1930.03.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 51η

ΣΑΒΒΑΤΟΝ 15 ΜΑΡΤΙΟΥ 1930

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ δικολάβοι τοῦ Εἰρηνοδικείου Εὐπαλείου ζητοῦν τὴν τροποποίησιν τῆς συντάξεως περὶ συμμετοχῆς τῶν δικολάβων εἰς τὸ ταμεῖον συντάξεως νομικῶν. —Αἱ ἀστικαὶ ὀργανώσεις Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Προαστείων καὶ ἡ ἀστικὴ ἕνωσις κτηματιῶν ζητοῦν δι’ ὑπομνήματός των τὴν ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. —Οἱ φυματικοὶ κατάδικοι τῶν φυλακῶν Θεσσαλονίκης ζητοῦν τὴν ἀναστολὴν τοῦ ὑπολοίπου τῆς ποινῆς των ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν ἑορτῶν τῆς ἑκατονταετηρίδος. —Ἡ ἐπιτροπὴ ἐγγραφέντων διὰ Ρωσσικὰ δάνεια εἰς Ἑλληνικὰς Τραπέζας ζητοῦν τὴν λῆψιν νομοθετικῶν μέτρων ὑπὲρ τῆς ἐπιστροφῆς τῶν καταθέσεών των. —Ὁ Ν. Ἀναγνωστόπουλος κάτοικος Ἀθηνῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ἐκτάσεων ἀνηκουσῶν εἰς τοῦτον ὑπὲρ τῆς σκοπευτικῆς ἑταιρείας. —Ὁ πρόεδρος τῆς Κοινότητος Καλαβρύτων ζητεῖ πίστωσιν δραχ. 1.000.000 διὰ τὸν λαμπρότερον ἑορτασμὸν τῆς ἑκατονταετηρίδος. —Οἱ πρόσφυγες Πτολεμαΐδος Θεσσαλονίκης διαμαρτύρονται διὰ τὴν παραχώρησιν ἐκτάσεως 52 στρεμμάτων εἰς τὸν πολιτευόμενον Βυζᾶν. —Ἡ ἐκτελεστικὴ ἐπιτροπὴ τῶγ συνοικισμῶν βορειοδυτικοῦ τομέως Θεσσαλονίκης ζητεῖ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ τροχιοδρομικοῦ δικτύου διὰ τῆς ὁδοῦ Λαγκαδᾶ. —Οἱ πρόσφυγες Ἡρακλείου Κρήτης διεκτραγῳδοῦντες τὴν οἰκτρὰν κατάστασιν εἰς ἣν εὑρίσκονται ζητοῦν τὴν σχετικὴν ἐνίσχυσιν. —Ὁ πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Κερκύρας παρακαλεῖ ὅπως ἐξαιρεθοῦν τῆς νέας ἐπιβληθείσης φορολογίας τὰ προαγορασθέντα ἀραβόσιτα. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Τζερμιᾶς, Σ. Ταλιαδοῦρος, Δ. Φλῶρος, Α. Θεολογίτης, Κ. Κοντοδίνας, Α. Παπαοικονόμου, Ι. Κοκκινάτος, Σ. Καραγεώργης κλπ. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μειώσεως τῶν ἀμέσων φόρων». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Ξανθόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ κ. Δημ. Κολύμβα περὶ ἐνεργείας ἁλιευτικῶν τινων ἐκμεταλλεύσεων κλπ.». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς ἑταιρείας σιδηροδρόμων Θεσσαλονίκης–Μοναστηρίου καὶ διακανονισμοῦ τῶν ἐκ τοῦ δανείου 30% 1893 τῆς ἑταιρείας ταύτης ὑποχρεώσεων τοῦ Δημοσίου». Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 6, 17 καὶ 93 τοῦ νόμου 4411 καὶ προσθήκης μεταβατικῆς διατάξεως εἰς τὸν αὐτὸν νόμον». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνεγγυήσεως τοῦ Κράτους ὑπὲρ βιομηχανικῶν δανείων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Μαρκάκης, Μ. Βολουδάκης, Κ. Σῖμος, Ν. Τζερμιᾶς, Α. Γερογιάννης, Ι. Ἀποστόλου, Α. Πανταζίδης κλπ. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου συμπληρώσεως θέσεων ἀνθυπολοχαγῶν καὶ ὑπολοχαγῶν Σώματος Στρατολογίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κολλιαλέξης ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ σειρᾶς ἀρχαιότητος ἀξιωματικῶν». Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς διοικήσεως νομικῶν τινων προσώπων καὶ αὐτοτελῶν ὑπηρεσιῶν». Οἱ κ. κ. Π. Βουρλούμης (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) καὶ Θ. Δεληγιάννης (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ προστασίας τῆς παραγωγῆς φυσικοῦ ὄξους καὶ ἐμπορίας αὐτοῦ». Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ σχεδίου νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Δεκεμβρίου 1929 Ν. Δ. περὶ χορηγήσεως ἐφ’ ἅπαξ ἐπιδόματος εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους».

§3Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Κουτσοπέταλε.

§5Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπικειμένης τῆς ὑποβολῆς καὶ ψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν κονδύλιον πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἰδιοκτητῶν, ἐκείνων τῶν ὁποίων τὰ οἰκόπεδα ἀπηλλοτριώθησαν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀπὸ τοῦ 1923 δι’ ἐπαναστατικῆς ἀποφάσεως καὶ διὰ τῶν ἐπακολουθησάντων ταύτην νόμων, ἀπηλλοτριώθησαν πολλὰ γήπεδα καὶ δὴ ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιᾶ, ἄξια πολλῶν ἑκατομμυρίων δραχμῶν διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν οἱ πρόσφυγες. Ἐκ τῶν ἰδιοκτητῶν πολλοὶ μὲν ἔσπευσαν νὰ συνεννοηθοῦν ὅπως–ὅπως μὲ τὸ Κράτος διὰ νὰ μὴ ἀποδυθοῦν εἰς τὸν πολυδάπανον τῷ ὄντι ἀγῶνα τῆς ἀκριβῆς ἐκτιμήσεως τῶν γηπέδων αὐτῶν. Μερικοὶ ἢ μᾶλλον ἐλάχιστοι κατώρθωσαν νὰ ἔχουν μίαν τελεσίδικον ἀπόφασιν κατὰ τοῦ Δημοσίου. Αἱ ἀποφάσεις αὗται δὲν ὑπερβαίνουν οὔτε τὰ 50 ἑκατομμύρια. Εἶναι γνωστὸν ὅτι διὰ νόμου ἐπεβλήθη ἡ κατὰ τὸ ἥμισυ καταβολὴ τῶν ἀποζημιώσεων εἰς μετρητά, καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ εἰς ὁμολογίας, ὥστε ἐὰν 25.000.000 ἐγγραφοῦν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἀρκοῦν διὰ νὰ ἀποζημιωθοῦν οἱ ἰδιοκτῆται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν ἐπὶ τέλους μετὰ πολυετῆ δικαστικὸν ἀγῶνα, νὰ ἀποκτήσουν μίαν τελεσίδικον ἀπόφασιν κατὰ τοῦ Κράτους. Θεωρῶ τὴν ἀρωγὴν ταύτην τοῦ Κράτους ὡς χρέος τιμῆς ἀπέναντι τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Ἠμπορεῖ ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν ἐνταλμάτων νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ μερικὰ περιοριστικὰ μέτρα καὶ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν πληρωμὴν εἰς τοὺς πλέον πτωχοὺς καὶ τοὺς μὴ ἔχοντας ἄλλα κτήματα, πλὴν τῶν ἀπαλλοτριωθέντων. Πάντως ἡ ἐνέργεια αὐτὴ θὰ εἶναι χρέος τιμῆς διὰ τὸ Κράτος νὰ πληρώσῃ τὰς ἀπαιτήσεις αὐτὰς καὶ νὰ μὴ τὰς παραπέμπῃ εἰς τὰς αἰωνίους Ἑλληνικὰς καλένδας.

§6Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μόνον κατὰ τὴν διάθεσιν τῶν πλεονασμάτων τῆς παρούσης χρήσεως θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα αὐτό, διότι ὁμολογουμένως δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὰ καθυστερήσωμεν περισσότερον.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4097 περὶ παροχῆς ἀποζημιώσεως εἰς συνταξιούχους ἀνταλλαξίμους». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Συνέχεια ἐπὶ τῆς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζητήσεως ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνωτάτου οἰκονομικοῦ συμβουλίου». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μακκᾶς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας.

