1930.04.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 71ῃ

ΤΕΤΑΡΤΗ 9 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1930

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4 45′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ μικροϊδιοκτῆται ἀγροκτημάτων Τρικκάλων ζητοῦν ὅπως ἡ ἀποζημίωσις τῶν ἀπαλλοτριωθέντων ἀγροκτημάτων γίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ποιότητος καὶ οὐχὶ κατὰ στρέμμα. —Οἱ συνταξιοῦχοι φυματικοὶ ὑπαξιωματικοὶ καὶ ὁπλῖται χωροφυλακῆς ζητοῦν τὴν χορήγησιν ἐπιδόματος προσωρινοῦ, χορηγηθέντος καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς συνταξιούχους. —Αἱ προσφυγικαὶ οἰκογένειαι συνοικισμοῦ Περιβόλου Ἑπταπυργίου ζητοῦν τὴν ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τῶν οἰκημάτων. —Οἱ πτυχιούχοι φοιτηταὶ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ ἐν Ἀθήναις Πανεπιστημίου ζητοῦν τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 4373 καὶ τὴν προσωρινὴν τοποθέτησίν των εἰς τὰ σχολεῖα δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. —Οἱ καπνοπαραγωγοὶ Ἀλιστράτης ζητοῦν τὴν μείωσιν τῆς τιμῆς σιγαροχάρτου. —Ἡ προσφυγικὴ ἕνωσις Κυκλάδων διαβιβάζει ψήφισμα σχετικῶς μὲ τὰς ἑλληνοτουρκικὰς διαπραγματεύσεις. —Οἱ οἰνοπαραγωγοὶ Κύμης διαμαρτύρονται διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τῶν ἀμβύκων καὶ τὴν ἀπαγόρευσιν εἰσαγωγῆς ἑλληνικῶν οἴνων εἰς Γαλλίαν. —Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς καταθέτει αἴτησιν τοῦ Θεοφ. Ἀσπρογέρακα καταδίκου φυλακῶν Ἀργοστολίου, δι’ ἧς αἰτεῖται τὸν μετριασμὸν τῆς ποινῆς του. —Ὁ ἴδιος κ. βουλευτὴς καταθέτει αἴτησιν τοῦ Ἀ. Κτενᾶ καταδίκου φυλακῶν Κεφαλληνίας δι’ ἧς αἰτεῖται τὸν μετριασμὸν τῆς ποινῆς του. —Οἱ σταφιδοκτηματίαι ἐπαρχίας Αἰγιαλείας καὶ τοῦ τέως δήμου Ἐρινεῶν, διὰ ψηφίσματός των ζητοῦν τὴν ἄμεσον ἄρσιν παντὸς ἰσχύοντος προστατευτικοῦ μέτρου σταφίδος περὶ παρακρατήματος, τὴν φύτευσιν σταφιδαμπέλων ἐπὶ τῶν ἀγόνων ἐδαφῶν καὶ τὴν αὐστηρὰν κρατικὴν ἐποπτείαν ἐπὶ τῆς ποιότητος τῆς ἐξαγομένης σταφίδος. —Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Ἀριστομένους ζητοῦν τὴν ἄμεσον ἔναρξιν τῆς ἐγκριθείσης δημοσίας ὁδοῦ Ἀριστομένους– Μεσσήνης. —Ὁ γεωργικὸς κτηματικὸς κόσμος Μεσσήνης διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐπιβολὴν προσθέτου φορολογίας ἐπὶ τῶν ἐξαγωμένων ὀπωρῶν, λαχανικῶν καὶ σύκων ὑπὸ τοῦ δήμου Καλαμῶν. —Διάφορα σωματεῖα τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης ζητοῦν τὴν ἀναβολὴν τῆς ἀναγκαστικῆς ἐκτελέσεως ἐνταλμάτων παρελθουσῶν χρήσεων (1919–1925). —Ἡ περιφέρεια Σκύδρας ζητεῖ τὴν σύστασιν κρατικοῦ νοσοκομείου. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μπούτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 4448 «περὶ Ταμείου συντάξεως Νομικῶν». —Ὁ βουλευτὴς κ. κ. Κ. Βουδούρης καὶ Ι. Μπούτης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεων εἰς τὴν νομοθεσίαν περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Φωκᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας τῶν πολυτέκνων». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Σῖμος, Λ. Κογεβίνας, Κ. Ζερβὸς καὶ Γ. Βελλιανίτης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μειώσεως τῆς φορολογίας ἐπὶ τοῦ ἐλαίου κ.λ.π.» —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Λυμπερόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28ης Αὐγούστου 1925 Ν. Δ. «περὶ σειρᾶς ἀρχαιότητος τῶν Ἀξιωματικῶν, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως αὐτοῦ». —Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Καρασεβδᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελέσεως τῶν ἐν Χάγῃ ὑπογραφεισῶν συμφωνιῶν, τῶν σχετικῶν πρὸς τὰς ἐκ τοῦ πολέμου ἐπανορθώσεις». Ἡ ἐπὶ τῆς παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4042 περὶ προστασίας καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀναπήρων καὶ τῶν οἰκογενειῶν των». Οἱ κ. κ. Γ. Σίδερης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) καὶ Δ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4229 «περὶ τῶν μέτρων ἀσφαλείας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ προστασίας τῆς ἐλευθερίας τῶν πολιτῶν» καὶ αἰτοῦνται τὴν παραπομπὴν του εἰς τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ὅπως ὑποβάλῃ τάχιστα τὴν ἔκθεσίν της. Οἱ κ. κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶ) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 7 Ἀπριλίου 1930 Συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος περὶ τροποποιήσεως τῆς ἀπὸ 27 Αὐγούστου 1927, κωδικοποιηθείσης Συμβάσεως ὡς αὕτη ἐτροποποιήθη διὰ μεταγενεστέρων ὁμοίων». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) Περὶ ἀνανεώσεως τῆς ἐγγραφῆς ὑπὸ τῶν μήπω ἀνανεωσάντων ταύτην φοιτητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ καὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κατὰ τὸ Πανεπιστημιακὸν ἔτος 1927–1929 κλπ. 2) Περὶ ἐπιχορηγήσεως εἰς τοὺς ἐξ Ἑλληνικῶν κοινοτήτων τοῦ ἐξωτερικοῦ μετεκπαιδευομένους δημοδιδασκάλους μηνιαίου ἐπιδόματος. 3) Περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τῆς καταβολῆς τελῶν ἀνανεώσεως ἐγγραφῆς τῶν ἀπόρων προσφύγων μαθητῶν τοῦ σχολείου Καλῶν Τεχνῶν καὶ 4) Περὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τοῦ Γενικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς ψηφισθείσης ὑπὸ τῆς Γερουσίας προτάσεως νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4167 τοῦ κυρώσαντος τὸ ἀπὸ 11 Μαΐου τοῦ 1929 Ν. Δ. τοῦ ἀφορῶντος τὰς ἐν τῷ Κράτει ἐπιχειρήσεις παραγωγῆς καὶ διανομῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῶν ἄρθρων 10–13 τοῦ νόμου «περὶ ἐξυβρίσεως καὶ τύπου τῆς 23 Νοεμβρίου 1837» Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως ἐργασίας ἀποτυπώσεως καὶ διανομῆς γαιῶν πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ τῶν ἐγκαταλειφθέντων ἢ καταργηθέντων Νεκροταφείων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Συριόπουλος, Η. Τσεριώνης καὶ Α. Σπηλιάδης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῶν ἄρθρων 1, 2, 3, 4, καὶ 7 τοῦ νόμου 3607 τοῦ 1928 περὶ ἐφέσεων κατ’ ἀποφάσεων τῶν Στρατοδικείων». Ὁ κ. Ε. Ἐμμανουηλίδης (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4042 περὶ προστασίας καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀναπήρων καὶ τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν». Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 3598 καὶ 4382, ἀφορώντων τὴν προστασίαν τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως δασμολογικῶν ἀπαλλαγῶν». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων Ὁ κ. Ζούκας ἐπὶ ἀναφορᾶς κτηνοτρόφων περὶ ἀπαλλοτριώσεως Λειβαδίων μεγάλης ἰδιοκτησίας πρὸς ἀποκατάστασιν αὐτῶν.

§2Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἦλθεν ἐπανειλημμένως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δι’ ἀναφορᾶς καὶ εἶχε δοθῆ ἡ ἀπάντησις, ὅτι μπορεῖτε νὰ φέρετε νομοσχέδιον ρυθμίζον τὸ ζήτημα τοῦτο. Τὸ ζήτημα εἶναι ἐκ τῶν ἐπειγόντων, διότι ὑπάρχει ρητὴ Συνταγματικὴ διάταξις τοῦ ἄρθρου 119 τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐντὸς 5ετίας ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ Συντάγματος πρέπει νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο διότι ἔχει σχέσιν μὲ τὸν κανονισμὸν τῆς ἀποζημιώσεως, διότι ἔγινε, ὡς γνωρίζετε, παρέκκλησις τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Συντάγματος ὡς πρὸς τὴν ἀποζημίωσιν. Καὶ ναὶ μὲν ἡ ἀποζημίωσις εἶναι τὰ ⅔ τῆς ἀξίας τῶν Λειβαδίων, ἀλλὰ πρέπει τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ λυθῇ συντόμως, διότι διαφορετικὰ θὰ ἐμφανισθῶμεν πρὸ τῆς ἐκπλήξεως νὰ μὴν ψηφισθῇ νόμος τοιοῦτος καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ματαιωθῇ ἡ ἀποκατάστασις. Ἐπαναλαμβάνω, κ. ὑπουργέ, ὅτι εἴχατε δώσει ρητὴν ὑπόσχεσιν ὅτι θὰ φέρετε σχετικὸν νομοσχέδιον, εἶναι δὲ εἰς γνῶσιν ὑμῶν ὅτι ἐπὶ τοῦ προκατόχου ὑμῶν ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας κ. Ἀλαμανῆ ὑπεβλήθη νομοσχέδιον τοιοῦτον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον δυστυχῶς δὲν ἐψηφίσθη, διότι κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας ἔπεσεν ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις. Θὰ ἤθελα, κ. ὑπουργὲ ἐπὶ τῆς Γεωργίας, μίαν ὡρισμένην ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι ὁ κόσμος τῶν μικρῶν κτηνοτρόφων, ὁ ὁποῖος χρῄζει ἀποκαταστάσεως διὰ νὰ ζήσῃ, εὑρίσκεται ἀνάστατος.

§3Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα τῆς κτηνοτροφίας μᾶς ἀπασχολεῖ, εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις προεκάλεσεν ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ τὴν σύγκλησιν ἑνὸς Πανελληνίου Κτηνοτροφικοῦ Συνεδρίου ἵνα ἐξετασθῶσιν αἱ ἀνάγκαι καὶ ὁ τρόπος τῆς θεραπείας αὐτῶν. Ἐὰν δὲν ὑπεβάλαμεν νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν δὲν τὸ ἐπράξαμεν οὔτε ἐξ ὀλιγωρίας οὔτε ἐξ ἀμελείας, ἀλλὰ εὑρέθημεν πρὸ δυσκολιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ ἐξομαλυνθοῦν, πρὸ παντὸς ἰδίᾳ ὅσον ἀφορᾷ τὰς σχέσεις μας μὲ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀλλὰ καὶ τὰς σχέσεις μας μετ’ ἄλλων ὑπουργείων. Δὲν θὰ εἶχα δυσκολίαν νὰ ὑποβάλω μέχρι τοῦ πέρατος τῆς ἑβδομάδος νομοσχέδιον, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ ἀμέσως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει σᾶς δίδω τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι τὸ κτηνοτροφικὸν ζήτημα θὰ γίνῃ ἀντικείμενον ταχείας μερίμνης τῆς Κυβερνήσεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουρτίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ κυνηγετικοῦ συλλόγου τῆς ἐπαρχίας Ἔβρου.

§5Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Ἀφορᾷ ἡ ἀναφορὰ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Κατὰ τὸν Μάϊον καθ’ ἣν ἐποχήν, ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἦτο ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ναυπακτίας βουλευτὴς κ. Κανναβός, ἀνεφέρθησαν οἱ κάτοικοι Σουφλίου καὶ εἰδικῶς οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, ζητοῦντες ὅπως ἐφοδιασθῶσιν μὲ εἰδικὰς ἀδείας διὰ τὰ ἄγρια θηράματα, καὶ εἰδικῶς διὰ τοὺς ἀγριοχοίρους κατὰ τὸ θέρος, διὰ τοὺς λύκους δὲ κατὰ τὸν χειμῶνα, καθόσον οἱ μὲν λύκοι φέρουν ζημίας κατὰ τὸν χειμῶνα, κατερχόμενοι μὴ ἔχοντες τροφὴν καὶ τρώγοντες τὰ ποίμνια, οἱ δὲ ἀγριόχοιροι κατερχόμενοι τὸ καλοκαῖρι καὶ καταστρέφοντες τοὺς ἀγροὺς τοὺς ἐσπαρμένους μὲ καλαμπόκι. Ἡ καταστροφὴ δὲ εἶναι πλήρης, διότι δὲν ἀρκοῦνται εἰς τὸ νὰ φάγουν μονάχα, ἀλλὰ ἀπὸ ὅπου περάσουν, διότι εἶναι πολυπληθεστάτη ἀγέλη, γίνεται γῆς Μαδιάμ. Ἀλλὰ ἐστάθη ἀδύνατον παρ’ ὅλας τὰς ὑποσχέσεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Ναυπακτίας τότε ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, νὰ ἐφοδιασθοῦν οἱ κάτοικοι τῶν μερῶν ἐκείνων μὲ ἀδείας εἰδικάς, διὰ νὰ διώξουν τὸ μὲν θέρος τοὺς ἀγριοχοίρους, τὸν δὲ χειμῶνα τοὺς λύκους. Πρὸ 20 ἡμερῶν ἐξαιρετικὸς χειμὼν ἐνέσκυψεν εἰς τὴν Θράκην. Εἰς τὰ μέρη τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως καὶ τοῦ Σουφλίου τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὰ ⅘ ἀπὸ ὀρεινὰ μέρη καὶ τὸ ⅕ ἀπὸ πεδινὰ ἐκεῖ καταφεύγουν τὰ ἄγρια αὐτὰ θηρία. Πρὸ 20 ἡμερῶν ἔπεσεν ἕνα ἐξαιρετικὸ χιόνι ἕως ἕνα μέτρο καὶ κατέφυγον οἱ λύκοι εἰς δύο προσφυγικὰ χωρία ὅπου ἔφαγαν 170 αἶγας καὶ ἐσπάραξαν 4 ἀνθρώπους. Οἱ κάτοικοι βεβαίως δὲν ἠμποροῦσαν νὰ κάμουν τίποτε καθόσον προηγουμένως, ὁσάκις ἐπιχείρησαν νὰ σκοτώσουν ἀγριοχοίρους ἢ λύκους ἀπὸ τοὺς χωροφύλακας καὶ πρὸ πάντων ἀπὸ τοὺς δασοφύλακας κατηγγέλθησαν, καὶ τοὺς πῆραν τὰ ὅπλα, τοὺς ἔβαλαν πρόστιμο ἐκάθησαν μερικὲς μέρες φυλακή. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις ἡ ἀξιοθρήνητος ὅπου δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ προστατεύσῃ οὔτε τὸν ἑαυτόν του οὔτε τὴν περιουσίαν του. Λοιπὸν αὐτὰ τὰ κατσίκια πέρυσιν τὰ ἔδωσεν ὁ ἐποικισμὸς κατόπιν τῶν ἐνεργειῶν μας τὰ ἔδωσεν εἰς τοὺς πρόσφυγας τῶν μερῶν ἐκείνων, διότι ἐκείνη ἡ περιφέρεια κατοικεῖται ἀπὸ πρόσφυγας, τοὺς ἔδωσαν ἀπὸ 20 κατσίκια διὰ νὰ ἔχουν ἕνα ἐφόδιον τῆς ζωῆς των, διὰ νὰ ἠμποροῦν νὰ κάμουν κάτι τι διότι δὲν εὐδοκιμοῦν ἐκεῖ τὰ πρόβατα καὶ μὲ ὀλίγα καπνὰ καὶ ὀλίγα κουκούλια κατορθώνουν νὰ ζοῦν. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν πῶς θὰ πληρώσουν τὰ 170 κατσίκια τοῦ Ἐποικισμοῦ; Πῶς θὰ ἀποδώσουν τὰ 4 θύματα εἰς τὰς οἰκογενείας αὐτῶν, ἐφόσον καὶ ὁ νόμος ἐπιτρέπει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφοδιασθῶσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ μὲ εἰδικὰς ἀδείας ὥστε νὰ προστατεύσουν τὸν ἑαυτόν τους καὶ νὰ προστατεύσουν καὶ τὴν περιουσίαν των. Πλησιάζει ἓν ἔτος ἀφότου προσπαθοῦν νὰ πάρουν τὰς εἰδικὰς ἀδείας αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι.

§6Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Γνωρίζετε κύριοι συνάδελφοι ὅτι μετὰ τὴν ἀποκέντρωσιν αὐτὰ περιῆλθαν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ γενικοῦ διοικητοῦ, φαντάζομαι ὅτι ὁ γενικὸς διοικητὴς Θράκης θὰ δώσῃ ἄδειαν.

§7Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Ἀνεφέρθησαν εἰς τὸν γενικὸν διοικητὴν Θράκης ὁ ὁποῖος δὲν τοὺς ἔδωσεν τὴν αἰτηθεῖσαν ἄδειαν. Αὐτὰ δὲ τὰ εἴδη τῆς ἀποκεντρώσεως τὰ ξέρωμε, μία παροιμία λέγει, νέος ἤμουν καὶ γέρασα, εἶχον τὴν ἀτυχίαν νὰ γείνω καὶ ἐγὼ γενικὸς διοικητὴς τὸ 1924. Οἱ λύκοι δὲν περιμένουν τὴν ἀποκέντρωσιν κύριε ὑπουργέ.

§8Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, πληροφοροῦμαι ἀπὸ τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς ὅτι εἶχαν σημειώσῃ ὅτι ἡ ἐξουσιοδότησις διὰ τὸ ἐνοικιοστάσιον ἐψηφίσθη εἰς τὰς πρωϊνὰς χθεσινὰς ὥρας. Παρηκολούθησα τὴν συνεδρίασιν ἕως τὴν 4ην πρωϊνὴν ὥραν καὶ ὅταν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ τέρμα τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἡ ὁποία καθορίσθη καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ κανονισμοῦ, ἐφάνη νὰ ἀνεβλήθη τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος νομοσχέδιον, καὶ ὁ Πρόεδρος ἔκαμε νύξιν ὅτι ἀνεβλήθη.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ὅταν ἔλθουν τὰ πρακτικὰ θὰ ἴδωμεν.

§10Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς τὸ λέγω διὰ νὰ μὴ παρουσιάζετε τοιαῦτα πρακτικά. Ἄλλωστε ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν ἦτο ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ πάρῃ ἐξουσιοδότησιν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἀκουσθῶσιν αἱ γνῶμαι τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§11Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἤμην παρὼν κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην καὶ ἑπομένως δὲν ἔχω ἀντίληψιν τοῦ πράγματος, ἐν πάσει περιπτώσει δηλῶ ὅτι ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ προκληθῇ εὐρεῖα συζήτησις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἑπομένως καὶ ἐὰν ἦταν ἀναγεγραμμένον εἶναι κατὰ λάθος καὶ διαγράφεται. Ὁ κ. Συριόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συλλόγου Παλαιμάχων ὑπαξιωματικῶν Ἠλείας περὶ ἀπαλλοτριώσεως ἐκτάσεων.

§13Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσεριώνης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§15Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφορᾷ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Εἶναι τόσον δικαία ἡ ζητουμένη ἀπαλλοτρίωσις, ὅπως εἶπα ἐπὶ δασικῆς ἐκτάσεως ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῆς Ἀμαλιάδος, παραχωρηθῇ ἀνάλογος ἔκτασις ἐπὶ ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς αἰτούντας. Πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι ἡ ἔκτασις αὐτὴ δὲν ἔχει δασικὴν ἀξίαν διότι ἀποτελεῖται ἀπὸ θάμνους, καὶ ὅτι τὸ δάσος δὲν ἔχει οὐδὲν ἔσοδον ἄξιον λόγου καὶ ἑπομένως νομίζω ὅτι, εἶναι εὐκαιρία νὰ ἱκανοποιηθῇ μία δικαία ἀξίωσις τῶν κατοίκων αὐτῶν, ἄνευ ζημίας τοῦ δημοσίου.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἡρακλείδης ἐπὶ ἀναφορᾶς προσφύγων συνοικισμοῦ Ν. Ἑλβετίας παραπονουμένων κατὰ τοῦ ἀστυνομικοῦ σταθμάρχου.

§17Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Τὰ παράπονα τῶν ἀναφερομένων εἶναι βάσιμα καὶ παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κύριον ὑπουργὸν διὰ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἐρασμίας Ι. Περλεπὲ ὀρφανῆς ἀνθυπολοχαγοῦ, περὶ παροχῆς συντάξεως.

§19Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Κύριε ὑπουργὲ εἶναι ἡ τρίτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν κόρη ὀρφανὴ πατρὸς ἀξιωματικοῦ, ἔχει ὑποβάλλει αἴτησιν διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ ὅπως χορηγηθῇ εἰς αὐτὴν σύνταξις. Ὁ πατὴρ αὐτῆς ὑπηρέτησεν ἐπὶ 24 ἔτη καὶ ἀπέθανεν ἐκ τῶν κακουχιῶν τοῦ πολέμου τοῦ 1897 ἀλλὰ τότε δὲν ὑπῆρχεν ὁ νόμος καὶ ἡ ὀρφανὴ αὐτὴ ἀκόμη μένει ἄνευ συντάξεως καὶ δὲν λαμβάνει παρὰ μόνον γλισχρότατον μέρισμα ἀπὸ τὸ μετοχικὸν ταμεῖον. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο εὐχῆς καὶ δικαιοσύνης ἔργον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορὰ τῆς θυγατρὸς αὐτῆς διότι ἀποδίδεται εἰς αὐτὴν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τῆς ἀνήκει.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§21Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Καὶ ἐγὼ θέλω νὰ προσθέσω τὴν φωνήν μου μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου προκειμένου περὶ ἐλαχίστου θύματος τοῦ πολέμου τοῦ 1897 τοῦ ὁποίου λείψανα ὑφίστανται σήμερον τὴν χειροτέραν πενίαν. Νομίζω ὅτι εἶναι δεδικαιολογημένη καὶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν διότι ἡ περὶ ἧς πρόκειται εἶχε ἀξιωματικὸν πατέρα ὁ ὁποῖος εἶχεν 24 ἔτη ὑπηρεσίας.

§22Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δικαιοῦται τότε συντάξεως.

§23Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὄχι, εἶναι εἰδικὴ διάταξις τοῦ νόμου ἀφορῶσα τοὺς πρὸ τοῦ 1897, οἱ ὁποῖοι ἀπεκλείσθησαν.

§24Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς ὑποδικοκαταδίκων φυλακῶν Αἰγίνης ζητούντων τὴν ἀποφυλάκισίν των, λόγῳ τῶν ἑορτῶν τῆς ἑκατονταετηρίδος.

§26Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ζητήσω τὴν ἀποφυλάκισιν τῶν φυλακισμένων ἀλλὰ λόγῳ τῶν Πανελληνίων ἑορτῶν θὰ παρακαλέσω τό κ. ὑπουργὸν νὰ ρίψῃ εὐμενὲς βλέμμα ἐπὶ τῶν ἀτυχῶν αὐτῶν θυμάτων τῶν εὑρισκομένων εἰς τὰς φυλακὰς καὶ μετριάση τὴν ποινὴν τῶν βαρυποινιτῶν ἢ δυνατὸν νὰ χορηγήσῃ χάριν. Βεβαίως ἀποφυλάκισιν ὅπως ζητοῦν αὐτοὶ οἱ κύριοι δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ζητήσω.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Α. Πλατῆ περὶ ἀποζημιώσεώς του εἰς μεταλλικὰς δραχμὰς διὰ τὸ γήπεδον αὐτοῦ, ὅπερ ἀπηλλοτριώθη πρὸς ἐπέκτασιν τῆς παραλιακῆς ὁδοῦ τοῦ Π. Φαλήρου.

§28Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ὁ ἀναφερόμενος εἰς τὴν Βουλὴν ἦτο κάτοχος ἑνὸς περιβολίου εἰς τὴν παραλιακὴν ὁδὸν τοῦ Παλαιοῦ Φαλήρου πρὸς ἐπέκτασιν ὅμως καὶ διαπλάτυνσιν τῆς ὁδοῦ αὐτῆς ἐγένετο κατάληψις ἐκτάσεως ἀνήκουσα εἰς αὐτὸν 3000 μέτρων, κατὰ τὸ 1921. Τὸ Πρωτοδικεῖον καθώρισε τὴν ἀποζημίωσιν πρὸς 40 δραχ. χαρτίνας κατὰ πῆχυν. Ἡ ἀπόφασις ὅμως τοῦ Πρωτοδικείου δὲν ἦτο δικαία καὶ ὁ ἀναφερόμενος τὴν ἐφεσίβαλε ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου. Δυστυχῶς ὅμως τὸ Ἐφετεῖον ἐπεκύρωσε τὴν ἀπόφασιν τοῦ Πρωτοδικείου καὶ λέγω δυστυχῶς, διότι ὅλαι αἱ ἀποφάσεις τοῦ Ἐφετείου ἐπὶ ἄλλων ὁμοίων ζητημάτων παρεδέχθησαν ὅτι οἱ δικαιοῦχοι πρέπει νὰ πληρωθοῦν εἰς μεταλλικὰς δραχμάς. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν ὅπως εἴτε δι’ ἑρμηνείας τοῦ σχετικοῦ νόμου δοθῇ ἀναδρομικὴ ἰσχὺς εἰς αὐτὸν καὶ νὰ ἀποζημιωθῇ καὶ οὗτος εἰς μεταλλικὰς δραχμάς, εἴτε νὰ λάβῃ πρόνοια νομοθετικὴ διότι εἶναι σκληρὸν καὶ ἄδικον ἐπὶ ὁμοίων ζητημάτων νὰ κρατοῦν δύο νομολογίαι.

§29Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν πρόκειται περὶ δύο νομολογιῶν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ὁ νόμος ὁ ὁρίζων ὅτι ἡ ἀποζημίωσις καταβάλλεται εἰς μεταλλικὰς δραχμὰς εἶναι μεταγενέστερος τῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἕνεκα τούτου τὸ δικαστήριον ἀπεφάνθη, ὅτι δὲν δικαιοῦται ἀποζημιώσεως εἰς μεταλλικὰς δραχμάς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ ὅλον ζήτημα τοῦ κανονισμοῦ τῶν ἀποζημιώσεων διὰ τὰς γενομένας ἀπαλλοτριώσεις εὑρίσκεται ὑπ’ ὄψει τῆς νομοπαρασκευαστικῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις μελετᾶ τὸν τρόπον συντάξεως ἑνὸς νομοσχεδίου κανονίζοντος τὸ ζήτημα τοῦτο.

§30Π. ΦΛΩΡΟΣ. Δὲν κατεβλήθη τὸ ἀντίτιμον ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, οὔτε ἔλαβεν τίποτε.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς Π. καὶ Β. Τάτσου.

§32Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀφοῦ κατὰ τὸ πλεῖστον παρεχωρήθησαν συντάξεις εἰς τοὺς ὁπλίτας τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νομίζω ὅτι ἔργον φιλανθρωπίας θὰ ἦτο νὰ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς τοὺς καταστάντας ἀνικάνους ὁπλίτας ἐκ τῶν κακουχιῶν τοῦ πολέμου, ἐφ’ ὅσον εὑρίσκοντο εἰς τὸν στρατὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δι’ ἀναφορᾶς των νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ὑγειονομικὴν Ἐπιτροπήν, νὰ εὑρεθῇ ὁ βαθμὸς τῆς ἀνικανότητός των, ὥστε νὰ παρασχεθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς σύνταξις. Εἶναι ἔργον φιλανθρωπίας πρὸς τοὺς πολίτας αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι τὸ πρῶτον προσέφερον τὸ αἷμα των διὰ τὴν ἀναστήλωσιν τῆς Ἑλλάδος.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναβάλλονται. Ὁ κ. Καφαντάρης ἔχει τὸν λόγον.

§34Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἴπω δύο λέξεις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν τῆς προχθεσινῆς συνεδριάσεως.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκυρώθησαν.

§36Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἶναι παράδοσις πλέον, ὅτι διορθώνονται καὶ μετὰ τὴν κύρωσιν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§38Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὰ πρακτικὰ εἶναι σχοινοτενῆ, καὶ εἶναι εὐεξήγητον ὅτι θὰ ἔχρηζον ἐν πολλοῖς διορθώσεως. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἔφερε εἰς τὸ βῆμα, εἶναι ἡ παράλειψις ἑνὸς μέρους τῆς συζητήσεως, τὸ ὁποῖον ἀφορᾶ τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ συνυποσχετικοῦ τοῦ 1919 ἐπὶ τῆς ἐννοίας τοῦ ὁποίου μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τὰς δοθείσας κατὰ τὴν τελευταίαν ὁμιλίαν μου ἤρθησαν αἱ διαφωνίαι. Εἶπον δηλαδὴ ὅτι ὁ διαιτητὴς κατὰ τὸ συνυποσχετικὸν ὤφειλε νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν ἡ Ἑλλὰς ἦτο κατ’ ἀρχὴν ὀφειλέτις πρὸς τὴν Γαλλίαν ἐκ τοῦ πολεμικοῦ ὑλικοῦ καὶ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν θὰ ἐθεωρεῖτο, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, ὀφειλέτις νὰ ἀποφασίσῃ τὶ ποσὸν θὰ ἐπληρώναμεν. Ἐπίσης ὁ διαιτητὴς εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του καὶ τὰς παραχωρήσεις, τὰς γενομένας κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν διαπραγματεύσεων ὄχι νὰ τὰς κηρύξῃ ἀκύρους, ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου ἔχει ἐμφυλοχωρήσει ἡ παρεξήγησις, ἀλλ’ ὤφειλε νὰ τὰς ἐκτιμήσῃ καὶ νὰ ἀφαιρέσῃ τὴν ζημίαν αὐτὴν ἀπὸ τὴν ἀξίαν τοῦ πολεμικοῦ ὑλικοῦ ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελεν καταλογίσῃ ὀφειλὴν εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ ἑρμηνεία αὐτὴ ἔγινε δεκτή.

§39Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κάθε ἄλλο. Αὐτὸ θὰ ἐσημείωνε, ὅτι παραδέχομαι πῶς αἱ παραχωρήσεις ποὺ ἔγιναν πρὸς τὸν κ. Μορὲν ἦσαν προσωριναὶ ἢ ὑπὸ αἵρεσιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀκριβές.

§40Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τότε τὶ δικαίωμα καθ’ ὑμᾶς εἶχε ὁ διαιτητής.

§41Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σεῖς ἰσχυρίζεσθε, ὅτι ὁ διαιτητὴς ἐδικαιοῦτο νὰ θεωρήσῃ μὴ ὁριστικὰς τὰς παραχωρήσεις ταύτας καὶ ἑπομένως νὰ μὴν τὰς λάβῃ ὑπ’ ὄψει.

§42Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Βεβαίως, διότι τότε ποῖον ἄλλο δικαίωμα θὰ εἶχε ὁ διαιτητής.

§43Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψει, ὅτι ἡ Ἑλλὰς παρῃτήθη τοῦ δικαιώματος ν’ ἀπαιτήσῃ τὴν καταβολὴν τοῦ ὑπὸ τῆς Γαλλίας ὑπεσχημένου δανείου τῶν 250 ἑκατομμυρίων φράγκων διὰ τὰ ἔξοδα τοῦ πολέμου τοῦ ἔτους 1918, κρίνει ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ περιορίσῃ κατά τι τὸ ποσὸν ποὺ ἀπαιτεῖ ἡ Γαλλία διὰ τὴν ἀξίαν τοῦ πολεμικοῦ ὑλικοῦ καὶ νὰ μᾶς καταδικάσῃ λόγου χάριν νὰ πληρώσωμεν τὰ ¾ μόνον ἀντὶ τοῦ ὅλου τῆς ἀξίας. Ἀλλ’ οὐδέποτε ἠδύνατο ὁ διαιτητὴς νὰ ἀποφανθῇ ὅτι κακῶς ἐδέχθημεν νὰ πληρωθῇ ἡ ἀξία τοῦ ὑλικοῦ εἰς χρυσόν, ἢ ὅτι κακῶς ἐδέχθημεν ὅτι τὸ Γαλλικὸν χρέος πρὸς τὴν Τράπεζαν εἶναι χρέος πολεμικὸν καὶ ὄχι ἐμπορικόν, οὐδὲ ὅτι κακῶς ἐδέχθημεν ὅτι χωρεῖ συμψηφισμὸς μεταξὺ τοῦ χρέους ἡμῶν τὸ ὁποῖον ἦτο πληρωτέον εἰς 62 ἔτη πρὸς τὸ Γαλλικὸν χρέος, ὅπερ ἦτο ληξιπρόθεσμον ἀπὸ 7ετίας καὶ ὡς πρὸς τὸ ὁποῖον ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις εὑρίσκετο ἐν ὑπερθέσει. Πάσας ταύτας τὰς παραχωρήσεις δὲν ἠδύνατο νὰ ἀνατρέψῃ διὰ τῆς ἀποφάσεώς του ὁ διαιτητής.

§44Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὅλοι οἱ συμβιβασμοὶ οἱ ὁποῖοι ἔγιναν, ἔγιναν ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς φιλικῆς διευθετήσεως τοῦ συνόλου τῶν διαφωνιῶν.

§45Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι δυστυχῶς.

§46Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μάλιστα, καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι οὐδεμία γίνεται ἐπιφύλαξις εἰς τὸ ἄρθρον 1ον τοῦ συνυποσχετικοῦ.

§47Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ ἐδῶ πρόκειται περὶ ἀγορεύσεως κ. ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν.

§48Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὄχι, πρόκειται περὶ ἐξηγήσεως. Εἰς τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην τὴν ὁποίαν ἔδωκα, εἴμεθα σύμφωνοι.

§49Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι θὰ ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψει τὰς ἀμοιβαίας παραχωρήσεις διὰ νὰ ἐκδώσῃ ὀρθοτέραν ἀπόφασιν, ὄχι διὰ νὰ ἀνατρέψῃ τὰς γενομένας παραχωρήσεις; Δὲν ἠδύνατο νὰ εἴπῃ ὅτι κακῶς ἐδέχθημεν νὰ θεωρηθῇ τὸ Γαλλικὸν χρέος πρὸς τὴν Τράπεζαν ὡς χρέος πολεμικόν, οὔτε ὅτι κακῶς ἀπεφασίσθη ὅτι μποροῦσε νὰ γίνῃ συμψηφισμός, δὲν εἶχε κανένα δικαίωμα τοιοῦτον. Ἀλλ’ ἐὰν ἐθεώρει ὅτι τὸ ἓν Κράτος ἔκαμε παραχωρήσεις εἰς τὰς ὁποίας δὲν ὑπεχρεοῦτο, ἔπρεπε νὰ τὰς λάβῃ ὑπ’ ὄψει διὰ νὰ ἐκδώσῃ δικαίαν ἀπόφασιν.

§50Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Καὶ ἀνέκρινεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔκαμε παραχωρήσεις.

§51Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι διὰ νὰ ἀκυρώσῃ τὰς γενομένας παραχωρήσεις.

§52Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὄχι διὰ νὰ τὰς ἀκυρώσῃ ἀλλὰ διὰ νὰ τὰς ἀφαιρέσῃ εἶναι πρόδηλον.

§53Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν συνεφωνοῦμε ὁλωσδιόλου.

§54Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μὰ συνεφωνήσαμε.

§55Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν συνεφωνήσαμε μὲ κανένα τρόπον. Τοὐναντίον αἱ παραχωρήσεις ποὺ κάνατε πρὸς τὸν κ. Μαρὲν ὑπεστήριξα κατὰ τὴν συζήτησιν, ὅτι δὲν ἦσαν οὔτε προσωριναὶ οὔτε ὑπὸ ὅρον. Ἐγὼ μάλιστα, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, νὰ θεωρῶ τερατῶδες τὸ ὅτι ὑπεστηρίχθη τὸ ἐναντίον ἀπὸ πολιτικὸν τῆς περιωπῆς σας.

§56Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τερατῶδες εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς τὴν Βουλήν, ἡ διαστροφὴ ὅλων τῶν συμφωνιῶν καὶ ὅλων τῶν συμβάσεων. Εἶναι ὄντως τερατῶδες καὶ ἀπίστευτον τοῦτο, διὰ πολιτικὸν τῆς ἰδικῆς σας περιωπῆς.

§57Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν σᾶς ἀπαντῶ, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς βάλετε ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν, ὅτι θέλει εἰς τὰ πρακτικά. Βλέπε ὅτι ὑποστηρίζει ὅπως εἶπεν. Ἀλλὰ μὴ μοῦ ζητεῖτε κ. ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν νὰ δεχθῶ, ὅπως παρερμηνευθοῦν διὰ τῶν πρακτικῶν αἱ ἰδικαί μου γνῶμαι καὶ αἱ ἰδικαί μου σκέψεις.

§58Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ ζητῶ νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ εἰς τὸ στόμα τῶν κ. κ. ὑπουργῶν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν καὶ τὰ ὁποῖα σήμερον τὰ ἀρνεῖσθε. Καὶ αὐτὸ τὸ ἀποδεικνύει ὑπὸ ποῖον πνεῦμα ἐγένετο ἐκ μέρους σας ἡ συζήτησις. (θόρυβος).

§59Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε. (θόρυβος).

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως ταμείου αὐτασφαλίσεως βουλευτῶν καὶ γερουσιαστῶν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐποπτείας καὶ ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ἀναστηλώσεως τῶν μνημείων τῆς Ἀκροπόλεως. (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰανουαρίου 1930 Ν. Δ. περὶ συμπληρώσεως τροποποιήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων περὶ Ἀστυνομίας Πόλεων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας ἁπλῶν ἀμβύκων». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ροδόπουλος.

§61Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἔχω νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐκ μέρους πολλῶν συναδέλφων ἐκ μεσημβρινοτέρων ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος, ἐγεννήθη ἀντίδρασις κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ἕνεκα διαφορετικῶν συνθηκῶν, ἀποστάξεως ἄλλων ὑλῶν καὶ οὐχὶ σταφυλῶν· ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ οὔτε σκόπιμος ἡ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν δύναται ὁ ὑπουργὸς νὰ ὁρίζῃ ποῦ θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ποῦ δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νέος νόμος. Θὰ ἐπεθύμουν καὶ εἶναι νομοθετικῶς ὀρθὸν καὶ κανονικὸν νὰ ὁρισθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 1 εἰς ποῖα διαμερίσματα θέλει ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς ποῖα δὲν θέλει ἐφαρμοσθῇ. Διότι νομίζω, ὅτι εἰς τὰ διαμερίσματα τὰ ὁποῖα ἀντιπροσωπεύουν μερικοὶ ἐκ τῶν συναδέλφων δὲν εἶναι ἐπιθυμητὴ ἡ μεταβολὴ τοῦ νόμου καὶ ταῦτα εἶναι γνωστὰ καὶ ὡρισμένα, δυσφορία ἀντιτεινόντων νομίζω ὅτι πιθανὸν νὰ εἶναι δικαιολογημένη, πιθανὸν νὰ μὴ εἶναι, πάντως ὅμως διὰ τὴν καλὴν λειτουργίαν τοῦ νόμου καὶ τὴν ἀποφυγὴν προστριβῶν καὶ ζημιῶν, καὶ ἰδίᾳ καταστρατηγήσεως τοῦ νόμου, πρέπει νὰ κριθοῦν ἐκ τῶν προτέρων τὰ διαμερίσματα τῆς ἐφαρμογῆς του. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ νομοσχεδίου· θέλω ὅμως νὰ ἐξηγήσω διατὶ ἡμεῖς οἱ τῆς Β. Ἑλλάδος ἐπιμένομεν νὰ ὑποβληθῶμεν εἰς μίαν φορολογίαν, τὴν ὁποίαν ἄλλα διαμερίσματα θεωροῦν βαρείαν. Διατὶ θέλομεν σύστημα, τὸ ὁποῖον αὐτοὶ θεωροῦν ἀνελεύθερον, ἐνῷ εἶναι δίκαιον καὶ κανονικὸν, πρὸς ἀποφυγὴν καταχρήσεων εἴτε ἐκ μέρους τῶν φορολογουμένων εἴτε ἐκ μέρους τῶν καταδιωκτικῶν ἀρχῶν. Ὁ λόγος, κύριοι, εἶναι ὁ ἑξῆς: Ὁ νόμος 3416 ὅπως ἐφαρμόζεται ἐν Θεσσαλίᾳ, Ἠπείρῳ καὶ Μακεδονίᾳ δὲν παρέχει οὐδεμίαν εὐκολίαν εἰς τοὺς συμπολίτας μας. Αὐτοὶ ἦσαν εὐχαριστημένοι νὰ πληρώνουν κατ’ ἀποκοπὴν τὸν φόρον, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐπιβεβλημένος διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν ἁπλῶν ἀμβύκων καὶ νὰ εἶναι ἐλεύθεροι νὰ πωλῶσι τὸ οἰνόπνευμά των ὅπου θέλουν καὶ ἐκ τοῦ ἐγχωρίου οἰνοπνεύματος, νὰ πίνουν ὄχι εἰς τὰς οἰκίας ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ παντοπωλεῖα καὶ καφφενεῖα, ὅπου τὰς ἑορτὰς συγκεντροῦνται, καὶ λόγῳ γνώσεως καὶ ὑγείας, δὲν δὲν θέλουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ πίνουν τὸ οἰνόπνευμα τοῦ Πειραιῶς τὸ ὁποῖον εἶναι ξηρὸν καὶ σκληρὸν καὶ πολὺ ἐπιβλαβέστερον τῶν ἐγχωρίων ἐκ σταφυλῶν. Εἶναι ἀδύνατον, κύριοι, οἱ συμπολῖται μας νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὸν καταναγκασμὸν τὸν ὁποῖον τοὺς ἐπιβάλλει ὁ ἰσχύων ἤδη νόμος, δηλαδὴ νὰ πίνουν τὸ οἰνόπνευμα τοῦ Πειραιῶς. Τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι κοινωνικόν. Μὴ σᾶς φαίνεται ὅτι εἶναι μικρόν. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, θέλουν νὰ ἔχουν τὸ οἰνόπνευμα τὸ ὁποῖον εἶναι συνειθισμένοι νὰ πίνουν. Καὶ ἔχουν δίκαιον. Τί θὰ πιοῦν ὅταν θὰ γυρίσουν ἀπὸ τὴν δουλειά των εἰς τὸ καφφενεῖον ἢ τὸ παντοπωλεῖον; Θὰ πιοῦν ἕνα τσίπουρο. Δὲν θέλουν νὰ πιοῦν τὸ τσίπουρο τοῦ Πειραιῶς. Ἦλθεν ὁ νόμος 3416 ὁ ὁποῖος εἶπεν σᾶς ἀφίνω ἐλευθέρους νὰ πιῆτε ὅσον οὖζο θέλετε ἀλλ’ εἰς τὰ σπίτια σας, ὄχι εἰς τὸ καφφενεῖον. Μάλιστα ὁ Πρωθυπουργὸς κ. Εὐταξίας μᾶς εἶπεν, ὅτι παρέχει μεγάλας εὐκολίας ὁ νόμος αὐτὸς εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Καὶ τοῦ εἶπον. Μὰ κύριε Πρόεδρε θέλετε νὰ γίνουν ἀλκολικοὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πίνοντες ἀμέτρως οἰνόπνευμα κλεισμένοι εἰς τὰ σπίτια των; Αὐτοὶ θέλουν νὰ διαθέτουν εἰς τὴν ἀγορὰν τὸ παραγόμενον ἐκ τῶν στεμφύλων των οἰνόπνευμα διὰ νὰ ἐξοικονομοῦν ἐξ αὐτοῦ τὰς δαπάνας τῆς καλλιεργείας. Ὅταν δὲ μετὰ τὸν κάματον τῆς ἡμέρας ἢ τὰς ἑορτὰς θέλουν νὰ πιοῦν ἕνα οὖζο, θέλουν νὰ τὸ πίουν κοινωνικῶς εἰς τὸ καφφενεῖον ἢ τὸ παντοπωλεῖον καὶ νὰ εἶναι ἀπὸ τὸ ἰδικόν των τὸ ἐγχώριον καὶ οὐχὶ νὰ φέρουν οὖζο ἐκ Πειραιῶς εἰς τὰ χωρία των. Καὶ ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς λέγει, ὅτι δίδει αὐτὴν τὴν ἐλευθερίαν, ἀφ’ ἑτέρου ὑποδουλώνει τοὺς παραγωγοὺς εἰς τὴν μεγάλην βιομηχανίαν, διότι κάθε πτωχὸς παραγωγός, τὸ οἰνόπνευμα τὸ ὁποῖον θὰ παραγάγῃ, ἐκτὸς ἐκείνου τὸ ὁποῖον θὰ πιῇ καὶ ἐκείνου τὸ ὁποῖον θὰ κρατήσῃ διὰ τὸ σπίτι του, ὅλον τὸ ἄλλο πρέπει νὰ μεταβῇ εἰς δεκάδων καὶ ἑκατοντάδων χιλιομέτρων ἀπόστασιν νὰ τὸ παραδώσῃ εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα δευτέρας κατηγορίας. Ἡμεῖς ἐφέραμεν τὴν ἀντίρρησιν, ὅτι ἕνας χωρικὸς ἀπὸ ἕνα χωριό, τὸ ὁποῖον ἀπέχει ἀπὸ τὴν πρωτεύουσαν ἢ ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ μπορεῖ νὰ παραληφθῇ τὸ οἰνόπνευμα 8–10 ὧρες καὶ ἔχει νὰ παραδώσῃ 40 ὀκάδες οἰνόπνευμα, θὰ κάμῃ ταξείδι 8–10 ὡρῶν, θὰ δαπανήσῃ διὰ τὸ ταξείδι 300–400 δραχμὰς διότι θὰ μείνῃ 2 ἡμέρας εἰς τὸ χάνι, θὰ φάγῃ ἐκεῖ θὰ ὑποβληθῇ εἰς ἔξοδα ξενοδοχείου καὶ εἰς τὸ τέλος θὰ ἰδῇ ὅτι ἐξώδευσε περισσότερα, ἀπὸ ὅτι ἀξίζει τὸ οἰνόπνευμα τὸ ὁποῖον μεταφέρει πρὸς παράδοσιν· τότε πρὸς ἄρσιν τῶν ἀτόπων αὐτῶν μᾶς παρουσίασαν μίαν σύμβασιν μὲ τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα βʹ κατηγορίας, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ἑταιρεῖαι αὗται αἱ οἰνοπνευματοποιητικαὶ ἀναλαμβάνουν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἱδρύσουν πρακτορεῖα, ἤτοι κέντρα παραλαβῆς οἰνοπνεύματος εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, νὰ στέλλουν ἀντιπροσώπους εἰς ὅλα τὰ χωρία διὰ νὰ παραλαμβάνουν ἐπιτοπίως τὸ οἰνόπνευμα. Φαντασθεῖτε, κύριοι, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν τοιαῦτα πράγματα καὶ ἂν ἐξετελέσθη ποτὲ ἀκριβῶς καὶ ἐπαρκῶς ἡ σύμβασις αὕτη, ἂν εἶναι δυνατὸν ἡ ἑταιρεία νὰ στείλῃ ἀντιπροσώπους εἰς ὅλην τὴν χώραν καὶ νὰ κάμῃ αὐτό Οὔτε ἐξετελέσθη ἡ σύμβασις αὐτή, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐξετελέσθη κατὰ τοιοῦτον τρόπον — ἐκεῖ ὅπου ἐξετελέσθη — ὥστε ἦτο μία πίεσις καὶ ἐκμετάλλευσις ἀγρία τῶν χωρικῶν. Ἐπήγαιναν ἀντιπρόσωποι τῆς ἑταιρείας νὰ παραλάβουν τὸ οἰνόπνευμα τὸ ἐγραδάριζαν, καθώριζον αὐτοὶ αὐθαιρέτως τοὺς βαθμούς, τοὺς ἐπλήρωναν ὅσον ἤθελαν καὶ ὁ χωρικὸς ἂν δὲν ἀπεδέχετο τὴν αὐθαιρεσίαν καὶ τὴν κατάχρησιν, ἓν μόνον μέσον ἀμύνης εἶχε κατὰ τὴν περίφημον σύμβασιν νὰ καταφύγῃ εἰς διαιτησίαν νὰ προκαλέσῃ τὸν διορισμὸν διαιτητοῦ καὶ διαδικασίαν διαιτησίας. Δηλαδὴ νὰ πάῃ νὰ εὕρῃ ὁ χωρικὸς δικηγόρον νὰ τοῦ συντάξῃ αἴτησιν διαιτησίας διὰ νὰ ἐξετασθῇ ἂν τὸ οἰνόπνευμά του ἦτο 16 ἢ 20 βαθμῶν κτλ., δηλαδὴ νὰ χασομερήσῃ καὶ νὰ δαπανήσῃ δεκαπλάσια τῆς διαφορᾶς ποὺ ἔχουσιν. Αὐτὴ δὲ ἡ κατάστασις ἐδημιουργήθη, ὄχι ἐν τῷ συμφέροντι τοῦ Κράτους ἀλλὰ πρὸς προστασίαν τῶν κερδοσκοπικῶν συμφερόντων μιᾶς κεφαλαιοκρατικῆς βιομηχανίας. Τὸ Κράτος δὲ μόνον ζημίαν ἀπεκόμισεν, διότι τὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐκ τοῦ φόρου καταναλώσεως οἰνοπνεύματος περιωρίσθησαν σημαντικῶς. Διότι τὰ ἔσοδα ἐκ τοῦ φόρου καταναλώσεως ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος, ἐνῷ ὁ φόρος ἐν τῷ μεταξὺ ηὔξησε κατὰ 67% καὶ συνεπῶς ταῦτα ἔδει νὰ αὐξήσουν ἀναλόγως, τὰ ἔσοδα δὲν ἔλαβον τὴν αὔξησιν ταύτην τῶν 67%. Ἐπομένως οὐσιαστικῶς ἠλαττώθησαν ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ εἰς ὃ ἔδει νὰ ἀνέλθουν. Ἐπομένως ἐδημιουργήθη μία κατάστασις ἡ ὁποία δὲν εἶναι οὔτε ὑπὲρ τῶν ἀμπελοκτημόνων, οὔτε ὑπὲρ τῶν φορολογουμένων, προσκρούει δὲ εἰς τὰς κοινωνικὰς συνθήκας καὶ τὰς ἕξεις καὶ συνηθείας τῶν κατοίκων τῶν χωρίων, ἀλλ’ οὔτε καὶ ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος τοῦ Κράτους ἀπέβη. Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου 3251 δὲν ἦτο δυσχερής, οὔτε ἐγεννῶντο μεγάλαι δυσκολίαι εἰς τοὺς κατοίκους διότι τὴν ἄδειαν λειτουργίας τῶν συμβάσεων, τὴν παρεῖχον ἐπιτοπίως οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἐφόρου, ὁ ὁποῖος διώριζεν ἀντιπρόσωπόν του εἰς κάθε χωρίον τὸν ἱερέα ἢ τὸν διδάσκαλον, ὅστις ἐχορήγει τὴν ἄδειαν νὰ λειτουργεῖ κανονικῶς ἡ ἐργασία. Ἡμεῖς λοιπὸν ζητοῦμεν νὰ ἐπαναφέρωμεν τὸν νόμον αὐτὸν ἤτοι τὴν ἐκ νέου ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 3251. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προσέξῃ εἰς τοῦτο ποὺ θὰ εἴπω, διὰ νὰ ἐννοήσῃ πόθεν ἡ ἀντίδρασις. Ἦλθαν μερικοὶ ἄγνωστοι εἰς ἐμὲ καὶ μὲ ἐπλησίασαν καὶ μοῦ ὡμίλησαν ἐναντίον τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ἠρώτησα ἕνα ἐξ αὐτῶν, ἂν εἶναι ἀμπελοκτήμων καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι. Τὸν ἠρώτησα πόσα καζάνια ἔχει καὶ μοῦ ἀπήντησεν ὅτι ἐργάζεται μὲ 20 ἄμβυκας. Σᾶς ἐρωτῶ, αὐτὸς ὁ κύριος, ὁ ὁποῖος ἔχει 20 ἄμβυκας, τί θὰ τὴν κάνῃ ὅλην αὐτὴν τὴν παραγωγήν; Δὲν δύναται νὰ ὑποπτευθῇ τις, ὅτι ἡ ἐπιχείρησίς του δὲν εἶναι πολὺ καθαρὰ καὶ ὅτι τὸ ὑπ’ αὐτοῦ παραγόμενον οἰνόπνευμα διαρρέει ἀφορολόγητον; Ὅσον δὲ οἰνόπνευμα δὲν κατορθώσῃ νὰ διαθέσῃ λάθρᾳ ἀφορολόγητον, τὸ παραδίδει εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα βʹ κατηγορίας, δεδομένου ὅτι ἡ πρώτη ὕλη ποὺ χρησιμοποιεῖ, κότσαλα καὶ βεβλαμένας σταφίδας, ἐλάχιστα τοῦ κοστίζει. Δὲν ὑπηρετεῖ, λοιπὸν ποσῶς τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου θησαυροῦ αὐτὴ ἡ νομοθεσία τῆς ὁποίας τὴν κατάργησιν θεωρῶ ζήτημα δημοσίας ἠθικῆς, ἀλλὰ καὶ προστασίας τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους. Ἐν τούτοις, ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζομεν τὴν ἄποψιν αὐτήν, δὲν ἔχομεν οὐδεμίαν ἀντίρρησιν, οὔτε ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς τὰ ἄλλα διαμερίσματα, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις ἀδιαφοροῦσα διὰ τὴν δημοσιονομικὴν ἄποψιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐπιθυμεῖ νὰ μὴ προσκρούσῃ εἰς τὰ συμφέροντα τῶν ἀποστακτῶν ὧν εἰκόνα ἔδωκα ἀνωτέρω. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως καὶ ὀφείλει, χάριν κανονικῆς καὶ ἀβλαβοῦς λειτουργίας τοῦ νέου νόμου, νὰ ὁρίσῃ τὰς ἐπαρχίας ἀπὸ τοῦδε νομοθετικῶς εἰς ἃς θὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἀλλὰ προκύπτει μία ἄλλη δυσχέρεια. Εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὑπάρχει μία διάταξις, ὅτι ὅπου θὰ μείνῃ ἰσχύων ὁ νόμος 3416, ἐλαττώνεται τὸ δῶρον ἀπὸ 20 εἰς 15 δραχμὰς τὸ χιλιόγραμμον.

§62Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν. Τὸ δῶρον τῶν 20 δραχμῶν ἐστηρίζετο ἐπὶ διαφόρων παραγόντων, κυριώτερος τῶν ὁποίων ἦτο ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου. Ὀρθῶς ὁρίζομεν τὴν ἀξίαν τῆς σούμας.

