1930.03.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 62η

ΣΑΒΒΑΤΟΝ 29 ΜΑΡΤΙΟΥ 1930

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ κτηματίαι Ἄσσου Κορινθίας εὐχαριστοῦν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ψήφισιν νομοσχεδίου πρὸς ἐξαγωγὴν νωπῶν σταφυλῶν. Ὁ κ. Γ. Μουστάκης κάτοικος Παπαγιάννη Φλωρίνης, διαμαρτυρόμενος κατά τοῦ κ. Παπαγιάννη παρακαλεῖ ὅπως ἐξετασθῇ δεόντως ἡ ὑπόθεσίς του. —Οἱ ναυπηγοξυλουργοὶ Πειραιῶς παρακαλοῦν ὅπως ληφθῇ καὶ δι’ αὐτοὺς πρόνοια ὡς καὶ διὰ τὰς λοιπὰς ὀργανώσεις, κατόπιν τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου περὶ αὐτονόμου λιμενικοῦ ὀργανισμοῦ. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Σταυρόπουλος καὶ Κ. Κατσαδήμας καταθέτουσιν ἀναφορὰν τῆς Ὀλυμπίας Παπαδημητρίου χήρας τοῦ φονευθέντος ἐκ τῆς ἐκτροχιάσεως τῆς ἁμαξοστοιχίας κατὰ τὴν 8 Μαρτίου ἐ. ἔ. δι’ ἧς αἰτεῖται τὴν παροχὴν συντάξεως ὁλοκλήρου τοῦ μισθοῦ. —Ὁ Σύνδεσμος ἐλαιοκτηματιῶν Μυτιλήνης διαμαρτύρεται διὰ τὴν εἰσαγωγὴν 3.500 τόννων σπόρων διὰ σπορέλαιον. —Ὁ σύνδεσμος τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων Λαρίσσης ζητεῖ τὴν ἀποδοχὴν τῶν αἰτημάτων τοῦ ὑπομνήματος τῆς ὀργανώσεώς των. —Ὁ Σύνδεσμος τῶν Ἑλλήνων καθολικῶν Σύρου παρακαλεῖ ὅπως παραμείνῃ ἐλευθέρα ἡ ἐξάσκησις τῆς θρησκευτικῆς λατρείας. —Ὁ κ. Ἀθαν. Κ. Τζήμερος κάτοικος Μελισίου Ἀγυιᾶς, διαμαρτυρόμενος κατὰ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ φυτοπαθολογικοῦ σταθμοῦ Βόλου κ. Καβαδᾶ παρακαλεῖ ὅπως τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας συστήσῃ ἐπιτροπὴν διὰ τὴν ἐξέτασιν τοῦ φλογοβόλου του ἐργαλείου. —Οἱ ἀπόστρατοι ὁπλῖται χωροφυλακῆς (ἀστυφύλακες) Καλαμῶν ζητοῦν ὅπως τοῖς χορηγηθῇ στρατιωτικὴ σύνταξις. —Ὁ κ. Θ. Γκάλφας κάτοικος Κοζάνης δι’ ἀναφορᾶς του παρακαλεῖ ὅπως εἰς τὸ νέον ἐνοικιοστάσιον ληφθῇ πρόνοια καὶ διὰ τοὺς ἰδιοκτήτας μιᾶς μόνον οἰκίας. —Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κριμπᾶς καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ συλλόγου πολυτέκνων Μεσσηνίας παρακαλούντων ὅπως ληφθῇ ταχίστη νομοθετικὴ πρόνοια ὑπὲρ τῆς ἀναξιοπαθούσης τάξεώς των. —Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κριμπᾶς καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κατοίκων Κυπαρισσίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μεταφορὰν τῆς διοικήσεως χωροφυλακῆς Τριφυλλίας εἰς τὴν παραλίαν. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ἐπ. Ἀλεξανδρῆς καταθέτει καὶ συνιστᾷ ἀναφορὰν τοῦ Καραγιώργη Ἰωάννου καὶ Δημητρίου συνταγματάρχου τοῦ πεζικοῦ ἐν ἀποστρατείᾳ περὶ βελτιώσεως τῆς συντάξεώς του. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 630 πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 1.000.000 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 613 πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 1.955.750.05 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας. —Οἱ Σ. Σπυρόπουλος, Γ. Γαρόζης καὶ Γ. Τσουρίδης ζητοῦν τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἰσχύος τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 602 καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὀργανικῶν συν)σμῶν. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 642 πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 10.181.874.95 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 611 πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 5.400 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 606 πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ Ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 4.000 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 605 πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 75.000 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. —Οἱ πρόεδροι τοῦ Πανελληνίου ἰατρικοῦ συλλόγου Ἀθηνῶν, τοῦ φαρμακευτικοῦ συλλόγου κλπ. ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου περὶ ταμείου συντάξεων τῶν ὑγειονομικῶν, ὅπερ παραπέμπει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς. Ὁ κ. Δ. Μπότσαρης (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων περὶ Ταμείου Ἐθνικοῦ Στόλου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Παπαφλέσσας καὶ Α. Καλλαντζάκος ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου «περὶ ἐπιβολῆς φορολογίας διὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς κοινότητος Ραφῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Ἀνδρεάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 56 τοῦ νόμου 602 περὶ συνεταιρισμῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων περὶ φορολογίας τῆς συνολικῆς καθαρᾶς προσόδου». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) Περὶ τρόπου ἐγκρίσεως κινήσεως στρατιωτικῶν δι’ ἐκτέλεσιν ὑπηρεσίας. καὶ 2) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4322 περὶ προπαρασκευαστικῆς σχολῆς ὑπαξιωματικῶν καὶ στρατιωτικῆς σχολῆς τεχνιτῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ἐθνικοῦ θεάτρου». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγγραφῆς ἐκτάκτων ἐξόδων ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τῆς χρήσεως 1929–1930». Οἱ κ. κ. Π. Βουρλούμης (Ὑπ. τῆς Ἐθ. Οἰκονομίας) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας διατάξεών τινων τῶν 3717 καὶ 4432 νόμων». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως καὶ συστάσεως διὰ διαταγμάτων Προξενικῶν ἀρχῶν καὶ συστάσεως ὑπηρεσίας μονίμου ἀντιπροσωπείας παρὰ τῇ Γραμματείᾳ τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Σαρακηνός, Ν. Τζερμιᾶς, Α. Μάρκου, Χ. Λαδᾶς, Γ. Βοραζάνης, Π. Συρογιάννης καὶ Μ. Μαντᾶς ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῆς ἐκκλησιαστικῆς καὶ μοναστηριακῆς περιουσίας κλπ». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Παπαφλέσσας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας τῶν ἁπλῶν ἀμβύκων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Γερογιάννης καὶ Ι. Κοκκινᾶτος ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῆς ἐκκλησιαστικῆς καὶ μοναστηριακῆς περιουσίας καὶ περὶ συγχωνεύσεως τῶν μικρῶν Μονῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Κοκκινάκης, Γ. Γοβατζιδάκης, Α. Γαλανάκης, Κ. Πολυχρονάκης, Ε. Τριποδάκης, Μ. Κοθρῆς, Ι. Περδικογιάννης, Μ. Βολουδάκης, καί Κ. Παπαδάκης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τῶν ἀμβύκων κλπ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Εὐριπαῖος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μορφώσεως καθηγητῶν τῆς γαλλικῆς γλώσσης. Ὁ κ. Π. Βουρλούμης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς διεθνοῦς συμβάσεως, τῆς διεθνοῦς ὀργανώσεως ἐργασίας, περὶ ἰσότητος τῶν ἰθαγενῶν ξένων ἐργατῶν εἰς ζητήματα ἀποζημιώσεως τῶν ἀτυχημάτων ἐργασίας». Οἱ κ. κ. Π. Βουρλούμης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθ. Οἰκονομίας) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἰαματικῶν πηγῶν». Οἱ κ. κ. Π. Βουρλούμης (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.) καὶ Κ. Σπυρίδης (Ὑπ. Γεωργ.) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς διεθνοῦς συμβάσεως τῆς διεθνοῦς Ὀργανώσεως Ἐργασίας, περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ συνεταιρίζεσθαι τῶν γεωργικῶν ἐργατῶν». Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπ. Οἰκ.) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) Περὶ παρατάσεως προθεσμίας ἀνταλλαγῆς προσωρινῶν τίτλων (ἐπιτρόπων) βʹ ἀναγκαστικοῦ δανείου 6% 1926. καὶ 2) Περὶ κυρώσεως τροποποιήσεως διατάξεων τῶν ἄρθρων 22 καὶ 55 τοῦ διὰ τοῦ Νόμου 3424 κυρωθέντος καταστατικοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) Περὶ τροποποιήσεως δικονομικῶν τινῶν διατάξεων». 2) Περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεων τοῦ ὑπὸ τοῦ νόμου 4289 (1929) κυρωθέντος Ν. Δ. τῆς 19]25 Νοεμβρίου 1925 περὶ ἀμίσθων δικαστικῶν κλητήρων». 3) Περὶ συστάσεως βιβλίων διεκδικήσεων». 4) Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4000 τοῦ 1929 περὶ ἀνεγέρσεως δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν». 5) Περὶ ὑπαγωγῆς τοῦ Πρωτοδικείου Κοζάνης εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ἐφετείου Θεσσαλονίκης». καὶ 6) ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀκυρότητος τῶν ὑπὸ ὑπάνδρων γυναικῶν ἐν Κρήτῃ ἄνευ ἀδείας τοῦ συζύγου των δοθεισῶν ἐγγυήσεων ὑπὲρ τρίτων πρὸ τοῦ νόμου 4456. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Κυρέλλος κ. Ν. Σπηλιώτης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3416 περὶ φορολογίας τῶν ἀμβύκων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Καρασεβδᾶς καὶ Χ. Λαδᾶς ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως τοῦ ἐπιδόματος τῶν 3)16 εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν Κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν ἐνίων ὑπουργείων». Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως Λαμπριαδείου Οἰκοκυρικῆς Σχολῆς». Ἀνακοινῶ τὸ κάτωθι τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον συμφώνως πρὸς τὴν δοθεῖσαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐξουσιοδότησιν ἀπηύθυνα πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Ἰταλικῆς Βουλῆς: (ἀναγινώσκει). «Ἐξοχώτατον κ. Τουράτι. Πρόεδρον τῆς Ἰταλικῆς Βουλῆς Ρώμην Ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ κατὰ χθεσινὴν συνεδρίασιν ὁμόθυμος καὶ μετὰ ζωηροτάτης συγκινήσεως μὲ ἐξουσιοδότησε νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὴν Ἰταλικὴν Βουλὴν ἐγκάρδιον χαιρετισμὸν καὶ νὰ ἐκφράσω πρὸς αὐτὴν τὴν βαθεῖαν εὐγνωμοσύνην της διὰ τὴν εὐγενεῖ συμμετοχήν της εἰς τὸν ἑορτασμὸν τῆς ἑκατονταετηρίδος τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος. Δὲν λησμονοῦμεν, οἱ Ἕλληνες τὰ ὀνόματα τῶν ἱπποτικῶν φιλελλήλων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰ 7 ἔτη τῶν σκληροτάτων ἀγώνων τοὺς ὁποίους διεξήγαγον οἱ ἀθάνατοι πρόγονοι ἡμῶν συνέρρευσαν καὶ ἠγωνίσθησαν μαζύ μας ἡρωϊκῶς πρὸς ἀπελευθέρωσιν τῆς πατρίδος ἡμῶν. Χαίρομεν καὶ μετὰ ἐνθουσιασμοῦ ἀποδεχόμεθα τὴν συνέχισιν ἐκδηλώσεως τῶν αὐτῶν εὐγενῶν αἰσθημάτων πρὸς τὴν Χώραν μας ἀπὸ μέρους τῶν θαυμαστῶν ἀπογόνων τούτων. Ἰωάννης Τσιριμῶκος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων»

§2Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Ταλιαδοῦρε.

§4Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὴν χήραν Λομβάρδου. Ἡ πτωχεία καὶ ἡ ἔνδεια εἰς ἣν περιῆλθεν ἡ χήρα τοῦ Κωνστ. Λομβάρδου ἀποτελεῖ τίτλον τιμῆς διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον, διότι ἀποδεικνύεται ὅτι οἱ πολιτευόμενοι τῆς Ἑλλάδος καὶ μάλιστα ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν εἰσερχόμενοι εἰς τὸ κοινοβούλιον πλούσιοι ἐξέρχονται πένητες. Ἤθελον λοιπὸν νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ καὶ τῶν ἡμερῶν αὐτῶν κατὰ τὰς ὁποίας ἑορτάζεται ἡ ἑκατονταετηρὶς τῆς Ἑλληνικῆς ἀνεξαρτησίας, ἐφ’ ὅσον εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ οἰκογένεια τοῦ Λομβάρδου ἔχει προσφέρῃ ὑψίστας ὑπηρεσίας ὑπὲρ τῆς ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου, νομίζω ὅτι ἐκπροσωπῶ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, ἐὰν εἴπω ὅτι πρέπει νὰ κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀπονομῆς μικρᾶς συντάξεως εἰς τὴν χήραν Κ. Λομβάρδου, ἡ ὁποία εἶναι ἡλικίας 65 ἐτῶν, ὥστε τὸ δημόσιον δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ πολύ.

§5Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Καὶ ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης ὑψοῦται φωνὴ ὑπὲρ τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῆς οἰκογενείας Λομβάρδου, ἡ ὁποία ἀναντιρρήτως προσήνεγκε σοβαρὰς ὑπηρεσίας πρὸς τὴν Πατρίδα καὶ ἡ ὁποία ἤδη διέρχεται ἔνδειαν δεινήν. Νομίζω ὅτι καὶ ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ ἠδύνατο νὰ ληφθῇ ἡ πρόνοια αὐτὴ ἐν τῇ προτάσει περὶ ταμείου ἀσφαλίσεως βουλευτῶν καὶ γερουσιαστῶν.

§6Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, ἐὰν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ εἰς τὴν παροῦσαν σύνοδον ἡ πρότασις αὕτη, ἡ γνώμη τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος εἶναι ἀξία πάσης προσοχῆς. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν δὲν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μέχρι τῶν ἐπικειμένων διακοπῶν τῆς Βουλῆς, πάλιν ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζουσα ὅτι ἡ οἰκογένεια τοῦ Λομβάρδου εἶναι μία ἀπὸ τὰς ἱστορικὰς οἰκογενείας τοῦ ἀγῶνος καὶ προσέφερεν ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα—μολονότι μετὰ πολλῆς δυσκολίας θὰ παρουσιάσῃ νομοσχέδιον περὶ ἀπονομῆς προσωπικῆς συντάξεως—εἶναι διατεθειμένη νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν σχετικὸν νομοσχέδιον.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐμπορίας φυσικοῦ ὄξους». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως καὶ συστάσεως διὰ διαταγμάτων προξενικῶν ἀρχῶν συστάσεως ὑπηρεσίας μονίμου ἀντιπροσωπείας παρὰ τῇ γραμματείᾳ τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Δημοσίου ψυχιατρείου Κερκύρας». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ὀδοντοϊατρικῶν συλλόγων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4010 περὶ τροποποιήσεως τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ προμηθειῶν τοῦ Δημοσίου». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μαντᾶς.

§8Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐζήτησα τὴν διαγραφὴν τοῦ 2ου ἄρθρου καὶ θὰ τὴν στηρίξω ἐπὶ ὡρισμένων συλλογισμῶν τοὺς ὁποίους θέτω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς.

§9Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν ὁ συνάδελφός μου ἀπουσίαζεν καὶ ἐγὼ ὑπεστήριξα ὅτι πραγματικῶς ἐνόμισα, ὅτι μὲ τὰ μέσα αὐτὰ ἠμποροῦμεν νὰ προστατεύσωμεν τὴν πώλησιν τῶν προϊόντων μας ἰδίως τοῦ καπνοῦ. Ἀλλὰ αἱ ἀντιρρήσεις αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν ἐκ μέρους τοῦ συναδέλφου εἶναι ἄξιαι πολλῆς προσοχῆς ὥστε ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀντίρρησιν νὰ μὴ τὴν περιλάβῃ, ἐγὼ δὲ μᾶλλον θὰ προτιμήσω νὰ διαγραφῇ. (χειροκροτήματα).

§10Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δὲν διεγράφη ἀκόμη.

§11Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι, μετὰ τὰς ἀντιρρήσεις, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι ἄξιαι πολλῆς προσοχῆς καλλίτερον θὰ εἶναι νὰ τὴν ἀποσύρωμεν τὴν διάταξιν καὶ ἴσως ζητήσωμεν νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα ἀπὸ τὰ Γεωργικὰ καὶ Ἐμπορικὰ Ἐπιμελητήρια.

§12Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι ἐὰν ἐφαρμοσθῇ ἡ ἐν λόγῳ διάταξις παραβλάπτεται αὐτὴ αὕτη ἡ παραγωγή, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον, κ. Πρόεδρε νὰ ἐπέλθῃ ἐλάττωσις τῶν τιμῶν.

§13Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ τὸ ἀφίσωμεν νὰ τὸ σκεφθῶμεν καλλίτερα.

§14Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ἡ τροπολογία ἡ ὁποία ἐπροτάθη ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ἀφορᾶ τὴν προσθήκην μιᾶς θέσεως ἑνὸς ἀντιπροσώπου τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Αὐτὸ τὸ δέχεσθε;

§15Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§16Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐπίσης ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ἡ ἐπιτροπὴ εἶπε, ὅτι δύναται νὰ ἐπεκταθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 1 Ἰουνίου 1929 ὅπερ ἐτροποποίησε τὸν νόμον περὶ Κρατικῶν Προμηθειῶν καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν ὅταν τὰ ποσὰ τῶν προμηθειῶν εἶναι ἀνώτερα τῶν 50 χιλιάδων δραχμῶν δύναται αὕτη νὰ ἀναφέρηται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§17Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δύναται πάντοτε, εἶναι ὅμως δικαίωμα δὲν εἶναι ὑποχρέωσις, καὶ δύναται ἀκόμη νὰ πράττῃ τοῦτο καὶ ὅταν τὸ ποσὸν τῆς προμηθείας εἶναι κάτω τῶν 50 χιλ. δραχμῶν.

§18Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐγὼ τὸ θεωρῶ ὡς ὑποχρέωσιν διὰ πᾶσαν προμήθειαν ἀνωτέραν τῶν 50 χιλιάδων δραχμῶν, δύναται εἴτε νὰ προβῇ εἰς τὴν προμήθειαν εἴτε νὰ ἐξουσιοδοτήσῃ τὴν ὑπηρεσίαν.

§19Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ εἶναι τὸ σημερινὸν ἰσχῦον καθεστώς. Διὰ πᾶσαν προμήθειαν δύναται ἡ ἐπιτροπὴ τῶν Κρατικῶν Προμηθειῶν νὰ ἀναθέσῃ εἰς τὴν Κρατικὴν ὑπηρεσίαν. Ὑπῆρχον ἐξαιρέσεις ἀλλὰ τώρα ἐπεκτείνεται εἰς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι πάντοτε ἐξυπακούετε, ὅτι ἔχουν τὸ δικαίωμα αὐτὸ καὶ ἂν δὲν θέλουν νὰ κάνουν χρῆσιν τῆς διατάξεως αὐτῆς δύνανται νὰ καταφύγουν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν προμηθειῶν.

§20Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐπίσης ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὅσον ἀφορᾶ τὴν προθεσμίαν προκηρύξεως δημοπρασιῶν ἡ ἐπιτροπὴ ἔκρινε, ὅτι πρὸς ἐπίτευξιν συμφερουσῶν εἰς τὸ δημόσιον τιμῶν, ἐπὶ εἰδῶν τινῶν πρέπει νὰ μὴν εἶναι αἱ προθεσμίαι μικραί.

§21Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει αὐτὴν τὴν εὐχέρειαν τῆς συντιμήσεως τῶν προθεσμιῶν καὶ δι’ αὐτὸ ὁσάκις διεπιστώθη ἀνάγκη τοιαύτη συνετιμήθησαν αἱ προθεσμίαι.

§22Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἰδία, κ. ὑπουργέ, διὰ τὴν σάκχαριν καὶ τὸν καφὲ τῶν ὁποίων αἱ τιμαὶ πέζουν ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτυγχάνωνται καλαὶ προσφοραί.

§23Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ τὸ γνωρίζομεν ἀπὸ τὴν πρᾶξιν καὶ δι’ αὐτὸ πάντοτε ἐγκρίνομεν τὴν σύντμησιν τῶν προθεσμιῶν.

§24Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ ἄρθρον 6 ἐπ’ αὐτοῦ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ, ὅτι ἔχουν ὑποχρέωσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται ὡς ἀντιπρόσωποι ξένων οἴκων νὰ δηλώνωσι τὸν οἶκον τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύουν καὶ τοῦτο λέγω ἵνα ἀποκλείσωμεν τὴν συμμετοχὴν εἰς τὴν δημοπρασίαν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι χωρὶς νὰ ἔχωσι πραγματικὰς προσφορὰς καὶ χωρὶς ν’ ἀντιπροσωπεύωσι σοβαροὺς οἴκους παρεμβαίνουν.

§25Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὸ δέχομαι αὐτό, διότι εἶναι δυνατὸν οἱ ἀντιπρόσωποι αὐτοὶ νὰ μὴν θέλουν νὰ δηλώσουν ποίους οἴκους ἀντιπροσωπεύουν.

§26Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἀφεντούλης σχετικῶς μὲ τὴν προσφυγὴν ἐπὶ ἀποφάσεων περὶ ἐπιβολῆς προστίμου. Εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας διότι βάζομεν μίαν πολυτέλειαν εἰς τὰς προμηθείας ποὺ δὲν θὰ τελειώνομεν ποτέ.

§27Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει ἡ ἐγγύησις ἡ ἑξῆς: ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐὰν διαφωνήσῃ πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας διὰ νὰ λύσῃ τὴν διαφοράν.

§28Α. ΜΑΡΚΟΥ. Νομίζω, ὅτι τὸ παράδειγμα τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Βαρβαγιάννης εἶναι ἀρκετὸν νὰ μᾶς πείσῃ, ὥστε πρέπει νὰ φροντίσωμεν ὄχι μόνον νὰ προστατεύσωμεν τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, ἀλλ’ ὅτι πρέπει νὰ μὴ ἀφίσωμεν ἐκτεθειμένα καὶ τὰ συμφέροντα τῶν προμηθευτῶν.

§29Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Προστατεύονται καὶ αὐτοὶ ἐφόσον ἐπιτρέπομεν τὴν προσφυγὴν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας.

§30Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εἰς τὸ ἄρθρον 10, κ. ὑπουργέ, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τεθῇ εἰς διάθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς κρατικῶν προμηθειῶν. Ἡ τοιαύτη πρόνοια πρέπει νὰ ληφθῇ ὥστε οἱ προμηθευταὶ νὰ πληρώνωνται ἀμέσως καὶ νὰ μὴ ὑπολογίζουν τοὺς τόκους τοὺς ὁποίους ἤθελον χάσει ἀπὸ τὴν ἡμέραν τῆς παραδόσεως τοῦ ἐμπορεύματος μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς πληρωμῆς. Διατηροῦντος τοῦ ἄρθρου 7 ἡ ἐπιτροπὴ ἔκρινεν σκόπιμον νὰ προσθέσῃ τὸ ἑξῆς: Αὐτὴ ἡ τροπολογία κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ διευκολύνῃ τὴν ἐπίτευξιν συμφερουσῶν τιμῶν διὰ τὸ δημόσιον.

§31Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ὑπάρχει οὐσιαστικῶς καμμία ἀπολύτως δυσκολία εἰς τὴν πληρωμήν, αἱ πληρωμαὶ γίνονται κανονικώτατα, κάνομεν μάλιστα καὶ μίαν πρόσθετον εὐκολίαν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§32Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν κατὰ τὴν συζήτησιν διεπιστώθη ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη διευκολύνσεως τῶν δικαιούχων διὰ τὴν πληρωμήν.

§33Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἐπιτροπὴ ἐζήτησεν αὐτὸ τὸ ὁποῖον οὐδεὶς μέχρι τοῦδε ἐζήτησεν καὶ τὸ ὁποῖον ἡμεῖς δίδομεν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξηρός.

§35Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην τὰς ἀντιρρήσεις τοῦ κ. βουλευτοῦ, αὗται περιορίζονται εἰς τὸ ὅτι διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου τούτου θὰ παραβλαφθοῦν τὰ συμφέροντα τῶν παραγωγῶν, διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀναλάβουν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξαγάγουν καπνὸν Ἑλληνικὸν θὰ εὑρεθοῦν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ σπάσουν τὰς τιμὰς διότι δὲν θὰ δυνηθοῦν νὰ διαθέτουν τὰ προϊόντα. Ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ φρονῶ ὅτι ὡς ἔχει ἡ διατύπωσις δὲν ἐμπνέει καμμίαν ἀνησυχίαν πρῶτον, διότι δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ διάταξις διὰ τὸ Κράτος ἀλλὰ δυνητικὴ καὶ ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις δύναται ὅταν θέλει καὶ ἔχει σοβαρὰς προτάσεις νὰ ρυθμίσῃ κατὰ τὸν τρόπον τὸν ὁποῖον αὐτὴ θὰ νομίζῃ ἐξυπηρετικὸν τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ νὰ δεχθῇ ἢ μὴ τὴν πρότασιν, καὶ δεύτερον ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ζητήσουν νὰ διαθέσουν ποσὰ μεγάλα διὰ τὴν ἐλάφρυνσιν τῆς παραγωγῆς, δὲν φρονοῦμεν ὅτι θὰ εἶναι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι θὰ πᾶνε νὰ πετάξουν τὰ λεπτά τους διὰ νὰ ἀγοράσουν καπνά, ἀλλὰ θὰ κάμουν τοὺς συνδιασμούς των κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος θὰ ἐξυπηρετῇ τὰ συμφέροντα καὶ τὰ ἰδικά μας τῶν καπνοπαραγωγῶν δηλ. καὶ τὰ ἰδικά των. Ἑπομένως εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν ὑπάρχει φόβος νὰ συμβῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑποπτεύεται ὁ κ. συνάδελφος. Πρέπει λοιπὸν κατὰ πάντα τρόπον νὰ σκεφθῶμεν πῶς θὰ κατοχυρώσουν τὴν διάταξιν αὐτὴν ἡ ὁποία ὅπως εἶπον εἶναι ἐντελῶς δυνητικὴ καὶ ἡ ὁποία ἐξυπηρετεῖ τόσον, τὰ συμφέροντα τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὅμως πρέπει νὰ ἐπιτύχωμεν, καὶ δυνάμεθα νὰ τὸ ἐπιτύχωμεν εἶναι νὰ κατορθώσωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν ὅπως τὰ κράτη τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην Ἑλληνικῶν καπνῶν ὅπως εἶναι ἡ Τσεχοσλοβακία, ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Γαλλία, νὰ εἰσαγάγουν καπνὸν ἢ ἄλλα προϊόντα Ἑλληνικὰ τῶν ὁποίων ἔχουν ἀνάγκην. Τώρα ὑπάρχει ἡ ἀντίρρησις ὅτι πιθανὸν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μέχρι σήμερον ἀγοράζουν καπνὸν νὰ δυσαρεστηθοῦν διότι ἄνευ ἀνταλλάγματος παίρνουν τὸν καπνὸν ὁ ὁποῖος τοὺς χρειάζεται.

§36Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Δὲν θὰ ἀγοράσουν ποτὲ πέραν τῶν ἀναγκῶν των. Ἐνῷ πολλαὶ ξέναι ἀγοραὶ ἀγοράζουν περισσότερον ἀπὸ ὅτι ὑποχρεοῦνται ἐκ τῆς συμβάσεως. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀσφαλῶς εἶναι ἐπικίνδυνον τὸ νὰ δεσμευθῶμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἡ Γαλλία καὶ σήμερον ἀγοράζει κατ’ ἔτος 30.000 κιλὰ πάρα πάνω χωρὶς καμμίαν ὑποχρέωσιν.

§37Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ Γαλλία δὲν ἔχει μονοπώλιον.

§38Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τοῦτο τὸ λέγω δι’ ὅλας τὰς ἀγοράς.

§39Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν ἀποδέχομαι ὡς ὀρθὰς τὰς ἐξηγήσεις τοῦ κ. Προέδρου, διότι φρονῶ ὅτι τὰ κράτη τὰ ὁποῖα σήμερον ἀγοράζουν ὑπὲρ τὰς ὑποχρεώσεις των, τὸ πράττουν διότι ἔχουν ἀνάγκην. Συνεπῶς ὅ,τι τοὺς χρειάζεται θὰ τὸ παίρνουν, ἀλλὰ θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ πάρουν περισσότερα διότι θὰ θέλουν νὰ δώσουν καὶ αὐτοὶ τὰ προϊόντα των καὶ εἶναι συμφέρον των νὰ εἰσαγάγουν περισσότερα, ἀφοῦ μποροῦν νὰ τὰ εἰσαγάγουν καὶ οὕτω θ’ ἀποκλείσωμεν ἄλλας ἀγορὰς νὰ πωλοῦν. Πάντως ὡς διατυποῦται ἡ διάταξις δυνητικῶς κατ’ οὐδὲν βλάπτει.