§8Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Θὰ ἀπασχολήσω δι’ ὀλίγων τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τῆς μειονοψηφίας, ἥτις ὀλίγον ἔλειψε νὰ ἦτο πλειονοψηφία ὥστε νὰ ἐλάμβανον χθὲς τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω ἐνώπιον ὑμῶν. Καὶ θὰ ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον τὴν Βουλὴν διότι ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας κ. Λαδᾶς ἀνέπτυξεν διὰ μακρῶν ὅλα σχεδὸν τὰ σημεῖα τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, εἰς τρόπον ὥστε δὲν ἀπομένει εἰς ἐμὲ εἰμὴ μόνον ἡ ἀνάπτυξις ἐκείνων ἐκ τῶν ζητημάτων ἐφ’ ὧν διεπιστώθη διαφωνία μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἄν τὴν εἰσήγησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου Ἀθηνῶν διέκρινε σοφία, σκεπτικισμὸς καὶ ἀπαισιοδοξία, ἐγὼ ἴσως θὰ ἐπιδείξω ἀντὶ σοφίας ἀφέλειαν καὶ ἀντὶ σκεπτικισμοῦ αἰσιοδοξίαν, τοιαύτην δὲ ὥστε νὰ βλέπω φωτεινὴν τὴν εἰκόνα τὴν ὁποίαν ὁ κ. συνάδελφος ἐχρωμάτισε διὰ μελανωτέρων χρωμάτων καὶ νὰ μὴ ἔχω εἰμὴ θερμὰ συγχαρητήρια νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐκ μέρους τῆς μειονοψηφίας. Ἀντελήφθη σαφῶς ἡ μειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς τὴν σημασίαν τῶν δύο διακεκριμένων σκοπῶν, τοὺς ὁποίους τὸ κυβερνητικὸν σχέδιον τάσσει εἰς τὸ Ἀνώτατον Οἰκονομικὸν Συμβούλιον, καὶ ἐκτιμᾷ πλήρως τοὺς λόγους οἵτινες ὤθησαν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν διαγραφὴν τῶν σκοπῶν τούτων. Παραλλήλως ὅμως διαγράφεται καὶ τρίτη ἀποστολὴ τοῦ ἱδρυομένου θεσμοῦ. Καὶ ἡ ἀποστολὴ αὕτη συνίσταται εἰς τὴν δημιουργίαν φορέων τῶν ἐπαγγελματικῶν συμφερόντων οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσουν τὴν συνισταμένην αὐτῶν, συνισταμένην τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ θὰ λαμβάνουν ὑπ’ ὄψιν των τὴν ρύθμισιν τῶν ἐνδιαφερόντων τὰ ἐπαγγελματικὰ ταῦτα συμφέροντα ζητημάτων. Αἱ λεπτομερειακαὶ συμπληρώσεις καὶ τροποποιήσεις τὰς ὁποίας ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἔχει τὴν τιμὴν νὰ θέση ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς πρὸς ἀρτίωσιν τοῦ κυβερνητικοῦ σχεδίου εἶναι αἱ ἑξῆς: Ἐν πρώτοις ἵνα μὴ ὁ νέος θεσμὸς περιπέσῃ εἰς ἀχρηστίαν διὰ τῆς ἀποδοχῆς εἴτε τῆς μιᾶς ὑποδείξεως, τῆς τοῦ κ. Κορυζῆ, εἴτε τῆς ἄλλης, τῆς τοῦ κ. Σαλβατὼρ ὡς πρὸς τὴν ἐξουσίαν τοῦ Ἀνωτάτου Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου, ἐὰν δηλαδὴ αὕτη θὰ εἶναι γνωμοδοτικὴ ἢ ὑποχρεωτικὴ διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ μειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς προτείνει μίαν μέσην λύσιν, τὴν λύσιν καθ’ ἣν θὰ παρασχεθῇ εἰς τὰς οἰκείας κοινοβουλευτικὰς ἐπιτροπὰς τὸ δικαίωμα νὰ ὑποχρεώνουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ζητῇ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Α.Ο.Σ. προκειμένου περὶ ἐξαιρετικῆς σημασίας νομοσχεδίων. Παρετηρήθη ὅτι ἡ λύσις αὕτη ἐμφανίζει μειονεκτήματα καὶ ἀπὸ συνταγματικῆς καὶ ἀπὸ κοινοβουλευτικῆς ἀπόψεως, πρὸς δὲ ὅτι αἱ αἰτήσεις αὗται δὲν εἶναι βάσιμοι. Ἀπὸ συνταγματικῆς ἀπόψεως οὐδὲν κώλυμα ὑφίσταται εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῆς προτεινομένης λύσεως. Ἐφ’ ὅσον προβλέπεται ἐπὶ στρατιωτικῶν ἢ ναυτικῶν σχεδίων νόμων γνωμοδότησις τῶν οἰκείων ἐπιτελείων, ποῖον τὸ κώλυμα νὰ ἀπαιτῆται τοιαύτη τοῦ Α.Ο.Σ. ἐπὶ νομοσχεδίων οἰκονομικῆς ἢ ἄλλης συναφοῦς φύσεως, ἀφοῦ θὰ ἀποτελῇ τὸ συμβούλιον τοῦτο ἓν εἶδος οἰκονομικοῦ ἐπιτελείου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ κοινοβουλευτικῆς ἀπόψεως οὐδὲν ὑφίσταται κώλυμα, ἐφόσον ἡ αἴτησις περὶ ἐπισυνάψεως ἐκθέσεως τοῦ Α.Ο.Σ. θὰ προέρχεται ἀπὸ κατ’ ἐξοχὴν κοινοβουλευτικὸν Σῶμα, ὡς εἶναι αἱ κοινοβουλευτικαὶ ἐπιτροπαί. Μόνον ἡ τρίτη αἰτίασις, τῆς παρεκκλίσεως θὰ ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ βάσιμος, ἀλλὰ καὶ ἡ δυσκολία αὕτη εἶναι εὐχερὲς νὰ παρακαμφθῇ ἐὰν ἐξαιρεθοῦν τοῦ προτεινομένου κανόνος, τῆς ἐπισυνάψεως δηλαδὴ γνωμοδοτήσεως τοῦ Α.Ο.Σ., τὰ σχέδια νόμων τὰ ὁποῖα ἤθελον τυχὸν χαρακτηρισθῇ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἐπείγοντα. Ἕτερον σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς θὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τὸ ἀφορῶν τὰς σχέσεις μεταξὺ τῶν ἀντιπροέδρων τοῦ Α.Ο.Σ. καὶ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Καὶ ἡ μειονοψηφία φρονεῖ ὅτι αἱ σχέσεις πρέπει νὰ εἶναι ὀλιγώτερον στεναὶ παρ’ ὅσον ὑποδεικνύεται ὑπὸ τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς. Δὲν συμφωνεῖ ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς μὲ τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας ὅπως τοὺς ἀντιπροέδρους τοῦ Α.Ο.Σ. ὁρίζῃ ὁ Πρωθυπουργὸς μεταξὺ τῶν ὑπουργῶν του, διότι φρονεῖ ἡ πλειονοψηφία ὅτι οἱ ὑπουργοὶ θὰ μεταφέρουν μεθ’ ἑαυτῶν μοιραίως τὴν μονομέρειαν τῶν ἀπόψεων ὑφ’ ὧν ἐμφοροῦνται καὶ αἱ ὑπηρεσίαι των. Προτιμώτερον θὰ ἦτο ὅπως οἱ ἀντιπρόεδροι ἐκλέγωνται ὑποχρεωτικῶς μεταξὺ τῶν ἐπιστημονικῶν ἀντιπροσώπων, ἵνα οὕτω ἐξασφαλίζεται ἡ ἀντικειμενικότης εἰς τὰ ἐπαγγελματικὰ καὶ ταξικὰ ζητήματα, ἀντικειμενικότης ἡ ὁποία ἀναμφισβητήτως διακρίνει τοὺς ἐπιστήμονας. Ἑτέρα γνώμη, προσωπικὴ αὐτή, ἐφ’ ἧς θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ὑμῶν εἶναι ὅπως ἡ πρώτη θητεία τῶν μελῶν τοῦ Α.Ο.Σ. περιορισθῇ εἰς 2 ἔτη, ἀντὶ τῶν 3 τὰ ὁποῖα προτείνει τὸ κυβερνητικὸν σχέδιον καὶ ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ φρονοῦμεν ὅτι ἐνδείκνυται ὁ εἰς διετίαν περιορισμὸς τῆς πρώτης θητείας τῶν διορισθησομένων μελῶν τοῦ Α.Ο.Σ. ἵνα μὴ θεωρηθῇ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ὡς ζητοῦσα νὰ συγχρονίσῃ τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ μὲ τὴν κατὰ τεκμήριον ἀσφαλῆ παραμονήν της εἰς τὴν ἀρχήν, κληροδοτοῦσα εἰς τὴν διάδοχόν της τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ὑποταγῆς εἰς ἀντιπροσώπους τῶν ἐπαγγελματικῶν τάξεων προερχομένους ἐξ ἐκλογῆς. Ἄλλη παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἐπιφέρει ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἀφορᾷ τὸν καθορισμὸν δαπάνης ἐξ 100.000 δρχ. ἐτησίως πρὸς πληρωμὴν τῶν τεχνικῶν μελετῶν τὰς ὁποίας τὸ Α.Ο.Σ. θὰ εὑρεθῇ ἀναποδράστως εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ ἀπὸ οἰκονομολόγους ἢ ἄλλους εἰδικοὺς μὴ μετέχοντας αὐτοῦ. Ἂς μὴ ξενίσῃ ἡ πρότασις αὕτη. Οὐδεμία νέα ἐπιβάρυνσις ἐπέρχεται ἐκ τῆς ἀποδοχῆς ταύτης διότι προβλέπεται ἡ μείωσις τῶν δαπανῶν κατὰ 216.000 δρχ. ἐτησίως λόγῳ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ ποσοῦ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν μελῶν τοῦ Α.Ο.Σ. Ἤδη ἔρχομαι εἰς τὸ κυριώτερον ἐπίμαχον σημεῖον τὸ ὁποῖον ἐχώρισε τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς. Προτείνουσα ἡ Κυβέρνησις τὴν σύστασιν Α.Ο.Σ. ἀπέβλεψε κυρίως εἰς σκοποὺς κοινωνικῆς προνοίας, σκοποὺς οἱ ὁποῖοι διέκρινον ἀνέκαθεν τὸ πρόγραμμα τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Διὰ τοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον εἰσηγεῖται ἡ Κυβέρνησις ἔρχεται νὰ προλάβῃ ἐνδεχομένους κοινωνικοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους ἐγκυμονοῦν αἱ σημεριναὶ ἀκατάπαυστοι κοινωνικαὶ ζυμώσεις, τὸν ὁσημέραι ἀνδρούμενον συνδικαλισμόν, ὅστις εἰς πλεῖστα Κράτη τείνει νὰ λάβῃ μορφὴν ἐπαναστατικήν. Ἡ οἰκονομικὴ ὀργάνωσις τῶν τάξεων ἀπαιτεῖ ἐναρμόνισιν συνεχῆ καὶ διαρκῆ σφυγμομέτρησιν τοῦ ρυθμοῦ τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῆς Χώρας. Τοῦτο δὲ σκοπεῖ νὰ πραγματοποιήσῃ ἡ ἐπαγγελματικὴ ἐκπροσώπισις ἐν τῷ Α.Ο.Σ. Θὰ ἀντιταχθῇ ἴσως ὅτι εἰς Κράτη περισσότερον ἡμῶν κατατρυχόμενα ἀπὸ ἐπαγγελματικοὺς καὶ ταξικοὺς ἀνταγωνισμοὺς δὲν ἰσχύει ὁ παρ’ ἡμῖν προτεινόμενος τρόπος τῆς συνθέσεως τοῦ Α.Ο.Σ. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἀκριβές. Τὸ Α.Ο.Σ. καὶ ἐν Πολωνίᾳ καὶ Τσεχοσλοβακίᾳ καὶ ἐν αὐτῇ ἀκόμη τῇ Ἱσπανίᾳ, ἀντιθέτως πρὸς ὅτι ἐλέχθη, εἶναι αἱρετόν. Καὶ προεβλήθη τὸ ἐρώτημα, πῶς ἡμεῖς μὲ τὴν ἀτελῆ ὀργάνωσιν τῶν ἐπαγγελματικῶν τάξεων, θὰ ζητήσωμεν συγκρότησιν τοῦ Α.Ο.Σ. δι’ ἐκλογῆς; Ἀλλ’ ἐφόσον κύριοι θεωροῦμεν τὰς ἐπαγγελματικὰς τάξεις ὡρίμους νὰ ἀντιπροσωπευθοῦν δι’ αἱρετῶν ἀντιπροσώπων ἐν τῇ Γερουσίᾳ, εἰς σῶμα δηλαδὴ πολιτικόν, πῶς εἶναι ἄωρμοι δι’ ἐκλογὴν ἀντιπροσώπων εἰς σῶμα γνωμοδοτικόν, σῶμα καθαρῶς τεχνικόν; Οὐδείς, κύριοι δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ σοβαρῶς τὴν ἀνάγκην, ὅτι διὰ λόγους ἠθικούς, λόγους κοινωνικούς, λόγους διεθνοῦς συναγωνισμοῦ ἐπιβάλλεται ἡ ὀργάνωσις τῶν ἐπαγγελματικῶν τάξεων. Οὐδεὶς ὅμως δύναται ἐπίσης ν’ ἀμφισβητήσῃ ὅτι εἰς πλείστους κλάδους τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τοῦ τόπου ἡ ἐπαγγελματικὴ ὀργάνωσις εἶναι ἀρτία. Πῶς λοιπὸν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὑποστηρίζεται ὅτι δὲν ὑπάρχει ὡριμότης πρὸς ἐκπροσώπησιν; Γνωρίζομεν δὲ τὰ ἀγαθὰ τὰ ὁποῖα θὰ προκύψουν ἐκ μιᾶς τοιαύτης ἐκπροσωπήσεως; Θὰ παύσῃ τὸ κεφάλαιον νὰ ἐπιδρᾷ παρασκηνιακῶς ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων, διότι θὰ εὕρῃ τὴν διέξοδον τῆς κατ’ ἀντιμωλίαν συζητήσεως, θὰ δυνηθοῦν τὰ γεωργικά, τὰ ἐργατικά, τὰ παντοῖα συμφέροντα νὰ ἀναπτυχθοῦν. Ἐλέχθη προσέτι ὅτι ὁ τρόπος τῆς διὰ διορισμοῦ συγκροτήσεως τοῦ Α.Ο.Σ. ἀποτελεῖ δοκιμήν. Προτιμῶ ὅμως τὴν πρόνοιαν ἀπὸ τὴν μετάνοιαν. Ἐλέχθη πρὸς τούτοις ὅτι διὰ τῆς δι’ ἐκλογῆς συνθέσεως τοῦ Α.Ο.Σ. δημιουργοῦμεν ἐπίτηδες συνδικαλιστικὰς ὀργανώσεις. Ἀλλ’ αὗται ὀργανώσεις ἀπὸ τὴν ἀμείλικτον φορὰν τῶν πραγμάτων, καὶ οὐδεμία δύναμις εἶναι ἱκανὴ νὰ ἀνακόψῃ τὴν ἐξέλιξίν των. Ἐλέχθη ἐπίσης ὅτι διὰ τοῦ συστήματος τῆς ἐκλογῆς δημιουργοῦμεν δεσμοὺς μεταξὺ τῶν ἐκλογέων καὶ ἐκλογίμων. Εἶναι ὅμως τοῦτο σοβαρὸν ἐπιχείρημα; Διατὶ δὲν ὑποστηρίζεται προκειμένου καὶ περὶ τῶν βουλευτῶν; Ἐλέχθη τέλος ὅτι θὰ καταργηθῇ ἡ ἀνεξαρτησία τῆς γνώμης. Μὰ τὶ θέλομεν νὰ ἐκπροσωποῦνται ἐν τῷ Α.Ο.Σ., τὰ πραγματικὰ συμφέροντα ἢ τὰ εἰκονικά; Προτιμῶ τοὺς ἀδιαλλάκτους, οἱ ὁποῖοι ἐν τῇ συζητήσει γίνονται διαλλακτικοί, παρὰ τοὺς διαλλακτικούς, οἱ ὁποῖοι παραμένουν μὲν τοιοῦτοι ἀλλὰ δὲν ἀντιπροσωπεύουν πραγματικὰ συμφέροντα. Δὲν εἶναι ὅμως μόνον αὐτὰ τὰ μειονεκτήματα, τὰ ὁποῖα παρουσιάζει ἡ διὰ διορισμοῦ συγκρότησις τοῦ Α.Ο.Σ. Ἡ τοιαύτη συγκρότησις ἀντεδείκνυται καθ’ ἡμᾶς καὶ διὰ τοὺς ἑξῆς ἀκόμη λόγους: αʹ) Διότι ἡ ἑκάστοτε κυβέρνησις θὰ ἐμφανίζεται ἐνώπιον καὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς κοινῆς γνώμης γενικώτερον, ὡς θέλουσα νὰ ὀχυρωθῇ ὄπισθεν ἑνὸς καθαρῶς Κυβερνητικοῦ ὀργάνου πρὸς εὐκολωτέραν ἐπιβολὴν τῶν ἀπόψεών της. βʹ) Διότι τὰ μέλη τοῦ Α.Ο.Σ. ἀναμφισβητήτως θὰ ὑφίστανται τὴν ἐπίδρασιν τῆς Κυβερνήσεως, ἐφόσον παρ’ αὐτῆς διορίζονται. γʹ) Διότι οἱ διοριζόμενοι θὰ ἐπισύρουν φυσικῶς τὴν μῆνιν τῶν μὴ προτιμηθέντων, καὶ θὰ δημιουργοῦνται οὕτω δημαγωγίαι. Διότι τέλος πρόκειται περὶ θεσμοῦ δημοκρατικοῦ, καὶ ἡ κατ’ ἄλλον τρόπον σύνθεσις τοῦ Α.Ο.Σ. θὰ ἀποτελέσῃ περιφρόνησιν πρὸς τὰς ἐργαζομένας τάξεις. Νομίζω, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅτι ἡ δημοκρατία δὲν ἔχει παρὰ νὰ ἐνισχυθῇ ἀπὸ μίαν πολιτικὴν κοινωνικῆς ἁρμονίας καὶ κοινωνικῆς ἀλληλεγγύης, ὡς ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐνισχύσῃ διὰ τῆς κοινωνικῆς μερίμνης, τὴν ὁποίαν ἐπιδεικνύει. Καὶ νομίζω ὅτι, ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας, θὰ ἔπρεπε μετὰ περισσοτέρας ἐμπιστοσύνης νὰ ἀποβλέψωμεν πρὸς τὰς ἐργατικὰς τάξεις, αἱ ὁποῖαι αὐταὶ ἐπὶ τέλους εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι πληρώνουν τοὺς φόρους καὶ βαστάζουν τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ. (χειροκροτήματα).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ περαιτέρω συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου ἵνα συνεχισθῇ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ προσεχοῦς Σαββάτου 22 τρ. μηνός. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον ὅπως καταθέσῃ σχέδιον νόμου.