§63Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν εὑρίσκω πρόσφορον τὴν στιγμὴν νὰ ἐλαττώσωμεν τὸ δῶρον. Ἡ τιμὴ τῶν δραχμῶν 40 καὶ 90 ἡ ὁποία δίδεται κατὰ χιλιόγραμμον εἰς τὸν προσκομίζοντα τὸ προϊόν εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα 2ας κατηγορίας, δὲν τοὺς ἱκανοποιεῖ καὶ πρέπει νὰ κανονίσωμεν ἀναλόγως μὲ τὴν διαφορὰν τοῦ φόρου, τὴν ὁποίαν εἶχε πρὶν ἡ εἰδικὴ φορολογία τῶν ἁπλῶν ἀμβύκων. Μὴ νομίσητε ὅτι οἱ ἀποστάζοντες διὰ τῶν ἁπλῶν ἀμβύκων κατὰ τὸν ἐν ἰσχύϊ νόμον ἔχουν τὸ αὐτὸ εἰσόδημα, τὴν αὐτὴν τιμὴν ἀπολαμβάνουν. Οἱ μὲν πωλοῦν τὸ οἰνόπνευμά των μὲ τὸν νόμον 3251, 50 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν, ἐνῷ ὅσον ἀφορᾷ τὸ παραγόμενον ὑπὸ τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου τούτου, τὸ παραδίδουν εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα 2ας κατηγορίας καὶ τὸ πωλοῦν 10.40. Ἐσχάτως δὲ ἐπετράπη, τὸ ζήτημα εἶναι κάπως σκανδαλῶδες, εἶναι ζήτημα χρῇζον μεγάλης προσοχῆς καὶ τὸ ὁποῖον ἄλλοτε πρέπει εἰδικῶς νὰ συζητήσωμεν διὰ μακρῶν, ἀφοῦ καταλήξωμεν εἰς συμπεράσματα ἐν σχέσει μὲ τὴν προστασίαν τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐξαγωγῆς τῆς σταφίδος—εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀναπτύξω βραδύτερον εἰς τὴν Βουλὴν—ἐπετράπη λέγω σκανδαλωδῶς εἰς τὰς βιομηχανίας 2ας κατηγορίας νὰ φέρουν καὶ ἀποστάξουν 40.000 τόννους μελάσσης, ἔχουν δὲ συμφέρον ἀπὸ τὴν μέλασσαν, διότι τοὺς στοιχίζει κατὰ μίαν δραχμὴν τὸ χιλιόγραμμον ἐφθηνότερα καὶ δυστυχῶς καὶ παραδόξως ὁ σταφιδικὸς ὀργανισμὸς ἔκαμε τὴν εἰσαγωγήν. Τὴν στιγμὴν δὲ ποὺ ἔχομεν κρίσιν τῆς σταφίδος, τὴν στιγμὴν ὅπου ἀπὸ τὸ 1874 μέχρι σήμερον ἡ εἰσαγωγὴ καὶ ἡ κατανάλωσις τῆς σταφίδος ἐν Ἀγγλίᾳ δὲν ηὔξησε οὔτε κατὰ μίαν λίτραν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ τροπή, τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν εἰς τὴν κατανάλωσιν τοῦ παρακρατήματος διὰ τῆς οἰνοποιήσεως καὶ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν τοιούτων οἴνων εἰς τὴν Γαλλίαν ὑπέστη πλῆγμα διότι καὶ ἡ Γαλλία ἐμμέσως ἀπηγόρευσε τὴν εἰσαγωγὴν τῶν οἴνων διὰ τὴν ἀνάμιξιν, ἐνῷ ἡ Ἑλβετία φέρει τρομερὰ ἐμπόδια εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τῶν Ἑλληνικῶν οἴνων, καὶ ἡ Γερμανία ἐπίσης ηὔξησε τὸν δασμὸν τελευταίως, καὶ ἐνῷ ἡ σταφίς, κύριοι, προσέξατέ το καλὰ, διατρέχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν κίνδυνον σοβαρότατον, ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς, ὅπου ἐν ἐσχάτῃ ἀνάγκῃ θὰ εἴχομεν διέξοδον διὰ τὴν κατανάλωσιν τοῦ παρακρατήματος ἐπιτρέπεται λέγω νὰ εἰσάγωμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα 40.000 τόν. μελάσσης δι’ οἰνοπνευματοποίησιν; Πῶς δικαιολογεῖται τὸ τρομερὸν αὐτὸ γεγονός; Σᾶς λέγω ὅτι τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα 2ας κατηγορίας πωλοῦν τὸ οἰνόπνευμα 75 δραχ., ἀλλὰ τοὺς στοιχίζει ἐφθηνότερον ἀπὸ ὅ,τι ὁρίζει ἡ διατίμησις τοῦ ὑπουργείου, διότι μεταχειρίζονται μέλασσαν, ἡ ὁποία στοιχίζει ἐφθηνότερον τοῦ παρακρατήματος τῆς σταφίδος. Ἐξ ἄλλου, οἱ ἀποστάζοντες διὰ τῶν ἁπλῶν ἀμβύκων ὑπὸ τὸ Κράτος τῆς ἰσχύος τοῦ νῦν νόμου 3416 ἔχουν μεγαλύτερα ἔξοδα καὶ τοὺς στοιχίζει ἀκριβώτερον τὸ παραγόμενον οἰνόπνευμα, διότι καὶ τὰ στέμφυλα εἶναι ἀκριβώτερα καὶ ὀλιγωτέραν παραγωγὴν ἔχουν καὶ αἱ δαπάναι τῆς παραγωγῆς εἶναι μεγαλύτεραι καὶ ἡ καύσιμος ὕλη εἶναι ἀκριβωτέρα. Ἑπομένως θὰ ἠδύναντο νὰ συμβιβασθῶσιν ὅλαι αἱ ἀπόψεις, ἐὰν τὸ δῶρον τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς τοὺς ἁπλοῦς ἄμβυκας δὲν μειωθῇ. Τώρα ἐπανερχόμενος ἐπὶ τῆς ἀπόψεως τῆς ἰδικῆς μας ἔχω νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβαλὼν τὴν τροπολογίαν τοῦ νομοσχεδίου ἠθέλησε ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ νὰ ὠφελήσῃ τὸ Κράτος καὶ νὰ αὐξήσῃ τὴν φορολογίαν ὑπὲρ τὸ ὅριον, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται ἐν σχέσει μὲ τὸ παρελθόν.

§64Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λέγετε διὰ τὸ τέλος τῶν ἀμβύκων;

§65Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ φόρος ἦτο δραχμὰς 36.90 τὸ 1925–1926 καὶ ἤδη μὲ τὰς προσθήκας ηὔξησεν εἰς δραχμὰς 61.20. Δηλαδὴ ἔγινε μία αὔξησις κατὰ 67%. Ἄς ἐξετάσωμεν τὸν φόρον τῶν ἁπλῶν ἀμβύκων, κατὰ πρῶτον τῶν μικρῶν τῶν 20 χιλιογράμμων. Ἦτο πρίν, διὰ τὸ πρῶτον τριήμερον δραχμὰς 75, μὲ αὔξησιν 50% κατὰ 50 δραχμὰς καὶ ἐγένετο 125. Ἡ τελευταία κλῖμαξ τὴν ὁποίαν ἐδημοσιεύσατε εἰς τὰς ἐφημερίδας εἶναι ἀκριβής;

§66Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ σᾶς εἴπω κατόπιν μέχρι ποίας κλίμακος εἶμαι διατεθειμένος νὰ ὑποχωρήσω.

§67Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν κλίμακα, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν ὁποίαν ἔδωκε ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι δραχ. 250 ἐνῷ μὲ τὸ 67% ἔπρεπε νὰ εἶναι 125.

§68Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὴ εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐζήτησαν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν. Ἡ ἰδική μου εἶναι 10% πάρα πάνω.

§69Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τὸν ὑπολογισμὸν τὸν ἰδικόν μου εἶναι μία διαφορὰ 100 δραχμῶν καὶ ἔχομεν κατὰ σειράν α) τῶν 40 χιλιογράμων, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ εἶναι 240 δραχμαί, ὁ κ. ὑπουργὸς δέχεται 400, β) τῶν 60 χιλιογράμμων ἀντὶ 490,900 ἀντὶ χιλίων τόσων, (ἀναγινώσκει). Μὲ τὰ πρῶτα τρία τριήμερα τῆς ἀνωτέρας κλίμακος τῶν 900, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι 1753 δραχμαί. Μετὰ τὴν ὑποτιθεμένην ἀφαίρεσιν αὐτῶν, θὰ ἐδέχετο ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κλίμακα μὲ 2400. Ἑπομένως ἔχομεν μίαν διαφορὰν περὶ τὰς 700 δραχμάς.

§70Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κάμνετε σύγκρισιν μὲ ποῖον φόρον; τοῦ 25;

§71Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦ 26.

§72Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ μὲ τὰ δεύτερα τριήμερα;

§73Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὰ δεύτερα τριήμερα ἔπρεπε νὰ εἶναι 297, ἔχετε 360, τῶν 40 ἕως 374 ἔχετε 630, τῶν 60 χιλιογράμμων ἀντὶ 915 ἔχετε 1350, καὶ εἰς τὴν μεγαλυτέραν κλίμακα τῶν 130 χιλιογράμμων ἀντὶ 3089 ποὺ βγαίνει μὲ αὔξησιν 696 ἔχετε 3600. Ἑπομένως ἔχετε παντοῦ μίαν προσθήκην ἀπὸ 400, 500, 600, 700 δραχμὰς κατὰ τριήμερον.

§74Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σεῖς δὲν δέχεσθε; Αὐτὸ τὸ ζητοῦν οἱ ἐνδιαφερόμενοι, δηλαδὴ τὴν κλίμακα τῶν 255 ἕως 240 καὶ τὴν θεωρεῖτε ἀνακριβῆ; τὴν θεωρεῖτε ὑπερβολικήν;

§75Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί. Τὰ 130 χιλιόγραμμα μὲ τὰ δεύτερα τριήμερα, μᾶς ἔχετε 1060· βγαίνουν 3089 μὲ τὸ 67 τοῖς ἑκατόν.

§76Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὰ πρῶτα τρία τριήμερα ἐπλήρωσαν διπλάσιον φόρον καὶ θὰ σᾶς ἐξηγήσω.

§77Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἔκαμα ἀκριβῆ λογαριασμὸν καὶ εὑρίσκω, ὅτι ἔχει μίαν τάσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπωφεληθῇ τῆς εὐκαιρίας αὐτῆς. Μήπως πρόκειται ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ζητοῦμεν τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ 3251 νόμου νὰ πληρώσωμεν τὰ ἐκ τοῦ νόμου 3417 σπασμένα;

§78Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὴ κάνετε μὲ τὸ 25 ἕως 26 σύγκρισιν. Ἐδήλωσα ὅτι δὲν θὰ εἶχα οὐδεμίαν δυσκολίαν νὰ εἰσαγάγω νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ δίδῃ δικαίωμα νὰ ἐπαναφέρεται ὁ νόμος ὁ παλαιὸς τῶν ἀμβύκων εἰς τὰ τμήματα τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, μὲ τὸν ἑξῆς περιορισμόν: ὅτι δὲν μποροῦν νὰ τὸν ἐφαρμόσουν καὶ εἰς ἄλλας περιπτώσεις παρὰ μόνον ἀπὸ τοῦ Ἰσθμοῦ καὶ ἄνω, εἰς τὴν Ἠπειρωτικὴν Ἑλλάδα, ὁπότε θὰ ἐφαρμόζεται. Ἀλλὰ ὄχι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, Ἀκαρνανίαν καὶ Θεσσαλίαν. Ἐὰν τυχὸν ζητήσῃ ἡ Ἠπειρωτικὴ Ἑλλὰς τὸν νόμον, δὲν θὰ ἔχω καμμίαν δυσκολίαν εἰς τοῦτο, ὁπότε εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ εἰς τὰς νήσους, ἐφόσον δέχονται διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ τὸ δῶρον τῶν 20 δραχμῶν κατ’ ἐκείνην τὴν κλίμακα οἰνοπνεύματος ποὺ δίδεται εἰς τὸν οἰνοπαραγωγόν, νὰ ἐλαττωθῇ εἰς 15.

§79Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴμεθα σύμφωνοι νὰ γείνῃ ἡ ἐφαρμογὴ καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἀλλὰ πῶς θὰ τὸ ζητήσῃ;

§80Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, εἴτε τὸ 1926 πάρωμεν εἴτε τὸ 1927, ἐγὼ λαμβάνω ὡς βάσιν τὰς 36 δραχμάς.

§81Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σεῖς ἐπήρατε τὴν κλίμακα τοῦ 25–26. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ κλίμαξ αὐτή. Ὑπάρχουν διάφοροι κλίμακες ἀπὸ τοῦ 1911. Ὅλαι αὐταὶ κατὰ πολὺ ἐλαφρότεραι ἀπὸ ἐκείνας ποὺ ἀναφέρατε ἐν συγκρίσει μὲ τὸ ποσοστὸν τὸ καταβαλλόμενον ἐκ φόρου ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος. Θὰ τὸ εἴπω εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου.

§82Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἐκάμαμεν τὴν κλίμακα τοῦ 1925, ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ τῶν περιφερειῶν, ἐξηγέρθημεν κατὰ τῆς τότε κλίμακος καὶ ἐζητήσαμεν ἐλάττωσιν καὶ μετὰ πολλοὺς ἀγῶνας συνεφωνήσαμεν μὲ τὸν τότε ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν κ. Γκότσην καὶ ἐδέχθην τὴν ἐλάττωσιν ἐν μέρει. Ὄχι μόνον δὲν ἦτο περισσότερος ὁ φόρος, ἀλλὰ τὴν ἐδέχθην συμβιβαστικῶς.

§83Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ κλίμαξ αὐτὴ ἀντιπροσωπεύει τὸ κατώτατον ὅριον τῶν παραχωρήσεων.

§84Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦτο αὐτὸς ὁ λόγος, ὅτι κλίμαξ τοῦ 1925 ἦτο ὑπολογισμένη ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διαφορᾶς ἡ ὁποία ὤφειλε νὰ εἶναι μεταξὺ τοῦ γενικοῦ φόρου καταναλώσεως καὶ τοῦ φόρου τῶν ἁπλῶν ἀμβύκων ἡ ὁποία εἶναι 30–33 τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ ἔλαττον, ὑπὲρ τῶν ἀμπελοκτημόνων. Αὐτὸ ἦτο τὸ πρὸς τοὺς ἀμπελοκτήμονας δῶρον τοῦ Κράτους λόγῳ κεκτημένων ἀνέκαθεν δικαιωμάτων νὰ ἀποστάζουν ἀτελῶς τὰ στέμφυλά των. Αὐτὸς ὁ νόμος ἴσχυε καὶ εἶχε λαμπρὰ ἀποτελέσματα.

§85Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τόσον λαμπρὰ εἶχε, δι’ αὐτὸ τὸν ἐχαλάσαμεν.

§86Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ τὸν νόμον τοῦ 1925 εἴχατε δραχμὰς 194,000,000 εἰσπράξεις ἐκ τοῦ φόρου ὅταν αὐξήσατε τὸν φόρον ἀπὸ 36 εἰς 52 εἴχετε 248,000,000 δραχμὰς εἰσπράξεις, αὐτὰ ἦσαν τὰ ἀποτελέσματα τοῦ νόμου 3416. Καὶ ὅταν ἀνεβάσατε τὸν φόρον εἰς 61 δραχμὰς κατὰ χιλιόγραμμον, δηλαδὴ ηὐξήσατε κατὰ 67%, ἔπρεπε νὰ ἔχητε 379.000.000 εἰσπράξεις, ἀναλόγως τῆς ὑψώσεως τοῦ ποσοστοῦ τοῦ φόρου. Ἀντὶ νὰ ἔχητε 379.000.000, ἔχετε μόνον 326.000.000 δηλαδὴ ἀντὶ νὰ ἔχητε αὔξησιν ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων κατὰ 67%, δὲν ἔχετε οὔτε κατὰ 20%. Βεβαίως αὐτὸ εἶναι σημαντικὸν.

§87Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σεῖς θέλετε νὰ ἐμποδισθῇ ἡ μέλασσα, ἡ παραγωγὴ ἐκ μελάσσης;

§88Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ἄν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος 3251 μὲ τὴν κλίμακα, τὴν ὁποίαν ἔχει. Ἔπρεπε νὰ ἔχητε, ἀναλόγως τῆς κλίμακος, μετὰ δύο μῆνας διὰ νὰ συμπληρωθῇ τὸ ἔτος, δραχμὰς 412.000.000 εἰσπράξεις. Ποῦ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῆς αὐξήσεως τοῦ φόρου;

§89Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ τελευταία αὔξησις εἰς 75 δὲν ἴσχυσε παρὰ τὸν τελευταῖον μῆνα. Τὰ ἀποτελέσματα τῆς τελευταίας συζητήσεως δὲν φαίνονται εἰς τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔχετε ὑπ’ ὄψιν.

§90Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σᾶς κάμω τὸν λογαριασμὸν καὶ μὲ 52% διὰ νὰ σᾶς εἴπω τὶ ἔπρεπε νὰ εἴχατε εἰσπράξῃ. 312 ἑκατομμύρια ἔπρεπε νὰ εἰσπράξητε καὶ ἔχετε μόνον 248.000.000. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐκουράσθην, δὲν ἐννοῶ νὰ διεξάγω ἀγῶνα μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀντίθετον γνώμην. Τὸ ζήτημα εἶναι κυβερνητικόν, ἀφορᾷ τὰ δημόσια οἰκονομικὰ καὶ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν. Εἰς τὰ συμπεράσματα εἰς τὰ ὁποῖα καταλήγει ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ προβῇ αὐτὴ καὶ νὰ μὴ περιμένῃ ἡμεῖς νὰ διεξαγάγωμεν τὸν ἀγῶνα. Νομίζω, ὅμως, καὶ τὸ λέγω μετὰ πεποιθήσεως, ὅτι ἡ ἀποκατάστασις αὕτη τῆς νομοθεσίας, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ζητοῦμεν, εἶναι ἀποκατάστασις ἠθική. Ἔχω κατάλογον, κύριοι, ἀπὸ τὰ Ἰωάννινα, ὅτι ἑκατοντάδες ἀνθρώπων εἶναι καταδικασμένοι εἰς πρόστιμα ἀπὸ 20–50 χιλιάδες δραχμὰς χωρὶς νὰ γνωρίζουν διατί. Εἶναι ζήτημα Κυβερνητικῆς ἠθικῆς νὰ ἐξυγιανθῇ αὐτὴ ἡ νομοθεσία. (χειροκροτήματα).

§91Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἐὰν γίνῃ νόμος, δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὰς Καλάμας, ἀλλ’ ὅπου ζητηθῇ, ἤθελα νὰ παρακαλέσω ὅπως ὁρισθῇ ὁ τρόπος καθ’ ὃν θὰ γίνῃ.

§92Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μόνον ἂν τὸ ζητήσῃ ὁλόκληρος ἡ Ἠπειρωτικὴ Ἑλλάς, θὰ γίνῃ μετατροπή.

§93Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐφόσον λοιπὸν εἰς τὴν νῆσον Εὔβοιαν δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ, δὲν ἔχω νὰ εἴπω ἄλλο τι, παρὰ διὰ μίαν ἀδικίαν, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις θέλει τώρα νὰ μᾶς κάμῃ. Πρὸ ἑνὸς περίπου ἔτους ἀνεγνώρισεν ἡ Κυβέρνησις, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν κρίσιμον κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκοντο τὰ κρασιὰ τῆς Κύμης, καὶ ἐδέχθη νὰ δώσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἀποστολῆς μὲ 20 δραχμὰς δῶρον, ἀλλὰ τώρα τὸ κάμνει 15, ἐνῷ ἡ κατάστασις τοῦ κρασιοῦ εἶναι χειροτέρα.

§94Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὲ τὰς 15 δραχμάς, ποὺ δίδει, ἀσφαλίζει ἀρκετὴν τιμὴν εἰς τὸν οἶνον.

§95Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Λέγομεν τὸ ἑξῆς, κ. ὑπουργέ, ὅτι σήμερον δὲν ἐπῆλθον γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐβελτίωσαν τὴν τιμὴν τοῦ κρασιοῦ.

§96Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὲ τὴν τιμὴν τῶν 15 δραχμῶν ἀσφαλίζομεν τιμὴν εἰς τὸν οἶνόν σας;

§97Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὁ λογαριασμὸς τοῦ κ. Προέδρου δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὰ ἰδικά μας κρασιὰ χρησιμεύουν μόνον διὰ χρωματισμόν.

§98Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κάμετέ τα ὅλα οἰνοπνεύματα.

§99Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἀλλὰ τὰ 1000 χιλιόλιτρα γίνονται μόνον 5 κιλὰ ἀνύδρου οἰνοπνεύματος, ἐνῷ τὰ ἄλλα κάμνουν 6–7. Δι’ αὐτὸ λέγω νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις διὰ τὰ κρασιὰ τῆς Κύμης, Λευκάδος, Λαχερνῶν. Τὰ ἄλλα βέβαια τοὺς δίδουν μεγαλυτέραν ἀπόδοσιν εἰς τὸ οἰνόπνευμα καὶ δὲν μπορεῖ νὰ ἐπέμβῃ εἰς ἐκεῖνα. Ἀλλ’ εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν μικροτέραν ἀπόδοσιν νὰ γίνῃ μία ἐξαίρεσις. Ἂς ἐξαιρεθοῦν αὐτὰ τὰ 4 μέρη.

§100Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἴσια ἴσια αὐτὰ τὰ μέρη θὰ εὐεργετηθοῦν περισσότερον τῶν ἄλλων.

§101Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Βλέπω πολὺ σκληρὸν τὸν κύριον ὑπουργὸν εἰς αὐτό. Ἔχω καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν νὰ κάμω· εἰς τὸ ἄρθρον 2 λέγετε ὅτι «ἐπιτρέπεται μόνον εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας». Αὐτὴ ἡ λέξις θὰ ἀναγκάζῃ τὸν κόσμον νὰ εὑρίσκεται κάθε μέρα εἰς διαμάχας μὲ τοὺς ἐφοριακοὺς καὶ τοὺς ἀστυνομικούς.

§102Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ βάσις τοῦ νόμου εἶναι νὰ προστατεύσῃ τὸν παραγωγόν, δὲν θὰ προστατεύσῃ τοὺς ἐπιχειρηματίας. Ἠξεύρετε ὅτι κάμποσοι ἐπιχειρηματίαι κατώρθωσαν νὰ ἐπωφεληθοῦν ἀπὸ νόμον τεθέντα διὰ τὴν προστασίαν τῆς παραγωγῆς.

§103Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Συμφωνοῦμεν νὰ μὴ περιληφθοῦν οἱ ἐπιχειρηματίαι.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαρίφης.

§105Ν. ΖΑΡΙΦΗΣ. Ἡ ἀνακούφισις τὴν ὁποίαν ἐδοκίμασεν ὁ προσφυγικὸς καὶ γηγενὴς πληθυσμὸς τῆς Μακεδονίας, Θρᾴκης καὶ Θεσσαλίας, ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀναθεωρήσῃ τὸν νόμον περὶ ἀμβύκων, ὑπῆρξε ζωηροτάτη. Ἀρκεῖ μόνον νὰ ἀναφέρω ὅτι ὑπῆρξε τόσον ζωηρὰ ἡ ἐκδήλωσις τοῦ ἐνθουσιασμοῦ τῶν γεωργῶν ὥστε, εἰς τὰ συγχαρητήρια τηλεγραφήματα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος τῶν προσφυγικῶν χρεῶν, οἱ ἐνδιαφερόμενοι πληθυσμοὶ παραθέτουν καὶ τὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος τῶν ἀμβύκων. Προσθέτουν ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως τοὺς ἱκανοποιεῖ καί, νομίζω, ὅτι ἐκφράζω τὰ αἰσθήματα αὐτῶν ἂν συγχαρῶ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἀπόφασίν της ὅπως ἀπαλλάξῃ τοὺς ἀμπελουργοὺς ἀπὸ ἕνα τυραννικὸν νόμον. Τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι ὅλαι αἱ τροπολογίαι τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι παραδεκταὶ ἀπὸ τοὺς ἀμπελουργούς. Ὑπάρχει κλῖμαξ τῆς φορολογίας, τὴν ὁποίαν οἱ ἀμπελουργοὶ τῆς Μακεδονίας, Θρᾴκης καὶ Θεσσαλίας, εὑρίσκουν πολὺ βαρεῖαν. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι, ὅταν τὸ πρῶτον ὑπεβλήθη ἡ πρότασις τοῦ κ. Ροδοπούλου ἐπεσκέφθην καὶ ἦλθον εἰς ἐπαφὴν μὲ τοὺς ἐνδιαφερομένους πληθυσμοὺς καὶ εἶδον ὅτι, τὴν φορολογίαν ἡ ὁποία εἶναι 1500 δραχμαὶ τὴν εὑρίσκουν βαρεῖαν καὶ τὰ τριήμερα ἀνεπαρκῆ· διότι εἰς τὴν Μακεδονίαν ὑπάρχουν καθαρῶς ἀμπελουργικοὶ συνεταιρισμοὶ διαθέτοντες ἀπὸ 26 ἕως 30 στρέμματα ἀμπέλου καὶ οἱ ὁποῖοι, ἐνῷ φαίνονται πλούσιοι, εἶναι πτωχοί. Διότι συνέβη τὸ λάθος τοῦ ἐποικισμοῦ νὰ ἐποικίσῃ ἀμπελουργοὺς εἰς μέρη ὅπου δὲν εὐδοκιμεῖ ἡ ἄμπελος. Διὰ τοῦτο ἐνῷ φαίνονται πλούσιοι εἰς τὴν πραγματικότητα εἶναι πενέστατοι καὶ ἄνευ πόρων. Τελευταίως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰσηγήθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀποκαταστάσεως νὰ χορηγήσῃ εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς δάνεια διὰ νὰ κατορθώσουν νὰ περάσουν 2 ἕως 3 μῆνας μέχρι τῆς συγκομιδῆς τῶν καρπῶν. Αὐτοὶ νομίζουν ὅτι ἡ φορολογία εἶναι βαρεῖα.

§106Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μετὰ τῶν γενομένων τροποποιήσεων; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ ἀποσύρω.

§107ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§108ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§109Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔκαμα δύο ἐκπτώσεις.

§110Ν. ΖΑΡΙΦΗΣ. Ἐφ’ ὅσον σεῖς βεβαιώνεται, ὅτι ἡ φορολογία εἶναι δικαία δὲν πρόκειται νὰ φέρω προσκόμματα εἰς τὸ ἔργον αὐτό. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ σας παρακαλέσω εἶναι συναφὲς μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σᾶς παρεκάλεσεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὑπάρχουν πρόσφυγες οἱ ὁποῖοι δὲν διαθέτουν ἄμπελον.

§111Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ πάρουν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ ἡ οἰκονομία τοῦ νόμου ἂν δὲν ἔχῃ περιορισμὸν τριημέρων ὁ ἄμβυξ. Ἂν ἔχωμεν 20–25 στρέμματα, δυοῖν θάττερον, ἢ ἔχομεν μεγάλην παραγωγήν ὥστε νὰ μὴ τοὺς φθάνουν τὰ τριήμερα, ὁπότε νὰ ἀγοράσουν καζάνια, ἢ ἔχομεν μικροτέραν ὁπότε φθάνουν τὰ τριήμερα δι’ ὅλην τὴν παραγωγήν, ἢ ἔχομεν συνήθη παραγωγήν, ὁπότε δύνανται μὲ τὰ ὑπάρχοντα καζάνια, νὰ χρησιμοποιήσωσι ὅλην τὴν παραγωγήν.

§112Ν. ΖΑΡΙΦΗΣ. Αὐτὸ ζητοῦμεν μόνον νὰ τοὺς δοθῇ προθεσμία δι’ ἕν μόνον ἔτος.

§113Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δυνατόν.

§114Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Αὐτὰ τὰ οἰκονομικὰ νομοσχέδια εἶναι κατ’ ἐξοχὴν κυβερνητικὰ νομοσχέδια. Δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ δεχθῶμε καμμίαν τροποποίησιν. Λοιπόν, θὰ παρακαλέσω τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, νὰ μὴ χάνουν τὴν ὥραν των, διότι ἀναιτίως ἀγωνίζονται. Θὰ περάσῃ ὥρα καὶ θὰ περιμένωμεν εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως, νὰ ψηφίσωμεν 30 νομοσχέδια χωρὶς νὰ τὰ ἐξετάσωμεν. Διατὶ ἀδίκως ἀγωνίζεσθε; Θέλετε νὰ τὸ ἀποσύρωμεν τὸ νομοσχέδιον, νὰ τὸ ἀποσύρωμεν, δὲν θὰ ψηφισθῇ ὅμως τροποποιημένον.

§115Ν. ΖΑΡΙΦΗΣ. Κύριε Πρόεδρε νὰ τοὺς βοηθήσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, νὰ ἀποκτήσουν αὐτό.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς.

§117Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, φαίνεται, ὅτι πρόκειται περὶ παρεξηγήσεως τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ὑπεβλήθη ὡς πρότασις νόμου ἐκ μέρους τοῦ συναδέλφου κ. Ροδοπούλου μὲ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργοῦ, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ νομοσχεδίου Κυβερνητικοῦ, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν παράταξιν τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων θὰ ἐζήτει τροποποιήσεις.

§118Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ τὸ ψηφίσωμεν ὅπως ἔχει ἐκτός, ἐὰν θέλετε νὰ τὸ ἀποσύρωμεν. Αὐτὸ λοιπὸν δηλῶ, ὅτι δὲν τὸ θέτομεν ζήτημα ἐμπιστοσύνης, νὰ ψηφισθῇ ἢ μή, εἰσάγομεν ὅμως ζήτημα ἐμπιστοσύνης, νὰ ψηφισθῇ ὅπως ἔχει. Ἐὰν θὰ περάσῃ, θὰ περάσῃ ὅπως ἔχει, ἐκτὸς ἐὰν θέλετε, νὰ ἀποσυρθῇ.

§119Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ νομοσχεδίου ἐπὶ τοῦ ὁποίου θέτει ἡ Κυβέρνησις ζήτημα ἐμπιστοσύνης ζητῶ τὴν ἄδειαν τοῦ κ. Προέδρου νὰ εἴπω ὀλίγα λόγια. Κύριοι βουλευταί, ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν κατ’ ἐξοχὴν περιφερειῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι, ἐπλήγησαν ἀπὸ τὴν ἄδικον ἀπόφασιν τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς, περὶ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς εἰσαγωγῆς τῶν οἴνων, ἔχομεν τὸ παράπονον, ὅτι ὑπάρχουσι διατάξεις, αἱ ὁποῖαι θίγουν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διατελοῦν ὑπὸ τὸ πλῆγμα τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἐξαγωγῆς τῶν οἴνων εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Θὰ ἤμουν εὐτυχής, ἐὰν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργὸς ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Γεωργίας ὑπουργοῦ, ἐχάρασσον μίαν οἰνολογικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἀτυχῶς ἐν Ἑλλάδι δὲν ὑπάρχει. Οὐδέποτε ἐχαράχθη ὑπὸ τοῦ Κράτους οἰνολογικὴ πολιτική, καθ’ ἣν στιγμὴν ἄλλα Κράτη φθάνουν μέχρι παραβιάσεως ἀκόμη διεθνῶν ὑποχρεώσεων, διὰ νὰ προστατεύσωσι τὸν οἶνον, ἐν Ἑλλάδι ἔρχεσθε διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ πλήξητε ὡρισμένας περιφερείας τῆς Κρήτης, τῶν Ἰονίων νήσων καὶ Εὐβοίας.

§120Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πλήττομεν τὴν οἰνοπαραγωγή; Πλήττει τὸν οἶνον ἡ Κυβέρνησις, ὅταν ἀσφαλίζει ἐλάχιστον τιμὴν 2,50 δραχ;

§121Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Κατέρχομαι τοῦ βήματος, ἐὰν δὲν θέλετε νὰ τὰ εἴπω αὐτά, ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε, ὅτι ὁ Λαὸς ὅστις μᾶς ἀποστέλλει ἐνταῦθα ἔχει τὴν ἀξίωσιν, τὰ δίκαιά του, νὰ λέγονται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ὑπάρχουσι ὡρισμέναι περιφέρειαι αἱ ὁποῖαι πλήσσονται ἀπὸ ὡρισμένας διατάξεις.

§122Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ δὲν θὰ ἐπεκταθῇ σὲ σᾶς ἀφοῦ τὸ θέλετε. Ἀλλὰ σεῖς τὸ θέλετε καὶ ἐπιμένετε.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§124Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ ζήτημα, κύριοι τῆς φορολογίας τῶν ἀμβύκων δὲν ἀπησχόλησε τὸ πρῶτον τὴν Βουλήν. Εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε ταύτην ἐπανειλημμένως, οὐδέποτε δὲ ἡ καταψήφισις οἱουδήποτε μέτρου φορολογικοῦ ὡς ἐπὶ τῶν ἀμβύκων ἀνταπεκρίθη εἰς ἐπιθυμίαν τῶν ἐνδιαφερομένων πολιτῶν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι πρὸ 15ετίας ὑπῆρξεν ἐποχὴ τοσοῦτον δεινὴ διὰ τοὺς ἀμπελουργούς, ὥστε τὸ νομοθέτημα ἐκεῖνο περὶ φορολογίας τῶν ἀμβύκων, νὰ καταργηθῇ ὑπὸ τὰς ἀρὰς καὶ τὰς ἀποδοκιμασίας περιφερειῶν τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι κατῆλθον εἰς κεντρικὰς πόλεις φέροντας ἐπ’ ὤμου τοὺς ἄμβυκας καὶ ἀνέτρεψαν τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ 1890 οἱ χωρικοὶ κατῆλθον ἐν διαδηλώσει εἰς Βόλον, διὰ νὰ δείξουν ἐμπραγμάτως κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τὴν ἀποδοκιμασίαν των κατὰ τῆς φορολογίας τῶν ἀμβύκων, εἶναι γνωστὸν δέ, ὅτι ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἠναγκάσθη, νὰ ἀπομακρυνθῇ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Μεταγενεστέρα Κυβέρνησις κατήργησε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἐνῶ κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον οἱ ἄμβυκες μέχρι 150 κιλῶν εἶναι ἀφορολόγητοι καὶ ἀσφράγιστοι χάρις τῶν ἰδίων ἀναγκῶν τῶν παραγωγῶν, ὑπάρχουσι ὅμως περιφέρειαι τινὲς εἰς τὰς ὁποίας οἱ παραγωγοὶ οὐ μόνον ἐξάγουν τὸ οἰνόπνευμα ἐκτὸς τῶν χωρίων των, ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς τῶν περιφερειῶν των, ὁλόκληρον πρὸς ἐμπορίαν.

§125Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἀπαγορεύεται αὐτό.

§126Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἀπηγορεύετο κατὰ τὸν προϋπάρχοντα νόμον, καὶ ἐσημειώθησαν πολλαὶ παραβάσεις, ἕνεκα δὲ τῶν παραβάσεων αὐτῶν ἐδημιουργήθησαν διώξεις πλείστων προσώπων τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος κύριος Ροδόπουλος. Καὶ λέγω, ὅτι πῶς εἶναι δυνατὸν ἵνα ἀποφύγωμεν μίαν τοιαύτην κατάστασιν διώξεως πολιτῶν οἱ ὁποῖοι πωλοῦν τὸ ἰδικό των προϊὸν παρὰ τοῦ νόμου καὶ νὰ δημιουργήσωμεν μίαν ἄλλην κατάστασιν ἡ ὁποία καθιστᾷ κατηγορουμένους ἐπὶ λαθρεμπορείᾳ ὅλους τοὺς Ἕλληνας πολίτας τοὺς οἰνοπαραγωγούς, διότι τοῦτο λέγομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὅτι οἱ μὲν κάτοικοι τῆς περιφερείας Τυρνάβου οἱ ὁποῖοι ἐξάγουν οἰνόπνευμα λαμβάνοντες μίαν ἄδειαν εἶναι ἀκαταδίωκτοι, ἀλλὰ ὑποβάλλωμεν εἰς ὅλους τοὺς παραγωγοὺς τῆς Ἑλλάδος τὴν ὑποχρέωσιν τῆς σφραγίσεως τῶν ἀμβύκων, ὑποχρέωσιν ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἐκείνη ἡ ὁποία ἐδημιούργησεν τὴν κατάστασιν τοῦ παρελθόντος, ὑπὸ τὰς ἀρὰς τῆς ὁποίας κατηργήθη ὁ νόμος ἐκεῖνος. Δηλαδὴ δημιουργοῦμεν, παρὰ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ τὴν μέριμνάν του ὅπως δημιουργήσῃ κατάστασιν φοροτεχνικὴν βελτιοῦσαν τὴν θέσιν τοῦ φορολογουμένου, μίαν κατάστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπαναφέρομεν ἕν ἀναχρονιστικὸν μέτρον, ἓν μέτρον τὸν ὁποῖον καθιστᾷ αὐτὸν ὑποχείριον, ὄχι μόνον τοῦ φοροτεχνικοῦ ἐργάτου, ἀλλὰ καὶ παντὸς χωροφύλακος ὁ ὁποῖος ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν θὰ δύναται νὰ εἰσέρχεται εἰς τὴν οἰκίαν του καὶ νὰ εὑρίσκῃ τὸν ἄμβυκα μὲ διερριγμένην τὴν ταινίαν, εἴτε ἀπὸ τὴν ἐπίδρασιν τοῦ χρόνου εἴτε ὁπωσδήποτε ἀλλέως, καὶ θὰ τὸν καταγγείλῃ καὶ θὰ τὸν φέρῃ κατηγορούμενον ἐνώπιον τοῦ πλημμελειοδικείου μὲ βαρυτάτας ποινὰς ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ. Τοῦτο εἶναι σημεῖον τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησεν τὴν κατακραυγὴν κατὰ τῆς φορολογίας αὐτῆς. Ἀφήνω κατὰ μέρος κύριοι, τὴν ἐπιβολὴν μιᾶς φορολογίας πολλῶν ἑκατομμυρίων, παρὰ τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι τὰς γεωργικὰς τάξεις δὲν θὰ πλήξωμεν διὰ νέων φορολογιῶν, καὶ περιορίζομαι εἰς τὸ σπουδαιότερον σημεῖον τὸ φοροτεχνικὸν τῆς ὑποδουλώσεως τοῦ γεωργοῦ ἢ ἀμπελουργοῦ εἰς τὰ φοροτεχνικὰ ἔργα καὶ εἰς τοὺς χωροφύλακας. Αὐτὸ δὲ ὑπῆρξεν τὸ σπουδαιότερον σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίχθησαν αἱ διαμαρτυρίαι αἱ ὁποῖαι ἐπροκάλεσαν τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ μᾶς τὸ ἔφερε ὁ εἰσάγων τὴν πρότασιν νόμου κ. συνάδελφος ὡς ἐπιχείρημα ἐπαναφορᾶς τοῦ μέτρου αὐτῆς καὶ τοῦ φόρου αὐτοῦ τοῦ καταργουμένου. Καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν βλέπων καὶ ἐπιδιώκων πάντοτε, ὡς εἴθισται, νὰ βλέπῃ πανταχοῦ πηγὰς φορολογίας, ὅταν εἶδεν ἕνα τοιοῦτον πακτωλὸν πολλῶν ἑκατομμυρίων ὁ ὁποῖος ἐπήγασε ἀπὸ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου εἰσάγει τροπολογίαν τῆς προτάσεως νόμου καὶ κατὰ τρόπον ἥκιστα συνταγματικὸν ἢ μᾶλλον αὐτόχρημα ἀντισυνταγματικόν. Διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον 49 του Συντάγματος διὰ νὰ καταργηθῇ μία διάταξις νόμου πρέπει ἡ καταργουμένη διάταξις ν’ ἀναφέρεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐδῶ καταργεῖτε ἕνα νόμον ὁλόκληρον, καταργεῖτε τὸ 1ον 2ον καὶ 3ον ἄρθρον.

§127Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν καταργεῖται, δίδεται τὸ δικαίωμα νὰ καταργηθῇ.

§128Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι. Ἑπομένως καταργοῦνται τρία ὁλόκληρα ἄρθρα, καταργοῦνται δύο σελίδες ὁλόκληροι τοῦ νόμου καί δέν γίνεται οὐδαμοῦ μνεία, τι λέγουν αὐτὰ τὰ ἄρθρα τὰ καταργούμενα.

§129Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ εὑρίσκω μία πρότασιν νόμου. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὴν τροπολογήσω. Δὲν καταργῶ καμμίαν διάταξιν. Συζητοῦμεν τώρα τὸ ἰδικόν μου νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ροδοπούλου ἔφυγε.

§130Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τότε ἔχει τὸ ἐλάττωμα αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον τὸ ἰδικόν σας. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ πρότασις νόμου δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ τροπολογία. Ἡ δική σας τροπολογία ἔχει ὑπόστασιν ὑπαρχούσης τῆς προτάσεως νόμου τοῦ κ. Ροδοπούλου. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἔχῃ συνταγματικὸν κῦρος πρέπει κατὰ τὸ ἄρθρον 49 τοῦ Συντάγματος.

§131Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ νὰ ἔχουν ἀξίαν αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε ἔπρεπε νὰ τὰ εἴπητε πρὸ τῆς ψηφίσεως αὐτοῦ.

§132Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Λησμονεῖτε κ. ὑπουργὲ ὅτι δὲν μᾶς ἀφήσατε νὰ λάβωμεν τὸν λόγον εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν.

§133Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ὑπῆρχεν κώλυμα ἀναλυτικὸν τῆς συζητήσεως ὅπως εἶναι ἡ ἔλλειψις, ἡ μὴ ἀναγραφὴ τῶν καταργουμένων διατάξεων. Αὐτὸ ἐξετάζεται εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν. Δὲν ἔχει σημασίαν εἰδικὴ σήμερον, διότι μετὰ τὴν πρώτην ψήφισιν δὲν γίνεται συζήτησις ἐπὶ μιᾶς καταργήσεως.

§134Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ὑπομνήσω, κ. ὑπουργέ, τοῦτο, ὅτι ὅταν ἐζήτησα τὸν λόγον κατὰ τήν πρώτην συζήτησιν μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ταλιαδούρου, ἐπειδὴ παρατείνετο ἡ συζήτησις ἐδέχθην, τῇ συστάσει ὑμῶν νὰ μὴ ὁμιλήσω διὰ νὰ συζητήσωμεν κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§135Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἠμπορεῖτε καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν νὰ διεξαγάγητε τὴν συζήτησιν σήμερον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν ἀφοῦ ἐδέχητε νὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν νὰ φέρετε παρατηρήσεις τυπικάς.

§136Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, σπεύσαντα νὰ υἱοθετήσῃ μίαν πρότασιν νόμου ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη εἰς τὴν διάνοιαν ἑνὸς συναδέλφου ἔχοντος ὑπ’ ὄψιν του ὡρισμένας προτάσεις ἐνδιαφερούσας τὴν ἰδιαιτέραν αὑτοῦ ἐπαρχίαν...

§137Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἐνθυμεῖσθε καλὰ τὴν ἱστορίαν τοῦ ζητήματος, ἐγὼ εἶχον εἴπει ὅτι ἂν τὰ ἐνδιαφερόμενα μέρη τῆς Ἑλλάδος τὸν θέλουν ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ φέρω τὸν παλαιὸν νόμον.

§138Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ ½ τῆς Θεσσαλίας δὲν τὸν θέλει, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρος ἡ Αἰτωλοακαρνανία.

§139Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ὅλη ἡ Θεσσαλία τὸν θέλει.

§140Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἄν δὲν τὸν θέλουν δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ.

§141Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἀφοῦ ἐκάματε αὐτὴν τὴν δήλωσιν δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν πλέον.

§142Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ καὶ διὰ τοὺς συκοπαραγωγούς.

§143Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐδήλωσα πρὸ ὀλίγου ὅτι θὰ βάλω καὶ «συκοπαραγωγούς».

§144Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, μίαν λέξιν σᾶς παρακαλῶ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Συνεπείᾳ τοῦ ἰσχύοντος νόμου ἐπεβλήθησαν ὑπέρογκα πρόστιμα....

§145Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω τροπολογίαν νὰ προτείνω ἐπ’ αὐτοῦ.

§146Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Παρακαλῶ ὀλίγα λεπτὰ θὰ σᾶς ἀπασχολήσω. Ἐπεβλήθησαν πρόστιμα ὑπέρογκα εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἀντέχουν οἱ ὦμοι τῶν φορολογηθέντων. Ἐνῶ ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος ἐπέβαλε εἰς ἕνα πτωχὸν βιοπαλαιστὴν πρόστιμον 1000 δραχ. ἔρχεται τὸ διαιτητικὸν δικαστήριον τῶν φορολογικῶν παραβάσεων, εἴτε οἴκοθεν εἴτε συνεπείᾳ προσφυγῆς καὶ δεκαπλασιάζει, κ. ὑπουργέ, τὸ πρόστιμον αὐτὸ καὶ ἀπὸ 1000 δρχ. τὸ ἀναβιβάζει εἰς 10.000. Ὁ κόσμος ὅλος αὐτὸς εἶναι ἐν ἀπογνώσει διότι πρόκειται περὶ μικροπωλητῶν οἰνοπνεύματος. Θὰ ὑποβάλλω τὴν παράκλησιν κ. ὑπουργὲ ἄν ἦτο δυνατὸν ἐκτὸς τοῦ μέτρου κατὰ τὸ ὁποῖον τίθεται τὸ δικαίωμα νὰ γίνωνται προσφυγαὶ ἐνώπιον τοῦ Διοικητικοῦ Δικαστηρίου, ἄν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τῆς ὁποίας ἔχετε γνῶσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ προστεθῇ αὐτὸ «νὰ ἐλαττωθῇ εἰς τὸ ἥμισυ». Πρόκειται περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ πληρώσουν οὔτε 1000 δραχμάς.

§147Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἱστορία τοῦ νομοθετήματος εἶναι ἡ ἑξῆς. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Τυρνάβου ὑπέβαλε μίαν πρότασιν περὶ ἐπαναφορᾶς τοῦ παλαιοῦ νόμου περὶ ἀμβύκων. Ἐξ ἀφορμῆς τῆς προτάσεως αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ διαφόρων αἰτήσεων τὰς ὁποίας ὑπέβαλλον εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ συνεταιρισμοὶ τῶν παραγωγῶν καὶ κοινότητες διάφοροι τῆς Θεσσαλίας καὶ διάφοροι ἄλλοι συνάδελφοι ἐδήλωσα εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν θὰ εἶχα οὐδεμίαν δυσκολίαν νὰ ἐπαναφέρω τὸν παλαιὸν νόμον τῶν ἀμβύκων εἰς τὴν Βορείως τοῦ Ἰσθμοῦ Ἠπειρωτικὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι θὰ τὸ ἐζήτουν. Ἀλλὰ μὲ τὸν περιορισμὸν ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν ζώνας τελωνειακάς. Ἑπομένως ἐὰν ὁλόκληρος ἡ περιφέρεια τῆς Ζαγοριᾶς τὸ ζητήσῃ θὰ τὸν ἐπαναφέρω, ὅποιος τὸν ζητήσῃ θὰ τὸν ἐπαναφέρω. Λοιπὸν μετὰ τὰς δηλώσεις μου αὐτὰς δὲν ὑπάρχει ζήτημα ψηφοφορίας. Πρέπει ὅμως νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐξ ἀφορμῆς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἀντὶ νὰ ὑποβάλω χωριστὸν νομοσχέδιον διὰ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ δώρου ἀπὸ 20 εἰς 15 δραχ. ἔβαλα τὴν ἐλάττωσιν αὐτὴν εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον. Πρέπει δὲ νὰ προσθέσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει ἀπολύτως εἰς τὴν ἐλάττωσιν αὐτήν. Ἄν καὶ ἀντιλαμβάνομαι τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον ἔχουν, τινὲς τῶν κ. συναδέλφων διὰ τὴν ἀποφυγὴν τῆς μειώσεως αὐτῆς....

§148Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, θέλω τοῦτο νὰ ἐρωτήσω. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε ὅτι ἄν δὲν τὸ θέλει ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον.

§149Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πλὴν τῆς ἐλαττώσεως αὐτῆς.

§150Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς). Ὡς πρὸς τὴν μεταβολὴν καὶ τὴν ἐπάνοδον εἰς τὸ παλαιὸν καθεστὼς μάλιστα. Ἀλλὰ τὴν ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς ἀπὸ 20 εἰς 15 ἐπιβάλλει ἡ ἔκπτωσις τῆς τιμῆς τῶν οἴνων, ἀλλὰ διὰ τὸ σύστημα δὲν ἐπιμένομεν. Παραξήγησις ἔγινε.

§151Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔδωσα τὴν ἐξήγησιν αὐτὴν διὰ νὰ μὴ νομίσουν οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Πελοποννήσου ὅτι ἔχουν νὰ χάσουν. Αὐτὴ εἶναι σαφὴς καὶ καθαρὰ δήλωσις. Θὰ εἰσαχθῇ εἰς ὅσους τὸ ζητήσουν. Ἐὰν ἐφηρμόσθη εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα ἡ κλίμαξ ἡ νέα θὰ εἶναι αὐτὴ τὴν ὁποίαν καταθέτω. Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 2, εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας καὶ τοὺς οἰνοπαραγωγοὺς προσθέτω καὶ συκοπαραγωγούς.

§152Ν. ΣΠΗΛΙΩΤΗΣ. Νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ περίπτωσις τοῦ νόμου 3416.

§153Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ ἄρθρον 3 παράγραφος 4 ἔχουσαν οὕτω, (ἀναγινώσκει), προστίθεται «ἡ ἰσχὺς τῆς διατάξεως ταύτης ἄρχεται ἀπὸ 1 Ἰουνίου ἐ. ἔ.» Εἰς τὸ ἄρθρον 4 προσθέτω ὅτι. (ἀναγινώσκει). Προσθέτω εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον τὰ ἑξῆς: ἡ ἀληθὴς ἔννοια τῆς παραγράφου 5 τοῦ ἄρθρου 6 εἶναι. (ἀναγινώσκει). Προσθέτω ἐπίσης μίαν τροπολογίαν σχετικῶς μὲ τὰς ἀδικίας αἱ ὁποῖαι ἔγιναν μέχρι σήμερον. Εἶναι βέβαιον ὅτι πολλαὶ ἐγένοντο παραβάσεις τοῦ νόμου. Βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ προσχωρήσω εἰς τὴν ἀντίληψιν ὅτι αἱ παραβάσεις αὐταὶ ἔπρεπε νὰ μείνουν ἀτιμώρητοι, ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν καὶ νὰ εἰσπράξῃ τὸ δημόσιον ταμεῖον. Καὶ διὰ τοῦτο ὑποβάλω τροπολογίαν καθ’ ἣν ἐντὸς 6 μηνῶν ἀπὸ σήμερον ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ καταδικασθέντος καὶ ἐπὶ τελεσιδίκων ἀκόμη ἀποφάσεων, θὰ μπορῇ νὰ ἐπαναφέρῃ τὸ ζήτημα εἰς τὸ Διοικητικὸν δικαστήριον τῶν φορολογικῶν παραβάσεων, πρὸς ἀναθεώρησιν ἐπὶ μειώσῃ τῶν ποινῶν αὐτῶν ἀλλὰ θὰ καταβάλῃ 100 δραχμὰς παράβολον.

§154Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐξ ἀφορμῆς τῆς ὑποβολῆς ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Τυρνάβου μιᾶς προτάσεως ἐπωφελήθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιβάλῃ μίαν φορολογίαν.

§155Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀφοῦ σᾶς εἶπα, ὅπου θέλουν.

§156Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δώσατε νομικὴν διατύπωσιν, διότι δὲν λέγει τέτοιο πρᾶγμα οὔτε τοιαύτη διατύπωσις ὑπάρχει εἰς τὸν νόμον. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἀττικῆς ἡ ζημία, ἡ ὁποία ἐπέρχεται εἰς τοὺς ἀμπελουργοὺς ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 3½ ἑκατομμυρίων. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔπρεπε νὰ ὑποβάλῃ αὐτοτελὲς νομοσχέδιον καὶ ἀσφαλῶς δὲν θὰ εἶχε τὸ σθένος νὰ κάνῃ τὴν διατύπωσιν τὴν ὁποίαν ἔκανε. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὡς καταγόμενος ἐκ τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς ἡ ὁποία εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἀμπελουργικὴ ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐπιβάλει μία φορολογία 3½ ἑκατομμυρίων. Ὁ ἀμπελουργὸς πηγαίνει τὰ τσίπουρα εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸν ἄμβυκα καὶ τὰ ἀγοράζει ἀκριβά. Σᾶς ἐρωτῶ: Δὲν χάνει ἐκεῖνος ποὺ ἔχει τὸν ἄμβυκα τὸ κέρδος αὐτό, ὅταν ἀπὸ 20 τὸ κάμετε 15; Ἐκεῖνος ποὺ ἔχει τὸν ἄμβυκα καὶ κάνει τὴ σοῦμα ἢ τὸ οὖζο τί γίνεται;

§157Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχετε τὴν ἀξίωσιν νὰ πληρώσῃ τὸ Δημόσιον ταμεῖον τοὺς ἐπιχειρηματίας; Ἐὰν τοὺς συμφέρῃ νὰ ἀγοράσουν τὸ Κράτος ἂς τὸ ἀγοράσουν νὰ τὸ κάνουνε σοῦμα καὶ νὰ τὴν ἐμπορεύωνται.

§158Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ὑποβιβάζετε κ. ὑπουργὲ τὴν τιμὴν τοῦ προϊόντος. Ὑποβάλετε ὅμως αὐτοτελὲς νομοσχέδιον.

§159Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἴτε εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας εἴτε εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν ἡ κατάστασις αὐτὴ δὲν συμφέρει. Δὲν μπορεῖ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὐτή.

§160Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Οὐδεὶς ἀμπελουργὸς δύναται νὰ πάρῃ ἰδικόν του ἄμβυκα καὶ δι’ αὐτὸ κηρύσσομαι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ζητῶ νὰ γίνῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὴν ἐφαρμόσω, ἀλλά.....

§162Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι ὑπὸ ὅρον. Εἶχεν ἄλλας προϋποθέσεις ὑπ’ ὄψιν της.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὸ ἄρθρον 3 θὰ ἀποτελέσῃ αὐτοτελὲς νομοσχέδιον ἐτέθη εἰς νέαν ψηφοφορίαν καὶ θὰ τεθῇ κυβερνητικὸν ζήτημα. Ἐρωτῶ ἐὰν ἐπιμένουν οἱ κύριοι συνάδελφοι.

§164ΦΩΝΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, ἀποσύρετε τὴν πρότασιν;

§166ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ναί, ναὶ (θόρυβος).

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ ὀνόματα τῆς προτάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ ὀνόματα καὶ ἀποσυρομένων μερικῶν, δηλοῦν ὅτι ἐμμένουν εἰς τὴν πρότασιν μόνον 13).

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος τοῦ ἀπαιτουμένου ὑπὸ τοῦ κανονισμοῦ ἀριθμοῦ τῶν 16 βουλευτῶν ἡ πρότασις τῆς ψηφοφορίας θεωρεῖται ὡς μὴ γενομένη.

§169Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἶναι 14 καὶ ἐγὼ 15,

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν ἀναγγελίαν τοῦ ἀποτελέσματος δὲν γίνονται δεκταὶ αἱ ὑπογραφαί.

§171Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι ἔκδηλος ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ὅτι θέλει μίαν ψηφοφορίαν. Συντίθεται ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως ζήτημα ἐμπιστοσύνης· διατὶ λοιπὸν δὲν ἀφίνετε νὰ γίνῃ μία ψηφοφορία;

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι κανονικὸν νὰ τὸ δεχθῶμεν αὐτό.