§40Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφίσατε νὰ τὸ μελετήσωμε καλλίτερα τὸ ζήτημα.

§41Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐκάνατε ἕνα βῆμα κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ποὺ θὰ σᾶς εὐγνωμονοῦν ὅλοι, μὴ τὸ σταματᾶται. Θὰ εἶναι κρῖμα.

§42Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μετὰ τὴν συζήτησιν ποὺ ἐγένετο τὸ θεωροῦμεν ἐπικίνδυνον γι’ αὐτὸ καλλίτερα εἶναι νὰ τὸ μελετήσωμεν. Ἡ πρότασίς σας αὐτὴ περιέχει περισσοτέρους κινδύνους παρὰ ὠφελείας.

§43Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μπορεῖτε νὰ καθορίσητε τοῦτο διὰ διατάγματος εἰς μίαν ὡρισμένην προθεσμίαν ἐντὸς τῆς ὁποίας ἂν δῆτε ὅτι εἶναι ἐπικίνδυνον μὴ τὸ ἐφαρμόζετε καθόλου.

§44Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως νὰ προσέξετε μήπως πάθετε ὅτι καὶ μὲ τὰς ἄλλας συμβάσεις, ποὺ μᾶς λέγατε ὅτι κάματε 15 χρόνια νὰ τὰς περάσετε.

§45Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι τὸ ἴδιο διὰ τὰς συμβάσεις.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης.

§47Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι γνωστή, κύριοι βουλευταί, ἡ κρίσις τὴν ὁποίαν διέρχεται ὁ γεωργικὸς κόσμος διότι δὲν δύναται νὰ διαθέσῃ τὰ προϊόντα του. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, νομίζω, κ. ὑπουργέ, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἐν τῷ 2ῳ ἄρθρῳ ἀντὶ τῆς παραγράφου 5ης νὰ τεθῇ μία παράγραφος κατὰ τὴν ὁποίαν μετὰ πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς κρατικῶν προμηθειῶν κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ προμηθευθῇ σῖτον καὶ κριθὴν ἐκ τῶν συνεταιρισμῶν πρὸς χρῆσιν τοῦ στρατοῦ τοῦτο τὸ εὑρίσκω ἀπαραίτητον διότι ἐὰν καὶ ἐφέτος ἡ παραγωγή, εἶναι μεγάλη ὅπως καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος θὰ καταντήσῃ ἡ μεγάλη παραγωγὴ νὰ εἶναι πρὸς ζημίαν τῶν γεωργῶν διότι οὗτοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώνουν τὰ δάνεια τὰ ὁποῖα ἔχουν συνάψει. Φρονῶ ὅτι μία τοιαύτη δυνητικὴ διάταξις τιθεμένη εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ παράσχῃ τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δυνηθῇ νὰ ἀνακουφίσῃ τὸν γεωργικὸν κόσμον ἀγοράζουσα ἕνα μέρος σίτου καὶ κριθῆς διὰ τὸν στρατόν.

§48Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ πρότασίς σας εἶναι ἀξία πολλῆς προσοχῆς. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ὅμως νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ἡ λύσις τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἐπιβάλλεται εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ σκοπὸν τὴν προστασίαν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς. Τὴν δὲ προστασίαν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς τῆς γεωργικῆς ἠρχίσαμεν νὰ τὴν σκεπτώμεθα σοβαρῶς. Ἠρώτησα τὸν κ. συνάδελφόν μου πρὸς τὰ δεξιὰ τὸν κ. Βουρλούμην ἐὰν ὁ νόμος ποὺ ἐκάμαμεν διὰ τὴν προστασίαν τῆς βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος ὑποχρεώνει ἐπὶ ποινῇ πλημμελήματος τοὺς ἀντιπροσωπεύοντας τὸ Κράτος, τοὺς δήμους καὶ τὰ πρόσωπα τοῦ δημοσίου δικαίου νὰ προτιμῶσι τὰ ἐγχώρια βιομηχανικὰ προϊόντα, ἐὰν ὁ νόμος αὐτὸς ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπεξετείνετο καὶ εἰς τὰ γεωργικὰ προϊόντα καὶ μοῦ λέγει ὄχι.

§49Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι εἰς τὴν Γερουσίαν καὶ μποροῦμεν νὰ προσθέσωμεν διάταξιν τῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων.

§50Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι σωστὸ νὰ ἀπαλλάξωμεν ἀπὸ τὸν διαγωνισμὸν τὰς προμηθείας, ἀλλὰ νὰ μεριμνήσωμεν ὑπὲρ τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς κριθῆς καὶ λοιπῶν, νὰ τεθῇ ἓν ποσοστὸν 10%, 15%, 20% ὅσον κριθῇ πρέπον.

§51Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν θὰ εἶχε λόγον ἡ διάταξις αὐτή. Τὸ περιθώριον δὲν εἶναι ἀρκετόν, ἡ τιμὴ μὲ τὴν ὁποίαν θὰ ἀγοράζωνται τὰ προϊόντα καθορίζεται ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς κρατικῶν προμηθειῶν.

§52Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ Κράτος ἀρχίζει νὰ μπαίνῃ εἰς τὴν ἀντίληψιν ὅτι πρέπει νὰ προστατευθῇ, ἀφοῦ ἐλάβομεν πρόνοιαν περὶ προστασίας τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς καὶ ἀπεφασίσαμεν ὅτι πρέπει νὰ ἀγοράζουν τὰ προϊόντα τῆς βιομηχανίας ἡμῶν καὶ τὸ Κράτος καὶ οἱ δῆμοι καὶ τὰ πρόσωπα τοῦ δημοσίου δικαίου ἀκριβέστερα. Ἀρχίζει τὸ Κράτος νὰ μπαίνῃ εἰς τὴν ἀντίληψιν τῆς προστασίας καὶ τῶν ἐγχωρίων προϊόντων τῆς γεωργίας. Ἔχομεν δὲ καὶ καταθέσει νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ρυθμίζεται ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς τοῦ ἀραβοσίτου.

§53Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως καὶ καταργοῦνται καὶ ἀτέλειαι τινές.

§54Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἴμεθα διατεθειμένοι τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη αὐτῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων νὰ τὰ αὐξήσωμεν, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸς ὁ ἀνταγωνισμός. Ὅταν λοιπὸν τὰ αὐξήσωμεν καὶ βάλλωμεν καὶ ἕνα ποσοστὸν ἐπὶ πλέον πρέπει νὰ ἀρκεσθῆτε εἰς αὐτό. Νὰ μὴ ἀφήνωμεν νὰ ἀγοράζωνται εἰς οἱανδήποτε τιμήν, ὥστε οὐσιαστικῶς εἴμεθα σύμφωνοι.

§55Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ λάβῃ σοβαρὰ μέτρα ὑπὲρ τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς.

§57Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Δὲν ἐφανταζόμην ὅτι ὁ κ. εἰσηγητὴς θὰ ἔφερε τὰς ἀντιρρήσεις αὐτὰς λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει ὅτι εἶχον συζητηθῆ τὰ ζητήματα τόσον εἰς τὸ συνέδριον τῶν καπνοπαραγωγῶν Θεσσαλονίκης εἰς τὸ ὁποῖον παρίστατο καὶ μέλος τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ὁ κ. Παπαθανάσης καὶ ἐχειροκροτήθη ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε δὲν ἀπέλειπε οὐδεὶς φόβος εἰς τοὺς παραγωγούς. Διότι τὶ ἄλλο κάμνωμεν διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ; Δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ρυθμίζῃ ἑκάστοτε τὰς τιμάς.

§58Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ὅπλον τὸ ὁποῖον μετὰ μελέτην τοῦ ζητήματος ἀπεδείχθη ὅτι στρέφεται ἐναντίον ἡμῶν. Μετὰ μελέτην ἐφθάσαμεν εἰς τὸ πόρισμα αὐτὸ ὅτι μᾶς εἶναι ἐπιβλαβές.

§59Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπειδὴ ἐδόθησαν αἱ ὑποσχέσεις αὐταὶ εἰς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς βάλλετε δοκιμαστικῶς διὰ 6 μῆνας, διὰ 3 μῆνας ὅσον θέλετε.

§60Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ νὰ εἴπωμεν τί; ὅτι ἐξετελέσαμεν τὰς ὑποσχέσεις μας; ὀρθότερον εἶναι νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐξετάσαμεν τὸ πρᾶγμα καὶ τὸ εὑρίσκομεν ἐπιβλαβές. Ἐὰν ἐπιμένετε καὶ εἶναι ὅλοι σύμφωνοι εἰς τοῦτο εἶμαι πρόθυμος νὰ τὸ βάλλετε διὰ διατάγματος.

§61Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις διὰ διατάγματος εἶναι σύμφωνος ὅλη ἡ Βουλή.

§62Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω καὶ μερικὰς τροπολογίας κ. Πρόεδρε τὰς ὁποίας θὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν. Εἰς τὸ ἄρθρον 1 προσθέτω ὅτι αἱ ἀποδοχαὶ τῶν διοριζομένων ὑπαλλήλων ὁρίζονται δι’ ἀποφάσεως. Τὸ ἄρθρον 2 μένει ὡς ἔχει. Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 3 προσθέτω τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς τὴν ὁποίαν δέχομαι, ὅτι δὲν δύναται ἐν συνόλῳ ἡ ἀμοιβὴ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ὑπερβῇ τὰς 6000 δραχμὰς μηνιαίως. Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 4 προσθέτω μίαν διασάφισιν ἀναγκαίαν ὁσάκις κηρύσσεται εἷς ὑπερθεματιστὴς ἔκπτωτος. Λοιπὸν προσθέτω μίαν παράγραφον εἰς τὸ ἄρθρον 4, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς «δι’ ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς κρατικῶν προμηθειῶν κλπ.»

§63Α. ΜΑΡΚΟΥ. Νὰ βάλλωμεν μίαν προθεσμίαν· ὑποθέσατε ὅτι ματαιώνεται μία δημοπρασία καὶ προκηρύσσεται νέα δι’ αὔριον τὸ πρωΐ: Πότε θὰ λάβουν γνῶσιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι, Ἀλλέως ἐκτίθενται τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου.

§64Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καλά.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ δὲν ἔρχεσθε καλλίτερα εἰς τὸ βῆμα. Οὐδεὶς σᾶς ἀκούει.

§66Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἤκουσα τίποτε.

§67Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 2 κύριοι βουλευταί, προσῆλθεν ἡ Κυβέρνησις κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ τῆς ἐνισχύσεως τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ἐγχωρίων προϊόντων καὶ δὴ τοῦ καπνοῦ. Ἡ πρώτη μελέτη τοῦ ζητήματος ἐμφανίζει ἀμέσως τὰς δυστυχίας τινὰς τῶν ὁποίων ἐξέθηκεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς κ. Μάρκου. Διὰ τοῦτο ἐζητήσαμεν μόνον τὸ δικαίωμα ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ δυνάμεθα διὰ διατάγματος νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ μέτρον τοῦτο. Ἡ διάταξις δὲν περιέχει κίνδυνον τῶν συμφερόντων τοῦ δημοσίου. Δὲν περιέχει κίνδυνον ἀγορᾶς προμηθειῶν εἰς τιμὴν ἀκριβωτέραν, διότι λαμβάνεται πρόνοια νά γίνωνται αἱ προμήθειαι μετὰ σύμφωνον γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς κρατικῶν προμηθειῶν. Ἐπίσης δὲν γεννᾶται κίνδυνος ὑποτιμήσεως τῶν ἐγχωρίων προϊόντων διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Διότι τὸ μέτρον θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς μεγάλας προμηθείας. Ὅταν αἱ προμήθειαι θὰ εἶναι μεγάλαι, μέγα θὰ εἶναι τὸ ποσὸν τῶν προϊόντων τὸ ὁποῖον θὰ ἀγορασθῇ. Καὶ ἑπομένως ἔχομεν κάθε λόγον νὰ μεριμνήσωμεν περὶ τῆς καλῆς τιμῆς τῶν προϊόντων αὐτῶν διὰ νὰ μὴ ζημιωθοῦν οἱ ἰδιῶται.

§68Α. ΜΑΡΚΟΥ. Οἱ ὑπάλληλοι δὲν εἶναι ἀποσπασμένοι, ὑπάλληλοι; Εἶναι νέοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι καθίστανται μόνιμοι;

§69Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι ἀφοῦ ἀπολύονται δι’ ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς δὲν εἶναι μόνιμοι. Δὲν θέλω νὰ ξεύρῃ κανεὶς ὑπάλληλος ὅτι εἶναι μόνιμος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν κρατικῶν προμηθειῶν. Δὲν τὸ θεωρῶ οὔτε συμφέρον, διότι αὐτὸ τοῦ δίδει πολὺ καλὰ τὸ δικαίωμα νά σκεφθῇ ὅτι εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος ἀποσπασμένος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν προμηθειῶν. Ἡ 5η παράγραφος τοῦ ἄρθρου 2 διατυποῦται ὡς ἑξῆς. (ἀναγινώσκει).

§70Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἠθέλησα νὰ ὁμιλήσω ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι θὰ διαγραφῇ ἡ διάταξις περὶ ἧς ἔκαμα λόγον. Τώρα βλέπουμε ὅτι δὲν διεγράφη.

§71Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κατ’ οὐσίαν εἴμεθα σύμφωνοι. Ἐπιφυλλασσόμεθα νὰ τὸ μελετήσωμεν βραδύτερον.

§72Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Τὸ ἀφήνω εἰς τὴν κρίσιν ὑμῶν τὸ 2 ἄρθρον.

§73Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρόκειται νὰ τεθῇ διὰ διατάγματος εἰς ἐφαρμογὴν ἑπομένως θὰ ἔχῃ καιρὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ μελετήσῃ. Ἤθελον τοῦτο νὰ ἐρωτήσω. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου διάταξιν καθ’ ἣν ἄν εἰσάγωνται ὑλικά, τὰ ὁποῖα μετασκευάζονται δύνανται νὰ ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου. Ὑπάρχει μία βιομηχανία κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσάγονται ὑλικὰ καὶ δὲν χρησιμοποιοῦνται. Εἶναι ἡ βιομηχανία ποὺ κάνει τὰ χτένια, αὐτὴ ἔχει συμφέρον νὰ ἐξαγάγῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὰ ὑπολείμματα· ἐπιτρέπεται καὶ δι’ αὐτὴν νὰ εἰσάγωνται ἀτελῶς;

§74Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι.

§75Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διατὶ νὰ μὴ τοὺς διευκολύνωμεν;

§76Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει σχετικὸν νομοσχέδιον καὶ ἐξετάζομεν ἐκεῖ τὸ πρᾶγμα.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ. ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ κύριοι βουλευταὶ νὰ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§80Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. ὑπουργέ.

§82Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ ἄρθρον δεύτερον, παραγρ. 1 καὶ μετὰ τὴν φράσιν τοῦ «κατασκευαζομένου τάφου» τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10ης Ἰανουαρίου ἐ. ἔ. Ν. Δ. περὶ τοῦ τρόπου διαθέσεως τῆς ἐν Κεφ. 27 ἄρθρ. 2 τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας τῆς χρήσεως 1929–30 ἀναγραφείσης πιστώσεως διὰ τὴν μεταρρύθμισιν τῶν παλαιῶν ἀνακτόρων εἰς μέγαρον Βουλῆς καὶ Γερουσίας», παρελείφθη, προφανῶς ἐκ τυπογραφικῆς ἀβλεψίας, νὰ περιληφθῇ τροπολογία τις περὶ διαθέσεως ἐκ τῆς ὡς ἄνω πιστώσεως τοῦ ἀπαιτηθησομένου ποσοῦ διὰ τὴν συμπλήρωσιν μέρους τοῦ συνεχομένου πρὸς τὸν Ἐθνικὸν τοῦ Ζαππείου Κῆπον, καὶ παρακαλῶ ὅπως ἐπενεχθῇ ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἡ δέουσα διόρθωσις.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν διόρθωσιν ταύτην;

§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§86Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§88Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως ΝΖʹ τοῦ Σαββάτου 22 Μαρτίου 1930 εἰς ἃ κατεχωρίσθη τὸ ψηφισθὲν ὑπὸ τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4061 «περὶ Ὑγιεινῆς καὶ προστασίας τῆς μητρότητος καὶ τῶν παιδικῶν ἡλικιῶν» καὶ 4062 περὶ «πατριωτικοῦ Ἱδρύματος προστασίας τοῦ παιδίου» ἐκ λάθους ἴσως δὲν κατεχωρίσθησαν αἱ ἀπὸ 19 Μαρτίου ὑποβληθεῖσαι καὶ ὑπὸ τῆς Βουλῆς γενόμεναι κατὰ τὴν συζήτησιν δεκταὶ τροπολογίαι μου. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ φανεροῦ λάθους παρακαλῶ ὅπως γίνῃ δεκτὸν ἵνα ἀποτελέσουν καὶ αὗται ἑνιαῖον κείμενον μετὰ τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀποσταλοῦν εἰς τὴν Γερουσίαν διὰ τὰ παιραιτέρω.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν: δέχεται τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ.

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§92Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Κύριοι βουλευταί, χθὲς τὴν νύκτα, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Προνοίας ἔγινε λόγος ἐκ μέρους πολλῶν βουλευτῶν περὶ τοῦ ζητήματος τῆς περαιτέρω ἀποκαταστάσεως τῶν ἀγροτῶν καὶ τῶν ἀστῶν προσφύγων. Εἶπον τότε, ὅτι ἐλπίζω ταχέως νὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Καὶ σήμερον εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀνακοινώσω αὐτὸ τοὐλάχιστον κατὰ τὸ μεγαλείτερον μέρος του. Γνωρίζετε ὅτι μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ἀπὸ ἑνὸς ἤδη ἔτους εἴμεθα εἰς συνεννοήσεις διὰ νὰ ρυθμισθῇ ὁ χρόνος τῆς λήξεως τῆς λειτουργίας τῆς λήξεως τὴν ὁποίαν ἡ Κοινωνία τῶν Ἐθνῶν ἐπεδίωκεν ἐξ ἰδίας της πρωτοβουλίας, διότι ἐθεώρει ὅτι ἐπροχώρησεν ἀρκετὰ τὸ ἔργον ὥστε νὰ μὴ παρατείνεται περαιτέρω ἡ ἐπέμβασίς της. Ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς ἠθέλαμεν τοῦτο, διότι νομίζω, ὅτι πράγματι δύνανται αἱ ὑπηρεσίαι τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ἀπὸ τοῦ τέλους τοὐλάχιστον τοῦ τρέχοντος ἔτους νὰ διεξαχθοῦν ἀπὸ τὰς Κρατικὰς ὑπηρεσίας. Κατὰ τὴν τελευταίαν σύνοδον λοιπὸν τοῦ συμβουλίου τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν ἐφθάσαμεν μὲ τὴν δημοσιονομικὴν ἐπιτροπὴν εἰς τὴν ἐκπόνησιν μιᾶς συμφωνίας, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ κυρωθῇ ὑπὸ τοῦ προσεχοῦς μέλλοντος νὰ συνέλθῃ συμβουλίου τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Ἡ συμφωνία αὐτή, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀγαπητός μου φίλος κ. Παπαδᾶτος ἀντεπροσώπευε τὴν Κυβέρνησιν, ἀποτελεῖ μίαν ἐπιτυχίαν, νομίζω, μεγάλην, ἰδίως διὰ τὸν νεαρόν μου φίλον, τὸν κ. Παπαδᾶτον ὁ ὁποῖος πρώτην φορὰν ἐρρίχτηκε εἰς τὰ βαθειὰ ὕδατα τῆς διπλωματίας καὶ τόσον ἐπιτυχῶς, πραγματικῶς, κατώρθωσε νὰ κολυμβήσῃ καὶ νὰ ἐβγῇ πέρα. Προχθὲς ἔγινε συνεδρίασις μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ἀφ’ ἑνὸς, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἐμοῦ, τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν καὶ τῶν ἁρμοδίων ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τῶν σχετικῶν ὑπουργείων. Κατωρθώσαμεν, λοιπόν, κατὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτήν, τὴν προχθεσινήν, νὰ ρυθμίσωμεν ὁριστικῶς τὸ χρέος τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, ἐπιφυλαχθέντες εἰς μεταγενεστέραν συνεδρίασιν νὰ ρυθμίσωμεν καὶ τὸ χρέος τῶν ἀστῶν προσφύγων. Οἱ ἀγρόται πρόσφυγες ἔχουν χρεωθῆ μέχρι σήμερον ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων καὶ ἑπομένως ὀφείλουν εἰς αὐτὴν 10.963.000 λίρες Ἀγγλίας μετὰ τοῦ τόκου των πρὸς 8%. Ἐὰν εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο προσθέσετε τοὺς τόκους μέχρι σήμερον ὑπολογιζομένους εἰς λίρας Ἀγγλίας 3.400.000 περίπου — διότι δὲν ὑπάρχει ἀκριβὴς ὑπολογισμὸς —, θὰ ἴδητε ὅτι τὸ χρέος αὐτὸ ἀνέρχεται σήμερον εἰς 13.363.000 λίρας. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν λοιπὸν συνεδρίασιν ἀπεφασίσθησαν τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, ἀπὸ τὴν χρέωσιν τῶν ἀγροτῶν προφύγων θὰ ἐκπεσθῇ τὸ 5% τῶν γενικῶν ἐξόδων μὲ τὸ ὁποῖον εἶχον χρεωθῆ οὗτοι, δηλαδὴ ποσὸν 500.000 λιρῶν. Ἀπεφασίσθη περαιτέρω νὰ ἐκπεσθῇ ἡ ἀξία τῶν ἔργων κοινῆς ὠφελείας, δρόμοι, ὑδραγωγεῖα, σχολεῖα κλπ. μὲ τὰ ὁποῖα ἐπίσης ἔχουν χρεωθῆ οἱ ἀγρόται πρόσφυγες καὶ ἡ ὁποία ἀξία ἀνέρχεται εἰς 1.096.000 λίρες. Ἀφ’ οὗ ἀφαιρεθοῦν αὐταὶ αἱ 500 χιλιάδες λίρες τῶν γενικῶν ἐξόδων καὶ τὰ 1.096.000 λιρῶν τῶν ἔργων κοινῆς ὠφελείας καὶ τὰ 3.400.000 λιρῶν εἰς τὰ ὁποῖα ὑπολογίζεται ὅτι ἀνέρχονται οἱ μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1930 τόκοι, ἀφαιρεῖται ἐν συνόλῳ ἀπὸ τὸ βάρος τὸ ὁποῖον σήμερον ἐπίκειται εἰς τοὺς ἀγρότας πρόσφυγας ἓν ποσὸν 3.996.000 λιρῶν. Ἑπομένως τὸ χρέος των περιορίζεται εἰς 9.367.000 λίρας καὶ τὸ χρέος τοῦτο εἶναι ἄτοκον ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ποὺ ἐδημιουργήθη καὶ θὰ μένῃ ἄτοκον μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου τοῦ τρέχοντος ἔτους. Εἰς αὐτὸ τὸ χρέος τῶν 9.367 χιλιάδων λιρῶν πρέπει ἀκόμη νὰ προστεθοῦν πρῶτον ἡ ἀξία τῶν Τουρκοβουλγαρικῶν οἰκημάτων ποὺ παρεχωρήθησαν εἰς τοὺς ἀγρότας πρόσφυγας, ἀξία τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζομεν ἀκριβῶς, ἀλλὰ τὴν ὑπολογίζομεν περίπου εἰς 2 ἑκατομμύρια λιρῶν — ἄλλοτε εἶχεν ὑπολογισθῆ ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ κ. Παπαναστασίου εἰς 2.300 χιλιάδας λίρας. Δεύτερον ὡς ἀξίαν τῶν γαιῶν τὰς ὁποίας τοὺς εἴχομεν παραχωρήσει διὰ τὰς γαίας αὐτὰς ὑπολογίζομεν ποσὸν 400 δραχμῶν κατὰ μέσον ὅρον κατὰ στρέμμα. Ἄλλοτε ὁ ὑπολογισμὸς αὐτὸς εἶχε γίνει πολὺ κατώτερος, 200 περίπου δραχμαί, διότι τότε εἴχομεν ὑπ’ ὄψει τὰς ἐκτιμήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον γίνει ἀπὸ τὰς ἐκτιμητικὰς ἐπιτροπάς, ἐκτιμήσεις αἱ ὁποῖαι ἦσαν πολὺ χαμηλαί, ἀλλ’ ἡ μέχρι τοῦδε ἐκδίκασις τῶν γενομένων ἐκτιμήσεων ὑπὸ τῶν δικαστηρίων ἀποδεικνύει ὅτι ἡ τιμὴ αὐτὴ τῶν 400 δραχμῶν εἶναι κατωτέρα καὶ ὄχι ἀνωτέρα τῶν ἐκτιμήσεων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου. Ἔχω σημείωμα τοῦ κ. Καραμάνου τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι (ἀναγινώσκει): «Ὁ μέσος ὅρος τῶν ἐκτιμήσεων κατὰ τὸ ἔτος 1929 δὲν ἐξήχθη ἀκόμη, ἀλλὰ θὰ σημειώσῃ πελώριον ἅλμα, ὡς ἐμφαίνηται ἐκ τοῦ ἐπισυναπτομένου πίνακος. Θεωρῶ ὅτι ὁ μέσος ὅρος τῶν 400 δραχμῶν κατὰ στρέμμα διὰ γαίας μάλιστα τῆς Μακεδονίας εἶναι ἐξαιρετικῶς συμφέρων καὶ εἶναι κατώτερος τῶν σημερινῶν τιμῶν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου».

§93Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐταὶ αἱ 400 δραχμαὶ εἶναι διὰ τὰς καλλιεργησίμους γαίας;

§94Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βέβαια διὰ τὰς καλλιεργησίμους γαίας. Ὑπολογίζομεν λοιπόν, ὅτι τὸ βάρος μὲ τὸ ὁποῖον θὰ χρεωθοῦν οἱ πρόσφυγες διὰ τὴν ἀξίαν τῶν γαιῶν θὰ εἶναι 5 ἑκατομμύρια λίρες. Ἐὰν εἰς τ’ ὅλα αὐτὰ προστεθῇ καὶ τὸ χρέος τῶν ἀγροτῶν προσφύγων πρὸς τὸ δημόσιον ἐκ λιρῶν 300 χιλιάδων, τὸ ὅλον χρέος τῶν ἀγροτῶν προσφύγων θ’ ἀνέλθῃ εἰς 16.967.000 λίρες, ἀπὸ τὸ ποσὸν ὅμως αὐτὸ θὰ ἀφαιρεθῇ—καὶ ἐλπίζομεν ὅτι θὰ κατορθωθῇ, νὰ γίνουν οἱ σχετικοὶ λογαριασμοὶ ἐντὸς τοῦ ἔτους, διότι θ’ ἀρχίσουν νὰ γίνωνται ἀπὸ τὸν προσεχῆ Ἰούλιον—θ’ ἀφαιρεθῇ λέγω, ἡ ἀποζημίωσις ἡ δοθησομένη εἰς τοὺς ἀγρότας πρόσφυγας τὴν ὁποίαν κατὰ προσέγγισιν ὑπολογίζομεν 8.500.000 λιρῶν.

§95Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς τὴν ὑπολογίζομεν εἰς 10 ἑκατομ., ἡ δὲ συμφωνία ἦτο 10½.

§96Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτ. Γραφείου). Καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν ἦτο 13½.

