίσωμεν ἀπὸ τὰς καλλιεργηθησομένας κατόπιν ἐκτάσεις, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου ἔχομεν καθῆκον νὰ περιποιηθῶμεν, ἀνεξαρτήτως παντὸς ὑπολογιζομένου κέρδους, τὴν Ἑλλάδα μας, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ περιποιηθῶμεν διότι δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ τὴν ἀφήσωμεν ἀτημέλητον, ἑλονοσοῦσαν καὶ βρίθουσαν νοσημάτων, κακὰ δυνάμενα νὰ προληφθοῦν. Σχετικῶς ὅμως μὲ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου, ὀφείλω καὶ ἐγὼ νὰ συστήσω αὐστηρὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῶν ἔργων. Εἶμαι ὑπὲρ τοῦ αὐστηροῦ ἐλέγχου. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἐὰν εἴχομεν ἐξ ἀρχῆς ἔλεγχον αὐστηρὸν, τότε θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ ἔκπτωσις τῆς Ἑταιρείας. Ἀλλὰ σήμερον, ἐὰν ἠθέλαμεν νὰ συμβληθῶμεν πρὸς τὴν ἄλλην Ἑταιρείαν, θὰ ὑφιστάμεθα ἀσφαλῶς βλάβας μᾶλλον ἢ ὠφελείας. Τελειώνων, κύριοι βουλευταί, τὸν λόγον, τονίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ εἶναι δυσαρεστημένη διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ 2ου παραρτήματος, οὗτινος ἡ ἄμεσος ἐκτέλεσις ἦτο ἐπιβεβλημένη.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται ἡ συζήτησις περαιωμένη καὶ λύεται ἡ Συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ τρίτην ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 8 μ. μ.)