§173Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κανονικώτατον.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν ἀναγγελίαν τοῦ ἀποτελέσματος δὲν εἶναι κανονικόν. Ἄς στραφῶμεν εἰς ψηφοφορίαν δι’ ἀναστάσεως, καὶ ἂν ὑπάρχῃ ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία ἂς γίνῃ ψηφοφορία. Τὸ ζήτημα τίθεται ὡς ἑξῆς: Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ νόμου εἰς τὰς περιφερείας ποὺ θὰ τὸν ζητήσουν, νὰ ἐγερθῶσιν. Οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι δὲν θὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς εἶναι ἔκδηλος ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον γίνεται δεκτόν.

§176Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου θὰ γίνῃ διὰ διατάγματος;

§177Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§178Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ κάνετε μίαν διασάφησιν εἰς τὸ ἄρθρον 2, ἐκεῖ ποὺ λέγει, «ἐπιτρέπεται...»

§179Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οἰνοπαραγωγὴ καὶ συκοπαραγωγή. Ἕως αὐτοῦ ἐπιτρέπεται.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπικυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ὀκτωβρίου 1925 Ν. Διατάγματος περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου φόρου ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ περιχώρων πρὸς πληρωμὴν τῶν διαμέσων τόκων τῶν δανείων ὑδρεύσεως τῶν πόλεων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ περιχώρων αὐτῶν καὶ τῆς τοκοχρεωλυτικῆς ἐξοφλήσεως τοῦ προσθέτου δανείου τῶν προσωρινῶν ἔργων ὑδρεύσεως αὐτῶν, περὶ νομιμοποιήσεως τῶν προσθέτων φόρων οἰκοδομῶν τῶν ἐπιβληθέντων κατὰ τὰ ἔτη 1926–1929 διὰ Π. διαταγμάτων ἐκδοθέντων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ εἰρημένου Ν. Διατάγματος καὶ περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τῶν ἀκυρωθεισῶν προσθέτων διατάξεων καὶ τροπολογιῶν τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 τοῦ ἐπικυρώσαντος τὸ πρῶτον Ν. Διάταγμα». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σχοινᾶς.

§181Σ. ΣΧΟΙΝΑΣ. Τὴν φορολογίαν τοῦ οἴνου καθιέρωσεν ὁ νόμος 3320 τοῦ 1918, καθιέρωσεν δὲ ἐπίσης πολύπλοκον τρόπον προσβολῆς τῶν πρωτοκόλλων καταμετρήσεως οἴνου. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου καθορίζεται ἄλλος τρόπος προσβολῆς τῶν πρωτοκόλλων τούτων οἴνου. Δηλαδή, ἐνῷ πρὶν ὑπεχρεοῦντο οἱ ἀποταμιευταὶ οἴνου νὰ καταφύγουν εἰς τὸ εἰρηνοδικεῖον καὶ νὰ κάμουν τὴν ἀπαιτουμένην ὑπὸ τοῦ νόμου ἀνακοπὴν ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας, διὰ τοῦ νέου νόμου καθορίζεται ἄλλος τρόπος προσβολῆς τοῦ πρωτοκόλλου καταμετρήσεως, ὁ ὁποῖος κατὰ πολὺ ὠφελεῖ τοὺς ἀποταμιευτὰς οἴνου. Ἀλλὰ ἐκτὸς αὐτοῦ ἐγὼ κύριε ὑπουργέ, θὰ προτείνω μίαν τροπολογίαν ὅσον ἀφορᾷ τὴν σφράγισιν τῶν βαρελίων οἴνου, νὰ γίνεται δηλαδὴ μία καταμέτρησις ἡ ὁποία νὰ ἰσχύῃ ἐπὶ μίαν πενταετίαν, διότι τὸ σχῆμα τῶν βαρελίων οἴνου εἶναι ἀκαθόριστον τελείως καὶ γεννῶνται πολλαὶ ἀδικίαι, δηλαδὴ ἐνῷ ὁ καταμετρητὴς καὶ ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ φόρου ὀφείλει νὰ θέτει καθέτως τὸν πῆχυν διὰ νὰ μετρήσῃ τὰς διαστάσεις, αὐτὸς τὸν θέτει ὀλίγον πλαγίως καὶ γίνεται ἀδικία καὶ ἀναγκάζονται νὰ καταφεύγουν εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον διὰ νὰ κάμουν ἀνακοπήν. Γίνεται τὸ ἑξῆς, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως: Κάθε ἕνας ἐνοικιαστὴς τοῦ φόρου καταναλώσεως οἴνου, ὑπολογίζει ἐπὶ ἑκάστου βαρελίου 50–60 ὀκάδων καὶ κάμνει ὡς ἑξῆς τὸν ὑπολογισμόν του: Εἰς μίαν πόλιν ἡ ὁποία ἔχει 2 χιλιάδες βαρέλια οἴνου ὑπολογίζει ὁ ἐνοικιαστής, ὅτι θὰ ἔχῃ ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς 120.000 ὀκάδας οἴνου. Ἐὰν δὲ ὑποτεθῇ ὅτι ὁ ἐνοικιαστὴς κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν ἐπιβάλλει 150–200 ὀκάδες παραπάνω εἰς τὸν κάτοχον τοῦ οἴνου καὶ οὗτος δὲν δύναται νὰ καταφύγῃ εἰς τὰ δικαστήρια διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι ὁ ἐνοικιαστὴς τὸν ἐχρέωσε παραπάνω, διότι ὁ τρόπος τῆς διαδικασίας τῆς λήξεως τοῦ πρωτοκόλλου τῆς καταμετρήσεως εἶναι πολύπλοκος, διότι πρέπει νὰ καταλήγῃ εἰς τὸν εἰρηνοδίκην νὰ καλέσῃ μάρτυρας, νὰ κινήσῃ δίκην καὶ τοῦτο θὰ τοῦ ἐκόστιζε 500 ὀκάδες οἴνου. Διὰ νὰ ἀποφευχθῇ τὸ κακὸν τοῦτο ὁ νόμος 3320 καθορίζει, ὅτι δύνανται οἱ φορολογούμενοι τὸν Αὔγουστον μῆνα, κατὰ τὸν χρόνον τῆς πληρώσεως τῶν βαρελίων, νὰ ζητήσουν τὴν σφράγισιν αὐτήν. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἀνεξάρτητον. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ εἶναι νὰ γίνουν μεταλλικαὶ εἰδικαὶ πινακίδες αἱ ὁποῖαι νὰ ἐπικολλῶνται ἐπὶ τοῦ βαρελίου, ἡ δὲ καταμέτρησις αὐτοῦ νὰ γίνεται παρ’ ἑνὸς εἰδικοῦ.

§182Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅλαι αἱ λεπτομέρειαι θὰ ὁρισθῶσι διὰ διατάγματος καὶ θὰ ληφθῶσι ὑπ’ ὄψιν αἱ συστάσεις σας.

§183Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. βουλευτὴς ἔχει δίκαιον. Νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τοῦ νόμου τοῦ 1918 καὶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ πρότασις τοῦ κ. βουλευτοῦ ἥτις εἶναι ὀρθή.

§184Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ θεσπισθῇ διὰ διατάγματος τρόπος ἐξασφαλίσεως τῶν οἰνοπαραγωγῶν συμφώνως μὲ τὰς ἀπόψεις σας.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζάννας.

§186Γ. ΖΑΝΝΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ νόμος ὁ ὁποῖος ἐκανόνιζε τὴν φορολογίαν τοῦ οἴνου ἦτο ὁ 3320. Ἔκτοτε ὅμως ἐμεσολάβησαν 4 νομοθετικὰ διατάγματα ἐπὶ ἐπαναστάσεως Πλαστῆρα, καὶ 2 ἐπὶ Παγκάλου, τὰ ὁποῖα ἑκάστοτε ἐρρύθμιζον ἀναλόγως τῶν συνθηκῶν διὰ νέων διατάξεων τὸν τρόπον τῆς φορολογίας. Τὸ νέον νομοσχέδιον ἔχει τοὺς ἑξῆς λόγους σπουδαίους καὶ δικαίους ἀπὸ ἀπόψεως φορολογίας. Ἐνῷ μέχρι τοῦδε ἐκανονίζετο ἡ φορολογία διὰ μιᾶς μέσης τιμῆς δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, διὰ τοῦ νέου, λέγω, νομοσχεδίου ρυθμίζεται ἡ ἀνωμαλία αὕτη, καθοριζομένων τεσσάρων τοὐλάχιστον τιμῶν οἴνου. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν ἡ ἐπιτροπή. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὸν ἀριθμὸν τῶν κατοίκων ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἀρχίζει ἡ φορολογία, θεωρεῖ ἡ ἐπιτροπὴ ὡς δίκαιον νὰ τεθῇ ἕνας περιορισμός.

§187Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δέχομαι κάτω τῶν 4.000, ὄχι ὅμως κάτω τῶν 3.000.

§188Γ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τοῦ προσθέτου φόρου ἐπὶ τῆς φιάλης. Διαφωνεῖ ἐπὶ αὐτοῦ ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Κατὰ τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου ὁ φόρος θὰ κανονίζετο διὰ διατάγματος, δηλαδὴ διὰ τοῦ κανονισμοῦ τῆς κλίμακος θὰ ἐπιβάλλεται ἐμμέσως ὁ φόρος ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ διὰ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι κανονικόν, τὸ κανονικὸν εἶναι, νὰ κανονισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ὁ φόρος, διότι ρυθμίζοντες τὴν κλίμακα τῶν γόμων τῶν φιαλῶν, ἐπιβάλλεται ὁ φόρος κατ’ ἔμμεσον τρόπον. Ἐπίσης ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει καὶ μίαν κλίμακα φορολογίας βασιζομένη ἐπὶ τοῦ ἑξῆς γεγονότος ὅτι πρέπει νὰ φορολογοῦμεν περισσότερον τὸν οἶνον πολυτελείας καὶ ὀλιγώτερον τὸν εὐτελῆ οἶνον, ὁ ὁποῖος μπαίνει εἰς τὰς φιάλας μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ μὴ χαλάσῃ. Ἐπίσης προτείνει ἡ ἐπιτροπή, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψει τὰς παρακλήσεις τῶν οἰνοπωλῶν τῶν μεγάλων πόλεων, ὅπως ἡ βεβαίωσις τοῦ φόρου μὴ γίνεται ἐντὸς τῶν ἀποθηκῶν, ἀλλὰ κατὰ τὴν εἴσοδόν των εἰς τὴν πόλιν. Ἡμεῖς ἐπροτείναμεν ὅπως διὰ τοῦ νόμου δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἵνα οὗτος διὰ διατάγματος καθορίσῃ νέον τρόπον βεβαιώσεως.

§189Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἔχει τὸ δικαίωμα;

§190Γ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν τὸ ἔχει, διότι ὁ νόμος ὁρίζει τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως.

§191Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ γίνεται κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ γλεύκους εἰς τὰς πόλεις.

§192Γ. ΖΑΝΝΑΣ. Ἐπίσης ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς κλίμακος τῶν φιαλῶν ἐπὶ τοῦ ὁποίου συνεφώνησεν ἡ ἐπιτροπὴ θέλω νὰ ἔχω μίαν ἀπάντησιν. Ποίαν κλίμακα θὰ καθορίσετε;

§193Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τῆς ὁρισθείσης βεβαιώσεως, μὲ τὸν περιορισμὸν τῶν πόλεων κάτω τῶν 10.000 κατοίκων.

§194Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Νομίζω κ. ὑπουργέ, ὅτι τὸ ἄρθρον 4 καθ’ ὃν τρόπον διαρρυθμίζει τὴν φορολογίαν εἰσάγει μίαν ἀδικίαν, διότι ἀδικία εἶναι νὰ συμπεριλαμβάνωνται μικροσυνοικισμοὶ πέριξ τῶν πόλεων εἰς τὴν φορολογίαν αὐτήν. Ἐπέρχεται δὲ κἄποια σύγχισις.

§195Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ νὰ παύσῃ, κύριοι, ἡ σύγχισις αὐτὴ, εἰσάγεται ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος διάταξις.

§196Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Διὰ νὰ μὴ γεννῶνται διάφορα ζητήματα ἀδικοῦντα τοὺς μικροσυνοικισμοὺς πέριξ τῶν πόλεων, πρέπει νὰ ἐξαιρεθοῦν οὗτοι.

§197Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἀδικοῦνται, κ. Παπαστρατῆ.

§198Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἀδικοῦνται, κ. ὑπουργέ, καὶ θὰ ἤθελον νὰ ἀφαιρέσητε τὴν 2αν καὶ 3ην παράγραφον.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Αἰλιανός.

§200Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Τὸ σημεῖον τοῦ νομοσχεδίου ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἤθελον ἰδιαιτέρως νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν τακτοποίησιν συμφώνως πρὸς τὰς ὑποδείξεις εἰς τὰς ὁποίας θέλω προβῇ, εἶναι τὸ σημεῖον τὸ ἀφορῶν τὴν ἐμφιαλωμένον οἶνον. Ὡς γνωστόν, ὅταν ἐπεβλήθη ὁ φόρος οὗτος, ἐδικαιολογήθη ἀπὸ τὸν τότε ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ὅτι τείνει νὰ προστατεύσῃ τὸν ἐγχώριον ἐφθηνὸν οἶνον. Εἶναι γνωστόν, ἐπίσης, ὅτι ἡ οἰνοποιΐα καθὼς καὶ ὅλη ἡ βιομηχανία διατρέχει μίαν κρίσιν διὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐπέδειξεν ἀρκετὸν ἐνδιαφέρον. Τὴν στιγμὴν ταύτην κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλληνικὴ οἰνοποιΐα διατρέχει ἰδιαιτέραν κρίσιν, εἶναι γνωστὴ ἡ κατάστασις εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται αἱ οἰνοποιητικαὶ ἑταιρεῖαι. Διατὶ λοιπὸν νὰ δεχθῶμεν μίαν κλίμακα ἡ ὁποία δὲν συμβιβάζεται πρὸς τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ βιομηχανία τοῦ οἴνου;

§201Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ νομοσχέδιον ἔρχεται νὰ πλήξῃ τὴν βιομηχανίαν; Θεωρεῖτε ὅτι ἐπιβαρύνει τὴν ὑπάρχουσαν κατάστασιν;

§202Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὄχι, δὲν τὴν ἐπιβαρύνει· ἀλλὰ, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀφήσατε νὰ σᾶς ὁμιλήσω.

§203Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅπως τὸ λέτε, δίδετε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔρχεται νὰ ἐπιβάλῃ μίαν ἐπιβάρυνσιν. Τὸ νομοσχέδιον δὲν χειροτερεύει καθόλου τὴν κατάστασιν.

§204Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ λέγω σαφῶς τὸ ἑξῆς: Νὰ τακτοποιήσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὴν οἰνοποιΐαν καὶ πρέπει νὰ ἐνισχύσωμεν τοὺς ἐμφιαλωμένους οἴνους τοὺς Ἑλληνικούς. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε λοιπόν, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ στηρίξω ἕνα ἰδικόν μου ἐπιχείρημα, ἀκριβῶς διότι ἡ φορολογία αὐτὴ ἀποδίδει ἐλάχιστα. Ἀποδίδει 1.000.000 ἐτησίως, ἐκ τοῦ ὁποίου αἱ 250 χιλ. ἀναλογοῦν εἰς τοὺς ἐμφιαλωμένους Ἑλληνικοὺς οἴνους. Θὰ ἔπρεπε νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ νὰ δεχθῆτε καὶ τὴν κλίμακα, διότι δὲν ἀξίζει τὸν κόπον διὰ 250.000 δραχμὰς νὰ δίδωμεν τὴν ἐντύπωσιν ἐλείψεως βιομηχανικῆς πολιτικῆς. Δὲν βλέπω λοιπὸν διὰ ποῖον λόγον θὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν κατάστασιν αὐτήν.

§205Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τὸν λόγον εἰς τὸν ὁποῖον ἐστηρίχθη καὶ ὁ πρῶτος νομοθέτης.

§206Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐκεῖνος εἶπεν, ὅτι τὸ πράττει πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν εὐθηνῶν οἴνων.

§207Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἀρνοῦμαι τοῦτο. Διὰ τοὺς Ἑλληνικοὺς οἴνους τοὺς ἐμφιαλωμένους νὰ τεθῇ διάταξις ὅτι ἐπιτρέπεται διὰ διατάγματος εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἄρῃ ἢ καὶ νὰ ἐλαττώσῃ τὸν φόρον τοῦτον.

§208Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Μένω ἱκανοποιημένος.

§209Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἡ ἄλλη τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς τὴν ὁποίαν δέχομαι, εἶναι ὅτι διὰ διατάγματος μποροῦμε νὰ καθορίσουμε ἰδιαίτερον τρόπον βεβαιώσεως.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν: δέχετε τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου;

§211ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 4162 περὶ διαθέσεως ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 10]12]29 δανειακῶν συμβάσεων μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων καὶ Ταχυδρομικῶν Ταμιευτηρίων καὶ χορηγήσεων ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, πρὸς σύναψιν ὁμοίας συμβάσεως μετὰ τοῦ Α. Σ. Ὀργανισμοῦ». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ζαβιτσιάνος.

§213Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, κύριοι Βουλευταί, ζητεῖται ἡ ἐπικύρωσις δύο συμβάσεων τὰς ὁποίας συνωμολόγησαν τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον μετὰ τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων καὶ τοῦ Ταχυδρομικοῦ Ταμιευτηρίου. Ἐπὶ πλέον ζητεῖται ἡ ἐξουσιοδότησις τῆς Κυβερνήσεως πρὸς σύναψιν συμβάσεων μὲ τὸν Σταφιδικὸν ὀργανισμὸν διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ὑδρεύσεως τῶν Ἀθηνῶν. Θὰ φέρω ἐλαχίστας παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ τρίτου τούτου μέρους. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι οὔτε ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν συνομολόγησιν τοῦ δανείου τούτου, οὔτε ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ χορηγήσῃ τὴν ἐξουσιοδότησιν καὶ τοῦτο διότι τὰ κεφάλαια τοῦ Σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ τὰ ὁποῖα ἐσχηματίσθησαν διὰ τῶν συνεισφορῶν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν τῆς Πελοποννήσου, δὲν ἐπιτρέπεται ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ διατεθοῦν διὰ τὴν ὕδρευσιν τῶν Ἀθηνῶν. Εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ διατεθοῦν πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς παραγωγῆς τῆς Πελοποννήσου, καὶ μᾶλλον συγκεκριμένως διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῶν ὁποίων πάσχει ἡ Πελοπόννησος. Ἡ Πελοπόννησος, βεβαίως, κύριοι Βουλευταί, δὲν ἔχει οὔτε μεγάλους ποταμούς, οὔτε μεγάλας λίμνας. Ἔχει ὅμως μικροὺς χειμάρρους καὶ λιμνάζοντα ὕδατα, ἐκ τῶν ὁποίων καὶ ἡ ζωὴ καὶ ἡ ὑγεία τῶν πολιτῶν κλονίζεται σημαντικῶς, ἀλλὰ καὶ ἡ παραγωγὴ ἀδικεῖται τὰ μάλιστα. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἔχουν γίνει διάφοροι μελέται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑδραυλικῶν αὐτῶν ἔργων. Ὑπελογίσθη δέ, ὅτι διὰ τὰ ὑδραυλικὰ αὐτὰ ἔργα τῆς Πελοποννήσου θὰ ἀπαιτηθῶσιν 500.000.000. Εἰς αὐτὸ τὸ ποσὸν ἀνέρχονται αἱ μελέται τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. «ἐξ αὐτῶν διετέθησαν 20. 000.000...» (ἀναγινώσκει). Πλὴν αὐτῶν ἱδρύθησαν διάφορα Ταμεῖα τοπικά, τὰ ὁποῖα συντηροῦνται ἐξ εἰσφορῶν εἰδικῶν καὶ ἐκ τῶν προικοδοτήσεων ἐκ μέρους τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Τὰ Ταμεῖα εἶναι ἀτροφικὰ καὶ δὲν ἐγένετο τίποτε ἐκ τῆς συνδρομῆς τῶν ταμείων αὐτῶν. Ἑπομένως ἔχω τὴν γνώμην καὶ προτείνω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τὰ κεφάλαια τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ, χρησιμεύουν ὡς βάσις, ὡς πυρῆνες διὰ νὰ ἐκτελεσθοῦν ἔργα ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἐξυγειανθῇ ἡ Πελοπόννησος ὁλόκληρος καὶ θὰ αὐξηθῇ σημαντικῶς ἡ παραγωγὴ αὐτῆς.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§215Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἔκαμα παρεμπιπτόντος λόγον καὶ περὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τό ὁποῖον ἔρχεται τὴν ἑσπέραν ταύτην πρὸς συζήτησιν. Νομίζω ὅτι ἡ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους συνομολόγησις διαφόρων δανείων παρὰ τῶν νομικῶν προσώπων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τῆς Οὔλεν, ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς δὲν ἀποτελεῖ μέτρον πρόσφορον, διότι χρησιμεύει εἰς τὸ ν’ ἀποσυρθοῦν διάφορα κεφάλαια ἀπὸ τὴν οἰκονομίαν καὶ εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑφίσταται στενότης χρήματος ἄγουσα εἰς οἰκονομικὴν κρίσιν, δὲν ἔπρεπε νὰ προσφύγῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τοιοῦτον μέτρον. Ἀπορῶ δὲ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προῆλθεν εἰς τὸ μέτρον τοῦτο, ἐνῷ εἶχον λάβει ἄλλοτε ἀφορμὴν δημοσιογραφικῶς νὰ συζητήσω μετ’ αὐτοῦ ἐπὶ τούτου, καὶ ὡς ἐνθυμοῦμαι ἀπήντησεν ὅτι τὸ Κράτος δὲν ζητεῖ τὰ χρήματα ταῦτα, ἀλλ’ ὅτι τὰ νομικὰ ταῦτα πρόσωπα προσφέρονται νὰ κάμουν τὰ δάνεια αὐτὰ διότι τὸ θεωροῦν συμφέρον. Καὶ βεβαίως ταῦτα ἀπαντῶν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει ἀπολύτως δίκαιον νὰ τὸ λέγῃ, διότι βεβαίως οὕτως συνέβαινεν. Οὕτως ἔπρεπε νὰ συμβαίνῃ ὅταν τὰ πρόσωπα αὐτὰ προσφαίρονται, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐπειδὴ εἶναι πρόσωπα δημοσίου δικαίου, καὶ ἂν οὕτως εἶχεν τὸ πρᾶγμα, ὁ κ. ὑπουργός τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ὤφειλε νὰ δεχθῇ τοιαύτας προσφορὰς ἵνα ἀποστερήσῃ τὴν ἀγορὰν ἀπὸ τοῦ χρήματος τούτου τὸ ὁποῖον ἦτο ἀναγκαῖον. Ἀλλ’ ἀκόμη διὰ τὰ 2 ταῦτα νομικὰ πρόσωπα, ἢ καὶ διὰ τὰ 3 ἀκόμη, θὰ ἐθεώρουν ὅτι δὲν εἶναι ἐπιβεβλημένον ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως—ἀνεξαρτήτως τῆς οἰκονομικῆς ἀπόψεως—νὰ συνάπτουν δάνεια τοιαῦτα, διότι οὕτω πως, καὶ ἐφιστῶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν οἰκονομικῶν, διότι οὕτω πως χάνεται ἡ αὐτοτέλεια τῶν νομικῶν τούτων προσώπων. Τὸ ταμεῖον Παρακαθηκῶν καὶ Δανείων εἶναι ἓν ταμεῖον τὸ ὁποῖον φυλάττει ἰδιωτικὸν πλοῦτον προερχόμενον ἐκ τῶν διαφόρων περιστατικῶν, Τὸ ταμεῖον τοῦ ταχυδρομείου εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον φυλλάττει τὸν ὀβολὸν τοῦ λαοῦ, τῶν ἀπορωτέρων ἰδίᾳ τάξεων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὴν εὐκολίαν νὰ προσέρχωνται εἰς τὸ ταμεῖον καὶ νὰ καταθέτουν τὰς οἰκονομίας των. Ἀκόμη δὲ περισσότερον τὸ ταμεῖον τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει ἕνα σκοπὸν ἐντελῶς ξένον ἀπὸ τὸ δημόσιον. Καὶ ἂν ἔρχεται ἑκάστοτε τὸ Δημόσιον, ὁπόταν λαμβάνει ἀνάγκη χρημάτων, καὶ ἀφαιρεῖ τὰ χρήματα ταῦτα, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἑτέρου τὸ ὁποῖον παρετήρησα, ὡς πρὸς τὴν οἰκονομικὴν τοὐτέστιν κατάστασιν τῆς ἀγορᾶς, δημιουργεῖται πλέον μία δυσπιστία πρὸς τὰ ταμεῖα αὐτὰ ἐκ μέρους τοῦ λαοῦ, διότι παρ’ ὅλην τὴν πίστιν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ λαὸς πρὸς τὸ Κράτος, γνωρίζομεν πόσον δυσκόλως οἱ πολῖται θέλουν νὰ ἔχουν οἰκονομικὰς συναλλαγὰς μετὰ τοῦ Κράτους. Ἀπὸ τὰ ταμεῖα αὐτά, διὰ τῆς μεθόδου ταύτης ὑπάρχει ὁ κίνδυνος ν’ ἀφαιρεθῇ ἡ πίστις. Ἀπὸ τό Ταμεῖον Δανείων καὶ Παρακαταθηκῶν, βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀφαιρεθῇ ἡ πίστις, διότι ἐκεῖ αἱ παρακαταθῆκαι γίνονται ἀναγκαστικῶς. Ὁ Σταφιδικὸς ὀργανισμὸς εἶναι ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τοὺς κτηματίας καὶ τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Ἔχει προορισμὸν τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν θυσίας καὶ τοῦ δίδουν τὰ χρήματα. Ὅ,τι χρῆμα ἔχει ὁ σταφιδικὸς ὀργανισμός, εἶναι ἀντίτιμον τοῦ προϊόντος τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Καὶ εἶναι ἀνάγκη τὸ χρῆμα νὰ μένῃ διαρκῶς κατατεθειμένον, ἕτοιμον νὰ διατεθῇ διὰ τὸν προορισμόν του, διὰ τὸν ὁποῖον ἐδημιουργήθη ὁ ὀργανισμός. Ἄλλοτε ἐγένετο πρότασις ὅπως τὸ χρῆμα τοῦ ὀργανισμοῦ διατεθῇ διὰ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Ἀντετάχθην κατὰ τῆς προτάσεως ταύτης, ἔγινε δὲ συμφωνία ὄχι μόνον μὲ τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ θίξωμεν ποτὲ τὸν ὀργανισμὸν αὐτόν. Δὲν γνωρίζω σήμερον εἰς ποίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν εὑρίσκεται ὁ σταφιδικὸς ὀργανισμός, ἀλλὰ γνωρίζω ὅτι ὑπῆρξαν περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας δὲν ἠδύνατο νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ σταφιδοπαραγωγικοῦ κόσμου. Ἐὰν ἤδη ἔρχεται τὸ δημόσιον τὸ ὁποῖον τοῦ ἀποστερεῖ ἕν μέρος τῆς περιουσίας του διὰ νὰ βελτιώσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς ἐσωτερικῆς διοικήσεως, ποῖος μᾶς ἀσφαλίζει ὅτι αὔριον, ἐὰν παρουσιασθῶσιν ἀνάγκαι εἰς τὸν σταφιδοπαραγωγόν, θὰ ἠδύνατο ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς νὰ ἔχῃ τὰ ἀπαιτούμενα χρήματα ἵνα καλύψῃ τὰς ἀνάγκας αὐτὰς διὰ τὰς ὁποίας ἐκ τοῦ γενικοῦ του προορισμοῦ εἶναι ὑποχρεωμένος; Ἔχει ἀνάγκην νὰ προβῇ εἰς διαφόρους ἄλλας προμηθείας διὰ τὴν παραγωγήν. Ἔχετε τὸ θεῖον, τὸν χαλκὸν αὔριον, ὥστε ἐπειδὴ ἡ σταφίς, ὅπως πολὺ καλύτερον γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν εἶναι τόσον εὔκολος εἰς τὴν πώλησιν, θὰ ἀναγκασθῇ συνεπῶς νὰ δώσῃ δάνεια διὰ τὴν ἀγορὰν αὐτῶν, θὰ εἶχον ἀνάγκην νὰ δώσῃ εἰς τὸν σταφιδοπαραγωγὸν δάνεια ἀπέναντι αὐτῶν. Διατὶ τοῦ στεροῦμεν τὰ μέσα, ὥστε αὔριον νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι δὲν δύναται νὰ διαθέσῃ;

§216ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ν’ ἀγοράσῃ τὰ πλεονάσματα.

§217Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ σπουδαιότερον τὸ παρελείψατε. Θὰ σᾶς τὸ εἴπω.

§218Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν γνωρίζω, κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν ἔχετε ὑπ’ ὄψει ὅτι στερεῖται καὶ ἄλλων τινῶν, ἀλλ’ ἀναντιρρήτως δὲν δύνασθε ὄχι νὰ τοῦ ἀφαιρέσητε ἀλλὰ θὰ ἔλεγον ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν, ἐὰν τὸν ἐβλέπατε ὅτι ἔχει τοιαύτας τάσεις, νὰ λάβετε μέτρα ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξεδήλουν τὰς τάσεις αὐτάς, νὰ διέθετον τὸ χρῆμα ὄχι τὸ ἰδικόν των ἀλλὰ τοῦ σταφιδοπαραγωγοῦ δι’ ἄλλους σκοπούς. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλοῦν. Πρῶτον δὲ πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὴν ἀγορὰν τὸ χρῆμα ποὺ διατίθεται διὰ τῶν Τραπεζῶν ὅπου εὑρίσκεται κατατατεθειμένον. Δὲν πρέπει νὰ θέσωμεν εἰς ἀμφιβολίαν τὴν πίστιν τοῦ ταμιευτηρίου τοῦ ταχυδρομικοῦ, διότι ἐὰν αὔριον ἀναγκασθοῦν νὰ ἀποσύρουν τὰ χρήματά των καὶ δὲν εὑρίσκουν ἕτοιμα εἰς τὸ ταμεῖον τὸ ταχυδρομικὸν διὰ νὰ λάβουν ἐκεῖνοι ποὺ ἔχουσι καταθέσει......

§219Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἔχει ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος νὰ δώσῃ εἰς τὰ ταχυδρομικὰ ταμιευτήρια.

§220Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἐννοῶ. Διατί παίρνετε ἀπὸ τὸ ταμιευτήριον;

§221Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀφοῦ ἐπλεόναζε.

§222Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀφοῦ ἐπλεόναζε καὶ δὲν εἶχέ τι νὰ τὰ κάμῃ, νὰ τὰ ἐπενδύσετε εἰς δάνεια τοῦ δημοσίου, εἰς ἀσφαλῆ ὁμόλογα, ὄχι νὰ ἀνοίξετε τὴν φάμπρικα καὶ νὰ δανείζουν οἱ ὀργανισμοὶ αὐτοί. Ἀπολύτως δὲ ἀπέναντι τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ σταφιδικοῦ οὐδὲν δύναται νὰ δικαιολογήσῃ, διότι εἶναι ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος ἔχει νὰ ἱκανοποιήσῃ πλείστας ὅσας ἀνάγκας τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Διὰ τοῦτο, ἐγὼ κηρύσσομαι ἀπολύτως ἐναντίον ὅλων τῶν συμβάσεων, τῶν εἴτε ὑπὸ σχέδιον ὡς καὶ τῶν συνομολογημένων, καὶ θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἀφήσῃ νὰ ψηφισθοῦν αἱ συμβάσεις αὗται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ συστήσω ἰδιαιτέρως εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, οὐδέποτε νὰ ὑπογράψουν τὰς συμβάσεις αὐτὰς μετὰ τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ. Φοβοῦμαι καὶ τὸ θέτω ὑπὸ τὴν ὄψιν καὶ τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως, μὴ ἀκούσητε αὔριον μίαν ἐξέγερσιν τοῦ σταφιδοπαραγωγικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς πολλὰς ἀνάγκας σήμερον.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλαντζᾶκος.

§224Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Λόγῳ τῆς σημερινῆς παγκοσμίου καταναλώσεως τοῦ εἴδους τούτου, ἡ σταφιδοπαραγωγὴ εἰς τὴν χώραν μας εὑρίσκεται εἰς δύσκολον κατάστασιν, διότι εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς καταναλώσεως εὑρίσκει φοβεροὺς ἀνταγωνιστάς, οἷον τὴν σταφίδα Ἀμερικῆς, τῆς Καλλιφορνίας, διότι μὲ ὑπερπαραγωγὴν καλύπτουσαν ὁλόκληρον τὴν κατανάλωσιν τὴν παγκόσμιον, ἔχομεν τὴν σταφίδα τῆς Καλλιφορνίας ἡ ὁποία ἀνέρχεται ἀπὸ 600 ἕως 700 χιλιάδας λύτρας, ἐνῷ ἡ παγκόσμιος ἀγορὰ καταναλώσεως δὲν ὑπερβαίνει τὰ 400 ἕως 500 ἑκατομμύρια. Ἐκτὸς τῆς παραγωγῆς προστίθεται καὶ ἡ παραγωγὴ τῆς Ἑλλάδος ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς 300 ἑκατομμύρια περίπου, τῆς Αὐστραλίας 200 χιλιάδες. Ἑπομένως ἡ ἀγορὰ τῆς καταναλώσεως εἶναι μικρὰ καὶ συνεπῶς αἱ δυσχέρειαι τὰς ὁποίας συναντᾷ εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς καταναλώσεως ἡ σταφίς μας, εἶναι μεγάλαι. Τὸν ἀνταγωνισμὸν τὸν ὁποῖον διεξάγουσιν ἐκ Καλλιφορνίας τὸν φοβοῦμαι, διότι διευθύνεται ἀπὸ κεφαλαιοκρατικοὺς ὀργανισμοὺς ἔχοντας μεγαλυτέραν οἰκονομικὴν ἀντοχήν. Τὸ ἀποτέλεσμα δὲ τοῦ φοβεροῦ ἀνταγωνισμοῦ τὸ εἴδομεν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος 1928–1929. Ἀποτέλεσμα ὑπῆρξεν ἡ ἐλάττωσις τῆς ἐξαγωγῆς ὅτε ἠναγκάσθη ὁ ὀργανισμὸς νὰ προβῇ εἰς ἀγορὰν πλεονασμάτων 80.000.000 καὶ νὰ διαθέσῃ εἰς τὴν ἀγορὰν ὁλόκληρον τὸ ἀποθεματικὸν ἀποτελούμενον ἀπὸ 300.000.000. Σήμερον δὲν ἔχει ἀποθεματικόν, ὡς λέγει καὶ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, πλέον τῶν 20.000.000. Λοιπὸν ἐνῷ εἶναι τόσον ἀσταθὴς ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ ἔχοντος νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τόσον σοβαρὰν σταφιδικὴν κρίσιν, ἔρχεται σήμερον νὰ συνάψῃ δάνειον καθ’ ἣν στιγμὴν ἔχει ἀνάγκην ἐνισχύσεως οἰκονομικῆς, διὰ νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τοὺς ἀνταγωνιστάς, καὶ ἐνισχύσεως διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῆς φορολογίας καὶ ποικιλοτρόπων ἄλλων οἰκονομικῶν εὐκολιῶν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω ὅτι ἡ σύναψις δανείου παρὰ τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ θὰ φέρῃ ἀσφαλῶς τὴν πτώχευσιν τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου, ἐπὶ μεγίστῃ βλάβῃ. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ δεχθῇ τὴν σύμβασιν αὐτήν, ἡ ὁποία θὰ καταφέρῃ ριζικὸν καὶ θανατηφόρον πλῆγμα κατὰ τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς.

§225Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Καὶ ἐὰν ἐψηφίζετο ἡ σύμβασις, δὲν γεννᾶται ἐκ τούτου καμμία ὑποχρέωσις διὰ τὸν σταφιδικὸν ὀργανισμόν.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Αἰλιανός.

§227Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὰ ἄτοπα εἰς τὰ ὁποῖα ὁδηγεῖ τὸ παρὸν νομοσχέδιον καὶ τὰ ὁποῖα ἐπροκάλεσαν τὴν προσοχὴν τῶν προλαλησάντων συναδέλφων, ὀφείλονται εἰς μίαν ἀρχικὴν ἔλλειψιν, ἡ ὁποία ἐπρονόει ὅτι ἐὰν τὸ ποσὸν δὲν ἐξαρκέσῃ, τὸ ἀπαραιτήτως ὑπολειπόμενον διὰ τὸν τερματισμὸν τῶν ἔργων θὰ παρεῖχεν ἀπὸ κοινοῦ ἡ ἀνάδοχος Ἀμερικανικὴ Ἑταιρεία μετὰ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, οὐδεμία εἶχε ληφθῆ πρόνοια ἐν τῇ συμβάσει ἐκείνῃ περὶ τοῦ καθορισμοῦ τῶν ὅρων ὑπὸ τοὺς ὁποίους θὰ παρείχετο τὸ ποσὸν τοῦτο. Καὶ συνέπεια τούτου εἶναι, ὅτι σήμερον, ὡς ἀναφέρεται καὶ ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου, τόσον ἡ Τράπεζα ὅσον καὶ ἡ Ἀμερικανικὴ ἑταιρεία ἔρχονται νὰ ἐπιβάλουν ὅρους βαρυτάτους, κατὰ τὴν ὁμολογίαν καὶ αὐτῆς τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως, καὶ συνεπῶς ἀσυμφόρους εἰς τὸ δημόσιον. Φυσικὰ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν εὐθύνεται διὰ τὴν ἔλλειψιν αὐτήν, ἀλλὰ δὲν δύναμαι καὶ νὰ μὴ σημειώσω τὴν κακὴν αἰτίαν, ἡ ὁποία ἐγείρει τὴν σημερινὴν ἀφορμήν. Καὶ εἶναι τοσούτῳ μᾶλλον στενόχωρον τὸ ζήτημα, ὅσον εὑρισκόμεθα πρὸ τῆς ἀνάγκης νὰ ἐξοικονομήσωμεν αὐτὸ τὸ χρῆμα διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν ἔργων τῆς ὑδρεύσεως τῶν Ἀθηνῶν, διότι φυσικὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἐγκαταλείψωμεν. Καὶ ἀφ’ ἑνὸς μὲν εὑρισκόμεθα σήμερον εἰς στιγμὰς κρίσεως μὴ ἔχοντες τὴν δυνατότητα νὰ ἐξεύρωμεν τὸ χρῆμα τοῦτο, ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἀλλὰ νὰ τὸ λάβωμεν ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει ὅτι θὰ λείψῃ ἀπὸ τὴν πιστωτικὴν κίνησιν τῆς χώρας... ἡ ὁποία κατὰ τοὺς καιροὺς αὐτοὺς ἔχει ἰδιαιτέρας ἀξιώσεις, ἀλλὰ καὶ δεύτερον ὅτι μᾶς ὠθεῖ, ἐπαναλαμβάνω, ἡ ἀνάγκη νὰ συνάψωμεν σύμβασιν μετ’ ὀργανισμῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἄλλον προορισμὸν καὶ οὐχὶ τὸν προορισμὸν τοῦ νὰ παρέχουν δάνεια καὶ δάνεια μακροπρόθεσμα, δάνεια τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ρευστοποιηθῶσιν ἐγκαίρως, ἐάν ποτε παραστῇ ἀνάγκη. Καὶ νομίζω, ὅτι ἕνας ὀργανισμὸς δεχόμενος καταθέσεις, ὅπως εἶναι τὸ ταχυδρομικὸν ταμιευτήριον, ὀργανισμὸς ἀκόμη εὑρισκόμενος εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ βίου του, ὀργανισμὸς κοινωφελής, πρὸς κοινωφελεῖς ἀποβλέπων σκοπούς, ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἀνδρωθῇ ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς τὴν στιγμὴν ταύτην, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πληγῇ, διότι θὰ πληγῇ καιρίως ὁ ὀργανισμὸς τῶν ταχυδρομικῶν ταμιευτηρίων, θὰ πληγῇ καιρίως καθ’ ἣν στιγμὴν μέγα ποσὸν θὰ πρέπῃ νὰ ἐξαχθῇ ἐκ τοῦ ταμείου του διὰ νὰ ἀκινητοποιηθῇ εἰς ἓν δάνειον μακροπρόθεσμον καὶ μὴ ἐμπορεύσιμον ἐγκαίρως. Εἶναι τὸ χειρότερον σημεῖον τῆς ὑποθέσεως.

§228Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς πληροφορῶ ὅτι μόλις χθὲς ἐγένετο ἐπένδυσις καὶ ἔντοκος κατάθεσις κατὰ 25%.

§229Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐὰν ἡ πληροφορία μου δὲν εἶναι ἀκριβής, (νὰ εὐαρεστηθῆτε νὰ τὴν διαψεύσητε. Μὴ λέγετε, κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸν συνάδελφόν σας, «ὅπου θέλει», διότι θὰ σᾶς εἴπω ὅτι αἱ πληροφορίαι μου περὶ τῶν ταχυδρομικῶν ταμιευτηρίων προέρχεται ἀπὸ τὸν συνάδελφόν μου ἐκ Σερρῶν βουλευτὴν κ. Χρηστομᾶνον, ὁ ὁποῖος διετέλεσεν ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας καὶ ὁ ὁποῖος μὲ ἐπληροφόρησεν, ὅτι μέγα μέρος τῶν χρημάτων αὐτῶν εἶναι ἐνδεδυμένον μὲ ὁμολογίας τῶν ἀναγκαστικῶν δανείων. Λοιπὸν δὲν πρόκειται περὶ πληροφοριῶν τυχαίων, ὥστε νὰ λέγετε εἰς τὸν συνάδελφόν σας νὰ μὴ μὲ διακόπτῃ.

§230Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὴ θέλετε νὰ στηρίξητε μίαν ὁλόκληρον ἀγόρευσίν σας ἐπὶ σαθρῶν βάσεων. Ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει, ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὸ ταχυδρομικὸν ταμιευτήριον δὲν δύναται ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει νὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τῆς ρευστοποιήσεως τῶν χρημάτων αὐτοῦ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ὅστις σᾶς διέκοψε, σᾶς εἶπεν ὅτι τόσον τοῦτο εἶναι ἀληθές, ὥστε χθὲς ἀκόμη ἤθελε νὰ ἐπενδύσῃ εἰς χρεώγραφα 40.000.000. Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχεν ἀνάγκην νὰ πάρῃ αὐτὰ τὰ χρήματα. Ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη πρὸ τῆς ἑξῆς καταστάσεως: Ἡ Οὔλεν ἤθελεν ἀκόμη 2½ ἑκατομμύρια δολλάρια. Κατὰ τὴν σύμβασιν αὕτη δὲν ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ μᾶς κάμῃ δάνειον ἐπὶ ὡρισμένοις ὅροις, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ μᾶς κάμῃ προτάσεις. Ἡ ἑταιρεία μᾶς ἔκαμε προτάσεις μὲ τόκον 10%. Ἐννοεῖται ὅτι κανεὶς δὲν θὰ συνεβούλευε τὴν Κυβέρνησιν νὰ συνάψῃ δάνειον μὲ 10% τόκον. Οὔτε ἦτο ἡ ὥρα συνάψεως δανείου ἐξωτερικοῦ, οὔτε ἠδύνατο νὰ συναφθῇ δάνειον αὐτοτελὲς διὰ τόσον μικρὸν ποσόν. Ἠρωτήσαμεν τοὺς ὀργανισμούς, μπορεῖτε νὰ δανείσετε προσωρινῶς αὐτὰ τὰ ποσά; Θὰ σᾶς δώσωμεν τόκον περισσότερον ἀπ’ ὅ,τι παίρνετε συνήθως. Ἐξητάσθη τὸ πρᾶγμα ἀπὸ τὸν ὀργανισμόν. Ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὅτι πρόκειται περὶ ὑποθέσεως οὐχὶ ἀφορώσης τὸ δημόσιον, διότι καλῶς γνωρίζετε ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῆς ὑδρεύσεως δὲν εἶναι ὑπόθεσις τοῦ δημοσίου. Τὴν πῆρε τὸ δημόσιον διὰ νὰ τὴν διεξαγάγῃ καλλύτερα ἀπὸ τὸν δῆμον, ἀλλ’ εἶναι ἔργον τὸ ὁποῖον βαρύνει τὸν δῆμον καὶ δι’ αὐτὸ τὰ καταστατικὰ τὰ ὁποῖα κανονίζουν τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἐπιτρέπεται νὰ δανείζουν τὰ νομικὰ ταῦτα πρόσωπα λέγουν «ἐπιτρέπεται νὰ δανείζουν εἰς νομικὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίου διὰ κοινωφελεῖς σκοπούς». Εἶναι ἑπομένως ἐντὸς τῶν σκοπῶν τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκουν τὰ ταμεῖα, διότι πρόκειται περὶ δανεισμοῦ πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τῆς ὑδρεύσεως καὶ ἄλλων τοιούτων ἔργων, λιμένων κ.λ.π., διὰ τὰ ὁποῖα προσθέτως ἔχουν καὶ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους.

§231Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διὰ τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν ἔρχεται, ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον τροποποιοῦν τὸν ὀργανισμόν.

§232Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διότι τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ ἐδῶ θέλει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ δανείζῃ νομικὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε.

§233Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τὰ ὅσα εἴπατε, ἐσημείωσα δὲ ὅτι εἴπατε ὅτι δὲν εἴχετε κἂν ἀνάγκην νὰ τὰ λάβετε παρὰ τῶν ὀργανισμῶν αὐτῶν. Ἐγὼ θὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ἄν τοῦτο τὸ ὁποῖον λέγετε τὸ ὑποστηρίζετε διὰ γεγονότων, θελήσατε καὶ νὰ τὸ πράξετε. Στραφῆτε λοιπὸν ἀλλαχοῦ καὶ ὄχι πρὸς τὰ ταχυδρομικὰ ταμιευτήρια καὶ τὸν Σταφιδικὸν ὀργανισμόν.

§234Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶπα ὡς πρὸς τὸν σταφιδικὸν ὀργανισμὸν πῶς περιελήφθη εἰς τὸ νομοσχέδιον. Δὲν ἔχομεν σκοπὸν νὰ κάμωμεν χρῆσιν.

§235Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Τότε μπορεῖ καὶ νὰ διαγραφῇ ἀφοῦ δὲν ἔχετε σκοπὸν νὰ κάμετε χρῆσιν.

§236Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§237Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Θὰ θελήσετε ἀκόμη νὰ τὸ κάμετε καὶ διὰ τὰ ταχυδρομικὰ ταμιευτήρια. Ἡ ἐντύπωσις εἶναι ἡ ἑξῆς: τελευταίως γνωρίζετε πῶς ἐκλονίσθη ἡ πίστις ἐξ αἰτίας τῆς πτώσεως ὡρισμένων μικρῶν Τραπεζῶν καὶ πῶς ἐζήτησαν οἱ καταθέται ἀσφαλεστέρας τοποθετήσεις. Ἐν τῇ ἀναζητήσει τῶν ἀσφαλεστέρων τοποθετήσεων ὑπῆρχε καὶ ἡ ἐξέτασις, ποία Τράπεζα εἶναι στερεωτέρα, ποία ἔχει τὰ περισσότερα διαθέσιμα κλπ. Ὁ ὀργανισμὸς τῶν Ταχυδρ. Ταμιευτηρίων, ὁ ὁποῖος εἶναι νέος καὶ διὰ τὸ μέλλον τοῦ ὁποίου ὅλοι εἴμεθα εὐοίωνοι, δὲν πρέπει νὰ πληγῇ διὰ τῆς δημιουργίας ἐντυπώσεως ὅτι τὸ Κράτος—μὴ κυττᾶται τί ψηφίζομεν· πῶς θὰ διαλαληθῇ—, τοῦ ἐπῆρε τόσα ἑκατομμύρια δανικὰ διὰ τὸ νερό, τὰ ὁποῖα θὰ κρατήσῃ τόσα χρόνια. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ στραφῇ πρὸς τὸν ὀργανισμὸν αὐτὸν καὶ νὰ πλήξῃ τὴν βάσιν τὴν τραπεζικὴν τὴν ὁποίαν ἔχει οὗτος, διότι εἶναι ὀργανισμὸς κατ’ ἐξοχὴν τραπεζιτικός, δὲν θὰ πρέπῃ λοιπὸν νὰ τοῦ στενεύσωμεν τὴν Τραπεζιτικὴν βάσιν, καθ’ ἣν στιγμὴν μοῦ λέγετε ὅτι δύνασθε νὰ ἐξεύρετε τὰ χρήματα ἀλλαχόθεν.

§238Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μήπως καὶ τὸ ἄλλο δάνειον δὲν εἶναι ὑπὸ τοιοῦτον τύπον;

§239Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν ἤμην βουλευτὴς τότε.

§240Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Μέρος μὲν ἐπενδύεται εἰς χρεώγραφα, ἔκανα βεβαίως νὰ ἀντιμετωπίσουν κάθε περίπτωσιν ζητήσεως, μέρος δὲ δανείζει εἰς νομικὰ πρόσωπα, διαφόρους λιμενικὰς ἐπιτροπάς, ταμεῖα, εἰς μακροπρόθεσμα δάνεια.

§241Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν ἐφορεύετε σεῖς τὸ ταμεῖον, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ νομίζω ὅτι ἡ τοποθέτησις αὐτὴ δὲν εἶναι ὀρθή.

§242Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διότι ἔχει ἀνάλογον πρόβλεψιν ρευστότητος μεγάλην καὶ διότι ἔχει ὄπισθεν αὐτοῦ τὸ Κράτος. Μήπως καθιστᾷ χείρονα τὴν θέσιν τοῦ ταχυδρομικοῦ Ταμιευτηρίου τὸ ὅ,τι τὸ δάνειον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ κοινωφελῆ σκοπὸν εἶναι ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους; Μὰ ὅλη ἡ περιουσία τοῦ ταχυδρομικοῦ ταμιευτηρίου εἶναι εἰς χρεώγραφα τοῦ Κράτους καὶ ὅλη ἡ σημασία του εἶναι ἡ ὄπισθεν αὐτοῦ ἐγγύησις τοῦ Κράτους.

§243Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ ὅτι τὸ ταμιευτήριον θὰ πληρώσῃ, διότι ἢ θὰ πέσωμεν ὅλοι ἢ θὰ πληρώσῃ· διατί ὅμως τοῦ ἀφαιρεῖται τοὺς καταθέτας;

§244Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σεῖς γνωρίζετε καλὰ ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ εἰς ρευστὸν ὅλην τὴν περιουσίαν του, ἓν ποσοστὸν 20 ἕως 30% ἅμα ἔχει εἶναι ἀρκετό. Λοιπὸν ἔχει παραπάνω.

§245Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχει συζήτησις περὶ αὐτοῦ· πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρεωκοπήσῃ, πρὸς Θεοῦ! Πρόκειται περὶ τῆς ἐντυπώσεως ἡ ὁποία θὰ παραχθῇ ὅτι τὸ Κράτος διὰ τῆς φυσικῆς ἐπιρροῆς τὴν ὁποίαν ἔχει ἐπὶ ὀργανισμοῦ ἡμικρατικοῦ λαμβάνει τὰ χρήματα ἵνα τὰ διαθέσῃ εἰς ἓν μακροπρόθεσμον δάνειον· καὶ ἔτσι δὲν προσελκύονται οἱ καταθέται, ἀλλὰ οἱ καταθέται φεύγουν ὅταν βλέπουν αὐτά.

§246Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἀντίληψις, ὅτι τὰ ταχυδρομικὰ ταμιευτήρια δὲν πρέπει νὰ ἐπενδύνουν τὰ χρήματά των......

§247Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κατ’ ἐπιταγὴν τοῦ Κράτους. Κάμνω ρητῶς αὐτὴν τὴν διαστολήν.

§248Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διὰ νὰ ἔχουν μεγαλύτερον τόκον οἱ μικροὶ καταθέται καὶ ἀσφάλειαν, εἶναι ἀνάγκη νὰ διατίθενται εἰς μακροπρόθεσμα δάνεια· ὡς γνωρίζομεν δέ, ἀλλοῦ ἀγοράζονται κτήματα τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν εἰμποροῦν νὰ ρευστοποιηθοῦν ἀμέσως καὶ οὕτω καθεξῆς. Κατὰ συνέπειαν δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι αὐτὴ ἡ διάθεσις ἀντίκειται εἰς τὰς ἐργασίας τῶν ταμιευτηρίων.

§249Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ὅπως σᾶς παρετήρησα, τὰ ταμιευτήρια ἔχουν χρεώγραφα τοῦ Κράτους, ὁ κόσμος δὲ ἐμπιστευόμενος τὰ χρήματά του, ἔχει τὴν ἐντύπωσιν ὅτι τὰ ἐμπιστεύεται εἰς τὸ Κράτος.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου;

§251ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μειώσεως τοῦ ἐπὶ τοῦ ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν κλπ. φόρου καὶ περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ φορολογίας τοῦ ἐλαίου καὶ ἐλαιωδῶν ἐν γένει προϊόντων διατάξεων». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σίμος.