§10Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω σχέδιον νόμου «περὶ διοικήσεως καὶ διαχερίσεως τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας». Ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ἐκκλησιαστικὴ περιουσία διαιρεῖται εἰς περιουσίαν τῶν μονῶν καὶ περιουσίαν τῶν ναῶν. Διὰ τὴν περιουσίαν τῶν ναῶν ἐλπίζω προσεχῶς νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς βασικὰς τροποποιήσεις. Σήμερον ὑποβάλλω νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου διαρρυθμίζεται κατὰ διάφορον τρόπον ἡ διαχείρισις καὶ ὁ προορισμὸς τῆς περιουσίας τῶν μονῶν. Γνωστὸς εἶναι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἀπεκτήθη ἡ μοναστηριακὴ περιουσία. Ἀποτελεῖται αὕτη κυρίως ἀπὸ εὐβλαβῆ ἀναθήματα πιστῶν, τὰ ὁποῖα ἰδίως ὑπῆρξαν περισσότερα κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς Τουρκοκρατίας, ὁπότε διὰ δωρεῶν ἐν ζωῇ καὶ δωρεῶν αἰτίᾳ θανάτου ἐχορηγοῦντο περιουσιακὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ προφυλαχθοῦν ἀπὸ τὴν διαρπαγὴν τοῦ κατακτητοῦ. Κατὰ τὴν ἐπανάστασιν ὑπῆρξεν ἀταξία εἰς τὰ μοναστηριακὰ πράγματα, διελύθησαν δὲ διὰ διατάγματος τῆς πρώτης Κυβερνήσεως 235 μοναί, ἡ περιουσία δὲ αὐτῶν περιῆλθεν εἰς τὸ Κράτος καὶ τὰς κοινότητας. Ἀπέναντι τῆς περιουσίας ταύτης τὸ Κράτος κατέβαλλε τὸν μισθὸν τῶν ἱεραρχῶν μέχρι τοῦ 1910, ὁπότε συνέστη τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον τὸ ὁποῖον ἀνέλαβε τὴν καταβολὴν τῶν μισθῶν τούτων. Τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη τῆς λειτουργίας του ἀντεπεκρίνετο πράγματι εἰς τὸν προορισμὸν του. Βραδύτερον ὅμως ἀφ’ ἑνὸς διὰ τῆς ἀφαιρέσεως περιουσιῶν, ἀφ’ ἑτέρου διὰ τῆς προσθήκης νέων μητροπόλεων καὶ ἐπιπροσθέτως διὰ μιᾶς ἀκαταλλήλου διοικήσεως ἤρχισεν νὰ ἐξασθενῇ εἰς τρόπον ὥστε νὰ εὑρίσκεται σήμερον εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἐκπληρώσῃ καὶ αὐτὸν τὸν στοιχειώδη προορισμόν του, τὸν συνιστάμενον εἰς τὴν καταβολὴν τῶν μισθῶν τῶν ἱεραρχῶν. Ἡ σημερινὴ κατάστασις εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἔχομεν εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα 153, μονὰς ἀποδιδούσας κατὰ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ 1928 28.000.000 ἐκ τούτων δὲ περισσεύουν διὰ τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον 6.000.000. Ἔχομεν εἰς τὰς Νέας Χώρας μονὰς 68 ἀποδιδούσας 5.000.000 δραχμὰς κατ’ ἔτος, ἐκ τούτων δὲ περισσεύουν διὰ τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον 600.000, δηλαδὴ ἔχομεν μονὰς 221 ἀποδιδούσας 33.000.000 δραχμὰς, περισσεύουν δὲ διὰ τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον 6.600.000 δραχμάς. Αὐτὴ εἶναι ἡ σημερινὴ εἰκὼν ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς. Διοικεῖται δὲ ἡ μοναστηριακὴ περιουσία σήμερον ἀφ’ ἑνὸς ἀπὸ τὰ ἡγουμενοσυμβούλια, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸν πρῶτον βαθμὸν τῆς διαχειρίσεως, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀπὸ τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον τὸ ὁποῖον ἐλέγχει τοὺς προϋπολογισμοὺς καὶ ἀπολογισμοὺς καὶ εἰσπράττει τὰ περισσεύματα τῶν μονῶν. Ὁ τρόπος τῆς διαχειρίσεως ἐκ μέρους τῶν ἡγουμενοσυμβουλίων καὶ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου, δὲν ἀνταποκρίνεται οὔτε εἰς τοὺς οἰκονομικοὺς σκοποὺς καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς ἐκκλησίας, οὔτε εἶναι πάντοτε ἀνεπίληπτος. Διὰ νὰ παρέχω σαφεστέραν τὴν σημερινὴν κατάστασιν ἀνακοινῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει οὔτε κτηματολόγιον οὔτε, κἂν πίναξ τῶν κτημάτων, τῶν μονῶν, ὑπάρχουν δὲ πλεῖστα κτήματα ἀγνοούμενα. Καὶ προσθέτω τὴν πληροφορίαν ὅτι μόνον οἱ μοναὶ τῆς ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν ἔχουν ἐκκρεμεῖς δίκας 1.200.

§11Χ. ΛΑΔΑΣ. Καὶ ὅλαι προωρισμέναι διὰ νὰ χαθοῦν.

§12Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐπιδιώκεται ἡ ἐκκρεμότης τῶν δικῶν, καὶ ὄχι ἡ ἐκκαθάρισις, διότι ἡ ἐκκρεμότης παρέχει εἰς τοὺς διαχειριστὰς περισσοτέρας εὐκαιρίας ἐκμεταλλεύσεως. Ὑπάρχουν συνεπῶς βάσιμοι προβλέψεις ὅτι ἐντὸς ὀλίγου χρόνου ὁλόκληρος ἡ μοναστηριακὴ περιουσία θὰ ἀπορροφηθῇ διὰ τῆς μεθόδου τῶν δικαστικῶν καὶ τῶν δικηγορικῶν ἐξόδων. Ἐκτὸς δὲ τῶν οἰκονομικῶν τούτων συνεπειῶν ἔχομεν καὶ τὰς ἠθικάς, τὰς συνισταμένας εἰς τὸ ὅτι οἱ μοναχοὶ ἀπεσπάσθησαν ἀπὸ τὴν κυρίαν αὐτῶν ἀποστολήν, κατατριχόμενοι ὑπὸ δικαστικῶν ἀγώνων, ἀμοιβαίων καταγγελιῶν καὶ καταδιώξεων. Αὐτὴν τὴν κατάστασιν, κύριοι βουλευταί, θέλομεν νὰ θεραπεύσωμεν μὲ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θέτομεν ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν σήμερον. Τροποποιοῦμεν πρῶτον τὴν διοίκησιν, καταργοῦμεν τὸ ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον καταργοῦμεν εἰσέτι τὴν διαχείρισιν τῶν ἡγουμενοσυμβουλίων, ἱδρύομεν οἰκονομικὸν ὀργανισμὸν τοῦ ὁποίου τὸ ἐκτελεστικὸν συμβούλιον συνετέθη κατὰ τρόπον ἀπολύτως ἀξιόπιστον. Τοπικῶς ἱδρύομεν συμβούλιον ἀποτελούμενον ἀπὸ τὸν Μητροπολίτην, τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, τὸν διευθυντὴν τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον. Φρονοῦμεν ὅτι τοιαύτη σύνθεσις τῆς διοικήσεως ἀποτελεῖ πλήρη ἐγγύησιν. Ἡ κεντρικὴ διοίκησις συνίσταται ἐκ τριῶν ἀντιπροσώπων τῆς ἱεραρχίας καὶ τεσσάρων λαϊκῶν μελῶν, ἤτοι ἑνὸς Συμβούλου τῆς Ἐπικρατείας, ἑνὸς νομικοῦ συμβούλου, ἑνὸς διευθυντοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκ τοῦ γενικοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Δημοσίου λογιστικοῦ. Δὲν ἀμφιβάλλομεν, ὅτι καὶ Βουλὴ συμμερίζεται, ὅτι ἔγινεν κατὰ τὸν πλέον ἀξιόπιστον τρόπον ἡ σύνθεσις τοῦ Συμβουλίου. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, κατὰ καθῆκον, ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπάρχει ἐπιφύλαξις τῆς ἱεραρχίας, ἐπιθυμούσης, ὅπως τοῦ ἑπταμελοῦς κεντρικοῦ συμβουλίου τὰ τέσσαρα μέλη εἶναι ἱεράρχαι, καὶ μόνον τὰ τρία λαϊκά. Εὑρέθημεν εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ μὴ συμφωνήσωμεν μὲ τὴν πρότασιν ταύτην, διὰ μόνον τὸν λόγον ὅτι δὲν πρόκειται περὶ κανονικοῦ ζητήματος, ὁπότε βεβαίως ὁ λόγος θὰ ἀνῆκεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ διαχειρίσεως οἰκονομικῆς, καὶ ἑπομένως πρὸς τὸ συμφέρον ἀκριβῶς τῆς ἐκκλησίας, πρέπει ἡ πλειοψηφία ν’ ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἁρμόδια πρόσωπα. Ἀλλὰ δὲν τροποποιοῦμεν μόνον τὸν τρόπον τῆς διοικήσεως τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας, κύριοι βουλευταί. Τροποποιοῦμεν ἐπίσης, καὶ εἰς τοῦτο βεβαίως ἔγκειται ἡ ἰδιαιτέρα σημασία τοῦ νομοσχεδίου, τροποποιοῦμεν καὶ τὸν προορισμὸν αὐτῆς. Δὲν εἶναι πλέον προορισμὸς ἡ διαχείρισις, προορισμὸς τάσσεται ἡ ρευστοποίησις. Ὁρίζομεν ὅτι ἡ Μοναστηριακὴ περιουσία, ἐκτὸς τῆς ὀλίγης, ἡ ὁποία θὰ παραμείνῃ πρὸς αὐτάρκειαν τῶν μονῶν, θὰ ρευστοποιηθῇ, μετὰ προηγουμένην ἀπογραφὴν καὶ ἀποτίμησιν αὐτῆς. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀποτιμήσεως θὰ ἐνεργηθῶσι ταχέως δημοπρασίαι, τὸ δὲ ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τίμημα θὰ ἐπενδυθῇ εἰς ἐθνικὰ χρεώγραφα, τὸ εἰσόδημα μόνον τῶν ὁποίων θὰ διατίθεται πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν ἐκκλησιαστικῶν σκοπῶν. Διότι δὲ ὑπὸ τὰς σημερινὰς οἰκονομικὰς κοινωνικὰς συνθήκας ἡ ρευστοποίησις εἶναι δυσχερές, προβλέπομεν ὡρισμένας εὐκολίας καὶ ὁρίζομεν ὅτι μόνον τὰ 20% τοῦ ἀντιτίμου εἶναι ἀνάγκη νὰ προκαταβάλλωνται, τὸ δὲ ὑπόλοιπον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταβάλλεται εἰς 10 ἐτησίας δόσεις πρὸς 8%. Ἐλπίζομεν ὅτι τοιουτοτρόπως προσφέρεται ταὐτοχρόνως ὑπηρεσία καὶ πρὸς τὴν ἐκκλησίαν καὶ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν. Ἂς προσδιορίσωμεν τώρα τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς σκοποὺς εἰς ἱκανοποίησιν τῶν ὁποίων θὰ διατίθεται τὸ εἰσόδημα τῆς ρευστοποιουμένης μοναστηριακῆς περιουσίας. Θὰ διατίθενται πρῶτον, διὰ τοὺς μισθοὺς τῶν ἱεραρχῶν καὶ τῶν ἱεροκηρύκων, καὶ εἶτα πρὸς ἐπικουρίαν τοῦ ἀπόρου ἐφημεριακοῦ κλήρου. Οἱ σκοποὶ οὗτοι ὑφίστανται βεβαίως καὶ σήμερον ἀναγεγραμμένοι εἰς τὸν νόμον περὶ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου. Δὲν ἱκανοποιοῦνται ὅμως, διότι δὲν ὑπάρχουν εἰσοδήματα, τὰ ὁποῖα ἐλπίζω ὅτι, διὰ τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν θὰ ἐξασφαλίσωμεν. Ἐναντίον τῆς πολιτικῆς ταύτης δύο ἔχουσιν ἐγερθεῖ ἀντιρρήσεις. Ἡ πρώτη ἀντίρρησις ἔχει ἐγερθεῖ ἐκ μέρους τῶν μονῶν. Ἡ δευτέρα ἐκ μέρους τῶν ἀκτημόνων. Ἐκ μέρους τῶν μονῶν ἡ ἀντίρρησις εἶναι νομική. Συνίσταται εἰς τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι ἀντιβαίνει εἰς τὸ σύνταγμα ἡ ἀπαλλοτρίωσις τῆς περιουσίας τῶν μονῶν. Ἀλλ’ ἡ ἀντίρρησις ἔχει προφανῶς διατυπωθῇ πρὸ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ νομοσχεδίου ἡμῶν, διότι κατὰ διατύπωσιν τοῦ σχεδίου τούτου οὐδεμίαν μονὴ ἀποστερεῖται τῆς περιουσίας αὐτῆς. Ἁπλῶς τό ἀντικείμενον αὐτῆς μετατρέπεται ἀπὸ ἀκινήτου εἰς κινητὸν καὶ κατατίθεται εἰς τὴν Τράπεζαν ἐπ’ ὀνόματι τῆς δικαιούχου μονῆς. Διατίθεται δὲ τὸ εἰσόδημα κατὰ πρῶτον καὶ πάλιν λόγον πρὸς συντήρησιν τῆς Μονῆς καὶ μόνου, ἐφ’ ὅσον ὅμως περισσεύει ὑπὲρ ἄλλων ἐπίσης ἐκκλησιαστικῶν σκοπῶν. Ἀλλὰ τοῦτο συνέβαινε καὶ πρότερον μὲ τὸν θεσμὸν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου, δὲν δύναται συνεπῶς νὰ διατυπωθῇ ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι παραβιάζεται τὸ Σύνταγμα. Ἀλλὰ τὸ Σύνταγμα δὲν θὰ παρεβιάζετο καὶ ἄν ἀκόμη ἐπρόκειτο περὶ ἀποστερήσεως τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας, διότι ὑπάρχουσι εἰδικαὶ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 119 συμφώνως πρὸς τὰς ὁποίας «εἰδικοὶ νόμοι εἶναι δυνατὸν νὰ ρυθμίσουν τὰ τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας». Ὑποστηρίζομεν ὅμως ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν χρειάζεται κἄν νὰ ἐπικαλεσθῇ τὸ ἄρθρον 119, διότι δὲν προκαλεῖ οὐδεμίαν ἀπολύτως ἀποστέρησιν περιουσίας. Οἱ ἀκτήμονες ἔχουν δίκαιον. Ὑποστηρίζουν, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὰ μεγάλα ἰδιωτικὰ κτήματα διετέθησαν ὑπὲρ τῶν ἀκτημόνων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, ἀποτελεῖ στοιχειώδη πρᾶξιν δικαιοσύνης καὶ τὰ μοναστηριακὰ κτήματα νὰ διατεθοῦν ἐπίσης ὑπὲρ αὐτῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου. Καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτε πρότινος χρόνου διεξήχθη συζήτησις διεπιστώθη ὁμοφωνία ἐπὶ τῆς ἀπόψεως ταύτης. Ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι διὰ νὰ ἀποδεχθῇ ἡ Πολιτεία τὴν ἄποψιν ταύτην, ἔπρεπε νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀναγράψῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν αὐτῆς τὰς δαπάνας τῆς συντηρήσεως τοῦ κλήρου, διότι καὶ αὐτὸς ὁ ἀγροτικὸς νόμος ὁ ὁποῖος ὁρίζει τὴν ἀπαλλοτρίωσιν προβλέπει τὴν διατήρησιν ἑνὸς ἐλαχίστου ποσοῦ συντηρήσεως τοῦ ἰδιοκτήτου, ἡ δὲ συνολικὴ μοναστηριακὴ περιουσία καὶ μὲ τὴν καλλιτέραν δυνατὴν διαχείρισιν θὰ ἀπετέλει τὸ ἐλάχιστον δυνατὸν τῆς συντηρήσεως τοῦ κατωτέρου ἰδίως κλήρου. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Πολιτεία δὲν εὑρίσκεται σήμερον εἰς θέσιν νὰ ἀναλάβῃ αὐτὴ τὸ βάρος τῆς συντηρήσεως τοῦ κλήρου, θὰ διέπραττε πρᾶξιν ἄδικον, ἐάν, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τοὺς πτωχοὺς ἀγρότας, κατεδίκαζε τοὺς πτωχοὺς κληρικούς. Ἀπὸ τῶν σκέψεων τούτων ὁρμώμενοι κατελήξαμεν εἰς τὴν μέσην λύσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ὁρίζομεν ὅτι προκειμένου περὶ τῶν συνεταιρισμῶν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ κτηνοτρόφων δὲν θὰ ἐνεργοῦνται δημοπρασίαι, ἀλλὰ θὰ λαμβάνεται ὡς βάσις ἡ ἀποτίμησις, θὰ δύναται δὲ καὶ κάτω τῆς ἀποτιμήσεως μέχρι 25% νὰ χορηγεῖται ὑπὲρ αὐτῶν τὸ μοναστηριακὸν κτῆμα, ὁ δὲ τόκος νὰ κατέλθῃ μέχρις 6%. Πιστεύομεν ὅτι ἡ λύσις αὕτη ὑπηρετεῖ τοὺς ἀκτήμονας, χωρὶς νὰ ἀποστερῇ ὁλοσχερῶς καὶ τὴν ἐκκλησίαν τῶν περιουσιακῶν αὐτῆς στοιχείων. Περαιτέρω, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐγεννᾶτο, ἦτο, ποῖος θὰ ἀνελάμβανε τὴν ἐκτέλεσιν τῆς πολιτικῆς ταύτης. Ἐτονίσθη προηγουμένως ὅτι τὸ ἡγουμενοσυμβούλιον εἶναι ἀκατάλληλον, καὶ ὑπὸ τὰς σημερινὰς μάλιστα συνθήκας κατὰ μείζονα λόγον, ἐφ’ ὅσον ἀντικειμενικὸς σκοπὸς τίθεται πλέον ἡ ρευστοποίησις τῶν κτημάτων. Θὰ ἀπετέλη λοιπὸν σφάλμα ἐὰν ἠθέλαμεν νὰ τοὺς ἐμπιστευθῶμεν τὸ ἔργον τῆς ρευστοποιήσεως. Ἐσκέφθημεν μήπως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν ἐμπιστευθῶμεν κατὰ τόπους εἰς δημοσίας ἀρχὰς τὸν ταμίαν ἢ εἰς τὸν ἔφορον, ἀλλ’ εἶναι προφανὲς ὅτι ἐκεῖνοι μὲν στεροῦνται χρόνου, θὰ εἶχον δὲ ἀνάγκην προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο προσωπικὸν προσωρινὸν ἑπομένως ἀκατάλληλον, καὶ δὲν ἐκρίθη σκόπιμον νὰ τοῦ ἐμπιστευθῶμεν τὴν διαχείρισιν μιᾶς κολοσσιαίας ὑποθέσεως, ἡ ὁποία ὑπερβαίνει περίπου τὸ ἓν δισεκατομμύριον κατὰ τοὺς πιθανωτέρους ὑπολογισμούς. Διὰ τοῦτο κατελήξαμεν εἰς τὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἡ Τράπεζα ἀνέλαβε τὸν καταρτισμὸν τοῦ κτηματολογίου τὴν ἀπογραφὴν τὴν ἀποτίμησιν, τὴν ἐνέργειαν τῶν δημοπρασιῶν τὴν εἴσπραξιν τῶν τιμημάτων, τὴν καταβολὴν τῶν δαπανῶν. Ἀπέναντι τούτων εἰσπράττει 4% ἐπὶ τῶν μισθώσεων καὶ τῶν τιμημάτων τῶν ἐκποιήσεων, ἐξασφαλίζει δὲ κατ’ ἔτος 3 ἑκατομμύρια. Ἐπροτιμήσαμεν τήν ὁδὸν τοῦ ποσοστοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον περιέχονται προκαταβολικῶς αἱ δαπάναι τοῦ προσωπικοῦ, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὴν πεῖραν τῆς συμβάσεως τῶν ἀνταλλαξίμων. Κατὰ τὸ ἔτος 1929 ἡ ὑπηρεσία τῶν ἀνταλλαξίμων ἐδαπάνησε ἔξοδα διαχειρίσεως 21.529.000, προμήθειαν δὲ τῆς Τραπέζης 3.748.000 δηλαδὴ ἐν συνόλῳ 25.277.000. Ἐσκέφθημεν ὅτι εἶναι ἀπείρως συμφερότερον τὸ ποσοστὸν τὸ περιέχον προκαταβολικῶς τὰς δαπάνας τοῦ προσωπικοῦ διὰ νὰ προλάβωμεν τὴν πίεσιν πρὸς δημιουργίαν ἑκάστοτε ὑπεραρίθμου προσωπικοῦ. Αὐταί, κύριοι βουλευταί, εἶναι αἱ γενικαὶ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον θέτομεν σήμερον ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν. Ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προσφέρεται διπλῆ θεμελιώδης ὑπηρεσία πρὸς τὴν ἐκκλησίαν, πρῶτον οἰκονομικήν διότι πολλαπλασιάζονται τὰ ἔσοδα αὐτῆς εἰς τρόπον ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ καὶ ἡ ἐνίσχυσις τοῦ πάσχοντος σήμερον κατωτέρου ἐνοριακοῦ κλήρου. Ἀλλὰ προσφέρομεν ἐπίσης ἐξ ἴσου θεμελιώδη ἠθικὴν ὑπηρεσίαν, διότι ἀπαλλάσσομεν τὴν ἐκκλησίαν ἀπὸ τοὺς πειρασμοὺς καὶ τὰς παρεξηγήσεις τῶν οἰκονομικῶν διαχειρίσεων καὶ τῆς παρέχομεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ συγκεντρωθῇ εἰς τὰ πνευματικὰ ἔργα της καὶ νὰ ἐκπληρώσῃ ἐπαρκέστερον τὴν μεγάλην ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ ἀποστολήν της. (χειροκροτήματα).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως ἐκχωρήσεως προνομίου κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῆς τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βουδούρης.