§97Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠξεύρομεν τὶ θὰ εἶναι ἀκριβῶς. Ὑπολογίζομεν λοιπὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπολογισμῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἀποκαταστάσεως προσφύγων 8.500.000 λίρες, καὶ τότε τὸ χρέος τῶν προσφύγων τῶν ἀγροτῶν περιορίζεται εἰς 8½ ἑκατομ. λίρες περίπου. Δηλαδή, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀγροτῶν προσφύγων ἀνέρχεται εἰς 145 χιλ. οἰκογενείας, ὁ μέσος ὅρος τοῦ χρέους θὰ εἶναι 60 λίρας δι’ ἑκάστην οἰκογένειαν, δηλαδὴ 22.250 δραχμάς. Τὸ ποσὸν τοῦτο ἀπεφασίσθη ὅτι θὰ πληρωθῇ εἰς 15 ἔτη ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1931 καὶ ὅτι δὲν θὰ πληρωθῇ κανεὶς τόκος διὰ τὸ διαρρεῦσαν μέχρι σήμερον καθὼς καὶ διὰ τὸ μέχρι τέλους τρέχοντος ἔτους διάστημα, ὅπως δὲν θὰ ζητηθῇ ἀπ’ αὐτοὺς κανένα ἐνοίκιον, καὶ καμμία ἀποζημίωσις διὰ τὴν χρῆσιν τῆς γῆς τὴν ὁποίαν καλλιεργοῦν ἐπὶ τόσα ἤδη ἔτη. Ἐνῶ δὲ μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1930 δὲν θὰ πληρωθῇ κανένας τόκος, ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1931 θὰ δοθῇ προθεσμία εἰς τοὺς ἀγρότας πρόσφυγας 15 ἐτῶν διὰ νὰ πληρώσουν τὸ χρέος των καὶ θὰ περιορισθῇ ὁ τόκος ἀπὸ 8% εἰς 3%. (χειροκροτήματα). Κατὰ τὸν τρόπον αὐτόν, ἐὰν πάρωμεν τὸν μέσον ὅρον τοῦ χρέους ἑκάστης γεωργικῆς οἰκογενείας ἕκαστος ἐκ τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, ἐὰν θελήσῃ τακτικῶς νὰ καταβάλῃ τὸ χρέος του, δύναται, δίδων 1900 δραχ. ἐτησίως, νὰ ἐξοφλήσῃ τὸ χρέος αὐτὸ ἐντελῶς εἰς τὸ διάστημα τῶν 15 ἐτῶν· καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μὲ τὸ χάρισμα τοῦ τόκου μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1930 καὶ μὲ τὴν πληρωμὴν τόκου ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1931 3% ἀντὶ 8%, θὰ πληρώσῃ ἐν ὅλῳ εἰς τὰ 15 ἔτη διὰ κεφάλαιον καὶ τόκους 28½ χιλιάδες δραχμάς, διὰ νὰ ἐξοφλήσῃ ἐντελῶς τὸ χρέος του. Σημειωτέον, ὅτι πολλοὶ τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, ἔχουσι καταβάλει μέχρι σήμερον διὰ τόκους ἀπέναντι τοῦ χρέους των διάφορα ποσά. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ τόκοι χαρίζονται, ὄχι μόνον μέχρι σήμερον ἀλλὰ μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου 1930, εἶναι φυσικόν, ὅτι τὰ καταβληθέντα θὰ θεωρηθοῦν ὡς καταβληθέντα ἀπέναντι κεφαλαίου, τὸ ὁποῖον θὰ μειωθῇ κατ’ ἀνάλογον ποσόν. (χειροκροτήματα). Ἐκ τῶν ἐκτεθέντων βλέπετε, κύριοι, ὅτι ἀπὸ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν γενικῶν ἐξόδων μὲ τὰ ὁποῖα εἶχον χρεωθῆ οἱ πρόσφυγες, ἀπὸ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς ἀξίας τῶν ἔργων κοινῆς ὠφελείας, μὲ τὰ ὁποῖα ἐπίσης εἶχον χρεωθῆ οἱ πρόσφυγες, ἀπὸ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν τόκων μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1930 οἱ ὁποῖοι χαρίζονται ὁλοσχερῶς ἔχομεν, ὅπως εἶπον, μίαν ἐλάφρυνσιν τοῦ βάρους τῶν προσφύγων ἐκ 5 ἑκατομμυρίων περίπου λιρῶν καὶ διὰ τὴν ἀκρίβειαν ἡ ἐλάφρυνσις αὐτὴ ἀνέρχεται εἰς 4.996.000 λίρες περίπου. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὴ ἡ ἐλάφρυνσις, ἡ ὁποία γίνεται διὰ τοὺς ἀγρότας πρόσφυγας, διότι περιορίζομεν καὶ τὸν τόκον τοῦ ὑπολοίπου χρέους των ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1931 εἰς 3% ἀπὸ 8% ὅπως εἶναι σήμερον, ἀπὸ τὴν μείωσιν δὲ αὐτὴν τοῦ τόκου θὰ ἐπέλθῃ μία νέα ὠφέλεια ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, ἡ ὁποία ὑπολογίζεται εἰς 4 ἑκατομμύρια λιρῶν. Ἐν συνόλῳ δηλ. αἱ ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν προσφύγων παρεχόμεναι ἐλαφρύνσεις ἀνέρχονται εἰς 9 ἑκατομμύρια περίπου λιρῶν, δηλαδὴ εἰς 3375 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἐπὶ πλέον ὁ τόκος ἐνδεχομένης ὑπερημερίας, ἡ ὁποία ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ σημειωθῇ τοῦ λοιποῦ, περιορίζεται ἀπὸ 12% εἰς 8%. Θὰ εἴπω μετ’ ὀλίγον, διατὶ ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ σημειωθῇ τοῦ λοιποῦ τοιαύτη καθυστέρησις. Διὰ τοὺς ἀστοὺς πρόσφυγας δὲν ἐφθάσαμεν εἰς συμπεράσματα προχθὲς καὶ θὰ γίνῃ νέα συζήτησις μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, καὶ τοῦτο διότι ἐπὶ τῇ αἰτήσει αὐτῶν τούτων τῶν προσφύγων ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ δοκιμαστικὴ ἀναθεώρησις τῆς ἐκτιμήσεως τῶν οἰκιῶν μὲ τὴν ὁποίαν ἔχουν χρεωθῇ. Μετὰ τὴν δοκιμαστικὴν αὐτὴν ἐπανεκτίμησιν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτιμηθῇ ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ρυθμισθῇ ἡ πληρωμὴ τοῦ χρέους των. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία ὅτι διὰ τὴν ρύθμισιν τῶν χρεῶν καὶ τῶν ἀστῶν προσφύγων θὰ δειχθῇ καὶ ἐκ μέρους ἡμῶν καὶ ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Ἀποκαταστάσεως πολλὴ ἐπιείκεια. Εἶπον πρὸ ὀλίγου ὅτι ὁ τόκος ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1931 περιορίζεται ἀπὸ 8% εἰς 3%, καὶ μόνον ἐν περιπτώσει ὑπερημερίας θὰ πληρωθῇ τόκος 8% ἀντὶ τοῦ νομίμου τόκου ὑπερημερίας ὅστις εἶναι 12%. Ἀλλ’ ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ σημειωθῇ τοιαύτη ὑπερημερία ἐκτὸς εἰς ὅλως ἐξαιρετικὰς περιστάσεις, προερχομένας ἀπὸ θεομηνίας ἢ ἄλλα ἀνυπέρβλητα ἐμπόδια. Τὸ περιμένω τοῦτο ἀπὸ τὸν προσφυγικὸν κόσμον καὶ τῶν ἀγροτῶν καὶ τῶν ἀστῶν, διότι καὶ ὑπὲρ τῶν τελευταίων θὰ ληφθῇ ὡς εἶπον πρόνοια, ὅπως ἀλλοιωθοῦν καὶ τὰ βάρη των. Τὸ περιμένω τοῦτο καὶ κάμνω ἔκκλησιν εἰς τὸν προσφυγικὸν κόσμον ὅπως θεωρήσῃ καθῆκον τιμῆς τὴν τακτικὴν καταβολὴν τοῦ τόσον γενναίως ρυθμιζομένου χρέους των, διότι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ δοθοῦν εἰς τὸ Κράτος τὰ μέσα νὰ συνεχίσῃ τὸ ἔργον τῆς ἀποκαταστάσεως καὶ τῆς ἀγροτικῆς καὶ τῆς ἀστικῆς τὸ ὁποῖον δὲν συνεπληρώθη ἀκόμη. Μὲ τὴν ρύθμισιν τὴν νέαν τῶν χρεῶν ἀγροτῶν προσφύγων ὑπολογίζομεν ὅτι ἂν κανονικῶς καταβάλλεται τὸ οὕτω περιορισθὲν χρέος, θὰ ἔχῃ τὸ Κράτος κατ’ ἔτος μεταξὺ 800 καὶ 900 καὶ πλέον χιλιάδων λιρῶν πρόσοδον. Ἡ πρόσοδος αὕτη εἶναι ἀρκετὴ ὅπως δώσῃ εἰς τὸ Κράτος τὰ μέσα νὰ συμπληρώσῃ, δι’ ὅσα ἀκόμη χρόνια χρειασθῇ, τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων. Διότι ἀφοῦ ἔκαμα αὐτὴν τὴν ἔκκλησιν πρὸς τὸν προσφυγικὸν κόσμον πρέπει νὰ κάμω καὶ μίαν εἰδοποίησιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ περιμένωμεν ὅτι μποροῦμε νὰ συνάψωμεν νέον δάνειον διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς προσφυγικῆς ἀποκαταστάσεως. Ἀπὸ τῆς συνάψεως τοῦ τελευταίου τριμεροῦς δανείου, μᾶς ἐλέχθη καθαρὰ ὅτι τοῦ λοιποῦ θὰ προσπαθήσωμεν νὰ τὰ ἐξοικονομήσωμεν ὅπως ἠμποροῦμεν τὰ ἀναγκαῖα χρήματα διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς προσφυγικῆς ἀποκαταστάσεως. Ἐὰν ἐπιχειρήσωμεν νὰ κάμωμεν πάλιν νέον δάνειον, θὰ ἐπεβάλαμεν εἰς τὴν χώραν βάρη δυσβάστακτα, καὶ πρὸ πάντων θὰ ἐκλονίζαμεν τὴν δημοσίαν πίστιν μας, ἡ ὁποία ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ ἑδραιοῦται εἰς τὰς Εὐρωπαϊκὰς καὶ Ἀμερικανικὰς ἀγοράς, ὁ κλονισμὸς δὲ αὐτός θὰ καθίστα δυσκολωτέραν καὶ θὰ ἐπεβράδυνε μεγάλως τὴν τροπὴν τῶν χρεῶν μας, ἡ ὁποία, ὅταν κατορθωθῇ νὰ γίνῃ θὰ ἀπαλλάξῃ τὸ Κράτος καὶ ἑπομένως τὸν φορολογούμενον ἀπὸ ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἐτησίως, τὰ ὁποῖα σήμερον πληρώνωμεν ἐπὶ πλέον ἕνεκα ἰδίως τοῦ ἐπαχθεστάτου χρεωλυσίου καὶ ἐν μέρει ἕνεκα τῶν τόκων οἱ ὁποῖοι ὡς πρὸς μερικὰ ἐκ τῶν δανείων εἶναι ἀνώτεροι τοῦ τόκου τὸν ὁποῖον ἡ πίστις τῆς Ἑλλάδος σήμερον μᾶς ἐπιτρέπει νὰ πληρώνωμεν. Πρέπει λοιπὸν νὰ γνωρίζῃ ὅλος ὁ κόσμος καὶ ἰδιαιτέρως ὁ προσφυγικὸς, ὅτι τοῦ λοιποῦ ἡ ἐξακολούθησις καὶ ἡ συμπλήρωσις τοῦ ἔργου τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ὑπολοίπων προσφύγων ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑποχρεώσεων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐγκατεστάθησαν πρῶτοι, ἀπὸ τὴν ἀκριβῆ ἐκτέλεσιν τῶν ὑποχρεώσεών των, ὥστε νὰ δοθοῦν τὰ μέσα εἰς τὸ Κράτος καὶ προβῇ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν καὶ τῶν λοιπῶν. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι, ἀναγγέλλων ταῦτα πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ περαιτέρω πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν καὶ τοὺς πρόσφυγας ἰδιαιτέρως καὶ κάμνων τὴν ἔκκλησιν, τὴν ἔκκλησιν ποὺ ἔκαμα πρὸς τοὺς τελευταίους, δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ἀκουσθῶ, διότι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἐξασφαλισθῇ εἰς τὸ Κράτος ἡ ἀναγκαία πρόσοδος ὅπως συνεχισθῇ τὸ ἔργον τῆς ἀποκαταστάσεως ἄνευ οὐδεμιᾶς διακοπῆς, οὔτε ἀνακοπῆς τοῦ βήματος μὲ τὸ ὁποῖον ἰδίως ἀπὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους προχωροῦμεν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων. (ραγδαῖα καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§98Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ λόγος τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ πρέπῃ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ εἰς ὅλα τὰ πέρατα τῆς Ἑλλάδος, διότι ὑπάρχουν πολλὰ πράγματα τὰ ὁποῖα οἱ πρόσφυγες εἴτε ἀγρόται εἴτε ἀστοὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζουν. (χειροκροτήματα).

§99Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς δεχόμεθα τὴν πρότασιν τοῦ κ. Συμεώνογλου. Ἤθελα τώρα μίαν μόνην πληροφορίαν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Εἴπατε ὅτι διετιμήθησαν 400 δραχμαὶ αἱ καλλιεργήσιμαι γαῖαι, τὸ πρᾶγμα ἔχει μεγάλην σημασίαν καὶ ἂν θὰ ἦτο δυνατὸν θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ εἴπετε κατὰ μέσον ὅρον γενικῶς πόσα διατιμήθησαν, διότι ἐκάματε τὸν λογαριασμὸν 5 ἑκατομμύρια περίπου. Ἐκ πληροφοριῶν τὰς ὁποίας...

§100Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς παρακαλῶ, νὰ διαβάσω.

§101Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικ. Γραφείου). Εἶναι 8 ἑκατομμύρια καὶ κάτι ὅλαι αἱ γαῖαι καὶ 5.400 χιλιάδες εἶναι αἱ καλλιεργήσιμαι.

§102Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἤθελα τὸν ἀριθμὸν τοῦ γενικοῦ μέσου ὅρου.

§103Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον (ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα καὶ ἀποπειρᾶται νὰ ὁμιλήσῃ).

§104Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται ἡ συζήτησις κατὰ τὸν κανονισμόν, τώρα δηλώσεις ἔγιναν.

§105Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἀντικείμενον συζητήσεως αἱ δηλώσεις μου.

§106Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Ἐγὼ ἐζήτησα τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας διατάξεως.

§107Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ὅλως ἀντικανονικὴ ἡ ἐπέμβασις τοῦ κ. βουλευτοῦ.

§108Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Μοὶ ὑπεσχέθη ὁ κ. Πρόεδρος ὅτι θὰ μοῦ δώσῃ τὸν λόγον.

§109ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλήσητε. Ὁ κανονισμὸς δὲν σᾶς ἐπιτρέπει νὰ ὁμιλήσητε (θόρυβος).

§110Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Τὸ προσφυγικὸν ζήτημα εἶναι ζήτημα.........

§111Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Μὰ ἐπὶ τέλους πρέπει νὰ κατέλθητε τοῦ βήματος.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, δὲν ἔχετε τὸν λόγον.

§113Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Διαμαρτύρομαι, διότι ἐνῶ ἐζήτησα τὸν λόγον πρὸς τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ μοὶ εἴπατε ὅτι θὰ ὁμιλήσω, ἔπειτα........

§114Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ ἐγγράψητε μίαν ἐπερώτησιν.

§115Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Διαμαρτύρομαι ἐν πάσῃ περιπτώσει. (κατέρχεται τοῦ βήματος).

§116Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἐπεθύμουν κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μίαν πληροφορίαν: Ἂν θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ μᾶς δώσητε τὸν ἀριθμὸν τῶν προσφυγικῶν οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι οὕτω πως, κατὰ τὰς δηλώσεις σας, τακτοποιοῦνται, καὶ πόσαι εἶναι ἀκόμη ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ὑπολείπονται, καὶ ἀκόμη ἂν ἡ τακτοποίησις αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν τελικὸν διακανονισμὸν τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν ἢ ὑπολείπονται ἀκόμη ἐκκρεμότητες σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ἀποζημιώσεων τὰς ὁποίας αὐτοὶ δικαιοῦνται νὰ λάβουν, ἐφ’ ὅσον εἶναι δικαιοῦχοι ἀνταλλάξιμοι.

§117Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, δίδω τὰς ζητηθείσας πληροφορίας: Ὁ ἀριθμὸς τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἀποκατασταθέντων ἀγροτικῶν προσφύγων μοὶ ἐδόθη ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ἀποκαταστάσεως ὡς ἀνερχόμενος εἰς 145 χιλιάδας οἰκογενείας περίπου. Τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐγκατασταθέντων ἀστικῶς δὲν τὸν ἔχω ἀνὰ χεῖρας, ἀλλὰ ἐπειδὴ ὑπεβλήθη εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς σχετικὸν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ζητοῦμεν, ὅπως συνάψωμεν συμφωνίαν μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἀποκαταστάσεως δι’ αὐτὰ τὰ ζητήματα, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ δώσωμεν καὶ κἄποιαν ἄλλην πληροφορίαν τὴν ὁποίαν ἔχετε ἀνάγκην. Κατὰ τὴν συζήτησιν δὲ αὐτὴν θὰ λάβῃ εἷς ἕκαστος ἐκ τῶν κ. κ. βουλευτῶν τὴν εὐκαιρίαν, νὰ ζητήσῃ καὶ ἐπικρίνῃ τὰς ἀπόψεις μας. Ἡ ἀταξία ἡ ὁποία ἐπεχειρήθη νὰ γίνῃ πρὸ ὀλίγου, εἶναι ἀξία πάσης κατακρίσεως. Ὁ κ. βουλευτής, ὁ ἀμέσως μετὰ τὸν Πρωθυπουργὸν ἀνελθὼν ἐπὶ τὸ βῆμα ἐλησμόνησε, φαίνεται, ὅτι ὁ κανονισμὸς δίδει αὐτὸ τὸ προνόμιον μόνον εἰς τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν Κυβέρνησιν, τὸ νὰ ζητοῦν δηλαδὴ τὸν λόγον ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν καὶ νὰ ἀκούωνται. Ὅταν θὰ συζητηθῇ μεθαύριον τὸ ζήτημα, τότε ὁ καθένας θὰ ἔχῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ συζητήσῃ καὶ νὰ εἴπῃ τὰς ἀντιλήψεις του. Βέβαια δὲν περιμένομεν ὅτι ἡ σημερινὴ γενναιοφροσύνη τοῦ Κράτους θ’ ἀναγνωρισθῇ ἀπὸ ὅλον τὸν προσφυγικὸν κόσμον. Θὰ ὑπάρχουν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ θελήσουν νὰ δημαγωγήσουν πάλιν διὰ νὰ ἀφήσουν νὰ λυθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα τελειωτικῶς κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος νὰ ἐμπνεύσῃ καὶ εἰς τὸν κόσμον τὸν προσφυγικὸν τὴν πεποίθησιν ὅτι τὸ Κράτος ἐφέρθη γενναιοφρόνως, διότι τοῦτο μᾶς χρειάζεται διὰ νὰ κατορθώσωμεν νὰ ἔχωμεν τὰ εἰσοδήματα αὐτὰ τὰ ὁποῖα μᾶς εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖα διὰ νὰ συμπληρώσωμεν τὴν προσφυγικὴν ἀποκατάστασιν. Τὸ τελευταῖον μέρος τῆς ἐρωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου......

§118Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἤθελον νὰ ἔχω μίαν πληροφορίαν, ἂν δὲν δύνασθε νὰ μὴ τὴν δώσετε αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν τὴν ζητῶ.

§119Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲν ἠξεύρω τί ἐννοεῖτε.

§120Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ......

§121Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ, δὲν ἠξεύρω ἂν ἔχουν ἀπαιτήσεις. Ἐγὼ ἠξεύρω ὅτι τὸ Κράτος θεωρεῖ ὅτι μὲ τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν ἐκπληροῖ ὅλα τὰ καθήκοντα τὰ ὁποῖα τοῦ ἐπιβάλλει ὄχι ἁπλῶς ἡ ἐθνικὴ ἀλληλεγγύη, ἀλλὰ αὐτὸ τὸ ὑπέρτατον ἐθνικὸν συμφέρον τῆς Ἑλλάδος ἡ ὁποία ἀφ’ οὗ ὑπέστη τὴν συμφοράν, τὴν ὁποίαν ὑπέστη καὶ ἠναγκάσθη νὰ ἀνοίξῃ τοὺς κόλπους της διὰ νὰ περιλάβῃ ὅλα σχεδὸν τὰ ἐν διασπορᾷ τέκνα της, ἔχει σήμερον ἡ ἰδία νὰ βοηθήσῃ τὸν προσφυγικὸν πληθυσμόν, διὰ νὰ καταστῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον ἱκανὸς νὰ προσφέρῃ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας περιμένομεν ὅλοι, διὰ νὰ συντελέσῃ καὶ ἐκεῖνος εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰς τὸ μεγαλεῖον τῆς Χώρας, ἐννοούμενον ὄχι μὲ τὴν παράταξιν τῶν ξιφῶν καὶ τῶν τηλεβόλων, ἀλλὰ μὲ τὴν ἐξασφάλισιν εἰς τὴν Ἑλλάδα κἄποιας περισσοτέρας εὐημερίας, συνδυαζομένης μὲ κἄποιαν περισσοτέραν καθ’ ἡμέραν δικαιοσύνην. Δι’ αὐτὸ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ὁ προσφυγικὸς κόσμος θὰ προσφέρῃ τὸν ὀβολόν του μὲ τὸ πάρα πάνω, ἐφόσον τοῦ ἐδώσαμεν τὰ μέσα διὰ νὰ κατορθώσῃ ν’ ἀποκατασταθῇ. (χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ φορολογίας τῶν ἁπλῶν ἀμβύκων». Ἐπ’ αὐτῆς τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ροδόπουλος.

§123Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνέκαθεν βάσις τῆς νομοθεσίας περὶ τῆς φορολογίας τῶν ἁπλῶν ἀμβύκων ἦτο νὰ εἶναι αὕτη κατὰ 40% ἐλαφροτέρα τοῦ φόρου καταναλώσεως τοῦ ὑπὸ τῶν οἰνοπνευματοποιείων Βας κατηγορίας παραγομένου οἰνοπνεύματος, προκειμένου περὶ μιᾶς οἰκιακῆς γεωργικῆς βιομηχανίας συμπληρωματικῆς τῆς γεωργικῆς ἐπιχειρήσεως, πρὸς χρησιμοποίησιν τῶν ὑπολειμμάτων τῆς οἰνοποιήσεως τῶν προϊόντων τῆς ἀμπέλου. Ἡ φορολογία δὲ ἐκανονίζετο κατ’ ἀποκοπήν. Δὲν εἶναι δὲ ὁ πρῶτος φόρος, ὁ ὁποῖος εἶναι κατ’ ἀποκοπήν. Μήπως ὁ φόρος ἐπιτηδεύματος δὲν εἶναι κατ’ ἀποκοπήν, χωρὶς μάλιστα κανένα δυνατόν, καὶ κατὰ προσέγγισιν κἄν, ὑπολογισμόν, τοῦ τὶ δύναται νὰ παραγάγῃ καὶ τὶ κέρδος νὰ ἀποκομίσῃ εἰς ἓν ἔτος ὁ ἐπαγγελματίας;

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν δὲν γίνῃ ἡσυχία θὰ διακόψω διὰ 5 λεπτά.