§253Κ. ΣΙΜΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατόπιν μιᾶς περιόδου μεταπολεμικῆς μόλις ἀπὸ χθὲς ᾐσθάνθημεν μίαν ἀνακούφισιν συζητοῦντες νομοσχέδιον ἀποσκοποῦν ἐλάφρυνσιν τῶν βαρῶν τοῦ λαοῦ. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀφοῦ ἔλαβεν ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον μέτρα ὑπὲρ τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς τῆς χώρας, ἐθεώρησεν καθῆκον αὐτῆς νὰ ἐλαφρύνῃ καὶ τὰ φορολογικὰ βάρη αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀρκετὰ δυσβάστακτα μὲ τὰς σημερινὰς δυστυχῶς τιμὰς τοῦ ἐλαίου. Πρὶν ἢ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου θὰ ἀναφέρω ὀλίγα τινὰ ἐπὶ τῆς κρίσεως τὴν ὁποίαν διέρχονται οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ τῆς χώρας Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον αἱ τιμαὶ τοῦ ἐλαίου τόσον ἐν τῇ χώρᾳ ὅσον καὶ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ὑπέστησαν τοιοῦτον κλονισμόν, ὥστε ἡ καλλιέργεια τῶν ἐλαιῶν νὰ εἶναι ἕνα μέγα πρόβλημα, ἐὰν θὰ δυνηθῇ αὕτη νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐν τῇ χώρᾳ. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς διαρρυθμίσεως τῶν ἀμέσων φορολογιῶν, ἡ ὁποία συνεστήθη πέρυσιν, ὅπως διαρρυθμίσῃ τὰς ἀμέσους φορολογίας, ἐξετάσασα τὴν φορολογίαν τοῦ ἐλαίου ἀπεφάνθη ὁμοφώνως, ὅτι ἡ ὑφισταμένη διπλῆς μορφῆς φορολογία ἐπὶ τοῦ ἐλαίου εἶναι βαρυτάτη. Μάλιστα δὲ κατὰ ἓν ὑπόμνημα τὸ ὁποῖον ἔδωσεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὁ κ. Φιλιππόπουλος ἐχαρακτήρισεν, ὅτι μὲ τιμὴν λαδιοῦ 20 δραχ. κατὰ χιλιόγραμμον ὁ ἐλαιοκαλλιεργητὴς οὐχὶ μόνον δὲν κερδίζει τί, ἀλλὰ πληρώνει 35 λεπτὰ κατὰ δένδρον, ὡς φόρον ἰδιοκτησίας ἑκάστου δένδρου. Παρ’ ἡμῖν δύο συστήματα φορολογίας ἐλαίου ὑπάρχουσι: Ἓν εἰς τὰς παλαιὰς περιφερείας μὲ ἕνα ποσοστὸν 7% καὶ ἓν ἕτερον πεπαλαιωμένον πρὸς 12%. Δυστυχῶς ὅμως μετὰ τὸν φόρον τοῦ δημοσίου εἰσπράττονται καὶ διάφορα ἄλλα ποσοστὰ τὰ ὁποῖα εἰς περιφερείας τινάς, ὅπως π.χ. ἡ περιφέρεια τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀνέρχεται μέχρι 32%, εἰς ἄλλας δὲ τὸ 7% γίνεται 20%. Εἶναι φανερόν, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ μία νομοθετικὴ μέριμνα, εἰς τρόπον ὥστε τὸ ἀνώτατον ὅριον τῶν ἐπὶ τοῦ ἐλαίου φόρων νὰ μὴ δύναται νὰ ὑπερβῇ ἕνα ἀνώτατον ποσοστόν. Συγχρόνως, θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ πᾶσαν μέριμναν, ὥστε τὰ προϊόντα τῆς ἐλαίας νὰ δυνηθῶσι, κατὰ τὰς συμβάσεις αἵτινες ἐγένοντο μετ’ ἄλλων κρατῶν, νὰ τύχωσι κάποιας μεγαλειτέρας μερίμνης· διότι ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψει, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1922 καὶ ἐντεῦθεν μετὰ τὴν κατάργησιν τῶν δασμολογήσεων τὰ εἴδη τῆς ἐλαίας ἤτοι τὸ ἔλαιον, ὁ σάπων καὶ τὰ λοιπὰ δὲν δύνανται νὰ εἰσαχθῶσι πλέον εἰς τὴν Τουρκικὴν ἀγορὰν μετὰ τῆς ὁποίας τὸ ἐμπορικόν μας ἰσοζύγιον εἶναι δυσμενέστατον, θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις, ἐρχομένη εἰς συνεννόησιν μετὰ τῆς Τουρκίας δι’ ἐμπορικῆς συμβάσεως, νὰ προσπαθήσῃ ὅπως δυνηθῇ νὰ ἐπιτύχῃ τὸ κατώτατον δυνατὸν ὅριον διὰ τὸν δασμὸν τῶν ἐλαίων ἐν τῇ Τουρκίᾳ. Διότι ἀληθῶς ἐν Τουρκίᾳ σήμερον πληρώνομεν διὰ μὲν τὰ ἔλαια 25 γρόσια κατὰ κιλὸν πλέον 5%, διὰ δὲ τοὺς σάπωνας 15 γρόσια κατὰ κιλὸν πλέον 10%. Εἶναι φυσικόν, ὅτι εἶναι δυσμενεῖς οἱ ὅροι καὶ μὲ χώραν μάλιστα εἰς τὴν ὁποίαν τὸ ἰσοζύγιόν μας εἶναι δυσμενέστατον. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἐξαγωγή. Τὸ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ καὶ διὰ τὴν Βουλγαρίαν καὶ τὴν Ρουμανίαν. Συγχρόνως πρέπει νὰ στραφῇ ἀμέριστος ἡ προσοχὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος δυστυχῶς εἶναι ἀπών, διότι δύναται κανεὶς νὰ παρατηρήσῃ, ἐξερχόμενος τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ κάτω ἀπὸ τὴν μύτη τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ὅτι τὰ ἐλαιοκτήματα εὑρίσκονται εἰς τοιαῦτα χάλια, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν εὑρίσκονται εἰς κανένα μέρος τοῦ κόσμου. Ἐὰν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἐδέχετο νὰ ληφθῶσι τὰ μέτρα διὰ τῶν ὁποίων ν’ αὐξηθῇ ἡ ἐλαιοπαραγωγή, θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ παραγωγὸς νὰ ἔχῃ τὸ ἔλαιον μὲ ἕνα κόστος μικρότερον, ὥστε νὰ μὴ παραπονῆται ὅπως σήμερον. Εὐτυχῶς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἐλήφθησαν πάντα τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα εἰς τρόπον ὥστε τὰ 80% τὰ ὁποῖα περίπου ἀντιπροσωπεύουσιν τὴν ἐγχωρίαν κατανάλωσιν εἰς ἔλαιον κατακρατήσουν τὴν ἀγορὰν ὁριστικῶς διὰ τῆς ὁλοσχεροῦς ἀπαγορεύσεως τῶν σπορελαίων. Εἰσερχόμενος ἤδη εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου 1 ὁρίζεται ὅτι ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου ὁρίζεται εἰς 7% εἰς τὰς περιφερείας τῆς παραγωγῆς καὶ εἰς 12% εἰς τὰς περιφερείας ὅπου ὑπάρχουν τελωνεῖα.

§254Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τροποποιῶ τὸ ἄρθρον.

§255Κ. ΣΙΜΟΣ. Διὰ τοῦ δευτέρου ἄρθρου ἐπιφέρετε μίαν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τὰ ἀναγκαστικὰ δάνεια, ὥστε ἡ μείωσις, τὴν ὁποίαν ἐπιφέρετε εἶναι 2)7....

§256Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σήμερον διὰ νὰ μὴ ὑπολογίζωνται οἱ περισσότεροι φόροι καὶ ἐπὶ τῶν ἀμέσων φόρων τροποποιῶ τὸ ἄρθρον ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει).

§257Κ. ΣΙΜΟΣ. Δηλαδὴ οὐσιαστικῶς τώρα κάμνετε μίαν αὔξησιν, δηλαδὴ τὴν μείωσιν τὴν ἐλαττώνετε εἰς 25...

§258Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ὁποῖον ὑπολογίζεται ἐπ’ αὐτῶν...

§259Κ. ΣΙΜΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου εἶναι 28.57. Ἐπὶ τῶν 140 μᾶς ἐκπίπτονται τὰ 40 εἶναι 2)7 ἀπὸ 28.17.

§260Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὰ πρόσθετα ὑπολογίζονται πάλιν ἐπὶ τῶν 25.25.

§261Κ. ΣΙΜΟΣ. Ἐγὼ βασίζομαι εἰς τὸ ἰδικόν σας νομοσχέδιον.

§262Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ διὰ νὰ λείψῃ καὶ τὸ ἄλλο ἄτοπον ὅλοι οἱ πρόσθετοι φόροι θὰ ὑπολογίζωνται ἐπὶ τοῦ 7.

§263Κ. ΣΙΜΟΣ. Θὰ εἴχομεν, κ. ὑπουργέ, νὰ παρατηρήσωμεν, δυνάμει τῆς φορολογίας ἡ ὁποία ὑπάρχει πιστεύω ὅτι δὲν ἔχετε πραγματικῶς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, διὰ τῆς ὁποίας κατόπιν σαφῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν πάρει καὶ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ἔπρεπε τὸ ἑνιαῖον νὰ μὴ εἶναι ἑνιαῖον δι’ ὅλας τὰς περιφερείας διότι εἶναι ἀποδεδειγμένον στατιστικῶς ὅτι μερικαὶ περιφέρειαι ἔχουν κακομεταχειρισθῆ μέχρι σήμερον, ἐπὶ μίαν δωδεκαετίαν. (ἀναγινώσκει). Θὰ ἔπρεπε συνεπῶς ἀντὶ τοῦ 9% νὰ ἔχωμεν ποσὸν πολὺ μικρότερον, ὡς ἡ Κρήτη εὑρίσκεται εἰς καλλιτέραν θέσιν ἀπὸ ἡμᾶς, ἀλλ’ ἡ Ζάκυνθος καὶ ἡ Κέρκυρα ἀδικοῦνται. Θὰ εἶχον νὰ ὑποβάλω τὴν παράκλησιν ὅπως τεθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον μία διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ δύναται κατὰ τὴν κρίσιν σας νὰ βάληται διάφορον ποσοστόν, διότι εἶναι ἄδικον τὸ μέτρον αὐτό. Ἐπειδὴ διαρρυθμίζεται τὸ νομοσχέδιον διαφορετικά, δυστυχῶς ἀλλάζει καὶ ἡ τροπολογία. Νὰ ἐπιτρέπεται διὰ διατάγματος νὰ ἐξετάσητε τὸ πρᾶγμα, κ’ ἐὰν εὕρητε ὅτι ἔχετε δίκαιον.

§264Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τὴν Λάρισσαν;

§265Κ. ΣΙΜΟΣ. Εἰς 11 μῆνας σας ἐδώσαμεν 25.000.000 δραχ. Ἐγὼ ἔχω κάμει ἕνα λογαριασμόν, δὲν βλέπω ὅτι θὰ πέσω ἔξω παραπάνω ἀπὸ 2.500.000–3.000.000. σᾶς λέγω μέσα εἰς 11 μῆνας ἔχετε πάρει ἀπὸ τὴν Μυτιλήνην 25.000.000 δραχ. Διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἐλαίων ἂν λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὡς μέσην ἀπόδοσιν τῶν ἐλαίων 25%, τότε....

§266Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Ἄλλην τιμὴν ἔχουν αἱ 5 ὀκάδες ἐλαιῶν, καὶ ἄλλην τιμὴν μία ὀκᾶ λάδι.

§267Κ. ΣΙΜΟΣ. Σήμερον ὑφίσταται ἡ ἐλαία ἕνα φόρον, φόρον κατὰ βάσιν ἄδικον, δὲν δύναμαι δὲ νὰ ἐννοήσω πῶς ἀπὸ δωδεκαετίας ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ἐψηφίσθη ἕνας τοιοῦτος νόμος, ἐνῷ δὲν ὑφίστατο νόμος τοιοῦτος εἰς τὰ ἐλαιουργεῖα. Διότι πῶς εἶναι δυνατόν, ἐφόσον εἰς τὴν ἄλλην Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχει φόρος ἐπὶ τῶν ἐλαιοπυρήνων, νὰ ἔχωμεν φόρον ἐπὶ τοῦ ἐλαιοπυρῆνος καὶ τοῦ πυρηνελαίου;

§268Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ νὰ ἐνισχυθῇ ἡ ἐγχώριός σας βιομηχανία.

§269Κ. ΣΙΜΟΣ. Τὸ ἀντιλαμβάνομαι αὐτὸ, κ. ὑπουργέ. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῶν παραγωγῶν.

§270Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ τὸ ἐζήτησαν οἱ ἴδιοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι. Ἔχομεν ἐδῶ ὑπόμνημα.

§271Κ. ΣΙΜΟΣ. Φαίνεται ὅτι καὶ σεῖς ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι ὁ φόρος τοῦ πυρηνελαίου εἶναι ἄδικος. Διατὶ νὰ πληρώνωμεν ἡμεῖς τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ πυρηνελαίου καὶ τοῦ πυρηνοσάπωνος;

§272Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν δὲν φορολογήσωμεν τὸν πυρηνοσάπωνα δημιουργοῦμεν ἕνα ἀνταγωνιστὴν κατὰ τοῦ ἐλαιοσάπωνος. Ὁ πυρηνοσάπων θὰ πλεονεκτεῖ ἀπέναντι τοῦ ἐλαιοσάπωνος. Θὰ εἶναι μία ἀνισότης ἀδικαιολόγητος.

§273Κ. ΣΙΜΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἐλαιοσάπωνος δὲν ὑφίσταται φόρος, διότι εἶναι δεκατισμένο τὸ λάδι.

§274Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ φορολογηθῇ ὅμως καὶ τὸ λάδι ἀπὸ τοὺς πυρῆνας;

§275Κ. ΣΙΜΟΣ. Τὸ φορολογεῖτε ἤδη. Εἰς τὸ ἄρθρον 17, ἔχω νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ξέρετε τὴν περίπτωσιν ὅτι ἀπὸ ἑνὸς περίπου ἔτους ἔχετε εἰσπράξει παρακαταθήκας μὲ ἐσφαλμένην ἑρμηνείαν ἑνὸς νόμου; Θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω ὅτι ἡ κατάργησις νὰ γίνῃ ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἴσχυσεν ἡ διάταξις αὐτή. Τὸ ἔχετε εἰσπράξει ὑπὸ τύπον παρακαταθηκῶν αὐτὸ τὸ ποσόν. Τὸ ἄρθρον 33 λέγει τὸ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ἐπειδή, κ. βουλευταί, εἶναι παραδεδεγμένον ὅτι ἡ ἐλαιοπαραγωγὴ τῆς Χώρας δίδει ὅλον τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τὴν κατανάλωσιν ποσόν, ἀφίνει δὲ ἕνα πλεόνασμα πλέον τῶν 20 χιλιάδων τόννων ἐτησίως, φρονῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα, διότι θὰ ἀναγκασθῇ νὰ τὰ λάβῃ ὀλίγον ἀργότερον, νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐξαγωγὴ ἐλαίων, διότι ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ ἐνεστῶσα τῶν πραγμάτων κατάστασις, θὰ ἴδῃ τὸ δημόσιον τὰ ἔσοδά του λίαν μειωμένα. Αἱ στατιστικαὶ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν δεικνύουν ὅτι ἐφέτος ἠρχίσατε νὰ μειώνετε τὴν δεκάτην ἀπὸ 22 δραχ. καὶ κατελήξατε εἰς 11 80. Τοῦτο εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ ὅτι κατὰ τὴν 1ην Νοεμβρίου εἴχομεν ἀπόθεμα ἐλαίου περὶ τὰ 30 ἑκατομμύρια ὀκάδων τὰ ὁποῖα διὰ τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς ηὐξήθησαν. Ἦτο δὲ ἑπόμενον ὅτι ἐφόσον οἱ παραγωγοὶ δὲν εἶχον μέρος νὰ πωλοῦν τὰ λάδια τους, νὰ τὰ πωλοῦν εἰς οἱασδήποτε τιμὰς καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὰ σημερινὰ ἐπίπεδα. Συνεπῶς προτείνω ὅπως γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ ἀκόλουθος τροπολογία. «Δύναται ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν...» (ἀναγινώσκει). Δηλαδὴ θὰ ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ φορολογῆτε τὰς μεταφορὰς εἰς τὸ ἐσωτερικὸν μὲ 10% ἄνευ προσαυξήσεως τοῦ ἀναγκαστικοῦ δανείου, θὰ ἔχετε ὅμως τὴν ὑποχρέωσιν διὰ τὰ ἔλαια ποὺ εἰσάγονται εἰς τὸ ἐσωτερικὸν νὰ αἴρετε τὸν φόρον. Φρονῶ ὅτι ὅταν ἐφαρμοσθῇ ἓν τοιοῦτον μέτρον καὶ δυνηθῇ ἡ ἐλαιογορὰ νὰ ἐλαφρυνθῇ ἀπὸ ἕνα αἰσθητὸν ποσὸν, θὰ ἰδῆτε καὶ σεῖς τὰς προσόδους τοῦ δημοσίου αὐξανομένας, διότι θὰ ἐπέλθῃ αὔξησις τῶν τιμῶν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καὶ θὰ βεβαιώσετε τὸν φόρον ἐπὶ μιᾶς ἀνωτέρας βάσεως. Ἡ ἐξαγωγή μας ἐν τῷ συνόλῳ εἶναι ἡ ἀκόλουθος (ἀναγινώσκει). Δοκιμάσατε ἕνα μῆνα καὶ ἐὰν δὲν εἶναι συμφέρον διὰ τὸ δημόσιον, τὸ καταργεῖτε. Εἶναι μία δυνητικὴ διάταξις.

§276Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διατυπώσατε τὴν τροπολογίαν.

§277Κ. ΣΙΜΟΣ. Δύναται ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ διατάγματος ἐκδιδομένου..... (ἀναγινώσκει).

§278Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐκ πρώτης ὄψεως εἶναι ἕνα εἶδος πρωΐμου ἐξαγωγῆς.

§279Κ. ΣΙΜΟΣ. Διὰ τὸ ὁποῖον παίρνετε 54 λεπτὰ ἀπὸ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν.

§280Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐγγυηθῶ.

§281Κ. ΣΙΜΟΣ. Δυνητικῶς σᾶς λέγω ἠμπορεῖτε νὰ τὸ ἐφαρμόσετε, καὶ ἂν ἰδῆτε ὅτι τὰ ἔσοδα ἐλαττώνονται ἠμπορεῖτε νὰ ἀνακαλέσετε. Θέλομεν νὰ ἐλαφρύνωμεν τὴν ἀγορὰν ἀπὸ ἕνα ποσὸν ἐλαίου, διὰ νὰ ἠμπορέσουν τὰ ὑπόλοιπα νὰ μείνουν εἰς ἕνα ἐπίπεδον λογικόν. Ἄλλωστε ἡ διάταξις θὰ εἶναι δυνητική.

§282Ι. ΚΟΚΚΙΝΑΤΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ τὴν πρότασιν αὐτὴν νὰ τὴν κάμετε μόνον διὰ τὰ διαμερίσματα τὰ ὁποῖα θὰ ζητήσουν.

§283Κ. ΣΙΜΟΣ. Ἀσφαλῶς. Λοιπόν, κ. ὑπουργέ, γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή;

§284Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καλὰ θὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν μου διὰ νὰ τὴν διατυπώσω μόνος μου.

§285Κ. ΣΙΜΟΣ. Ἐπειδὴ δὲ εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ ραφινερί ἔχουν κάμει κἄποιας προόδους τώρα τελευταῖα, εἶναι λογικόν, ἐφ’ ὅσον τοὐλάχιστον ὑπάρχουν ραφινερὶ τὰ ὁποῖα κατεργάζονται τὰ ραφινέλαια τὰ ὁποῖα τὰ μετατρέπουν εἰς φαγώσιμα ἔλαια, πρέπει τὸ 5 ἐδάφιον τῆς 3 παραγράφου τοῦ ἄρθρου 3 νὰ διαρρυθμισθῇ ἀναλόγως, διότι δυστυχῶς παρουσιάσθησαν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ὑπολείμματα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαχωρισθοῦν ἂν εἶναι ἐξ ἐλαίου ἢ ἐκ πυρηνελαίου ἔφεραν ἀμφισβήτησιν καὶ οἱ κάτοχοι αὐτῶν ὡδηγήθησαν εἰς τὰς φυλακάς. Θὰ ἔπρεπε λοιπόν, ὅπως τὸ 5ον τοῦτο ἐδάφιον διαρρυθμισθῇ ἀναλόγως. Δηλ. ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν συστήματα ραφινερί τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ κατεργάζωνται καὶ πυρηνέλαια καὶ ἔλαια, νὰ ὑπόκεινται εἰς τὸν φόρον τοῦ πυρηνοσάπωνος. Διότι εἶναι πολὺ δίκαιον τὰ ὑπολείμματα αὐτῆς, φορολογηθοῦν ὀλιγώτερον.

§286Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πῶς θέλετε νὰ συμφωνήσω καὶ νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ἐφ’ ὅσον δὲν γνωρίζω ποίας συνεπείας θὰ ἔχῃ; Δὲν γνωρίζω ἂν ἐμπεριέχῃ περιπτώσεις καταστρεπτικάς. Δὲν εἰμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§287Κ. ΣΙΜΟΣ. Ἔπειτα εἰς τὸ ἴδιον ἄρθρον ἔχετε μίαν παράγραφον, ὅτι δι’ ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δύναται νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ πυρηνελαίου.

§288Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δύναται.

§289Κ. ΣΙΜΟΣ. Φρονῶ ὅμως ὅτι θὰ ἔπρεπε ἐφ’ ὅσον αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ χημείου τοῦ Κράτους ἀναφορικῶς μὲ τὰ ραφινερί, ὁμολογοῦν ὅτι ὑπάρχει ἕνα κενὸν εἰς τὸ νομοσχέδιον θὰ ἔπρεπεν ἔστω καὶ δυνητικῶς νὰ τὸ συμπληρώσετε.

§290Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ἀπόψε, πρέπει νὰ μελετήσω 1) ἂν γίνονται καταστρατηγήσεις 2) ἂν ἔχει συνεπείας ἐπὶ ἐκκρεμῶν ὑποθέσεων καὶ 3) ποίας συνεπείας ἔχει. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὰ νὰ τὰ ἐξετάσω τώρα.

§291Κ. ΣΙΜΟΣ. Τὸ ἄρθρον 7 δὲν τὸ δέχεσθε ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἴσχυσεν ἡ διάταξις.

§292Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λέγομεν ὅτι εἶναι ἄδικον, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐπλήρωσαν αὐτοί· τὸ ἐκέρδισαν καὶ ἑπομένως εἶναι δύσκολον νὰ τὸ ἐπιστρέψουν.

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κογεβίνας.

§294Λ. ΚΟΓΕΒΙΝΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις τῆς μειώσεως τῆς φορολογίας τοῦ ἐλαίου ἦτο βεβαίως ἕνα μέτρον ἀπαραίτητον, διότι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἡ ἐλαιοπαραγωγὴ εἶχε καταδιωχθῇ ὑπὸ τοῦ Κράτους. Τὸ μέτρον αὐτὸ βεβαίως, διὰ τὸ ὁποῖον συγχαίρω τὴν Κυβέρνησιν, δὲν εἶναι ἐπαρκὲς καὶ χρειάζονται μερικαὶ προσθῆκαι καὶ ἐλπίζω ὅτι κατὰ τὰς διακοπὰς θὰ μελετηθῇ ἕνας ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος νὰ προστατεύσῃ τὴν ἐλαιοπαραγωγὴν διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ μὴ εὑρίσκεται αὕτη εἰς ὃ σημεῖον εὑρίσκεται σήμερον. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἤρχισε τελευταίως νὰ ἀκολουθῇ μίαν προστατευτικὴν πολιτικὴν διὰ τὰ διάφορα προϊόντα. Ἔχομεν τὸ παράδειγμα τοῦ σίτου, τὸ παράδειγμα τοῦ ἀραβοσίτου καὶ τῶν γεωμήλων. Ἑπομένως, εἶναι ἀπαραίτητον καὶ διὰ τὸ σπουδαῖον τοῦτο εἶδος, τὸ ἔλαιον, νὰ ἀκολουθήσωμεν παρομοίαν προστατευτικὴν πολιτικήν, διότι τὸ ἔλαιον μετὰ τὸν καπνὸν εἶναι τὸ μεγαλύτερον πλουτοπαραγωγικὸν προϊὸν τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Ἑλλάς. Βεβαίως, ἀπὸ πρακτικῆς ἀπόψεως ἡ κρίσις καὶ ἡ πτῶσις ἡ διαρκὴς τῶν τιμῶν τοῦ ἐλαίου προέρχονται ἀπὸ τὰ περισσεύματα τὰ ὁποῖα συνεσωρεύθησαν λόγῳ τῆς κακῆς πολιτικῆς ἐπὶ τοῦ ἐλαίου, δηλαδὴ τῆς προστασίας τοῦ σπορελαίου καὶ τῶν ἄλλων. Δηλαδὴ ὑπάρχουν εἰς τὴν ἀγορὰν περισσεύματα, τὰ ὁποῖα πνίγουν αὐτὴν καὶ ἐξευτελίζουν τὰς τιμάς. Ἐάν, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις δὲν θελήσῃ νὰ λάβῃ ἕνα μέτρον, νὰ φύγουν ἀπὸ τὴν ἀγορὰν τὰ πλεονάσματα αὐτά, τότε ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου διαρκῶς θὰ πέφτῃ καὶ πρὸς ζημίαν τοῦ δημοσίου, λόγῳ τῆς ἐλαττώσεως τῶν εἰσπράξεων, καὶ πρὸς ζημίαν καὶ καταστροφὴν ὁλοκλήρων περιφερειῶν καὶ ἰδίως τῶν Ἑλληνικῶν νήσων ὡς ἡ Κέρκυρα, ἥτις ἔχει ὡς μόνον προϊὸν τὸ ἔλαιον. Διὰ νὰ ἠμπορέσῃ αὐτὸ τὸ περίσσευμα νὰ φύγῃ ἀπὸ τὴν ἀγορὰν δὲν ὑπάρχουν κ. ὑπουργὲ παρὰ δύο τρόποι. Ὁ εἷς θὰ ἦτο νὰ κάμῃ τὸ Κράτος, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ὀργανισμὸς, ἕνα εἶδος παρακρατήματος, καὶ νὰ ἀφαιρῇ ἀπὸ τὴν ἀγορὰν αὐτὸ τὸ προϊόν τὸ πλεονάζον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν τολμῶ νὰ τὸ προτείνω. Ὁ ἄλλος τρόπος εἶναι νὰ διευκολυνθῇ πάσῃ θυσίᾳ ἡ πρὸς τὸ ἐξωτερικὸν διοχέτευσις τοῦ πλεονάσματος τοῦ ἐλαίου. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑπεβάλαμεν μίαν τροπολογίαν ὁμοῦ μετὰ τοῦ κ. Σίμου ὁ ὁποῖος καὶ σᾶς τὴν ἀνέπτυξεν κ. ὑπουργέ, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθέρα ἐξαγωγή, ἢ ἀτελὴς ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαίου εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ ὡς ἀντιστάθμισμα διὰ νὰ μὴ χάνῃ τὸ δημόσιον νὰ ἐπιτραπῇ ἡ αὔξησις τῆς φορολογίας κατὰ τὸ ½ τῶν μεταφερομένων εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Θὰ ἦτο μάλιστα ἀνάγκη νὰ ληφθῇ γρήγορα τὸ μέτρον αὐτό, διότι ὑπάρχει κίνδυνος ἐκ τῆς πτώσεως τοῦ Ἱσπανικοῦ νομίσματος, νὰ κατέλθουν αἱ τιμαὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ ὁπότε θὰ ἦτο δῶρον ἄδωρον. Συγχρόνως θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν διὰ τὸ ζήτημα τῆς διαρρυθμίσεως τοῦ ποσοῦ καὶ διὰ τὴν Κέρκυραν.

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης.

§296Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἐπέρχεται πραγματικὴ ἀνακούφισις εἰς τοὺς ἐλαιοπαραγωγούς. Δυστυχῶς ὅμως ἡ ἀνακούφισις αὐτὴ δὲν εἶναι ἴση εἰς ὅλας τὰς περιφερείας ἕνεκα τοῦ διαφόρου τρόπου τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου τοῦ ἐλαίου. Ὡς γνωστὸν εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα καὶ Ἤπειρον εἰσπράττεται οὗτος εἰς τὰ ἐλαιοτριβεῖα καὶ ἑπομένως ὅλον τὸ ἔλαιον καὶ τὸ καταναλισκόμενον εἰς τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς φορολογεῖται ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰς νήσους ἔνθα τὸ παραγόμενον ἔλαιον φορολογεῖται εἰς τὸ τελωνεῖον κατὰ τὴν ἐξαγωγήν. Δηλαδὴ οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἠπείρου πληρώνουν φόρον καὶ διὰ τὸ ἔλαιον τὸ ὁποῖον καταναλίσκουν διὰ τὰς οἰκιακάς των ἀνάγκας. Τοῦτο ὅμως εἶναι μία πραγματικὴ ἀνισότης, ἥτις εἶναι μεγίστη, ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τοὺς ἐλαιοπαραγωγοὺς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παράγουσιν ἔλαιον τόσον ὅσον ἀπαιτεῖται διὰ τὰς οἰκιακὰς αὐτῶν ἀνάγκας καὶ διὰ τὸ ὁποῖον οἱ μὲν ἐλαιοπαραγωγοὶ τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος καὶ Ἠπείρου πληρώνουσι φόρον, οἱ δὲ τῶν νήσων δὲν πληρώνουν τίποτε, οὔτε μία πεντάραν. Καὶ ἄλλοτε ἔφερα τὸ ζήτημα τοῦτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὑπεστήριξα τότε, ὑποστηρίζω καὶ σήμερον ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν αὐτήν, δηλαδὴ νὰ γίνῃ ὁμοιόμορφος ἡ φορολογία τοῦ ἐλαίου. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἡ φορολογία τοῦ ἐλαίου γίνεται κατὰ δύο διαφόρους τρόπους, εἶναι νομίζω ὑποχρέωσις τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως ὅπως τὸ ἔλαιον τὸ καταναλισκόμενον διὰ τὰς οἰκιακὰς ἀνάγκας τῶν περιφερειῶν ἐκείνων ἀπαλλαγῇ παντὸς φόρου. Διὰ τοῦτο ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τροπολογίαν καθ’ ἣν (ἀναγινώσκει). «ἀφίετε 200 ὀκάδες ἐλαίου ἀφορολόγητον κατὰ οἰκογένειαν ἐλαιοπαραγωγῶν»

§297Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Εἴμεθα εὐχαριστημένοι νὰ γίνῃ καὶ 100. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχε δηλώσει ὅτι θὰ τὸ ἀποδεχθῇ αὐτό, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν τὸ εἶχεν ὑπ’ ὄψει του εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§298Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι καὶ δίκαιον τοῦτο, κύριοι βουλευταί, διότι καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ Κράτος ἀφήνει ἀφορολόγητον τὸ οὖζο διὰ τὴν ἰδίαν χρῆσιν τῶν παραγωγῶν καὶ ἄλλα εἴδη, εἶναι αὐτόχρημα ἐξωφρενικὸν νὰ μὴν ἀφήνεται ἀφορολόγητος ὀλίγη ποσότης ἐλαίου. Φρονῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι δὲν θὰ ἔχῃ καμμίαν δικαιολογίαν. Ἐὰν δὲ δὲν ληφθῇ αὐτὸ τὸ μέτρον, φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ κάμῃ ὁμοιόμορφον τὴν φορολογίαν τοῦ ἐλαίου. Δὲν ἐπιτρέπεται κατὰ τὸ Σύνταγμα αὐτὸ νὰ ὑπάρχουν δύο εἴδη φορολογιῶν ἐντὸς τοῦ Κράτους. Ὁ μὲν νὰ πληρώνῃ φόρον διὰ τὰς 50 ὀκάδες ὁ δὲ νὰ μὴ πληρώνῃ. Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ἀντισυνταγματική, οὐδεὶς δὲ δύναται νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ.

§299Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ εἶχε καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ θέσῃ ὁμοιόμορφον φορολογίαν οὐχὶ κατὰ τὴν ἐξαγωγήν, ἀλλὰ εἰς τὰ ἐλαιοτριβεῖα.

§300Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐγὼ κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελον νὰ ἀποδείξω ποῖον τρόπον θεωρῶ καταλληλότερον διὰ τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου τοῦ ἐλαίου. Ἀναμφισβητήτως ὁ καλύτερος τρόπος εἶναι ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον ὑπέδειξεν ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διότι εἶναι γνωστὸν καὶ ἐξ ἐπισήμων ἐκθέσεων ὅτι λαθρεμπόριον κατὰ μεγάλην κλίμακα δημιουργεῖται μεταξὺ Παλαιᾶς καὶ Νέας Ἑλλάδος λόγῳ τῆς διαφόρου αὐτῆς φορολογίας. Αὐτὴν δὲ τὴν στιγμὴν γίνεται καὶ λαθρεμπόριον λόγῳ τῆς ἐλαττώσεως τῆς φορολογίας, ἡ ὁποία ἐγένετο πρὸ ἑνὸς μηνὸς εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας πληρώνεται ὁ φόρος εἰς τὰ τελωνεῖα. Τοῦτο γίνεται ἀφορμὴ εἰς τὸ νὰ ζημιοῦνται οἱ ἔμποροι, οἱ κάτοχοι τοῦ ἐλαίου τῶν περιφερειῶν ἐκείνων, εἰς τὰς ὁποίας τὸ ἔλαιον πληρώνει φόρον εἰς τὰ τελωνεῖα. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ δεχθῇ τὴν λογικωτάτην αὐτὴν τροπολογίαν μου τοὐτέστιν μίαν ποσότητα ἐλαίου νὰ μένῃ ἀφορολόγητος διὰ τὴν οἰκογενειακὴν χρῆσιν τοῦ ἐλαιοπαραγωγοῦ. Ὁ τρόπος δὲ τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου ἐλαίου εἰς τὰ ἐλαιοτριβεῖα διὰ τῶν ἐνοικιαστῶν τῆς ἐλαιοδεκάτης, γίνεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε εἰς τὴν πραγματικότητα ἡ ἀπαλλαγὴ ἐκ τῆς φορολογίας μικρὰ ποσότητος ἐλαίου θὰ εἶναι δῶρον ἄδωρον διότι οἱ μικροὶ παραγωγοὶ πληρώνουν συνήθως φόρον περισσότερον ἀπὸ ὅτι πρέπει διότι οἱ ἐνοικιασταὶ τῆς δεκάτης ὑπολογίζουσι τὴν ποσότητα τοῦ ἐλαίου μεγαλειτέραν τῆς πραγματικῆς, οἱ δὲ παραγωγοὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάμωσιν ἐνστάσεις, διότι θὰ πληρώσωσι πολὺ περισσότερα εἰς τὸν δικηγόρον.

§301Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν γίνεται αὐτό.

§302Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς εὐρυτάτην κλίμακα καὶ ἂν θέλετε νὰ σᾶς φέρω καὶ ὀνομαστικὸν κατάλογον τοῦ φόρου ποῦ ἐπλήρωσαν.

§303Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἴσως νὰ ἔγινε εἰς τὸ παρελθὸν ἔτος, διότι ἐγένετο βραδεῖα ἡ ἐνοικίασις· ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἡ βάσις τίθεται δι’ ἐγκαίρου ἐνοικιάσεως, αὐτὰ δὲν θὰ λάβουν χώραν.

§304Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι δυνατὸν ὁ δεκατιστὴς νὰ εἶναι παρὼν εἰς ὅλα τὰ ἐλαιοτριβεῖα; Ἂν κάνῃ ἔνστασιν ὁ παραγωγός, θὰ πληρώσῃ δικηγορικὰ πολὺ περισσότερα.

§305Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐφέτος δὲν θὰ συμβοῦν αὐτά διότι ἐλήφθησαν ὅλα τὰ μέτρα.

§306Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Καὶ διὰ νὰ καταλήξω, νομίζω ὅτι ἡ ἀνακούφισις αὐτὴ δὲν θὰ εἶναι τελείως εἰς ὄφελος τῶν παραγωγῶν ἀλλὰ εἰς ἕνα μόνον μέρος. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει φρονῶ ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου αὐτὴν τὴν λίαν συντηρητικὴν πρὸς ἀνακούφισιν τῶν πτωχοτάτων παραγωγῶν, ἰδίᾳ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν παράγουν τόσον ἔλαιον ὥστε νὰ περισσεύῃ διὰ νὰ πωληθῇ ἀλλὰ παράγουν τόσον ὅσον τοὺς χρειάζεται διὰ τὰς οἰκογενειακάς των ἀνάγκας.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς.

§308Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως ὅπως ἀνακουφίσῃ τὸν λαὸν ἀπὸ τὰ φορολογικὰ βάρη, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν, διὰ νὰ τονίσω τὴν σημασίαν της. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου εἶναι ἄνισος καὶ δυσανάλογος. Ἄνισος μὲν διότι ἀφίνει ἀφορολόγητον ὄχι μόνον τὸ ἔλαιον τὸ ὁποῖον καταναλίσκει ἡ οἰκογένεια τοῦ παραγωγοῦ ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καταναλίσκεται ἐν τῷ τόπῳ τῆς παραγωγῆς. Δυσανάλογον δὲ διότι ἐπιβάλλεται ὄχι ἀναλόγως τῆς περιουσίας τὴν ὁποίαν ἔχει ἕκαστος, ἀλλὰ ἀδιακρίτως. Τὸ ἴδιον φορολογεῖται καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει βεβαρυμένον τὸ κτῆμά του τὸ ἴδιον καὶ ἐκεῖνος ποὺ δὲν τὸ ἔχει. Ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι ἕνας ἰδιοκτήτης ἐλαιώνων ἔχει βαρύνει τὸ κτῆμά του ἀντὶ ἑνὸς ποσοῦ διὰ τὸ ὁποῖον πληρώνει τόκους. Ὁ κύριος αὐτὸς φορολογεῖται τὸ ἴδιον ὅσον φορολογεῖται καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν τὸ ἔχει βεβαρυμένον. Ἑπομένως ἡ φορολογία εἶναι δυσανάλογος καὶ ὁ φόρος ὁ αὐτός. Δι’ αὐτὸ ἔπρεπε ἢ νὰ ἐφαρμοσθῇ δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα ὁ φόρος τῆς ἐξαγωγῆς ἢ τοὐλάχιστον νὰ δοθῇ μία ἐλάφρυνσις ὅπως καὶ ἐπὶ τοῦ φόρου οἰκοδομῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ δίκαιον καὶ ἔτσι εἶναι τὸ συνταγματικόν. Ἔλαβον δὲ τὸν λόγον διὰ νὰ ἐκθέσω τὸ ζήτημα τοῦτο ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς εἶναι δυσανάλογος καὶ πρέπει νὰ γίνῃ ἀνάλογος πρὸς τὴν περιουσίαν τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ λαὸς ὁ Ἑλληνικὸς ὅπως λέγει καὶ τὸ ἄρθρον 6 τοῦ Συντάγματος. Δέχομαι δὲ ἐν ἀνάγκῃ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Χαβίνη καὶ ὑποθέτω ὅτι ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ νὰ φέρῃ τὴν ἰσότητα ἐπὶ τῶν βαρῶν ἢ νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην τὰ βάρη τὰ ὁποῖα βαρύνουσι τὸ κτῆμά του ἢ νὰ δοθῇ δὲ καὶ εἰς αὐτὸν ἕνα ποσοστὸν λόγῳ τῆς συντηρήσεως ὅπως καὶ ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν ἢ νὰ ἀφαιρῇ ἕνα ὡρισμένον ποσοστὸν ἀπὸ τὴν παραγωγήν. Οὕτω καὶ μόνον δύναται νὰ γίνῃ δικαία ἡ φορολογία.

§309Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πέραν τῆς συντελουμένης ἤδη μειώσεως, ἀποτελούσης σπουδαῖον βῆμα ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν εἶναι ἕτοιμος πρὸς μεγαλυτέραν μείωσιν.

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοκκινάκης.

§311Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ μικρὸν διότι ὁ κ. εἰσηγητὴς καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι οἱ προλαλήσαντες ἀνέπτυξαν τὸ ζήτημα ὡς πρὸς τὴν φορολογίαν τοῦ ἐλαίου διὰ μακρῶν, θ’ ἀρκεσθῶ μόνον εἰς τὸ νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίᾳ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ λάβῃ μερικὰ μέτρα, ἅτινα κρίνονται ἀπαραίτητα. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ ἔλαιον διέρχεται μεγάλην κρίσιν, ἥτις γνωρίζομεν ὅτι ὀφείλεται ὄχι μόνον εἰς τὴν ὑπερπαραγωγὴν ἄλλων χωρῶν ἀλλὰ καὶ εἰς πολλὰ ἄλλα αἴτια, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα, ἂν ὄχι ἐξ ὁλοκλήρου, τοὐλάχιστον ἐν μέρει νὰ θεραπεύσωμεν. Κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμοὺς ἡ καλλιέργεια τῶν ἐλαιοδένδρων, ἡ συλλογὴ καὶ ἡ ἔκθλιψις τοῦ ἐλαιοκάρπου, καὶ ὅλα τὰ λοιπὰ ἔξοδα ἀνέρχονται εἰς 22 δραχ. περίπου κατ’ ὀκᾶν, ἐνῷ δὲ κοστίζει τόσα εἰς τὸν ἐλαιοπαραγωγόν, οὗτος ἀναγκάζεται νὰ πωλῇ τοῦτο πρὸς 12 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, συνεπῶς ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ στρέψῃ ὁλόκληρον τὴν προσοχήν της πρὸς τὸ Ἐθνικὸν τοῦτο προϊὸν καὶ νὰ λάβῃ ὅλα τὰ δραστικὰ μέτρα πρὸς θεραπείαν τοῦ κακοῦ, ἥτις ἀσφαλῶς θὰ ἐπέλθῃ κατὰ μέγα μέρος διὰ τῆς μειώσεως τῆς φορολογίας τοῦ ἐλαίου. Ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν ἤδη μίαν χειρονομίαν ἀναφορικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ αὕτη. Ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου πρέπει νὰ ἐλαττωθῇ εἰς τὸ κατώτατον δυνατὸν ὅριον. Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος «Ἡρακλῆς» ζητεῖ ὅπως ἐλαττωθῇ ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου κατὰ 60%.

§312Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δυστυχῶς δὲν μποροῦμεν νὰ τὸ κάμωμεν.

§313Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ἄλλο συντελεστικὸν μέτρον εἶναι ὅπως ἡ διατίμησις ἡ γενομένη ὑπὸ τῶν τελωνείων διὰ τὴν φορολογίαν τοῦ ἐλαίου, γίνεται κατὰ τριετίαν καὶ πρὸς 10–12 δραχ.

§314Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀνὰ τρίμηνον διότι ὑφίσταται ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου διακυμάνσεις.

§315Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Τότε ἂς γίνεται κατ’ ἔτος ἢ καθ’ ἑξαμηνίαν τοὐλάχιστον καὶ νὰ μὴ μεταβάλῃ τὸ ὑπουργεῖον τὴν τιμὴν ἣν ὁρίζουσιν οἱ τελῶναι αὐξάνον αὐτὴν ὡς ἔπραξε διὰ τὸ Ἡράκλειον.

§316Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶχεν ὑποδείξει 10 δραχ. καὶ τὸ ἐκάμαμεν 12.

§317Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οὐδέποτε ἄλλοτε μέχρι σήμερον ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἀνέλαβεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις τὴν ἀρχὴν ἐγένετο ἡ διατίμησις τοῦ ἐλαίου κατὰ δικαιότερον τρόπον. Ἡ πρώτη μου πρᾶξις ἦτο νὰ μειώσω τὰς ἐκτιμήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμνον αἱ ἐπιτροπαὶ εἰς ἐπίπεδα πλησιάζοντα πρὸς τὴν πραγματικότητα, διότι ἐθεώρουν ὅτι ἡ παραδοχὴ ἐκτιμήσεως ἀνωτέρας πραγματικῆς ἀξίας τῆς ἀγοραίας τιμῆς ἦτο νέα πρόσθετος φορολογία. Ἄλλοτε ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ ὁπότε τὸ ἔλαιον διετιμᾶτο πρὸς 32 δραχ. κατ’ ὀκᾶν.

§318Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ὁ σύλλογος Ἡρακλείου ἐλπίζει ὅτι τὸ ἔλαιον μετὰ 6 μῆνας θὰ τιμᾶται πρὸς 20 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, ἐὰν ληφθῶσι τὰ ὑπ’ αὐτοῦ ὑποδεικνυόμενα μέτρα.

§319Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εὔχομαι νὰ φθάσῃ εἰς τὰς 20 δραχμὰς ἀλλὰ τοῦτο πολὺ τὸ φοβοῦμαι. Δὲν εἶναι δυνατὸν δυστυχῶς τοῦτο.

§320Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ἀλλὰ συγχρόνως μὲ τὴν μείωσιν τῆς φορολογίας τοῦ ἐλαίου, πρέπει νὰ ληφθῶσιν καὶ ἄλλα προστατευτικὰ μέτρα λ. χ. ν’ ἀπαγορευθῇ τελείως ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ὀπορελαίων καὶ τῶν ὀπώρων, νὰ διευκολυνθῇ ἡ μεταφορὰ τοῦ ἐλαίου εἰς τὰς ἀγορὰς καταναλώσεως οὕτω ὥστε νὰ μὴ ἐπιβαρύνεται μὲ πολλὰ μεταφορικὰ ἔξοδα καὶ νὰ ὑποδειχθῶσι καταλλήλως εἰς τοὺς παραγωγεῖς, ὅλα τὰ μέτρα ἅτινα θὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν καλυτέρευσιν τῆς ποιότητος τοῦ ἐλαίου.

§321Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀντικείμενον τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ἐγὼ μελετῶ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δύναται νὰ συσταθῇ ἐλαιονομικὸς σταθμός, ὁ ὁποῖος νὰ μεριμνήσῃ ὥστε νὰ ἐπιτυγχάνεται ἑκάστοτε ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ περισσεύματος ἐκ τῆς παραγωγῆς ὥστε ἡ ὑπολειπομένη ἐγχωρία κατανάλωσις νὰ μὴ ὑφίσταται τὸν ἀντίκτυπον τῆς μειώσεως. Δὲν εἶναι ὅμως τοῦτο θέμα τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον εἶναι νομοσχέδιον φορολογικῆς μειώσεως.

§322Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ὁ κ. ἐκ Πρεβέζης βουλευτὴς ὑπέβαλε μίαν τροπολογίαν καὶ ζητεῖ ὅπως ἐξισωθεῖ ἡ φορολογία δι’ ὅλον τὸ Κράτος.

§323Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ὑπέβαλα τροπολογίαν.

§324Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀντιλέγω εἰς τὴν πρότασίν σας, ἀλλ’ ἡ δικαιολογία τὴν ὁποίαν προτείνετε δὲν εἶναι βάσιμος, διότι ἰσχυρίσθητε ὅτι σεῖς πληρώνετε περισσότερον φόρον ἀπὸ ἡμᾶς αὐτὸ εἶναι ἐσφαλμένον.

§325Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κατ’ ἄτομον ἡ μικρὰ παραγωγὴ ὅπως εἶναι ἡ δική μας, πληρώνει περισσότερον.

§326Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ἐὰν λάβετε ὑπ’ ὄψει σας τὰς ἐπισήμους στατιστικὰς θὰ ἴδητε τὶ πληρώνεται σεῖς καὶ τὶ πληρώνουν αἱ νῆσοι κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν καὶ θὰ πεισθῆτε.

§327Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι 60% ἐπὶ τῶν ἐλαιοδένδρων καὶ 40% εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα.

§328Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Καθ’ οἱονδήποτε τρόπον καὶ ἂν κάνετε τὸν λογαριασμόν, θὰ ἴδητε ὅτι ἡμεῖς πληρώνομεν περισσότερον τώρα.

§329Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπάρχει ἐπίσημος ὑπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας κατὰ τὸν ὁποῖον πληρώνουν αἱ νῆσοι ἀκριβώτερον ἐξαγωγικὸν δασμόν.

§330Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀσφαλῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει ὑπ’ ὄψει του τοὺς ἐλαιοπαραγωγοὺς Μυτιλήνης καὶ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος οἱ ὁποῖοι δὲν παράγουν τόσην ποσότητα ὥστε νὰ πωλοῦν. Ἐκεῖ οἱ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος παράγουν τόσον ὅσον ἔχουν ἀνάγκην διὰ τὴν οἰκιακήν των χρῆσιν. Τὴν ἀνισότητα λοιπὸν εἰς τὴν καταβολὴν τοῦ δασμοῦ οὐδεὶς δύναται νὰ τὴν ἀμφισβητήσῃ.

§331Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ σᾶς εἴπω ἡ μεταρρύθμισις τὴν ὁποίαν ζητεῖτε ἐπὶ τοῦ παρόντος, δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἀποδεκτή.

§332Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὴν ἐδέχθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ 100 ὀκάδας πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν.

§333Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν θέλετε νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ μεταρρύθμισις, νὰ ὑποβάλετε σχέδιον νόμου τροποποιοῦν τὸν νόμον. Νὰ ἰδῶ ἂν βγαίνουμεν πέρα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§334Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Δὲν ζητοῦμεν αὐτά.

§335Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Φαντάζεσθε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα σύστημα φορολογίας τοῦ ἐλαίου κατὰ τὴν ἐξαγωγήν;

§336Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὑπάρχει διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν λαμβάνεται πρόνοια διὰ τοὺς ἐνοικιαστὰς τοῦ Γυθείου καὶ Οἰτύλου, διὰ ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστησαν ὡς ἐκ τῆς καταστροφῆς τοῦ ἐλαίου. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀπολύτως δίκαιον παρομοία διάταξις νὰ ληφθῇ καὶ διὰ τοὺς λοιποὺς ἐνοικιαστὰς ἐλαίου, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ζημίας κατὰ τὰ ἔτη 1927, 28 καὶ 29. Δηλαδὴ νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὰς ἐπιτροπὰς αἱ ὁποῖαι θὰ γίνονται διὰ τὴν ἐξακρίβωσιν τῶν ζημιῶν, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τούτων νὰ ἐπέλθῃ μία μείωσις τοῦ ποσοῦ τοῦ ἐνοικίου. Ἔχει κατ’ ἐπανάληψιν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους ἐνοχληθῆ οἱ ὁποῖοι ἀπειλοῦνται κάθε ἡμέραν νὰ συλληφθῶσι καὶ νὰ σταλῶσιν εἰς τὰς φυλακάς. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ληφθῇ αὐτὸ τὸ μέτρον, καὶ εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν, τὸ ἀτύχημα δὲν ὀφείλεται εἰς αὐτούς, ἀλλ’ εἰς ἄλλα περιστατικά.

§337Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. Ἡ ζημία ἐπῆλθεν ἐξ ἄλλων λόγων ἀνωτέρων;

§338Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν μποροῦμεν νὰ ἀφίσωμεν τὴν ζημίαν ἡ ὁποία ἐπῆλθε εἰς τὴν ράχην αὐτῶν, διότι πρέπει νὰ πέσῃ εἰς τὴν ὁλότητα.

§339Δ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι καὶ ἄλλοτε ἀπησχολήθημεν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Τὸ θέμα ἐξηντλήθη, διότι τὸ ζήτημα ἐλύθη ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ ἡ ὁποία ὁμοφώνως παρεδέχθη, ὅτι λόγῳ ἀνωτέρας βίας ἐζημιώθησαν καὶ πρέπει νὰ τύχουν αὐτῆς τῆς εὐνοίας. Ἀνεγράφη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἔκτοτε, ἀλλὰ δὲν ἐψηφίσθη. Ἀφορᾷ ὡρισμένην περιφέρειαν εἰς τὴν ὁποίαν ἔλαβον χώραν ἐπανειλημμέναι θεομηνίαι. Ἐνταῦθα κρατεῖ ἡ ἀρχὴ τῆς ἀνωτέρας βίας. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον τοῦτο.

§340Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νὰ ἐπεκταθῇ καὶ διὰ τὰ προηγούμενα ἔτη.

§341Δ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἡ τροπολογία ἔχει οὕτω· «ἐξουσιοδοτεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ρυθμίσῃ. (ἀναγινώσκει). Οὕτω τιθεμένου τοῦ ζητήματος νομίζω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν θὰ διστάσῃ νὰ προσχωρήσῃ εἰς τὴν ἀντίληψιν αὐτήν. Νομίζω ὅτι τοῦτο θὰ τύχῃ καὶ τῆς ἀποδοχῆς τῆς Βουλῆς.

§342Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀναγινώσκω τὴν τροπολογίαν. «Ἐξουσιοδοτεῖται ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. (ἀναγινώσκει).

§343Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι «ἐξ ἀνωτέρας βίας» ἀλλὰ «ἐξ ἀπροβλέπτων αἰτίων».

§344Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νὰ γενικευθῇ ἡ διάταξις.

§345Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὅσοι ἐπλήρωσαν θὰ εἴπῃ ὅτι δὲν ἐζημιώθησαν.

§346ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαστρατῆς.

§347Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προέβη εἰς μίαν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἐπεριμέναμε ἀπὸ αὐτόν. Ἐγὼ ἔχω μίαν προαίσθησιν ὅτι θὰ δεχθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς, καὶ ὄχι μόνον τὴν προαίσθησιν ἔχω ἀλλὰ καὶ βεβαιότητα, ἀφοῦ μάλιστα ἔχω νὰ τοῦ δώσω καὶ ὄχι νὰ μοῦ δώσῃ. Εἰς τὸ 2ον ἄρθρον, εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον, προβλέπει περὶ τῆς ἀποθηκεύσεως τοῦ λαδιοῦ, διὰ τὴν ἐποχὴν ποῦ δὲν ὑπάρχει ἐνοικιαστής. Μοῦ φαίνεται ὅτι εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνον αὐτό, διότι γνωρίζετε ὅτι ἂν οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἐλαιοτριβείων ἀποθηκεύσουν τὸ λάδι, δὲν θὰ παραδώσουν εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν παρὰ μία μοῦργα. Δὲν θὰ ἔχει νὰ εἰσπράξῃ τίποτε, δὲν πρόκειται μόνον περὶ τοῦ ποσοῦ, ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ ποιοῦ. Ἐν πάσει περιπτώσει αὐτὸ εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνον.

§348Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἔκαμα πρὸς καλὸν τὸ τῶν φορολογουμένων.

§349Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Εἰς τὸ 6ον ἄρθρον προβλέπεται ἡ διαρρύθμισις τῆς φορολογίας ἐκτὸς τῶν νήσων καὶ εἰς μέρος ἠπειρωτικόν. Θὰ ἤθελα ἐκεῖ μέσα εἰς τὸ ἠπειρωτικὸν μέρος νὰ προστεθῇ καὶ ἕνα νησάκι. Νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς θὰ προσπορίσητε εἰς τὸ δημόσιον διπλάσια ἔσοδα, ἀπὸ ὅσα λαμβάνεται τώρα. Μοῦ ἔχει δώσει ἔκθεσιν τὸ Γενικὸν Λογιστήριον διὰ τῆς ὁποίας βεβαιοῖ ὅτι εἰσπράττει ἀπὸ τὴν ἐνοικίασιν τοῦ νομοῦ Εὐβοίας ἐν ὅλῳ περὶ τὰ 3.100.000.

§350Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν πληρώνει κατὰ τὴν ἐξαγωγήν, ἐγγυᾶσθε ὅτι θὰ πληρώνουσι παραπάνω;

§351Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Θὰ τὸ ἀποδείξω.

§352Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ὅλον τὸ ἔλαιον ἐκτὸς τοῦ καταλισκομένου ἐξάγεται ἄνευ λαθρεμπορίου θὰ τὸ μειώσω, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι ἡ προσέγγισις πρὸς τὴν Στερεὰν καὶ ἡ μικρὰ ἀπόστασις πρὸς τὴν Στερεὰν, μήπως κινήσῃ πειρασμὸν πρὸς λαθρεμπόριον καὶ ἑπομένως ἐλαττώσει καὶ τοὺς φόρους τοῦ δημοσίου καὶ ἀναγκασθῇ καὶ τὸ δημόσιον νὰ λάβῃ μέτρα.

§353Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἐπεκτείνατε εἰς τὴν ἰδικήν μας Νῆσον ποῦ δὲν ἔχομεν κοντὰ Στερεάν.

§354Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐφ’ ὅσον εἶμαι ἀποφασισμένος νὰ μελετήσω τὸ ζήτημα, δέχομαι διὰ Διατάγματος νὰ ἐπεκταθῇ ἡ φορολογία. Σᾶς λέγω ὅμως τὸ ἑξῆς, ὅτι τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι θὰ τὴν ἐπεκτείνω.

§355Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Εἰς τὴν Εὔβοιαν ἔχομεν 24 δήμους καὶ συνεπῶς 24 ἐνοικιαστάς. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ κερδίσουν οἱ ἐνοικιασταί, ἐκεῖνα νὰ μοιράσωμεν ἡμεῖς καὶ σεῖς.

§356Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἕνας λόγος συνηγορεῖ ὑπὲρ τῆς μεταβολῆς τοῦ συστήματος, εἶναι ὅτι τὰ ποσοστὰ τὰ ὁποῖα μένουν εἰς χεῖρας τῶν ἐνοικιαστῶν θὰ περιέλθωσιν εἰς τὸ δημόσιον, ἀλλὰ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ἡ μεταβολὴ αὐτὴ θὰ εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου λόγῳ τοῦ λαθρεμπορίου.