§14Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καθ’ ὅσον δὲν διενεμήθη οὔτε κἄν κατηρτίσθη ἡ ἔκθεσις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ δύναται νὰ εἶναι ἀξία συγχαρητηρίων ὄχι διὰ τὴν βραδύτητα ἀλλὰ διὰ τὴν ἐργατικότητα τὴν ὁποίαν ἐπέδειξε πρὸς συζήτησιν σοβαροῦ νομοσχεδίου ὡς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Καθ’ ὅλην τὴν ἑβδομάδα ἐγένοντο ὁλονύκτιοι συνεδριάσεις ὅπως δὲ εἴχομεν μείνει σύμφωνοι μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου προέδρου τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς αἱ ἀπορίαι αἱ γεννηθεῖσαι παρὰ τὴν συζήτησιν ἐπρόκειτο νὰ λυθοῦν κατὰ τὴν τελευταίαν τοιαύτην ἡ ὁποία ὡρίσθη δι’ ἀπόψε τὴν 10ην μ.μ. Διενεμήθησαν δὲ καὶ προσκλήσεις καὶ ἐκλήθη ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ τὰς ἀπορίας αὐτὰς καὶ νὰ δοθῇ ἐντολὴ ὅπως καταρτισθῇ ἡ ἔκθεσις ἐκ μέρους τῶν εἰσηγητῶν. Ἐνῷ λοιπὸν ἐλάβομεν τὴν ἀπόφασιν νὰ συνεδριάσωμεν ἀπόψε τὴν 10ην τῆς νυκτὸς αἴφνης βλέπω τὸ νομοσχέδιον ἐγγεγραμμένον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Φρονῶ ὅτι ὄχι ἡ Βουλὴ ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι εἴμεθα μέλη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ἔχομεν μορφώσει γνώμην ἐπὶ τῆς ἐν λόγῳ συμβάσεως. Θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἀναβάλλῃ μέχρι τῆς Δευτέρας τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ μέχρις ὅτου καταρτισθῇ καὶ ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς.

§15Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Χωρὶς νὰ παρεξηγηθῶ δηλῶ ὅτι θὰ ἐπιμείνω μέχρι τέλους εἰς τὸ νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις καθ’ ὅσον πρὸ ἡμερῶν ὡρίσαμεν τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ ἐβάλλαμεν τὸ νομοσχέδιον διὰ σήμερον. Ἐγένετο προηγουμένως δήλωσις πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ἀπεφασίσθη ὅτι ἐφ’ ὅσον ἔχομεν ἐγκαίρως τὰς ἐκθέσεις θὰ συζητηθῶσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Βέβαια τὸ ζήτημα εἶναι ἐνδιαφέρον ἀλλὰ ξεύρετε αὐταὶ αἱ συμβάσεις ποίας ἀντιδράσεις εὑρίσκουν, σᾶς ζητῶ νὰ ἔλθητε ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ εἴπητε τὰς ἀντιρρήσεις σας διὰ νὰ τὰς συζητήσωμεν καὶ νὰ φθάσωμεν εἰς ἕνα ἀποτέλεσμα, ἀλλέως δὲν θὰ προφθάσωμεν. Παρακαλῶ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως νὰ μὴ ἐπιμείνῃ, διότι δηλῶ ὅτι δὲν θὰ ὑποχωρήσω ζητῶ νὰ συζητηθῇ σήμερον.

§16Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔχομεν τὰ στοιχεῖα.

§17Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐπρόφθασεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ γράψῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§18Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἐπροφθάσαμεν νὰ δώσωμεν ἐξηγήσεις.

§19Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς τὰς δώσωμεν ὅλας, εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ σᾶς δώσωμεν ὅλας τὰς ἐξηγήσεις, νὰ σᾶς διαλύσωμεν ὅλας τὰς ἀπορίας, νὰ πάρωμεν ὅλας τὰς εὐθύνας αἱ ὁποῖαι μᾶς ἀνήκουν διὰ νὰ προικίσωμεν τόν τόπον μὲ μίαν ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων προόδων.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηλίας ὡς εἰσηγητὴς ἔχει τὸν λόγον.

§21Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Εἶσθε εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας βέβαια;