§125Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει ὑπολογισμοῦ ὅτι ἐὰν κάθε ἄμβυξ ἐργάζηται ἐπὶ ἓν τριήμερον ἡ παραγωγὴ εἶναι α. καὶ ὁ ἀναλογῶν φόρος εἶναι τόσος καὶ οὕτω κατελογίσθη ὁ φόρος κατ’ ἀποκοπήν, ἐπὶ τοῦ δυνατοῦ ἐνδεχομένου ποσοῦ παραγωγῆς ἑκάστου ἄμβυκος, ζυμιώνῃ διηνεκῶς, ἤτοι νυχθημερὸν ἐπὶ τριήμερον. Λαμβάνων ἄδειαν ὁ ἀμπελοκτήμων πρὸς ἀπόσταξιν τῶν σταφυλῶν του πληρώνει κατ’ ἀποκοπὴν τὸν οὕτω ἐξευρεθέντα φόρον ὁ ὁποῖος βαρύνει, ὡς προεῖπον, κατὰ 40% ἐλαφρότερον ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον θὰ παραγάγῃ ἀναλόγως τῆς χωρητικότητος τοῦ ἄμβυκος καὶ τῶν τριημέρων καθ’ ἅ θὰ ἐργασθῇ ὁ ἄμβυξ. Παρετηρήθη εἰς ἄλλην ἐποχὴν καὶ δὴ εἰς ἀνωμάλους πολιτικὰς περιστάσεις, ὅτι ἐνεδείκνυετο νὰ ἀλλάξῃ τὸ σύστημα τῆς φορολογίας, διότι ζημιοῦται πολὺ τὸ δημόσιον καὶ ὅτι διὰ τῆς ἀλλαγῆς, ὡς ἰσχυρίζοντο τότε οἱ εἰσηγηταὶ αὐτῆς, θὰ εἰσέπραττε τὸ δημόσιον ἀπὸ τὸν φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος 100–150 ἑκατομμύρια δραχμῶν ἐπὶ πλέον. Κατὰ τὴν νομοθεσίαν αὐτὴν τὴν ὁποίαν εἰσήγαγεν ἡ δικτατορία καὶ ἐπαγιοποίησεν ἐπὶ τὸ χεῖρον διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, ἡ λεγομένη οἰκονομικὴ Κυβέρνησις, καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἀνήθικος ὡς καὶ ἄλλοτε ἐνώπιόν σας εἰδικῶς ἀνέπτυξα, ἐπιτρέπεται ὅπως οἱ ἁπλοῖ ἄμβυκες λειτουργοῦν ἐλευθέρως, οὔτε δηλώσεως ἀπαιτουμένης οὔτε φόρου ἐπιβαλλομένου. Εἶναι ἐλεύθεροι νὰ παράγωσιν ὅσον θέλουν καὶ δὴ καὶ νὰ πίνουν οἱ παραγωγοὶ καὶ οἱ φίλοι των ὅσον ἠμποροῦν εἰς τὰς οἰκίας των, ὅμως ἐν κρυπτῷ καὶ παραβύστῳ, εἰς τὰ καφενεῖα κλπ. Μάλιστα ὁ τελευταῖος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ δικτατορικοῦ καθεστῶτος μοὶ εἶπεν ὅτι: «ἐγὼ ἀφίνω νὰ πιῇ ὁ κόσμος ὅσο οὖζο θέλει», δηλαδὴ ὤθη νὰ γίνουν ἀλκοολικοὶ οἱ ἄνθρωποι. Ἡ λειτουργία τοῦ συστήματος τοῦ νόμου τούτου, ὁ ὁποῖος καὶ νῦν ἰσχύει εἶναι ἡ ἑξῆς: Εἶναι ἐλεύθεροι οἱ ἀποστάκται νὰ παράγουν ὅσο θέλουν οἰνόπνευμα, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ μὴ δύνανται νὰ τὸ πωλήσουν ἐκτὸς τοῦ χωρίου των καὶ ἐντὸς τοῦ χωρίου, εἰς τὰ καφενεῖα κλπ., ἀλλ’ ὅσον ποσὸν παράγουν νὰ τὸ πωλήσουν εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα βας κατηγορίας ἀντὶ ὡρισμένης τιμῆς, ἤτοι τῆς ὑπολογισθείσης δαπάνης τῆς παραγωγῆς καὶ ἑνὸς δώρου 20 δραχμῶν κατὰ χιλιόγραμμον. Ἡ ἄνευ ἀδείας μεταφορὰ ἢ πώλησις εἰς ἄλλους καὶ δὴ εἰς παντοπωλεῖα καὶ καφενεῖα τιμωρεῖται μὲ βαρύτατον πρόστιμον. Νὰ σᾶς ἐκθέσω τώρα συντόμως τὰ ἀποτελέσματα, ἰδίως ἀπὸ ἠθικοποιήσεως τῶν φορολογουμένων, τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ἕνα 50% τῶν ἀμπελοκτημόνων καὶ ἄλλων ἀποστακτῶν ἔγιναν λαθρέμποροι παραβαίνοντες τὴν ἀπαγορευτικὴν διάταξιν τῆς πωλήσεως τοῦ οἰνοπνεύματος χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἐπιβλέψῃ οἱαδήποτε ἀρχὴ ποῦ τὸ ἐξάγουν τὸ οἰνόπνευμα, πῶς τὸ μεταφέρουν, πῶς τὸ πωλοῦν εἰς ἄλλα πρόσωπα καὶ ὄχι εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα βʹ κατηγορίας. Ἐκτὸς τούτου ἔγιναν καὶ καταχρήσεις τοῦ οἰνοπνεύματος μὲ τὸ νὰ πίνουν οἱ παραγωγοὶ πολὺ, ἀφοῦ δὲν ἠμποροῦν νὰ τὸ πωλήσουν ἐλευθέρως. Ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι ἠλαττώθησαν, διότι ἐνῷ ὁ φόρος ἦτο 27 δραχμὰς καὶ ηὐξήθη εἰς 59, ἀντὶ νὰ αὐξηθοῦν τὰ ἔσοδα ἠλαττώθησαν καὶ ἐφέτος ἔχομεν ἐλάττωσιν 30 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἐνῷ ἔδει νὰ αὐξηθοῦν, διότι μέχρι τέλους Δεκεμβρίου ἔχετε εἰσπράξεις 275,000,000. Τὸ λέγω δέ, κύριοι, αὐτό καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι θὰ ὑπάρξῃ ἀντίδρασις μεγάλη κατὰ τοῦ νέου συστήματος τὸ ὁποῖον εἰσάγει ἡ ὑπὸ συζήτησιν πρότασίς μου νόμου θὰ ἀποδειχθῇ ὅμως ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκομεν ἡμεῖς εἶναι νὰ ὠφελήσωμεν μὲν τοὺς ἀμπελοκτήμονας ἀλλὰ καὶ νὰ μὴ ζημιώσωμεν τὸ Κράτος, καὶ ὄχι τὸ ἀντίθετον, ὡς θὰ ἰσχυρισθοῦν οἱ ἀντιδρῶντες. Σᾶς βεβαιῶ δὲ ὅτι ἡ ἀντίδρασις προέρχεται ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐνῷ δὲν εἶναι ἀμπελοκτήμονες, ἔγιναν ἐκμεταλλευταὶ τοῦ ἀνηθίκου νόμου. Ἐπῆραν 3–5 καζάνια καὶ παράγουν οἰνόπνευμα ἀπὸ κάθε παληούρην ποὺ θὰ εὕρουν, τὸ ὁποῖον λαθρεμπορεύονται, ἢ δίδουν μὲν ἕνα μικρὸν μέρος εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα βʹ κατηγορίας τὸ πλεῖστον ὅμως τῆς παραγωγῆς των κατορθώνουν δι’ ἀνηθίκων μέσων νὰ πωλοῦν κρυφίως, ἰδίως μεταφέροντες αὐτὸ εἰς Μακεδονίαν. Ὅταν δὲ ἐγὼ ζητῶ νὰ ἐπανέλθῃ ὁ νόμος 3251, τὸ ζητῶ ἐξ ἴσου καὶ ὑπὲρ τοῦ Κράτους καὶ ὄχι ὑπὲρ μόνον τῶν ἀμπελοκτημόνων, τῶν ἐντίμων καὶ νομοταγῶν ἀμπελοκτημόνων. Διότι καὶ ὑλικὸν καὶ ἠθικὸν συμφέρον ἔχει τὸ Κράτος νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀνώμαλον φορολογικῶς καὶ κοινωνικῶς κατάστασιν τοῦ νόμου 3416. Δὲν πρέπει τὸ Κράτος διὰ μιᾶς του νομοθεσίας νὰ γίνεται παραίτιον νὰ ἐνθαρρύνωνται οἱ πολῖται εἰς τὸ νὰ παραβαίνουν τοὺς νόμους καὶ κατόπιν νὰ ἔρχεται αὐτὸ νὰ τοὺς τιμωρῇ. Δὲν εἶναι ἠθικὸν διὰ τὸ Κράτος αὐτὸ τὸ ὁποῖον συμβαίνει σχετικῶς μὲ τὴν πώλησιν οἰνοπνεύματος εἰς τὰ καφενεῖα καὶ τὰ παντοπωλεῖα καὶ τὴν σχετικὴν κακοηθεστάτην δρᾶσιν ἐνίων κρατικῶν ὀργάνων. Ὀφείλω νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ τὸ ἀκούσῃ ὅλη ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία τὶ κακοήθειαι διεπράχθησαν καὶ διαπράττονται διὰ τῆς καταχρήσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ὑπάλληλος τοῦ Κράτους καὶ ἄλλα κατώτερα ὄργανα, διὰ νὰ ἀπολαύσουν τὴν ἀμοιβὴν τοῦ ½ τοῦ προστίμου τῆς καταδιώξεως τῆς λαθραίας πωλήσεως οἰνοπνεύματος, ἐνθαρρύνουν αὐτοὺς καὶ προκαλοῦν τοὺς καφεπώλας καὶ παντοπώλας νὰ πωλοῦν τὸ ἐξ ἁπλῶν ἀμβύκων οἰνόπνευμα (τσίπουρο) λέγοντες πρὸς τοὺς καταστηματάρχας: «ἡμεῖς δὲν θέλομεν αὐτὸ τὸ οἰνόπνευμα τοῦ Πειραιῶς, θέλομεν νὰ πίνωμεν ἀπὸ τὸ ντόπιο» καὶ ἀφοῦ αὐτοὶ ἐξεθάρρευσαν καὶ ἤρχισαν σερβύροντες τὸ ἐντόπιον, ἀφέθησαν ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους ἐλεύθεροι ἐν συμμετοχῇ τῶν ἀρχῶν νὰ κάνουν κατανάλωσιν τοῦ ἀπηγορευμένου οἰνοπνεύματος. Μίαν πρωΐαν ἐξύπνησαν καὶ εὑρέθησαν κατάπληκτοι πρὸ τῆς κατ’ αὐτῶν ἐνεργείας ἐκείνων τῶν ἰδίων ποὺ τοὺς ἐνεθάρρυνον καὶ τοὺς ἠνείχοντο νὰ παραβαίνουν τὸν νόμον. Ἐγένετο ἔρευνα αἰφνιδιαστικὴ εἰς ὅλα τὰ μαγαζιά, γενικὸς ἀποκλεισμὸς τῆς ἀγορᾶς, καὶ ὅπου εὑρῆκαν ½ ὀκᾶ ἢ ἔστω καὶ ἕνα ποτηράκι τριῶν δραμίων τσίπουρο, ἐνήργησαν κατασχέσεις καὶ ἐξεδόθησαν ἑκατοντάδες ἀποφάσεων διὰ τῶν ὁποίων κατεδικάζοντο οἱ πτωχοὶ καφετζῆδες καὶ παντοπῶλαι εἰς 10, 15 καὶ 20 χιλιάδας δραχμὰς πρόστιμον. Ποῖος εἶναι ὁ αἴτιος, οἱ ἠθικοὶ ὑπεύθυνοι αὐτῆς τῆς ἐξοντώσεως τόσων πτωχῶν πολιτῶν; Εἶναι ἠθικὸς αὐτουργὸς τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον διὰ μιᾶς τοιαύτης νομοθεσίας καὶ διὰ μιᾶς τοιαύτης ἀνομολογήτου μηχανορραφίας τῶν ὀργάνων του ὤθησε δολίως τοὺς πολίτας εἰς τὸ νὰ γίνουν παραβάται τοῦ νόμου διὰ νὰ ἐπέλθῃ τιμωρὸν καὶ τοὺς καταστρέψῃ. Δὲν ἀγωνιζόμεθα λοιπὸν σήμερον ὑπὲρ ὡρισμένης τάξεως, ἤτοι ὑπὲρ τῶν ἀμπελοκτημόνων. Ἀγωνιζόμεθα ὑπὲρ τοῦ Κράτους, ὑπὲρ τῆς ἠθικῆς ὑποστάσεως καὶ τοῦ κύρους τοῦ Κράτους. Εἶναι προτιμώτερον οἱ συμπολῖται μου νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν φορολογίαν τοῦ 3251 νόμου καὶ νὰ συμμορφωθοῦν πρὸς τὸν νόμον, παρὰ νὰ ἔχουν τὸν πειρασμὸν τοῦ λαθρεμπορίου καὶ τὴν ἀνάγκην τοῦ χωροφύλακος ἢ νὰ ὑφίστανται τὰς συνεπείας τῆς παρασπονδίας αὐτοῦ. Ζητοῦμεν λοιπὸν ὅπως ἐπαναφέρῃ ἡ Κυβέρνησις τὸν παλαιὸν νόμον, βαρύτερον φορολογικῶς, ἀλλ’ ἠθικώτερον καὶ ἐντιμότερον. Δηλῶ δὲ ὅτι ἐγὼ ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μὲ μίαν μόνην ἐπιφύλαξιν ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τῆς κλίμακος τοῦ φόρου, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ λάβω ἀφορμὴν νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Ἡμεῖς ζητοῦμεν ὅπως ὁ ἀμπελοκτήμων ὁ θέλων νὰ κάμῃ ἀπόσταξιν τῶν στεμφύλων του νὰ ζητῇ ἄδειαν ἀπὸ τὸν ἔφορον, νὰ ὑποχρεοῦται εἰς δήλωσιν τοῦ ἄμβυκος καὶ νὰ προκαταβάλῃ τὸν φόρον, καὶ κατόπιν νὰ εἶναι ἐλεύθερος νὰ διαθέτῃ τὸ οἰνόπνευμά του ἐντὸς τῆς περιοχῆς τὴν ὁποίαν θὰ ὁρίσῃ τὸ διάταγμα. Ἡμεῖς ζητοῦμεν ὅμως ἀπὸ τὸ Κράτος νὰ κάμῃ ἐκείνην τὴν ἐλάττωσιν τοῦ γενικοῦ φόρου καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος τὴν ὁποίαν ἀνέκαθεν ἔκανεν ἤτοι ὁ ἀναλογῶν κατ’ ἀποκοπὴν φόρος νὰ εἶναι κατὰ 40% ἐλαφρότερος ἀπὸ τὸν ὁλοκληρωτικὸν φόρον καταναλώσεως, αὐτὴν τὴν εὐκολίαν ζητοῦμεν καὶ τίποτε ἄλλο. Τώρα ἡ κλῖμαξ τῆς φορολογίας, τὸ ἐπ’ ἐμοί, εὑρίσκω ὅτι εἶναι ὀλίγον ὑπερβολικὴ ὡς ἔχει ἀλλὰ καθίσταται ἀκόμη ὑπερβολικωτέρα ἂν προστεθοῦν καὶ τὰ 40% τοῦ προσθέτου ὑπὲρ ἀναγκαστικοῦ δανείου. Ἐγὼ θὰ σᾶς κάμω λογαριασμὸν κατὰ τὸν ὁποῖον.

§126Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐλαττωθοῦν τὰ ἔσοδα τοῦ δημοσίου;

§127Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, εἶναι λογαριασμένα αὐτά. Σήμερον ὁ φόρος καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος εἶναι 75 δρχ. ἕως 59 καὶ κάτι. Κατὰ τὴν κλίμακα τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὸ πρῶτον τριήμερον τῶν ἀμβύκων τῶν 130) χιλιογράμμων πληρώνουν ἀπὸ 2200 δραχμάς, ἑπομένως τὰ τρία τριήμερα εἶναι 6600 δραχμάς. Τὰ δεύτερα τριήμερα δὲ εἶναι 3000, ἑπομένως τὰ δεύτερα τρία τριήμερα εἶναι 900) ἐν ὅλῳ δὲ τὰ 6 τριήμερα τὸ ὅλον θὰ πληρώσουν 16.500. Ἐρωτήσατε τοὺς ἄλλους ἐκ Μακεδονίας συναδέλφους καὶ θὰ τὸ ἴδετε. Εἰς 18 ἡμέρας τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποστάξῃ; Ἑπομένως χρειάζεται νὰ ἐργασθοῦν 6 τριήμερα, ἄλλως τε ὅσον καὶ ἂν ἐργασθῇ θὰ κάμῃ ὑπολογισμὸν τὶ θὰ βγάλῃ.

§128Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶσθε σύμφωνος κατ’ ἀρχήν· δὲν ἀφίνετε λοιπὸν τὰς συζητήσεις καὶ νὰ κάμετε τροπολογίας ὅπου θέλετε καὶ νὰ τὴν ψηφίσωμεν εἰς δευτέραν συζήτησιν;

§129Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰς τροπολογίας πρέπει νὰ τὰς ὑποβάλητε γραπτῶς εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν.

§130Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ 6 τριήμερα, κατὰ τὸν πίνακα τῆς φορολογίας εἶναι δραχμὰς 16.500 μὲ τὸ πρόσθετον δὲ τῶν 40% γίνεται 23.100. Εἰς τὰ 6 τριήμερα αὐτὰ εἶναι μαθηματικῶς ἐξηκριβωμένον ὅτι δύνανται νὰ παραχθῶσι 400 χιλιόγραμμα οἰνοπνεύματος καὶ ὁ φόρος ἔρχεται 57–77. Πρέπει νὰ προσθέσω ὅτι ἡ παραγωγὴ κοστίζει πολὺ περισσότερον εἰς τοὺς ἐργαζομένους δι’ ἁπλῶν ἀμβύκων, πρῶτον διότι ἔχει εὐτελέστερα μηχανήματα καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ παράγῃ τόσον ποσόν ὅσον τὰ τέλεια μηχανήματα, καὶ δεύτερον διότι ἡ καύσιμος ὕλη του κοστίζει περισσότερον. Ἑπομένως ἐγὼ ὑποστηρίζω τὴν τροπολογίαν, κύριε ὑπουργέ, ὅπως τὴν ὑπέβαλον, μὲ τὴν διαφορὰν νὰ μείνῃ μὲν ἡ κλῖμαξ ὅπως ἔχει, νὰ ἀναγραφῇ δὲ εἰς τὸ νομοσχέδιον ὅτι δὲν ὑπάγεται εἰς τὸ πρόσθετον τῶν 40%. Νομίζω δὲ ὅτι εἶναι καθῆκον καὶ συμφέρον ταμιευτικὸν καὶ ἠθικὸν τοῦ Κράτους νὰ τὸν ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον αὐτὸν γενικῶς, διότι γίνεται καταστρατήγησις αὐτοῦ.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξηρός.

§132Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἡ νευρικότης ἡ ὁποία παρετηρεῖται εἰς τοὺς κ. κ. βουλευτὰς προκειμένου νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, καταδεικνύει ὅλον τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον κινεῖ διὰ τὴν ὕπαιθρον χώραν καὶ διὰ τοὺς ἀμπελοκτήμονας οἱ ὁποῖοι εἶναι σχεδὸν οἱ κάτοικοι τῆς ὑπαίθρου εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι διὰ τῆς διατάξεως ἐκείνης ἡ ὁποία θεσπίζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου βελτιοῦται κάπως ἡ κατάστασις ὅσον ἀφορᾷ τὰς πιέσεις τὰς ὁποίας ὑφίστανται οἱ χωρικοὶ καὶ ἐκ τῆς ὁποίας δημιουργοῦνται ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν χωρὶς νὰ τὸ ἀντιληφθοῦν καὶ οἱ ἴδιοι, χαρακτηριζόμενοι μὲ τὸν οὐχὶ ἔντιμον τίτλον τοῦ λαθρεμπόρου. Ἦτο καιρὸς νὰ δημιουργηθῇ ἡ διάταξις, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ δίδεται μίαν τροπὴν εἰς τὴν φορολογίαν τοιαύτην, ὥστε νὰ εἶναι ὅλα τὰ ἄλλα δῶρον ἄδωρον.

§133Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν δὲν σᾶς ἀρέσῃ, νὰ μείνῃ τὸ παλαιόν.

§134Ν. ΞΗΡΟΣ. Θὰ προετίμων, κύριε ὑπουργέ, ἐὰν ἐπρόκειτο ὁ παραγωγὸς νὰ πληρώσῃ 57 δραχμὰς φόρον τὴν ὀκᾶν, νὰ μείνῃ τὸ παλαιόν, διότι ἐκεῖ ἔχετε κρατήσει καὶ μίαν ἀναλογίαν, ἐνῶ τώρα ἀφοῦ ἀρχίζετε ἀπὸ τὰ 200 φθάνετε εἰς τὰ 375 καὶ ἀμέσως πετᾶτε εἰς τὰ 1.000 διὰ τὰ τρία τριήμερα. Βάλτε τοὐλάχιστον μετὰ τὸ 375.500 καὶ ὄχι 1000. Οἱ λογαριασμοὶ τοὺς ὁποίους κάνετε εἰς αὐτὸ χαρτὶ ἠμπορεῖ νὰ συμφέρουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν σας, ἀλλά δὲν εἶναι λογικοὶ καὶ ἑπομένως ἄν θέλετε ἕνα καλὸ χωρὶς νὰ ζημιωθῇ τὸ δημόσιον κάμετε μίαν λογικὴν κλίμακα καὶ εἰπέτε 200–400–600, κατὰ κλίμακα ἡ ὁποία νὰ ἔχῃ κἄποιαν λογικωτέραν βάσιν. Σεῖς πηγαίνετε ἀπὸ τὰ 300 εἰς τὰ 1.000. Εἰς τὰ 40 κοιλὰ βάζετε 370 δραχμὰς καὶ διὰ τὰ 41 κοιλὰ 1.000 δραχμάς. Αὐτὸ τὸ βρίσκετε λογικὸ καὶ δίκαιο;

§135Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διατὶ ἐπήρατε 41 κοιλὰ; πάρετε 60.

§136Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐκεῖνο ποὺ δὲν μπορῶ νὰ καταλάβω εἶναι διατὶ τὰ δεύτερα τριήμερα τὰ βάζετε ἀκριβώτερα.

§137Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἡ ἐπιείκεια ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν διὰ τὴν ἀτομικήν των χρῆσιν.

§138Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐδῶ εἶναι ἡ πλάνη σας, κ. ὑπουργέ, διότι καλὰ ξεύρετε ὅτι δὲν εἶναι ἕνας ὁ παραγωγὸς ὁ ὁποῖος βγάζει ὅλες τὶς ἡμέρες ἀλλὰ εἶναι πολλοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἕνα καζάνι καὶ τὸ βγάζουν κατόπιν. Διατὶ οἱ ἄλλοι νὰ πληρώνουν περισσότερον;

§139Γ. ΜΟΔΗΣ. Τελευταῖοι μένουν συνήθως οἱ πτωχότεροι.

§140Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει τὸ δημόσιον νὰ παρατείνῃ τὰ τριήμερα ἀπὸ 6 εἰς 10 καὶ νὰ ἐλαττώσῃ τὸν φόρον. Κάθε ἔμπορος εἰς τὴν κατανάλωσιν ἔχει τὸ κέρδος. Αὐτὴ εἶναι ἡ τροπολογία.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ταλιαδοῦρος.

§142Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἡ ὑποβολὴ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ γενομένου ἀποδεκτοῦ ὑπὸ τῶν βουλευτῶν τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν ἦτο ἀποτέλεσμα ἀνάγκης, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη καθ’ ὅλον τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τοῦ 1929 τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἰσχύοντος νόμου, εἶναι δὲ γνωσταὶ αἱ ἐξεγέρσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς ὅλας τὰς ἐνδιαφερομένας ἐπαρχίας εἰς τὰς ὁποίας ἐφηρμόσθη ὁ νόμος. Ἡ ἀνάγκη τῆς καταργήσεως τοῦ ἰσχύοντος νόμου περὶ οἰνοπνεύματος δὲν ἦτο κυρίως ἐκ τῆς δεσμεύσεως ἡ ὁποία εἶχε δημιουργηθῆ διὰ τὴν παραγωγήν, δέσμευσις ἡ ὁποία ἦτο πρωτοφανὴς διὰ τοὺς παραγωγούς, διότι οἱ ἀμπελοκτήμονες γίνονται γεωργοὶ εἰς τοὺς ὁποίους εἶχεν ἀπηγορευθῆ ἡ ἐλευθέρα διάθεσις τοῦ προϊόντος των, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν συμβαίνει εἰς τοὺς ἄλλους παραγωγούς· ἀλλὰ τὴν ἀνάγκην τῆς καταργήσεως τοῦ νόμου τὴν ἐπέφερε κυρίως ἡ ἀγριότης τῶν ὀργάνων τῆς διοικήσεως τῶν ἐπιτετραμμένων τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Τὴν ἐπέφερεν ἡ ἀγριότης τῶν ἐφοριακῶν ἀρχῶν κατὰ πρῶτον λόγον, τὴν ἐπέφερεν ἡ ἀγριότης ἡ ὁποία ἐνηργεῖτο ὄχι ἀπὸ ἐκτέλεσιν καθήκοντος. Ἡ ἰδέα τῆς ἐκτελέσεως τοῦ καθήκοντος ἦτο μακρὰν ἀπὸ τὰς βλέψεις τῶν ἐφοριακῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ἐφήρμοζαν τὸν νόμον. Ἐκινοῦντο οἱ ἐφοριακοὶ ὑπάλληλοι ἀπὸ τὴν ἰδέαν τοῦ κέρδους τοῦ ἀθεμίτου διότι κατὰ τὸν νόμον ἀπελάμβανον τὸ ἥμισυ τῆς καταγινωσκομένης ποινῆς εἰς τὸν παραβάτην· καὶ διὰ τοῦ νόμου τούτου διεφθείραμεν τοὺς ἐφοριακοὺς ὑπαλλήλους, ἀφῆκαν τὰ γραφεῖά των καὶ διὰ διαφόρων μέσων ποταπῶν καὶ χαμερπῶν προσεπάθουν νὰ ἀνακαλύψουν εἰς τὸν μικροπαντοπώλην 25 δράμια οὖζο διὰ νά τὸν τιμωρήσουν.

§143Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Χαμερπῆ σᾶς φαίνονται τὰ μέσα προκειμένου νὰ ἀνακαλύψουν λαθρεμπόριον; Εἶναι περίεργος αὐτὴ ἡ ἀντίληψις.

§144Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι ἡ ἀντίληψις ὁλοκλήρου τῆς κοινωνίας.

§145Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὥστε ὅταν οἱ ὑπάλληλοι μεταχειρίζονται διάφορα μέσα διὰ νὰ ἀνακαλύψουν λαθρεμπόριον, τά θεωρεῖτε χαμερπῆ;

§146Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δικαιολογῶ ὀλίγον τὴν θέσιν σας, διότι εἶσθε ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὑπαλλήλων τούτων. Μὴ θέλετε ὅμως νὰ τοὺς δικαιολογήσητε, διότι ἡ ἀντίληψις τῆς κοινωνίας εἶναι ὅτι τὰ μέσα τὰ ὁποῖα αὐτοὶ μετεχειρίσθησαν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου δὲν ἦσαν μέσα καλῆς πίστεως. Σᾶς ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τυρνάβου βουλευτὴς τὰ μέσα. Διεφθείρατε τοὺς ὑπαλλήλους διὰ τοῦ μέσου τούτου δίδοντες ἀμοιβὰς διὰ νὰ ἐκτελέσουν τὸ καθῆκόν των. Δὲν ἔχει ἀνάγκην ἰδιαιτέρας ἀμοιβῆς ὁ ὑπάλληλος τοῦ Κράτους διὰ νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του ἀφοῦ μισθοδοτεῖται, καὶ δὲν πρέπει νὰ πράττῃ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐφαρμόζῃ τοὺς νόμους. Ἀλλὰ τοὐναντίον ἐγκατέλειψαν τὰ ἐφοριακὰ γραφεῖα καὶ μετεβλήθησαν εἰς ντετεκτίβ. Ἔχω γράμμα ἀπὸ καλὸν ἐφοριακὸν ὑπάλληλον ὁ ὁποῖος μοῦ λέγει: «ἔχω ἐκκρεμεῖς εἰς τὸ δευτεροβάθμιον φορολογικὸν δικαστήριον τόσας ἐκθέσεις ἐκ τῶν ὁποίων θὰ πάρω ἀμοιβὰς καὶ παρακαλῶ φροντίσατε νὰ μὴ μειωθοῦν τὰ πρόστιμα»

§147Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὶ σημαίνει αὐτό; Εἶναι καμμία συκοφαντία.

§148Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Νὰ τοὺς ἀμείβωμεν διὰ νὰ ἐκτελέσουν τὸ καθῆκόν των! Ἐζήτησα κ. ὑπουργέ, διὰ τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Καρδίτσης δι’ ἐπισήμου ἐγγράφου ἀπὸ τὸν ἔφορον Καρδίτσης, ν’ ἀπαντήσῃ πόσα εἶναι τὰ ἐπιβληθέντα πρόστιμα πρωτοδίκως ἀπὸ τὸ δικαστήριον καὶ πόσα ἐκκρεμοῦν εἰς τὴν χωροφυλακήν. Ὁ κ. ἔφορος Καρδίτσης ἠρνεῖτο νὰ δώσῃ τὴν κατάστασιν εἰς ἐπίσημον ἀρχὴν ὅπως εἶναι τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον καὶ ἠναγκάσθην νὰ τηλεγραφήσω εἰς τὸν ὑφυπουργὸν κ. Δεληγιάννην διὰ νὰ διατάξῃ αὐτόν.

§149Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔκανε πολὺ καλά. Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ δίδῃ καταστάσεις, παρὰ μόνον εἰς τὸν ὑπουργόν.

§150Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἔχει, κύριε ὑπουργέ, ὑποχρέωσιν ν’ ἀπαντήσῃ.

§151Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχει καμμίαν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντᾷ εἰς τοὺς ἰδιώτας.

§152Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντᾷ εἰς τοὺς ἰδιώτας διὰ τὰς ὑποθέσεις των, νομίζω δὲ ὅτι ἡ ἀντίληψις τὴν ὁποίαν ἔχετε εἶναι ἐντελῶς ἐσφαλμένη.

§153Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ τὸν ἐτιμώρουν ἐὰν ἔδιδε πληροφορίας ἄνευ ἐγκρίσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§154Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ὥστε αἱ ἀρχαὶ δὲν ἔχουν ὑποχρέωσιν νὰ δίδουν πληροφορίας;

§155Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως ἔχουν τοιαύτην ὑποχρέωσιν, ἀλλὰ φαντάζεσθε ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ ἔφορος; δὲν ἔχει νὰ κάνῃ ἄλλη δουλειά; Ὑποχρέωσιν ἔχει νὰ ἀπαντᾷ εἰς τὰς αἰτήσεις τῶν πολιτῶν τὰς ἀφορώσας τὰς ἰδικάς των ὑποθέσεις. Νομίζετε πὼς θὰ μοῦ μεταβάλετε τοὺς συλλόγους εἰς Βουλήν, ὥστε νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ζητοῦν τὴν κατάθεσιν φακέλλων.

§156Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ ζήτημα· ἀντιλαμβάνεσθε ἐσφαλμένως τὰ πράγματα, ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ περὶ ἰδιωτικῶν ὑποθέσεων. Ἐγὼ ζητῶ τὴν καλὴν ἐφαρμογὴν νόμου, διότι ὅπως γνωρίζετε καὶ οἱ καλλίτεροι νόμοι ὅταν ἐφαρμόζωνται κακῶς εἶναι ἀνάγκη νὰ καταργοῦνται. Ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ οἴνου ἔχει πέσει πολύ, καθὼς καὶ ὅλων τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων καὶ ἑπομένως ἔχει ἐκπέσει καὶ ἡ τιμὴ τοῦ οὔζου. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν εἶναι δεδομένον ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ οὔζου ἔχει πέσει: πολὺ νομίζω ὅτι θὰ εἴμεθα δίκαιοι καὶ λογικοὶ ἐὰν κατὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ περιωρίζαμεν ὀλίγον τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἔχει θέσει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὰς τροπολογίας του καὶ διότι τὰ ποσὰ ταῦτα εὑρίσκονται ἐν δυσαρμονίᾳ καὶ δυσαναλογίᾳ πρὸς τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἔχει ὁ προηγούμενος νόμος. Εἶχεν οὗτος 75 δρ. διὰ τὰ 20 χιλιόγραμμα, σεῖς ἔχετε 200 δραχμάς. (ἀναγινώσκει). Ἐφόσον εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐκ τῶν φόρων θὰ πληρώνεται καὶ ἀναγκαστικὸν δάνειον 40%, ἐφ’ ὅσον ἡ τιμὴ τῶν προϊόντων ἔχει ἐκπέσει ἤδη καὶ θὰ ἐκπέσῃ ἀκόμη περισσότερον νομίζω ὅτι τὸ ποσοστὸν αὐτὸ κ. ὑπουργὲ, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπολογισθῇ εἰς ἓν λογικὸν ὅριον· καὶ ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξαιροῦνται ἐκ τοῦ ἀναγκαστικοῦ δανείου, διότι ἡ φορολογία κατόπιν γίνεται βαρυτέρα λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι.....

§157Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καλλίτερον θὰ εἶναι νὰ εἶναι ἐντελῶς ἐλεύθεροι...

§158Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ὁμιλοῦμεν περὶ σεισαχθείας κ. ὑπουργέ, οὔτε ζητοῦμεν σεισάχθειαν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ὑπεβάλαμεν. Ἡμεῖς ζητοῦμεν τὴν ἐπιβολὴν ἑνὸς λογικοῦ ποσοστοῦ φόρου. Πρέπει δὲ νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ παραγωγεῖς διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ οὔζου ὑποβάλλονται εἰς μίαν φορολογίαν ἐξαντλητικήν. Ἐὰν προσθέσετε τοὺς φόρους αὐτοὺς, θὰ ἴδετε ὅτι τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἔχετε ἐπιβάλλει διὰ τῆς τροπολογίας σας εἶναι ὑπερβολικὰ καὶ διότι εὑρίσκονται ἐν δυσαναλογίᾳ μὲ τὰς κλίμακας τὰς ὁποίας εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. (ἀναγινώσκει). Λοιπὸν νομίζω ὅτι τὰ κλιμάκια θὰ πρέπῃ νὰ καθορισθοῦν ἀπὸ 60–80 χιλιόγραμμα εἰς 100.