§357Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Θὰ εἶναι δυσκολώτερον τὸ λαθρεμπόριον ἀπὸ τὴν θάλασσαν παρ’ ὅσον θὰ γίνεται ἀπὸ τὴν ξηράν.

§358ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξηρός.

§359Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ ποικίλῃ ὀλίγον τὸ πρᾶγμα θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπομεν καὶ δύο λόγια διὰ τῆς ἐληὲς τῆς κακομοίρες. Θέλω νὰ μὲ παρακολουθήσητε ἵνα ἴδωμεν ἐὰν ἡ μείωσις, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὰς ἐλαίας, εἶναι ἡ πρέπουσα προκειμένου περὶ ἑνὸς προϊόντος πρώτης ἀνάγκης, ὅπως καὶ τὸ ἔλαιον ἴσως καὶ μεγαλυτέρας. Ἡ ἐληὰ φορολογεῖται δύο φορές. Μία φορὰ εἰς τὸ ἁλάτι καὶ μία φορὰ εἰς τὸν φόρον. Εἰς τὸ φόρον τοῦ ἅλατος τὸ λάδι δὲν ὑπόκειται, διότι δὲν μεταχειρίζεται τὸ ἁλάτι ποῦ μεταχειρίζεται ἡ ἐληά. Ἡ ἐληὰ θέλει 15 ὀκάδες ἁλάτι εἰς 100 ὀκάδας ἤτοι ἔρχεται 45 λεπτὰ φόρος εἰς τὴν ὀκᾶ.

§360Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀδικεῖται ἡ ἐλαία;

§361Ν. ΞΗΡΟΣ. Καὶ βέβαια ἀδικεῖται, διότι ἐὰν θέλετε νὰ εἶσθε δίκαιος, πρέπει νὰ ὑποβιβάσητε τὸν φόρον διὰ τὴν ἐλαίαν εἰς 1 δραχμὴν μόνον.

§362Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θέλετε νὰ εἴπητε ὅτι μέχρι σήμερον τὸ φορολογικὸν καθεστώς ἀδικεῖ τὴν ἐλαίαν; Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ναὶ μὲν ὑφίσταται κἄποια φορολογία ἡ ἐλαία ἡ ἁλίπαστος, λόγῳ τοῦ ἅλατος, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονεῖτε ἀντιστοίχως ὅτι τὸ λάδι ἔχει μίαν πρόσθετον φορολογίαν, τὴν τοῦ ἐλαιοτριβείου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἕνας φόρος μεγαλύτερος ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Καὶ ὀφείλω ἐπίσης νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ τιμὴ ἐπὶ τῆς ὁποίας κανονίζεται ἡ φορολογία τῆς ἐλαίας εἶναι εἰκονική, διότι φορολογεῖται ἐπὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου. Ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς φορολογήσωμεν ἐπὶ τῆς τιμῆς τῆς ἐλαίας, θὰ ἔπρεπε νὰ φορολογεῖται τότε μὲ 4%.

§363Ν. ΞΗΡΟΣ. Εἶσθε σύμφωνος, κύριε ὑπουργὲ νὰ φορολογήσητε τὴν ἐληά, ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὸν φόρον τὸν ὁποῖον πληρώνει τὸ λάδι; Δὲν θέλομεν τίποτε περισσότερον, διότι ἡ ἐλαία τότε δὲν θὰ ἐπλήρωνε περισσότερα τοῦ 1%. Ἡ ἐληὰ ἔχει μέσην τιμὴν ἀπὸ 3–10 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν καὶ ὁ μέσος ὅρος τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου εἶναι 16 δραχμάς. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει βλέπω ὅτι ἔχετε καθωρισμένην ἀντίληψιν καὶ θὰ ἦτο ματαιοπονία νὰ προσπαθήσω νὰ σᾶς μεταπείσω.

§364Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἔπρεπε ἡ ἐλαία νὰ φορολογῆται πρὸς 4% ἀπέναντι τοῦ 5.25 ποὺ φορολογεῖται τὸ ἔλαιον.

§365Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἡμεῖς δεχόμασθε νὰ μὴ βάλετε 4%, ἀλλ’ ἐν ἀναλογίᾳ τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου πρὸς τὴν τιμὴν τῆς ἐλαίας.

§366ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λύρας.

§367Θ. ΛΥΡΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐγένετο μία τροπολογία δεκτή, ἡ ὁποία ἀναφέρει ὅσους δὲν κατέβαλον τὸ ἐνοίκιον καὶ ἔχουν ἐκκρεμῆ λογαριασμοὺς πρὸς τὸ δημόσιον. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ περιληφθοῦν καὶ οἱ καταβάλοντες τὸ ἐνοίκιον.

§368Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ καμμίαν συζήτησιν διὰ τοὺς καταβάλοντας τὰ ἐνοίκια.

§369Θ. ΛΥΡΑΣ. Ἐφόσον ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή, ἡ ὁποία θὰ ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἀντιπροσώπους τοῦ δημοσίου, αὐτὴ θὰ κρίνῃ ἐὰν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐζημιώθησαν πραγματικῶς ἢ ὄχι.

§370Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν δέχομαι τίποτε.

§371Θ. ΛΥΡΑΣ. Ἔχω καὶ ἓν ὑπόμνημα πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἀναφέρει συγκεκριμένα πράγματα σχετικῶς μὲ τοὺς ἐνοικιαστὰς τοῦ φόρου τῆς ἐλαιοδεκάτης. Ἐκ τοῦ ὑπομνήματος αὐτοῦ ἀποδεικνύεται, ὅτι καὶ ἐξ ὑπαιτιότητος τῶν ἀρχῶν καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ δημοσίου, ἐζημιώθησαν οἱ ἐνοικιασταί.

§372Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχουν δικαίωμα νὰ κάμωσιν ἀγωγήν.

§373Θ. ΛΥΡΑΣ. Ἤθελα νὰ κάμω καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν. Ἐπειδὴ φέρετε καὶ τροπολογίας ὡς πρὸς τὸ σύστημα τῆς φορολογίας, δηλαδὴ δίδετε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν φορολογούμενον κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν νὰ πληρώσῃ εἰς εἶδος ἢ εἰς χρῆμα.

§374Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μέχρι τῆς ἐγκαταστάσεως. Εὐκολία εἶναι.

§375Θ. ΛΥΡΑΣ. Βεβαίως ἦτο ἐπάναγκες νὰ γίνῃ αὐτό, διότι διὰ τοῦ παλαιοῦ τρόπου τὸ Κράτος ἤρχετο νὰ ἐνισχύσῃ τὴν αἰσχροκέρδειαν, διότι οἱ ἔμποροι εὕρισκον τὴν περίστασιν καὶ ἐξεμεταλλεύοντο τοὺς παραγωγούς. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἠδύνατο ἡ ἐνοικίασις νὰ γίνῃ καὶ κατὰ κοινότητας, τὸ ὁποῖον δὲν τὸ ἐπιτρέπει ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει κατὰ δήμους. Ἐκ πείρας γνωρίζομεν ὅτι συνήθως οἱ ἐνοικιασταὶ κατὰ δήμους ἢ κατ’ ἐπαρχίας, ἀμέσως μετὰ τὴν κοινοποίησιν τῆς ἐγκρίσεως ἀναπλειστηριάζουν τὸ ἐνοίκιον κατὰ κοινότητας καὶ ἀπολαμβάνουν εἰς βάρος τοῦ δημοσίου μεγάλα ποσά, ὥστε δύνασθε νὰ βάλετε τὴν τροπολογίαν «κατὰ κοινότητας ἢ κατὰ τὴν κρίσιν σας», τῆς κατὰ τόπους ἐπιτροπῆς.

§376Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι μεταξὺ τῶν τροπολογιῶν, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ δεχθῶμεν.

§377Θ. ΛΥΡΑΣ. Ἔχω καὶ τὸ ἑξῆς νὰ παρατηρήσω, κ. ὑπουργέ. Αἱ δόσεις ἄρχονται ἀπὸ τῆς 1 Νοεμβρίου. Ἐὰν ἀναδειχθῇ ἕνας ἐνοικιαστὴς τὸν Δεκέμβριον, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώσῃ δύο δόσεις καὶ θὰ βαδίζῃ πρὸς τὴν τρίτην.

§378Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ παραλάβῃ ὅμως ἕτοιμο λάδι.

§379Θ. ΛΥΡΑΣ. Ἀλλ’ ἔτσι θὰ ἐνοικιάζουν μόνον οἱ ἔχοντες ρευστὸν χρῆμα.

§380Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μόλις γίνει ἡ ἐνοικίασις ξεύρει ποιὸ λάδι θὰ παραλάβῃ.

§381Θ. ΛΥΡΑΣ. Τὸν ὑποχρεώνετε ἐντὸς 3 ἡμερῶν νὰ πληρώσῃ τὰς δόσεις· εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο ἐφόσον τὸ δημόσιον εἶναι ἐξησφαλισμένον, μὲ κτηματοσημείωσιν ἴσην πρὸς τὸ ἐνοίκιον καὶ εἶναι ὑπέγγυον καὶ τὸ λάδι.

§382Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι ζήτημα συμφωνίας.

§383Θ. ΛΥΡΑΣ. Καὶ ἐγὼ ἐχρημάτισα ἐνοικιαστὴς πολλάκις καὶ γνωρίζω. Πρέπει νὰ ἀρχίζουν αἱ δόσεις ἕνα μῆνα μετὰ τὴν κοινοποίησιν τῆς ἐγκρίσεως.

§384Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι ζήτημα τοῦ διατάγματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἤδη πολλὰ διορθώθησαν.

§385Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἐφέτος διεξήχθησαν καλῶς.

§386Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔχω μικρὰν ἰδέαν περὶ τοῦ εὐεργετήματος, τὸ ὁποῖον ἐπήραμεν ὑπὲρ τῶν ἐνοικιαστῶν, ἔχω ὅμως πλήρη πεποίθησιν, ὅτι κατὰ τὴν τρέχουσαν περίοδον αἱ ζημίαι τῶν ἐνοικιαστῶν ἦσαν πραγματικαί. Λοιπὸν ὅλον τὸ ἐνοίκιον τοῦ τελευταίου ἔτους θὰ εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν τῶν ἐπιτροπῶν; Τουλάχιστον ἡ 6 δόσις νὰ εἶναι ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως ἐπιτροπῆς.

§387Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι.

§388Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀμφισβητήσετε ὅτι ἐζημιώθησαν.

§389Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι, δὲν ἀμφισβητῶ ὅτι οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ἐζημιώθησαν καὶ λέγω οἱ πλεῖστοι, ὄχι πάντες, διότι τινὲς τὴν ζημίαν τὴν ἐκάλυψαν διὰ τῆς μεγαλυτέρας ἀποδόσεως τῆς ἐνοικιασθείσης περιφερείας. Οἱ πλεῖστοι ὑπέστησαν θετικὰς ζημίας καὶ εἶμαι διατεθειμένος νὰ περιορίσω τὴν μείωσιν τὸ πολὺ μέχρι τοῦ ⅙ τοῦ ἐνοικίου, ἔστω καὶ ἂν ἡ ἀποδειχθεῖσα ζημία εἶναι μεγαλυτέρα, διότι δὲν ἄγομαι ἀπὸ προθέσεων νὰ καλύψω πᾶσαν ζημίαν.

§390Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὥστε ἡ 6η δόσις ἄνευ ἐπιτροπῆς;

§391Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ κριθῇ ὑπὸ ἐπιτροπῆς ἂν ἐζημιώθησαν, ἂν ὑπέστησαν θετικὴν ζημίαν καὶ ἂν ἡ θετικὴ ζημία εἶναι μεγαλυτέρα τῆς 6ης δόσεως, τότε θὰ τὴν χαρίσωμεν (τὴν 6ην δόσιν).

§392Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τότε θὰ δώσετε περισσότερα.

§393Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι.

§394Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ναί, μὰ τότε πῶς ἐδέχθητε τὴν τροπολογίαν;

§395Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω τὴν ἰδικήν μου τροπολογίαν. Ἀφοῦ μὲ ρωτᾶτε τὶ θὰ κάμω εἰς τὸ διάταγμα, σᾶς λέγω: εἰς τὸ διάταγμα διὰ τοὺς ἐφετεινοὺς ἐνοικιαστάς, οἱ ὁποῖοι ἐζημιώθησαν ἐκ τῆς πτώσεως τοῦ ἐλαίου, δὲν εἶμαι διατεθειμένος ν’ ἀφήσω διέξοδον μειώσεως τοῦ ὀφειλομένου μισθώματος πέραν τοῦ ⅙, δηλαδὴ πέραν τῆς 6ης δόσεως, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν τὸ δημόσιον νὰ ὑποστῇ ὅλην τὴν ζημίαν ἐκ τῆς πτώσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου. Δεχόμεθα ἐξ ἀνωτέρου ἠθικοῦ λόγου νὰ συνδράμωμεν τοὺς ζημιωθέντας, ἀλλ’ ὄχι δι’ ὅλην τὴν ζημίαν.

§396Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἂς κάμωμεν αὐτὸν τὸν συμβιβασμόν, νὰ ἀφεθῇ ἡ 6η δόσις ἄνευ τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς.

§397Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἀπόφασις θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἀλλὰ νὰ μὴ νομισθῇ ὅτι ἐάν τινὲς ἐζημιώθησαν ἐξ ἀπροόπτων αἰτίων ἢ θεομηνιῶν, ὅτι τὰς ἐκ τούτων ζημίας εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστῇ τὸ δημόσιον Διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονεῖτε ὅτι ἡ πρᾶξις ἡ μισθωτικὴ τοῦ φόρου τῆς δεκάτης, εἶναι πρᾶξις ἐμπορικὴ καὶ ὅτι, ὅταν κερδίζῃ ὁ δεκατιστὴς δὲν συμμετέχει καὶ τὸ δημόσιον εἰς τὰ κέρδη. Ἐὰν ὑποστῇ ζημίας μεγάλας καὶ ἐπειδὴ δὲν πρέπει νὰ καταστρέψωμεν ἀνθρώπους χρησίμους διὰ τὸ μέλλον ἀκόμη δὲ διότι ἐξεδηλώθη ἔντονος ἐπιθυμία τῆς Βουλῆς, σᾶς λέγω ὅτι, μπορεῖ νὰ ἐκδοθῇ διάταγμα, νὰ συμφωνήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἀλλ’ ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει θὰ καλύψῃ ὅλην τὴν θετικὴν ζημίαν. Ὄχι τὴν ἀποθετικὴν διότι ἂν ἐζημιώθη τις ἔστω καὶ 100 χιλ. δρχ. ἐξ οἱανδήποτε τῶν αἰτιῶν αὐτῶν, ἀλλ’ ἐζημιώθη ὑποθετικῶς, ἔχασε κέρδος, τὸ ὁποῖον θὰ εἶχεν, οὐδεμία μείωσις θὰ ἐπέλθῃ. Θετικὴν ζημίαν ἐννοῶ ἐκείνην ἡ ὁποία ὄντως ἐμείωσε τὴν περιουσίαν του, δηλαδὴ τὴν κάτω τοῦ εἰσπραχθέντος μισθώματος, τὴν μεταξὺ τοῦ πληρωθέντος μισθώματος καὶ τοῦ πληρωθέντος φόρου διαφοράν.

§398Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὥστε καὶ τὸ ἂν θὰ χαρισθῇ ἡ ἕκτη δόσις καὶ αὐτὸ θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὴν κρίσιν τῶν ἐπιτροπῶν.

§399Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαιότατα.

§400Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔκαμα πολὺ καλὰ ποὺ δὲν ἐχειροκρότησα τὴν ἀποδοχὴν τῆς τροπολογίας.

§401Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἂς ἀνακαλέσουν τὰ χειροκροτήματα.

§402Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ, κ. Ὑπουργέ, εἶμαι βουλευτὴς Οἰτύλου, κάτι λέγεται δὲ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διὰ τὰς ἐπαρχίας Οἰτύλου καί... ὑποθέτω θὰ ἀπαλειφθῇ καὶ ἐδῶ ἡ φρᾶσις.

§403Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§404Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἤδη θέλω νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι καὶ ὁ νομοθετικὸς λόγος εἶναι ἐνταῦθα ἐντελῶς διάφορος. Ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ τῶν αἰτίων ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐζημιώθησαν παραγωγοί, ἐδῶ πρόκειται περὶ τῶν δυσκολιῶν περὶ τὴν εἴσπραξιν, ἥτις προῆλθεν ἕνεκα ἄλλων δυσκολιῶν καὶ ἀντιλήψεων Λέγω λοιπὸν ὅτι ὁ νομοθετικὸς λόγος ἐδῶ εἶναι ἐντελῶς διάφορος καὶ εἶναι ἐξεταστέον τὸ ζήτημα ἐντελῶς χωριστά. Πρόκειται περὶ ἑνὸς καὶ μόνον ἔτους, κακοῦ ἔτους, διὰ τὸν τόπον αὐτόν. Μετὰ τινας ἡμέρας ἔχομεν καὶ μίαν λύσιν ἄλλην καὶ ἑπομένως εἶναι ἐξεταστέον τὸ ζήτημα, εἶναι ἐντελῶς χωριστά. Θὰ εἴμεθα οἱ ὀφειλέται τοῦ δημοσίου, κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, κατὰ πᾶσαν βεβαιότητα, διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ εἰσπράξωμεν ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ πληρώνουν οἱ φορολογούμενοι εἰς τὸν ἐνοικιαστήν.

§405Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι, διότι θὰ ληφθῇ πρόνοια.

§406Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Νὰ μὴ πληρώσουν καὶ ἐκεῖνοι λοιπόν. Ἐγὼ θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἶναι αὐτὸ εἰς τὴν διάταξιν καὶ ὄχι μόνον ἐδῶ, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 8 διότι ἐγὼ εἶμαι ἐκ τῶν ὀρθοδόξων καὶ μάλιστα πολὺ πιστῶν εἰς τὰ συνταγματικὰ ζητήματα. Ἐγὼ σᾶς διαφιλονεικῶ τὸ δικαίωμα νὰ καθορίζητε τὴν βεβαίωσιν φόρων διὰ διατάγματος καὶ τὸ λέγω διὰ νὰ τεθῇ εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, μολονότι ἐγὼ δὲν φαντάζομαι, ὅπως ἄλλοι τινές, ὅτι ἡ ἱστορία θὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὰς ἀγορεύσεις μου, ἀλλὰ τέλος πάντων διὰ νὰ μὴ ἀκούσω εἰς ἄλλας συζητήσεις ὅτι ἀντιφάσκω πρὸς ἑαυτόν, διὰ τοῦτο τὸ λέγω. Σᾶς βεβαιῶ χωρὶς δισταγμὸν ὅτι ἐὰν τοιαῦτα ζητήματα ἔλθουν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, θὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι ἀντισυνταγματικαὶ αἱ διατάξεις αὐταὶ διότι ἡ ἱστορία τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος δὲν εἶναι εἰμὴ ἱστορία βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως φόρων· τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι ζήτημα θεμελειῶδες. Τὸ ζήτημα κ. ὑπουργέ, αὐτὸ συνεζητήθη εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην πρὸ 18ετίας ἐλπίζω δὲ ὅτι θὰ τὸ συζητήσωμεν καὶ μετὰ 18ετίαν. Ἀκούσατε, κ. ὑπουργέ, τὶ ἐπρόκειτο περὶ τοῦ τότε ψηφισθέντος νόμου. Ἠγέρθη τότε ζήτημα, εἴχομεν ἐγγραφῆ 20 βουλευταὶ ἠγόρευσα δὲ μόνον ἐγώ, παρῃτήθησαν οἱ 19, διότι ἡ Κυβέρνησις μετὰ τὴν ἀγόρευσίν μου παρεδέχθη, καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης προήδρευεν ὁ κ. Ἐλ. Βενιζέλος, ὅτι ζήτημα βεβαιώσεως φόρων καὶ ὁρισμοῦ κοινῶν δὲν γίνεται διὰ διαταγμάτων ἀλλὰ διὰ νόμου.

§407Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἐδέχθη ὅτι δὲν εἶναι τύποις ὀρθὸν νὰ γίνεται τοῦτο.

§408Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι μόνον, ἀλλ’ οὐδὲ ἐπιτετραμένον.

§409ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σχοινᾶς.

§410Σ. ΣΧΟΙΝΑΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῶν ἀπόψεων τὰς ὁποίας ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος καὶ παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, ὅπως ἀπαλάξητε τῆς φορολογίας ἕνα ποσὸν ἐλαίου τὸ ὁποῖον νὰ χρησιμοποιοῦν οἱ χωρικοὶ διὰ τὰς οἰκιακάς των ἀνάγκας. Ἐὰν ὄχι 200 ὀκ. τοὐλάχιστον 50 δὲν εἶναι δυνατὸν κ. Ὑπουργέ Ἐφόσον καὶ εἰς ἄλλα προϊόντα ἀφήνεται ἕνα ποσὸν ἐλεύθερον τῆς φορολογίας διὰ τὴν κατανάλωσιν τῶν οἰκιῶν, ὑποθέτω ὅτι δύναται νὰ γίνῃ καὶ ἐδῶ αὐτό.

§411ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σαρακηνός.

§412Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Ἀντιπροσωπεύων ἐπαρχίαν καθαρῶς ἐλαιοπαραγωγικὴν, ἤθελον νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε ἔλαβε πρὸς προστασίαν τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν. Εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀμφισβητήσεως, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν διοίκησιν τῆς Χώρας, ἔλαβεν ὁμολογουμένως μέτρα προστατευτικὰ τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν ἐνῷ ἀντιθέτως αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις ἡ μία κατόπιν τῆς ἄλλης εἶχον λάβει μέτρα ἐξοντώσεως τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐψηφίσθη, ὡς γνωστόν, ὁ νόμος ὁ προστατευτικός, δυνάμει τοῦ ὁποίου πρὸς προστασίαν τῶν παραγωγῶν τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν ἀπηγορεύθη διὰ νόμου ἡ ἀνάμιξις τοῦ σπορελαίου μετὰ ἐλαιολάδου. Εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον ἐτέθη μία εὐεργετικωτάτη διάταξις, δυνάμει τῆς ὁποίας ἀπαγορεύεται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν διατίμησιν τοῦ ἐλαιολάδου. Ἐπίσης ἐτέθη καὶ ἄλλη εὐεργετικὴ διάταξις, δυνάμει τῆς ὁποίας, καὶ τὴν πρότασιν ταύτην ἔκαμεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιτρέπεται ἡ ἐξαγωγὴ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὅλα αὐτὰ εἶναι μέτρα ἅγια, ἐτέθησαν εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον, ἀλλὰ δυστυχῶς, γνωρίζει τοῦτο κάλλιστα ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος κατάγεται ἀπὸ ἐξαιρετικῶς ἐλαιοπαραγωγικὴν περιφέρειαν, ὅτι τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ νομοθετικὰ δὲν ἔφεραν καμμίαν ἀπολύτως βελτίωσιν εἰς τὰς ἐλαιοπαραγωγικὰς ἐπαρχίας, παρὰ τὴν καλὴν διάθεσιν, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐπέδειξε. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προτείνεται μείωσιν τοῦ φόρου· ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι καὶ ἡ προκειμένη μείωσις δὲν θὰ φέρῃ αἰσθητὴν βελτίωσιν εἰς τὰς ἐλαιοπαραγωγικὰς ἐπαρχίας. Καὶ καταλήγων θὰ κάμω τὴν σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἵνα λάβῃ ριζικώτερα μέτρα πρὸς προστασίαν τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τραγικὴν κατάστασιν.

§413ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§414Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι ἡ ἐλαιοπαραγωγὴ εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς κυριωτέρους πλούτους τῆς χώρας μας. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν Κοινοβουλευτικὴν εἰς τὴν ὁποίαν συνεζητήσαμεν σχετικὸν ζήτημα, ἐδήλωσα ὅτι αἱ σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ πέρυσιν ἕως ἐφέτος ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἐλαίου μετεβλήθησαν. Πέρυσιν ὑπεστήριζα ὅτι ἔπρεπε νὰ διατηρήσωμεν καὶ τὴν παραγωγὴν τῶν ἐλαιοσπόρων, διότι πέρυσιν τὰ σπορέλαια ἐκόστιζον ὀλιγώτερον ἀπὸ τὸ λάδι τῆς ἐλαίας καὶ ἑπομένως ἐφρόνουν ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ τρώγωμεν περισσότερον σπορέλαιον καὶ νὰ ἐξάγωμεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν περισσότερον ἔλαιον, ἰδίως ἂν τὸ κατεργαζόμεθα καλλίτερα. Ἀπὸ πέρυσι τὰ πράγματα μετεβλήθησαν καὶ μετεβλήθησαν καὶ αἱ ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως. Σήμερον δυστυχῶς τὸ λάδι τῶν ἐλαιῶν εἶναι ἐφθηνώτερον, καὶ δι’ αὐτὸ ἐκάμαμε καὶ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου γνωρίζετε ὅτι ἐπιβάλλομεν βαρεῖαν φορολογίαν εἰς τοὺς ἐλαιοσπόρους. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ σταθῶμεν εἰς αὐτὸ τὸ μέτρον μόνον τὸ ὁποῖον ἐλάβομεν διὰ τὴν ἐλαιοπαραγωγὴν ἐκ φόβου μήπως ἡ ἐτησία αὔξησις τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς δὲν συνοδεύεται ἀπὸ ἀνάλογον αὔξησιν τῆς καταναλώσεως διότι πολὺς κόσμος δυστυχῶς προτιμᾷ τὰ σπορέλαια ἀπὸ τὰ ἐλαιόλαδα, ἕνεκα τοῦ φόβου αὐτοῦ, ὅτι ἡ μείωσις τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι παγία, ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη καὶ κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν μονοπώλησιν τῆς παραγωγῆς τοῦ ἐλαίου καθ’ ὅλον τὸ Κράτος. Δηλαδὴ τὴν δημιουργίαν ἑνὸς ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος θ’ ἀνελάμβανεν ν’ ἀγοράζῃ ὅλον τὸ προσφερόμενον ἔλαιον ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς εἰς μίαν ὡρισμένην τιμήν, ἡ ὁποία θὰ ἔδιδεν εἰς τὸν παραγωγὸν ἕνα εὔλογον κέρδος, θὰ τὸ ἐπωλοῦσε εἰς τιμάς, αἱ ὁποῖαι καὶ διὰ τὸν καταναλωτὴν θὰ ἦσαν καλαί, διότι θὰ ἦσαν κατώτεραι καὶ ἑπομένως θὰ εἴχομεν μίαν καλὴν τιμὴν διὰ τὸν παραγωγὸν ὄχι πολὺ πλουσίαν, ἀλλ’ ἐπαρκῆ καὶ καλὴν τιμὴν διὰ τὸν καταναλωτήν. Τὸ περιπλέον τῶν ἀναγκῶν τῆς χώρας θὰ τὸ ἐξήγαγεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἴτε αὐτούσιον ἔλαιον, εἴτε ἀκόμη καλλίτερα εἰς σάπωνα διότι ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς θὰ ἠμποροῦσε ν’ ἀναλάβῃ τὴν φροντίδα νὰ κατεργάζηται τῆς κατωτέρας βέβαια ποιότητος τὸ ἔλαιον διὰ παραγωγὴν σάπωνος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἠδύνατο τοὐλάχιστον νὰ ἐφοδιάσῃ τὰς ἀγορὰς τῆς Ἀνατολῆς, τοὐλάχιστον τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν. Αὗται εἶναι αἱ ἀντιλήψεις εἰς τὰς ὁποίας καταλήγει ἡ Κυβέρνησις. Βέβαια τὰ πράγματα ἀπὸ τὴν σκέψιν μέχρι τῆς ἐκτελέσεως ἔχουν μιὰ ἀπόστασιν σπουδαίαν. Πρόκειται νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι πρόκειται νὰ ὑπερβῇ τὰς ἱκανότητας τῆς ἰδικῆς μας ἀγορᾶς. Νομίζω ὅτι κατ’ αὐτὴν τὴν διεύθυνσιν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ζητήσωμεν τὴν σωτηρίαν αὐτῆς τῆς παραγωγῆς μας, τῆς μεγάλης, τῆς τεραστίας, τὴν ὁποίαν ἔχομεν. Ἔργον αὐτοῦ τοῦ ὀργανισμοῦ θὰ εἶναι ἐπίσης νὰ προπαγανδίσῃ τὴν ἀξίαν τοῦ ἐλαίου, τὴν ὑγιεινὴν ἀξίαν τοῦ ἐλαίου, ὥστε νὰ προτιμᾶται τὸ ἔλαιον ἀπὸ τοὺς ἐσωτερικοὺς καταναλωτὰς καὶ ἀπέναντι τοῦ βουτύρου συνεπῶς προτιμότερον νὰ κάμωμεν αὔριον τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τῶν ὑπαλλήλων καὶ τὴν Παρασκευὴν τὸ ἐνοικιοστάσιον.

§415Κ. ΣΑΡΑΚΗΝΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος μᾶς καθησύχασεν ὁμιλήσας περὶ ἱδρύσεως αὐτονόμου ὀργανισμοῦ καὶ μονοπωλήσεως τοῦ λαδιοῦ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἶναι τοῦτο νὰ λάβῃ ριζικώτερα μέτρα, νὰ καταργήσῃ τελείως τὸν ἐξαγωγικὸν δασμὸν τοῦ ἐλαιολάδου, ἐπὶ ὁρισμένον χρονικὸν διάστημα, ἔστω καὶ ἐπὶ ἓν ἑξάμηνον. Κι’ ἐγὼ τοῦτο κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν πιστεύω ὅτι αὐτὸ θὰ ἀσκήσῃ ἄμεσον ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν τοῦ ἐλαιολάδου. Ἔχω ὅμως πάντα λόγον νὰ πιστεύω ὅτι τὸ λάδι θὰ φύγῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐὰν καταργήσωμεν ὁλοσχερῶς τὸν ἐξαγωγικὸν δασμὸν τοῦ ἐλαίου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἐπέλθῃ ζήτησις ἔξωθεν καὶ κατ’ ἀναπόδραστον ἀνάγκην θὰ ἔχωμεν ὕψωσιν τῶν τιμῶν τοῦ ἐλαίου. 70 ἑκατομ. εἰσπράττει τὸ δημόσιον ἀπὸ τὸν ἐξαγωγικὸν δασμόν. Εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν καταργήσετε αὐτὸν ἐπὶ ἓν ἑξάμηνον μόνον κ. Ὑπουργέ, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι θὰ ἐξαχθοῦν ἐλαιόλαδα, θὰ φύγουν τὰ ἀποθέματα καὶ θὰ ἔχομεν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν προϊόντων.

§416ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς.

§417Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ἐγὼ κύριοι βουλευταὶ θὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὴν μείωσιν τῶν φορολογικῶν ποσοστῶν καὶ θὰ τὸν παρακαλέσω εἰς τὴν διάταξιν τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη, ὅπως διὰ διατάγματος ἐλαττώσῃ τὸ ποσοστὸν τὸ φορολογικὸν τοῦ ἐλαίου εἰς ὡρισμένας περιφερείας, μὴ καθορισθῶσιν ὀνομαστικῶς αὗται ἀλλὰ ἐπιτραπῇ τὸ αὐτὸ μέτρον νὰ ληφθῇ καὶ δι’ ἄλλας περιφερείας αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν. Ἐλέχθη τὸ ἐπιχείρημα ὅτι ἐλαττοῦται ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου εἰς ὡρισμένας περιφερείας ἔνθα τοπικοὶ φόροι εἶναι ἀνώτεροι. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν, διότι οἱ κάτοικοι αὐτῶν ἐζήτησαν τὴν ἐπιβολὴν τοπικῶν φόρων, διὰ τοπικοὺς σκοπούς.

§418Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ εἶναι διότι ἡ ἀναλογία τοῦ ἐξαγομένου ἐλαίου ἀπέναντι τῆς παραγομένης ποσότητος εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα. Ἐπομένως ὑπάρχει μεγαλύτερον ποσοστὸν τῆς παραγωγῆς, παρὰ εἰς τὰς ἄλλας νήσους, ὄχι διότι ὑπάρχουν πρόσθετοι φόροι τοῦτο δὲ πράγματι ἐξηκριβώθη κατόπιν ἐλέγχου. Ἡ Κυβέρνησις, ἤδη ἀπὸ τῆς καταθέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶχεν δηλώσει, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν ἀποδειχθῇ ἐκ τῶν ἐρευνῶν εἰς ἃς θὰ προέβαινεν ὅτι ὄντως μεγαλυτέρα εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ φορολογουμένου ἐν Μυτιλήνῃ, θὰ μειώσῃ περισσότερον τὸν ἐξαγωγικὸν φόρον ἐν Μυτιλήνῃ. Τὴν ὑπόχεσιν ταύτην ἐκπληροῦμεν σήμερον. Ἐὰν ἐκάμαμεν τὸ αὐτὸ εἰς τὴν Κέρκυραν τὸ ἐκάμαμεν διότι ἔρχεται ἀμέσως μετὰ τὴν Μυτιλήνην, καὶ διότι εἶναι τὸ κύριον προϊὸν τῆς, ἴσως καὶ τὸ ἀποκλειστικόν. Τοῦτο δὲν τὸ ἔκαμα οὔτε εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα.

§419Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Αἰσθάνομαι ἰδιάζουσα χαρὰν διότι ἠλαττώσατε τὰ βάρη τοῦ ἐλαίου ὡρισμένων περιφερειῶν καὶ ὅμως οἱ βουλευταὶ καὶ τῶν ἄλλων νήσων ὑπεβάλλομεν κοινὴν τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας ἀναγνωρίζομεν ὅτι ὁ ἀγὼν ὑπὲρ τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς εἶναι κοινός. Τώρα, πῶς σήμερον παρουσιαζόμεθα διῃρημένοι εἰς τάξεις προνομιούχων περιφερειῶν καὶ μή, δὲ τὸ ἠξεύρω. Ἄλλωστε συντρέχει καὶ τὸ ἐπιχείρημα τὸ σοβαρὸν, ὅτι διὰ διατάγματος μετὰ μελέτην ἐπισταμένην θὰ ἐφαρμόσωμεν αὐτὸ τὸ μέτρον. Ζητοῦμεν λοιπὸν ἐν ὀνόματι τῆς ἰσότητος καὶ τῆς ἀλληλεγγύης τῶν παραγωγῶν νὰ μὴν ρίξετε τὸ σπέρμα τῆς διχονοίας, διότι ἐὰν τώρα καθωρίσητε τὴν ἀνισσότητα θὰ ἀναγκασθῶμεν ἡμεῖς εἰς μέλλον νὰ ἀγωνιζώμεθα νὰ τὴν ἀνατρέψωμεν, ἐκτὸς τούτου εἰς τὸ ἄρθρον 8 παρατηρῶ ὅτι κατὰ λάθος ἀσφαλῶς τυπογραφικὸν ἐπιβάλλετε ἕνα φόρον ἐξωφρενικὸν ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ πυρηνελαίου. Δεδομένου ὅτι ἡ ἀξία τοῦ πυρινελαίου κατ’ ὀκᾶν εἶναι 9 δρχ., 3% ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ πυρινελαίου εἶναι 30 περίπου λεπτά. Ὥστε ἐπιβάλλετε 30 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ τοῦ ἐλαιοπυρῆνος, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἡ ἀξία τοῦ ἐλαιοπυρῆνος εἶναι 25 λεπτά. Εὐτυχῶς πρὸ ὀλίγου ἡ ὑπηρεσία σας ἀνεγνώρισεν ὅτι δὲν πρόκειται περὶ 3% ἀλλὰ περὶ 30%. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ διορθωθῇ τὸ λάθος τοῦτο.

§420ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§421Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δέχεται τὴν τροπολογίαν τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σπεύσῃ νὰ δώσῃ διαταγάς, οὕτως ὥστε νὰ μὴ ἐνοχληθοῦν οἱ ἐνοικιασταὶ οἱ ὀφείλοντες εἰς τὸ δημόσιον, μέχρις ὅτου ἀποφανθῇ ἡ ἐπιτροπὴ ἂν ὀφείλουν νὰ πληρώσουν τὰ ὀφειλόμενα ἢ ὄχι.

§422Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δηλαδὴ οἱ ἐνοικιασταὶ τοῦ 29–30 θὰ κληθοῦν τὸ ταχύτερον νὰ καταβάλουν τὴν 5ην δόσιν. Μόνον περὶ τῆς 6ης δόσεως θὰ γίνῃ λόγος ἂν ἢ ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει θὰ ἀπαλλαγοῦν.

§423ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βότσαλος.

§424Γ. ΒΟΤΣΑΛΟΣ. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, κύριοι, γίνεται μείωσις τῆς φορολογίας τοῦ ἐλαίου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μετὰ χαρᾶς βλέπουν αἱ ἐλαιοπαραγωγικαὶ ἐπαρχίαι. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως θὰ ἔπρεπε νὰ ἤκουε τὰ δίκαια παράπονα τῶν βιομηχανιῶν, ἢ τῶν περιφερειῶν ἐκείνων εἰς τὰς ὁποίας ὑφίσταται ἔγγειος φορολογία καὶ εἰς τὰς ὁποίας τὸ πυρηνέλαιον φορολογεῖται δι’ ἐγγείου ἀντιθέτως πρὸς τὰς ἐπαρχίας τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν οὐδεμίαν τοιαύτην φορολογίαν. Ἄλλα μέτρα καὶ ἄλλα σταθμὰ ὑφίστανται διὰ τὴν φορολογίαν τοῦ πυρηνελαίου καὶ τοῦ πυρηνοσάπωνος εἰς τὰς νέας χώρας καὶ ἄλλα εἰς τὴν παλαιάν. Τὸ τοιοῦτον δημιουργεῖ μίαν πλεονεκτικὴν κατάστασιν τῆς βιομηχανίας τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος ἐν παραλληλισμῷ πρὸς τὴν βιομηχανίαν τῶν ἄλλων χωρῶν καὶ δὲν εἶναι μικρὰ αὐτὴ ἡ διαφορὰ ἡ ὑφισταμένη μεταξὺ τῆς φορολογίας αὐτῆς. Φαντασθῆτε, ὅτι ἕνα ἐργοστάσιον ἐργαζόμενον ἐν Μυτιλήνῃ φορολογεῖται μὲ 150 χιλιάδες δραχμὰς τοὐλάχιστον ἐπὶ πλέον ἐτησίως, διαφορὰν μεγίστην πρὸς ὄφελος τῶν ἐργοστασίων τὰ ὁποῖα λειτουργοῦν εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα. Ἡ δημιουργία τῶν ἐργοστασίων εἰς τὰς νέας χώρας ἔχει ὡς βάσιν ὡρισμένον Χέντελφαντ. Ἀντιθέτως αἱ μεγάλαι βιομηχανίαι αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐν Πελοποννήσῳ καὶ εἰς ἄλλα μέρη τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, ἔχουσι ὡς πλεονέκτημα, ὅτι δὲν ἔχουσι τοῦτο ὡς βάσιν. Εἶναι δὲ μέγιστον τὸ πλεονέκτημα τοῦτο διὰ τὰ ἐργοστάσια αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν τὸ ἥμισυ τῆς ἀγορᾶς τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ δώσουν τὸ προϊὸν των πρὸς κατανάλωσιν, ἐνῷ τὰ ἄλλα εὑρίσκουν ἀμέσως συναγωνιστὰς εἰς τὰς ἄλλας βιομηχανίας τοῦ Πειραιῶς καὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν αἱ ὁποῖαι ἀπολαύουν ἀτελειῶν. Δὲν εἶναι δίκαιον ἐφόσον πρόκειται ὀλίγας ἑκατοντάδας μόνον νὰ χαρίσητε εἰς τὰς ἐπαρχίας αὐτάς, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ὑφίσταται ἡ φορολογία αὐτὴ πρὸς ὄφελος ὡρισμένων καὶ πρὸς βλάβην τῶν ἄλλων. Ἔπειτα ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ καλλίτερον νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ νὰ ἴδῃ, ὅτι ἐδημιουργήθη μία τάξις προνομιούχων καὶ θὰ θελήσῃ νὰ θεραπεύσῃ τὸ ἄτοπον αὐτό, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀπὸ τόσον καιρὸν φροντίζομεν νὰ ἐπιτύχωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἔπειτα ἔχομεν τὸ ἄρθρον 7 τοῦ παρόντος νομοσχεδίου διὰ τοῦ ὁποίου σήμερον ἡ Κυβέρνησις κατεῖδε τὴν ἀνάγκην ὅπως καταργήσῃ μίαν φορολογίαν ὑφισταμένην. Διότι δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῶν πυρηνελαίων τὰ ὁποῖα παράγονται εἰς τὸν τόπον, πρόκειται περὶ εἰσαγομένων πυρηνελαίων πρὸς κατεργασίαν εἰς τὰ ἐργαστάσια αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐνῷ ἔχουν ἄλλην προέλευσιν ἐξ ἀνατολῆς, φορολογοῦνται εἰς τὰ μέρη τὰ ἰδικά μας. Σήμερον διὰ τοῦ ὑφισταμένου νόμου 3365, ἀντιθέτως τὰ ἐδῶ παραγόμενα δὲν φορολογοῦνται. Ἐσπεύσαμεν ἀμέσως ὅταν ἔγεινεν ἡ ἑρμηνεία τοῦ νόμου τούτου, νὰ διαμαρτυρηθῶμεν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§425Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸν τότε.

§426Γ. ΒΟΤΣΑΛΟΣ. Ὄχι, διότι τώρα ἔγεινεν ἡ ἑρμηνεία καὶ ἀπὸ τὴν ἑρμηνείαν καὶ ἐνταῦθα, ὑπεβλήθη ὁ φόρος αὐτός. Ἐὰν εἶχε ψηφισθῇ ὁ νόμος 3365 δὲν ἐφηρμόσθη, παρὰ ἔρχεται τὴν 31 Μαρτίου 1927 καὶ δίδεται αὐθεντικὴ ἑρμηνεία τοῦ νόμου αὐτοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου διετάσσετο ἡ ἐπιβολὴ μιᾶς φορολογίας.

§427Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δηλαδὴ ἐπεβλήθη φόρος ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων πρὸς κατεργασίαν ἐλαιοπυρήνων καὶ τὰ προϊόντα τῆς ὁποίας ἐξάγονται εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§428Γ. ΒΟΤΣΑΛΟΣ. Ἤλθομεν καὶ διεμαρτυρήθημεν, κ. συνάδελφε, καὶ τότε ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις ὅπως ὑπὸ τύπον παρακαταθήκης καὶ ἐγγυήσεως τραπεζιτικῆς κατατίθεται ὁ φόρος αὐτός, εἰς τὰ κατὰ τόπους τελωνεῖα μέχρις ἐπιλύσεως τοῦ ζητήματος. Σήμερον βλέπω ὅτι καταργεῖται ὁ φόρος αὐτὸς θὰ ἔπρεπε ὅμως νὰ καταργηθῇ ἀφ’ ὅτου ἐπεβλήθη. Διότι ἔχομεν ἤδη δόσει ἐγγυήσεις τραπεζιτικὰς εἰς τὰ τελωνεῖα ἀπὸ 70–100 χιλιάδας δραχμὰς καὶ εἶναι δίκαιον νὰ τὸν καταργήσητε τὸν φόρον αὐτὸν ἀφ’ ὅτου ἐπεβλήθη, διὰ νὰ κατορθώσωμεν ν’ ἀπαλλαγῶμεν τῶν ἐγγυήσεων διότι ἄλλως θὰ καλέσετε τοὺς ἐμπόρους νὰ καταβάλουν τὸν ὀφειλόμενον φόρον, ἐνῷ εἶναι ἀδύνατον νὰ πληρώσουν αὐτοί, θὰ εἶναι δὲ ὀφειλέται ἑνὸς φόρου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀδικαιολόγητος καθὼς γράφετε εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τὸ σημερινόν. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ καταργήσετε τὸν φόρον, ἀφ’ ὅτου ἴσχυσεν ὁ νόμος αὐτός.

§429Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὸν φόρον τοῦ πυρηνελαίου καὶ τῶν πυρηνοσαπώνων γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι οἱ φόροι αὐτοὶ ὑφίστανται χάριν τῆς προστασίας τῶν ἐλαιοσαπώνων.

§430Γ. ΒΟΤΣΑΛΟΣ. Εἶναι ἄδικος ἡ φορολογία αὐτή.

§431Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπόψε δὲν δυνάμεθα νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα αὐτό. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ζήτημα βεβαίως ἀναγνωρίζομεν ὅτι ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ τὸ ἱστορικὸν τοῦ πράγματος ἔχει ὡς ἑξῆς: Μέχρι μὲν τῆς ἡμέρας τῆς καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου ἔχει γίνῃ παρακαταθήκη χρηματική, μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου εἰσεπράχθη δὲν δίδεται δηλαδὴ τραπεζιτικὴ ἢ προσωπικὴ ἐγγύησις. Ἀφ’ ἧς ἡμέρας κατετέθη τὸ νομοσχέδιον, ἔκτοτε, διετάχθησαν τὰ τελωνεῖα νὰ δέχωνται τραπεζιτικὰς ἐγγυήσεις. Ὡς πρὸς αὐτὰ δὲν γεννᾶται ζήτημα, ὅτι θὰ σᾶς ἀποδοθῶσιν καὶ δὲν θὰ καταπέσωσι ὑπὲρ τοῦ δημοσίου. Πρὸ τοῦ χρόνου αὐτοῦ, ὑπῆρχε χρηματικὴ παρακαταθήκη. Ἐγὼ δέχομαι νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀποδίδῃ ἐν μέρει τὰς παρακαταθήκας αὐτάς. Νὰ τεθῇ ὅτι «δύναται ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀποδώσῃ τὰς γενομένας παρακαταθήκας ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει».

§432Γ. ΒΟΤΣΑΛΟΣ. Αὐτὸ ὑπάρχει καὶ εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦ τελωνείου Πλωμαρίου. Ἀπαντᾷ ὅτι δύνανται νὰ δοθῶσι καὶ ἐγγυήσεις τραπεζιτικαὶ πρὸ τῆς καταθέσεως.

§433Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ τεθῇ ὅτι «δύναται ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν». Αὐτὸ τὸ δέχομαι.

§434ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§435ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 9 Ἰανουαρίου 1930 περὶ συνεπειῶν τῆς ὑπερημερίας τῶν ὀφειλετῶν τοῦ δημοσίου». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς συνομολόγησιν δανείου διὰ τὰ παραγωγικὰ ἔργα».

§436Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ γίνῃ δυνατὸν μὲ τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς.

§437Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θεωρεῖτε ἀναγκαίαν τὴν χρησιμοποίησιν τῶν μὴ ἐκδοθεισῶν ὁμολογιῶν τοῦ δανείου;

§438Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὴν θεωρῶ ἀναγκαίαν. Ἐλπίζω νὰ μὴ τὴν χρησιμοποιήσω, ἀλλὰ θέλω νὰ ἔχω αὐτὸ τὸ δικαίωμα.

§439Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ καταβολὴ θὰ γίνῃ πρὶν ἢ γίνῃ συμφωνία περὶ δανείου;

§440Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ γίνῃ συμφωνία περὶ δανείου ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς προκαταβολῆς. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐπειδὴ δὲν ἔχει τὴν εὐχέρειαν τῆς ἐκλογῆς νὰ μὴ εὑρεθῶμεν πρὸ τοῦ διλήμματος ἢ νὰ διακόψωμεν τὰ ἔργα ἢ νὰ ἐκδώσωμεν δάνειον.

§441Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ναί, ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὶ νόημα ἔχει ἡ χρησιμοποίησις αὐτῶν τῶν ὁμολογιῶν ἀφοῦ δὲν ἔχει συναφθῇ δάνειον.

§442Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μπορεῖ νὰ συνομολογηθῇ δάνειον καὶ νὰ ἀναλάβῃ ἡ Τράπεζα τὴν ἀγορὰν τῶν ὁμολογιῶν.

§443Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σεῖς δὲν θέλετε νὰ χρησιμοποιήσετε ὁλόκληρον τὸ δάνειον διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν ὁμολογιῶν. Ἐφόσον ὅμως δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ ἀπὸ ἄλλους τραπεζίτας καὶ ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος μαζύ σας νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ διὰ νὰ πάρετε μίαν προκαταβολή, ἀλλὰ ἡ προκαταβολὴ αὐτὴ πρέπει νὰ ἔχῃ ὅλας τὰς ἐγγυήσεις τοῦ πλήρους δανείου. Αὐταὶ αἱ ὁμολογίαι εἶναι πραγματικῶς ἓν σπουδαῖον κεφάλαιον διότι εἶναι προνομιοῦχα χαρτιά.

§444Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σπουδαῖον, δηλαδὴ ἁπλῶς προηγοῦνται.

§445Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λόγῳ τῆς προτεραιότητος δύνανται νὰ προσαχθοῦν ὁπουδήποτε καὶ πρέπει νὰ τὸ φυλάξωμεν.

§446ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη;

§447ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§448ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως μέρους τῶν ὑπὸ τοῦ ἰχθυοτροφείου Κλεισόβης ἐσόδων αὐτῶν εἰς τὸν δῆμον Μεσολογγίου» ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§449Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου παρέχονται εἰς διαφόρους δήμους διάφορα χρηματικὰ ποσά, ὅπως εἰς τὸν δῆμον Μεσολογγίου, Πρεβέζης καὶ Κηφισσιᾶς. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ ὁ δῆμος Καλαμῶν, ὁ ὁποῖος προσφέρει τόσα ποσὰ καὶ δὲν ἀπολαμβάνει ἀπολύτως τίποτα, ἂν καὶ ἔχει τόσας ἀνάγκας. Καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ὁ δῆμος τῶν Καλαμῶν.

§450Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχει ἰχθυοτροφεῖον;

§451Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν ἔχει ἰχθυοτροφεῖα, ἀλλὰ ἔχει ἄλλας ἀνάγκας πολὺ μεγαλυτέρας.

§452Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ μέτρου ὁ δῆμος Προβέζης θὰ ζημιωθῇ διότι θὰ καταργηθῇ ὁ φόρος ἐλευθέρας ἁλιείας.

§453Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἐπιχορήγησις καὶ εἰς τὴν πόλιν τῶν Καλαμῶν. Μήπως ἔχει ἰχθυοτροφεῖα ἡ Κηφισσιὰ κ. Ὑπουργὲ καὶ δίδετε ἐπιχορήγησιν;

§454Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν Κηφισσιὰν ἐδόθη ἐπιχορήγησις διότι εἶναι τὸ μοναδικὸν προάστειον τῶν Ἀθηνῶν.

§455ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ φονευθέντος ἐν συμπλοκῇ μετὰ λῃστῶν ἀνθυπασπιστοῦ τῆς χωροφυλακῆς Ι. Δαφέρμου» ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μυλωνογιάννης.

§456Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον ὄχι διότι δὲν συμφωνῶ ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἀπονομὴν τῆς συντάξεως ἡ ὁποῖα δίδεται εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ Δαφέρμου, ἀλλὰ θὰ ἐπροτίμων τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ μὴ διετυποῦτο προσωπικῶς ἀλλὰ νὰ διετυποῦτο ἀντικειμενικώτερον. Νὰ μὴ ἔλεγεν ὅτι ἀπονέμεται σύνταξις εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ Δαφέρμου, διότι σᾶς ἐρωτῶ ἐὰν αὔριον φονευθῇ καὶ ἄλλος ἀξιωματικὸς τῆς χωροφυλακῆς θὰ κάμωμεν καὶ ἄλλον νόμον; Θὰ ἠδύνατο τὸ νομοσχέδιον νὰ διατυποῦτο ὡς ἑξῆς: «οἱ φονευθέντες ἢ οἱ φονευόμενοι παρὰ λῃστῶν στρατιωτικοὶ θὰ λαμβάνουν τὴν σύνταξιν εἴτε τὸν μισθὸν τοῦ βαθμοῦ τὸν ὁποῖον κατεῖχον εἴτε τὸν ἀνώτερον εἴτε τὰς ἀποδοχὰς δύο βαθμῶν». Δηλαδὴ νὰ περιλαμβάνῃ καὶ κατηγορίας ὡρισμένων ὀργάνων τῆς χωροφυλακῆς.

§457Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑπάρχει κείμενος νόμος διὰ τοῦ ὁποίου δίδεται ὡς σύνταξις μισθὸς δύο βαθμῶν παραπάνω. Κατὰ τὸν κοινὸν νόμον ἡ οἰκογένεια τοῦ Δαφέρμου ἔπρεπε νὰ πάρῃ ὡς σύνταξιν τὸν μισθὸν τοῦ ὑπομοιράρχου, τὸ κάμνομεν ἐξαιρετικῶς διότι ὁ Δαφέρμος εἶχεν σκοτώσει καὶ ἄλλους ληστάς.

§458Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὅταν θὰ ψηφισθῇ μία παγεία διάταξις, τότε θὰ ξεύρουν οἱ στρατιωτικοὶ ὅτι ἂν φονευθοῦν θὰ πάρουν τὴν Α σύνταξιν. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἔχουν φονευθῆ ὡρισμένοι ἄλλοι στρατιωτικοὶ παρὰ ληστῶν. Πρὸ 10 μηνῶν ἐφονεύθη εἷς Μεταξᾶς καὶ ἡ οἰκογένειά του πῆρε 300 δρ. σύνταξιν. Ἐπίσης ἀπὸ τοὺς ληστὰς Γιαγιάδες ἐσκοτώθησαν 4–5 στρατιωτικοί. Δι’ αὐτοὺς δὲν θὰ λάβετε καμμίαν πρόνοιαν;

§459Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σήμερον ἔχομεν νομοσχέδιον εἰδικόν.

§460Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ προσωπικὸν τὸ νομοσχέδιον ἀλλὰ νὰ διατυπωθῇ γενικὸν οὕτως ὥστε καὶ οἱ στρατιωτικοὶ εἰς τὸ μέλλον νὰ γνωρίζουν ὅτι θὰ πάρουν τὴν Α σύνταξιν. Σημειώσατε ὅτι τοῦτο εἶναι ἀπολύτως συντελεστικὸν διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, ἀλλὰ ἐκτὸς αὐτοῦ ὑπάρχουν καὶ ὡρισμένοι στρατιωτικοί, ὅπως εἶναι ὁ Μεταξᾶς ὅπως ὁ φονευθεὶς Τσάμης μαζὶ μὲ τὸν Δαφέρμον καὶ ἐρωτῶ ποία πρόνοια λαμβάνεται δι’ αὐτούς;

§461Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ Τσάμης ἦτο ἄνευ θητείας καὶ θὰ πάρῃ ἀπὸ τὴν ἀμοιβὴν ἕνα μεγάλο ποσόν, διότι σύνταξιν δὲν παίρνουν οἱ ἄνευ θητείας.

§462Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ ἐψήφισεν νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου παρεχώρησεν εἰς τὴν οἰκογένειαν Μαρκοπούλου σύνταξιν ἴσην πρὸς τὰς ἀποδοχὰς τοῦ φονευθέντος 7300, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο ἀλλὰ καθορίζεται ὅτι τὰ κορίτσια του θὰ λαμβάνουν 1200 δρ. καὶ ὅτι τὴν σύνταξιν καὶ ἂν ἀκόμη παντρευτοῦν θὰ ἐξακολουθοῦν νὰ τὴν παίρνουν ἰσοβίως, δὲν μοῦ φαίνεται νὰ εἶναι δίκαιον νὰ ἀρνηθῶμεν τὴν σύνταξιν εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ Μεταξᾶ, ὁ ὁποῖος ἐσκοτώθη πρὸ 10 μηνῶν. Θεωρῶ λοιπὸν ὅτι θὰ ἦτο ὀρθώτερον νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ τὸ διατυπώσῃ ἀντικειμενικώτερον.