§22Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Πῶς ἠμπορεῖτε νὰ μὲ χαρακτηρίζετε ὡς εἰσηγητὴν τῆς μειοψηφίας, ἀφοῦ δὲν μᾶς ἐδόθη καιρὸς νὰ κάμωμεν τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ τῆς συγκοινωνίας, ἥτις ὡρίσθη διὰ τὰς 10 μ.μ. τῆς σήμερον πρὸς λῆψιν ὁριστικῶν ἀποφάσεων, κατόπιν τῶν ἀλλεπαλλήλων συνεδριάσεών μας καθ’ ὅλην τὴν ἑβδομάδα; Ἀπὸ τὴν συνεδρίασιν δὲ ταύτην θὰ ἐφαίνετο τίνων εἰσηγητὴς θὰ ἤμην τῆς μειοψηφίας ἢ τῆς πλειοψηφίας τῶν μελῶν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Εἴχομεν δὲ ὁρίσει τὴν τελικὴν συζήτησιν διὰ σήμερον διότι ἡ συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ εἶχε προσδιορισθῇ διὰ τὴν 18ην τοῦ μηνὸς μέχρι τῆς ὁποίας θὰ εἶχα τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον νὰ συντάξω καὶ ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν. Ἀλλ’ ἀνεγράφη σήμερον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ οὕτω ματαιώνεται καὶ ἡ λῆψις τελικῶν ἀποφάσεων τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἡ ὑποβολὴ ἐκθέσεως. Ὀφείλω δὲ νὰ σᾶς δηλώσω ὅτι θὰ ἐψήφιζα τὴν σύμβασιν ἀρκεῖ νὰ τὸ ἐζήτει ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἐὰν ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις ἤθελε χωρὶς τροπολογίας νὰ ψηφισθῇ πάλιν θὰ τὴν ἐψήφιζα ἀφοῦ θέτει καὶ ζήτημα ἐμπιστοσύνης ὡς ἐδήλωσεν ἤδη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν προβαίνω δὲ εἰς κρίσεις ἐπὶ τῆς συμβάσεως τὸ κάμνω ἐκπληρῶν ἁπλῶς ἕν καθῆκον, τὸ ὁποῖον μοῦ ἀνέθεσεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ὅπερ ὀφείλω νὰ τὸ ἐκπληρώσω. Ὑποθέτω ὅτι αἱ κρίσεις καὶ αἱ παρατηρήσεις μου θὰ εἶναι ἀμερόληπτοι τοσοῦτον μᾶλλον, καθ’ ὅσον βγαίνουν ἀπὸ ἀριθμοὺς οἱ ὁποῖοι εἶναι πολὺ εὔγλωττοι ὅπως γνωρίζετε. Ὀφείλω ἀκόμη νὰ σᾶς δηλώσω ὅτι ἐνόμιζον, ὅτι ἡ συζήτησις θὰ ἐγίνετο τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα ὅπως ἀρχικῶς εἶχεν ὁρισθῆ σᾶς τὸ λέγω δὲ διὰ νὰ ζητήσω τὴν ἐπιείκειαν σας διότι ἔρχομαι ἀπροετοίμαστος, νὰ ὁμιλήσω. Κατέχω βεβαίως τὸ ζήτημα ἀλλὰ δὲν εἶχον τὸν καιρὸν νὰ κατατάξω μεθοδικῶς τὰ ἐξεταστέα θέματα. Ἐξ ὅσων ἀνελήφθην εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἀνεγνωρίσθη ἡ ἀνάγκη τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ αὐτομάτου συστήματος τηλεφώνων εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ γενικῶς εἰς τὸ συγκρότημα Ἀθηνῶν Πειραιῶς καὶ Περιχώρων. Ἀνεγνωρίσθη ὡσαύτως ὅτι τὰ Γερμανικὰ βιομηχανικὰ προϊόντα εἰς τὸ εἶδος τοῦτο εἶναι τὰ εὐθηνότερα, καὶ τὰ μηχανήματα καὶ τὰ ὄργανα καὶ οἱ στῦλοι καὶ ὁ χαλκὸς καὶ τὰ σύρματα καὶ συνεπῶς καὶ τὰ καλώδια καὶ ἐν γένει τῆς Γερμανικῆς ταύτης βιομηχανίας τὰ εἴδη εἶναι εὐωνότερα καὶ ὅτι θὰ ἔπρεπε αὐτὴ νὰ προτιμηθῇ διότι ἐπὶ πλέον ἔχομεν μίαν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τῆς Γερμανίας νὰ ἀγοράζωμεν τὰ προϊόντα της ἐφόσον καὶ ἐκείνη ἀγοράζει τὰ ἰδικά μας. Ἡ δὲ ἑταιρεία Siemens καὶ Halske, ἐὰν ἐκπροσωπῶ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, ἐθεωρήθη μία τῶν καλλιτέρων καὶ σοβαρωτέρων ἑταιρειῶν τῆς Εὐρώπης. Ἐπομένως ἐκρίθη κατάλληλον νὰ κατασκευάσῃ τὰ τηλεφωνικὰ δίκτυα καὶ ἐγκαταστήσῃ τὰ μηχανήματά της. Ὅπως δὲ συνιστᾶται ἡ ἀνώνυμος ἑταιρεία, δὲν ἔχει τίποτε τὸ ἐξαιρετικόν, ἂν πάρωμεν τὴν ἄποψιν τῆς ἑταιρείας, καὶ ὅτι σχετικῶς ὁρίζει ὁ νόμος περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Αἱ μετοχαί, τὰ χαρτιά της, πρέπει νὰ ἔχουν ἕνα τόκον, ὡς εἶναι ὁ τόκος τῆς ἀγορᾶς, τὸ διοικητικὸν συμβούλιον παίρνει μίαν ἀποζημίωσιν τὴν συνειθισμένην, ὅπως εἰς ὅλας τὰς ἀνωνύμους ἑταιρείας. Ἡ ἑταιρεία θὰ ἔχῃ διοίκησιν, θὰ ἔχῃ τὰ ἔξοδά της φυσικά. Ἐπομένως ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἑταιρείας δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ ψεκτόν, τίποτε τὸ ὑπερβολικόν. Διότι σήμερον αἱ ἀξίαι πρέπει νὰ δίδουν ἕνα τόκον 10%, ὡς ἔχουν τὰ πράγματα διὰ νὰ μποροῦν νὰ σταθοῦν εἰς τὴν ἀγοράν μας. Ἐπομένως τίποτε τὸ ὑπερβολικὸν δὲν ὑπάρχει ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ἐν τῇ συμβάσει. Ὑπάρχει τώρα ἡ ἄποψις τοῦ Κράτους, ἡ ἄποψις τῆς χρηματοδοτήσεως τῶν ἔργων. Ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος κάμνει τοῦτο πρέπει νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον εἶναι ὁ ἁρμόζων, ὁ πρέπων τρόπος, ὁ ὁποῖος θ’ ἀγάγῃ ὁπωσδήποτε εἰς τιμολόγια τῶν συνδρομητῶν ἀνεκτά. Τὸ Κράτος δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ ἐκδώσῃ μετοχάς. Τῆς δίδει 8% βασικὸν μέρισμα, δίδει 2% πρόσθετον μέρισμα ἐν συνόλῳ 10%. Πέραν αὐτοῦ ἡ ἑταιρεία μπορεῖ νὰ πραγματοποιήσῃ καὶ ἄλλο μισό, ἄλλο ἕνα (1) ἀκόμη· πιὸ πέρα ὅμως ὄχι διότι μπορεῖ ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ ζητήσῃ ἐλάττωσιν τῶν τιμολογίων καί, ἑπομένως νὰ καταβιβάσῃ τὸ μέρισμα εἰς 9% οὕτω δὲ δύναται νὰ συγκρατήσῃ ὁπωσδήποτε τὸ μέρισμα εἰς τὸ 10%. Ἡ ἑταιρεία ὅμως ἔχει ὡρισμένην δικαιοδοσίαν. Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον ἠμπορεῖ νὰ κρύπτῃ μέρος τῶν κερδῶν μεταβιβάζον ταῦτα εἰς ὡρισμένα κονδύλια κατὰ τὸ τρίτον καὶ τέταρτον ἔτος ἑκάστης τριετίας τῶν ὁποίων τὸ μέρισμα (ἑκάστου τρίτου καὶ τετάρτου ἔτους) λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει ὡς βάσις διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν τιμῶν. Θὰ εἴπητε: πῶς εἶναι δυνατὸν τὰ δύο πρῶτα ἔτη νὰ εἶναι μεγάλα τὰ κέρδη καὶ τὰ ἄλλα δύο μικρά; Ἔχει τὴν εὐχέρειαν τὸ διοικητικὸν συμβούλιον νὰ αὐξάνῃ κατὰ 1% τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου τὰς κρατήσεις ἀποσβέσεως, καὶ κατὰ 3% τὰς κρατήσεις ἀνανεώσεως ἀπὸ 2 εἰς 5%. Ἡ δὲ Γενικὴ Συνέλευσις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μεταφέρῃ εἰς νέον 1% τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου ἢ καὶ πλέον. Καὶ ἐπειδὴ εἶναι ἀναφαίρετον δικαίωμα τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως καὶ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου δὲν ἠμπορεῖ δὲ νὰ ἐπέμβῃ τὸ ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας, δύναται νὰ ἐμφανίζῃ ἡ ἑταιρεία, σύμφωνα μὲ τὸ συμφέρον τῶν μετόχων αὐτῆς τὰ τελευταῖα δύο ἔτη ἑκάστης τετραετίας, μερίσματα μὴ ὑπερβαίνοντα τὰ 10% κατὰ μέσον ὅρον εἰς ἀμφοτέρας τὰς χρήσεις. Δηλαδὴ ὑποβιβάζει ὁπωσδήποτε τὰ μερίσματα εἰς τὸ ὅριον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ὅταν εἶναι ταῦτα δὲν εἶναι ἀπαιτητὴ κατὰ τὴν σύμβασιν ἡ ἀναθεώρησις ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἐνῷ κατὰ τὰ δύο πρῶτα ἔτη δύναται νὰ διανέμῃ μερίσματα ἀνώτερα. Τὸ Κράτος δίδει τὴν εὐχέρειαν εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ ἐκδώσῃ τὰς μετοχὰς αὐτῆς καὶ τὰς κυκλοφορήσῃ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀγορὰν καὶ εἰς τὴν Εὐρωπαϊκήν. Ὡς εἶπον ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ λόγου μου αἱ μετοχαὶ πρέπει νὰ ἔχουν ἕνα τόκον 10%, ὅπως συνήθως ὁ τόκος τῶν ἐσωτερικῶν Κρατικῶν χαρτιῶν. Ἴσως νὰ φθάσουν καὶ 2 ἢ 3 μονάδας πέραν τοῦ ἀρτίου εἰς τὰ πρῶτα ἔτη. Ἴσως ἐὰν τοποθετηθοῦν αἱ μετοχαὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἔνθα τὸ προσφυγικὸν δάνειον 7% 1924 τιμᾶται εἰς τὸ ἄρτιον ἡ πίστις ἡμῶν εἶναι καλλιτέρα νὰ φθάσουν 10 καὶ 15 μονάδας πέραν τοῦ ἀρτίου, διότι παρουσιάζουν καὶ ἄλλα πλεονεκτήματα. Τὰ πλεονεκτήματα εἶναι: πρῶτον, τὸ 10 τοῖς ἑκατὸν μέρισμα εἶναι ἀσφαλές, δεύτερον, καὶ πέραν τοῦ 10% εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ καὶ μισὸ ἢ 1 ἀκόμη. Τρίτον, εἶναι ἀφορολόγητον τὸ εἰσόδημα τῶν μετοχῶν αὐτῶν. Τέταρτον ἔχει ἐγγύησιν τό Κράτος, οὕτως εἰπεῖν, διὰ τὸ βασικὸν μέρισμα, τὸ 8%. Διότι κατὰ τὴν τυχὸν ἐξαγορὰν ὑπὸ τοῦ Κράτους κατὰ τὸ 13ον ἔτος γίνεται τὸ ἑξῆς: Ἄν εἰς τὰ προηγούμενα ἔτη δὲν ἐπραγματοποιήθη βασικὸν μέρισμα 8% τὸ Κράτος ὑποχρεοῦται νὰ καταβάλῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν μέχρι συμπληρώσεως τοῦ μερίσματος εἰς 8% δι’ ὅλα τὰ ἔτη καὶ ἔπειτα νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξαγοράν. Εἰς τὸ τέλος δὲ τοῦ προνομίου, τὸ ἀποθεματικὸν τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι τὸ ⅓ τοῦ μετοχικοῦ, πρῶτον αὐτὸ θὰ φροντίσῃ νὰ συμπληρώσῃ τὸ βασικὸν μέρισμα, ἂν δὲ δὲν φθάσῃ τὸ ἀποθεματικὸν τότε τὸ Κράτος θὰ συμπληρώσῃ τοῦτο διὰ τὰ πέντε τελευταῖα ἔτη. Θὰ συμβῇ ἐννοεῖται τοῦτο ἂν τὸ μέρισμα πέσῃ τυχὸν κάτω τοῦ βασικοῦ 8% Ἔπειτα ἔχομεν τὴν ἐπικαταλλαγὴν δηλαδὴ ἄν κατὰ τὸ 13ον ἔτος ἐξαγοράσῃ τὸ Κράτος τὸ προνόμιον θὰ δώσῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν καὶ 20% τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου λόγω προώρου στερήσεως τοῦ προνομίου της, δηλαδὴ ἡ μετοχὴ τῶν 100 θὰ ἐξοφληθῇ πρὸς 120. Ἄν δὲν πραγματοποιηθῇ ἡ ἐξαγορὰ θὰ ἐξωφληθῇ ἡ μετοχὴ πρὸς 133 εἰς τὸ τέλος τοῦ προνομίου, διότι πέρνει τὴν ἀξίαν τῆς μετοχῆς καὶ τὸ ἀποθεματικὸν κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ φθάσῃ σύμφωνα μὲ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως τὸ ⅓ τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου.

§23Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν λέγει ἡ σύμβασις ὅτι τὸ ἀποθεματικὸν περιέρχεται εἰς τὴν Ἑταιρείαν.

§24Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Τὸ λέγει.

§25Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὄχι, γίνεται ἕνας γενικὸς ὑπολογισμὸς εἰς τὸν ὁποῖον συμπεριλαμβάνεται τὸ ἀποθεματικόν. Ἰδοὺ τὶ λέγει τὸ ἄρθρον 35 εἰς τὸ τέλος: (ἀναγινώσκει). «Πᾶσα ἡ λοιπὴ εἰς μετρητὰ, χρεώγραφα, ἀπαιτήσεις ἢ ἀξίας παντὸς εἴδους περιουσία παραμένει κτῆμα τῆς Ἑταιρείας. Ἐφ’ ὅσον ἡ ἀξία τῶν λοιπῶν τούτων περιουσιακῶν στοιχείων εἶναι μεγαλειτέρα, 1) τοῦ συνόλου τῶν ὑποχρεώσεων τῆς Ἑταιρείας, συμπεριλαμβανομένης τῆς ἐκτελέσεως τοῦ Ἰσολογισμοῦ τοῦ τελευταίου ἔτους ἐκμεταλλεύσεως. 2) τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου, 3) τοῦ ἀποθεματικοῦ καί, 4) τοῦ τυχὸν συμφώνως τῇ παραγρ. 1 ἐδάφ. 2 ποσοῦ, περιέρχεται τὸ ὑπόλοιπον εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Κράτους. Κατὰ συνέπειαν δὲν παραμένει εἰς τὴν ἑταιρείαν, ἀλλὰ τίθεται εἰς τὸν γενικὸν ὑπολογισμόν, συνυπολογίζεται δηλαδὴ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν τὴν στιγμὴν ἐκείνην.

§26Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι. Σύμφωνα μὲ τὴν διάταξιν αὐτὴν ἡ ἑταιρεία θὰ κρατήσῃ τὰ χρήματα διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὸν ἰσολογισμὸν τοῦ τελευταίου ἔτους, θὰ κρατήσῃ τὸ ἀποθεματικόν, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ ⅓ τοῦ μετοχικοῦ, θὰ κρατήσῃ μετοχικὸν κεφάλαιον, θὰ κρατήσῃ παρὰ κάτω ὅτι τυχὸν ἀπαιτεῖται πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ βασικοῦ μερίσματος ὡς καὶ ἄλλα ὡρισμένα κονδύλια, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ κρατήσῃ, διότι εἶναι λογαριασμοὶ ἐκκρεμεῖς, καὶ πέραν αὐτῶν, ἄν ὑπάρχῃ περιουσία θὰ περιέλθῃ εἰς τὸ Κράτος. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ ἄποψις ἡ ἰδική μου εἶναι ὀρθή.

§27Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὸ ἀποθεματικὸν ὑπολογίζεται ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἰς ἐκπλήρωσιν ὡρισμένων ὑποχρεώσεων μπαίνει εἰς τὸν γενικὸν λογαριασμὸν.

§28Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ὄχι, λέγει τὸ ἄρθρον σαφῶς ἄν εὕρετε περιουσίαν παραπάνω ἀπὸ αὐτὰ καὶ ἀπὸ αὐτὰ θὰ τὴν πάρῃ τὸ Κράτος. Ποῖα εἶναι αὐτὰ καὶ αὐτά. Παραπάνω ἀπό τό μετοχικόν, παραπάνω ἀπὸ τὸ ἀποθεματικόν, παραπάνω ἀπὸ τόν ἰσολογισμὸν τοῦ τρέχοντος ἔτους καὶ ἀπὸ τὰς ὑποχρεώσεις ποὺ ἔχει. Ἄν εὕρετε πέραν αὐτῶν περιουσίαν θὰ τὴν πάρῃ τὸ Κράτος. Αὐτό τὶ σημαίνει; Ὅτι τὸ μετοχικὸν κεφάλαιον, τὸ ἀποθεματικὸν κεφάλαιον τὰ ἀπαιτούμενα ποσὰ διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ ἰσολογισμοῦ τῆς τελευταίας χρήσεως, αἱ ὑποχρεώσεις της καὶ τά συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον τὸ ὡρισμένον πρὸς συμπλήρωσιν τυχὸν τοῦ βασικοῦ μερίσματος ποσοῦ παραμένουν ὅλα περιουσία τῆς ἑταιρείας. Πέραν αὐτῆς τῆς περιουσίας ἂν θὰ εὕρῃ τὸ Κράτος θὰ τὴν κάμῃ κτῆμά του. Ἔτσι εἶναι. Λοιπὸν αὐτὰ θὰ παράσχουν βέβαια τὴν εὐχέρειαν εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ ἐξεύρῃ τὰ χρήματα τοποθετοῦσα τὰς μετοχὰς αὐτῆς μὲ τά πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξα καὶ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους, ὅτι δὲν θὰ κατέλθῃ τὸ μέρισμα κάτω τοῦ 8%...