§159Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποβάλετε τὰς τροπολογίας διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§160Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ὅπου ἔχετε ἀντιρρήσεις, θὰ μὲ πείσετε ἢ θὰ σᾶς πείσω. Λοιπὸν νομίζω ὅτι ἡ διατύπωσις τὴν ὁποίαν ἐκάματε παρὰ κάτω εἶναι λογικὴ ἐὰν περιορίσῃ τὰ ποσά. Ἐγὼ ἔχω μίαν ἄλλην τροπολογίαν ἐν σχέσει μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου. Ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου εἶπον ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἐφαρμόζεται ὡς ἔδει ἀπὸ τὰ ὄργανα τῆς ἀστυνομίας καὶ τὰ ἐφοριακά. Ἐφαρμόζεται μετὰ πολὺ μεγάλης αὐστηρότητος δυνάμει εἰδικῶν διατάξεων καὶ διὰ ποσὰ ἀσήμαντα διὰ τὰ ὁποῖα ἐθεωρήθησαν λαθρέμποροι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κάθε ἄλλο παρὰ λαθρέμποροι ἦσαν. Ἐφόσον λοιπὸν εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐδημιουργήθησαν δίκαι καὶ ὑπεβλήθησαν πρόστιμα ὑπερβολικά — φαντασθῆτε ὅτι καὶ διὰ 50 δράμια οὖζο εἰς ἕνα μικρὸν παντοπώλην ἐπεβλήθη πρόστιμον 500 δραχμῶν ἀπὸ δευτεροβάθμιον δικαστήριον —. Βλέπετε λοιπὸν κ. ὑπουργὲ, ὅτι πρόκειται περὶ ἐξαιρετικῆς αὐστηρότητος κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου αὐτοῦ συνεπεία τῆς ὁποίας ἔχουν πάει εἰς τὰς φυλακὰς τόσοι ἄνθρωποι πτωχοὶ ἐπιτηδευματίαι οἱ, ὁποῖοι κάθε ἄλλο ἦσαν παρὰ λαθρέμποροι.

§161ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὸ θέμα κ. συνάδελφε, ὑποβάλετε τὴν τροπολογίαν.

§162Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ μοῦ ἐπιβάλετε κατὰ τίνα τρόπον θὰ διεξαγάγω τὴν συζήτησιν· ἔχετε λιγάκι ὑπομονήν. Λοιπὸν κ. ὑπουργὲ, σημειώσατε ὅτι μέχρι τοιούτου σημείου ἔφθασεν ἡ καταδίωξις τοῦ λαθρεμπορίου, ὥστε ἕνας παππᾶς συνελήφθη ἀπὸ ἕναν χωροφύλακα ἐπειδὴ εἶχεν εἰς τὴν οἰκίαν του ὀλίγον οὖζον καὶ διὰ τοῦτο ἐθεωρήθη ὡς λαθρέμπορος. Ἐγὼ σᾶς ὁμιλῶ καὶ σᾶς ἀναφέρω παραδείγματα, τὰ ὁποῖα συνέβησαν καὶ τὰ ὁποῖα γνωρίζω ἐκ τῆς δικηγορικῆς μου πείρας. Ὁ χωρικὸς ἐναποθέσας οὖζο εἴς τι παντοπωλεῖον ἐντὸς τοῦ τορβᾶ του προσωρινῶς καί μαθὼν ὅτι κατεσχέθη τὸ οὖζο τοῦτο ἔφυγε καὶ δὲν ἐνεφανίσθη εἰς τὸ παντοπωλεῖον, ὁ δὲ παντοπώλης ἢ πανδοχεὺς εἰς μάτην διαμαρτυρόμενος ὅτι δὲν εἶναι ἰδικόν του τὸ οὖζο, κατηγγέλθη καὶ κατεδικάσθη εἰς πρόστιμον χιλιάδων δραχμῶν.

§163Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐξαιρετικὴ περίπτωσις.

§164Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Αὐταὶ εἶναι αἱ παραβάσεις τοῦ νόμου, ἃς θὰ γνωρίζετε καὶ μόνοι σας κύριοι βουλευταί.

§165Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὰ τὶ θέλετε νὰ πῆτε; Μπορεῖ νὰ συμβῇ καὶ καμμία πλάνη.

§166Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ζητήσητε ἀπὸ τὸ δευτεροβάθμιον δικαστήριον τὰς σχετικὰς δικογραφίας καὶ θὰ ἴδητε ποῖα εἶναι τὰ ἀδικήματα τὰ ὁποῖα διαπράτουν οἱ κάτοχοι οὔζου. Εἶναι μία κατάχρησις διὰ τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλεται ποινὴ καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ποινὴν κάμνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν «ἀπαλλάσσονται πάντες τῶν ἐπιβληθέντων μέχρι σήμερον προστίμων κατ’ ἐφαρμογὴν τὸν νόμου 3416 οἱ οἰνοπνευματοποιοί αʹ κατηγορίας καὶ παντοπῶλαι καταργεῖται δὲ καὶ πᾶσα ὑφισταμένη ἐκκρεμὴς δίκη κατ’ αὐτῶν ἐνώπιον τῶν διοικητικῶν ἢ ποινικῶν δικαστηρίων». Κύριε ὑπουργὲ, ἀπόψε σεῖς ὑπεβάλατε τροπολογίαν εἰς τὸν νόμον περὶ τελωνειακοῦ δασμολογίου, καθ’ ἣν ἀπαλλάσσονται πάσης ποινῆς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔφερον σιγαρόχαρτον ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὴν Βουλήν, καὶ τὸ σιγαρόχαρτον εἶναι μονοπώλειον τοῦ Κράτους ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ πᾶς ὅστις δὲν ἔχει τοιοῦτον ἐκ τῶν ἀποθηκῶν τοῦ Δημοσίου εἶναι λαθρέμπορος, ἐνῷ δὲν συντρέχει ὁ αὐτὸς λόγος καὶ διὰ τοὺς κατόχους οὔζου 50 καὶ 100 δραμίων καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς ὀνομάζωμεν τούτους λαθρεμπόρους καὶ νὰ μὴ δεχώμεθα δι’ αὐτοὺς τὴν αὐτὴν τροπολογίαν καὶ τὴν αὐτὴν εὐεργετικὴν διάταξιν.

§167Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὴν τροπολογίαν τὴν ὑπέβαλεν εἷς συνάδελφος καὶ σᾶς εἶπα ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς στρατιώτου ἐπανελθόντος ἐκ τοῦ Μικρασιατικοῦ Μετώπου καὶ κόψαντος σιγαρόχαρτον.

§168Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ λαθρεμπορίου εἰς τὰς πλείστας τῶν παραβάσεων τοῦ νήμου περὶ ἀμβύκων. Πρόκειται περὶ μιᾶς τυπικῆς καθαρῶς παραβάσεως ἑνὸς νόμου ἐφαρμοσθέντος ἐπὶ Παγκαλικῆς δικτατορίας, νόμου ὁ ὁποῖος ἀπεδείχθη τόσον ἀνελεύθερος καί νόμου ὁ ὁποῖος ἐφηρμόσθη κατὰ τρόπον ἄγριον ἀπὸ τὰς ἐφοριακὰς καὶ ἄλλας οἰκονομικὰς καὶ ἀστυνομικὰς ἀρχάς. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ζητήσητε πληροφορίας ἀπὸ τὰς ὑφισταμένας ἀρχάς σας καὶ θὰ ἰδῆτε ποῖον εἶναι τὸ ποσὸν τοῦ οἰνοπνεύματος διὰ τὸ ὁποῖον παρεβιάσθησαν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου. Ἐὰν πρόκειται π. χ. περὶ ἑνὸς λαθρεμπόρου, ὁ ὁποῖος μεταφέρει οὖζο καὶ κάνει τὸν λαθρέμπορον δὲν θὰ εἶχον οὐδεμίαν ἀντίρρησιν καὶ οὐδεμίαν ἐπιείκειαν δι’ αὐτούς.

§169Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ καφφεπώλης εἰς τὸν ὁποῖον εὑρίσκομεν δύο ὀκάδες οὖζο τὸ ὁποῖον φέρνει ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἀπὸ τὸ σπίτι του, λέγετε ὅτι δὲν εἶναι λαθρέμπορος, διότι δὲν ἔφερεν ὁλόκληρο τὸ βαρέλι ποὺ ἔχει στὸ σπίτι του, ἀλλὰ φέρνει μιὰ μπουκάλα. Λοιπὸν αὐτὸς δὲν εἶναι λαθρέμπορος; Ὡραία διδασκαλία διὰ τὴν τήρησιν τῶν ἐπιταγῶν τοῦ νόμου.

§170Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἀναμιγνύετε τὴν λέξιν λαθρέμπορος μὲ τὸν παραβάτην τοῦ νόμου τούτου.

§171ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ δὲν εἶναι τὶ συνέβη εἰς τὸ παρελθόν, ἀλλὰ πῶς θὰ μπορέσωμεν αὐτὰ τὰ ὁποῖα συνέβησαν νὰ τὰ διορθώσωμεν.

§172Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑποθάλπουν τὴν μὴ καταβολὴν τῶν φόρων. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον σᾶς ζητῶ, τὸ ζητῶ ἐν πεποιθήσει, ὅτι ζητῶ ἕνα πρᾶγμα δίκαιον. Μὴ παραβάλετε, λοιπόν, τοὺς λαθρεμπόρους τοῦ σιγαροχάρτου μὲ τοὺς παραβάτας τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ δεχθῇ τὴν ἄνω τροπολογίαν μου.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς.

§174Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν πρὸ ἡμερῶν ὅτι θὰ ἦτο διατεθειμένος νὰ συζητήσῃ τὴν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν νόμου, χωρὶς ὅμως μὲ τοῦτο νὰ προδικάζῃ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῆς καθ’ ὅλον τὸ Κράτος. Ἐπίσης ἐδήλωσεν ὅτι δὲν θὰ ἐθίγοντο τὰ συμφέροντα τῶν οἰνοπαραγωγῶν τῶν νήσων. Ἤδη διὰ τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν ὑποβάλλει ὁ κ. ὑπουργὸς ἡ τιμὴ τῆς σούμας, δηλαδὴ ἡ τιμὴ τοῦ οἴνου ὑφίσταται πλῆγμα, διότι τιθεμένη εἰς ἐφαρμογὴν τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δώρου ἐπακολουθεῖ καὶ ἡ μείωσις τῆς τιμῆς τοῦ οἴνου δεδομένου ὅτι ἡ τιμὴ αὐτοῦ κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀξίας τῆς σούμας ἰδίως κατόπιν τῶν μέτρων ἀποκλεισμοῦ τὰ ὁποῖα ἡ Γαλλική, ἀτυχῶς, Κυβέρνησις ἔλαβεν. Νομίζω, λοιπὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὴν στιγμὴν ταύτην τῆς οἰνικῆς κρίσεως δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἐπιφέρῃ τόσον βαρὺ πλῆγμα εἰς τοὺς οἰνοπαραγωγούς, τοὐλάχιστον διὰ τοὺς μῆνας αὐτοὺς τῆς ἀζητησίας τῶν οἴνων μας. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ διάταξις τῆς μειώσεως τοῦ δώρου νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν βραδύτερον ἵνα τοὐλάχιστον διατεθοῦν τὰ προϊόντα τοῦ οἴνου εἰς τὰς σημερινὰς τιμάς. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ὁ νόμος 3416 ὑπῆρξεν εὐεργετικώτατος, διότι ὑπεστήριξε τοὺς πραγματικοὺς οἰνοπαραγωγοὺς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὴν σούμαν τὴν παράγουν διὰ τὰς ἀτομικάς των ἀνάγκας. Ποῦ εἶναι ἡ ζημία τὴν ὁποίαν φέρει ὁ νόμος αὐτὸς εἰς τοὺς οἰνοπαραγωγούς; Ἐλέχθη ἀπὸ ἀξιότιμον συνάδελφον ὅτι τὸ γεγονὸς τῆς λαθρεμπορίας τῆς σούμας ἀποτελεῖ ἕν ἐλάττωμα τοῦ νόμου 3416. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι ἡ λαθρεμπορία δύναται νὰ λάβῃ χώραν ὑφ’ οἱονδήποτε νομοθετικὸν καθεστὼς καὶ ὅτι πρέπει νὰ διώκεται αὐστηρῶς. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἐπιχείρημα νὰ λέγεται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι ὁ νόμος 3416 ὑπῆρξε σκληρὸς διὰ τοὺς οἰνοπαραγωγοὺς διότι διώκει τὴν λαθρεμπορίαν, ἐνῷ τοὐναντίον ὁ νόμος ἀπήλειψε τὰς ἐπαχθεῖς διατάξεις τῶν διαφόρων διατυπώσεων σφραγίσματος κλπ. Καὶ τῶν διατυπώσεων αὐτῶν ἐπιδιώκεται σήμερον ἡ ἐφαρμογή. Ἡ μεγαλειτέρα πληγὴ διὰ τοὺς παραγωγοὺς εἶναι τὸ σύστημα τῆς φορολογίας, διότι τοὺς ἀναγκάζει νὰ κατεβαίνουν ἀπὸ τὸ χωριό των νὰ κάνουν δηλώσεις νὰ ὑποβάλλωνται εἰς ἔξοδα καὶ ἄλλας ἐνοχλήσεις διὰ μίαν μικρὰν φορολογίαν. Ὁ νόμος 3416 ἀπήλλαξε τὸν οἰνοπαραγωγὸν πάσης διατυπώσεως, καὶ ἔρχεται σήμερον ἡ ὑπουργικὴ τροπολογία νὰ ἐπαναφέρῃ ἐν ἰσχύει ὅλας τὰς ἐπαχθεῖς διατυπώσεις, διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς πραγματικὸν ἀποκλεισμὸν τοῦ οἰνοπαραγωγοῦ ἀπὸ τῆς παραγωγῆς τῆς σούμας. Ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἐὰν ἡ φορολογικὴ κλῖμαξ ἦτο ἐπιεικὴς θὰ εἶχε τις νὰ προτείνῃ ἕν σοβαρὸν ἐπιχείρημα, ὅτι λόγῳ τῆς ἐπιεικοῦς φορολογικῆς κλίμακος θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὸν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἡ κλῖμαξ αὐτὴ ἀπεδείχθη ὅτι εἶναι βαρυτάτη καὶ καθίσταται δῶρον ἄδωρον. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς δὲν βλέπω νὰ δικαιολογῆται ἡ τόση ἐπιμονὴ τῶν ἐκ Θεσσαλίας συναδέλφων διὰ τὴν ὑπὸ συζήτησιν πρότασιν νόμου.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§176Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, κύριε ὑπουργέ, φέρεται εἰς ψήφισιν συνεπεία προτάσεως τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Ροδόπουλος. Δὲν εἶναι ζήτημα τοῦ προγράμματος τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐπωφελούμενον τῶν οἰκονομικῶν ὅρων, εἰσάγει ἓν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου μᾶς καθιεροῦται μία νέα κατάστασις πραγμάτων τώρα, διὰ τὴν ὁποίαν τόσαι ἀραὶ καὶ τόσαι διαμαρτυρίαι τοῦ κόσμου ἄλλοτε ἠκούσθησαν. Οἱ ἐκ Θεσσαλίας συνάδελφοι ἐνδιαφέρονται διότι θὰ τὸ ἐμπορευθοῦν εἰς τὴν Θεσσαλίαν. Ἡμεῖς ὅμως ἐδῶ ἔχομεν χωρικοὺς οἱ ὁποῖοι παράγουν ὀλίγον οἰνόπνευμα διὰ τὸ σπίτι των.

§177Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Μὴ ζητῆτε τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ σᾶς.

§178Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ μᾶς, δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς μᾶς ἐπιβάλλεται ἡ ὑποχρέωσις νὰ διαμαρτυρώμεθα, διότι θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν κατάστασιν ἐκείνην τῶν συγκρούσεων μὲ τοὺς χωροφύλακας καὶ τῶν καθημερινῶν προσαγωγῶν εἰς τὰ δικαστήρια.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος.

§180Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἦλθον ἵνα διεκτραγῳδήσω τὰ γενόμενα ἀπὸ τοῦ 1926 μέχρι σήμερον εἰς βάρος τῶν οἰνοπαραγωγῶν τῶν μερῶν μας, ἀλλ’ ἦλθον ἵνα εὐχαριστήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τέλους ᾐσθάνθη τὸν πόνον, τὴν ἀγανάκτησιν, ᾐσθάνθη τὴν ἐπιθυμίαν ὁλοκλήρου τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Θεσσαλίας ὁ ὁποῖος ὑπέφερε τὰ πάνδεινα. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἵνα συμπληρωθῇ ἡ λήθη τοῦ μαύρου παρελθόντος διὰ τὴν Θεσσαλίαν καὶ τὴν Ἤπειρον, καὶ τονίζω αὐτὸ διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον ὅτι ἐὰν τοιαῦτα ἔκτροπα δὲν ἀπετολμῶντο εἰς τὴν ἐπαρχίαν του δὲν ἀπετολμῶντο διότι οἱ συμπατριῶται του δὲν ἠνείχοντο τὰς καταπιέσεις τῶν διαφόρων κρατικῶν ὀργάνων, ὅπως συνέβαινεν ἐν Θεσσαλίᾳ καὶ Ἠπείρῳ. Διὰ νά συμπληρωθῇ ἡ λήθη τοῦ παρελθόντος, ἐξορκίζω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ μίαν τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας ὅλα τὰ πρόστιμα καὶ ὅλαι αἱ ὑποθέσεις αἱ εὑρισκόμεναι εἰς τὰς πρωτοβαθμίους ἐπιτροπὰς νὰ σβυσθοῦν ἐντελῶς. Διότι δὲν εἶναι δίκαιον, κύριε ὑπουργὲ, μία γυναῖκα νὰ πληρώσῃ 10–15.000 δραχμὲς ἐφόσον δὲν ἔχει ἄλλην περιουσίαν, ἢ ἕνας φούρναρης εἰς τὸ μαγαζὶ τοῦ ὁποίου εὑρέθη 25 δράμια ρακὶ ἢ ἕνας ἀγωγιάτης, διότι τὸν ἔπιασαν μὲ τὰ χιόνια νὰ ἔχῃ μέσα στὸ παγοῦρι του 25 δράμια ρακὶ διὰ νὰ μπορέσῃ νὰ ζεσταθῇ καὶ νὰ ἐξουδετερώσῃ τὸ κρῦο.

§181Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἑξῆς, ὅτι εἰς τὴν Μεσσηνίαν δὲν γίνεται τὸ οἰνόπνευμα ἀπὸ στέμφυλα ἀλλὰ ἀπὸ τὰ λεγόμενα ἀπόσυκα, διὰ τὰ ὁποῖα καταναλίσκεται ἓν ποσὸν ἐκ 3 ἑκατομ. ὀκάδων σύκων. Ὡς ἐκ τούτου θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ θελήσητε νὰ διαγράψετε τὴν φράσιν, ἡ ὁποία λέγει ὅτι: «ἐπιτρέπεται μόνον εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας», διότι οἱ συκοπαραγωγοὶ δὲν εἶναι ἀμπελοκτήμονες.

§182Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς ὅλας τὰς τροπολογίας θὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν βʹ συζήτησιν.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§184Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Νὰ γίνῃ.

§185Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ ὀνόματα.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ὁ ἀριθμὸς ὁ ἀπαιτούμενος, διότι εἶναι μόνον 13. Ἑπομένως θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν πρότασιν ταύτην;

§187ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον).

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως πλεονασμάτων τῶν χρήσεων 1927–1928 καὶ ἐφ’ ἑξῆς». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Παπαθανάσης.

§190Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὰ πλεονάσματα τῆς χρήσεως 1927–1928 καὶ ἐφεξῆς διατίθενται δι’ ἐξυπηρέτησιν διαφόρων σκοπῶν. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ὑπεβλήθησαν ἐκθέσεις περὶ τῶν ἀναγκῶν συντηρήσεως τῶν ὁδῶν τῶν ὁποίων οἱ προϋπολογισμοὶ ἀνέρχονται εἰς 37 ἑκατομ. Θὰ παρακαλέσω, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὴ ἡ περικοπὴ—καὶ φρονῶ ὅτι εἶναι—ἐκ διαφόρων κονδυλίων νὰ γίνῃ αὕτη διὰ νὰ διατεθοῦν τὰ ἐκ τῆς περικοπῆς ταύτης κονδύλια πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ κατάστασις τῶν συγκοινωνιῶν μας εἶναι τοιαύτη ὥστε οὔτε ἐξυπηρέτησις γεωργικοῦ προγράμματος εἶναι δυνατή, οὔτε ἐπικοινωνία τῶν διαφόρων πόλεων πρὸς ἀλλήλας εἶναι εὔκολος, ἂν δὲ τὰς εἰς τοιοῦτον σημεῖον ἀθλιότητος εὑρισκομένας ὁδοὺς μας τὰς ἀφήσωμεν καὶ ἄνευ συντηρήσεως, ἀσφαλῶς θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν οὔτε τὰ μέσα τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαιτηθοῦν ἐν τῷ μέλλοντι πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν φθορῶν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον παρακαλῶ νὰ γίνῃ περικοπὴ ἐκ τῶν διαφόρων κονδυλίων, ἵνα τὸ ἐκ ταύτης ποσὸν διατεθῇ ἰδιαιτέρως διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν.

§191Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Συμμερίζομαι ἀπολύτως τὴν γνώμην τοῦ κ. συναδέλφου.

§192Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ τὴν αἴτησιν τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, διότι ἡ συντήρησις τῶν ὁδῶν εἶναι ἐκ τῶν συνήθων δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων διὰ τὰς ὁποίας ἠμποροῦν νὰ διατεθοῦν τὰ πλεονάσματα. Δίδω ὅμως τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι εὐθὺς ὡς ἡ ἐξέλιξις τοῦ προϋπολογισμοῦ δείξῃ ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὔξησις τοῦ κονδυλίου διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν, θὰ τὸ κάμω.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ σχέδιον νόμου κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς διοικήσεως νομικῶν τινων προσώπων καὶ αὐτοτελῶν ὑπηρεσιῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τελωνειακῶν καταστημάτων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανεκδικάσεως τοῦ κτήματος Γιδᾶ τῆς περιφερείας Βερροίας». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μαντᾶς.

§196Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐκ πεποιθήσεως νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι θέλουν διὰ τῆς ἐπανεκδικάσεως τοῦ κτήματος ν’ ἀποκαταστήσουν παραπλεύρως ὡρισμένην ὁμάδα εἰς τὴν ὁποίαν ἐδόθησαν δύο κτήματα καὶ ἡ ὁποία θέλει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὸ ἐκδικασμένον κτῆμα Γιδᾶ. Ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ ἐπιτροπὴ ἀπαλλοτριώσεως νὰ ἐκδικάσῃ τὸ κτῆμα πάλιν καὶ πῶς ἐναντίον ὁριστικῶν καὶ τελεσιδίκων ἀποφάσεων, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν καὶ πῶς τοιαῦται ἀποφάσεις δύνανται ν’ ἀνατρέπωνται δι’ ἑνὸς νομοσχεδίου; Ποῖον δὲ ἐχέγγυον δύνανται νὰ ἔχουν εἰς τὸ μέλλον οἱ ἀποκαθιστάμενοι καὶ ὑποβαλλόμενοι εἰς τόσας δαπάνας; Αὐτὴ εἶναι ἡ γεωργικὴ πολιτικὴ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία ἀπεικονίζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἄλλον σκοπὸν παρὰ νὰ προσελκύσῃ ψήφους. (Φωναὶ τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, θόρυβος δημιουργεῖται ὡς ἐκ τοῦ ὅτι πλεῖστοι τῶν βουλευτῶν ζητοῦσι τὸν λόγον).

§197Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ σημερινὴ συνεδρίασις ἔχει ὁρισθῆ διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ὑγειονομικῶν νομοσχεδίων. Συνεπῶς θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους βουλευτὰς νὰ συζητηθοῦν τὰ νομοσχέδια ταῦτα καὶ νὰ διακοπῇ ἡ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου συζήτησις μολονότι διακοπτομένης τῆς συζητήσεως ταύτης θὰ μείνῃ ἡ ἐκ τῶν λόγων τοῦ προλαλήσαντος βουλευτοῦ δημιουργηθεῖσα ἐντύπωσις, εἰς τοὺς ὁποίους ὅμως θὰ δοθῇ ἡ ἀπάντησις κατὰ τὴν συνέχειαν τῆς συζητήσεως.

§198Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Διαμαρτύρομαι ἐντονώτατα δι’ ὅσα ἀήθως καὶ ἀκόσμως εἶπεν ὁ κ. βουλευτὴς ἀπὸ τοῦ βήματος, λέγων ὅτι μία Κυβέρνησις τοῦ κύρους τῆς παρούσης Κυβερνήσεως.... (Θόρυβος δημιουργεῖται κπὶ πάλιν)

§199Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή.

§200Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἕκαστος βουλευτὴς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην του. Ἄν ὁ βουλευτὴς αὐτὸς παρεκτρέπεται κατὰ τὴν διατύπωσιν τῆς γνώμης του, εἶναι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ὁ ἁρμόδιος νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν παρεκτραπέντα βουλευτὴν εἰς τὴν τάξιν. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς κανένα βουλευτὴν νὰ τίθεται ὑπεράνω τῶν συναδέλφων του καὶ τῶν καθηκόντων καὶ δικαιωμάτων τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἐπιτιμᾷ τοὺς συναδέλφους του. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ ὅπως ὁ προλαλήσας ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν.

§201Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι δά. Ὁ φίλος μου εἶπεν ἕνα λόγον νὰ μὴ φθάνωμεν ἕως ἐκεῖ.

§202Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἔχει δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῇ πᾶς βουλευτής, εἶναι στοιχειῶδες δικαίωμά του.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι δὲν συνέβη τίποτε παρὰ μόνον τὰ συνήθη ἐλέχθησαν.

§204Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐν πάσῃ περιπτώσει παρακαλῶ ὅπως εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ὑγειονομικῶν μέτρων.

§205Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ καθορισθῇ τὶ θὰ ψηφισθῇ ἐκ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ περαιτέρω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου συζήτησις. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑποχρεωτικοῦ διαγωνισμοῦ διὰ τὴν κατάληψιν θέσεων ἐμμίσθων ἐσωτερικῶν καὶ ἐξωτερικῶν ἰατρῶν Κρατικῶν, Δημοτικῶν, Κοινοτικῶν καὶ Πανεπιστημιακῶν Νοσοκομείων ὡς καὶ τοιούτων ἀποτελούντων Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου ἢ Ἰδιωτικοῦ Δικαίου». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μαλαμίδας.

§207Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὴν ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐξενεχθεῖσαν γνώμην, τὴν διατυπουμένην εἰς τὴν εἰσηγητικὴν αὐτῆς ἔκθεσιν, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις. Τὸ ἄρθρον 6 ἔρχεται εἰς τελείαν ἀντίφασιν μὲ τὸ ἄρθρον 1. Διότι τὸ ἄρθρον 6 δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ματαιώνῃ τὴν ἐνέργειαν τοῦ ἄρθρου 1. Ἢ θὰ ἰσχύσουν αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 6 ἐπὶ τῶν ἐξαιρουμένων νοσοκομείων διὰ τοῦ ἄρθρου 1, ἢ δὲν θὰ ἰσχύσουν ὁπότε περιττεύει τὸ ἄρθρον 6.

§208Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν εἴπωμεν ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου δύνανται νὰ ἐπεκταθοῦν καὶ ἐπὶ τῶν νοσοκομείων τῶν ἄλλων πόλεων, αἴρεται ἡ ἀμφισβήτησις;

§209Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Μάλιστα. Πλὴν τῶν νοσοκομείων, τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ ἄρθρου πρώτου ἐξαιρεῖ τοῦ μέτρου τοῦ διαγωνισμοῦ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ θεραπευτήριον «Εὐαγγελισμός», τὸ ὁποῖον εἶναι νομικὸν πρόσωπον ἰδιωτικοῦ δικαίου.

§210Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅσον ἀφορᾷ αὐτὸ ἐγὼ εἶμαι πειὸ ἀντιδραστικός.

§211Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Δὲν διαφωνοῦμεν, ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι, ὅτι ἡ διὰ διαγωνισμοῦ πρόσληψις τῶν ἱκανῶν εἶναι τὸ τεκμήριον τὸ ἀλάθητον δι’ ἡμᾶς. Ἔχομεν ὅμως τὴν γνώμην ὅτι εἰς τὰ νοσοκομεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἢ δημοσίου δικαίου ἱδρύματα, ἢ ἰδιωτικοῦ, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφεθῇ ἡ πρωτοβουλία εἰς τὰ ἴδια νοσοκομεῖα ὑπὸ τὸν ὅρον ὅπως τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς συμμετέχει εἷς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἱδρύματος.