§463Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι μόνον ὅτι ἐφονεύθη ἀλλὰ ἐφόνευσεν καὶ τόσους ληστάς.

§464Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ νομοσχέδιον ἀποτελεῖ ἐξαιρετικὸν εὐεργέτημα διότι ἐσκότωσε καὶ ἄλλους πολλοὺς ληστάς. Ἄλλωστε αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ διότι συμφώνως μὲ τὸ σύνταγμα διὰ νὰ γίνῃ ἕνα τοιοῦτον νομοσχέδιον, πρέπει νὰ γνωμοδοτήσῃ τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον δηλαδὴ ἐν προκειμένῳ πρέπει νὰ ἐπαναφέρομεν τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον ὁπότε βεβαίως θὰ τὸ εἰσαγάγωμεν πρὸς ψήφισιν τὸν Ὀκτώβριον.

§465Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πρόκειται περὶ διακρίσεως, διότι πρόκειται περὶ ἀνδρὸς ὁ ὁποῖος ὄχι μόνον ἐφονεύθη καθ’ ὃν τρόπον γνωρίζετε, ἀλλὰ εἶχε φονεύσῃ καὶ πολλοὺς ληστὰς προηγουμένως, ἦτο ἕνας ἐξαιρετικὸς ἄνδρας ἐν τῇ καταδιώξει τῶν ληστῶν καὶ δι’ αὐτὸ λαμβάνεται τὸ ἐξαιρετικὸν αὐτὸ μέτρον.

§466Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ ὑπερθεματίζω δι’ αὐτό, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλους οἱ ὁποῖοι ἐφονεύθησαν ἀπὸ ληστὰς μοῦ φαίνεται ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ τὸ εὐεργέτημα αὐτό.

§467Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καθ’ ἣν στιγμὴν ἀναμένει χεῖραν βοηθείας ἡ οἰκογένεια τοῦ Δαφέρμου δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀναβάλλωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὸν Ὀκτώβριον, ἀφήσατε τὴν γνώμην σας νὰ τὴν ἐξετάσωμεν καὶ νὰ λάβωμεν τὰ κατάλληλα μέτρα.

§468Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν πάσει περιπτώσει τὸ ζήτημα εἶναι δικαιότατον καὶ θὰ τὸ συστήσω διὰ τὸ μέλλον.

§469ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη καὶ ἀναβάλλεται δι’ αὔριον ἡ κατὰ τὸν κανονισμὸν καὶ τὸ Σύνταγμα ἀπαιτουμένη ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγραφῆς εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐξόδων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν χρ. 1929 –30 πιστώσεως 3.000.000 δρ. πρὸς ἀναδιοργάνωσιν τοῦ λόχου πυροσβεστῶν». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοργανώσεως τῆς πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ Κράτει».

§470Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε ὑπουργὲ ἤθελον νὰ σᾶς ὑποβάλω μίαν παράκλησιν. Ἐνῷ εἰς τὸ προηγούμενον νομοσχέδιον ἐλαμβάνετο πρόνοια καὶ διὰ τοὺς ἐν ἀποστρατείᾳ εὑρισκομένους ἀξιωματικοὺς τοῦ μηχανικοῦ οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰδικοὶ περὶ τὰ πυροσβεστικά, εἰς τὸ νέον νομοσχέδιον δὲν λαμβάνεται τοιαύτη πρόνοια θὰ σᾶς παρακαλέσω ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ πρόνοια.

§471Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔκαμα μίαν τροπολογίαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ ὅτι δυνάμεθα νὰ πάρωμεν ἀξιωματικοὺς τοῦ μηχανικοῦ ἐὰν δὲν ἔχουν τοὐλάχιστον διετεῖ ὑπηρεσίαν πυροσβεστικήν, καὶ ἀκόμη ἐὰν ἔχουν ὑπερβῇ τὸ 40 ἔτος τῆς ἡλικίας των.

§472Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Εἰ δυνατὸν κύριε ὑπουργὲ κάμετε τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας μέχρι τοῦ 45ου.

§473Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε γίνεται δεκτὴ καὶ ἡ τροπολογία τῆς Ἐπιτροπῆς.

§474Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Εἰς τὴν παράγραφον 3 τοῦ ἄρθρου 20 λέγετε (ἀναγινώσκει). Κύριε ὑπουργὲ ὑποβάλω τὴν ἑξῆς τροπολογία (ἀναγινώσκει). Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ αὐτὴ ἡ τροπολογία, διότι πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς τὸ σῶμα τῆς πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας καὶ οἱ ὁποῖοι μπορεῖ νὰ μὴ θέλουν νὰ καταταχθοῦν εἰς τὸ σῶμα τῆς πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας.

§475Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δι’ αὐτοὺς ἁρμόδιος εἶναι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§476ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως χορηγήσεως ἐπιδόματος εἰς τοὺς πρώην τροφίμους τοῦ καταργηθέντος Ἐθνικοῦ Ἀκαδημαϊκοῦ Ὀρφανοτροφείου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4372 περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας πολυτέκνων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν στρατιωτικῶν σχολῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῶν ἄρθρων 1, 2, 3 καὶ 7 τοῦ νόμου 3607 τοῦ 1928 περὶ ἐφέσεων κατ’ ἀποφάσεως στρατοδικείων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου ἐγκρίσεως κινήσεως στρατιωτικῶν δι’ ἐκτέλεσιν ὑπηρεσίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4322 περὶ προπαρασκευαστικῆς σχολῆς ὑπαξιωματικῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «1) περὶ συστάσεως βιβλίων διεκδικήσεων 2) περὶ τροποποιήσεως δικονομικῶν τινων διατάξεων καὶ 3) περὶ τιμωρίας τῶν κατὰ τὴν τακτικὴν καὶ προεισαγωγικὴν ἀνάκρισιν λειπομαρτύρων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 4604 καὶ 4334 περὶ συστάσεως ταμείου ἀσφαλίσεως ἐργαζομένων τάξεών τινων ἐφημεριδοπωλῶν, μυλεργατῶν καὶ ἀρτεργατῶν». (Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2110 νόμου περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2165 περὶ τελωνειακοῦ κώδικος, ἕνεκα τῆς στατιστικῆς καὶ περὶ τέλους στατιστικῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ γενικῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας τῆς Ἑλλάδος νόμων». (ψηφίζεται εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 20 ἐδαφ. 4 τοῦ νόμου 4275 περὶ τηλεγραφικῆς ἀνταποκρίσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταβολῆς δραχμῶν 800.000 εἰς τὸν διευθυντὴν τοῦ Γραφείου Τύπου ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ 4444 νόμου περὶ ἑκουσίας ἀποστρατείας ἀξιωματικῶν Π. Ναυτικοῦ καὶ περὶ ὁρισμοῦ τῶν ἀριθμῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνεγέρσεως νέων ψαρικῶν ἀποθηκῶν διὰ τῆς εἰς τὸ δημόσιον καταβολῆς ἀποζημιώσεως ὑπὸ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Πειραιῶς λόγῳ ἀπαλλοτριώσεως τῶν νῦν ἀποθηκῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὰ Θεσσαλικὰ Γεωργικὰ Ταμεῖα».

§477Ι. ΜΙΧΑΗΛ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, εἰς τὸ ἄρθρον 5 τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου προσετέθη διάταξις ἡ ὁποία νομίζω, ὅτι εἶναι τελείως ἀδικαιολόγητος διότι δὲν προβλέπεται ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ἔγινε ἡ διάταξις Εἶναι λέγω ἀδικαιολόγητος διὰ τὸν λόγον ὅτι δὲν ἐκπληροῖ κανένα σκοπόν. Δὲν ὑπάρχουν ταμεῖα καὶ εἰς ἄλλας χώρας ὅμοια μὲ τὰ Θεσσαλικὰ γεωργικὰ ταμεῖα. Ἀλλὰ πλὴν τούτου δὲν συντρέχουν καὶ οἱ νόμιμοι λόγοι καὶ εἶναι πρὸ παντὸς ἡ διάταξις αὕτη ἀντισυνταγματικὴ, διότι ἀντιβαίνει εἰς τὸ ἄρθρον 119 τοῦ συντάγματος καθ’ ὃ αἱ παραχωρηθεῖσαι γαῖαι εἰς τὰς κοινότητας ὅπως ἐν προκειμένῳ, δὲν ἐπιτρέπεται ἐκ νέου νὰ ἀπαλλοτριωθῶσι καὶ νὰ παραχωρηθῶσι εἰς τρίτους. Ἄλλωστε αὐταὶ αἱ γαῖαι παρεδόθησαν τὸ 1912. Ἀπὸ τότε μέχρι σήμερον οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καταβάλλουν τὸ τίμημα τὸ ὁποῖον τοὺς ὥρισεν ὁ νόμος καὶ μέχρι σήμερον ἐξώφλησαν ὅτι ὤφειλον. Ἑπομένως ἀπέκτησαν πλήρη κυριότητα. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον τὸ Κράτος νὰ ἔλθῃ διὰ νόμου καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἐπιστροφὴν τῶν γαιῶν αὐτῶν, τὰς ὁποίας οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἠγόρασαν καὶ ἔγιναν πλέον ἰδιοκτῆται. Εἶναι ἀδικαιολόγητος λοιπὸν ἡ διάταξις διότι προσβάλλομεν κεκτημένα δικαιώματα τῶν πολιτῶν, καὶ δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ διάταξις. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ ἀπὸ τὸ νομοσχέδιόν σας.

§478ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος.

§479Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ δὲν δύναται νὰ ἔρχεται ὁ καθεὶς διπλωματοῦχος καὶ νὰ ζητῇ νὰ δημιουργήσῃ νέους τσιφλικούχους καὶ νὰ ἀναλαμβάνῃ ἐργολαβικῶς νὰ ὑποστηρίζῃ, ὡς δικηγόρος τὸ ἄδικον νὰ τὸ κάνῃ δίκαιον. Δὲν μποροῦμε λοιπὸν τώρα νὰ ἔλθουμε νὰ κάνουμε τσιφλικούχους νέους μὲ πέντε δραχμὲς τὸ στρέμμα. Ὁ κλῆρος ἐκείνων ποὺ κατέχουν σήμερον τὸ λειβάδι Βοργιάνι φθάνει πολλαχοῦ εἰς τὰ ὀκτακόσια καὶ ἐννεακόσια στρέμματα καὶ δὲν μποροῦμε σήμερα νὰ ὑποστηρίζουμε ὅπως κάνει ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως καὶ νὰ ἀναλαμβάνουμε ἐργολαβικῶς νὰ μεταβάλλωμε τὸ ἄδικον σὲ δίκαιον. Ἐκεῖνοι ποὺ ὑποστηρίζουν αὐτὸ τὸ ζήτημα ἔχουν συμφέρον νὰ τὸ ὑποστηρίζουν.

§480Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Νὰ προσέχετε ὅταν ὁμιλεῖτε κύριε συνάδελφε. Δὲν μποροῦμε νὰ δεχόμεθα ὕβρεις.

§481Ι. ΜΙΧΑΗΛ. Δὲν παίρνουμε ἀπὸ τὸ βιό σας.

§482Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Εἰς τὸ χωριὸ Βοργιάνι ἐπῆραν 900 στρέμματα. Λοιπὸν εἶναι δίκαιον, εἶναι ὀρθὸν ἄλλοι νὰ ἔχουν 900 στρέμματα καὶ ἄλλοι νὰ ἔχουν 50; Λοιπὸν οἱ ἄνθρωποι δὲν ζητοῦν παρὰ νὰ θεσπισθῇ ὁ νόμος αὐτὸς καὶ ἂν ἔχουν δίκαιον νὰ πάρουν καὶ ἂν δὲν ἔχουν δίκαιον νὰ μὴ πάρουν.

§483Ι. ΜΙΧΑΗΛ. Ἀφοῦ δὲν ὑπάρχουν στοιχεῖα.

§484Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ὑπάρχει ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ 1927 ἡ ὁποία ἔχει συντάξει ἔκθεσιν. Ἐπῆγε ὑπάλληλος τὸ 1927 εἰς τὸ χωριὸ Γοργιάνι καὶ ἐπρότεινε νὰ παραχωρηθοῦν 7000 στρέμματα. Αὐτὴ ἡ ἔκθεσις κύριοι ἐκλάπη.

§485Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Ποῖος τὴν ἔκλεψε;

§486Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Τώρα ζητήσατε ποῖος ἔχει συμφέρον νὰ τὴν κλέψῃ. Ἠθέλομεν νὰ δημιουργήσωμεν τοὺς ἀκτήμονας κληρούχους, Ἑκατὸν, πεντακόσια, διακόσια στρέμματα. Ἀλλὰ 900 στρέμματα;

§487ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεολογίτης.

§488Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι δεδικαιολογημένη ἐπιθυμία τοῦ ἀγαπητοῦ συναδέλφου κ. Φίλιου νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ χωρίον Βόργιανι καὶ εἶναι ἀξιέπαινος διότι μετὰ τόσης θέρμης καὶ ζωηρότητος ὑποστηρίζει τὰ συμφέροντα τοῦ χωρίου αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐν πάσει περιπτώσει εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς παραχωρήσεως ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπὸ τὰ 1912. Ἔγινεν μία ἐπιτροπὴ τὴν ὁποίαν προβλέπουν κείμενοι νόμοι, ἐξετιμήθησαν καὶ παρεχωρήθησαν τὰ λειβάδια αὐτὰ εἰς τὸ ἐρημικὸν χωρίον του. Πῶς εἶναι δυνατὸν μετὰ 12 χρόνια νὰ ἔλθωμεν νά τὰ ἀφαιρέσωμεν διὰ νόμου, τὴν στιγμὴν ποὺ τὰ κατέχουν καὶ ὅταν τὰ πληρώνουν ἀκόμη. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5ον καὶ νὰ πάρωμεν τὰ στρέμματα ἀπὸ τὰ χωρία, εἰς τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος παρεχώρησε, ἐκτιμῆσαν τὰς ἀνάγκας αὐτῶν καὶ ἀφοῦ ἐπὶ 12 χρόνια τὰ ἐπλήρωνον.

§489Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἡ κυριότης δὲν μετεβιβάσθη εἰς οὐδένα, ἀλλ’ ἀνήκει ἀκόμη εἰς τὸ Κράτος.

§490Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἐν πάσει περιπτώσει πληρώνουν. Ἀπὸ τὸ 1912 πληρώνουν καὶ εἰς κάθε ζήτημα αὐτὰ θὰ γίνωνται. Θὰ δίδωμεν καὶ ὕστερα θὰ ἐρχώμεθα διὰ νέου νόμου νὰ τοὺς τὰ παίρνωμε. Ἡμεῖς νομίζωμεν ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Γεωργίας ὑπουργὸς θά ἐξετάσῃ περισσότερον ἐπισταμένως τὸ ἄρθρον 5ον καὶ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἐπιμείνῃ.

§491Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὰ τοῦ Θεσσαλικοῦ γεωργικοῦ ταμείου, ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Κοινοβουλευτικῆς τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας παρενεβλήθησαν ἄσχετοι διατάξεις, αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 5 καὶ 6 τοῦ σχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ ἐμμείνῃ καὶ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6 τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως εἰς τὴν ὁποίαν βλέπω ἄλλο ἄτοπον.

§492Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Τὴν ἀποσύρω ἐγώ.

§493Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ τὴν ἀποσύρετε σεῖς κύριε συνάδελφε.

§494Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀποσύρεται.

§495Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Θὰ περιορισθῶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐπὶ τῆς ἀναπτύξεως τοῦ ἄρθρου 5ου τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Εἶπον προηγουμένως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ παρενεβλήθη κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ κατὰ πλειοψηφίαν καθόσον ἐμειοψήφισεν ὁ κ. πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, πρὸς τοὺς ἄλλους δὲ καὶ ἐγώ, καὶ ἐμειονοψηφίσαμεν διότι ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν ἔχει οὔτε νομικὸν ἔρεισμα, οὔτε πραγματικόν, οὔτε καὶ συνταγματικόν. Καὶ δὲν ἔχει τὰ προδιαληφθέντα ἐρείσματα διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Τὸ λειβάδιον τοῦ χωρίου Βόργιανη ἦτο λειβάδιον ἀνῆκον πρότερον εἰς τὸν Στεφάνοβικ Σκολίτσην, εἶτα δὲ περιῆλθεν εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου κατὰ τὸ 1905, διὰ σχετικῆς συμβάσεως μεταξὺ κληρονόμων Στεφάνοβικ Σκυλίτση καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, παρεχωρήθη δὲ ἐκ τοῦ λειβαδίου, μέρος μὲν εἰς τοὺς καλλιεργητὰς τοὺς ἀκτήμονας τοῦ χωρίου Βόργιανη, μέρος δὲ εἰς τοὺς ἀκτήμονας τοῦ χωρίου Πανίτσης. Οὕτως τὸ λειβάδιον δὲν παρεχωρήθη καθ’ ὁλοκληρίαν, ὡς ἀνακριβῶς παρεστάθη καὶ ὑπεστηρίχθη, εἰς τοὺς κατοίκους Βόργιαννης ἀλλὰ παρεχωρήθη κατὰ πλεῖστον μέρος εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου Πανίτσης, κατὰ δὲ τὸ ἕτερον μέρος ἤτοι τὸ ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον εἰς τὸ ἄλλο χωρίον Βόργιαννη εἰς τὴν κυριότητα τοῦ ὁποίου ἢ μᾶλλον περιφέρειαν τοῦ ὁποίου ὑπήγετο πρότερον ἐξ ὁλοκλήρου. Ἀλλ’ εἰς τὸ χωρίον Βουστίδι περὶ οὗ ἤδη πρόκειται καὶ εἰς τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ νομοσχεδίου πρόκειται νὰ δοθῇ μέρος εἰς τὸ λειβάδιον τοῦ παραχωρηθέντος εἰς τοὺς κατοίκους Βόργιαννη, ἐκτὸς τῆς ὀρεινῆς βοσκησίμου γῆς στρέμμα τῶν 5000, παρεχωρήθη παρὰ τοῦ δημοσίου καὶ μία ἔκτασις βοσκήσιμος πεδινή, δηλαδὴ διὰ βοσκὴν τῶν κτηνῶν τῶν χωρικῶν. Ἀλλ’ ἐν πάσει περιπτώσει κ. ὑπουργὲ παρεχωρήθη εἰς τοὺς κατοίκους Βουστιδίου παρὰ τοῦ δημοσίου ὅπως φαίνεται ἐκ τῶν ἐπισήμων βιβλίων τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας καὶ ἔκτασις καλλιεργήσιμος πεδινὴ ἐπαρκὴς διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν χωρικῶν Βουστιδίου οὕτως ὥστε τὸ χωρίον Βουστίδιον ἔχει ἐπαρκεῖς γαίας πρὸς συντήρησιν τῶν κληρούχων του καὶ δὲν εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως δίκαιον νὰ δοθῇ εἰς τοὺς κληρούχους Βουστιδίου καὶ ἐλάχιστον τμῆμα τοῦ λειβαδίου Βόργιαννη. Ταῦτα εἶναι ἐπίσημα καὶ ἀναμφισβήτητα πράγματα, καὶ ἐγώ, ὡς ἐκ τῆς θέσεώς μου δὲν λέγω ἀνακριβείας καὶ πρέπει νὰ προσέχετε συνάδελφε κ. Φίλιε ὅταν ὁμιλεῖτε πρὸς ἐμὲ καὶ θέλετε νὰ μὲ διακόπτετε.

§496Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐγὼ νὰ προσέχω;

§497Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Ὅταν ἐπρόκειτο νὰ παραχωρηθῇ τὸ περὶ οὗ πρόκειται λειβάδιον, κατηρτίσθη κατὰ σχετικὴν διάταξιν τοῦ νόμου ΓΕΒʹ τριμελὴς ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἐκ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου Τρικκάλων, τοῦ Εἰρηνοδίκου Τρικκάλων καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος, ἥτις μεταβᾶσα ἐπιτοπίως ἐξήτασε τὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων καὶ προέβη εἰς τὴν παραχώρησιν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται λειβαδίου, εἰς τοὺς κατοίκους Βοργιάνης καὶ κατὰ τὸ ὑπόλοιπον μεῖζον μέρος εἰς τοὺς κατοίκους Πανίτσης... Ὑπάρχει δὲ ρητὴ διάταξις ἡ τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ νόμου ΓΩΠΓʹ ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: «Κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος ἄρθρου παραχωροῦνται κατόπιν ἐκθέσεως τριμελοῦς ἐπιτροπῆς, ὁριζομένης ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν α καὶ β μέρος μὲν τοῦ λειβαδίου τοῦ Ἐθνικοχωρίου Βόργιαννης εἰς τοὺς ἐγχωρίους κληρούχους τοῦ χωρίου τούτου, τὸ κριθησόμενον ἐπίσης ἀναγκαῖον δι’ αὐτούς, τὸ δὲ ὑπόλοιπον τοῦ λειβαδίου τούτου εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου Πανίτσης κλπ. Βάσει τῆς διατάξεως ταύτης, ἡ τριμελὴς ἐπιτροπὴ μετέβη, ἐπιτοπίως ἐξήτασε τὰ πράγματα καὶ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων παρεχώρησε τὸ ἀναγκαῖον λειβάδιον εἰς τοὺς κατοίκους Βόργιαννης, ὡς κατοίκους. Τονίζω τοῦτο διότι ἔχει ἀξίαν νομικήν, ὡς παρακατιὼν θὰ ἐκθέσω, λέγει τὰ ἑξῆς: «Τῶν διὰ τοῦ παρόντος ἄρθρου παραχωρουμένων λειβαδίων μετέχουσι καὶ οἱ ἐν τοῖς διανεμηθεῖσι χωρίοις, ἐν οἷς κεῖνται τὰ λειβάδια ταῦτα κατοικοῦντες καὶ μὴ λαβόντες κλῆρον γαιῶν ἐγχώριοι καὶ παρεκεντέδες γεωργοὶ ἢ κτηνοτρόφοι, οἰκογενειάρχαι, χήραι μετ’ ἀνηλίκων τέκνων καὶ ἀνεξάρτητοι ἐνήλικες, ἄγαμοι κλπ, καὶ ὅτι τὰ τῆς βοσκῆς τῶν ζῴων αὐτῶν ὁρίσθησαν καὶ ὑπὸ τοῦ κατὰ τὸν νόμον ΑΡΙΓ τοῦ 1884 κοινοτικοῦ συμβουλίου, οὕτως ὥστε ἐκτὸς τῆς διατάξεως αὐτῆς, κύριοι βουλευταί, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσα ἐπὶ λέξει, διότι ἐξ αὐτῆς πηγάζουν ἐπιχειρήματα ἀδιασείστου κύρους, ὑπὲρ τῶν ἀπόψεών μου ἐκτὸς αὐτῆς ἐξ ἧς προκύπτει ὅτι τὸ προκείμενον λειβάδιον εἶναι κοινοτικόν, ἔχομεν καὶ ἑτέραν διάταξιν τοῦ νόμου 352 τοῦ 1914, τὴν τοῦ ἄρθρου 16 ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς ἐν σχέσει πρὸς τὸ προκείμενον ζήτημα. «Πρὸς ὁρισμὸν τῆς εἰς τὸ στρέμμα ἀξίας τῶν ἑλῶν καὶ τῶν λειβαδίων λαμβάνεται καὶ ἡ ἀξία τοῦ χωρίου κλπ. καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ ἐκδίδεται προσωρινὸν παραχωρητήριον, μετὰ δὲ τὴν ἐξόφλησιν ὁλοκλήρου τοῦ τιμήματος τῶν ἑλῶν καὶ λειβαδίων ἐκδίδεται ὁριστικὸν τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον μεταγράφεται ὑπὲρ τῆς κοινότητος καὶ μόνον». Συνδυαζομένης τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 20 πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Νόμου 352, ἔχομεν τὸ ἑξῆς δεδομένον, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὰ λειβάδια, τὰ ὁποῖα παρεχωρήθησαν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἤτοι τὰ ἐν Θεσσαλίᾳ λειβάδια, τὰ ὁποῖα ἀνῆκον εἰς τὸν Στεφάνοβικ, καὶ περιῆλθον εἰς τὸ δημόσιον παρεχωρήθησαν εἰς τὰς κοινότητας. Τὸ λειβάδιον ὅθεν περὶ οὗ πρόκειται εἶναι λειβάδιον κοινοτικόν.

§498Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Δὲν παρεχωρήθη εἰς τὰς κοινότητας τὸ περὶ οὗ πρόκειται λειβάδιον, ἀλλ’ εἰς τοὺς κληρούχους.

§499Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Ἐγὼ δὲν στηρίζομαι ἐπὶ ἀφῃρημένων δεδομένων καὶ ὑποστηρίζω δεδομένα ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένων καὶ ρητῶν διατάξεων τῶν νόμων.

§500Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἀμφισβητεῖτε ὅτι τὸ ἐν λόγῳ λειβάδιον παρεχωρήθη εἰς τοὺς κληρούχους;

§501Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι οὔτε τοὺς νόμους τοὺς σχετικοὺς ἐμελετήσατε οὔτε ἐμὲ παρηκολουθήσατε κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν σχετικῶν διατάξεων.

§502Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Λέγω ὅτι παραχωροῦνται εἰς τοὺς κληρούχους καὶ ὄχι εἰς τὰς κοινότητας.

§503Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Δι’ αὐτὸ λέγω ὅτι δὲν ἐπροσέξατε ὅτι ἀνέγνωσα. Ὁ νόμος ΓΣΒʹ λέγει ὅτι παραχωροῦνται τὰ περὶ ὧν πρόκειται λειβάδια εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου, εἰς χήρας, καὶ ἐν γένει εἰς τοὺς ἀκτήμονας κατοίκους τοῦ χωρίου. Εἶναι λοιπὸν λειβάδιον, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τὰς ὁποίας ἀνέπτυξα προηγουμένως, κοινοτικόν. Τούτων λοιπὸν οὕτως ἐχόντων, ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, καὶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐρωτήσω καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐὰν δύναται ὅποιος δήποτε νὰ ἀφαιρέσῃ λειβάδια τοιαῦτα ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν κοινοτήτων καὶ νὰ τὰ δώσῃ διὰ νόμου εἰς ἄλλους τρίτους. Περὶ τούτου ἔχομεν τὴν ρητὴν καὶ κατηγορηματικὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 119 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον μᾶς λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἐπὶ ἀπαλλοτριώσεως, ἡ ἀποζημίωσις ὁρίζεται οὐχὶ κατωτέρα τῶν ⅔ τοῦ μέσου ὅρου τῆς τιμῆς τῶν λειβαδίων κατὰ τὴν πρὸ τοῦ Σεπτεμβρίου 1914 τριετίαν εἰς μεταλλικὰς δραχμὰς κλπ., τὰ δημοτικὰ κοινοτικὰ καὶ ἀνταλλάξιμα λειβάδια δὲν ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος ἄρθρου». Καὶ ναὶ μὲν ἀνωτέρω τὸ ἄρθρον 119 λέγει ὅτι ἐπιτρέπεται κατὰ παρέκκλισιν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 119 τοῦ Συντάγματος ἡ ἀπαλλοτρίωσις τῶν τσιφλικίων ἐπὶ μίαν πενταετίαν ὡς καὶ τῶν λειβαδίων, ἀλλὰ ἀπαλλοτριώσεις κατὰ παρέκκλισιν τοῦ Συντάγματος ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 119, τῶν λειβαδίων τῶν κοινοτικῶν ἀπαγορεύεται, ὡς προερρέθη, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ χωρήσῃ ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις κοινοτικῶν λειβαδίων, ἥτις ἐπιδιώκεται ἀναγκαίως διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, κατ’ ἀνάγκην θὰ καταφύγωμεν καὶ θὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Συντάγματος. Διὰ νὰ χωρήσῃ ὅμως ἀπαλλοτρίωσις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Συντάγματος ἀπαιτεῖται νὰ ὑπάρξῃ πρὸς τοῖς ἄλλοις ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου, ἡ ὁποία θὰ καθορίζῃ τὴν ἀποζημίωσιν καὶ ἡ ὁποία θὰ καταβληθῇ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τοῦ ἀπαλλοτριουμένου λειβαδίου εἰς μετρητά. Λοιπὸν ἐφόσον τὰ πράγματα οὕτως ἔχουν καὶ ἐφόσον ἐπαναλαμβάνω, τὸ λειβάδιον ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀνήκει εἰς τὴν κοινότητα, δύναται ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δι’ ἑνὸς νόμου νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ λειβαδίου τούτου ἀπὸ τὴν κοινότητα; Κατὰ τὴν γνώμην μου, κύριοι βουλευταί, πράττων τοῦτο ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀσφαλῶς καὶ αὐτὸς καὶ ἡ Βουλὴ προβαίνει εἰς τὴν κατάρτισιν νόμου προδήλως ἀντισυνταγματικοῦ. Ἴσως μοὶ ἀντιταχθῇ ἡ ἀντίρρησις, ὅπως εἶπεν καὶ ὁ πρῶτος ἐκ τῶν προλαλησάντων συναδέλφων ὁ κ. Ἀναστασιάδης, ὅτι τὸ λειβάδιον παρεχωρήθη εἰς τὴν κοινότητα διὰ προσωρινοῦ παραχωρητηρίου καὶ ἑπομένως δύναται νὰ ἀφαιρεθῇ. Ἀλλ’ ὅταν κύριοι συνάδελφοι, ἔρχεται τὸ δημόσιον καὶ παραχωρεῖ τὸ λειβάδιον εἰς τὴν κοινότητα ἔστω καὶ διὰ προσωρινοῦ παραχωρητηρίου ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς καταβολῆς τοῦ τιμήματος εἰς δόσεις ἐντὸς μιᾶς τριακονταετίας, καὶ κατεβλήθη μέχρι σήμερον πλέον τοῦ ½ τοῦ τιμήματος νομίζετε ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν εἶναι ὑπὸ αἵρεσιν κύριοι, ἡ κοινότης ἢ ὁ ἀγρότης εἰς ὃν παρεχωρήθη ἡ νομή, ἵνα γίνῃ κύριος μετὰ τὴν καταβολὴν τοῦ τιμήματος εἰς δόσεις καὶ εἰς ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα; Τὸ Ἑλληνικὸν ἐν πάσῃ περιπτώσει, δημόσιον ἔχει τὴν ὑψηλὴν κυριότητα, ἐνῷ τὴν νομὴν μὲ τὰ προσόντα νὰ γίνῃ κύριος τὰ ἔχει ἐν προκειμένῳ ἡ κοινότης εἰς ἣν παρεχωρήθη τὸ λειβάδιον καὶ δὲν δύναται νά τὴν ἀφαιρεθῇ. Ἀλλά, νομίζετε, καὶ ἂν δὲν εἶναι ἡ κοινότης τυπικῶς κυρία τοῦ Α λειβαδίου διότι δὲν κατεβλήθησαν ἀκόμη ἅπασαι αἱ τοκοχρεωλυτικαὶ δόσεις, ἅτε μὴ παρελθούσης τῆς τριακονταετίας, ἐνῷ εἶναι καταβλητέοι αὐτοί, δύνασθε νὰ ἀφαιρέσητε τὸ λειβάδιον ἀπ’ αὐτὴν καὶ νὰ τὸ παραχωρήσητε εἰς τὸν Β ἢ τὸν Γ; Οὐχί, κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας ὡς διδάσκουν ἅπαντες οἱ συγγραφεῖς. Διότι καὶ ἡ νομὴ εἶναι ἐμπράγματον περιουσιακὸν δικαίωμα καὶ δὲν δύναται νὰ ἀφαιρεθῇ τοῦτο ἀπὸ τὸν δικαιοῦχον ἄνευ τῆς τηρήσεως τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 119 τοῦ Συντάγματος. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἐδέχθη κατὰ πλειοψηφίαν, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, εἶναι ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀντισυνταγματική, καθόσον ἀντιβαίνει ἄντικρυς εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 119 τοῦ Συντάγματος, καὶ ἂν ἀκόμη θεωρηθῇ ὅτι τὸ λειβάδιον, τὸ προκείμενον, δὲν ἀνήκει εἰς τὴν κοινότητα Βόργιανης ἀλλὰ εἰς τοὺς κληρούχους Βόργιανης, διότι ἐπαναλαμβάνω δὲν δύναται νὰ χωρήσῃ ἀφαίρεσις τῆς ἰδιοκτησίας ἢ τῆς νομῆς ἄνευ ἀποζημιώσεως καὶ ἄνευ τῆς συνδρομῆς τῶν λοιπῶν στοιχείων τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Συντάγματος.

§504Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ κυριότης δὲν μετεβιβάσθη.

§505Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον κατὰ νόμον παραχωρεῖ τὴν νομὴν τῶν Ἐθνικῶν Θεσσαλικῶν κτημάτων εἰς τὰς κοινότητας ἢ κληρούχους ὑπὸ τὸν ὅρον ἡ κοινότης ἢ οἱ κληροῦχοι νὰ καταβάλλουν τὸ τίμημα ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος, ἤτοι ἐντὸς 30ετίας. Ἅμα τῇ πληρωμῇ τῆς τελευταίας δόσεως ἡ κυριότης περιέρχεται εἰς τὴν κοινότητα ἢ τοὺς κληρούχους, ἀνατρέχουσα εἰς τὸ παρελθόν, ἤτοι εἰς τὸν χρόνον τῆς παραχωρήσεως τῆς νομῆς, καὶ ἂν ὁ νομεὺς εἶναι κοινότης ἢ οἱοσδήποτε κληροῦχος δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀφαίρεσις τῆς νομῆς τοῦ παραχωρηθέντος κτήματος ἀσχέτως τοῦ δικαιώματος τῆς κυριότητος ἐφ’ ὅσον μάλιστα, ὡς προείρηται, ὁ νομεὺς γενήσεται καὶ κύριος.

§506Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κατὰ τὴν ὥρα αὐτὴν ἐπρόκειτο νὰ συζητηθοῦν τὰ νομοσχέδια τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος μοὶ παρεχώρησε τὴν σειράν του. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Συζητεῖτε ἐπὶ μιᾶς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἐπεφυλάχθην νὰ δεχθῶ.

§507Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ζήτημα εἶναι διπλοῦν καὶ οὐσιαστικὸν καὶ τυπικόν. Διὰ μὲν τὸ ζήτημα τὸ τυπικὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ μία λύσις, ἀλλὰ διὰ τὸ οὐσιαστικὸν μία λύσις εἶναι δυνατή, νά ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἄνευ τῆς τροπολογίας εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, ὁ δὲ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐπιφυλλάσσεται νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα.

§508ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ὡς ἀρχικῶς εἶχεν καὶ ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη.

§509ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§510ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κωνσταντόπουλος.

§511Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν πιστεύω νὰ θεωρηθῇ ὡς δυσάρεστος οἰωνὸς διὰ τὴν καθόλου πρόοδον τῆς Ἑλλάδος, τῆς ὁποίας τὴν ἐκπαιδευτικὴν μεταρρύθμισιν κάμνει τὸ νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου εἶμαι εἰσηγητὴς τὸ γεγονὸς ὅτι κατὰ τὰς τελευταίας τῆς νυκτὸς ὥρας προσέρχεται ὁ εἰσηγητὴς κάπως νυσταλέος ἐνώπιόν σας. Ἀπεναντίας φρονῶ ὅτι ἡ ἠρεμία τῆς συζητήσεως καὶ ἡ ἔλλειψις τῶν φωνῶν θὰ συντελέσουν εἰς τὴν καλλιτέραν ἐξονύχισιν τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου νομοθετήματος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιδιώκεται ἡ μεταρρύθμισις τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ ὅτι ἡ ἐλπὶς ὅτι πρὶν ἢ τελειώσῃ ἡ συζήτησις θὰ περιαυγήσῃ καὶ τὸ φῶς τῆς νέας ἡμέρας θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν διευκρίνισιν τῶν ζητημάτων. Κύριοι, τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, ὅπως γνωρίζετε, εἶναι τὸ συμπλήρωμα τοῦ κατὰ τὴν περυσινὴν σύνοδον τῆς Βουλῆς ψηφισθέντος νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως τῆς Ἐκπαιδεύσεως» εἶναι τὸ συμπλήρωμα καὶ ἡ ἐπέκτασις τρόπον τινα αὐτοῦ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου δίδεται μία γενικὴ κατεύθυνσις τῆς ὅλης ἐκπαιδεύσεως, τῆς ὁποίας τὰ ἐπὶ μέρους μέχρι σήμερον ἦσαν διασκορπισμένα εἰς τὰ διάφορα ὑπουργεῖα. Καὶ ναὶ μὲν δὲν ἐπιτυγχάνεται ἡ ἑνιαία διοίκησις τῆς ἐκπαιδεύσεως ἢ καὶ ἡ κατεύθυνσις ἀκόμη ἐν μέρει, πάντως ὅμως ἐπέρχεται εἷς συμβιβασμὸς τῶν διεστώτων, οὕτως ὥστε τοὐλάχιστον ἡ κατεύθυνσις, ἂν μὴ ἡ διοίκησις, νὰ εἶναι ἑνιαία. Τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα καθορίζουν τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν εἶναι 4 κυρίως. Τὸ πρῶτον καὶ σπουδαιότερον καὶ τὸ πλέον καινοφανὲς εἶναι τὸ Ἀνώτατον Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, τοῦ ὁποίου ὁ προορισμὸς εἶναι νὰ δίδῃ τὴν γενικὴν κατεύθυνσιν καὶ νὰ χαράσσῃ τὴν γενικωτέραν ἐκπαιδευτικὴν γραμμὴν καὶ πολιτικὴν τοῦ Κράτους. Τὴν σύστασιν τοῦ συμβουλίου αὐτοῦ τὴν ἔχετε ἐνώπιόν σας, κύριοι. Ἀποτελεῖται ἀπὸ τοὺς πλέον ἐξέχοντας τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἀνδρῶν τῆς Χώρας εἶναι ἓν συμβούλιον εἰς τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπεῖται τὸ Πανεπιστήμιον, ὡς κατὰ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἡ Ἀκαδημία, οἱ διευθυνταὶ τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας, οἱ πρόεδροι καὶ ἐκπρόσωποι τῶν ἐπαγγελματιῶν, τὰ πρακτικὰ ὑπουργεῖα τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῆς Γεωργίας, ὁ διευθυντὴς τοῦ Ἐμπορίου καὶ βιομηχανίας κλπ. τρεῖς ὑπάλληλοι τῶν σχετικῶν πρὸς τήν γεωργικὴν ἐκπαίδευσιν ὑπηρεσιῶν τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, καὶ ἐν γένει ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ ἔχωσι γνώμην ἐπὶ τῆς πρακτικῆς κατευθύνσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως. Περὶ τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ, τοῦ Ἀνωτάτου συμβουλίου, τόσον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὅσον καὶ ἔξω τῆς Βουλῆς εἰς τὸν Τύπον, ἠκούσθησαν πολλαὶ καὶ διάφοροι γνῶμαι καὶ δὲν πρέπει τοῦτο νὰ μᾶς ἐκπλήξῃ, διότι πρόκειται πράγματι, περὶ ἑνὸς θεσμοῦ ὁ ὁποῖος ἐνῷ εἶναι δημοκρατικώτατος καὶ καθ’ ὅλα συγχρονισμένος ἀπὸ ἀπόψεως σκοπῶν καὶ συνθέσεως, ἐν τούτοις προκαλεῖ τὴν συζήτησιν, ἐπαναλαμβάνω, διὰ τὸ καινοφανὲς τοῦ πράγματος. Ἦτο φυσικὸν νὰ προκαλέσῃ αὐτὴν τὴν συζήτησιν καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς θὰ ἀκουσθοῦν πολλαὶ καὶ ἀντίθετοι γνῶμαι, ἀλλὰ καὶ σύμφωνοι. Τὸ δεύτερον μέρος τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ σύνθεσις τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου. Γνωρίζετε ὅτι μέχρι τοῦδε ὑπῆρχε δεκαπενταμελὲς Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶχε γνώμην σχεδὸν ἐπὶ ὅλων τῶν ζητημάτων τῶν ἀφορώντων τὴν ἐκπαίδευσιν. Ἐὰν ἐλέγαμεν ὅτι ὁ θεσμὸς αὐτὸς τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου, λειτουργήσαντος ὅπως ἐλειτούργησε μέχρι σήμερον, ὅτι ἀπέτυχε, δὲν θὰ εἴμεθα ἔξω τῆς πραγματικότητος. Ἀπέτυχε καὶ διὰ πολλοὺς ἄλλους λόγους, ἀλλὰ κυρίως διὰ τὸ πολυάσχολον αὐτοῦ, διότι τὸ βάρος τὸ ὁποῖον ἡ Πολιτεία ἀνέθηκεν εἰς τὸ τέως ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον ἦτο πολὺ μεγάλο καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς ὅλας τὰς ἐκπαιδευτικὰς ἀνάγκας. Ἀλλ’ ὀρθῶς Κυβέρνησις, ἰδιαιτέρως ὁ φίλος ὑπουργὸς εἰσηγεῖται τὴν ὑποδιαίρεσιν τοῦ ἀνωτάτου ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου εἰς τρία μέρη: εἰς τὸ καθαρῶς γνωμοδοτικὸν τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτελῇ τὸ ἔργον, ὅπερ μέχρι τοῦδε ἐξετέλει τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον, εἰς τὸ διοικητικὸν τῆς μέσης καὶ τὸ διοικητικὸν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς Παιδείας, ἠκούθησαν ἀντιρρήσεις καὶ διάφοραι γνῶμαι ἐπὶ τοῦ ἀνωτάτου ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου, προκειμένου ὅμως πρὸ τοῦ τριμεροῦς εἰδικοῦ συμβουλίου ἔμεινε σχεδὸν καθ’ ὁλοκληρίαν ἡ ἐπιτροπὴ σύμφωνος. Πράγματι διὰ τῆς διαιρέσεως τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου ἐπέρχεται καταμερισμὸς τῆς ἐργασίας ἂν δὲν συνδυασθῇ ἡ ἐργασία αὐτὴ τῶν τριῶν συμβουλίων μὲ τὸ σύστημα τῶν περιφερειακῶν συμβουλίων τόσον τῆς δημοτικῆς ὅσον καὶ τῆς μέσης, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὁ καινοφανής, ὁ νεοσυσταθεὶς θεσμὸς ἐπιτυγχάνει πλήρως. Τὸ τρίτον μέρος διὰ νὰ εἶμαι σύντομος, ἀφορᾷ τὴν περιφερειακὴν ὀργάνωσιν, τὴν περιφερειακὴν ἐποπτείαν τοῦ Κράτους ἐπὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως—μέχρι τοῦδε ὑπῆρχεν, μόνον τὸ περιφερειακὸν συμβούλιον τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ὑποθέτω ὅτι ὑπάρχουν πολλοί, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ θὰ εἶχον ἀντιρρήσεις, τόσον ὡς πρὸς τὴν μέχρι τοῦδε λειτουργείαν τῶν περιφερειακῶν αὐτῶν συμβουλίων τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ὅσον καὶ διὰ τὴν μέλλουσαν, ὅπως τὴν ἐμφανίζει τὸ νέον νομοσχέδιον. Πάντως ὅμως εἰς τὰς γενικὰς γραμμὰς οὐδεὶς θὰ ἠδύνατο σοβαρῶς νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι ὁ θεσμὸς αὐτὸς δὲν ἐπέτυχεν. Βεβαίως ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις καὶ ἀντιγνωμίαι ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπερβολικὴν δύναμιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ὑπάρχει ἐπίσης ἡ γνώμη περὶ τοῦ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκπροσωπῆται τὸ λαϊκὸν στοιχεῖον περισσότερον εἰς τὰ συμβούλια αὐτά, καθὼς εἶναι ἐπίσης καὶ ἡ γνώμη τοῦ διδασκαλικοῦ κόσμου—κατὰ πλειοψηφίαν—ὅτι ἔπρεπε ὁ κόσμος αὐτὸς νὰ ἐλάμβανεν ἐνεργότερον μέρος εἰς τὸ συμβούλιον. Αὐταὶ εἶναι λεπτομέρειαι τὴν ὀρθότητα τῶν ὁποίων θὰ καταδείξῃ ἡ συζήτησις ἐκτὸς τῆς Βουλῆς. Ἡμεῖς φρονοῦμεν ἀδιστάκτως ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς ἐπιθεωρήσεως τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως εἶναι εἷς τῶν ἐπιτυχεστέρων καὶ διὰ τοῦτο, ὀρθῶς ποιοῦσα ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον τὸν κρατεῖ καὶ πάλιν, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐνισχύει ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον εἶναι κάπως νέον καίτοι θὰ τὸ ηὔχετο πᾶς ἐνδιαφερόμενος διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν, εἶναι ὁ θεσμὸς τῶν περιφερειακῶν συμβουλίων, τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐγένετο μακροτάτη συζήτησις εἰς δύο συνεδρίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἠκούσθησαν γνῶμαι πολλαί, ἐπίσης καὶ ὁ κλάδος ὁ ἐκπαιδευτικὸς τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως εἰσηγήθη γνώμας πολλὰς καὶ ἐμελετήθη ἐπαξίως τῆς σημασίας του τὸ ζήτημα καὶ κατέληξεν ἡ ἐπιτροπή, τῆς ὁποίας ἐγὼ γίνομαι ὁ φορεὺς τῆς γνώμης, εἰς μίαν λύσιν, ἡ ὁποία κάπως διαφέρει ἀπὸ τὴν εἰσηγηθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Ἐπαιδεύσεως. Κατὰ τὴν ὑπουργικὴν εἰσήγησιν τὸ ἐποπτικὸν συμβούλιον τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, πρέπει νὰ ἀποτελεῖται ἀπὸ τοὺς δύο γενικοὺς ἐπιθεωρητὰς δύο συνεχομένων, γειτονικῶν περιφερειῶν. Αἱ ἐκπαιδευτικαὶ περιφέρειαι μέχρι τοῦδε ἦσαν 14, αὐτὰς τὰς ἐπεκτείνει τὸ ὑπουργικὸν σχέδιον εἰς 16 καὶ συμπτήσσει αὐτὰς ἀνὰ δύο οὕτως ὥστε νὰ ἔχωμεν ὀκτὼ ἐποπτικὰ συμβούλια τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως. Εἰς τὴν συνένωσιν αὐτῶν τῶν δύο γειτονικῶν ἐπιθεωρητῶν ἔρχεται καὶ τρίτον μέλος, ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν φυσικομαθηματικῶν. Εἰς τὴν σύνθεσιν τοῦ περιφερειακοῦ συμβουλίου τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως ἡ πλειονότης τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς καθὼς καὶ ὁ εἰσηγητής, ἦσαν τῆς γνώμης ὅτι ἔπρεπε νὰ εἶναι διάφορος ἡ σύστασις, καὶ μετὰ πολλὰς συζητήσεις, κατέληξεν ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὸ ὅτι θὰ ἦτο ἐπιτυχεστέρα ἡ σύνθεσις τοῦ συμβουλίου αὐτοῦ, ἂν ἐγένετο περισσότερον ἐπάνω εἰς τὴν μορφήν, εἰς τὰ ἀχνάρια τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ὅπως ἐκεῖνο τὸ συμβούλιον ἀπετέλουν ὁ ἐπιθεωρητής, ὡς εἰσηγητής, ὁ δικαστής, ὁ φορεὺς τῆς κρατικῆς συνεδριάσεως καὶ τῆς κρατικῆς ἀντιλήψεως καὶ τρίτον μέλος ὁ γυμνασιάρχης, οὕτω καὶ εἰς τὸ συμβούλιον τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως νὰ μετέχουν ὁ γενικὸς ἐπιθεωρητὴς τῆς περιφερείας—ἁπλῆς πλέον περιφερείας—ὡς εἰσηγητής, ὁ ἐφέτης ἢ ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν ὡς κατ’ ἐξοχὴν ἀντιπρόσωπος τοῦ Κράτους καὶ ὁ τρίτος νὰ εἶναι ὁ γυμνασιάρχης τοῦ τόπου. Ἐν περιπτώσει δὲ καθ’ ἣν κωλύεται ὁ ἴδιος ὁ γυμνασιάρχης, τότε νὰ ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ γυμνασιάρχου τῆς περιφερείας. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον συντιθέμενον τὸ συμβούλιον, θὰ δύναται νὰ ἱκανοποιήσῃ κατὰ τὸν καταλληλότερον τρόπον τοὺς σκοποὺς διὰ τοὺς ὁποίους ἐτέθη τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Τὸ τέταρτον μέρος τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου εἶναι ὁ διάφορος μηχανισμὸς τῶν λειτουργιῶν αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσι τὸν διδασκαλικὸν κόσμον, ἐννοῶ τὰς μεταθέσεις, μεταβολάς, διορισμούς, ἀποσπάσεις καὶ λοιπά. Δὲν θέλω, νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας σεβόμενος τὸ κεκοπικὸς τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Παιδείας, διετύπωσε αἰτιάσεις πολλὰς καὶ ἀρκετῆς σημασίας ἀντιρρήσεις, εἰς τὰς λειτουργίας τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν θέλω, νὰ ἀναφέρω ὅλα τὰ σημεῖα αὐτῶν τῶν ἀντιρρήσεων καὶ τῶν ἀμφισβητήσεων, ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον, δὲν θὰ ἔπρεπε, νὰ παραλείψω εἶναι τὸ ἐὰν τὰ συμβούλια αὐτά, τὸ γνωμοδοτικὸν καὶ τὰ δύο διοικητικὰ τῆς μέσης καὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐὰν πρέπῃ, νὰ εἶναι μόνιμα ἢ ἂν πρέπῃ νὰ ὑπαχθοῦν εἰς μίαν θητείαν. Ἡ πλειοψηφία τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ὑπὲρ τῆς γνώμης, ὅτι πρέπει, νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ θεσμὸς τῆς θητείας, διὰ πολλοὺς λόγους ἐκ τῶν ὁποίων μερικοὺς δὲν κρίνω, ἄσκοπον, νὰ ἀναφέρω ἐνταῦθα. Κύριοι, διὰ πάντα θεσμόν, νομίζω, ὅτι πρέπει, νὰ λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ πλαίσιον εἰς τὸ ὁποῖον, θὰ τοποθετηθῇ ὁ θεσμὸς αὐτός, βεβαίως εἶμαι ὑπὲρ τῆς μονιμότητος διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους τόσον ὡραῖα καὶ ὀρθῶς ἔχει ἀναπτύξει ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὴν περισπούδαστον εἰσήγησιν, ἀλλὰ οἱ λόγοι αὐτοί, θὰ εἶχον ἰσχὺν ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ Ἀγγλικοῦ Ἔθνους. Βεβαίως, ἐὰν ἤμεθα Ἄγγλοι, θὰ ἤμεθα βέβαιοι, ὅταν ὁ διοριζόμενος ἐκπαιδευτικὸς σύμβουλος ἀναλαμβάνων αὐτὴν τὴν θέσιν θὰ τὸ ἐθεώρει, καὶ ὡς ἐπιβράβευσιν τῆς ἐργασίας του καὶ συνάμα μίαν εὐκαιρίαν, διὰ νὰ δείξῃ τὴν ἀρετήν του καὶ τὴν ἱκανότητα. Ἀλλὰ ἐδῶ γνωριζόμεθα ὅλοι, καὶ ἐγὼ φρονῶ, ὡς πρώην ἐκπαιδευτικός, ὅτι οἱ διοριζόμενοι μόνιμοι ἐκπαιδευτικοὶ σύμβουλοι ἰσόβιοι, ὑπάρχει φόβος μήπως στρώσουν τὴν ἀρίδα των, ἐξασφαλίσαντες ἤδη τὸ μέλλον των καὶ οὕτω περιπέσωμεν εἰς τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα παρὰ τὸ ἐπιδιωκόμενον. Εἷς λόγος εἶναι αὐτός, δὲν εἶναι ἀτομικός, ἀλλὰ παρέχει ἀντικειμενικότητα. Ἀληθὲς εἶναι, ὅτι δὲν θὰ ἦτο ὀρθόν, νὰ ἀποκλείσωμεν ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ὅλα τὰ νεώτερα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα, θὰ ἠδύναντο, νὰ ἀναζωογονήσουν τὸν θεσμόν, καὶ συνάμα νὰ προσκομίσουν εἰς αὐτὸν ὅλα τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μᾶς ἐμφανίζει ἡ ἐπιστήμη. Διότι, ἂν τεθῇ, ὅτι ὁ μέσος ὅρος τῆς ἡλικίας κατὰ τὴν ὁποίαν, θὰ διορίζεται ἕνας ἐκπαιδευτικὸς σύμβουλος, μεταξὺ 40–50 ἐτῶν, θὰ ἔπρεπε, νὰ περιμένωμεν ἐπὶ μίαν εἰκοσαετίαν κατὰ τὴν ὁποίαν, θὰ εἴχαμεν περιχαράκωμα εἰς αὐτοὺς ἀποκλείοντες τὴν εἴσοδον εἰς αὐτοὺς διὰ παντοίων μέτρων. Νομίζω, ὅτι αὐτὸς ὁ λόγος εἶναι ὁ σπουδαιότερος, ὁ ὁποῖος ἐν μή τι ἄλλο, θὰ ἔπρεπε τοὐλάχιστον, νὰ μᾶς κάμῃ νὰ σκεφθῶμεν, ἐὰν πρέπει οὕτω ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ, νὰ θεσπίσωμεν τὴν μονιμότητα εἰς τὰ τρία αὐτὰ συμβούλια. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων. Δευτερευούσας ἀντιρρήσεις ἔχει καὶ ἐπὶ ἄλλων σημείων ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω διὰ τὸ ἀκατάλληλον τῆς ὥρας δὲν θίγω αὐτά. Θέλω, νὰ ἐπιστήσω ἤδη τὴν προσοχὴν τῶν συναδέλφων ἐπὶ ἑνὸς ἄρθρου τοῦ τελευταίου ἐν τῷ ὁποίῳ εἰς μεταβατικὰς διατάξεις εὑρίσκονται μερικὰ πράγματα διὰ τὰ ὁποῖα πολλαὶ συζητήσεις ἐγένοντο ἐν τῇ ἐπιτροπῇ παρὰ διαφόρων συναδέλφων ἀνηκόντων εἰς ὅλας τὰς παρατάξεις ὅσαι ἐκπροσωποῦνται ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Πρόκειται περὶ τοῦ πῶς θὰ γίνῃ ὁ πρῶτος καταρτισμὸς τῶν ἐκπαιδευτικῶν συμβουλίων καὶ ποία θὰ εἶναι ἡ τύχη τῶν ἀποτελούντων τὸ σημερινὸν ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον. Τὸ σημερινὸν ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον ὅπως γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ἀποτελεῖται ἀπὸ 15 μέλη. Τὴ στιγμὴν δὲ αὐτὴν μᾶς ἐνδιαφέρουν μόνον τὰ 9, διότι 9 εἶναι τὰ τακτικὰ μέλη, 2 εἶναι τὰ αἱρετά, 3 εἶναι οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ ὁ 15ος εἶναι ὁ διευθυντής. Ποία θὰ εἶναι ἡ τύχη κύριοι τῶν 9 μελῶν, διότι περὶ αὐτῶν πρόκειται. Ἐδῶ ὡς εἰσηγητὴς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὴν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν κάπως βεβιασμένως ἔκαμα, δὲν διετύπωσα τὸ ζήτημα τόσον σαφῶς, παρὰ τὸ προκεχωρικὸς τῆς ὥρας ὅμως, εἶναι νομίζω ἡ στιγμὴ κατάλληλος διὰ νὰ ἐξετάσωμεν τὸ σημεῖον αὐτό, διότι καὶ ὁ ἄριστος τῶν θεσμῶν, δύναται νὰ ναυαγήσῃ καὶ νὰ χρεωκοπήσῃ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς εἰς τὴν ἐφαρμογήν. Τὸ 38ον ἄρθρον, τὸ ὑπὸ μορφὴν μεταβατικῆς διατάξεως εὑρισκόμενον ἐδῶ, ὁμιλεῖ βεβαίως περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ γίνῃ ἡ ἀντικατάστασις ἢ ὁ διορισμὸς τῶν μελῶν τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου, δὲν λέγει ὅμως σαφῶς τὶ θέτει ὡς προϋπόθεσιν, διότι ὅπως εἶναι διατυπωμένον δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπὶ τῆς μονιμότητος καὶ ἐπὶ μονίμου μέρους τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου καὶ ἐπὶ μέλους βασιζομένου ἐπὶ τῆς θητείας. Ὁμιλῶ περὶ τῶν ἐξ ἀποσπάσεως προερχομένων, ὁμιλῶ περὶ τῶν ἐκτάκτων μονίμων μελῶν. Ἐδῶ γνωρίζομεν ὅτι ἡ λέξις «μόνιμος» δὲν ἐφαρμόζεται εἰς τὸ ἰσχύον καθεστώς. Προτοῦ ἡ Βουλὴ λάβῃ ἀπόφασιν περὶ τοῦ πῶς πρέπει νὰ διατυπωθῇ τὸ ἄρθρον αὐτό, θὰ ἔπρεπε νὰ θέσῃ ὡς βάσιν ἄν θὰ εἶναι τό «μόνιμον» ἢ ἄν θὰ εἶναι «θητεία». Ἄν θὰ εἶναι θητεία, ἐπειδὴ πρέπει νὰ ἔχουν γνώμην οἱ εἰσηγούμενοι εἰς τὰς διαφόρους ἐπιτροπάς, νομίζω, ἐγὼ τοὐλάχιστον εἰσηγοῦμαι εἰς τὴν Βουλήν, εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους προλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τῆς ὀκταετοῦς θητείας. Θὰ ἔπρεπε πρωτίστως νὰ καθορίσωμεν σαφῶς τὸ πῶς θὰ γίνῃ ὁ διορισμός, ποία κατάστασις θὰ δημιουργηθῇ τὴν ἑπομένην τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἐν ᾗ περιπτώσει τὸ νομοσχέδιον γίνῃ νόμος, ὅπως καὶ θὰ γίνῃ. Θὰ ὑπαχθοῦν ὅλοι εἰς τὴν ἰδίαν κατηγορίαν; Ἐγὼ προτείνω ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Βουλὴ ἀποδεχθῇ τὸ ὀκταετὲς τῆς θητείας οἱ νῦν ὑπηρετοῦντες νὰ διορισθοῦν ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἰσχύσῃ ὁ νόμος καὶ εἰς τὸ τέλος τῆς τετραετίας νὰ γίνῃ ἡ ἀντικατάστασις κατὰ τὸ ἥμισυ. Θὰ ἦτο μία λύσις, ἡ ὁποία ἐνῷ δὲν θὰ εἶχε νὰ πλήξῃ κανένα, ἀφ’ ἑτέρου θὰ ἦτο καὶ ἡ δημοκρατικωτέρα καὶ ἡ συμφωνωτέρα πρὸς τὸ ὅλον πνεῦμα τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ. Διότι ἡμεῖς κύριοι, ἀνεξαρτήτως τῶν ἀντιρρήσεων τὰς ὁποίας θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν, ἀνεξαρτήτως τῶν γνωμῶν τὰς ὁποίας θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἀναπτύξωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς περὶ τοῦ νομοσχεδίου πρὸ παντὸς θέτομεν ὡς ὑπέρτατον στοιχεῖον τὴν δημοκρατικοποίησιν, τοὺς δημοκρατικοὺς σκοπούς, εἰς τοὺς ὁποίους ἀποβλέπει ἡ ἐκπαίδευσις. Ἀνεξαρτήτως λοιπὸν τῶν λεπτομερειῶν αὐτῶν τὸ νομοσχέδιον κρινόμενον ἐν τῷ συνόλῳ, δημιουργεῖ ἕνα βῆμα πρὸς τοὺς σκοποὺς τῆς Δημοκρατίας, ἀποβλέπει εἰς τὴν δημοκρατικοποίησιν τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ φρονῶ ὅτι καλῶς ἐφαρμοζόμενον θὰ δημιουργήσῃ μίαν κατάστασιν σύμφωνον πρὸς τοὺς σκοποὺς τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει.