§29Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σχετικῶς μὲ ἐκεῖνα ποὺ εἴπατε πρὸ ὀλίγου μὴ λησμονῆτε ὅτι ἡ ἑταιρεία θὰ πιστωθῇ διά τὴν κατασκευὴν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πραγματικῶν δαπανῶν της. Δὲν θὰ πάρῃ δηλαδὴ ἰδιαιτέραν ἀμοιβήν, ὅπως παίρνουν πάντοτε ὅλαι αἱ ἑταιρεῖαι ἐπὶ τῶν γενικῶν ἐξόδων.

§30Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἐγὼ πρῶτος ἐτόνισα ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἑταιρείας εἶναι κανονικὸν τὸ πρᾶγμα, δὲν εἶναι τίποτε τὸ ἐξαιρετικόν.

§31Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ 20% εἶναι ἡ ἀμοιβὴ τῆς ἑταιρείας, ἂν στερηθῇ τοῦ προνομίου. Μᾶς λέγει δηλαδὴ δῶστέ μου αὐτὰ ποὺ ἐδαπάνησα καὶ κάτι διὰ τὴν ἀμοιβήν μου.

§32Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἰς τὸ 13ον ἔτος κατὰ τὴν τυχὸν ἐξαγορὰν τοῦ προνομίου ἐκτὸς τῆς ἐπικαταλλαγῆς τοῦ 20% παίρνει καὶ τὸ ἥμισυ τοῦ ἀποθεματικοῦ κεφαλαίου, ὅπερ θὰ εἶναι τότε 12% περίπου ἐπὶ τοῦ μετοχικοῦ, ἑπομένως τὸ ἥμισυ αὐτὸ θὰ εἶναι ἕνα 5% ἔστω, ἐπὶ τοῦ μετοχικοῦ. Ἑπομένως τὸ ἥμισυ τοῦτο καὶ ἡ ἐπικαταλλαγὴ θὰ εἶναι 25%. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἑταιρείας εἶναι ὅλα κανονικά, διότι βέβαια ἡ ἑταιρεία ἡ ὁποία ἔρχεται ν’ ἀναλάβῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν, θὰ ζητήσῃ καὶ τὸ κέρδος της καὶ τὴν ἀποζημίωσίν της καὶ τὸν ἀνάλογον τόκον, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ σημερινὸς τῆς ἀγορᾶς μας. Θὰ φροντίσῃ βέβαια σχετικῶς μὲ τὰ κρατοῦντα κατὰ τὸν νόμον περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν νὰ καταβάλῃ ἐντὸς δεκαετίας ὅλον τὸ μετοχικὸν κεφάλαιον προσποριζομένη τοῦτο ἐκ τῆς χρηματαγορᾶς διὰ τῆς ἐκποιήσεως τῶν μετοχῶν, καὶ ὑπὲρ τὸ ἄρτιον μάλιστα, πραγματοποιοῦσα καὶ χρηματιστηριακὰ κέρδη. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἑταιρείας τὸ πρᾶγμα δὲν παρουσιάζει τίποτε τὸ ἀντικανονικόν, διότι αἱ ἑταιρεῖαι αὐτοῦ τοῦ εἴδους κέρδη ἐπιδιώκουν. Ἐπειδὴ ὁ κ. συνάδελφος διακόπτων με εἶπεν ὅτι ἐλαττοῦται ἡ ἐπικαταλλαγὴ τμηματικῶς κατὰ χρονικὰ διαστήματα μετὰ τὸ 13ον ἔτος, ἀπαντῶ ναὶ ἡ ἐπικαταλλαγὴ ἐλαττοῦται, ἀλλὰ συγχρόνως αὐξάνει τὸ ½ τοῦ ἀποθεματικοῦ. Κανονικὰ δὲ προχωρεῖ ἡ αὐξομείωσις, ὥστε εἰς οἱονδήποτε χρόνον ἡ ἐπικαταλλαγὴ δὲν κατέρχεται κάτω τοῦ 25% ἀντιθέτως αὐξάνει μέχρι 33% εἰς τὸ τέλος τοῦ προνομίου. Τὸ μετοχικὸν κεφάλαιον ὁρίζεται εἰς 17.500.000 δρχ. ἤτοι 500.000 λίρας, ὁ νόμος περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν ὁρίζει ὅτι τὸ μετοχικὸν κεφάλαιον κατὰ τὸ ¼ καταβάλλεται ἀμέσως, καὶ κατὰ τὰ ἄλλα ¾ ἐντὸς δεκαετίας. Ἡ σύμβασις δὲν ὁρίζει κἂν ρητῶς ὅτι θὰ κατατεθῇ τὸ μετοχικὸν κεφάλαιον ὅπως ὁρίζει ὁ νόμος περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, ἀλλ’ ἀναγράφει ὅτι θὰ κατατίθεται τὸ μετοχικὸν κεφάλαιον ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῶν παρουσιαζομένων ἑκάστοτε. Ἑπομένως δὲν γνωρίζομεν τὶ θὰ καταθέσῃ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς.

§33Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ὁρίζει τὸ ἐναντίον, δὲν γεννᾶται ζήτημα ὅτι ἰσχύει ὅ,τι ἐπὶ τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, ὅτι δηλαδὴ τὴν πρώτην φορὰν θὰ κατατεθοῦν 125.000 λιρῶν.

§34Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ὑποτίθεται τοῦτο. Ἔρχεται τώρα ἡ δευτέρα χρηματοδότησις δανείου. Ἡ ἑταιρεία λέγει εἰς τὴν σύμβασιν ὅτι θὰ προτείνω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἕν δάνειον. Ἄν ὁ τόκος εἶναι ἄνω τοῦ 8% ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπητε εἰς αὐτὴν ὅτι τὸ δάνειον αὐτὸ δὲν τὸ δέχεσθε. Τότε τὸ Κράτος εἶναι ὑποχρεωμένον κατὰ τὴν σύμβασιν νὰ χρηματοδοτήσῃ τὸ ἴδιον. Ἴσως αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς χρηματοδοτήσεως διὰ οὕτω προταθησομένου δανείου θὰ καταλήξῃ εἰς χρηματοδότησιν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εἶναι καλλίτερον νὰ λεχθῇ ὅτι τοὺς ὅρους τοῦ δανείου θὰ τοὺς κανονίσῃ τὸ Κράτος ὅπως εἰς αὐτὸ συμφέρουν, καὶ θὰ εἶναι εὐχερέστερον εἰς τὸ Κράτος νὰ ἐξεύρῃ δάνειον μὲ καλοὺς ὅρους εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διότι ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ὁ τόκος εἶναι 9½ περίπου διὰ τὰ κρατικὰ χρεώγραφα ἐνῷ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἡ πίστις μας εἶναι καλλιτέρα, διότι τὸ Κράτος δανείζεται μὲ 7%. Ἀπόδειξις εἶναι τὸ προσφυγικὸν δάνειον, τὸ ὁποῖον ἔχει τόκον 7% καὶ εὑρίσκεται ἤδη εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ἀρτίου. Καὶ αἱ μετοχαὶ συνεπῶς δύνανται νὰ τοποθετηθοῦν πολὺ καλὰ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, λόγῳ τῶν πλεονεκτημάτων των ὡς ἀνέφερα.

§35Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπιφυλάσσομεν εἰς ἑαυτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ κανονίσωμεν τὰ τοῦ δανείου.

§36Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Τώρα ἔρχεται τὸ ζήτημα τοῦ δανείου.

§37Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Πόσον ὑπολογίζετε ὅτι θὰ ἀνέλθῃ τὸ σύνολον τῶν ἔργων;

§38Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἰς 17.500.000 ὑπολογίζω ὅτι θὰ ἀνέλθῃ τὸ κόστος τῶν ἔργων μὲ τὰς προβλέψεις τὰς μελλοντικὰς μὲ 20.000 γραμμάς, εἰς 12.500.000 δὲ ἀνέρχεται τὸ μετοχικὸν κεφάλαιον, ἑπομένως ἐπὶ συνόλου 17½ ἑκατομμυρίων ἕνα 3% ὑπολείπεται διὰ τὸ ὁμολογιακὸν κεφάλαιον, ἀπέναντι τοῦ 70% τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου. Τὸ ὁμολογιακὸν αὐτὸ κεφάλαιον θὰ ἐξευρεθῇ διὰ δανείου. Ἡ μελέτη τῆς συμβάσεως μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ὑποθέσωμεν, μᾶλλον νὰ προδικάσωμεν τοὺς ὅρους τῆς ἑταιρείας. Ἡ ἑταιρεία μᾶς ἔχει προτείνει τὸ 1926 ἕνα δάνειον ἐξοφλητέον εἰς 7 χρόνια, τὸ δάνειον αὐτὸ ἦτο μᾶλλον εὐκολίαι πληρωμῶν βιομηχανικῶν προϊόντων. Τὸ ἴδιον περίπου δάνειον μᾶς προτείνει τώρα εἰς τὴν σύμβασιν τῶν ὑπεραστικῶν τηλεφώνων μὲ τοὺς αὐτοὺς περίπου ὅρους.

§39Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Κατὰ τὴν κατάθεσιν τῆς συμβάσεως παρέλειψα νὰ κάμω μίαν ἀνακοίνωσιν, ὅτι ἡ σύμβασις ὑπεγράφη μὲ ρητὴν δήλωσιν ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐμοῦ ὅτι τὸ δάνειον τὸ ὑπεραστικὸν πρὸς 9½% δὲν ἰσχύει καὶ θὰ ὑπογραφῇ μὲ τὴν ρητὴν ἐπιφύλαξιν ἐκ μέρους ἡμῶν ὅτι δὲν θὰ ἰσχύσῃ.

§40Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἤδη δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ δανείου αὐτοῦ. Ἁπλῶς ἐκ τῶν δεδομένων τὰ ὁποῖα ἔχομεν μέχρι τοῦδε, περὶ τοῦ τρόπου τῆς χρηματοδοτήσεως ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, δυνάμεθα νὰ συναγάγωμεν τὶ εἴδους δάνειον διὰ τὴν ἀστικὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν θὰ μᾶς προτείνῃ ἀφοῦ τὴν ἀφήνομεν ἐλευθέραν νὰ μᾶς προτείνῃ οἵους ὅρους θέλει αὕτη.

§41Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν θὰ ἐξαρτηθοῦν οἱ ὅροι.

§42Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Θὰ μᾶς προτείνῃ ἡ ἑταιρεία ἴσως καὶ τὰς προτάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν: ἢ δάνειον ἐξοφλητέον εἰς 7 χρόνια μὲ 10%, ἢ δάνειον ὅπερ τώρα μᾶς προτείνει πρὸς 9½% τόκον, μὲ δεκαετῆ μὲν ἐξόφλησιν ἀλλ’ ὄχι μὲ ἴσας τοκοχρεωλυτικὰς δόσεις ὅπως εἶναι ὁ συνήθης τύπος τῶν δανείων, ἀλλὰ 19.5% θὰ δώσωμεν τὸ πρῶτον ἔτος 18½% τὸ δεύτερον ἔτος, 17½% περίπου τὸ τρίτον ἔτος καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Τοκοχρεωλύσιον δὲν ὁρίζεται. Δὲν εἶναι τοκοχρεωλυτικαὶ δόσεις, ἀλλὰ μᾶς παίρνει παραπάνω τὸ πρῶτον ἔτος χρεωλύσιον.

§43Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν θὰ ἐξαρτηθοῦν ὅροι.

§44Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Δὲν κρίνω τὸ δάνειον τοῦτο, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐκ τῶν γεγονότων αὐτῶν προεικάζω τοὺς ὅρους τοῦ δανείου διὰ τὴν ἀστικὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν, τοὺς ὁποίους θὰ μᾶς προτείνῃ αὕτη. Ἐν τοιαύτῃ λοιπὸν περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον θὰ προτείνει αὐτοῦ τοῦ εἴδους δάνειον ὁμολογιακὸν ἡ ἑταιρεία ἐκ 5 ἑκατομ. χρ. φρ. δυνάμεθα νὰ συναγάγωμεν ἀσφαλῶς ὅτι ἡ πρότασις αὕτη τῆς ἑταιρείας νὰ μᾶς δανείσῃ 5 ἑκατομ. χρυσᾶ φράγκα πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἀπαιτουμένου ποσοῦ διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν 20.000 γραμμῶν δὲν θὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ συνεπῶς θὰ καταλήξῃ νὰ χρηματοδοτήσῃ τὸ Κράτος ἐπὶ τοῦ ὅλου κόστους τῶν ἔργων ἕνα 30%. Δηλαδὴ οἱ ὅροι του θὰ εἶναι παρεμφερεῖς πρὸς ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἀπεκρούσαμεν ὡς ἐδήλωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας καὶ θὰ χρηματοδοτήσῃ ἑπομένως τὸ Κράτος. Συνεπῶς ἡ χρηματοδότησις τῶν ἔργων αὐτῶν γίνεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀφ’ ἑνὸς μὲν κατὰ 70% διὰ τῶν μετοχῶν, τὰς ὁποίας ἐξασφαλίζει ἡ σύμβασις εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐξευρεθῇ ἀσφαλῶς τὸ μετοχικὸν κεφάλαιον......

§45Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὀνομασθῇ χρηματοδότησις.