§212Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ ἀνθίσταμαι ἐνεργῶς κατὰ πάσης ἐπεμβάσεως τοῦ Κράτους μέσα εἰς τὰ ἰδιωτικὰ νοσοκομεῖα, διότι θεωρῶ ὅτι θὰ γίνωμεν ἀφορμὴ νὰ μὴ δίδωνται δωρεάν. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον περιορίζεται τὸ πρᾶγμα νὰ παίρνωμεν αὐτοὺς τοὺς βοηθοὺς ἀπὸ ὡρισμένον κύκλον ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ὑπεβλήθησαν εἰς μίαν ὡρισμένην δοκιμασίαν, τὸ δέχομαι αὐτό. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ κάνωμεν χωριστὸν διαχωρισμὸν καὶ ἂν ἔμπαινε ἐκεῖ μέσα καὶ ὁ διευθυντὴς τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ» ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιτροπήν. Ἐπὶ τούτοις ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν διαθήκην τῆς μακαρίτιδος Ἰφιγενείας Συγγροῦ ἡ ὁποία ρητῶς ἀναφέρει ὅτι. (ἀναγινώσκει)....

§213Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφορᾷ τὴν διοίκησιν τοῦ νοσοκομείου. Δὲν ἔχει σχέσιν.

§214Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Μάλιστα κ. Πρόεδρε. Ἀλλ’ ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι εἰς τὸ θεραπευτήριον Εὐαγγελισμὸς ὑπάρχουν ὡρισμέναι διαθῆκαι παρεμφεροῦς περιεχομένου δυνάμει τῶν ὁποίων ὑπάρχει εἰδικὴ ἐξουσιοδότησις πρὸς τὸ συμβούλιον τὸ διοικοῦν τὸν Εὐαγγελισμὸν ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαχείρησιν τῶν ἐγκαταλειπομένων κτημάτων διὰ τῶν διαθηκῶν.

§215Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Φαντάζεσθε ὅτι εἶναι δυνατὸν εἰς καμμίαν διαθήκην νὰ λέγεται ὅτι οἱ βοηθοὶ νὰ μὴ προσλαμβάνωνται ὁσάκις δὲν δοκιμασθῇ ἡ ἱκανότης; Δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο.

§216Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε μὲ μίαν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου διευκολύνεται ἡ λύσις. (ἀναγινώσκει).

§217Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ εἶμαι ὁ πλέον εὔθικτος καὶ δίδω πολλὴν σημασίαν εἰς αὐτό.

§218Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6 εἶμαι σύμφωνος κ. Πρόεδρε.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλεβιζᾶτος.

§220Α. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Εἶμαι τῆς ἰδέας ὅτι ὁ καλλίτερος τρόπος τοῦ νὰ ἐξακολουθῇ ἡ ἐπιστημονικὴ λειτουργία τοῦ νοσοκομείου καὶ συγχρόνως ὁ φιλανθρωπικὸς σκοπὸς αὐτοῦ, εἶναι νὰ ἐξασφαλισθῇ τὸ καλλίτερον ἰατρικὸν προσωπικόν. Πρὸς τοῦτο ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὁ διαγωνισμὸς εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐξασφαλίζει τὴν καλλιτέραν ἐπιλογήν. Δὲν ἔχω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον ἀφοῦ ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι ὅτι ὁ διαγωνισμὸς εἶναι τὸ καλλίτερον μέτρον. Θὰ ἐπωφεληθῶ τῆς παρουσίας τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας νὰ εἴπω ἕνα πρᾶγμα. Θὰ κάνουμε διαγωνισμὸ ἐξωτερικῶν βοηθῶν καὶ θὰ προσλάβωμεν 300 τοιούτους ἀπὸ τοὺς φοιτητάς. Αὐτοὶ οἱ φοιτηταὶ θὰ πᾶνε στὰ νοσοκομεῖα νὰ ἐργασθοῦν καὶ διὰ λογαριασμόν τους καὶ διὰ λογαριασμὸν τοῦ νοσοκομείου. Ἀλλὰ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου τοὺς ἐξαναγκάζει ἀπὸ τὸ πρωΐ ἕως τὸ βράδυ νὰ μένουν στὰ μαθήματα καὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ τὰ παρακολουθοῦν διότι ἐὰν δὲν τὰ παρακολουθοῦν θὰ χάσουν τὸ χρόνο τους. Πῶς θὰ εἶναι λοιπὸν δυνατὸν αὐτοὶ οἱ ἐξωτερικοὶ βοηθοὶ νὰ κάνουν εἰς τὰ νοσοκομεῖα τὴ δουλειά των ἐφόσον θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πηγαίνουν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον; Παίρνουν χωριστὰ τοὺς ἐξωτερικούς, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι ἄμισθοι. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἕνας φοιτητὴς ὁ ὁποῖος σπουδάζει νὰ εἶναι συγχρόνως καὶ εἰς τὸ νοσοκομεῖον. Εἰς τὴν Γαλλίαν ὑπάρχουν οἱ καλούμενοι......δηλαδὴ ἕνας βοηθὸς ἔρχεται εἰς τὸ νοσοκομεῖον παρακολουθεῖ κλινικὰ μαθήματα καὶ κατόπιν παρουσιάζεται εἰς τὸ Πανεπιστήμιον καὶ δίδει ἀπόδειξιν ὅτι εἰργάσθη εἰς τὴν κλινικὴν καὶ αὐτὸ εἶναι ἀρκετὸν διὰ νὰ τὸν ἀπαλλάξῃ τῶν πανεπιστημιακῶν παραδόσεων. Τοιοῦτον μέτρον δὲν ὑπάρχει εἰς ἡμᾶς. Αὐτὸ ἤθελα νὰ συστήσω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους ὑπουργοὺς νὰ συγχρονίσουν...

§221Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀσφαλῶς ἡ παρατήρησίς σας εἶναι θεμελιώδης καὶ ὀρθὴ καὶ ἑπομένως ὑπάρχει ἀνάγκη συσχετίσεως καὶ προσαρμογῆς.

§222Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Τὴν συζήτησιν αὐτὴν τὴν ἔκαμα ὄχι μόνον μαζί σας, τὴν ἔκαμα καὶ μὲ ἄλλους ὑπουργοὺς καὶ ἔμειναν σύμφωνοι νὰ τεθῇ μία τοιαύτη διάταξις εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου.

§223Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὀφείλω νὰ προβῶ εἰς τὴν δήλωσιν ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἀποδέχομαι τὴν ἄποψιν ἐπιφυλλάσσομαι ὅμως ὅπως εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἐν συνεννοήσει πρὸς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου νὰ καταλήξω καὶ εἰς ὁριστικὰ συμπεράσματα μετὰ τήν σύσκεψιν μετὰ τῆς Συγκλήτου, διότι δὲν θὰ ἐπεθύμουν προκαταβολικῶς νὰ καταλήξω εἰς πορίσματα καὶ κατόπιν νὰ μεταβάλλω τὰς ἀντιλήψεις μου.

§224Α. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Τώρα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν εἶναι μερικαὶ λεπτομέρειαι.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρηστομᾶνος.

§226Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἰσέλθω καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Βεβαίως ἐλπίζω ὅτι τὰ ὅσα θὰ εἴπω δὲν θὰ εἶναι τοιαῦτα ὥστε νὰ ἐπισύρουν τὴν ὀργὴν καὶ τοὺς κεραυνοὺς τοῦ Διὸς ἐπὶ τῆς κεφαλῆς μου. Καὶ ἐν πρώτοις πρέπει νὰ γίνωνται διαγωνισμοὶ διὰ τὴν κατάληψιν θέσεως βοηθοῦ ἢ δὲν πρέπει νὰ γίνωνται; Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου αἱ γνῶμαι εἶναι διαιρεμέναι. Εἰς τὴν Γαλλίαν πάντοτε γίνονται διαγωνισμοὶ ἄν καὶ ἐκεῖ δὲν εἶναι σύμφωνοι ὅλοι οἱ εἰδήμονες καθηγηταί. Ὑπάρχουν πολλοί, ὅπως ὁ κ. Anqree ὁ ὁποῖος λέγει. (ἀναγινώσκει). Ἐπίσης ὁ Ντιμά, βεβαιοῖ ὅτι. (ἀναγινώσκει). Αὐτὰ εἶναι γνῶμαι ἐξενεχθεῖσαι τῷ 1891. Δὲν εἶναι παντοῦ παραδεδεγμένοι οἱ διαγωνισμοί. Εἰς τὴν Γερμανίαν δὲν ὑφίσταται ὁ θεσμὸς τῶν διαγωνισμῶν. Ἐν τούτοις ἐγὼ δὲν εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίον τῶν διαγωνισμῶν διὰ τὴν Ἑλλάδα. Διότι ὡς γνωστὸν αἱ πρῶται βάσεις τῆς γυμνασιακῆς καὶ πανεπιστημιακῆς μορφώσεως δὲν εἶναι τοιαῦται παρ’ ἡμῖν ὥστε νὰ ἐμπνέουν πλήρη ἐμπιστοσύνην. Οὐχ’ ἧττον πρέπει νὰ τονίσω τὸ ἑξῆς: Ἐνθυμοῦμαι τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, λέγοντα ὅτι δὲν προτιμᾷ τοὺς διαγωνισμοὺς διὰ τεχνικὰ ἔργα εἰς τὰ ὁποῖα οὐχ’ ἧττον γίνεται σύγκρισις ἀριθμῶν καὶ ὑπολογισμῶν καὶ ὅρων δυναμένων εὐχερῶς νὰ συγκριθῶσιν. Ἐνῷ ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς εἰσάγει τὸν διαγωνισμὸν ἐκεῖ ὅπου συγκρίνονται κρίσεις, ἀντίληψις, μάθησις κλπ. τ. ἔ. δυσχερῶς μόνον συγκρινόμεναι ἰδιότητες. Θὰ ἔλεγον ὅμως ὅτι ἀφοῦ οἱ διαγωνισμοὶ γίνονται, ὅπως λέγει τὸ νομοσχέδιον, διὰ τὴν καλλιτέραν τῶν νοσοκομείων λειτουργείαν καὶ ἀφοῦ ἐφαρμόζονται πρὸς τοῦτο διὰ τοὺς ἐσωτερικοὺς βοηθούς, τὸν πέμπτον τροχὸν τῆς ἁμάξης, δι’ οὓς ἀπαιτεῖται τελειότης μαθήσεως καὶ γνώσεων θὰ ἔπρεπε πολὺ μᾶλλον νὰ ὑφίστανται διαγωνισμὸν οἱ διευθυνταί, τῶν τμημάτων τῶν νοσοκομείων. Θὰ ἔπρεπε πρῶτον αὐτὸς νὰ βεβαιωθῇ ὅτι ἔχουν τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα θὰ καταστήσουν αὐτοὺς ἱκανοὺς ὄχι μόνον νὰ διευθύνουν τὰ νοσοκομεῖα ὧν προΐστανται καὶ νὰ θεραπεύουν τοὺς εἰς αὐτοὺς ἐμπεπιστευμένους ἀρρώστους, ἀλλὰ καὶ νὰ διδάσκουν τοὺς ἐπιμελητάς, βοηθοὺς καὶ ὑποβοηθοὺς αὐτῶν. Συνεπῶς νομίζω ὅτι ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη διαγωνισμοῦ, ἡ ἀνάγκη εἶναι γενική. Ἀλλὰ μὲ τὸ νὰ προτείνωμεν γενικῶς τὴν ἐκτέλεσιν διαγωνισμῶν δὲν ἐπιζητοῦμεν νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς ὡρισμένα νοσοκομεῖα ὡρισμένους ἰατρούς. Κάθε ἄλλο! Ἐπιζητοῦμεν μόνον τὴν ἐμφάνισιν ὡρισμένων προσόντων καθιστώντων τὸν κατέχοντα ταῦτα ἱκανὸν διὰ τὴν κατάληψιν τῆς θέσεως τοῦ διευθυντοῦ τοῦ νοσοκομείου. Ὅπως διὰ τοὺς κοινοὺς ἰατροὺς ἢ τοὺς ἐσωτερικοὺς βοηθοὺς ζητοῦμεν νὰ ἔχουν δίπλωμα ἰατρικῆς, οὕτω καὶ διὰ τοὺς διευθυντὰς τῶν νοσοκομείων ζητοῦμεν ἀνάλογον ἱκανότητα. Ὅπως δὲν θὰ θεωρήσωμεν ὡς παραβίασιν τῆς ἀνεξαρτησίας τῶν ἰδιωτικῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων ἢ διαθηκῶν νὰ ἀπαιτήσωμεν, ὅπως τὰ ἀδελφᾶτα τῶν τοιούτων νοσοκομείων δὲν δύνανται νὰ ἐκλέξουν διευθυντὴν τοῦ νοσοκομείου των νομικόν τινα, ἀλλὰ πρέπει νὰ περιορισθοῦν κατὰ τὴν ἐκλογὴν των μεταξὺ τῶν ἐχόντων πτυχίον ἰατροῦ, οὕτω δυνάμεθα ἄριστα νὰ ἀπαιτήσωμεν ὅπως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ διορισθοῦν διευθυνταὶ κλινικῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν εἰς τὰς χεῖρας των τὴν ζωὴν τῶν ἀσθενῶν, ὅπως ἐκεῖνοι λέγω πρέπει νὰ ἔχουν ὄχι μόνον δίπλωμα ἰατρικῆς, τὸ ὁποῖον ἔχει κάθε ἰατρός, σὲ κάθε χωριό, ἀλλὰ καὶ ἀνάλογον πρὸς τὴν εὐθύνην ἣν ἀναλαμβάνουσι εἰς τὴν θέσιν τοῦ διευθυντοῦ κλινικῆς πτυχίον. Θὰ ὑποστῇ συνεπῶς κρίσιν τινα κρατικῆς ἐπιτροπῆς, κρινούσης ἐπὶ τῆς ἐπιστημονικῆς του καταρτίσεως.

§227Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅταν πρόκειται καὶ διὰ τοὺς διευθυντὰς πᾶμε πολύ. Εἰς τὰ νοσοκομεῖα, ὅταν πρόκειται διὰ τὸν διευθυντὴν ἑνὸς τοιούτου νοσοκομείου ἠμποροῦμε νὰ στηριχθῶμεν εἰς τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ ἵδρυμα τὸ ἰδιωτικὸν ὅτι θὰ πάρῃ ἕνα καλὸν ἰατρὸν. Ὁ κ. Χρηστομᾶνος πάει παρὰ πέρα ἀπὸ ὅτι εἶναι ἀνάγκη καὶ φθάνει εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο ὥστε νὰ πληγώνωμεν τὴν αὐτοτέλειαν τῶν ἱδρυμάτων αὐτῶν.

§228Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν πληγώνομεν τὴν αὐτοτέλειαν ἐὰν θέση τὸ Κράτος ὅρους ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν ὁποίων δέον νὰ γίνεται ἡ ἐκλογή.

§229Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀκοῦτε ἐδῶ, διὰ νὰ γίνετε εἰρηνοδίκης ἢ γραμματεὺς εἰρηνοδικείου πρέπει νά ἔχετε χίλια προσόντα. Διὰ νὰ γίνετε Πρωθυπουργὸς ἢ ὑπουργὸς πρέπει νὰ εἶσθε ἄνθρωπος.

§230Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁμολογοῦμεν περὶ τῆς ἐποχῆς· βεβαίως τῆς τάξεως, περὶ αὐτῆς ὁμιλεῖ ὁ κ. Χρηστομᾶνος.

§231Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἐγὼ προσωπικῶς δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῶν διαγωνισμῶν. Συμφωνῶ νὰ θεσπισθοῦν διαγωνισμοὶ διὰ τοὺς βοηθοὺς ἀλλὰ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ γίνουν καὶ διὰ τοὺς διευθυντὰς διαγωνισμοί, ὅπως ἀνέπτυξα ἀνωτέρω.

§232Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὰ εἶναι τοῦ μέλλοντος δὲν εἶναι τοῦ παρόντος.

§233Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς εἶναι σημαντικότατον, ὅτι δὲν δύνανται νὰ εἶναι ἰσότιμοι.

§234Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος νὰ μὴ εἶναι ἰσότιμος, ἐὰν δὲν ἔχει π. χ. τὴν κρίσιν τοῦ ὑπουργείου, νὰ μὴ εἶναι ἰσότιμος.

§235Α. ΠΑΠΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Διότι δὲν πρόκειται πῶς νὰ βγάλῃ ὁ ἕνας τὸ μάτι τοῦ ἄλλου, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἰδοῦμε πῶς θὰ συνεργασθῶμεν διὰ τὸ καλὸ ἀποτέλεσμα.

§236Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Τὴν τελευταίαν ταύτην φράσιν δὲν ἠμπόρεσα νὰ ἀντιληφθῶ.

§237Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δὲν ἠθέλησα νὰ ὁμιλήσω διὰ σᾶς τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον καὶ σεῖς δὲν ζητεῖτε παρὰ μόνον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητῶ καὶ ἐγὼ καὶ μάλιστα κάτι πάρα πάνω.

§238Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω ὅτι πράγματι εἶναι πολὺ δύσκολον ὅπως εἶναι τεταγμένον τὸ νομοσχέδιον ἢ μᾶλλον εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξουν ἐξωτερικοὶ βοηθοὶ εἰς τὰ νοσοκομεῖα Θεσσαλονίκης, ἐφόσον δὲν ἔκαμεν λειτουργοῦσαν ἰατρικὴν σχολὴν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης.

§239Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δι’ αὐτὸ ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον, εἶχον κάμει τροποποίησιν καὶ συνεννοήθην μετὰ τοῦ κυρίου Ἀλεβιζάτου.

§240Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Πολὺ καλά. Θὰ ἠδύνατο ἐπίσης νὰ προστεθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία θὰ ἐνεργῇ τοὺς διαγωνισμοὺς καὶ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ζαννείου Νοσοκομείου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ παλαιὰ νοσοκομεῖα.

§241Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ὑπάρχει καὶ αὐτὸ εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§242Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἔπειτα θὰ ἔλεγον νὰ γίνωνται δεκτοὶ καὶ οἱ τυχὸν ἀποκτήσαντες θέσιν ἐξωτερικοῦ βοηθοῦ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ.

§243Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ κυρίου Ἀλεβιζάτου ὁ ὁποῖος θὰ σᾶς τὰ εἴπῃ.

§244Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Εἰς τὸ τέλος ἐπίσης τοῦ δευτέρου ἄρθρου ἀναγράφεται ὅτι «ἐπιτυχόντες εἰς τὸν διαγωνισμὸν ὡς........». (ἀναγινώσκει). Οὗτοι δὲν ὑπάρχει περὶ τούτου ἀμφιβολία, δὲν ἔχουν ἄλλο δικαίωμα παρὰ τὸ δικαίωμα τῆς προσλήψεώς των, καὶ ὄχι ὅτι τὰ νοσοκομεῖα εἶναι ὑποχρεωμένα εἰς ἱκανοποίησιν οἱασδήποτε ἀπαιτήσεώς των μὴ προβλεπομένης ὑπὸ τῶν καταστατικῶν τῶν νοσοκομείων τούτων. Ἐπίσης τὸ τρίτον ἄρθρον λέγει ὅτι οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου δικαιοῦνται νὰ ἐκλέξουν πρῶτοι τοὺς βοηθούς των. Πῶς θὰ γίνεται ὅμως ἡ διανομὴ αὐτὴ τῆς.... λείας. Ὑποθέσατε ὅτι φοιτητής τις θέλει νὰ γίνῃ βοηθὸς εἰς τὸν Εὐαγγελισμόν, ἀλλὰ ὅτι καθηγητής τις, τὸν βλέπει καλῶς κατηρτισμένον καὶ θέλει νὰ τὸν κρατήσῃ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, πῶς θὰ γίνεται λοιπὸν αὐτὴ ἡ διανομὴ ἐναντίον τῆς θελήσεως τῶν ἐπιτυχόντων εἰς τὸν διαγωνισμόν.

§245Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Εἰς τὸ Παρίσι λειτουργεῖ αὐτὸ τὸ σύστημα ἀπὸ 120 ἐτῶν ἕως τώρα δὲν ἐγεννήθη καμμία ἀμφιβολία πῶς θὰ τὸν πάρῃ τὸν φοιτητὴν αὐτόν, διότι γενικῶς γίνεται τὸ ἑξῆς: Οἱ ἐργαζόμενοι φοιτηταί, διότι πρόκειται περὶ τῶν ἐργαζομένων, γνωρίζουσι γενικῶς τοὺς διευθυντὰς τῶν κλινικῶν καὶ τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου κλπ. καὶ ἅμα ἐπιτύχουν πηγαίνουν καὶ τοὺς βλέπουν τοὺς καθηγητὰς καὶ τοὺς λέγουν σᾶς παρακαλῶ θέλετε νὰ μὲ προσλάβετε; καὶ ὁ καθηγητὴς ἀπαντᾶ ναὶ ἢ ὄχι, καὶ ἂν δὲν τὸν προσλάβῃ θὰ ὑπάγῃ εἰς ἄλλον μέχρι ὅτου εὕρῃ μίαν θέσιν.

§246Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Αὐτὸς θὰ εἶναι ὁ χειρότερος, ἀλλὰ τὶ θὰ γίνῃ ὁ καλλίτερος;

§247Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ αὐτὸς θὰ ὑπάγῃ νὰ ζητήσῃ θέσιν.

§248Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ὡς πρὸς τὴν τριετῆ θητείαν τῶν ἐξωτερικῶν ἰατρῶν ἤθελα νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἡ θητεία τῶν ἐξωτερικῶν ἰατρῶν δὲν εἶναι ἐπάγγελμα, εἶναι στάδιον δοκιμασίας, σπουδῶν καὶ ἐφαρμογῆς, καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι τόσον μακρόν, πιστεύω δὲ ἐξ ἄλλου ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρετε φοιτητὰς τοιούτους, οἱ ὁποῖοι νὰ θέλουν νὰ ἀσκηθοῦν ἐπὶ τριετίαν. Τέλος θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι ἂν ἐξετάσητε καλῶς τὰ πράγματα θὰ ἴδητε ὅτι ἀποτελεῖ ἀπώλειαν χρόνου ἡ διαρκὴς παραμονὴ τῶν φοιτητῶν τῶν ἀκολουθούντων τὸ τέταρτον ἔτος ὡς ἐξωτερικῶν βοηθῶν εἰς τὰ νοσοκομεῖα, τοὐναντίον θὰ εἶναι πολὺ ἐξυπηρετικὸν διὰ τὴν ἐν γένει μόρφωσιν τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν φοιτητῶν τῶν μελλόντων νὰ ἐξέλθωσιν ἐντὸς ὀλίγου ὡς ἰατροὶ εἰς τὴν κοινωνίαν, νὰ ὁρίσωμεν ὅτι οἱ φοιτηταὶ δέον ν’ ἀσκῶνται καθ’ ὅλον τὸ ἕκτον ἔτος τῶν σπουδῶν των ὡς ὑποβοηθοὶ εἰς βασικά τινα μαθήματα, ὅπως εἰς τὴν παθολογίαν, τὴν χειρουργικὴν καὶ τὴν μαιευτικήν. Εἰς αὐτὰ τὰ τρία μαθήματα πρέπει νὰ ἐξασκηθοῦν πάντως οἱ μέλλοντες ἰατροὶ καὶ μόνον ὅταν ὑποβληθοῦν εἰς αὐτὴν τὴν ἄσκησιν, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δώσουν πρακτικὰς ἐξετάσεις καὶ νὰ προσληφθοῦν ὅσοι ἐξ αὐτῶν ἐπιθυμοῦν ὡς ἐξωτερικοὶ βοηθοὶ καὶ νὰ γίνουν κατόπιν, μετὰ ἐπιτυχοῦς καὶ πάλιν ἐξετάσεως, ἐσωτερικοὶ βοηθοί, ἐπιμεληταί, διευθυνταὶ κλπ., ἂν θελήσουν νὰ ἐξακολουθήσουν ἐπιστημονικὰς σπουδὰς καὶ ἐπιστημονικὴν σταδιοδρομίαν. Τότε, καὶ μόνον τότε θὰ ἔχωμεν ἰατρούς.

§249Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἔρχεσθε μὲ τὰ τελευταῖα σας λόγια νὰ ἐπικυρώσητε τόσον θαυμάσια τὸ ζήτημα αὐτὸ τοῦ διαγωνισμοῦ, διότι εἰς οὐδὲν ἄλλο ἀποβλέπει αὐτὸς ὁ διαγωνισμὸς παρὰ εἰς αὐτό. Διότι ἔρχεσθε καὶ λέγετε ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀνάγκη οἱ φοιτηταὶ τῆς ἰατρικῆς νὰ μένουν πλησίον τῶν ἀσθενῶν ἐπὶ πολὺν καιρὸν διὰ νὰ μπορέσουν νὰ γίνουν ἰατροί.

§250Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ μορφώσητε καλῶς μικρὸν μόνον ἀριθμὸν νέων, τοὺς ἐξωτερικοὺς βοηθούς, ἐνῶ ἐγὼ λέγω νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ ἀσκήσῃ τις τὸ ἰατρικὸν ἐπάγγελμα, ἐὰν δὲν κάμῃ τοὐλάχιστον 9 μηνῶν πρακτικὴν ἄσκησιν εἰς κλινικάς, ὁπότε πάντως οἱ νέοι ἰατροὶ θὰ ἦσαν καλῶς μορφωμένοι. Τὸν διαγωνισμόν, τὸν θέλω εὐρύτερον, περιλαμβάνοντα καὶ τοὺς διευθυντὰς τμημάτων καὶ νοσοκομείων. Ἀλλ’ ὄχι ὑπὸ τὴν κενὴν ἔννοιαν τοῦ διαγωνισμοῦ, ὅπως τὴν νοοῦμεν σήμερον, ἀλλ’ ὡς κρίσιν ἀναφερομένην ἐπὶ ὅλης τῆς δράσεως αὐτῶν ὡς ἐπιστημόνων. Δὲν λέγω δὲ ὅτι ὁ διαγωνισμὸς ὑπὸ τὴν αὐστηρὰν τῆς λέξεως ἔννοιαν καὶ διὰ τὰς μικρὰς θέσεις δὲν ἠμπορεῖ κάλλιστα νὰ ἐπιτύχῃ. Ὅσον ὅμως καθίστανται μεγαλύτερα τὰ συμφέροντα τὰ ὁποῖα προσδοκῶνται διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ ἐπὶ τοσούτῳ καὶ ἀσφαλέστερον θὰ ἀποτύχῃ οὗτος διότι ὁ διαγωνισμὸς δὲν ἀποδεικνύει γνώσεις, μεσολαβοῦν δὲ καὶ ἄλλοι παράγοντες.

§251Α. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ὁ διαγωνισμὸς διενεργούμενος ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος μὲ τὴν αὐτὴν κρίσιν εἶναι τὸ καλλίτερον κριτήριον μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχίσωμεν νὰ κάνουμε διαγωνισμὸν ἀπὸ τὰς ἀνωτέρας τάξεις. Εἰς τὴν Γαλλίαν ἀνεπτύχθη ὁ διαγωνισμὸς εἰς τὰ δημοτικὰ σχολεῖα. Τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ καθιερωθῇ σιγά, σιγὰ καὶ ἐδῶ.

§252Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Λησμονεῖτε ὅτι ἔχομεν εἰσητηρίους ἐξετάσεις καὶ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τερζόγλου.

§254Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Ὡς πρὸς τὴν ἀνάγκην τοῦ διαγωνισμοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία ἀμφιβολία. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου διὰ νὰ ἴδωμεν πῶς θὰ προσαρμόσωμεν τοῦτο πρὸς τὴν ὑπάρχουσαν ἀνάγκην. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ μία καὶ μόνη ἐπιτροπὴ διενεργεῖ τοὺς διαγωνισμοὺς ὅλων τῶν νοσοκομείων τοῦ Κράτους ὡς καὶ αὐτῶν τῶν ἰδιωτικῶν νοσοκομείων.

§255Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δὲν λέγει αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον. Ὁμιλεῖ μόνον περὶ τῶν διαγωνισμῶν Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης. Ὅσον διὰ τὰ ἄλλα νοσοκομεῖα προβλέπει τὸ ἄρθρον 6 εἰς τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι διὰ διατάγματος μπορεῖ νὰ ἐπεκταθῇ.

§256Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Τὸ πρῶτον ἄρθρον λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Αἱ θέσεις... κλπ.

§257Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ ὑποστηρίζετε σεῖς.

§258Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον μία καὶ μόνη ἐπιτροπὴ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία διενεργεῖ τοὺς διαγωνισμοὺς ὁλοκλήρου τοῦ Κράτους.