§512ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαστρατῆς.

§513Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο, θά ἐπαναλάβω τὰς συστάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμα καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν σχετικῶς μὲ τὴν σύνθεσιν τῶν συμβουλίων καὶ ἰδίως τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Θὰ ἤθελα, ἄλλωστε ἁρμόζει περισσότερον καὶ ταιριάζει εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν αὐτό, εἰς τὴν δημοκρατικότητά του, θὰ ἤθελα, εἰς τὸ συμβούλιον αὐτὸ τῆς Δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ἕνα μέλος λαϊκόν, ἕνας πρόεδρος τῆς σχολικῆς ἐπιτροπῆς καλούμενος ἀπὸ ὅλας τὰς σχετικὰς ἐπιτροπάς. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν ὅτι ἄλλοτε ὁλόκληρη ἡ ἐποπτεία τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἀνῆκεν εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια, εἰς δὲ τὴν ὑπόδουλον Ἑλλάδα πρότερον ὑπῆρχεν ἡ δημογεροντία, ἡ ὁποία ἀπετελεῖτο ἀπὸ τοὺς προεστούς.

§514Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τότε ὑπὸ τὸ κράτος τῆς τυραννίας ἡ ἐκπαίδευσις ἦτο τὸ Ἐθνικὸν παλλάδιον καὶ ὁλόκληρος ἡ δημοσία συνείδησις παρηκολούθει τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, διότι εἶχεν ἱερὰν σημασίαν. Κατά τὴν περίοδον τῆς ἐλευθερίας ἡ ὑπόθεσις αὐτή ἔχει τὴν εἰδικὴν ἐκπαιδευτικὴν σημασίαν καὶ παύει νὰ εἶναι Ἐθνικὸν συμβούλιον. Εἶναι λοιπὸν φυσικὸν νὰ χαλαρώνεται τὸ ἐνδιαφέρον διότι τὸ Κράτος μεριμνᾷ διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἐκπαιδεύσεως.

§515Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Αὐτὰς τὰς προτάσεις τὰς κάνω, διότι πιστεύω ὅτι μετεβλήθη ἐντελῶς ἡ νοοτροπία τοῦ λαοῦ.

§516Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν δέχομαι τὰς προτάσεις ὄχι ἐκ προκαταλήψεως, ἀλλὰ διότι ἔχω τὴν πρόθεσιν νὰ κάμω κἄτι καλλίτερον.

§517Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 30 σχετικῶς περὶ τῶν περιφερειῶν Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης περιορίζεται τὰς πόλεις αὐτὰς ὡς πρὸς τὰς θέσεις τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ καταλάβουν οἱ διδάσκαλοι οἱ μετατιθέμενοι. Νομίζω ὅτι κἄποιο λάθος θὰ συμβαίνῃ, διότι λέγετε ὅτι τὸ ἄρθρον τὸ τροποποιεῖτε ὡς πρὸς τό. (ἀναγινώσκει). Ἀλλὰ παραμελοῦνται καὶ οἱ συνεταιρισμοὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἀποτελοῦσι κοινότητα καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι πλησιέστεροι. Θὰ ἤθελον λοιπὸν νὰ προστεθῇ ὅτι καὶ οἱ ἐκ τούτων ἀποτελοῦντες κοινότητας ἀλλὰ πλησιέστερον πρὸς τὰ κέντρα τῶν πόλεως εὑρισκόμενοι....

§518Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶμαι κατ’ ἀρχὴν σύμφωνος, δώσατέ μου τὴν τροπολογίαν νὰ ἴδω τὴν διατύπωσιν.

§519Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 42 ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφύγωμεν τὴν δικτατορίαν τοῦ λογιστηρίου.

§520Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μάταιον ἔργον, ματαία προσπάθεια.

§521Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Πρόκειται νὰ διορίσῃ τὸ ἐποπτικὸν συμβούλιον, ἢ ὁ ἐπιθεωρητὴς ἕνα ἀναπληρωτὴν διδάσκαλον εἶναι ἀνάγκη νὰ περιμένωμεν τὴν ἔγκρισιν; Τοὐλάχιστον νὰ γίνῃ κἄτι τι διὰ τοὺς προσωρινούς. Καὶ μία τελευταῖα παρατήρησις· εἰς τὸ 37ον ἄρθρον ἀναγράφεται μία διάταξις εἰς τὴν τρίτην παράγραφον δυνάμει τῆς ὁποίας οἱ γενικοὶ ἐπιθεωρηταὶ ἀσκοῦν ἐπιθεώρησιν καὶ ἐποπτεύουν εἰς τοὺς ἐπιθεωρητὰς τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Ἐδῶ βλέπω, ὅτι ἔχετε τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας αἴρετε τὴν διάταξιν αὐτήν. Μοῦ φαίνεται πὼς δὲν εἶναι δίκαιον.

§522Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι τόσον ἀπορροφημένοι ἀπὸ τὰ ἰδικά των ἔργα.

§523Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Πρόκειται νὰ προστατεύσετε τὴν ἀξιοπρέπειαν αὐτοῦ τοῦ θεσμοῦ. Εἷς γενικὸς ἐπιθεωρητὴς πηγαίνει εἰς ἕνα μέρος, παρουσιάζεται εἷς πολίτης καὶ τοῦ καταγγέλλει ὡρισμένα πράγματα, διὰ τὸν ἐπιθεωρητήν. Τί θὰ εἴπῃ αὐτὸς ὁ ἀνώτερος ἀξιωματοῦχος τῆς ἐκπαιδεύσεως; δὲν εἶμαι ἁρμόδιος; ἐπιφυλάσσομαι;

§524Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Αὐτὸς ἔχει μίαν εἰδικὴν ἁρμοδιότητα.

§525Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Τώρα τοῦ τὴν ἀφαιρεῖτε.

§526Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μόνον ἐὰν ἔχῃ εἰδικὴν ἐντολήν.

§527Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Διατὶ νὰ περιμένωμεν τὴν εἰδικὴν ἐντολὴν ἀφοῦ εἶναι ἐκεῖ....

§528Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπάρχει κατὰ νόμον ὑποχρέωσις τῶν τακτικῶν ἐπιθεωρήσεων.

§529Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὁ ἐκπαιδευτικὸς σύμβουλος θὰ κάμῃ τὴν ἐπιθεώρησιν κατὰ τὴν ὡρισμένην περίοδον, ἐνῷ ὁ γενικὸς ἐπιθεωρητὴς εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως καὶ τοῦ ὑποβάλλωνται καταγγελίαι, ὡρισμένα παράπονα, θέλετε νὰ μείνῃ ἀναπολόγητος εἰς ἐκείνους ποὺ τοῦ ὑποβάλλουν τὰ παράπονα.

§530Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸν ἀποσπῶ ἀπὸ τὴν ἐπιθεώρησιν τοῦ κλάδου του. Εἶναι ἤδη ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς ἀνεπαρκὴς διὰ τὴν ἄσκησιν αὐτῶν τῶν ἔργων. Δὲν ἤθελον νὰ τοῦ προσθέσω καὶ ἄλλα.

§531Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Δὲν τοῦ προσθέσατε τίποτε ἄλλο, τοῦ ἀφαιρεῖτε κἄτι, τοῦ ἀφαιρεῖτε τὴν ἀξιοπρέπειαν.

§532Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ περιοδεύοντες ἐπιθεωρηταὶ θὰ ἐπιθεωροῦν μόνον τὰ γυμνάσια;

§533Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) Βεβαίως.

§534Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ δὲ ἐκπαιδευτικοὶ σύμβουλοι;

§535Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ ἐπιθεωροῦν ὅλους.

§536ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλαντζᾶκος.

§537Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Κύριοι, γνωρίσματα τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου εἶναι κυρίως 3. Ἡ ἵδρυσις ἀνωτάτου ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου, ἡ ἀναδιοργάνωσις τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου καὶ ἡ σύστασις ἐποπτικῶν συμβουλίων τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως. Ἡ προσπάθεια τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅπως προσαρμόσῃ τὴν ἐκπαίδευσιν πρὸς τὰς σημερινὰς ἀνάγκας τῆς χώρας εἶναι ἐπαινετή. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὁ σκοπὸς δὲν ἐπετεύχθη. Καὶ α) διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου συνιστᾶται τὸ ἀνώτατον ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἔχει προορισμὸν νὰ δώσῃ ἑνιαίαν κατεύθυνσιν εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ νὰ ἐναρμονίσῃ λέγει τάς.... (ἀναγινώσκει). Ἀλλὰ καὶ συνιστᾶται τοῦτο ἐκ 40 μελῶν παντὸς εἴδους καὶ μὲ ἀντιλήψεις ἄκρει ἀντιθέτους. Τὸ συμβούλιον τοῦτο πολὺ δυσκόλως θὰ κατορθώσῃ νὰ φθάσῃ εἰς ἀποτελέσματα μὲ τὰς ἀντιλήψεις αὐτὰς καὶ ἀσφαλῶς θὰ φέρῃ σύγχισιν εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν. Ἀλλ’ καὶ ἐὰν τὰ μέλη ταῦτα ἤθελον ἀναπτύξει καλὴν θέλησιν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἀνατεθέντος εἰς αὐτὰ ἔργου, δὲν ἀποβλέπεται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ χρησιμοποιοῦνται τὰ πορίσματα καὶ αἱ μελέται τοῦ ἀνωτάτου ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου, διότι αἱ ἀποφάσεις τοῦ ἀνωτάτου τούτου ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου εἶναι μόνον γνωμοδοτικαὶ, διὰ τὰς ὁποίας δὲν προορίζεται οὐδεμία διοίκησις ὅπως τὰς θέσῃ εἰς ἐφαρμογήν.

§538Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε συνάδελφε, πῶς ἀφ’ ἑνὸς μὲν σᾶς ἐμπνέει δυσπιστίαν ὁ θεσμὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἀπορεῖτε διότι αἱ ἀποφάσεις δὲν εἶναι ὑποχρεωτικαὶ ἀλλ’ εἶναι γνωμοδοτικαί; Πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ ἴδιος ἐσεῖς ὁ ὁποῖος δυσπιστεῖτε πρὸς τὸν θεσμὸν νὰ εὔχεσθε ταὐτοχρόνως νὰ ἦσαν ὑποχρεωτικαὶ αἱ ἀποφάσεις; Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν εἰς Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, ὅπου τὰς εὐθύνας τῆς πολιτείας ἔχει μόνον ἡ Κυβέρνησις, νὰ ὑπάρχουν συμβούλια τὰ ὁποῖα νὰ ἐπιβάλλουν πολιτικὴν εἰς τὰς Κυβερνήσεις; Εἶναι ἄρνησις τῆς ἐννοίας τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ.

§539Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Λέγω ὅτι αἱ γνωμοδοτικαὶ αὐταὶ ἀποφάσεις δὲν εἶναι ὑποχρεωτικαὶ διὰ τὸν ὑπουργὸν καὶ δὲν πρέπει νὰ εἶναι. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἑνιαία διοίκησις ἡ ὁποία θὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν τὰς μελέτας αὐτὰς τοῦ ἀνωτάτου ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι τὸ ἀνώτατον αὐτὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον καὶ ἂν ποτὲ ἤθελε καταλήξει εἰς συμπεράσματα, διότι καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἐκφράζω φόβους, ταῦτα θὰ παρέμενον ἀχρησιμοποίητα, διότι δὲν προβλέπεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἑνιαία διοίκησις πρὸς χρησιμοποίησιν τῶν γνωμοδοτήσεων ἐκείνων. Ὁ κ. ὑπουργὸς κατὰ τὴν εἰσήγησιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν συμβουλίων εἰσηγήθη καὶ εἶπε, ὅτι τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον ὑπὸ τὸν φόρτον μεγάλης ἐργασίας ἐκάμφθη καὶ ὅτι ἐπέδειξε ἀνεπάρκειαν τινὰ, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας σήμερον δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν σκοπόν του. Τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον δὲν ἔπρεπε νὰ κριθῇ κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν, ἀλλ’ εἰς ἄλλην παλαιοτέραν, ὅπου ὁπότε εἶχε μείνει ἀνεπηρέαστον μακρὰν τῶν ἐπιδρομῶν καὶ τῶν ἐπιθέσεων τῶν πολιτικῶν, ἀπέδοσε τοὺς μεγαλυτέρους καὶ καλλιτέρους καρποὺς καὶ ἐξύψωσε τὴν ἐκπαίδευσιν, ἐπεδόθη εἰς προκηρύξεις βιβλίων, κριτικὰ βιβλία καὶ πλείστην ἄλλην ἐργασίαν ἀναφορικῶς μὲ τὴν ἐκπαίδευσιν. Ἀλλ’ ὅταν τὸ συμβούλιον τοῦτο ἐδέχθη τὴν ἐπιδρομὴν τῶν ἀνωμάλων πολιτικῶν περιόδων, τὴν κακομεταχείρισιν τῶν ἐπαναστάσεων, ἦτο ἑπόμενον καὶ τοῦτο νὰ καμφθῇ, ὅπως ἐκάμφθησαν ὅλαι αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι. Ἀλλὰ καὶ πάλιν ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ εἶναι ἴσως ἡ ὀλιγώτερον ὑστερήσασα εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων της, διότι καὶ πάλιν ἀθρόαν ἐργασίαν ἠδυνήθη νὰ φέρῃ εἰς πέρας. Ὁ κ. ὑπουργὸς κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ νομοσχεδίου ἔφερε καὶ ἕνα ἐπιχείρημα τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου, ὅτι τοῦτο δὲν κατώρθωσε ἀπὸ τοῦ 1914 ἕως τοῦ 1917 νὰ δώσῃ τὸ πρόγραμμα τῶν 6ετῶν γυμνασίων τῶν νέων χωρῶν. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι τὸ πρόγραμμα τὸ ἐπίσημον τὸ κρατικόν, δὲν ἦτο νὰ προσαρμόζεται τὸ 4ετὲς καὶ τὸ 6ετὲς ἀλλὰ νὰ προσαρμόζεται τὸ 6ετὲς εἰς τὸ 4ετές, διότι αὐτὸ ἦτο τὸ ἐπίσημον πρόγραμμα τοῦ Κράτους.

§540Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀφ’ ἧς τὸ Κράτος διετήρει δύο τύπους σχολῶν, δηλαδὴ εἰς μὲν τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα δημοτικόν, Ἑλληνικὸν καὶ Γυμνάσιον, εἰς δὲ τὰς Νέας Χώρας 6ετὲς δημοτικὸν καὶ 6ετὲς γυμνάσιον, εἶναι προφανὲς ὅτι εἰς τὰς Νέας Χώρας ἐφόσον διετήρησε τὸν τύπον αὐτόν, εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν διὰ τῶν ἁρμοδίων ὀργάνων, νὰ δώσῃ πρόγραμμα ἀνάλογον. Εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ καθυστέρησε τὸ συμβούλιον, διότι ἐνῷ τὸ Κράτος διετήρησε τὸ ἑξαετὲς γυμνάσιον τὸ συμβούλιον δὲν ἔδωσε πρόγραμμα 6ετοῦς γυμνασίου ἀλλὰ μετέφερε τὸ πρόγραμμα τοῦ Ἑλληνικοῦ εἰς τὸ 6ετὲς γυμνάσιον.

§541Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Διότι προσεπάθει διὰ τοῦ χρόνου νὰ ἀφομοιώσῃ τὰ ἑξαετῆ ἐκεῖνα γυμνάσια.

§542Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐφόσον τὸ Κράτος διετήρει δύο συστήματα ἐπὶ 17 ἔτη τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον εἶχε ἐκ τοῦ νόμου τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ τὸ πρόγραμμα τοῦ ἑξαετοῦς γυμνασίου, ἐν τούτοις δὲν κατώρθωσε νὰ τὸ δώσῃ. Ὡς ἐκ τούτου ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι οὔτε ὁ θεσμὸς ἐχρεωκόπησε οὔτε τὰ πρόσωπα ἦσαν κατώτερα τῆς ἀποστολῆς ἐκείνης, διότι τὰ πρόσωπα αὐτὰ ἦσαν ἄριστα. Ἀλλὰ ὁ φόρτος τῆς ἐργασίας ἡ ὁποία τοὺς ἐδόθη ἦτο τοιοῦτος, ὥστε νὰ μὴ τοὺς ἀφήσῃ ἐπαρκῆ χρόνον, ἵνα ἀσχοληθῶσι εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν ὅλων τῶν καθηκόντων των.

§543Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Δὲν ἀπεφασίσθη ποῖος θὰ εἶναι ὁ τύπος τῶν σχολείων.

§544Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐφόσον ἐλειτούργει ὅμως, ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ πρόγραμμα. Ἐφόσον ὑπῆρχε μία κατάστασις, ἔπρεπε νὰ προσαρμοσθῇ εἰς αὐτήν.

§545Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Ἦτο δοκιμασία κ. ὑπουργέ.

§546Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, βεβαίως εἶναι αὐτὸς ὁ λόγος ποὺ δὲν κατόρθωσε ἐπὶ 16ετίαν νὰ δημιουργήσῃ ἕνα τύπον τοῦ 6ετοῦς γυμνασίου. Ἀλλὰ εἶναι καὶ κάτι ἄλλο. Ὑπῆρχον 6ετῆ σχολεῖα εἰς τὰς Νέας Χώρας καὶ ὅταν ἡ Ἑλλὰς ἐπῆγε ἐκεῖ, εὑρῆκε τὸ γυμνάσιον 6ετὲς χωρὶς νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ προσαρμοσθῇ εἰς αὐτό. Καὶ ἐφηρμόσθη τοιουτοτρόπως τὸ σύστημα κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ 4η τάξις νὰ εἰσοδυναμεῖ μὲ τὴν 6ην, ἡ 5η μὲ τὴν 3ην, ἡ 2α μὲ τὴν 4ην καὶ ἡ 1η μὲ τὴν 2αν καὶ ἔτσι ἔμειναν μετέωροι αἱ δύο ἄλλαι τάξεις τοῦ 6ταξίου. Πρὸς βελτίωσιν, λοιπόν, τῆς καταστάσεως ὁ κ. ὑπουργὸς διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου, ἀναδιοργανώνει τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον ἐπὶ νέων βάσεων, συνιστᾶ δὲ ἓν γνωμοδοτικὸν συμβούλιον διὰ νὰ ἀπαλλάξῃ τὸ συμβούλιον τοῦτο ἀπὸ τὸν φόρτον, ὁ ὁποῖος ἐπιβαρύνει τὸ συμβούλιον, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ ἐκπληρῇ οὔτε τὰ γνωμοδοτικά του καθήκοντα οὔτε τὰ διοικητικά. Ἀλλὰ ὁ καθορισμὸς τῶν καθηκόντων νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ του διότι τό μὲν γνωμοδοτικόν, στερεῖται ἀπολύτως τῆς διοικήσεως καὶ δὲν θὰ ἔχῃ τὴν δύναμιν νὰ ἐπιδρᾷ εἰς τὴν καλὴν διοίκησιν τῆς ἐκπαιδεύσεως, τὸ δὲ διοικητικὸν θὰ στερηθῇ τῆς εὐκαιρίας νὰ μετέχῃ ἐπιστημονικῶν καὶ παιδαγωγικῶν ζητημάτων, ὥστε νὰ δύνανται νὰ ἔχουν τὴν ἐπιστημονικὴν ἐμφάνισιν καί νὰ μὴ ἔχουν μειωμένην τὴν θέσιν αὐτῶν, ἔναντι τῶν συναδέλφων των, τῶν ἐκπαιδευτικῶν καὶ νὰ μὴ ἀποτελῇ μόνον ἕνα μηχανισμὸν εἰς μίαν διοίκησιν χωρὶς νὰ ἀπαιτῇ τίποτε ἄλλο παρὰ μίαν μηχανικὴν ἐργασίαν. Ἀλλ’ καὶ αὐτὸν τὸν φόρτον, τὸν ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς ἰσχυρίζεται ὅτι ἀπαλλάσσει διὰ τῆς κατανομῆς τοῦ γνωμοδοτικοῦ καὶ τοῦ διοικητικοῦ, δὲν ἐπιτυγχάνεται, διότι ἡ στατιστικὴ ἀπέδειξεν, ὅτι τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον ἐνήργησεν ὑπὲρ τὰς 300 συνεδριάσεις ἐκ τῶν ὁποίων 25–30 εἶναι γνωμοδοτικαί, αἱ ὑπόλοιποι δὲ ἦσαν διοικητικαί.

§547Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχομεν καὶ τὸ ἐποπτικὸν τῆς μέσης.

§548Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἀλλὰ σημειώσατε, ὅτι ἡ ἐργασία τῆς Μέσης θὰ μεταβιβασθῇ εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν τῆς Μέσης.

§549Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀπὸ πρῶτο βαθμὸ ποινῆς καὶ ἄνω.

§550Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Αὐταὶ αἱ ποιναὶ τοῦ πρώτου βαθμοῦ συνήθως φθάνουν εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον.

§551Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐπέρχονται ὅμως εἰδικεύσεις.

§552Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἐγὼ θὰ προέτεινον τοῦτο, ὅτι ἡ κατανομὴ πρέπει νὰ γίνῃ καὶ νὰ γίνῃ ἡ κατανομὴ δημοτικῆς καὶ μέσης ἐκπαιδεύσεως. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ μετέχουν καὶ οἱ σύμβουλοι τῶν ἐκπαιδευτικῶν ζητημάτων. Μάλιστα δὲ μὲ τὴν αὔξησιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε, αὐξάνοντες τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν ἀπὸ 9 εἰς 13 καὶ ἡ ὁποία αὔξησις ἦτο ἀναγκαία, διότι ἕνας συντελεστὴς τῆς καθυστερήσεως τῆς ἐργασίας αὐτῆς, ἦτο ὁ ἠλαττωμένος ἀριθμὸς ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν ὄγκον τῆς ἐργασίας. Καθορίζοντες οἱ ἐκπαιδευτικοὶ σύμβουλοι τὰ τῆς δημοτικῆς μὲ δικαιώματα γνωμοδοτικὰ καὶ διοικητικὰ θὰ ἀνταποκριθοῦν περισσότερον εἰς τὰ ἔργα των, παρὰ ὅταν διατηρηθῇ τὸ γνωμοδοτικὸν καὶ διοικητικόν. Διότι ἐκτὸς τῶν ἐλαττωμάτων αὐτοῦ τὸ γνωμοδοτικὸν δὲν θὰ μετέχῃ ἀπολύτως τῆς διοικήσεως καὶ δὲν θὰ ἔχῃ τὴν δύναμιν νὰ ἐπιδράσῃ εἰς τὴν διοίκησιν πρὸς μίαν καλὴν λύσιν. Ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὸ διοικητικὸν θὰ εἶναι μειωμένον καὶ δὲν θὰ μετέχῃ τῶν διαφόρων ἐπιστημονικῶν ζητημάτων. Θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον, ὅτι ἐνῷ προτείνονται...

§553Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δηλαδὴ ἐν σχέσει πρὸς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον εἶσθε ἐναντίον τοῦ θεσμοῦ;

§554Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Φοβοῦμαι ὅτι δὲν θὰ γίνῃ τίποτε, διότι τὰ πορίσματά του ποῖος θὰ τὰ θέτῃ εἰς ἐφαρμογήν;

§555Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ πρᾶγμα εἶναι σαφές. Ὅπως εἴδατε συμμετέχουν αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τῶν ὑπουργείων, ἑπομένως οἱ διευθυνταὶ τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας θὰ πάρουν πορίσματα τῆς Διευθύνσεως τῆς Μέσης. Ἑπομένως, ἐὰν θέλουν πράγματι νὰ ἐπωφεληθοῦν αὐτῶν τῶν πορισμάτων θὰ τὰ ἔχουν. Τὰ σπουδαιότερα δὲ ἀπὸ ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι τὰ ἔγγραφα πορίσματα, τὰ ὁποῖα θὰ διατυπωθοῦν, τὸ σπουδαιότερον εἶναι, ὅτι μετέχουν εἰς ἐπιστημονικὰς συζητήσεις, διαφωτίζουν καὶ διαφωτίζονται ἐπανέρχονται ἑπομένως ἀπὸ τὴν ἄσκησιν τῆς ἐξουσίας περισσότερον παρεσκευασμένοι.

§556Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 ἤθελα νὰ προστεθῇ, οἱ γενικοὶ ἐπιθεωρηταὶ ἰδίως τῶν Ἀθηνῶν.

§557Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μετέχουν ὅλα τὰ συμβούλια. Εἰς τὸ ἀνώτατον ὅλον τὸ ἐπιστημονικὸν τὸ γνωμοδοτικὸν ἀπὸ Ἀνωτάτους Ἐκπαιδευτικοὺς ἀποτελεῖται.

§558Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 6 πρέπει νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις τοὐλάχιστον κατὰ τὴν ὁμόφωνον γνώμην τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, διότι ἴσως φθάσωμεν τὸ γνωμοδοτικὸν νὰ εἶναι ἀπὸ γυναῖκας.

§559Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μάλιστα, αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα μου.

§560Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 7. (ἀναγινώσκει). Αὐτοὶ μετέβησαν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ εἰδικεύθησαν εἰς ἓν κλάδον, τὸν φιλοσοφικόν.

§561Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὴν τροπολογία μου; Νομίζετε ὅτι λαμβάνεται πρόνοια περὶ αὐτῶν;

§562Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Τοὐλάχιστον νὰ ἔχουν τὸ πτυχίον τῆς φιλοσοφικῆς σχολῆς.

§563Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). (ἀναγινώσκει).

§564Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Εἰς τὸ 5ον ἄρθρον θὰ ἐπρότεινα τὰ μέλη τὰ ὁποῖα μετέχουν τῶν συμβουλίων νὰ μὴ λαμβάνουν ἰδιαιτέραν ἀποζημίωσιν, διότι αὐτοὶ κάμουν τὴν ἰδίαν ὑπηρεσίαν μετέχοντες, τὴν ὁποίαν κάμουν εἰς τὸ γραφεῖόν των.

§565Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐλπίζω, ὅτι ὁ καταστατικὸς χάρτης θὰ ρυθμίσῃ γενικώτερον τὰ ζητήματα αὐτά.

§566Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 9 λέγετε ὅτι τὸ συμβούλιον θὰ εἶναι 5μελὲς, ἐδῶ καθίσταται 9μελές, καὶ οἱ διευθυνταὶ δὲν πρέπει νὰ μετέχουν διὰ ψήφου.

§567Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε συνάδελφε, θὰ εἶχε σημασίαν ἡ ψῆφος, ἐὰν ἡ γνώμη ἐπρόκειτο νὰ ἦτο ὑποχρεωτική.

§568Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Καὶ τελευταῖον εἰς τὸ ἄρθρον 38 παράγραφος 3. (ἀναγινώσκει). Μοὶ φαίνεται, κ. ὑπουργέ, ὅτι αὐτὴ ἡ διάταξις ἔπρεπε νὰ ἀπαλειφθῇ, διότι εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας σύμφωνα μὲ τὴν ὁποίαν ὅταν ἐκπαιδευτικὸς σύμβουλος ἐστερήθη τοῦ βαθμοῦ του καὶ προσφύγῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, δικαιοῦται.

§569Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μὲ τοὺς ἀπεσπασμένους δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν. Ὀφείλω μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν νὰ παράσχω καὶ τὴν ἐξήγησιν, ὅτι ἐὰν ὑπάρχουν δύο μέτρα προκειμένου περὶ τῶν σημερινῶν ἐκπαιδευτικῶν συμβούλων, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι διαφορετικαὶ ἦσαν αἱ συνθῆκαι ἑκατέρου ἐξ αὐτῶν.

§570Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ὁμιλῶ περὶ τῆς παραγράφου 3 ὅταν ἔχουν κεκτημένα δικαιώματα καὶ ἀπεφάνθη καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, εἶπεν δὲ τὸ συμβούλιον ὅτι ἦτο ἀντισυνταγματικὸν αὐτὸ, διότι οὐδεὶς δὲν ὑποβιβάζεται ἄνευ ἀποφάσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Ὑποβιβασμὸς δὲ εἶναι ὅτι ἐστερήθησαν τοῦ μισθοῦ των. Καὶ συνεπῶς νομίζω ὅτι ἡ παράγραφος 3 πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ. Ἡ παράγραφος 4 εἶναι αὐτὴ τὴν ὁποίαν λέγεται τώρα.

§571Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐπὶ θητείᾳ, δὲν δύναται νὰ θεωρηθοῦν μόνιμαι θέσεις.

§572Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἐθεωρήθησαν μόνιμοι.

§573Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἄλλο ζήτημα, διότι διὰ τὸν διορισμὸν τῶν πρώτων ἐπὶ θητείᾳ ὑπάρχει ἡ δικαιολογία ὅτι θὰ ἐξακολουθοῦν καὶ μετὰ τὴν θητείαν νὰ μισθοδοτοῦνται.

§574Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἀποβλέπει τοὺς ἔχοντας κεκτημένα δικαιώματα.

§575Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ κάμωμεν μίαν ἀποσαφήνησιν πρόκειται διὰ τὸ μέλλον.

§576Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἀλλὰ ἡ παράγραφος 4 ὁμιλεῖ καὶ κάμνει διάκρισιν μεταξὺ τῶν ἐκπαιδευτικῶν συμβούλων (ἀναγινώσκει). Ὡς γνωρίζω, διότι κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου 3436 ὑπήρξατε πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς κ. Ὑπουργὲ, καὶ εἰσηγητὴς μάλιστα τοῦ θεσμοῦ τῆς θητείας τῆς ὀκταετοῦς, δὲν ὑπῆρχον μόνιμοι ἀλλὰ ὑπῆρχαν τακτικοὶ ἐπὶ ὡρισμένῃ θητείᾳ.

§577Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ὁ νόμος τὸν ὁποῖον ἐπικαλεῖσθε ἀνεστάλει διὰ τοῦ νόμου 4853 ὁ δὲ διορισμὸς 2 νέων συμβούλων ἔγινεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀρχικοῦ νόμου τοῦ 1914, ἑπομένως ὁ συντάκτης εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του ὅτι πρόκειται περὶ μονίμων.

§578Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, δὲν πρόκειται περὶ μονίμων, τοῦτο ἀποδεικνύεται.

§579Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Αἱ περιστάσεις εἶναι διαφορετικαί. Εἶναι δύο κατηγορίαι.

§580Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Οἱ τακτικοὶ ὄχι μόνιμοι καὶ ἐξ ἀποσπάσεως πάλιν τακτικοί.

§581Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει, διότι ἀφ’ ἑνὸς ὑπάρχουν ἐκπαιδευτικοὶ σύμβουλοι ἐπὶ θητείᾳ, ἡ ὁποία θητεία...

§582Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Πάντως ἐπὶ θητείᾳ.

§583Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι μία διαφορὰ, ὅτι εἶναι ἀποσπασμένοι ἀπὸ θέσεις οἱ δὲ ἄλλοι στεροῦνται θέσεων. Εἶναι μὲν ἐκπαιδευτικοὶ σύμβουλοι ἀλλὰ ἂν φύγουν, δὲν ἔχουν θέσιν. Πρέπει νὰ ἐπιδιωχθῇ λύσις καὶ ἂν εὑρεθῇ. Ἐλέχθη καὶ ἐγράφη, ὅτι ἔχει ἕναν χαρακτῆρα μεροληπτικῆς κομματικῆς διώξεως ἡ διάταξις αὐτῇ. Ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ χαρακτηρισμοῦ διαμαρτύρομαι. Εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον εἶναι ἀκόμη μία δευτέρα κατηγορία μονίμων ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι δὲν ἔχουν ἄλλην θέσιν ὅταν περατωθῇ ἡ θητεία των, ἐνῷ οἱ ἄλλοι ἔχουν θέσιν ἡ ὁποία τοὺς ἀνήκει καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι περίεργον, ὅτι ρυθμίζεται διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ τὸ δυνατὸν τῆς ἐπιστροφῆς καὶ τοῦ ἐπαναδιορισμοῦ.

§584Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Δυνάμει τοῦ νόμου 3436, οἱ ἐπαναδιοριζόμενοι ὡς μέλη συμβουλίου ἔπρεπε τὸν Ἰανουάριον νὰ κληθοῦν καὶ νὰ ἐξέλθουν τοῦ συμβουλίου ὄχι ὅμως καὶ οἱ ἐξ ἀποσπάσεως οἱ ὁποῖοι εἶχον νὰ διανύσουν τὴν μακρὰν θητείαν. Λοιπὸν νομίζω αὐτοὶ οἱ ἔχοντες μακροτέραν θητείαν, ὅτι δικαιοῦνται νὰ παραμείνουν περισσότερον εἰς τὸ συμβούλιον, παρὰ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προσελήφθησαν ἐσχάτως. Ἀκόμη δὲ περισσότερον συνηγορῶ ὑπὲρ τῶν ἐξ ἀποσπάσεως, διότι ἐπέδειξαν μίαν πραγματικὴν ἐργατικότητα, ἐπιστημονικὴν ἱκανότητα, ἀνεπιρρέαστον χαρακτῆρα καὶ αὐτὸς εἶναι ἕνας λόγος ἀκόμη ποὺ συνηγορεῖ ὑπὲρ αὐτῶν. Ἐπεκαλέσθην κατὰ τὴν εἰσήγησιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν συμβουλίων, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, ὡς ἐπιχείρημα ὅτι τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον ἐφάνη ἀνεπαρκὲς διότι δὲν κατώρθωσεν νὰ δώσῃ τὸ πρόγραμμα τῶν 6 τάξεων.

§585Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐν γένει εἰς τὸ γνωμοδοτικὸν καθυστερεῖ.

§586Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἀλλὰ ποῖοι ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔδωσαν τὰ προγράμματα.

§587Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν κατελόγισα εὐθύνας εἰς πρόσωπα, εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν ἐργατῶν.

§588Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἀλλὰ αὐτοὶ ἀνήκουν εἰς τὴν μέσην ἐκπαίδευσιν. Βλέπετε ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῶσιν καὶ οἱ ἐργάται τῶν συμβουλίων ἐκείνων ὅτι ὡμίλησαν ἐνῷ εἶχον περίοδον μεγαλειτέραν, διότι διὰ τὰ μέλη τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, διὰ τὰ ὁποῖα ἔχετε παράπονα ὅτι δὲν ἀπέδωσαν τὴν ἀπαιτουμένην ἐργατικότητα, ἀφοῦ παραπονεῖσθε ἀφ’ ἑνός, ἔρχεσθε καὶ διορίζετε ἀφ’ ἑτέρου δι’ εἰδικῆς διατάξεως.

§589Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σεῖς κατ’ ἀρχὴν εἶσθε ὑπὲρ τῆς θητείας, ἢ ὑπὲρ τῆς μονιμότητος;

§590Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ὑπὲρ τῆς θητείας διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξεν ὁ κ. συνάδελφος.

§591Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Καὶ θέλετε τὴν θητείαν.

§592Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Πλήρη ὀκταετῆ, ὥστε νὰ ἔχουν καὶ τὸν χρόνον νὰ ἀποδώσουν μεγαλυτέραν ἐργασίαν.

§593Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὶ νὰ τοὺς κάμωμεν ὅταν βγαίνουν ἀπὸ τὸ συμβούλιον;

§594Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἔχομεν τόσας θέσεις.

§595Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐν τῷ μεταξὺ τὶ θὰ γίνουν αὐταὶ αἱ θέσεις, διότι πρέπει νὰ καταστῇ σαφές, ὅτι ὅταν πρόκειται νὰ κρίνωμεν μεταξὺ τῶν δύο θεσμῶν τῆς θητείας καὶ τῆς μονιμότητος δὲν εἴμεθα ἀπολύτως ἐλεύθεροι, πρέπει νὰ ὑπολογίσωμεν τὸ σημαντικὸν γεγονὸς ὅτι ὅταν ἐξέρχονται θὰ μισθοδοτοῦνται, ἕως ὅτου εὑρεθῇ θέσις πρὸς τοποθέτησιν διότι εἶναι ἀδύνατον ἐπὶ μίαν ὀκταετίαν αἱ θέσεις αἱ ὁποῖαι ἐχήρευσαν νὰ μείνουν κεναὶ καὶ δὴ ἀνώταται—πρῶτον δὲν ὑπάρχει καμμία—κατ’ ἀνάγκην θὰ ὑποβιβασθοῦν. Μία δυσχέρεια θεμελιώδης.... Ἄλλη δυσχέρεια ἔστω καὶ ὑποβιβαζόμενοι θὰ εὕρουν θέσεις νὰ διορισθοῦν; Εἶναι δυνατὸν ἐπὶ μίαν ὀκταετίαν νὰ ἀναμένουν νὰ ἐξέλθουν καὶ νὰ διορισθοῦν; Ποία ὑπηρεσία θὰ ἦτο ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἄφηνεν τὰς ἀνωτάτας θέσεις κενὰς διὰ νὰ ἀναμένῃ τὴν ἔξοδον τῶν ἐκπαιδευτικῶν συμβούλων. Ὁμολογῶ, ὅτι καὶ τὰ δύο συστήματα ἔχουν ἀρετὰς καὶ ἐλαττώματα, καὶ ὁμολογῶ ὅτι κλονίζομαι μεταξὺ τῶν δύο συστημάτων. Δὲν εἶμαι ἐντελῶς πεπεισμένος ὅτι ἓν ἐκ τῶν δύο συστημάτων εἶναι καλλίτερον, ἁπλῶς θέτω ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ θητεία ἔχει καὶ δύο προσκόμματα ἐπὶ πλέον τὸν ὑποβιβασμὸν καὶ τὸ γεγονός, ἂν ὄχι μίαν ἀδυναμίαν, ἀλλὰ μεγάλην δυσχέρειαν πρὸς ἄμεσον τοποθέτησιν, διότι ἀνώταται θέσεις, γενικῶν ἐπιθεωρητῶν διδασκαλείων κατὰ κανόνα πρέπει νὰ εἶναι πλήρεις. Αὗται εἶναι αἱ δυσχέρειαι καὶ τὰς θέτω ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς προτοῦ καταλήξω εἰς ὁριστικὴν ἀπόφασιν.

§596Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρώτη δυσχέρεια ἡ ὁποία ἐμφανίζεται δὲν εἶναι τόσον μεγάλη ὅσον φαίνεται διότι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὀκταετίας ἀναμφισβητήτως θὰ δημιουργηθοῦν κενά.

§597Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Βεβαίως, ἴσως τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα θὰ δίδῃ μίαν εὐχέρειαν εἰς τὴν ἐξεύρεσιν θέσεων διὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν ἐκ τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου ἐξερχομένων. Ἐὰν ὅμως καὶ τοῦτο παρουσιάσῃ δυσχερείας τότε θὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν μονιμότητα.

§598Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σεῖς ποὺ καταλήγετε;

§599Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἢ εἰς τὴν μονιμότητα ἢ νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ὅριον εἰς 7.

§600Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ θὰ συνήστων ὅπως καθιερωθῇ ἡ θητεία καὶ ληφθῇ πρόνοια περὶ τμηματικῆς ἐξόδου μικροτέρου ἀριθμοῦ εἰς τρόπον ὥστε νὰ καθίσταται εὐχερὴς ἡ τοποθέτησις.

§601ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τηλικίδης.

§602Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δύο εἶναι αἱ θεωρητικαὶ ἀρχαὶ τοῦ νομοσχεδίου. Πρῶτον ἡ ἑνιαία κατεύθυνσις καὶ δεύτερον ἡ ἀρχὴ τῆς ἀποκεντρώσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην ἀρχὴν τῆς ἑνιαίας κατευθύνσεως, ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι δίδεται αὕτη διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν δευτέραν ἀρχὴν τῆς ἀποκεντρώσεως διὰ τῶν τυπικῶν περιφερειακῶν συμβουλίων, δὲν ὑπάρχει βεβαίως ἀντίρρησις ὡς πρὸς τὴν ὀρθότητα τῆς ἀρχῆς. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ συζητηθῇ εἶναι ἐὰν διὰ τῶν προτεινομένων μέτρων καὶ θεσμῶν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὴ ἡ ἀρχή. Νομίζω ἐκ τῆς μελέτης τῶν ζητημάτων, ὅτι τόσον τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ὅσον καὶ τὰ προηγούμενα ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια ἢ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθοῦν διότι ὅπως εἶναι γνωστὸν τὰ περισσότερα ἐκ τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων, ἄλλα μὲν δὲν ἐφηρμόσθησαν, ἄλλα κακῶς ἐφηρμόσθησαν καὶ ἄλλων ἡ ἐφαρμογή των ἔδωσε ἀποτελέσματα ἀντίθετα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἴχομεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτε ἐψηφίζαμεν αὐτά, ὅπως ἔξαφνα τὸ νομοσχέδιον περὶ ὑποχρεωτικῆς ἐκπαιδεύσεως.

§603Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐφηρμόσθη εἰς τόσον βαθμόν, ὥστε τὰ μέλη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς μὲ παρεκάλεσαν νὰ παρεμβληθῇ διάταξις, τὴν ὁποίαν δὲν ἐδέχθην βεβαίως, διὰ τῆς ὁποίας νὰ καταργηθῇ ἡ διάταξις ἥτις δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἰδιώτας....

§604Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Ὅταν λέγω δὲν ἐφηρμόσθη ἐννοῶ τὸ ἑξῆς: ὅτι δὲν εἶναι τὰ μέσα τὰ ὑλικὰ ἐπαρκῆ διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὑποχρεωτικῶς.

§605Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε Τηλικίδη, εἶναι βέβαιον ὅτι ἕνα Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην νὰ φθάσῃ εἰς πλήρη πραγματοποίησιν τῶν ἰδανικῶν του. Ἡ ἐφαρμογὴ τῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων ἐφ’ ὅσον ἐξαρτᾶται ἐκ λόγων οἰκονομικῶν συντελεῖται κατὰ τὸν καλλίτερον δυνατὸν τρόπον, μόνον δὲ ὡς πρὸς τὸ κατάλληλον διδακτικὸν προσωπικὸν παρατηροῦνται εἰσέτι ἐλλείψεις τινές, αἱ ὁποῖαι ὅμως καὶ αὐταὶ ἐπιδιώκεται νὰ διορθωθοῦν.

§606Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Μὴ λησμονεῖτε ὅτι διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὑποχρεωτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἐθέσατε ὡς ὅρον ἀπαραίτητον τὴν ἵδρυσιν 600 σχολείων. Ἐφ’ ὅσον αὐτὰ δὲν γίνονται, δὲν δυνάμεθα νὰ λέγωμεν, ὅτι ὑπάρχει ὁ νόμος περὶ ὑποχρεωτικῆς ἐκπαιδεύσεως.

§607Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὰ περισσότερα ἐξ αὐτῶν ἔγιναν. Ἂν ὑπάρχῃ μία καθυστέρησις καὶ αὐτὴ ἐντὸς ὀλίγου χρόνου θὰ διορθωθῇ.

§608Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Πάντως ἔχωμεν ἕνα στοιχεῖον, ὅτι εἰς ἕνα χρονικὸν διάστημα ἑνὸς ἔτους δὲν κατορθώσαμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν ὑποχρεωτικὴν ἐκπαίδευσιν.

§609Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἰς κάθε μῆνα γίνεται καὶ μία πρόοδος.

§610Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Ὑπάρχουν ἄλλα νομοσχέδια τὰ ὁποῖα δὲν ἐφαρμόζονται ὅπως εἶναι ὁ νόμος περὶ κατωτέρων γεωργικῶν σχολῶν καὶ ἐπαγγελματικῶν σχολῶν. Ἐγὼ θέλω νὰ τονίσω τὸ ἑξῆς ὅτι τέλος πάντων διαρκῶς ψηφίζομε νόμους τοὺς ὁποίους δὲν μποροῦμεν νὰ ἐφαρμόζωμε.

§611Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι ἐσφαλμένον ὅτι μόνον ὅταν ὑπάρχει ἀπόλυτος δυνατότης τότε πρέπει νὰ ψηφίζωμεν τὸν νόμον διὰ νὰ δυνάμεθα νὰ τὸν ἐφαρμόζωμεν. Ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχωμεν διδασκάλους γεωπόνους θὰ κάνουμε σχολεῖα. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν εἴχαμε τὸν νόμον δὲν μπορούσαμε νὰ ἱδρύσουμε τοιαῦτα. Ἑπομένως ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ὁ νόμος εἶναι μία πρόοδος, διότι μᾶς δίδει τὴν δυνατότητα τῆς ἐφαρμογῆς.

§612Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Ἐγώ, νομίζω διότι τέλος πάντων κατώρθωσα νὰ παρακολουθήσω τὸ ζήτημα, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἱδρυθοῦν μερικὰ γεωργικὰ σχολεῖα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου αὐτοῦ.

§613Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀπηυθύνθην εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ παρεκάλεσα νὰ μοῦ δηλώσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν διαθεσίμων γεωπόνων, καὶ πρὸ ὀλίγου καιροῦ ἦλθεν ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος καὶ μὲ ἐπληροφόρησεν ὅτι συνολικῶς κατόπιν μακρᾶς ἐρεύνης εὑρῆκεν ὅτι ὑπάρχουν διαθέσιμοι 20 γεωπόνοι μὲ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ βγοῦν ἀπὸ τὴν ἀνωτάτην γεωπονικὴν σχολήν. Ἑπομένως καὶ ἂν ἀκόμη κατορθώσουμε νὰ τοὺς προσηλυτίσουμε ὅλους, ὑπὲρ τῶν κατωτέρων γεωργικῶν σχολῶν πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκομεν δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἱδρύσουμε πλέον τῶν 10 σχολῶν.

§614Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ ἐτόνισα αὐτὸ καὶ δὲν τὸ ἔφερα ὡς ἐπιχείρημα αὐτοτελές, εἶπον μόνον ὅτι δὲν ἐφαρμόζονται αὐτοὶ οἱ νόμοι τοὺς ὁποίους ψηφίζωμε. Δὲν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον δὲν ἐφαρμόζετε ὁ νόμος περὶ τοῦ διδασκαλείου μέσης ἐκπαιδεύσεως. Ἔπειτα ὡς ἐφηρμόσθη ὁ νόμος περὶ μεταρρυθμίσεως τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως δὲν ἔδωσε ἐκεῖνα τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ δώσῃ.

§615Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὁ νόμος ὁρίζει ὅτι τὰ ἡμιγυμνάσια πρέπει ἐπὶ μίαν διετίαν νὰ ἔχουν ἀριθμὸν κατώτερον τῶν 40. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐντὸς τοῦ σχολικοῦ ἔτους νὰ προβῶμεν εἰς κατάργησιν ἡμιγυμνασίων, οὔτε σεῖς τὸ προτείνετε. Μετὰ τὸ πέρας τοῦ σχολικοῦ ἔτους μέγας ἀριθμὸς ἡμιγυμνασίων θὰ καταργηθῇ. Ἀποτελεῖ ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος αὐτός.

§616Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος λέγει ὅτι θὰ γίνουν ἐπαγγελματικαὶ σχολαί;

§617Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ κατάργησις τῶν ἡμιγυμνασίων ἐλλείψει ἀριθμοῦ, δὲν συσχετίζεται μὲ τὴν ἀντικατάστασιν διὰ τῶν ἐπαγγελματικῶν σχολῶν. Αὐτὰ καταργοῦνται διότι δὲν ἔχουν δύναμιν μαθητῶν ὅσην ὁρίζει ὁ νόμος. Τὸ ἰδεῶδες βεβαίως εἶναι νὰ ὑπάρχουν σχολεῖα πρακτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Αὐτὸ τὸ ἰδεῶδες δὲν εἶναι ἀμέσως πραγματοποιήσιμον. Δὲν μποροῦμε παρὰ νὰ προχωροῦμε βαθμιαίως εἰς ἐφαρμογὴν πρακτικῶν σχολῶν. Καὶ ἐρωτᾶται ἐφ’ ὅσον βαθμιαίως προχωροῦμεν, ἀπὸ ποῦ ἐνδείκνυται νὰ ἀρχίσωμεν τὴν ἐφαρμογήν; Ἀπ’ ἐκεῖ ὅπου τὰ ἡμιγυμνάσια ἔχουν περισσοτέρους μαθητὰς ἢ ἀπὸ ἐκεῖ ὅπου φυτοζῶσιν καὶ καταρρέουν τὰ ἡμιγυμνάσια ἐλλείψει μαθητῶν; Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἐλλείψεως μαθητῶν θὰ γίνῃ ἡ κατάργησις χωρὶς ἄμεσον ἀντικατάστασιν.

§618Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀρχὴν τῆς ἑνιαίας κατευθύνσεως ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται διὰ τὸ ἀνώτατον ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον, ἐφ’ ὅσον ἀναγνωρίζω καὶ ἐγὼ ὅτι ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις θὰ περιορισθῶ ἀκριβῶς εἰς τὸ πλαίσιον τοῦ προτιμητέου συστήματος τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἑνιαίας κατευθύνσεως, διὰ τὸ ἀνώτατον ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον. Πρώτη προϋπόθεσις διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοιούτου συμβουλίου εἶναι τὸ ὁμοιογενὲς τοῦ συμβουλίου. Ὅπου ἐφηρμόσθη ὁ θεσμὸς αὐτός, καὶ γνωρίζω ὅτι ἐφηρμόσθη εἰς τὸ Βέλγιον, Γαλλίαν καὶ Τσεχοσλοβακίαν, ὅπου ἐφηρμόσθη τὸ ἀνώτατον ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον ἀπετελέσθη ἀπὸ εἰδικοὺς ἀποκλειστικῶς. Διότι ἡ ἑνιαία κατεύθυνσις εἶναι ζωντανὴ ἀρχὴ εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν. Δὲν εἶναι ζήτημα τυπικόν, εἶναι ἀρχὴ ἡ ὁποία ἀπορρέει ἀπὸ βαθυτέραν, ἂς εἴπωμεν, κατεύθυνσιν τῆς παιδαγωγικῆς καὶ τῆς κοινωνικῆς ἐπιστήμης. Συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν μόνον μὲ τὰ συμβούλια τὰ ὁποῖα ἔχουν τὸν ἐξωτερικὸν μόνον τύπον τῆς ἑνιαίας κατευθύνσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συστηματοποιήσωμεν αὐτὴν τὴν νέαν κατεύθυνσιν.

§619Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ποῖα μέλη εἶναι χωρὶς ἀνομοιογενείας;

§620Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Ἐγὼ λέγω τὸ ἑξῆς, ὅτι ἡ Ἑλλὰς παρουσιάζει ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς μίαν ἀνομοιογένειαν περισσοτέραν ἀπὸ κάθε ἄλλο Κράτος, διότι τέλος πάντων ὁ πολιτισμός μας δὲν εἶναι ἀκόμη στὸ ἐπίπεδον ὅπου εἶναι στὰ ἄλλα Κράτη.

§621Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μία ἀπόδειξις πολιτισμοῦ εἶναι καὶ ἡ μετατροπὴ εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν σύστημα.