§46Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἶναι τοῦτο εὐχέρεια, παρεχομένη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἑταιρείαν ἵνα ἐξεύρῃ εἰς τὴν ἀγορὰν τὸ ἀπαιτούμενον μετοχικὸν κεφάλαιον. Διὰ δὲ τὸ ὑπόλοιπον ἐκ 30% θὰ γίνῃ χρηματοδότησις ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ἐκεῖ θὰ καταλήξῃ. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων ἔρχεται τὸ ἐρώτημα: Δὲν εἶναι συμφερώτερον, ἀφοῦ οὕτως ἢ ἄλλως ἀπ’ εὐθείας θὰ δώσῃ τὸ Κράτος τὸ 30% καὶ διὰ τῶν πολὺ μεγάλων προνομίων τὰ ὁποῖα παρέσχεν εἰς τὰς μετοχὰς τῆς ἑταιρείας θὰ καλυφθῇ εὐκόλως τὸ ὑπόλοιπον ἐν τῇ χρηματαγορᾷ δὲν εἶναι προτιμώτερον, ἐφ’ ὅσον σχεδὸν τὸ τοκοχρεωλύσιον δὲν θὰ ἀνέλθῃ ὑψηλότερον ἀπὸ τὰς συνολικὰς ἐπιβαρύνσεις τῆς συμβάσεως, νὰ προτιμήσωμεν τὴν πρότασιν ἐκείνην τῆς ἰδίας ἑταιρείας, ἡ ὁποία μᾶς ἐγένετο τὸ 1926, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν καταβολὴν τοῦ 30% τοῦ δανείου ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ Κράτους καὶ ἡ ὁποία μᾶς λέγει: «Μὴ δίδετε προνόμιον ἐκμεταλλεύσεως, διότι ὑπάρχουν πολλὰ μειονεκτήματα»; τὰς ἰδίας της προτάσεις τὰς ἐπικυρώνει ἡ ἑταιρεία διὰ τῆς τελευταίας ἐπιστολῆς της πρὸ 3 –4 μηνῶν.

§47Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θεωρεῖτε σπουδαίας ἐκείνας τὰς προτάσεις, πραγματικῶς ὅτι ἀντιπροσωπεύουν προτάσεις;

§48Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Τὰς ἐπικυρώνει ἡ ἰδία ἑταιρεία. Θὰ ἦτο προτιμωτέρα ἡ πρότασις ἐκείνη ἡ ὁποία ἱκανοποιεῖ τὴν ἑταιρείαν ὡς βιομηχανικὴν ἑταιρείαν κατασκευῆς, ἥτις σημειωτέον ἤθελε παραμείνῃ μέχρι ὅτου μορφωθῇ τὸ Ἑλληνικὸν προσωπικὸν ἱκανοποιεῖ δὲ καὶ τὴν Γερμανίαν ἡ ὁποία θὰ εὐχαριστηθῇ διότι προτιμῶμεν τὰ βιομηχανικά της προϊόντα καὶ ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ ζητήσῃ προνόμιον ἐκμεταλλεύσεως.

§49Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῦ θέλετε νὰ καταλήξετε; Ἐγὼ τὴν ἐκμετάλλευσιν τὴν ζητῶ ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρέπει νὰ ξεκαθαρίσωμεν τὰ πράγματα. Ἐγὼ δὲν δέχομαι νὰ ἔλθῃ ἡ ἑταιρεία νὰ μοῦ εἴπῃ: σοῦ ἔκαμα τὰ τηλέφωνα, σοῦ δίδω χρηματοδότησιν, ἀλλὰ σὺ νὰ τὰ διαχειρισθῇ. Θὰ τοὺς εἴπω τότε: Πήγαινε στὸ καλό, δὲν μοῦ κάνεις.

§50Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι καὶ ἡ πρότασις ἐκείνη τῆς Σίμενς–Χάλσκε περιέχει καὶ συντήρησιν καὶ ἐκμετάλλευσιν ἀρκετῶν ἐτῶν· καὶ ὅταν ἔλεγον ἕως ὅτου μορφωθῇ Ἑλληνικὸν προσωπικὸν καὶ ὅταν ἔλεγον νὰ ἔλθῃ ἡ ἑταιρεία ὡς ἑταιρεία κατασκευῆς, θὰ προσέθετον συγχρόνως ὅτι θὰ ἀναλάβῃ καὶ ἡ ἰδία τὴν συντήρησιν καὶ ἐκμετάλλευσιν ἐφ’ ὡρισμένα χρόνια διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, ὅσα ἡ Κυβέρνησις θελήσῃ.

§51Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πέρυσιν εἰς ἀντιπροσώπους τῶν Τ.Τ.Τ. ἐδήλωσα ὅτι θέλομεν ξένους διὰ νὰ μᾶς μάθουν τὰ τηλέφωνα. Αὐτοὶ μοῦ εἶπαν ὅτι τὸ κεφάλαιον ἠμπορεῖ νὰ ἐξοφληθῇ εἰς 4–5 χρόνια καὶ ἐντὸς τοῦ διαστήματος αὐτοῦ δύναται νὰ ἐξασκηθῇ τὸ ἐγχώριον προσωπικόν. Ἂν εἶναι ἔτσι, τοὺς εἶπα, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Ἀλλ’ ὡριμώτεραι σκέψεις μᾶς ἔπεισαν ὅτι ὅσον περισσότερον χρόνον μένουν οἱ ξένοι τόσον καλλίτερα θὰ βελτιωθῇ ἡ συγκοινωνία· καὶ ἐφόσον δὲν θυσιάζομεν κανὲν συμφέρον τοῦ προσωπικοῦ, δὲν τοῦ ἀναγνωρίζομεν κανὲν δικαίωμα νὰ παρεμβαίνῃ εἰς τὴν προσπάθειαν τοῦ Κράτους ἐπιδιώκοντος νὰ ἐπιτύχῃ μίαν καλὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν. Ὅσοι ἐπήγατε εἰς τὸ ἐξωτερικὸν θὰ ἀντελήφθητε, βεβαίως τὶ τηλέφωνα ἔχουν ἐκεῖ καὶ τὶ τηλέφωνα ἔχομεν ἐδῶ.

§52Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πταίει, κ. Πρόεδρε, τὸ προσωπικὸν ἢ ἡ ἐγκατάστασις, λ. χ. τὰ ἐναέρια σύρματα;

§53Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ ἀνάδοχος ἀναλαμβάνει τὴν ἐκμάθησιν τοῦ προσωπικοῦ σὲ ἑπτὰ χρόνια· εἶναι ἀρκετά.

§54Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ ἠρώτησεν πότε ἱκανοποιεῖται ἡ ἑταιρεία καὶ εἶπα ὅτι ἱκανοποιεῖται ἡ Σίμενς–Χάλσκε καὶ ἡ Γερμανία, διότι δὲν δύνανται νὰ ἔχουν τὴν ἀξίωσιν πέραν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων τὰ ὁποῖα θ’ ἀγοράσωμεν, νὰ τῆς δώσωμεν προνόμιον ἐκμεταλλεύσεως. Διότι ἡ Σίμενς – Χάλσκε, ἡ ὁποία ἔχει πωλήσει ἑκατομμύρια τηλεφώνων, οὐδαμοῦ τῆς Εὐρώπης ἢ καί τῶν ἄλλων Ἠπείρων ἔχει ἀναλάβει ἐκμετάλλευσιν.

§55Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἂν εἴπωμεν ὅτι προτιμῶμεν τὰ Γερμανικὰ προϊόντα, θὰ εἶναι εὐχαριστημένη ἡ Γερμανία νὰ τῆς πληρώσωμεν τὴν ἀξίαν τῶν ἐγκαταστάσεων τὴν ἐργασίαν της καὶ ἕνα 20%.

§56Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Αὐτὴ ἡ ἄποψις κ. Πρόεδρε, συμβιβάζεται καὶ μὲ τὰ πρακτικὰ συμφέροντα καὶ μὲ τὰ συμφέροντα τῶν συνδρομητῶν.

§57Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὴν ἀποκρούω ἀπολύτως, καθιστῶν Κυβερνητικὸν ζήτημα τὴν ἄποψιν τῆς μὴ παραδόσεως τῆς ἐκμεταλλεύσεως. Θὰ σᾶς ἀκούσω μετὰ μεγίστης προσοχῆς νὰ μὲ πείσητε ὅτι ἔχω λάθος.

§58Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Σᾶς εἶπα ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ἀκόμη, ὅτι θὰ τὴν ψηφίσῃ καὶ ὅπως εἶναι ἂν δὲν πεισθῆτε.....

§59Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς ἄλλα πράγματα ἀποδείξατε ὅτι ἡ σύμβασις εἶναι κακή. Μὴ χάνετε τὴν ὥραν σας δι’ αὐτά, ἀποδείξατε ὅτι ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν τοὐλάχιστον δώδεκα, δυνάμεθα νὰ κρατήσωμεν μὲ ἄλλο σύστημα sine qua no.

§60Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Μὲ τὴν χρηματοδότησιν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους θὰ κατασκευάσῃ ἡ ἑταιρεία τὰ τηλέφωνα Ἀθηνῶν Πειραιῶς περιχώρων· θὰ πληρωθῇ τὸ κόστος, θὰ παραμείνῃ δέκα δώδεκα ἔτη διὰ νὰ τὰ συντηρήσῃ, ἐπ’ ἀμοιβῇ ὡρισμένῃ, διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ὄχι μὲ προνόμοιον, χωρὶς νὰ εἶναι ἀνώνυμος ἑταιρεία ἐκμεταλλεύσεως δι’ ὅλον τὸ Κράτος.

§61Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑποστηρίξατε ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ κρατήσωμεν ἐπὶ δώδεκα ἔτη μὲ ἄλλο σύστημα, καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ σᾶς ἀκούσω μὲ προσοχήν.

§62Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ὡραῖα: Νὰ ἔλθωμεν τώρα εἰς τὰ τιμολόγια, εἰς πόσον θὰ φθάσουν μὲ τὸ Κράτος καὶ πόσον μὲ τὴν ἑταιρείαν. Ὄχι ὅτι ἡ ἑταιρεία θέλει νὰ κερδίσῃ πολλὰ, ἀλλ’ ἡ ἑταιρεία ἔχει ἀνάγκην πολλῶν ἐγκαταστάσεων, θὰ ἔχῃ ἀνάγκην νὰ προσλάβῃ ὑπαλλήλους, νὰ ἐγκαταστήσῃ γραφεῖα παντοῦ, ἐνῷ τὸ Κράτος ἔχει ἐν ὅλαις τὰς ἐπαρχίας γραφεῖα, διότι χρησιμοποιεῖ τὰ ταχυδρομικὰ καὶ τηλεγραφικὰ καταστήματα καὶ τοὺς ταχυδρομικοὺς καὶ τηλεγραφικοὺς ὑπαλλήλους. Ἀκόμη δὲ καὶ τὸ προσωπικὸν θὰ κοστίσῃ ὀλιγώτερον εἰς τὸ Κράτος· ἑπομένως αἱ συνδρομαὶ εἶναι εὐθηνότεραι. Ἔχω κάμει γενικὸν ἰσολογισμὸν τῆς ἑταιρείας διὰ νὰ εὕρω τὰ τιμολόγια τῶν 33 ἐτῶν τῆς συμβάσεως, διότι τὰ τιμολόγια ποὺ εἶναι προσηρτημένα εἰς τὴν σύμβασιν ἰσχύουν ἐπὶ πέντε ἔτη ἀπὸ τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως, δηλαδὴ δύο ἔτη ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν νέων ἐγκαταστάσεων. Ὅθεν ὑπολείπονται τριάντα τρία ἔτη προνομίου κατὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἰσχύῃ τὸ ἄρθρον τῆς ἀναθεωρήσεως αὐτῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς οἰκονομικῆς ἐξυπηρετήσεως τῆς συμβάσεως.

§63Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ 10%.

§64Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ὄχι μόνον τὸ 10%, εἶναι καὶ 2 ἕως 3% κρατήσεις πρὸς ἀπόσβεσιν τοῦ καταβληθέντος μετοχικοῦ κεφαλαίου, 5% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων κερδῶν διὰ τὸ ἀποθεματικὸν εἶναι τυχὸν πλεονάζον πέραν τοῦ 10% μέρισμα διὰ τοὺς μετόχους, καὶ ἐκ τοῦ πλεονάζοντος κέρδους τὸ διὰ τὰ μέλη τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου ποσοστὸν 5%, τούτου ποσοστὰ τοῦ Κράτους 5% καὶ ἄνω ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων τῆς ἑταιρείας, κρατήσεις ἀνανεώσεως 2 ἕως 5% ἐπὶ τῆς ἀξίας ἀγορᾶς τῶν ἐγκαταστάσεων, ἔχει ἰδιαίτερον ἄρθρον τὸ ὁποῖον καθορίζει τὴν οἰκονομικὴν ἐξυπηρέτησιν. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν τὰ τιμολόγια ἀνταποκρίνονται εἰς αὐτὴν τὴν ἐξυπηρέτησιν καὶ δίδουν μέρισμα 10% εἰς τὰ τελευταῖα ἔτη ἑκάστης τετραετίας, ὡς ἀνέφερα ἤδη, τὰ τιμολόγια δὲν θὰ ἀναθεωροῦνται. Ἀλλ’ ἐὰν κατέλθῃ τὸ βάσιμον μέρισμα εἰς 8% εἰς ἓν τῶν δύο τελευταίων ἐτῶν ἑκάστης τετραετίας, τότε ἔχει δικαίωμα ἀναθεωρήσεως ἡ ἑταιρεία, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀνέλθῃ τὸ μέρισμα τὸ ἑπόμενον ἔτος εἰς 9%. Ἑπομένως στοιχειώδη ὑποχρέωσιν εἶχα, ὡς εἰσηγητὴς μελετήσας τὴν σύμβασιν, νὰ προσέξω τὰ τιμολόγια τῶν 33 ἐτῶν τῆς συμβάσεως καὶ ὄχι τῶν 2 ἐτῶν. Τὰ ἐπρόσεξα βέβαια καὶ ἐκεῖνα, ἀλλὰ ὑποχρέωσιν εἶχα νὰ κάμω τῶν 33 ἐτῶν τὸ λογαριασμὸν καὶ καὶ ἐκάθησα καὶ ἔκαμα τὸν ἰσολογισμὸν καὶ εἶδα πόσα κοστίζουν αὐταὶ αἱ ἐγκαταστάσεις, πόσα ἐκόστισαν εἰς τὸ Παρίσι, τὴν Πράγαν, τὸ Τορῖνον, τὸ Βερολῖνον, τὴν Γερμανίαν κλπ. Ἐπῆρα βιβλία διάφορα καὶ περιοδικὰ εἰδικά, ὑπέβαλα δὲ ὅλους τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἔλαβα ὡς βάσιν, ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας κατὰ τὴν συζήτησιν ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ ἥτις τοὺς εὗρε ὀρθοὺς καὶ μετριοπαθεῖς. Οἱ ὑπολογισμοὶ τοὺς ὁποίους ἔκαμα καταλήγουν εἰς ἕνα μέσον τιμολόγιον ἐκ 3700 δραχμῶν κατὰ συνδρομητήν, τὸ ἕνα μὲ τὸ ἄλλο, ἐὰν χρησιμοποιηθῇ μετοχικὸν κεφάλαιον ἐξ ὁλοκλήρου. Δηλαδὴ ἔκαμα τὸν ἑξῆς ὑπολογισμόν: Θέλομεν 1000 φράγκα χρυσᾶ κατὰ συνδρομητὴν ὡς ἔξοδα ἐγκαταστάσεως αὐτομάτου τηλεφώνου.