§259Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μία εἶναι ἡ ἐπιτροπὴ ὡς πρὸς αὐτὸ ἔχει δίκαιον. Σεῖς λοιπὸν θέλετε πολλὰς ἐπιτροπάς;

§260Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Ζητῶ τοῦτο. Διὰ μὲν τὰ νοσοκομεῖα Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ περιχώρων εἴτε κρατικὰ εἶναι εἴτε δημοτικὰ εἴτε δημοσίου, νὰ ὑπάρχῃ μία καὶ μόνη ἐπιτροπὴ διὰ δὲ τὰ ἐπαρχιακὰ νοσοκομεῖα, ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν πολλὰ νὰ εἶναι μία ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ 4 τμηματάρχας τῶν νοσοκομείων, διὰ κλήρου λαμβανομένους καὶ 2 ἰατροὺς ὑποδεικνυομένους ἀπὸ τὸν τοπικὸν ἰατρικὸν σύλλογον, ὅπου δὲ ὑπάρχει ἓν καὶ μόνον νοσοκομεῖον, ὅπως εἰς τὴν Δράμαν λ. χ. νὰ ἀποτελῆται ἡ ἐπιτροπή, ἐπὶ τόπου, ἀπὸ τμηματάρχας τοῦ νοσοκομείου τοῦ ἰδίου, ἐνισχυομένους ἀπὸ 2 ἰατροὺς τοὺς ὁποίους θὰ προτείνῃ ὁ κατὰ τόπους ἰατρικὸς σύλλογος. Διότι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν μία καὶ μόνη ἐπιτροπὴ νὰ ἀσχολῆται διὰ τὴν ἐνέργειαν διαγωνισμῶν καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§261Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διαβάστε τὸ νομοσχέδιον.

§262Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. (ἀναγινώσκει).

§263Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχετε κἄποιο δίκαιον. Ἡ διατύπωσις εἶναι κακή.

§264Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Ἡ διατύπωσις ἡ ἰδική μας λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει).

§265Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰ νοσοκομεῖα καὶ ἐπὶ πλέον τὰ νομικὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίου τῶν πόλεων Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης.

§266Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Διὰ τὸ ζήτημα τῆς Θεσσαλονίκης εἴμεθα σύμφωνοι μὲ τὸν κ. Ἀλεβιζᾶτον, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία ἐπιτροπή. Διὰ τὰ ἄλλα νοσοκομεῖα νομίζω ὅτι θὰ ἦτο πρόωρον νὰ ἐπεκτείνωμεν τώρα τὸν διαγωνισμόν, χωρὶς νὰ μελετήσωμεν τὸ ζήτημα.

§267Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Τί ἐννοεῖται δηλαδή;

§268Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δηλαδὴ νὰ εἴδωμεν πρῶτον τὰς τοπικὰς συνθήκας.

§269Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Ἐγὼ νομίζω κάθε νοσοκομεῖον πρέπει νὰ κάμῃ διαγωνισμόν, μοῦ εἶναι ἀδιάφορον ἐὰν τὸ νοσοκομεῖον εἶναι 100 κλινῶν ἢ εἶναι ὀλιγωτέρων. Ἔστω καὶ ἐὰν ὁ διαγωνισμὸς δὲν θὰ ἔχῃ στὴν ἀρχὴν τὴν βαρύτητα τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ διαγωνισμὸς τῶν Ἀθηνῶν, πάντως δημιουργοῦμεν μίαν παράδοσιν καὶ διὰ τὰς μικρὰς πόλεις ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνυψώσῃ βραδύτερον καὶ τὰ ἐπαρχιακὰ νοσοκομεῖα εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν μὲ τὰ νοσοκομεῖα τῶν Ἀθηνῶν. Διετύπωσα τὴν τροπολογίαν ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Μὲ μίαν παρατήρησιν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπειδὴ τὰ κρατικὰ νοσοκομεῖα εἶναι κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς μικρὰς πόλεις προσωρινὰ καὶ ἔχουν 40–50 κλίνας μ’ ἕνα μόνον τμηματάρχην ὅστις εἶναι καὶ ὁ διευθυντὴς τοῦ νοσοκομείου λέγω ὅτι διὰ τὰς ἐσωτερικοὺς ἰατροὺς τούτων, οἱ ὁποῖοι εἶναι συγχρόνως καὶ δημόσιοι ὑπάλληλοι, ὁ διαγωνισμὸς νὰ γίνεται ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Ἀθηνῶν ἀντὶ νὰ γίνεται ἀπὸ τὰς κατὰ τόπους ἐπιτροπάς.

§270Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Νομίζω ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ τὸ μελετήσουμε σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 6 τὸ ὁποῖον δίδει τὸ δικαίωμα τῆς ἐπεκτάσεως.

§271Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον 1ον ἐπεκτείνεται ἀπὸ τοῦδε εἰς ὅλας τὰς πόλεις. Ἢ θὰ δεχθῶμεν τὴν διατύπωσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἢ πρέπει νὰ ἀναβάλλωμεν τὸ νομοσχέδιον μέχρις ὅτου σκεφθοῦμε τὶ πρέπει νὰ κάνουμε.

§272Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Τὴν ἐπιτροπήν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τῶν Ἀθηνῶν κατὰ τὸ σχέδιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἀπαρτίζουν 4 καθηγηταὶ καὶ 4 τμηματάρχαι ὡρισμένων νοσοκομείων ἀποκλειομένων τῶν ἄλλων νοσοκομείων. Τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ὅπως οἱ 4 τμηματάρχαι, λαμβάνωνται διὰ κλήρου μεταξὺ ὅλων τῶν τμηματαρχῶν ὅλων τῶν νοσοκομείων μὲ τὸν τρόπον ποὺ διατυποῦται εἰς τὴν τροπολογίαν.

§273Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δέχομαι ὅτι ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὰς Ἀθήνας, τὸν Πειραιᾶ καὶ τὴν Θεσσαλονίκην, νὰ θεσπισθῇ ἀμέσως, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἄλλας πόλεις μποροῦμεν νὰ τὸ μελετήσουμε καὶ νὰ τὸ ἐπεκτείνωμεν διὰ διατάγματος.

§274Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ κανονίσωμεν καὶ τὴν σύνθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς.

§275Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Δηλαδὴ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει τοὺς 4 καθηγητάς, τοὺς 4 τμηματάρχας ἐκλεγομένους διὰ κλήρου ἐξ ὅλων τῶν νοσοκομείων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς.

§276Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Σύμφωνοι.

§277Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ σχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς εἶσθε σύμφωνος;

§278Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Σύμφωνοι.

§279Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Ἡ διαφορά, ὅσον ἀφορᾶ τὴν κατάληψιν θέσεων ἐσωτερικῶν ἰατρῶν ἐν Ἀθήναις καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας εἶναι ἡ ἑξῆς: Κατὰ τὸ σχέδιον τὸ ἰδικόν σας μόνον οἱ πτυχιούχοι τῆς ἰατρικῆς σχολῆς ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς καταλήψεως θέσεων ἐσωτερικῶν ἰατρῶν. Ἀλλὰ κατὰ τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς τὰς θέσεις αὐτὰς δύνανται νὰ καταλάβουν φοιτηταὶ οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ἐπιτυχῆ διαγωνισμὸν ἐξωτερικῶν βοηθῶν ἰατρῶν. Εἰς τοῦτο κατελήξαμεν ἐκ τῆς σκέψεως ὅτι......

§280Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Εἴμεθα σύμφωνοι γίνεται δηλαδὴ δεκτὸν ὅπως ἔχει διατυπωθῆ.

§281Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Ἐπίσης τὸ ἄρθρον 3ον εἶναι ὅμοιον πρὸς ἐκεῖνο τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Εἰς τὸ ἄρθρον 4ον καὶ τὸ ἄρθρον 5ον ὑπάρχει ἡ ἑξῆς διαφορά, ὅτι σεῖς μὲν καθορίζεται τριετῆ τὴν θητείαν τῶν ἐξωτερικῶν βοηθῶν ἰατρῶν, τετραετῆ δὲ τῶν ἐσωτερικῶν. Εἶναι βέβαιον ὅτι αἱ κλινικαὶ δὲν ἐπαρκοῦν διὰ τὴν νοσοκομειακὴν κατάρτισιν τῶν ἰατρῶν. Οἱ περισσότεροι μένουν μὲ τὴν μελέτην μόνον τὴν θεωρητικήν. Τὸ κακὸν τοῦτο διορθώνεται ἂν ὁρίσωμεν διετῆ μόνον τὴν θητείαν τῶν ἐξωτερικῶν βοηθῶν ἰατρῶν. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὑποστηρίζων τὴν πολυετῆ θητείαν τῶν βοηθῶν ἐξωτερικῶν καὶ ἐσωτερικῶν, ὁμιλεῖ ὡς καθηγητὴς τῆς ἰατρικῆς καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης ἔχει δίκαιον. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει ὅτι εἶναι ὑπουργὸς καὶ ὅτι ἀντὶ νὰ φροντίζῃ μόνον διὰ τὸν καταρτισμὸν καλῶν βοηθῶν, διὰ τοὺς κ. κ. καθηγητὰς καὶ τοὺς τμηματάρχας τῶν νοσοκομείων νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὴν ἀρτιωτέραν κατάρτισιν ὅλων τῶν ἰατρῶν διὰ νὰ ἐξασκοῦν τὸ ἐπάγγελμά τους μὲ πλήρη τὰ ἐπιστημονικὰ καὶ νοσοκομειακὰ ἐφόδια· νομίζω ὅτι ἡ θητεία ἡ διετὴς διὰ τοὺς ἐξωτερικοὺς βοηθοὺς καὶ ἡ τριετὴς διὰ τοὺς ἐσωτερικοὺς ἄνευ δικαιώματος ἀνανεώσεως εἶναι ὑπεραρκετή.

§282Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δὲν θὰ εἶναι ἀρκετὴ διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους· πρῶτον μὲν ἀπὸ τὴν μία μεριὰ θὰ θεσπίζητε ἕνα διαγωνισμὸν διὰ νὰ παίρνωμεν τοὺς καλλιτέρους καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ θὰ ἀνοίγωμεν τὰς πόρτες διὰ νὰ βάλωμεν ὅλους μέσα καὶ θὰ καταστρέψωμεν τὸν διαγωνισμόν, δεύτερον δὲ διότι διὰ νά μπορέσουν νὰ γίνουν ἐσωτερικοὶ βοηθοὶ πρέπει τοὐλάχιστον νὰ ἔχουν μίαν θητείαν διετῆ ὡς ἐξωτερικοὶ βοηθοὶ καὶ θὰ βάζητε τοὺς φοιτητὰς εἰς ἕν δίλημμα ἢ νὰ ἐπιτύχουν μετά δύο χρόνια ἢ νά βγοῦν ἔξω ἀπὸ τὰ νοσοκομεῖα πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι σκληρώτατον. Θὰ κάμωμεν ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχουν νέοι οἱ ὁποῖοι νὰ λάβουν μέρος εἰς τὸν διαγωνισμὸν τῶν ἐσωτερικῶν βοηθῶν. Νομίζω ὅτι αὐτὸ θὰ εἶναι ὁ καλλίτερος τρόπος διὰ νὰ ἀποφύγωμεν αὐτό. Ἡ πεῖρα ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὴν Γαλλίαν ἔδειξεν τὰ ἑξῆς: Ὅτι ἐκεῖ ἔχουν 3 ἔτη διὰ τοὺς ἐξωτερικοὺς βοηθοὺς καὶ ὄχι μόνον δὲν κατέβασαν τὸ ὅριον ἀλλὰ ἔδωσαν τὸ δικαίωμα τῆς ἀνανεώσεως μὲ τρόπον ὥστε ὁ ἐξωτερικὸς βοηθὸς νὰ μπορῇ νὰ μείνῃ 6 χρόνια ἐξωτερικὸς βοηθὸς διά νά μπορῇ νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἐξέλιξιν καὶ μπορῇ νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸν διαγωνισμὸν τῶν ἐσωτερικῶν βοηθῶν.

§283Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Αὐτὰ ἔγιναν εἰς τὴν Γαλλίαν εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν πολλαὶ κλινικαὶ ἐνῶ ἡμεῖς ἔχομεν ἐλαχίστας κλινικάς.

§284Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Μὴ συγχέετε τὸ ζήτημα τοῦ διαγωνισμοῦ μὲ τὸ ζήτημα τῆς θητείας τῶν φοιτητῶν εἰς τὰ νοσοκομεῖα, τὸ ἓν ἔρχεται νὰ συμπληρώσῃ τὸ ἄλλο, ἀλλὰ δὲν πρόκειται μὲ τὸ ζήτημα τοῦ διαγωνισμοῦ νὰ περάσουν ὅλοι οἱ φοιτηταὶ τῆς ἰατρικῆς ἀπὸ νὰ νοσοκομεῖα. Διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνουν δύο πράγματα 1ον νὰ δοθοῦν περισσότεραι κλινικαὶ εἰς τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ 2ον νὰ ὁρισθῇ ὅτι εἰς ὡρισμένα νοσοκομεῖα τὰ ὁποῖα θὰ ὑποδείξῃ ὁ ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἡ θητεία τῶν φοιτητῶν εἴτε ὡς ἐξωτερικῶν, εἴτε ὡς ἐσωτερικῶν ἰατρῶν, εἴτε ὡς ἁπλῶν ἀκόλουθων τῶν καθηγητῶν ἢ τῶν τμηματαρχῶν θὰ θεωρεῖται ὡς θητεία ἐν τοῖς νοσοκομείοις, ἂν θέλητε νὰ ἀνυψώσητε καὶ τὸ σῶμα καὶ τὸ ἐπίπεδον τῶν φοιτητῶν τῆς ἰατρικῆς καὶ τῶν ἰατρῶν, ἂν δὲν θέλητε νὰ τὸ ἀνυψώσητε τότε καταστρέψατε τὸ ἔργον αὐτῶν ἀφήνοντες 2 χρόνια, διότι ὅλοι οἱ φοιτηταὶ τῆς ἰατρικῆς ἀνεξαρτήτως θὰ περάσουν.

§285Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Κύριε ὑπουργὲ, κατὰ τὴν διάταξίν σας οἱ φοιτηταὶ θὰ διανύσουν 7 ἔτη διὰ τὴν ἐξάσκησίν των. Κατὰ τὴν πρότασίν μας θὰ διανύσουν 5 ἔτη διὰ τὴν ἄσκησίν των. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν 5 ἐτῶν διὰ νὰ ἀσκηθοῦν. Εἶναι προτιμώτερον νὰ ἀσκηθοῦν ὅλοι οἱ ἰατροὶ ἐν μιᾷ πενταετίᾳ παρὰ ὡρισμένοι ἰατροὶ διὰ 7 χρόνια. Δὲν βλέπω νὰ ὑπάρχῃ κανεὶς λόγος νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀσκουμένων εἰς ἐλάχιστον ὅριον. Ἐὰν δὲν δυνηθῇ νὰ καταρτισθῇ μετὰ πενταετῆ νοσοκομειακὴν ἐργασίαν, τότε δὲν θὰ τὸ κατορθώσῃ νὰ τὸ ἐπιτύχῃ οὔτε μὲ τὴν 7ετῆ ἐξάσκησιν.

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας.

§287Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Μίαν παρατήρησιν κ. ὑπουργὲ ἐπὶ τοῦ 5ου ἄρθρου. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον ὁρίζεται τετραετὴς ἡ θητεία τῶν ἐσωτερικῶν βοηθῶν. Νομίζω ὅμως ὅτι δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ καὶ εἰδικῶς διὰ τὰς πανεπιστημιακὰς κλίνας θὰ παρακαλέσω νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου νὰ παρατείνῃ τὴν θητείαν ἐπὶ 2–3 ἔτη ἀκόμη δεδομένου ὅτι ὁ σκοπὸς εἶναι μορφωτικὸς κυρίως.

§288Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Κανεὶς δὲν ἐμποδίζει τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου καθὼς καὶ τοὺς ἄλλους διευθυντὰς ἢ τμηματάρχας τῶν ἱδρυμάτων νὰ ἐξακολουθοῦν νὰ ἔχουν τοὺς τέως ἐσωτερικοὺς βοηθοὺς των ἐκτάκτους, ὅπως τὸ κάμνουν καὶ εἰς ἄλλα μέρη τοῦ κόσμου. Ἀλλ’ ἐὰν κάμωμεν αὐτὸ θὰ σταματήσωμεν τὰς ἀνανεώσεις. Ὑπάρχει ἕνας μέσος ὅρος, οὔτε πάρα κάτω πρέπει νὰ πάῃ κανείς.

§289Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ λάβῃ μίαν μέριμναν περὶ τῶν μισθῶν των, διότι οἱ ἐσωτερικοὶ βοηθοὶ πληρώνονται μὲ 1200 δραχμὰς μόνον μηνιαίως, ἐκ τῶν ὁποίων κρατοῦνται αἱ 400 διὰ τὰς δαπάνας.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως τοῦ ἐν Ἀθήναις θεραπευτηρίου ἡ «Σωτηρία». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καλαντζᾶκος.

§293Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἡ φιλάνθρωπος κ. Σλῆμαν ἵδρυσε τὸ νοσοκομεῖον ἡ «Σωτηρία» μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν 7 χιλιόμετρα, αἱ Ἀθῆναι δὲν ἐξετείνοντο πέραν τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ». Τὸ νοσοκομεῖον ἐκεῖνο ἱδρύθη μὲ προορισμὸν ὄχι μόνον τῆς ἀπομονώσεως τῶν φυματικῶν, ἀλλὰ καὶ μὲ ἄλλον προορισμόν, μᾶλλον θεραπευτικόν. Διότι τὰ 7 χιλιόμετρα μακρὰν τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν ἦσαν ἀρκετὰ ὥστε νὰ δώσουν καὶ ἕνα θεραπευτικὸν σκοπὸν εἰς τὸ νοσοκομεῖον ἐκεῖνο. Διότι τὸ νοσοκομεῖον ἐκείνην τὴν ἐποχὴν εἰς τὰ 7 χιλιόμετρα μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν ἦτο καὶ εἷς σταθμὸς ἐνδιάμεσος μεταξὺ τοῦ σανατορίου καὶ νοσοκομείου. Ἀλλὰ δυστυχῶς ἢ μᾶλλον εὐτυχῶς, ἡ πόλις ἐπεξετάθη τόσον καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ἐκείνην ὥστε τὸ νοσοκομεῖον μόλις ἀπέχει τοῦ τελευταίου συνοικισμοῦ περὶ τὰ 500 μέτρα. Ἤδη ἡ θέσις τοῦ νοσοκομείου ἐκεῖ εἶναι πολὺ δυσχερής, διότι οὐδένα τῶν προορισμῶν αὑτοῦ δύναται νὰ ἐκτελέσῃ, οὔτε τὸν τῆς ἀπομονώσεως, οὔτε καὶ τὸν θεραπευτικόν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ παραστῇ εἰς τὸ ἐγγὺς μέλλον ἀνάγκη νὰ ἀποσυρθῇ τὸ νοσοκομεῖον ἐκεῖνο ἐκεῖθεν καὶ νὰ ἐγκατασταθῇ εἰς ἄλλα μέρη, τὰ ὁποῖα θὰ ἐκπληροῦν περισσότερον τὸν σκοπὸν ὁ ὁποῖος ἐπιδιώκεται. Ὡς ἐκ τούτου, νομίζω ὅτι τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον τὸ καθορίζον ὅτι τὸ νοσοκομεῖον «Σωτηρία» πρέπει νὰ ἔχῃ χιλίας κλίνας δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι καὶ ἡ σημερινὴ θέσις τοῦ νοσοκομείου εἶναι ἀκατάλληλος καὶ διότι ἡ «Σωτηρία» περιεκλείσθη ἐντὸς τῆς πόλεως, ἀκόμη δὲ περισσότερον ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ νὰ ἐγκαταστήσῃ πλησίον τῆς «Σωτηρίας» τὴν στρατιωτικὴν πόλιν. Εἷς ἀκόμη λόγος δι’ ὃν ἡ «Σωτηρία» δὲν πρέπει νὰ ἀναπτυχθῇ, εἶναι ὅτι οὐδαμοῦ ἀλλοῦ—ἐκτὸς τῆς Θεσσαλονίκης, ὅπου εἶναι τὸ νοσοκομεῖον εἰς τὸ Ἀσβεστοχώριον, τὸ ὁποῖον οἱ Ἄγγλοι μετὰ τὸν πόλεμον ἀναχωροῦντες μᾶς ἄφησαν—ἔχομεν νοσοκομεῖον ἀντιφυματικόν, διότι ἡ Ἑλλὰς ἐν τούτῳ ὑστερεῖ καταπληκτικῶς καὶ εἶναι τὸ μοναδικὸν Κράτος εἰς τὴν Εὐρώπην ποὺ δὲν παρουσιάζει καμμίαν ἀντιφυματικὴν ὀργάνωσιν, ἐνῷ ὅλα τὰ Κράτη ὠργανώθησαν κατὰ τοῦ ἐκ τῆς φυματιώσεως κινδύνου καὶ κατέστησαν ὑποχρεωτικὴν τὴν δήλωσιν τῆς νόσου ταύτης. Ἂν δὲ δὲν ὑπῆρχεν ἡ φιλάνθρωπος ἐνέργεια τῆς κ. Σλῆμαν ὥστε νὰ ἔχωμεν τὴν «Σωτηρίαν» δὲν θὰ ὑπῆρχε κλίνη διὰ νὰ τελευτήσῃ ὁ ἄθλιος καὶ συρόμενος εἰς τοὺς δρόμους φυματικός. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ «Σωτηρία» ἔχει σήμερον χιλίους ἀσθενεῖς, ἀλλὰ δὲν ἔχει νὰ τοὺς στεγάσῃ καὶ εἶναι ὑπὸ τὰ πεῦκα καὶ εἰς παράγκες ἐλεεινὲς καὶ ἐπιβάλλεται ὅσῳ τὸ δυνατὸν ταχύτερον νὰ ἀπομακρυνθοῦν καὶ νὰ στεγασθοῦν ὁπωσδήποτε ἀνθρωπινὰ οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἶναι θύματα τῶν μεταπολεμικῶν ἀναγκῶν. Καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀκόμη διοικήσεως νοσοκομείου ἀριθμὸς πλέον τῶν 400–500 ἀρρώστων εἶναι βεβαιωμένον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διοικηθῇ, ἀκόμη δὲ περισσότερον ἐπιβάλλεται νὰ μὴ ἀναπτυχθῇ τόσον πολὺ ἡ «Σωτηρία» διότι ἄλλαι περιφέρειαι τοῦ Κράτους στεροῦνται ἀπολύτως τοιούτου νοσοκομείου καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν καθ’ ἣν στιγμὴν κάμνομεν τὴν ἀποσυγκέντρωσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν νὰ κάμωμεν τὴν συγκέντρωσιν τῶν ἀσθενῶν ἐντὸς τῆς πόλεως. Χθὲς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξέφρασε τὴν γνώμην, ὅτι ὄντως δὲν πρέπει ἡ «Σωτηρία» νὰ εἶναι πλησίον τῶν Ἀθηνῶν, διότι ἡ πόλις ἐπλησίασε πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ἐκείνην, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἀνάγκη τῶν ἀσθενῶν νὰ ἐπικοινωνοῦν πρὸς τὰς οἰκογενείας των, νὰ ρυθμίζουν τὰς οἰκογενειακάς των ὑποθέσεις. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι ἐπὶ 1000 νοσηλευομένων οἱ 80 δὲν κατάγονται ἐξ Ἀθηνῶν ἀλλ’ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, καὶ συνεπῶς καὶ ὁ λόγος τῆς ἐπαφῆς πρὸς τὰς οἰκογενείας των δὲν ὑφίσταται καὶ ἐπιβάλλεται ἡ «Σωτηρία» νὰ παύσῃ ὑπερτρεφομένη καὶ κάθε νέα δαπάνη ἡ ὁποία θὰ προστεθῇ ἀπὸ τὸ Κράτος, καὶ πρέπει νὰ προστεθῇ, νὰ διατεθῇ εἰς ἄλλα μέρη ὥστε καὶ ἄλλαι περιφέρειαι, ὅπως τῆς Ἠπείρου, τῆς Πελοποννήσου, τῆς Κρήτης, νὰ ἔχωσι τοιαῦτα νοσοκομεῖα.

§294Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πόσοι ὑπολογίζετε ὅτι εἶναι ἀπὸ τὰς Ἀθήνας ἐκ τῶν ἀσθενῶν τῆς Σωτηρίας;

§295Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. 20%.

§296Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς ἄν εἴχαμε μόνον 200.

§297Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Νομίζετε ὅτι ὅλοι οἱ ἄρρωστοι πᾶνε στὴ Σωτηρία;

§298Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἐννοῶ 200 ἀπὸ ἐκείνους ποὺ θέλουν νὰ καταφύγουν εἰς τὴν Σωτηρίαν. Ἄν αὐτὸ ἦτο ἀκριβὲς, δὲν θὰ εἴχομεν δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα νὰ μεριμνήσωμεν παραπάνω ἀπὸ τὰ κρεββάτια ποὺ ἔχομεν, διότι ἡ Ἀττικὴ εἶναι τὸ πέμπτον τοῦ ὅλου πληθυσμοῦ.

§299Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς, κύριε Πρόεδρε, ὅτι οἱ ἀσθενεῖς τῆς Ἀττικῆς ὑπερβαίνουν ὄχι μόνον τὰ 20% καὶ τὰ 30 καὶ τὰ 40 καὶ 50% τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῆς, ἀλλὰ δὲν ἔχουν κλίνας διὰ νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν Σωτηρίαν· ἀλλὰ τοὺς ἄλλους ἀσθενεῖς ἀπὸ τὰ ἄλλα μέρη πῶς θὰ τοὺς φέρωμεν εἰς τὴν «Σωτηρίαν» ἀπὸ τὴν Πελοπόννησον, τὴν Κρήτην, τὴν Ἤπειρον;

§300Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ποῦ νὰ τοὺς βάλωμεν;

§301Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Παρακάτω δίδετε τὴν ἐγγύησιν νὰ συναφθῇ ἕν δάνειον 10 ἑκατ. πρὸς βελτίωσιν τῆς Σωτηρίας. Τὶ εἶναι βελτίωσις; Νὰ κάμῃ νέα οἰκήματα: Ἔχετε ἄλλο νομοσχέδιον διὰ 3 ἑκατ. διὰ περίπτερα τῆς Σωτηρίας. Ὅλας αὐτὰς τὰς δαπάνας δὲν πρέπει νὰ τὰς κάμετε διὰ τὴν «Σωτηρίαν».

§302Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Ἡ δαπάνη τῶν 10 ἑκατομμυρίων βαρύνει μόνον τὸ ἵδρυμα.

§303Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Βαρύνει τὸ Κράτος, διότι τὸ νοσοκομεῖον ἡ «Σωτηρία» δὲν ἔχει πόρους νὰ ἐξοφλήσῃ τὸ δάνειον, καθὼς λέγει καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ ἑπομένως θὰ καταλήξῃ εἰς βάρος τοῦ Κράτους. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους τόσον τῆς ἀνεπαρκείας νὰ διοικηθῇ νοσοκομεῖον μὲ χίλια κρεββάτια —οὔτε σύνταγμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διοικηθῇ, οὔτε νὰ πλυθοῦν, οὔτε ἡ κουζίνα δύναται νὰ τροφοδοτήσῃ καὶ δι’ αὐτὸ καὶ σήμερον ἐπὶ δύο ὥρες οἱ ἀσθενεῖς ἀγωνίζονται νὰ πάρουν τὴν τροφήν τους—, ἡ ἐπίβλεψις ἡ ἰατρικὴ καθίσταται ἀνύπαρκτος, διότι εἰς ἕνα στρατῶνα δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἐπίβλεψις. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον. Κύριοι, εἰσέρχομαι ἤδη εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου: Συνιστᾶται μία ἐφορία ἀπὸ 8 μέλη καὶ εἰς τὴν 12 παράγραφον ἔχω νὰ προτείνω ὅτι ἀντὶ νὰ ἐκλέγωνται ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διορισθοῦν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν κατὰ πρότασιν τοῦ Ὑγειονομικοῦ Συμβουλίου. Νομίζω ὅτι μία πρότασις τοῦ Ὑγειονομικοῦ Συμβουλίου, τῶν ἁρμοδίων δηλαδὴ, θά εἶναι μία ἐγγύησις πρὸς ἐξεύρεσιν τῶν καταλληλοτέρων προσώπων. Εἶναι τελείως περιττὴ ἡ αὔξησις τοῦ προσωπικοῦ διὰ τῆς προσθήκης χειρούργου καὶ ὀδοντοϊατροῦ. Εἰς τὸ ἄρθρον 10 νὰ δεχθῆτε, κ. Ὑπουργέ, νὰ περιορισθῇ ἡ «Σωτηρία» ὄχι εἰς 1000 κρεββάτια, ἀλλὰ εἰς 500, διότι ἡ βάσις τῶν 500 τὸ πολὺ θὰ εἶναι σύμφωνα πρὸς τὸ ἄρθρον 3, τὸ ὁποῖον προβλέπει 4 προϊσταμένους, δηλαδὴ 4 τμήματα. Δεδομένου ὅτι κάθε προϊστάμενος δὲν δύναται νὰ παρακολουθήσῃ πλείονας τῶν 100 ἀσθενῶν, ἄν βάλητε βάσιν 1.000 κρεββάτια θὰ ἔχῃ κάθε ἰατρὸς 250 ἀσθενεῖς, ὁπότε διὰ νὰ τοὺς χαιρετίσῃ μόνον θέλει ὁλόκληρη ἡμέρα.