§622Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι ὑπάρχει εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ ἐπὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν ζητημάτων μεταφέρωνται εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν αὐτὸ συμβούλιον, καὶ μοιραίως αὐτὸ γίνεται ἕνα σωματεῖον τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ σκοπὸν κοινοβουλευτικόν, θὰ εἶναι ἕνα μικρὸν κοινοβούλιον, μία μικρογραφία τῆς Ἑλλάδος.

§623Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν εἶναι ὅ,τι πρέπει, ὅταν εἶναι μικρογραφία τῆς Ἑλλάδος;

§624Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Δι’ αὐτὸ λέγω ὅτι ἐπὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν ζητημάτων......

§625Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σεῖς θὰ ἠθέλατε νὰ ἦτο μία μικρογραφία τῆς ἀριστερᾶς.

§626Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Ὁμολογοῦμεν, ὅτι τὰ ζητήματα τὰ ἐκπαιδευτικὰ εἶναι ζητήματα εἰδικὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν τὴν προέλευσίν των ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατεύθυνσιν, ἀπὸ γενικωτέρας ἀρχῆς, καὶ θὰ μποροῦσε νὰ τεθῇ ἡ ἀρχὴ τῆς ἑνιαίας κατευθύνσεως ἡ ὁποία εἶναι ἀπόρροια τῆς ἐξελίξεως τῆς ἐπιστήμης. Εἰς τὴν Γαλλίαν ἀκόμη τὸ συμβούλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ εἰδικούς.

§627Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Καὶ οἱ εἰδικοὶ διαφωνοῦν μεταξὺ των.— Ἐὰν ἑπομένως προνοούσαμε νὰ ὑπάρχῃ ἡ ὁμοιογένεια καὶ ἡ προκαταβολικὴ συμφωνία ποῖος λόγος νὰ ὁμιλοῦμεν διὰ τὴν κατεύθυνσιν; Διότι ἡ ὁμοιογένεια περιέχει λύσιν τοῦ ζητήματος τῆς κατευθύνσεως, καθιστᾷ ἑπομένως περιττὸν καὶ τὸ ὄργανον.

§628Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Αὐτὴν τὴν λύσιν ἡμεῖς ἐπεδιώξαμεν. Εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν δὲ μπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ.

§629Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐπειδὴ ὅμως, ἡμεῖς οἱ ἄλλοι θέλομεν μίαν μικρογραφίαν τῆς Ἑλλάδος καὶ ὄχι τῆς παρέας τῆς ἰδεολογικῆς, διότι ἡμεῖς οἱ ἄλλοι φρονοῦμεν ὅτι ὁ τόπος ἔχει ἀνάγκη ἐπιστημονικῆς ἐξερευνήσεως καὶ δὲν νομίζομεν ὅτι ἐλύθησαν τὰ ζητήματα, δι’ αὐτὸ ἐπρονοήσαμεν διὰ μίαν σύνθεσιν πολυμελῆ εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ὑπάρχῃ μία κίνησις ἐκπαιδευτικὴ ἰδεῶν, ἡ ὁποία ν’ ἀποβῇ πρὸς ὄφελος τῆς ἐκπαιδεύσεως. Αὐτὸ εἶναι τὸ βαθύτερον πνεῦμα.

§630Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Ἐὰν πάρωμεν τὴν ἀριθμητικὴν ἀναλογίαν, θὰ ἴδωμεν ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον οὕτως εἰπεῖν μᾶς δίδει τὴν εἰκόνα τοῦ συμβουλίου, δημιουργεῖ ἐκ τῶν προτέρων διαφωνίας ἐφ’ ὅλων τῶν ζητημάτων, διότι ἕν ζήτημα τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει, εἶναι πρῶτα πρῶτα τὸ γλωσσικὸν ζήτημα.

§631Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔληξεν αὐτό. Εἶναι τῆς παρελθούσης γεννεᾶς ζήτημα.

§632Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Ὑπάρχει σήμερον ζήτημα.

§633Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ ἐποχή μας εὑρίσκεται πέραν τῶν αἱρέσεων, εἶναι ἐποχὴ δημιουργίας.

§634Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Εἶναι ἐποχὴ μεταβατική, ὑπάρχει τὸ ζήτημα τοῦ κλασσικοῦ γυμνασίου, τῆς κλασσικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς ἐπαγγελματικῆς. Γνωρίζω καθηγητὰς Πανεπιστημίου....

§635Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν γνωρίζω ἄνθρωπον ἐν Ἑλλάδι μὲ τὴν γνώμην ὅτι ἐπέστη ὁ χρόνος νὰ περιορισθῇ ὁ κλασσικισμὸς καὶ νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ἐπαγγελματικὴ ἐκπαίδευσις. Αὐτὸ ἔγινε κοινὸς στόχος.

§636Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι εἷς ὡρισμένον κύκλον ἀνθρώπων. Συμφώνως πρὸς τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν ἐθέσατε θὰ ἦτο προτιμώτερον ν’ ἀποτελεσθοῦν τὰ ἀνώτατα ἐκπαιδευτικὰ συμβούλια ἀπὸ τοὺς συμβούλους αὐτούς....

§637Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πράγματι οἱ περισσότεροι εἶναι ἀνώτατοι σύμβουλοι τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας. Δὲν μένουν παρὰ οἱ 2 καθηγηταὶ τῆς παιδαγωγικῆς καὶ εἷς ἀντιπρόσωπος τῶν ἀνωτάτων σχολῶν καὶ τῶν Ἐπιμελητηρίων.

§638Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Εἶναι ἀγνώστου προελεύσεως. Ἡ κοινὴ ἀντίληψις ἡ ὁποία ὑπάρχει εἶναι ὅτι ὑπάρχει ἀνομοιογένεια καὶ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς ἀντιπροσώπους καὶ ἑπομένως τὰ συμβούλια θὰ ἐργασθοῦν μὲ μεγάλην δυσκολίαν καὶ ἴσως δὲν θὰ κάνουν τίποτε. Ἐγὼ πιστεύω εἰς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὅτι τὰ συμβούλια δὲν θὰ μπορέσουν νὰ ἐργασθοῦν.

§639Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) Κατ’ ἀρχὴν εἶναι καλὸν ἢ κακόν;

§640Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Ὡς ἀρχὴ εἶναι καλόν, ἀλλ’ ὡς ἐκτέλεσις, ὡς σύνθεσις δὲν εἶναι καλόν. Ὅσον ἀφορᾷ μὲ τὰ περιφερειακὰ συμβούλια ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν ἐφαρμόζετε τὴν ἀποκέντρωσιν. Ἡ 2α ἀρχὴ τὴν ὁποίαν ἐθέσατε, ὡς βάσις τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω ὅτι δὲν ἐφαρμόζεται πλήρως. Ἡ ἀμεροληψία ἐξασφαλίζεται περισσότερον διὰ τὴν κρίσιν ἐπὶ τῶν παραπτωμάτων.

§641Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Καὶ χωρὶς τὴν ἄμεσον ἀντίληψιν.

§642Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ συμμετέχουν καὶ αἱρετοὶ ἀντιπρόσωποι τῶν δημοδιδασκάλων, διότι ἡ συμμετοχὴ δημιουργεῖ εὐθύνας δι’ αὐτούς. Δὲν γνωρίζω διατὶ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν τὴν πολεμοῦμε.

§643Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Οἱ προσωπικοὶ δεσμοὶ εἶναι ἐγγύτεροι καὶ ἑπομένως ἐπικίνδυνοι.

§644Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Προτείνω, λοιπὸν συμμετοχὴν εἰς τὰ συμβούλια τὰ περιφερειακὰ δύο ἀντιπροσώπων αἱρετῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἄλλας διατάξεις, νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ πρώτη παράγραφος. (ἀναγινώσκει) Αὐτὸ εἶναι πολὺ γενικὸν καὶ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἔργον ἐπιστημονικὸν καὶ καθαρῶς κρατικὴ ὑπόθεσις. Ἐγὼ ἐὰν ἤμην συνεπὴς δὲν ἔπρεπε νὰ προτείνω οὐδεμίαν τροπολογίαν, διότι κατ’ ἀρχὴν εἶμαι σύμφωνος.

§645ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιβαθινόπουλος.

§646Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν θητείαν ἢ τὴν μονιμότητα θέλω νὰ ἐρωτήσω. Θέλετε νὰ μείνωσιν οἱ ἐκπαιδευτικοὶ σύμβουλοι ἕως ὅτου ἀποθάνωσιν καὶ οἱ ἄλλοι ἀπ’ ἔξω νὰ δέονται πότε νὰ πεθάνουν, ἵνα καταλάβωσι τὰς θέσεις των; Δὲν νομίζετε ὅτι ἡ ἅμιλλα εἶναι καλυτέρα. Νὰ γίνεται ἕνα εἶδος ἁμίλλης ἀπὸ τοὺς ἀπέξω καὶ νὰ μὴ περιμένουν νὰ πεθάνουν οἱ συνάδελφοί των. Τὶ θέλετε νὰ εἶναι ἕνα εἶδος Ἀρεοπαγῖται, οἱ ὁποῖοι φθάνουσιν ἀπὸ δικασταὶ καὶ πεθαίνουσιν Ἀρεοπαγῖται; Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἴδια ἡ δουλειὰ τοῦ Ἀρειοπαγίτου καὶ ἴδια τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβούλου. Ὁ Ἀρειοπαγίτης ἐξετάζει τοὺς νόμους τοὺς κειμένους ἢ ἐκείνους ποὺ γίνονται, ἀλλὰ ὁ ἐκπαιδευτικὸς σύμβουλος ἅμα καθήσῃ 10 χρόνια, δὲν γνωρίζει τὴν ψυχοσύνθεσιν τοῦ λαοῦ εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ τοῦ παιδιοῦ ἀκόμη. Αὐτὴ ἡ ψυχοσύνθεσις ἀλλάζει καθ’ ἡμέραν, διότι ἂν δὲν ἤλλαζεν δὲν θὰ μᾶς ἐπετοῦσαν ἀπὸ βουλευτὰς καὶ πάλιν ἀργότερα νὰ μᾶς ξαναφέρουν. Αὐτὴν τὴν ψυχοσύνθεσιν πρέπει νὰ ἐξεύρῃ ὁ ἐκπαιδευτικὸς σύμβουλος, ὄχι μόνον τοῦ λαοῦ ἀλλὰ καὶ τοῦ παιδιοῦ ἀκόμη. Ὅταν καθήσῃ 15 χρόνια εἰς τὸ κέντρον, πῶς θέλετε νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν ψυχοσύνθεσιν τοῦ παιδιοῦ καὶ νὰ φιάξῃ βιβλία καὶ προγράμματα. Αὐτὸς εἶναι λόγος παιδαγωγικός. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία θητεία. Βάλτε 5, 6 χρόνια, ἀλλὰ πάντα νὰ ὑπάρχῃ μία θητεία. Δὲν μπορεῖ ἀποστειρωμένοι οὔτε εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐρχώμεθα ἀκόμη, χρειάζεται νέον αἷμα. Τὸ δέχεσθε κύριε ὑπουργέ;

§647Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐπιφυλάσσομαι.

§648Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης θέλω νὰ εἴπω διὰ τὴν κατεύθυνσιν. Ὅταν ἀνέγνωσα τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐδιάβασα τὸ πρῶτον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγει διὰ τὴν κατεύθυνσιν ἐκατάλαβα περὶ τίνος πρόκειται, δηλαδὴ ἐπήγατε πάσο ὅπως λένε. Εἶσθε καὶ σεῖς τῆς ἰδέας τῆς ἰδικῆς μου, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μία γενικὴ κατεύθυνσις. Ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας νὰ ἐξέρχεται ἐκπαιδευτικὸν φῶς δι’ ὅλην τὴν κατεύθυνσιν τὴν ἐπαγγελματικήν, τὴν γεωργικὴν καὶ τὴν ἐμπορικήν. Ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ μπορούσατε νὰ τὸ κάμετε καὶ ἐφέρατε ἕναν συμβιβασμόν, ἀφοῦ δὲν μποροῦμεν νὰ κάνουμε τὸ πραγματικό, ἐκεῖνο ποὺ πρέπει νὰ ἐξέρχεται ἡ κατεύθυνσις ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, εἴπατε νὰ κάμωμε τὸ γενικὸν συμβούλιον. Αὐτὸς ὁ τρόπος εἶναι εὐκολώτερος ἢ ὁ ἄλλος.

§649Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) Δὲν συζητοῦμεν, ὅτι ἡ ἑνότης τῆς διοικήσεως ἔχει ἀρετάς, ἀλλ’ ἔχει καὶ ἀσθενεῖς πλευράς. Ἡ γεωργικὴ ἐκπαίδευσις ὑπάγεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἡ ἐμπορικὴ καὶ ἡ ἐπαγγελματικὴ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας δὲν ἔχει εἰδικὴν ὑπηρεσίαν, διότι ἂν ἤρχετο εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας θὰ ἔπρεπε νὰ κάμωμεν νέα τμήματα. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἦτο ἐπαρκὲς τὸ περιθώριον, ἵνα ἀναπτυχθῇ πράγματι πνεῦμα γεωργικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐμπορικῆς. Θὰ εἶχα ἕνα τμηματάρχην γεωργίας μὲ δύο γραμματεῖς. Δὲν θὰ ἤμην βέβαιος, ὅτι τὸ γενικὸν πνεῦμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς διοικήσεως θὰ ἐκπορεύετο καὶ θὰ ἐνέπνεε τὴν γεωργικὴν ἐκπαίδευσιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ μειονέκτημα. Ἡ ἀρετὴ εἶναι ὅτι ἕνας ὑπουργός, δηλαδὴ μία κεντρικὴ σκέψις θὰ ἐρύθμιζε ὁλόκληρον τὴν ἐκπαίδευσιν τῆς χώρας καὶ θὰ τὴν συγχόνιζε. Ἐγὼ ἀναγνωρίζω τὴν ἀρχὴν τῆς ἑνότητος τῆς διοικήσεως, δὲν παραγνωρίζω τὰ ἐλαττώματα καὶ αὐτό, διότι ὡρισμένοι συνάδελφοι ἐν τῇ Κυβερνήσει διεφώνησαν διὰ τὴν ἑνότητα τῆς διοικήσεως δι’ αὐτὸ δὲν ἐπέμενα ἀλλ’ ἐστράφην πρὸς τὴν ἑνότητα τῆς κατευθύνσεως.

§650ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§651Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι ὅτι ἕνα τόσον σοβαρὸν νομοσχέδιον συζητεῖται εἰς τόσην προκεχωρημένην ὥραν καὶ μὲ τόσην ἀραιὰν συγκρότησιν τοῦ σώματος, ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡμεῖς γενναιότεροι θὰ εἴπωμεν μερικὰς παρατηρήσεις ἔστω καὶ διὰ τὴν ἱστορίαν. Ὅπως εἶπεν ὁ κ. Τηλικίδης αἱ κυριώτεραι ἀρχαὶ τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἡ προσπάθεια πρὸς μίαν νέαν κατεύθυνσιν ἐκπαιδεύσεως, εἶναι ἡ εἰδίκευσις εἰς τὰς ἐργασίας τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου καὶ εἶναι ἡ ἀποκέντρωσις τῆς διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ὅπως ἐνθυμεῖσθε, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον τῆς μεταρρυθμίσεως τῆς παιδείας, ὑπεστήριζα τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ὑπεστήριξεν καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὅτι ὅσας ἀρετὰς καὶ ἂν ἔχῃ ἡ νέα διοίκησις ἐν τούτοις χάριν τῆς εἰδικεύσεως, χάριν τῆς χρησιμοποίησεως μιᾶς ἁρμοδίας ἀτμοσφαίρας εἰς τὴν διοίκησιν καὶ τὴν προαγωγὴν ἑκάστου κλάδου, εἶναι προτιμοτέρα ἡ διοίκησις, ἡ διεύθυνσις τῆς λειτουργίας τῶν εἰδικῶν σχολῶν, νὰ παραμείνῃ εἰς τὰ ἁρμόδια ὑπουργεῖα. Δὲν ἔγινεν τότε ἀσπαστὴ ἡ ἰδέα καὶ ἐψηφίσθησαν τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ἐψηφίσθησαν. Τώρα διὰ μιᾶς διατάξεως τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου τῆς ἐκπαιδεύσεως βλέπω, ὅτι ἀπομακρυνόμεθα ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ἐκείνην καὶ ἀναγνωρίζομεν τὴν ἄλλην ἀρχήν, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία νέα κατεύθυνσις τῆς ὁποίας νὰ προΐσταται ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἀλλ’ ἡ λειτουργία τῶν εἰδικῶν σχολῶν νὰ παραμείνῃ εἰς τὰ ἁρμόδια ὑπουργεῖα. Καὶ δι’ αὐτὸ δὲν μπόρεσα νὰ ἐννοήσω, πῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἶπεν ὅτι θὰ ἱδρύσῃ 10 γεωργικὰ σχολεῖα.

§652Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπάγεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Οἱ νόμοι ἰσχύουν.

§653Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σεῖς τὰ παίρνετε μὲ τὸν νόμον αὐτόν.

§654Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ κατωτέρα ἐπαγγελματικὴ ἐκπαίδευσις ὑπάγεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, πρόθεσίς μας εἶναι ἅμα τῇ λειτουργίᾳ τῆς αὐτοδιοικήσεως νὰ χωρίσωμεν τὴν ἐπαγγελματικὴν ἐκπαίδευσιν.

§655Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν ἀρχὴν ἡ ὁποία ἐδῶ διατυποῦται, διότι πιστεύω ὅτι ὅπως εἶναι ὀργανωμένον τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας οὔτε αὐτὴν τὴν κατωτέραν γεωργικὴν ἐκπαίδευσιν μπορεῖτε νὰ θέσετε εἰς ἐνέργειαν.

§656Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι μία κατάστασις προσωρινή. Θὰ τὸ δώσωμεν εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν.

§657Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ἀνωτάτου ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου. Ἡ αἰτιολογία ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἐρρίφθη ἡ ἰδέα τοῦ ἀνωτάτου ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου, ἦτο ἡ κατανομὴ τῶν τύπων τῶν σχολῶν. Πραγματικῶς αὐτὸ εἶναι σπουδαιότατον ζήτημα. Ἐνῷ ἔχομεν σχολεῖα κλασσικά, ἐπαγγελματικά, ἐμπορικά, πολυτεχνικά, ἕως τώρα δὲν ὑπῆρχε καμμία συνεργασία τῶν ὑπουργείων. Δι’ αὐτὸ εἶναι ὀρθὸν νὰ δημιουργηθῇ ἓν ὄργανον, τὸ ὁποῖον νὰ ἐξασφαλίζῃ μίαν ἑνιαίαν κατεύθυνσιν πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτοὶ οἱ σκοποί, οἱ ὁποῖοι τίθενται εἰς τὸ ἀνώτατον ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον. Οἱ σκοποί, οἱ ὁποῖοι τίθενται, εἶναι καθορισμὸς τῶν γενικῶν γραμμῶν τῶν ἀναλυτικῶν προγραμμάτων καὶ οὕτω καθεξῆς. Καὶ ἐδῶ ἐξετάζω, ὅπως συντίθεται τὸ συμβούλιον μπορεῖ νὰ ἐκπληρώσῃ αὐτοὺς τοὺς σκοποὺς ἢ μόνον τινὰς ἐξ αὐτῶν; Ἐὰν ἐπρόκειτο τὸ ἀνώτατον ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον νὰ ἐκφέρῃ μίαν γνώμην περὶ τῆς κατανομῆς, ὅπως εἶπον, τῆς λογικῆς κατανομῆς τῶν διαφόρων τύπων τῶν σχολῶν, ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸ συμβούλιον καλῶς ἔχει. Δὲν ὑπάρχει κακὴ σύνθεσις τοῦ συμβουλίου. Ἐὰν ὅμως πρόκειται τὸ συμβούλιον νὰ εἰσέλθῃ κάπως βαθύτερον εἰς τὰ ζητήματα τῆς ὀργανώσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως, νὰ μελετήσῃ γενικώτερα ἐκπαιδευτικὰ προβλήματα, νὰ μελετήσῃ τὰς γενικὰς γραμμὰς τῶν ἀναλυτικῶν προγραμμάτων, νομίζω ὅτι τὸ συμβούλιον δὲν εἶναι καλῶς συντεθειμένον. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην τοιούτου συμβουλίου, τὸ ὁποῖον νὰ μελετᾷ γενικώτερον τὰ ἐκπαιδευτικὰ ζητήματα. Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ὑπάρχουν εἰς τὰ περισσότερα τῶν ὑπουργείων μικραὶ βουλαί, βουλαὶ αἱ ὁποῖαι νὰ μελετῶσι τὰ ζητήματα αὐτὰ καὶ αἱ μικραὶ αὐταὶ βουλαὶ θὰ ἔχουν τὸν προορισμὸν νὰ διαφωτίζουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν κοινὴν γνώμην καὶ νὰ συντελῶσιν εἰς τὴν ἐξύψωσιν τῶν λειτουργῶν ἑκάστου κλάδου διὰ τοῦ ἐξαναγκασμοῦ τῆς παρακολουθήσεως τῶν ζητημάτων, τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν γνωμῶν, τῆς ἐρεύνης ἐν γένει τῶν ζητημάτων. Καὶ δι’ αὐτὸ ὅταν ἤμην εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, εἶχον συστήσει τοιαῦτα συμβούλια, συμβούλια πολυμελῆ, τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι εἶναι χρησιμότατα, αὐτὰ εἶναι ἓν εἶδος συνεδρίων, τὰ ὁποῖα μελετοῦν, συνεδρίων, τὰ ὁποῖα ποδηγετοῦνται ἀπὸ τοὺς ἁρμοδιωτέρους τῶν κλάδων. Λοιπὸν εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι χρειάζεται ἓν συμβούλιον τοιοῦτον εὐρύτατον. Ἐπειδὴ ἐγένετο λόγος, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 40 μελῶν εἶναι πολύς, ἐγὼ θά ἔλεγον, ὅτι δὲν εἶναι πολύς, εἶναι ὀλίγος. Θὰ εἶχον τὴν γνώμην, ὅτι ἔπρεπε νὰ εἶναι 80–100 τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον τὴν μελέτην ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν ζητημάτων. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἶπεν προηγουμένως ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἔχετε ἀντιρρήσεις ὅπως ἐκπροσωπηθοῦν τὰ ἐπιμελητήρια. Γνωρίζετε ὅτι εἴμεθα θιασῶται τῆς ἐκπροσωπήσεως τῶν διαφόρων ὀργανώσεων εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Εἴμεθα πραγματικοὶ θιασῶται, ἐκ τούτων ὅμως δὲν ἕπεται καὶ ὅτι ἡ ἐκπροσώπησις τῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων εἶναι δικαιολογημένη παντοῦ καὶ πάντοτε. Θέλομεν εἰς τὰ πολιτικὰ σώματα νὰ ἀντιπροσωπεύονται, διότι ἐκεῖ ἐκφράζουν τὰς ἀπόψεις των εἰς πολιτικὰ σώματα καὶ ἀπὸ πολιτικῆς ἀπόψεως. Προκειμένου ὅμως νὰ γίνεται μία ἐπιστημονικὴ ἐργασία, τότε εἶναι χρήσιμος, ὅταν ἐξετάζωνται ζητήματα ἀμέσως συνδεόμενα μὲ τὸ ἐπάγγελμά των, ἐπὶ παραδείγματι εἰς τὰ ζητήματα τῆς γεωργίας, βεβαίως οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν γεωργικῶν ἐπιμελητηρίων εἶναι ἁρμοδιώτεροι, ἀλλὰ γενικῶς εἰς τὰ ζητήματα τῆς ἐκπαιδεύσεως νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἐκπροσώπησις αὐτῶν. Ὅταν πρόκειται νὰ διεξαχθῇ μία συζήτησις ἐπιστημονικὴ ἐπὶ γενικωτέρων κατευθύνσεων τῆς ἐκπαιδεύσεως, νομίζω ὅτι ἐκεῖ ἡ ὁμοιογένεια εἶναι περισσότερον ἐπιβεβλημένη.

§658Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ ἀρχικὴ πρόθεσις εἶναι τὰ γενικώτερα ζητήματα νὰ ἐξετάζωνται εἰς τὰς γενικὰς συνεδριάσεις.

§659Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Γίνετε αὐτό, ἀλλὰ δὲν ὁρίζεται ποῖαι εἶναι αἱ γενικαὶ καὶ ποῖαι αἱ εἰδικαὶ καὶ ποῖοι μετέχουν εἰς τὰς μὲν καὶ ποῖοι εἰς τὰς δέ. Ἐγὼ θὰ ἔλεγον τὸ ἑξῆς: Ἐὰν θέλετε νὰ ὑπάρχῃ ἓν δεύτερον, τὸ ὁποῖον νὰ λέγῃ ὅτι ἔχωμεν ἀνάγκην τόσων γυμνασίων, τόσων ἐκπαιδευτηρίων, τοῦ ὁποίου αἱ γνῶμαι νὰ ἔχουν μεγαλείτερον κῦρος, τότε βεβαίως εἶμαι σύμφωνος νὰ ἀντιπροσωπευθοῦν καὶ αὐταί. Ἀλλ’ ὅταν πρόκειται νὰ ἐξετασθοῦν καὶ νὰ μελετηθοῦν ἐκπαιδευτικὰ προβλήματα δὲν νομίζω ὅτι ἡ συμμετοχή των χρησιμεύει εἰς τίποτε. Ἐγὼ θὰ ἐπροτίμων νὰ μετέχουν περισσότεροι εἰδικοὶ ἐκπαιδευτικοί. Ἄλλο τὸ ζήτημα ὅπως σᾶς εἶπα νὰ δώσῃ ὁ διευθυντὴς τῆς στατιστικῆς πληροφορίας περὶ τῆς στατιστικῆς τοῦ πληθυσμοῦ, αἱ ὁποῖαι ἄλλως τε ὑπάρχουν δημοσιευμέναι. Ὁ διευθυντὴς τῆς στατιστικῆς εἶναι ἄριστος καὶ φίλος μου καὶ ἔχω μεγάλην ἐκτίμησιν εἰς αὐτόν, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι εἰς ἐκπαιδευτικὰ ζητήματα ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ψῆφον. Ἂν ἐπρόκειτο περὶ τοῦ πῶς θὰ γίνῃ ἡ κατανομὴ τῶν σχολείων καὶ εἰς αὐτὸ νὰ περιορισθῇ τὸ ἀνώτατον συμβούλιον, βεβαίως ἡ σύνθεσις εἶναι καλή, ἴσως νὰ ἠμποροῦσε κανεὶς νὰ προσθέσῃ ἢ νὰ ἀφαιρέσῃ ἕνα διότι καθένας ἔχει τὴν ἄποψίν του, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ἔχει ἀξίαν, ἂν ὅμως πρόκειται νὰ ἐξετάζῃ γενικώτερον τὰ ἐκπαιδευτικὰ προβλήματα εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ μεγαλειτέραν ὁμοιογένειαν καὶ νὰ εἶναι καὶ πολυαριθμότερον. Δηλαδὴ θὰ ἤθελον οἱ ἄνθρωποι τῶν ἐπαρχιῶν νὰ μετέχουν περισσότερον, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ ἔρχωνται εἰς τὸ κέντρον ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν νὰ ἀκούουν τοὺς ἡγήτορας.

§660Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) Θὰ εἶναι τὰ ἐκπαιδευτικὰ συνέδρια καὶ θὰ τεθοῦν ἀπὸ ἐφέτος εἰς πλήρη ἐφαρμογήν.

§661Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν θὰ ἦτο ἄσκοπον νὰ μετέχουν οἱ γενικοὶ ἐπιθεωρηταὶ καὶ ὡρισμένοι ἄλλοι ἐπιθεωρηταί, ἐκλεγόμενοι ἀπὸ τὸ σῶμα ἢ διοριζόμενοι ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον ἐκ περιτροπῆς ὥστε νὰ ὑπάρχῃ μία μεγαλειτέρα ἐπαφή. Ἐν τοιαύτῃ ὅμως περιπτώσει θὰ ἦτο ὀρθὸν καὶ ἡ λειτουργία νὰ ρυθμισθῇ κἄπως διαφόρως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ εἰς τὴν μίαν καὶ εἰς τὴν ἄλλην ἐκδοχὴν νὰ συνεδριάζῃ ἐπὶ ἕνα μῆνα τὸ ἀνώτατον ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον εἰς ἐποχὰς καθ’ ἃς ἔχουν ἀσχολίας καθαρῶς ἐκπαιδευτικάς, δὲν ὑπάρχει δὲ καὶ ἀνάγκη ἀπασχολήσεως ἐπὶ ἕνα μῆνα.

§662Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Οὔτε κατ’ ἔτος, κατὰ διετίαν συνέρχεται.

§663Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἄν διαρκῇ ἐπὶ πέντε ἡμέρας ἢ ἐπὶ μίαν ἑβδομάδα τὸ maximum εἶναι ἀρκετόν· δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ διαρκῇ ἕνα μῆνα καὶ νὰ γίνεται ἕνα παρλαμέντο μακρᾶς διαρκείας. Θὰ παρακαλέσω νὰ κάμετε αὐτὴν τὴν μεταρρύθμισιν διὰ νὰ ἀποδώσῃ καλλιτέρους καρποὺς τὸ ἀνώτατον συμβούλιον, διότι τὰ συμβούλια αὐτὰ εἶναι χρησιμώτατα καὶ ἔπρεπε εἰς ὅλα τὰ ὑπουργεῖα νὰ ὑπάρχουν. Θὰ ἔπρεπεν ὅμως αἱ γνῶμαι τοῦ συμβουλίου νὰ ἔχωσι μεγαλείτερον κῦρος. Ἐπειδὴ εἰς τὸν νόμον ἔχομεν θέσει τὰ ὅρια τὰ ὁποῖα χρειάζονται νὰ τηροῦνται διὰ νὰ λειτουργήσῃ ἓν σχολεῖον, ὡρισμένος ἀριθμὸς μαθητῶν, θὰ ἤθελα αἱ ἀποφάσεις τοῦ συμβουλίου αὐτοῦ νὰ εἶναι ὑποχρεωτικῶς ἐφαρμοστέαι, ἂν εἰπῇ ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ α καὶ β γυμνάσιον διότι δὲν ἔχει ἐπαρκῆ ἀριθμὸν μαθητῶν, διότι τοῦτο καὶ κῦρος θὰ τοῦ ἔδιδε καὶ θὰ ἐδέσμευε καὶ ἡμᾶς τοὺς πολιτικούς, οἱ ὁποῖοι ὅσῳ ἄν φωνάζωμεν, ὅτι πρέπει νὰ κάμωμεν πρακτικὴν ἐκπαίδευσιν ὅταν ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ κόψωμεν κανὲν γυμνάσιον, δυσκολευόμεθα νὰ τὸ κάμωμεν. Ἔρχομαι εἰς τὴν εἰδίκευσιν, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον. Θὰ ἀναγνωρίσω ὅτι τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον δὲν μὲ ἱκανοποιῇ πλήρως. Ἔγινε προπέρυσι μία μεταρρύθμισις· δὲν εἶναι ὀρθαὶ αἱ συχναὶ μεταρρυθμίσεις, διότι τότε δὲν ἠμπορεῖ ἀσφαλῶς νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἀποστολήν του, δὲν ἔχει τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ αὐτοτέλειαν ποὺ τοῦ χρειάζεται καὶ δὲν ἀφήνει τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἐκεῖ τοποθετοῦνται νὰ ἀναπτύξουν ὅλην τὴν δραστηριότητα καὶ ἐπιμέλειαν, διὰ νὰ ἀποφέρουν καλοὺς καρπούς. Δὲν ἠξεύρω ἄν ἡ μὴ ἱκανοποιητικὴ δρᾶσις τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου ὀφείλεται εἰς τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἐτοποθετήθησαν ἐκεῖ, ἢ διότι οἱ ἑκάστοτε ὑπουργοὶ δὲν ἐκίνησαν αὐτὸ τὸ συμβούλιον. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὸ συμβούλιον καὶ μετὰ τὴν διαίρεσιν δὲν θὰ ἀποφέρῃ καρποὺς ἄν δὲν κινῆται ἀπὸ τὸν ὑπουργόν. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ διορίσετε ἀνθρώπους καὶ νὰ τοὺς εἴπετε: σκεφθῆτε περὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως, αὐτὸ εἶναι δύσκολον· πρέπει νὰ ἔχετε ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι καὶ χωρὶς νὰ εἶναι ἐκπαιδευτικοὶ σύμβουλοι νὰ ἔχουν τὴν διάθεσιν νὰ κάμουν ὁλόκληρον σύστημα καὶ νὰ τὸ παρουσιάσουν, ὑπάρχουν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι τὸ κάμνουν χωρὶς νὰ εἶναι κἄν ὑπάλληλοι. Ἄν οἱ ὑπουργοὶ ἔλεγον εἰς τὸ συμβούλιον, ὅτι θέλω νὰ μοῦ κάμετε ἐντὸς ἓξ μηνῶν τὸ πρόγραμμα τοῦ ἑξαταξίου σχολείου, θὰ τὸ ἔκαναν ὅπως ἔγινε ἐφέτος ἐντὸς ἐλαχίστου διαστήματος. Δὲν ἐξετάζω ἄν ἡ κατάρτισις αὐτοῦ εἶναι ἐπαρκής, διότι δὲν τὸ ἐξεύρω, ἀλλὰ δὲν εἶναι πρᾶγμα ἀκατόρθωτον. Βέβαια τὸ νὰ χωρισθῇ ἡ εἰδίκευσις ἐκ πρώτης ὄψεως νομίζει κανεὶς ὅτι εἶναι ὠφέλιμον, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ εἴπω ὅτι ἔχω μερικοὺς ἐνδοιασμοὺς εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν καὶ θὰ σᾶς εἴπω διατὶ τοὺς ἔχω. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἀσκήσουν τὰ διοικητικὰ ἔργα θὰ εἶναι τρόπον τινὰ οἱ ἀνώτατοι εἰς τὸν κλάδον αὐτὸν ἀπὸ ἀπόψεως κύρους καὶ ἐπιστημονικῆς περιωπῆς. Ὅπως γίνεται τὸ νομοσχέδιον δὲν πρόκειται νὰ ὠφελήσῃ Γνωρίζω εἰς κάθε κλάδον ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν τὴν προσωπικὴν δικαιοδοσίαν ἐπὶ τῶν ζητημάτων εἶναι ἀνώτατοι κατὰ βαθμόν, εἰς τὸν στρατόν, εἰς τὴν δικαιοσύνην, ὁπωσδήποτε καὶ δι’ αὐτὸ ἔχουν μεγαλείτερον κῦρος αἱ ἀποφάσεις αὐτῶν. Ἄν πρόκειται νὰ εἶναι αὐτῆς τῆς περιοπῆς ἀπὸ ἀπόψεως θέσεως καὶ ἐπιστημονικῆς ἱκανότητος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι. Καὶ ἐπειδὴ δὲν ἔχομεν τόσους ἀνθρώπους δυναμένους νά ἀσχοληθοῦν εἰς τὴν λύσιν τῶν ἀνωτέρων ἐκπαιδευτικῶν προβλημάτων περιωρίζομεν αὐτοὺς εἰς 5 ἢ 6 καὶ πέρνομεν τοὺς ἄλλους καὶ τοὺς τοποθετοῦμεν ἐκεῖ διὰ νὰ ἀσκοῦν τὴν ἀνωτάτην λειτουργίαν. Εἶπεν ὁ κ. Λιβαθηνόπουλος ὅτι οἱ ἐκπαιδευτικοὶ σύμβουλοι δὲν πρέπει νὰ εἶναι μόνιμοι. Τὶ γίνεται εἰς ὅλους τοὺς κλάδους; Ὅταν φθάσουν τιτλοῦχοι εἰς μεγάλους βαθμοὺς μεταβάλλονται οἱ ὑπάλληλοι Βέβαια ἐδῶ ὑπάρχει τὸ πλεονέκτημα ὅτι δὲν ἀπομακρύνονται ἀπὸ τὴν ἐκπαιδευτικὴν ζωήν, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν αὐτὸ τὸ λειτούργημα, ἐξ ἄλλου ὅμως ὑπάρχει τὸ μειονέκτημα, ὅτι δὲν ἀσκεῖται αὐτὸ τὸ λειτούργημα ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸν ἀνώτατον βαθμόν. Ὅταν ἔγινε τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον εἰς τὰ 1916 συνεκεντρώσαμεν εἰς αὐτὸ τὸ σῶμα τοὺς ἀνωτάτους ἐκπαιδευτικοὺς λειτουργοὺς καὶ περιέλαβεν τότε τοὺς κυριωτέρους ἐργάτας, τοὺς σπουδαιοτέρους ἐργάτας αὐτῆς τῆς ἐκπαιδευτικῆς μεταρρυθμίσεως καὶ τοὺς ἐνεπιστεύθημεν ὅλον αὐτὸ τὸ ἔργον. Καὶ σήμερον αὐτοὶ εἶναι οἱ ἄριστοι. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχετε ἐπιστήμονας ἐργαζομένους, ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὴν μελέτην τῶν ἐκπαιδευτικῶν ζητημάτων, εἰς τὴν σύνταξιν τῶν προγραμμάτων τὴν ἀναλυτικήν, εἰς τὴν ἐπίβλεψιν τῆς συντάξεως τῶν νομοσχεδίων καὶ ἔχετε τὴν διοίκησιν εἰς τοὺς ἰδίους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὸν ἀνώτατον βαθμό, βέβαια οἱ ἄνθρωποι οὗτοι δὲν εἶναι εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν ἐκπαιδευτικὴν ζωήν. Δι’ αὐτὸ εἴχομεν δύο, οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς ἀμεσωτέραν ἐπαφήν. Δι’ αὐτὸ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μετέχουν καὶ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι, δὲν ἔχουν ἀποκλειστικὸν ἔργον νὰ μένουν εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι ἡ χρησιμοποίησις εἰς αὐτὰ τὰ συμβούλια ἀποκλειστικῶς ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἔργον νὰ κάμουν ἐπιτελικὴν ἐργασίαν, εἶναι κἄτι τι σόλικον. Ἐν πάσει περιπτώσει γίνεται τώρα αὐτὴ ἡ μεταρρύθμισις. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον: Οἱ καλλίτεροι ἐκπαιδευτικοί μας σήμερον εἶναι τοποθετημένοι εἰς ἀμέσους ἐκπαιδευτικὰς ὑπηρεσίας. Αὐτοὶ ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἄνευ ζημίας τῆς ἐκπαιδεύσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῶσιν εἰς τὰς θέσεις αὐτάς, διότι εἶναι μόνιμοι θέσεις πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν θά ἐδέχοντο, διότι θέλουν νὰ εἶναι διδάσκαλοι πραγματικοί, διότι αὐτὸς εἶναι ὁ πόθος κάθε παιδαγωγοῦ, νὰ εἶναι δάσκαλος. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον βλέπω, ὅτι θὰ εἶναι ἀδύνατον μὲ αὐτὴν τὴν διατύπωσιν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας νὰ ἔχῃ τοὺς ἁρμοδιωτάτους συμβούλους. Βέβαια ὁ ὑπουργὸς δύναται νὰ καλέσῃ ἕνα ἕκαστον ξεχωριστά, ἀλλὰ τότε δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀνάγκη τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου. Ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον ἔπρεπε νὰ ἀποτελεσθῇ, ἐκτὸς τοῦ διευθυντοῦ τῆς Παιδείας νὰ μὴ γίνῃ βέβαια κανεὶς λόγος περὶ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ, εἴτε περὶ τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι εἶναι σπουδαιότατοι, ἀλλὰ πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν... Θὰ ἔλεγον τὸ ἑξῆς: Νὰ ὑπάρχῃ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ἀλλὰ νὰ μὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ μόνιμα πρόσωπα, πλὴν τοῦ διευθυντοῦ τῆς Παιδείας. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποτελεῖται ἀπὸ 1–2 ἐπόπτας ἐκπαιδεύσεως, τῶν ὁποίων κύριον ἔργον νὰ εἶναι ἡ ἐποπτεία καὶ ἔπειτα 4–6 ἐκ τῶν εὑρισκομένων εἰς παιδαγωγικὰς ἐργασίας εἴτε καθηγητῶν Πανεπιστημίου εἴτε διευθυντῶν διδασκαλείου, εἴτε ἀνωτέρων οἰκονομικῶν ἐπιθεωρητῶν, ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀνάγκη, αὐτὸ τὸ συμβούλιον νὰ συνεδριάζῃ διαρκῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ἀλλὰ νὰ καλεῖται κατὰ περιόδους, ἵνα κρίνῃ τὰς ἐργασίας, τὰς ὁποίας θὰ ἠδύναντο νὰ παρασκευάζουν τὰ μέλη τοῦ συμβουλίου, ὅπου εὑρίσκονται, εἰς τρόπον ὥστε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας νὰ ἔχῃ πραγματικῶς τὰς μορφὰς τῆς ἐκπαιδευτικῆς ὑπηρεσίας του ἐν τῷ συμβουλίῳ τῷ γνωμοδοτικῷ. Ἐὰν ἤμην ἐγὼ εἰς τὴν θέσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Θὰ ἔλεγον οἱ α. β. γ. δ. ἄνθρωποι εἶναι οἱ δυνάμενοι νὰ μοῦ δώσουν τὴν κατεύθυνσιν εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ θὰ τοὺς κάμω μέλη τοῦ συμβουλίου, χωρὶς νὰ τοὺς ἀποσπάσω ἀπὸ τὰς θέσεις των. Δὲν γνωρίζω κανένα μέρος εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον Παιδείας ἓν ἐπιτελεῖον ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴ ἔχουν ἄλλον σκοπὸν παρὰ ἐντελῶς ἐπιτελικόν. Νὰ μὴ ἀσχολοῦνται εἰς τίποτε ἄλλο παρὰ εἰς τὴν σύνταξιν νομοσχεδίου καὶ εἰς τὴν φροντίδα διὰ τὰ βιβλία κλπ. Δι’ αὐτὸ θὰ ἐξέφραζον τὴν γνώμην νὰ γίνῃ ἕνα Ἐπιτελεῖον πλῆρες, χωρὶς νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καθόλου τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα. Τὸ σόλοικον αὐτὸ τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου εἶναι ὅτι ἀσκεῖ ἐπιβαρυντικὰ καθήκοντα. Ἐγὼ νομίζω ὅτι αἱ γνῶμαι αὐταὶ ἔπρεπε νὰ εἶναι ὑποχρεωτικαί, ἐὰν ἠθέλαμεν νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωτικαὶ τὴν ἐποπτείαν θὰ τὴν κάμουν τὰ μέλη τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου. Ἐφ’ ὅσον τὰ μέλη τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου κάμουν τὴν ἐπιθεώρησιν αἱ γνῶμαι αὐτοῦ πρέπει νὰ εἶναι πολὺ σεβαστότεραι. Ὡς πρὸς δὲ τὸ διοικητικὸν συμβούλιον εἶπον ὅτι εἶχον νὰ εἴπω, ἐκφράσας τοὺς ἐνδοιασμούς μου περὶ τῆς ἀποτελεσματικότητος αὐτοῦ. Καὶ δὲν ἀποκρύπτω τὸν φόβον ὅτι ὅπως γίνεται τὸ διοικητικὸν συμβούλιον, θὰ ἔχωμεν πολλὰς συχνὰς μεταβολὰς τοῦ διοικητικοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου. Φοβοῦμαι ὅτι θὰ γίνῃ ἡ σύνθεσίς του τοιαύτη, ὥστε θὰ εὑρίσκῃ δικαιολογίαν ἑκάστοτε ὁ ὑπουργὸς καὶ ὅταν ἰδίως γίνεται μεταβολὴ κυβερνητική, θὰ εὑρίσκῃ δικαιολογίαν μεταρρυθμίσεως τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου. Φοβοῦμαι δηλαδή...

§664Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ποῦ εὑρίσκεται τὴν ἀνησυχίαν αὐτήν;

§665Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὴν εὑρίσκω εἰς τὸ ὅτι τὸ ἐπίπεδον θὰ εἶναι πάντως κατώτερον, ἀλλὰ ἀναγκαστικῶς θὰ εἶναι κατώτερον. Δὲν εἰμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀλλοιώτικα. Καὶ ἀποτελεῖ μίαν σπουδαιοτάτην δικαιολογίαν διὰ ἕνα ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ βάλῃ καὶ φίλους του, εὑρίσκει ἕνα πάτημα νὰ εἰσαγάγῃ δικούς του ἀνθρώπους εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν διοικητικὸν συμβούλιον. Δὲν γνωρίζω ἐὰν αὐτὴ ἡ εἰδίκευσις ἡ ὁποία τώρα ὅπως λειτουργεῖ αὐτὸ τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον παρουσιάζεται ὡς ἀναγκαιοτάτη, διότι ἡ διοίκησις ἀπορροφᾷ τὸν μεγαλύτερον χρόνον τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου, δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ ἀποκέντρωσις ἦτο εὐρεῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφευχθῇ αὐτὸς ὁ διχασμὸς εἰς τὸ κέντρον καὶ ὅταν λέγω διχασμόν, ἐννοῶ πάντοτε, ὅτι ἐὰν μείνῃ τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον ἑνιαῖον θὰ ἦτο ἀπαραίτητον νὰ μετέχουν αὐτοῦ διὰ τὰ γνωμοδοτικὰ ζητήματα, ἐκπαιδευτικοὶ ἀσκοῦντες λειτούργημα ἀμέσως ἐκπαιδευτικόν, δὲν γνωρίζω λοιπὸν λέγω ἐὰν ἡ ἀποκέντρωσις ἦτο εὐρυτέρα, ἂν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ ἦτο εὐκολώτερον τὸ ἔργον τοῦ κεντρικοῦ συμβουλίου, διότι δι’ ὅλα τὰ ζητήματα ἀφίεται ἀνοικτὴ ἡ θύρα. Καὶ βέβαιον εἶναι ὅτι ὅλαι αἱ ὑποθέσεις ἀπὸ τὰ περιφερειακὰ συμβούλια θὰ μετεφέροντο εἰς τὸ κεντρικὸν ὥστε νὰ γίνεται διπλῆ ἐργασία. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐποπτικὰ συμβούλια, τὰ συμβούλια αὐτὰ τὰ κατὰ τόπους, τὰ περιφερειακὰ συμβούλια, ὡς πρὸς τὴν σύνθεσιν, ἐγὼ θὰ προτιμήσω νὰ ἀποτελοῦνται ἀπὸ τὸν ἐπιθεωρητήν, τὸν γυμνασιάρχην καὶ ἕνα ἀντιπρόσωπον τοῦ κλάδου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἐπεθύμουν περισσότερον, εἶναι νὰ προσαρμοσθῇ αὐτὴ ἡ ἀποκέντρωσις μὲ τὰς γενικὰς διοικήσεις ὅπου ὑπάρχει γενικὴ διοίκησις τὸ εἶπον καὶ ἄλλοτε δυνάμεθα νὰ εἴμεθα γενναιότεροι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀποκεντρώσεως. Ἠμπορεῖ καὶ τὰ συμβούλια νὰ εἶναι πολυαριθμότερα, διότι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην π. χ. ἔχετε διευθυντὰς διδασκαλείων καθηγητὰς Πανεπιστημίων. Ἐπίσης εἰς τὴν Κρήτην καὶ εἰς τὴν Ἤπειρον ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ κάτι πολὺ γενικώτερον, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἀπὸ διπλῆς ἀπόψεως εὐχάριστον. Διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ ὑπάρχῃ ἐγγύησις ὅτι αἱ μεταβολαὶ θὰ γίνωνται μὲ ὅλας τὰς ἐγγυήσεις, ἀφ’ ἑτέρου θὰ ἀπαλλαγῇ τὸ κεντρικὸν συμβούλιον ἀπὸ φόρτον ἐργασίας καὶ αἱ ἐργασίαι θὰ διεξάγωνται καλλίτερον. Αὐταὶ εἶναι αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἤθελον νὰ κάμω. Δυστυχῶς δὲν ἠμπόρεσα νὰ τὸ ἐπεξεργασθῶ περισσότερον τὸ νομοσχέδιον, διότι πράγματι εἶναι ἕνα σπουδαῖον νομοσχέδιον καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἂν εἶναι δυνατὸν τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ ἐπιφέρῃ κάποιαν βελτίωσιν.

§666ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§667Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι μόνον τὰ σήμερον συζητούμενα ἀλλὰ καὶ τὰ προηγουμένως συζητηθέντα φαίνεται ὅτι ἐγεννήθησαν ὑπὸ κακὸν ἀστερισμόν. Διότι καὶ τὰ προηγούμενα εἰς τὰ ὁποῖα ἐγὼ δὲν μετέσχον, διότι δὲν μετεῖχον τότε τῆς Βουλῆς, ἦλθον εἰς μίαν ὥραν, ὡς ἐνθυμοῦμαι, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ λήξουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπείγετο νὰ τὰ ψηφίσῃ, ὥστε δὲν ἔτυχον καὶ ἐκεῖνα τῆς προσηκούσης βασάνου, τὸ ἴδιον δὲ συμβαίνει καὶ διὰ τὰ παρόντα νομοσχέδια. Διότι ὡς ἐννοεῖτε αὐτὴν τὴν στιγμὴν οὐδεὶς ἔχει διάθεσιν νὰ συζητήσῃ, σχεδὸν μὲ ἀπολύτως κενὰς τὰς ἕδρας τῆς Βουλῆς καὶ εἰς μίαν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν πάντες εἴμεθα κατάκοποι. Ἂν ἤθελα νὰ συναγάγω ἕνα συμπέρασμα ἐκ τούτου, θὰ συνίστων εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ μὴ σπεύδῃ εἰς τὴν μεταρρύθμισιν αὐτήν, διότι ἔχω ὡς παράδειγμα τὰ ἄλλα νομοσχέδια τὰ ψηφισθέντα μετὰ σπουδῆς, τὰ ἀφορῶντα τὴν διοίκησιν τῆς ἐκπαιδεύσεως, καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ἔλεγον ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθοῦν διὰ νὰ ἐφαρμοσθοῦν τὸ ταχύτερον, ἀλλὰ ὄχι μόνον δὲν ἐφηρμόσθησαν, ἀλλὰ καὶ ἐπέφεραν καὶ ἀνωμαλίαν ἐν τῇ καθόλῳ ἐκπαιδεύσει, διότι αὐτὰ τὰ λεγόμενα ἡμιγυμνάσια, τότε ἁπλῶς καὶ μόνον μετέβαλον τὸ ὄνομα. Τὸ ἴδιον φοβοῦμαι ὅτι δύναται νὰ συμβῇ καὶ εἰς τὰ νέα νομοσχέδια. Φοβοῦμαι δὲ ἀκόμη περισσότερον, ὅτι ἐκ τῆς τοιαύτης τύχης τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ νόμοι αὐτοὶ ἐν τῇ πραγματικότητι, γίνεται καὶ μία κακὴ ἐντύπωσις παρὰ τῷ λαῷ, ὅτι δὲν μεριμνῶμεν σπουδαίως περὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως αὐτοῦ, ἀλλὰ μόνον μεριμνῶμεν πῶς νὰ δημιουργήσωμεν νόμους, καὶ νὰ δημιουργήσωμεν ἴσως ἀκόμη πέραν τῶν νόμων, θέσεις τινὰς αἱ ὁποῖαι εἶναι εἰς βλάβην, ἀντὶ νὰ ὠφελοῦν. Ἤκουσα προηγουμένως ὅτι ἐλέχθη, ὅτι ὁ νόμος γεννᾷ τὴν δυνατότητα ἐφαρμογῆς ὡρισμένων τινῶν ἰδεῶν καὶ ὅτι ἡ ὕπαρξις τῶν νόμων, ἂν δὲν ὑπάρχουν τὰ πραγματικὰ δεδομένα διὰ νὰ ἐφαρμοσθοῦν, παρέχουν μίαν εὐχέρειαν ἱκανήν. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εἶμαι τῆς ἀντιθέτου γνώμης ἐντελῶς, δὲν νομίζω, ὅτι ὁ νόμος πρέπει νὰ δημιουργεῖται διὰ νὰ παράσχῃ μίαν εὐχέρειαν, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία πραγματικότης καὶ ὁ νόμος νὰ ἔλθῃ νὰ ρυθμίσῃ τὴν πραγματικότητα αὐτήν. Καὶ ἂν εἴχομεν τὰ κατάλληλα ἐκπαιδευτικὰ ὄργανα καὶ τὰ ἄλλα στοιχεῖα ὥστε νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἱδρύσωμεν τὰ πλήρη γυμνάσια θὰ ᾐσθάνετο ὁ κόσμος τὴν μεταβολήν. Ἐνῷ τώρα δὲν ἐννοεῖ τίποτε ἄλλο παρὰ ὅτι ἔγινεν καὶ ἕνας ἀκόμη νέος νόμος. Ταῦτα ἔχων ὑπ’ ὄψιν, δὲν δύναμαι νὰ εἰσέλθω εἰς εἰδικὴν ἐξέτασιν τῶν διαφόρων μεταβολῶν, τὰς ὁποίας σκοπεῖ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο διὰ τὴν διοίκησιν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὸ ἀνώτατον ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον τὸ ὁποῖον ἱδρύεται καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι πολυμελέστατον ἐκ 42 διαφόρων μελῶν, δὲ εὑρίσκω οὐσιώδη τινὰ σκοπόν, ὅτι ἔχει νὰ ἐκπληρώσῃ. Ἐν τῇ συνθέσει του παρίσταται τρόπον τινὰ ὡς ἕνα Κοινοβούλιον ἐκπαιδευτικὸν μὲ βάσιν τὴν ἐκπροσώπησιν τῶν τάξεων ἐν τῇ ἐκπαιδεύσει. Οὕτω πως συνέλαβον τὴν ἰδέαν ἐκ τοῦ τρόπου τῆς ρυθμίσεως αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ τὶ θὰ κάμῃ αὐτό; ποίαν ἑνότητα θὰ δώσῃ ἐν τῇ καθόλου ἐκπαιδεύσῃ; Καὶ πῶς θὰ δώσῃ τὴν ἑνότητα αὐτὴν ἀφοῦ μάλιστα ἡ καθόλου ἐκπαίδευσις δὲν συγκεντροῦται καὶ εἰς ἕνα ὑπουργεῖον; Πολὺ φοβοῦμαι ὅτι διὰ τῆς συνθέσεώς του δὲν θὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπιφέρῃ οὐδὲν συγκεκριμμένον ἀποτέλεσμα, ἐφόσον τὸ πρῶτον δὲν ἐπιτύχομεν νὰ φθάσωμεν εἰς ἕνα ἀποτέλεσμα, νὰ ἔχωμεν συγκεκριμμένην τὴν ὅλην ἐκπαίδευσιν. Γενικῶς δὲ δὲν νομίζω ὅτι ἡ συγκέντρωσις αὐτὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ διὰ τοῦ συμβουλίου τοῦ ὁποίου αἱ σκέψεις καὶ αἱ γνῶμαι δὲν θὰ χρησιμεύσουν εἰς τίποτε ἄλλο ἐκτὸς—καὶ νομίζω ὅτι ἤκουσα αὐτὸ καὶ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν—ἐκτὸς ὅτι οἱ διάφοροι τμηματάρχαι καὶ ἐκπαιδευτικοὶ ποὺ θὰ εἶναι ἐκεῖ, νὰ ἀρρύωνται διαφόρους σκέψεις ἐκ τῆς συζητήσεως.