§304Α. ΠΑΠΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Θὰ εἶναι πέντε τμήματα καὶ μέ τὸ χειρουργεῖον θὰ γίνουν ἕξ.

§305Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἡ ἐν τῇ τρίτῃ καὶ τετάρτῃ θέσει νοσηλεία θὰ συνίστων ὅπως παρέχηται δωρεάν, διότι, ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ὑπάρχουν κοινότητες δυνάμεναι νά καταβάλλουν τὰ νοσήλεια, οὐδεμία θὰ προθυμοποιηθῇ πρὸς τοῦτο, ἀντιθέτως μάλιστα θὰ παρεμβάλλωνται δυσχέρειαι πρὸς ἔκδοσιν πιστοποιητικῶν ἀπορίας.

§306Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι ὅλαι αἱ κοινότητες θὰ εὑρεθοῦν ἄποροι.

§307Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ὑποτίθεται ὅτι μερικαὶ θὰ θελήσουν νὰ πληρώσουν. Ἀφ’ ἑνὸς ζητεῖτε νὰ κατεβάσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν κλινῶν καὶ ἀφ’ ἑτέρου ζητεῖτε νὰ εἶναι ἐντελῶς δωρεάν.

§308Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἡ «Σωτηρία» ἱδρύθη καὶ λειτουργεῖ μὲ τὸ χρῆμα τοῦ λαοῦ πρέπει νὰ παρέχηται εἰς τοὺς πτωχοὺς δωρεάν ἡ νοσηλεία αὐτὴ καὶ νὰ μὴ παρεμβάλλωνται τόσαι διατυπώσεις διὰ τὴν εἴσοδον τῶν πασχόντων εἰς τὸν προθάλαμον τοῦ νεκροταφείου, οἷος εἶναι ἡ «Σωτηρία».

§309ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρηστομᾶνος.

§310Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἰδιαιτέρα σημασία πρέπει νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἄρτι κατελθόντος τοῦ βήματος κ. συναδέλφου, καθόσον οὗτος διετέλεσεν ἐπὶ μακρὸν διευθυντὴς τῆς «Σωτηρίας» καὶ συνεπῶς γνωρίζει ὅλα τὰ κατὰ τὸ ἵδρυμα τοῦτο. Ἰδίως ἡ γνώμη αὐτοῦ καθ’ ἣν δὲν πρέπει νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν κλινῶν ἀπὸ τοῦ ἤδη ὑπερόγκου ἀριθμοῦ, εἶναι ἀπολύτως ὀρθή. Ὅταν ἤμην διευθυντὴς τῆς Ὑγιεινῆς εἶχον πληροφορηθῇ ὅτι μέγας ἀριθμὸς ἀσθενῶν ἐνοσηλεύετο καὶ διετρέφετο ἐκεῖ χωρὶς νὰ πάσχῃ πλέον. Προσεπάθησα τότε νὰ συστήσω ἐπιτροπὴν ἀπὸ δύο καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, ἐπὶ σκοπῷ ἐκκαθαρίσεως τῶν ἀσθενῶν τῶν δεομένων εἰσέτι νοσηλείας, ἀπὸ τῶν ἀδικαιολογήτως ἐκεῖ παραμενόντων. Προεκλήθη τότε στάσις σχεδόν, διότι οὐδεὶς ἤθελε νὰ φύγῃ ἀφοῦ ἐτρέφοντο δωρεὰν καὶ διῆγον καλῶς, ἐνῷ ἄλλοι ἐν ἀθλίᾳ καταστάσει εὑρισκόμενοι ἀνέμενον ἐπὶ μῆνας τὴν σειράν των ἔξω τοῦ νοσοκομείου. Ἐκτὸς αὐτοῦ θέλω νὰ τονίσω ὅτι ἡ Σωτηρία δὲν εἶναι μόνον τόπος εὐθανασίας. Μὲ τὰς σημερινὰς ἀνακαλύψεις τῆς ἐπιστήμης πλεῖστοι φυματικοὶ σώζονται καὶ θεραπεύονται ἐντελῶς. Συνεπῶς ἐπιτυγχάνεται κάλλιστα καὶ ὁ θεραπευτικὸς σκοπὸς τοῦ νοσοκομείου τούτου. Ἀλλ’ ὑπὸ ἕνα ὅρον εἶναι δυνατὴ ἡ ὁπωσδήποτε καλὴ λειτουργία τοῦ νοσοκομείου τούτου: αἱ κλίναι του δὲν πρέπει νὰ εἶναι ὑπεράγαν πολυπληθεῖς. Ὁ διευθυντὴς τοῦ ἱδρύματος, λέγει τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου δύναται νὰ εἶναι ἰατρὸς ἢ μή. (ἀναγινώσκει). Τὸ νὰ ἀπαιτεῖται ἵνα ὁ διευθυντὴς τυγχάνῃ φυματιολόγος ἢ ἀνεγνωρισμένης κλινικῆς δράσεως, ἐν ᾗ περιπτώσει εἶναι ἰατρός, ἴσως νὰ εἶναι περιττόν, καθ’ ἥν στιγμὴν διὰ τὸν μὴ ἰατρὸν διευθυντὴν οὐδὲν ἀπαιτεῖται προσόν. Θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ μὴ ἀπαιτοῦνται καὶ ἀπὸ τὸν ἰατρὸν διευθυντὴν ἄλλα προσόντα παρὰ τὰ τῆς διοικητικῆς πείρας. Ὁ διευθυντὴς εἶναι διοικητικὸς ὑπάλληλος. Δὲν εἶναι κἂν ἀνάγκη νὰ εἶναι ἰατρός. Ἐὰν ὅμως εἶναι, δὲν πρέπει νὰ τὸν ἀποκλείωμεν ἐὰν δὲν εἶναι φυματιολόγος. Νομίζω ὅτι ἡ διάκρισις αὕτη πρέπει νὰ λείψῃ. Νὰ ἀπαιτηθοῦν μόνον διοικητικαὶ γνώσεις. Διότι ἄλλος εἶναι ὁ διοικητικὸς διευθυντὴς καὶ ἄλλος ὁ ἰατρὸς διευθυντὴς τμήματος. Δὲν ἠμπορεῖ δὲ νὰ εἶναι εἷς ἰατρὸς διευθυντὴς, διότι τὸ νοσοκομεῖον εἶναι τόσον μέγα, ὥστε, ὅπως καὶ πράγματι προβλέπεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διαιρεῖται εἰς πλεῖστα ἰατρικῶς ἀνεξάρτητα ἀλλήλων τμήματα. Νομίζω ὅθεν, ὅτι καλὸν εἶναι ὁ διευθυντὴς νὰ εἶναι μόνον διοικητικὸς διευθυντὴς οἱ ἄλλοι δὲ ἰατροὶ προϊστάμενοι τῶν τμημάτων. Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ ὑπουργείου Ὑγιεινῆς δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα νὰ κρίνῃ τὴν καταλληλότητα τῶν ἰατρῶν προϊσταμένων τμημάτων, ἐφόσον μετέχουν αὐτοῦ μόνον εἷς ἰατρὸς καὶ εἷς καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου. Εἰς τὸ ἄρθρον 10 παράγραφος 7 οἱ προϊστάμενοι τῶν... (ἀναγινώσκει). Πῶς πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἀναπλήρωσις τῶν ἀπουσιαζόντων; Προτάσει τοῦ προϊσταμένου καὶ ἐγκρίσει τοῦ διευθυντοῦ. Τὸ ἄρθρον 16 λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Πάντως πρέπει τὸ Πανεπιστήμιον νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀποστέλλῃ τοὺς φοιτητάς του ἐκεῖ πρὸς μόρφωσιν. Οἱ φοιτηταὶ νὰ ἠμποροῦν νὰ διδάσκωνται καὶ νὰ ἐξασκοῦνται πρακτικῶς καὶ ἐκεῖ, ὅπως καὶ εἰς τὰ διάφορα κρατικὰ νοσοκομεῖα. Ἀλλὰ τὸ παραδοξότερον ἄρθρον εἶναι τὸ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Αὐτὸ εἶναι πολὺ παράδοξον ἐδάφιον. Εἰσέρχεται ἐντελῶς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Πανεπιστημίου. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ὁ τίτλος τακτικοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, χωρὶς νὰ τὸν ἐκλέξῃ ἡ ἰατρικὴ σχολὴ, χωρὶς νὰ κυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ αὐτοῦ συμφώνως πρὸς τοὺς νόμους ὄχι μόνον τοὺς διέποντας τὸ Πανεπιστήμιόν μας, ἀλλὰ καὶ διεθνῶς ὅλα τὰ Πανεπιστήμια τοῦ κόσμου; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ τις τὸν τίτλον τοῦ τακτικοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου χωρὶς νὰ εἶναι τοιοῦτος; Διὰ νὰ γίνῃ κανεὶς τακτικὸς καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου πρέπει νὰ ἐκλεγῇ καθ’ ἕνα ὡρισμένον νόμιμον τρόπον. Ποῖος εἶναι οὗτος; Εἶναι γνωστὸς, καὶ συνεπῶς νομίζω ὅτι ἡ διάταξις αὕτη δὲν εἶναι ὀρθὴ δὲν στέκει ὅλως διόλου.

§311Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Τίποτε δὲν ἐμποδίζει τὴν Σύγκλητον νὰ τὸν ἐκλέξῃ καὶ αὐτὴ καθηγητὴν καὶ τότε θὰ ἀποτελῇ μέλλος τῆς σχολῆς. Ὁ κ. Βαλτῆς δὲν θὰ εἶχεν συμφέρον γενικώτερον νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὴν στιγμὴν ποὺ εἶχε τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν εἶχε. Τώρα τοῦ δίδομεν τὸν τίτλον τοῦ καθηγητοῦ, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου τοῦ δίδει καὶ τὸ δικαίωμα τῆς διδασκαλίας.

§312Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι. Ὀφείλετε νὰ τοῦ δώσετε τὸ δικαίωμα τῆς διδασκαλίας· ἐγὼ τὸν θεωρῶ πολὺ κατάλληλον. Ὁ τίτλος εἶναι περιττός, μπορεῖ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ διδάσκῃ, ἀλλὰ νὰ μὴ ἔχῃ δικαίωμα νὰ κάνῃ ἐξετάσεις καὶ ν’ ἀποτελῇ καὶ μέλος τῆς Συγκλήτου.

§313Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι αὐτὸ προσκρούει εἰς τοὺς κειμένους νόμους καὶ τὸ καταργῆσαν τοὺς τίτλους Δημοκρατικὸν πολίτευμα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν μισθόν, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λαμβάνῃ ὁ διορισθησόμενος τὸν ἐτήσιον μισθὸν τακτικοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, παραμένων ἐνταῦθα ἐπὶ τρίμηνον μόνον. Δύναται νὰ λαμβάνῃ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον σκέπτεσθε νὰ τῷ χορηγήσετε, ἀλλ’ ἐπὶ συμβάσει, ὡρισμένον ποσὸν κατ’ ἔτος.

§314Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι σωστὸ διὰ συμβάσεως νὰ κανονισθῇ ἡ ἀποζημίωσίς του, ἀλλὰ δὲν εἶναι σωστὸ νὰ πάρῃ ὁλοκλήρου τοῦ ἔτους τὸν μισθόν, οὔτε μᾶς ἐζήτησεν ὁ ἄνθρωπος αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§315Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Εἰσάξατε τὸν θεσμὸν τῶν ἀμίσθων ἐκτάκτων καθηγητῶν καὶ δώσατε εἰς τὸν κ. Βαλτῆν τὸν τίτλον τοῦ ἐκτάκτου καθηγητοῦ. Θὰ μισθοδοτεῖται ὡς διευθυντὴς τοῦ τμήματός του, ὡς καθηγητὴς θὰ εἶναι ἄμισθος καὶ θὰ ἔχῃ καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ διδάσκειν.

§316Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἕως ὅτου γίνῃ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου, μᾶς χρειάζεται ἐν τῷ μεταξὺ ὁ κ. Βαλτῆς.

§317Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Εἰς τὸ Παρίσι δὲν ἔχει κανένα ἀκαδημαϊκὸν τίτλον. Εἶναι πολὺ καλός, ἐκτιμᾶται, εἶναι καὶ παλαιός μου μαθητὴς καὶ πολὺ ἄξιος, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἀκαδημαϊκόν τινα τίτλον καὶ συνεπῶς εἶναι δύσκολον καὶ μειωτικὸν διὰ τὸ Πανεπιστήμιόν μας νὰ τὸν φέρετε ἐδῶ ἀμέσως μὲ τὸν τίτλον τοῦ τακτικοῦ καθηγητοῦ ἄνευ διαδικασίας τινός.

§318Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄς μὴ κατατριβώμεθα εἰς τοιαῦτα μικρὰ ζητήματα. Δι’ ἐμὲ ὁ καλλίτερος τίτλος εἶναι τὰ λόγια τοῦ Καλμέτ. Ἠξεύρετε ὅτι ἠρνήθη κατ’ ἀρχὰς καὶ ἐκάναμε τόσα πράγματα διὰ νὰ τὸν χρησιμοποιήσωμεν.

§319Λ. ΜΑΚΑΣ. Εἶναι ἀπαραίτητος ὁ τίτλος;

§320Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τοῦ τὸν εἴχομεν ὑποσχεθῆ. Δὲν ἤθελε νὰ ἔλθῃ, διότι κατέχει μίαν θέσιν τοιαύτην, ἡ ὁποία τὸν ἐκράτει ἐκεῖ. Τοῦ εἴπομεν: «Εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς προσφέρῃς τὰς ὑπηρεσίας σου εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τὴν γενικήν; Θὰ σοῦ κάμωμεν τοῦτο, θὰ σοῦ κάνωμεν ἐκεῖνο». Δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ ὑπόσχεσις, τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν εἰς ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος κατέχει τοιαύτην θέσιν εἰς τὸ Παρίσι;

§321Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Τὰ διάφορα αὐτὰ τμήματα τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς τὸ πρότυπον ἰνστιτοῦτον, εἶναι ἄλλα ἀπὸ τὰ ἀνάλογα τοῦ λοιποῦ νοσοκομείου;

§322Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ὄχι, τὸ ἰνστιτοῦτον θὰ περιλαμβάνῃ....(ἀναγινώσκει). Εἶναι τὰ ἴδια τμήματα, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιήσῃ.

§323Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι σαφῶς διατυπωμένο.

§324Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἐμείναμε σύμφωνοι μὲ τὸν κ. Βαλτῆν ὅτι αὐτὰ τοῦ χρειάζονται διότι θὰ ἠμπορῇ νὰ ζητῇ τὴν συνδρομὴν αὐτῶν.

§325Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Φαίνεται μ’ ὅλα ταῦτα ὅτι θὰ γίνωνται νέα τμήματα.

§326Α. ΠΑΠΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Τὸ μικροβιολογικὸν ἐργαστήριον θὰ εἶναι ἰδικόν του.

§327Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν διευκρινίζεται καλῶς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἄλλη παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἤθελα νὰ κάμω εἶναι ἡ ἑξῆς: ἀπὸ τοὺς μισθοὺς τῶν ἰατρῶν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ συσσίτιον αὐτῶν.

§328Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Κύριε καθηγητά, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διαφωνήσω ριζικῶς μαζύ σας, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσῃ κανεὶς ἀπὸ ἰατροὺς εἰς τοὺς ὁποίους δίδει 3–4.000 δραχμὰς καὶ οἱ ὁποῖοι μένουν καὶ τὰς 24 ὥρας μέσα εἰς τὸ νοσοκομεῖον – εἶναι ἐσωτερικοί, κάθηνται ἐκεῖ ὅλην τὴν ἡμέραν, τὴν νύκτα τοὺς φωνάζουν – δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσῃ κανεὶς ἀπ’ αὐτοὺς νὰ μὴ τρῶνε μέσα εἰς τὰ νοσοκομεῖα.

§329Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Εἶπον ὅτι εἰς τὴν μισθοδοσίαν των πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ καὶ ἡ τροφὴ, διὰ τὴν τάξιν καὶ μόνον.

§330Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Μὲ τὴν ἑξῆς διαφοράν, ὅτι ἀπὸ τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους ζητοῦμεν ὀκτὼ ὡρῶν ἐργασίαν τὴν ἡμέραν, ἐνῷ ἀπὸ τοὺς ἰατροὺς 24 καὶ τοὺς πληρώνομεν 3.000 δραχμάς.

§331Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. (ἀναγινώσκει). Διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν δὲν προβλέπεται προσωπικόν, οὔτε ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου προβλέπει τίποτε.

§332Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Προβλέπεται, θὰ εἶναι τὸ ἴδιον προσωπικόν.

§333Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὸ ἄρθρον 15 παραμένει ὡς ἔχει; Αὐτὸ ἀφορᾷ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἀπόρων ἐκ μέρους τῶν κοινοτήτων, αἱ ὁποῖαι ἀναλαμβάνουν τὴν δαπάνην. Ποία κοινότης, κ. ὑπουργέ, εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀναλάβῃ τὰς δαπάνας ἑνὸς ἀσθενοῦς;

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§335Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἤθελα νὰ ἐπαναλάβω τὴν παράκλησιν ὅτι ἡ ἵδρυσις ἑνὸς τοιούτου νοσοκομείου μὲ 1000 ἀσθενεῖς ἐντὸς τῆς πόλεως φοβοῦμαι μὴ κάνῃ καὶ σᾶς καὶ ἡμᾶς νὰ μετανοήσωμεν μίαν ἡμέραν. Μάλιστα δὲ πρὸς τὸ μέρος ἐκεῖνο, ὅπως εἶναι γνωστὸν, γίνεται ἀφ’ ἑνὸς μὲν σκέψις νὰ γίνῃ μία πόλις στρατιωτική, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὑπάρχει μία σφοδρὰ καὶ δεδικαιολογημένη ἀντίδρασις ἐὰν ἀφήσωμεν νὰ ἐπεκταθῇ ἡ πολιτικὴ πόλις. Ἐὰν σήμερον ἐγκαθιδρύσωμεν ἕνα νοσοκομεῖον φυματιώντων, νομίζω ὅτι δὲν θὰ συντελέσωμεν πολὺ εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν ὁποῖον τόσον πολὺ καὶ δικαίως, ἐπιθυμεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ προαγάγῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ παρατήρησις τὴν ὁποίαν εἶχα νὰ κάμω. Καὶ ἡ δευτέρα εἶναι ἡ δωρεὰν εἰσαγωγὴ τῶν ἀπόρων. Ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι κοινότητες, φοβούμεναι εἰς τὸ μέλλον μήπως ὑποχρεωθοῦν νὰ πληρώσουν, θὰ διστάζουν νὰ ἐκδίδουν πιστοποιητικὰ πραγματικῶς ἀπόρων διὰ νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ νοσοκομεῖον, διότι τὸ ἄρθρον 15 ὁρίζει ὅτι εἰσάγονται εἰς τὸ νοσοκομεῖον δωρεὰν ὅσοι ἔχουν πιστοποιητικὸν ἀπορίας.

§336Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἔχουν νὰ πληρώσουν, θὰ πληρώσουν.

§337Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αἱ κοινότητες δυστυχῶς δὲν διοικοῦνται ἀπὸ ἀνθρώπους μὲ μίαν εὐρυτέραν ἀντίληψιν καὶ θὰ ὑπάρχῃ καὶ ἕνα ἄλλο πρᾶγμα: ἴσως ἐκ τοπικῶν λόγων ἀντιθέσεων, νὰ μὴ δίδουν εὔκολα πιστοποιητικὸν καὶ νὰ λέγουν ὅτι αὐτοὶ δὲν μποροῦν νὰ δώσουν αὐτὸ τὸ πιστοποιητικόν. Εἰς τὸ νοσοκομεῖον αὐτὸ δὲν εὑρίσκω οὐδένα ἄλλον σκοπὸν παρὰ μόνον τὴν ἀπομόνωσιν τοῦ ἀσθενοῦς καὶ αὐτὸν τὸν σκοπὸν πρέπει νὰ ἔχῃ. Πρέπει νὰ διευκολύνωμεν κατὰ τὸ δυνατὸν τὴν εἰσαγωγήν.... Φοβοῦμαι, ὅτι αὐτὸ θὰ συντελέσῃ ἀπολύτως πρὸς τὸν σκοπὸν ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἐπιδιώκεται. Διατὶ νὰ τοὺς φέρωμεν ὅλους αὐτοὺς εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ νὰ μὴ ἱδρύσωμεν καὶ εἰς ἄλλα μέρη τοιαῦτα νοσοκομεῖα, ὅπου ἴσως καὶ τὸ κλῖμα θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν θεραπείαν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ φέρωμεν καὶ τόσας δυσκολίας διὰ νὰ εἰσαχθῇ ἕνας δυστυχής; Δὲν νομίζω ὅτι τὰ δύο σημεῖα θὰ συντελέσουν εἰς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Καὶ ἐπαινῶ τὸν σκοπὸν τῆς ὀρθῆς, κατ’ ἐμὲ πολιτικῆς, τῆς Ὑγιεινῆς. Ἀλλὰ γίνονται κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοιαῦται τινὲς δυσχέρειαι, αἱ ὁποῖαι δὲν προάγουν τὸν σκοπόν.

§338Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ ἤθελα νὰ εἴπω ὅτι αἱ ἀντιρρήσεις αἱ ὁποῖαι γεννῶνται κατὰ τοῦ νοσοκομείου «Σωτηρία» μᾶς ἔκαμαν ἐντύπωσιν. Καὶ ἴσως βέβαια ἀντὶ τοῦ ἑνὸς θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ εἴχομεν δύο καὶ τρία οἰκήματα· ἀλλ’ ὅταν θελήσωμεν νὰ κάμωμεν αὐτὸ θὰ μᾶς ἐχρειάζοντο χρήματα καὶ ἐν γένει τὰ οἰκονομικὰ μέσα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τοποθεσίαν τοῦ νοσοκομείου ὁ συνάδελφός μου μοῦ εἶπεν ὅτι εἰς τὸ Παρίσι ὑπάρχει μία ὁδὸς τῆς πόλεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται τοιούτου εἴδους νοσοκομεῖα.

§339Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ὑπάρχει, ἀλλὰ νοσηλεύει τὰς μορφὰς τὰς κλινήρεις καὶ ὄχι ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ βγοῦν εἰς τοὺς δρόμους.

§340Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ εἴπῃ ὅτι ὑπάρχει κίνδυνος διότι ὑπάρχει ἡ «Σωτηρία». Εἰς ὅλας τὰς πόλεις τοῦ κόσμου ἐντὸς τῶν μεγαλειτέρων κέντρων ὑπάρχουν νοσοκομεῖα τὰ ὁποῖα εἶναι εἰδικὰ διὰ τὴν φυματίωσιν. Εἶναι νοσοκομεῖα εἰς τὰ ὁποῖα πηγαίνουν κάθε ἡμέραν χιλιάδες ἀσθενῶν, οἱ ὁποῖοι φυσικὰ εὑρίσκοντο εἰς τοὺς δρόμους. Ὥστε αὐτὸ εἶναι ἕνα ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον δὲν μπορεῖ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Ὡς πρὸς τὴν τοποθεσίαν τῆς «Σωτηρίας», εἶναι ἕνα ζήτημα ἀνάγκης. Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἀπομονώνωμεν τόσας χιλιάδας ἀρρώστους καὶ δὲν ἔχομεν ἄλλο μέρος.

§341Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Περὶ αὐτοῦ δὲν διαμαρτυρόμεθα. Ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοῦ σᾶς ἐφιστῶ τὴν προσοχήν. Δὲν εἶμαι ἰατρὸς, ἀλλὰ ἡ ἀπροσεξία ἡ ὁποία γίνεται εἰς τρόπον ὥστε νὰ γίνεται ἀνάμιξις τῶν ἀσθενῶν μετὰ τῶν ὑγειῶν, συντελεῖ κατὰ πολὺ εἰς τὴν αὔξησιν αὐτῆς τῆς ἀσθενείας.

§342Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς θέλετε νὰ κάμωμεν, ἀφοῦ εἴδαμε ὅτι καὶ εἰς ἄλλας πόλεις ὑπάρχουν μέσα εἰς τὰς πόλεις νοσοκομεῖα;

§343ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως τεσσάρων ἀντιλυσσικῶν σταθμῶν ἐν Πάτραις, Ἰωαννίνοις, Ἡρακλείῳ καὶ Ἀλεξανδρουπόλει». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως πιστώσεως διὰ τὴν καταπολέμησιν τοῦ τραχώματος, τῆς λέπρας καὶ τῆς φυματιώσεως». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Χρηστομᾶνος.

§344Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ, ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τὸ νομοσχέδιον ἐπεστράφη εἰς τὸν ὑπουργὸν μὲ τὸ ἐρώτημα, «ποία θὰ ἦτο ἡ βασικὴ σκέψις αὐτοῦ» διότι εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου δὲν φαίνεται τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον ὅτι διατίθενται 2.900.000 πρὸς καταπολέμησιν τῆς λέπρας, τοῦ τραχώματος καὶ τῆς φυματιώσεως, καὶ δύο ἑκατ. ἀκόμη δι’ ἐνδεχόμενα ἄλλα μολυσματικὰ νοσήματα καὶ ὅτι τὰ χρήματα αὐτὰ θὰ χρησιμοποιοῦνται διὰ τοὺς διορισθησομένους ἰατρούς. Δι’ αὐτὸ ἤθελον ἐὰν ἦτο δυνατόν, ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μᾶς δώσῃ τὴν κατεύθυνσιν τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ἀκολουθήσῃ ὁ γενικὸς ἀντιφυματικὸς ἀγών.

§345Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἐὰν ἀνατρέξετε εἰς τὸν προϋπολογισμόν, θὰ ἰδῆτε τὴν κατεύθυνσιν.

§346Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἀνέτρεξα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἔμεινα εὐχαριστημένος, διότι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον διατίθεται διὰ τὴν φυματίωσιν εἶναι ἐλάχιστον, τοὐναντίον δὲ φαίνεται ὅτι δὲν τίθεται μιὰ ὡρισμένη βάσις τὴν ὁποίαν ὑπέδειξα εἰς τὴν ἀπάντησιν ἣν ἔκαμα πρὸς τὸ ὑπουργεῖον καὶ διὰ τῆς ὁποίας ὑπεδείκνυα ὅτι ἡ Σπιναλόγκα πρέπει νὰ ἀγορασθῇ καὶ νὰ μεταβληθῇ εἰς πραγματικὴν ἀποικίαν. Ἔπειτα τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον διατίθεται διὰ τὴν τροφὴν, δὲν εἶναι ἐπαρκές.

§347Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν δυνάμεθα νὰ διαθέσωμεν περισσότερα τώρα. Ἔχω καὶ ἐγὼ νὰ διαθέσω κάποια χρήματα τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν μου καὶ τὰ ὁποῖα θέτω εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ὑπουργοῦ· καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἄλλα ἂν χρειασθοῦν θὰ τὰ εὕρωμεν.

§348Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἐπίσης θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ἐν τῷ μέλλοντι—διότι τώρα τὰ νομοσχέδια ἐψηφίσθησαν—νὰ λάβῃ σοβαρῶς τὸ ζήτημα τῆς ἀποκεντρώσεως τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας.

§349Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία θὰ στηριχθῇ ἐπὶ τῆς ἀποκεντρώσεως.

§350Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἀπὸ τὸ ἐρχόμενον ἔτος;

§351Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Μάλιστα, ἔτσι θὰ γίνῃ.

§352Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ οἱ ξένοι ποὺ ἦλθον ἐδῶ αὐτὸ ὑπέδειξαν.

§353Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Θέλω νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅτι κατ’ οὐσίαν ὑπάρχει ἀποκέντρωσις, διότι ἔδωσα διαταγὴν εἰς τὸν κ. Μεταλλινὸν νὰ διευθύνῃ τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἦλθον καὶ εἰς σχετικὰς συνεννοήσεις καὶ μὲ τὸν Γενικὸν Διοικητὴν Θεσσαλονίκης.

§354ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§355ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τῶν ἰατρείων τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ὑπηρεσιῶν καὶ προσθήκης προσωπικοῦ παρὰ τῷ ὑπουργείῳ Ὑγιεινῆς». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῆς Ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας καὶ συγχωνεύσεως τῶν μικρῶν μονῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μορφώσεως τῶν καθηγητῶν τῆς Γαλλικῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ἐθνικοῦ Θεάτρου». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐποπτείας καὶ ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ἀναστυλώσεως τῶν μνημείων τῆς Ἀκροπόλεως». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§356ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 10.50′ μ. μ.)