§65Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μαζὺ μὲ τὸ Κέντρον.

§66Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Μάλιστα, μὲ ὅλα. Λοιπὸν ἔβαλα 1000 φράγκα διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ αὐτομάτου τηλεφώνου, 577 διὰ τὸ σύστημα τῆς Κεντρικῆς συστοιχίας (μπατερὶ σαντράλ) καὶ 315 διὰ τὸ σύστημα τῆς τοπικῆς συστοιχίας (μπατερὶ λοκὰλ) καὶ ἔφθασα εἰς ἔξοδα συντηρήσεως ὡς καὶ ἐκμεταλλεύσεως 10,64% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐγκαταστάσεων, μὲ πολλὴν συντηρητικότητα. Εἰς τὰ ἔξοδα ταῦτα προσέθεσα τὰ μερίσματα καὶ λοιπὰς ἐξυπηρετήσεις εἰς ἑκατοστά, καὶ βγάζω ὅτι ἀπαιτεῖται 28,183% συνολικὴ ἐξυπηρέτησις ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου. Πρέπει νὰ ἔχωμεν εἰσπράξεις συνεπῶς τὰ 28,183% τοῦ κεφαλαίου ἤτοι 73.980.000 δραχμὰς χαρτίνας ἐτησίως διὰ νὰ ἀνταποκριθῶμεν καὶ εἰς τὰς ὑπὲρ τοῦ δημοσίου κρατήσεις καὶ εἰς ἐξυπηρέτησιν τῶν οἰκονομικῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, ὅπως τοὺς ἀναφέρει τὸ ἄρθρον 26. Διαιρῶ τὰς εἰσπράξεις διὰ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συνδρομητῶν καὶ εὑρίσκω τὸ μέσον ἐτήσιον τιμολόγιον 3.700 δραχμάς.

§67Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πόσους συνδρομητὰς λαμβάνετε ὑπ’ ὄψει;

§68Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἴκοσι χιλιάδας ἐκ τῶν ὁποίων 14 χιλιάδες θὰ εἶναι τοῦ συστήματος τῶν αὐτομάτων τηλεφώνων (10.000 τῶν Ἀθηνῶν, 3.000 τῆς Θεσσαλονίκης καὶ 1000 τῶν Πατρῶν) ὡς ἀναφέρει ἡ σύμβασις, 4.000 θὰ εἶναι τοῦ συστήματος συστοιχία μπατερὶ σαντρὰλ καὶ 2.000 τοῦ συστήματος τῆς τοπικῆς συστοιχίας μπατερὶ λοκάλ. Λοιπὸν ἔκαμα τὸν λογαριασμὸν καὶ εἶδα, ὅτι 3.700 δραχ. κατὰ μέσον ὅρον θὰ χρειασθῇ δι’ ἕκαστον συνδρομητήν. Ἐν ᾗ περιπτώσει ἀντικαταστήσωμεν μέρος τοῦ κεφαλαίου αὐτοῦ, ὅπερ ὑπελόγισα ὅλον μετοχικὸν δι’ ὁμολογιακοῦ κεφαλαίου κατὰ 10% κατὰ 20% κατὰ 30% κατὰ 40% καὶ κατὰ 50%· ἔκαμα τοὺς ὑπολογισμοὺς δι’ ὅλας τὰς περιπτώσεις. Τὸ ὁμολογιακὸν δάνειον ἔχει τὸ πλεονέκτημα, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ τόκου ἀπὸ 8% ἕως 10%, δηλαδὴ κατὰ 2% δὲν συνεπιφέρει κράτησιν ἑτέρου 1% ὑπὲρ τοῦ Κράτους καὶ 1% κράτησιν ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων ὁμοίως ὑπὲρ τοῦ Κράτους, ὅπως συμβαίνει ὅταν τὸ 8% μέρισμα φθάνει τὸ 10% ὡς καὶ ὅταν τὸ ὑπερβαίνῃ. Δηλαδὴ τὸ Κράτος ὅταν παρουσιάσθη ἡ ἑταιρεία καὶ ἐζήτησε νὰ τῆς ἐπιτραπῇ νὰ εἰσπράττῃ περισσότερα, ἔπρεπε νὰ τῆς εἴπῃ: «μὴ εἰσπράττεις περισσότερα ἀπὸ τοὺς συνδρομητὰς διότι δὲν θὰ ἀνθέξουν» ἀντὶ ὅμως νὰ εἴπῃ αὐτὸ τὸ Κράτος, τῆς εἶπε: «σοὶ ἐπιτρέπω νὰ εἰσπράττῃς περισσότερα ποσοστὰ μερίσματος ἀπὸ τοὺς συνδρομητὰς, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ δεχθῇς νὰ παίρνω καὶ ἐγὼ ἄλλα τόσα ποσοστὰ ἀπ’ αὐτούς». Ἀποτέλεσμα τούτου θὰ εἶναι ὅτι αὐξάνεται πολὺ ἡ συνδρομὴ διὰ τὸ τηλέφωνον καὶ ὡς ἐκ τούτου θὰ ἔχῃ ἡ ἑταιρεία ὀλιγωτέρους συνδρομητάς.

§69Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει ἡ ἑταιρεία συμφέρον νὰ κάμῃ ἐγκαταστάσεις περισσοτέρων τηλεφώνων διὰ νὰ τοποθετήσῃ τὸ ἐμπόρευμα της.

§70Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Λέγω ὅτι μὲ τὴν μεγάλην κατανάλωσιν κατεβαίνει ἡ τιμὴ τῆς συνδρομῆς.

§71Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐκείνη δὲν ἔχει κέρδη ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐκμετάλλευσιν. Μόνον ἀπὸ τὴν πώλησιν τῶν τηλεφώνων καὶ ἐξαρτημάτων. Ἀλλὰ μήπως δὲν ἔχει συμφέρον νὰ ἐπεκταθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον ἡ κατανάλωσις, διὰ νὰ πωλῇ οὕτω περισσότερα τηλέφωνα;

§72Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Αὐτὸς εἶναι ἕνας λόγος ποὺ φέρνει εἰς ἀντίθεσιν τὰ συμφέροντα τῆς ἑταιρείας Σίμενς–Χάλσκε, ὡς ἑταιρείας κατασκευῆς, ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῆς ἑταιρείας ἐκμεταλλεύσεως ἀφ’ ἑτέρου ἡ ὁποία ἔχει ὡρισμένα κεφάλαια εἰς τὴν ἐπιχείρησιν καὶ τῶν ὁποίων κεφαλαίων της θέλει νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ μέρισμα.

§73Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ ἰδία εἶναι καὶ γιὰ τὰ δύο καὶ ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν πώλησιν τῶν τηλεφώνων της. Ἡ ἑταιρεία τῆς ἐκμεταλεύσεως εἶναι παραφυὰς τῆς ἄλλης ἑταιρείας.

§74Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Θὰ προσπαθήσω νὰ ἀναπτύξω τὰς δύο ἀπόψεις τὰς ἀντιτιθεμένας. Ἡ μία ἄποψις εἶναι νὰ διαθέσῃ ἡ Ἑταιρεία τηλέφωνα ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα, διὰ νὰ ἔχῃ μεγαλειτέραν κατανάλωσιν τῶν βιομηχανικῶν της προϊόντων. Ἡ δευτέρα ἄποψις εἶναι νὰ μὴ ἐπεκτείνῃ τὰς ἐπιχειρήσεις της ἡ Ἑταιρεία ἐκμεταλλεύσεως εἰς τρόπον ὥστε τὸ κεφάλαιόν της νὰ κινδυνεύῃ νὰ μὴ ἀπολαμβάνῃ τὸ 10% τοὐλάχιστον. Τὴν στιγμὴν δὲ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ τὸν συγκερασμὸν καὶ θὰ ἴδῃ ὅτι ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν κεφαλαίων της κατέρχεται κάτω τοῦ μνημονευθέντος ὁρίου, δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἐπεκτείνῃ τὰς τηλεφωνικὰς ἐγκαταστάσεις ἐπιζητοῦσα συνδρομητὰς διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῶν τιμολογίων, διότι τὰ πρόσθετα κεφάλαια τὰ ὁποῖα θὰ βάλῃ ὄχι μόνον δὲν θὰ ἀπολάβουν τοὺς τόκους τοὺς ὁποίους ὁρίζει ἢ μᾶλλον ἐπιτρέπει ἡ σύμβασις, ἀλλὰ θὰ συμπαρασύρῃ εἰς τὴν πτῶσιν καὶ τοὺς ἄλλους τόκους τῶν προηγουμένων της κεφαλαίων. Λοιπὸν αὐτὸς ὁ συγκερασμὸς τῶν δύο ἀπόψεων θὰ φέρῃ τοὺς συνδρομητὰς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ πληρώνουν βέβαια ἕνα ἀρκετὰ μεγάλο ποσὸν διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ τηλεφώνου, καὶ θὰ περιορισθοῦν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰς τοὺς ἔχοντας ἀπόλυτον ἀνάγκην τοῦ τηλεφώνου. Ἔχω ὑπολογίσει ἀκόμη ὅτι ἂν γίνῃ δάνειον 30% ἐπὶ τῆς ὁλικῆς ἀξίας τῶν ἐγκαταστάσεων ἡ τιμὴ τῶν 3,700 δραχμῶν κατέρχεται εἰς τὰς 3350 δραχμάς, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως τὸ δάνειον νὰ εἶναι μακροπροθέσμου λήξεως, 25 ἐτῶν. Τὸ δάνειον τὸ ὁποῖον πιθανὸν νὰ μᾶς προτείνῃ ἡ ἑταιρεία διὰ ποσὸν καλύπτον τὸ ⅕ τῆς ὅλης ἀξίας τῶν ἐγκαταστάσεων λήξεως 10 ἐτῶν ἀναβιβάζει τὰ τιμολόγια διὰ τὰ πρῶτα 10 ἔτη, μέχρις ἐξοφλήσεως δηλαδὴ τοῦ δανείου, εἰς 3.740 δρ. καὶ τὰ ὑποβιβάζει εἰς 3.283 διὰ τὰ μετέπειτα 14 ἔτη.

§75Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Εἰς τὰ ἄλλα Κράτη πῶς εἶναι τιμολογημέναι αἱ συνδρομαί;

§76Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἶναι ποικίλαι, δηλ. εἶναι ἐν συναρτήσει τῶν ἐγχωρίων συνθηκῶν, τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς κλπ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι, ἐὰν πληρώνουν 10 λίρες Ἀγγλικὲς διὰ συνδρομὴν ἐτησίως, καὶ ἡμεῖς νὰ πληρώνωμεν τὸ ἴδιον.

§77Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μὲ 20 χιλιάδας συνδρομητὰς τὶ ὑπολογίζετε ὅτι θὰ πληρώσῃ κάθε συνδρομητής;

§78Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἐπὶ 20 χιλιάδων συνδρομητῶν θὰ ἔχωμεν ἐτησίαν ἐπιβάρυνσιν συνδρομητοῦ 3.700 δραχμὰς χωρὶς εἰς τοὺς ὑπολογισμοὺς μέσα νὰ συμπεριλάβω καὶ ἄλλα κονδύλια, ὡς ἐνδεχομένην ὑπέρβασιν τοῦ μερίσματος πέραν τοῦ 10% πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἱδρυτικῶν τίτλων. Ὑπάρχει τὸ κονδύλιον τῶν κεφαλαίων κινήσεως τὸ ὁποῖον δὲν προσετέθη καὶ ὑπάρχουν καὶ ἄλλα κονδύλια μικρότερα τὰ ὁποῖα δὲν συμπεριέλαβα εἰς τοὺς ὑπολογισμούς μου. Ἐπειδὴ ἡ σύμβασις δὲν ἔχει ἔλεγχον δαπανῶν, εἶναι ἀνεξέλεγκτοι αἱ δαπάναι, εἶναι δὲ ἑπόμενον ὅτι δὲν θὰ γίνωνται μὲ ὅσην φειδὼ καὶ συντηρητικότητα τὰς ἐλογάριασα ἐγώ.

§79Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀπὸ τὸν ἰσολογισμὸν δὲν βγαίνουν αἱ δαπάναι.

§80Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς αὐτῆς τῶν 3.700 δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν καὶ αὐτὰ τὰ κονδύλια τὰ ὁποῖα θὰ ἐπαυξήσουν τὴν τιμήν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὅλαι αὐταὶ αἱ αὐξήσεις προσθέτουν καὶ 50 καὶ 100 δραχμὰς εἰς τὸν μέσον ὅρον τῆς συνδρομῆς. Δὲν πρόκειται μὲ αὐτὰ ποὺ λέγω νὰ κατακρίνω τὴν ἑταιρείαν. Ἡ ἑταιρεία ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην ὅλων αὐτῶν διὰ νὰ κινηθῇ, ἀλλὰ λέγω ἁπλῶς, ἂν αὐτὸς ὁ τρόπος ἐκμεταλλεύσεως συμφέρει εἰς τὸ Κράτος ἢ μήπως συμφέρει ἕνας ἄλλος τρόπος τὸν ὁποῖον θὰ σᾶς εἴπω παρὰ κάτω. Αὐτὸς ὁ δεύτερος εἶδα ὅτι εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν ἐτύγχανε τῆς ἐγκρίσεως τῆς πλειοψηφίας ἵνα μὴ εἴπω τῆς παμψηφίας· ἐξ ὅσων ἀντελήφθην ἀρέσκει περισσότερον, διότι ἔχει τὸ πνεῦμα τῆς οἰκονομίας καὶ ἑπομένως θὰ εἶναι ὠφέλιμος κατὰ τοῦτο, ὅτι θὰ διαδοθοῦν τά τηλέφωνα πολὺ περισσότερον μὲ αὐτὴν τὴν μέθοδον. Ἡ Θεσσαλονίκη ἔχει νέον Κέντρον 1200 ἀριθμῶν μὲ δυνατότητα τῆς εἰς τὸ μέλλον ἐπεκτάσεως εἰς 3000. Ἡ ἐπιστήμη καὶ ἡ νεωτέρα στατιστικὴ λέγουν ὅτι ὅταν μία πόλις ὅπως ἡ Θεσσαλονίκη, εἶναι κόμβος ὑπεραστικῶν συγκοινωνιῶν καὶ ἔχει 3.000 συνδρομητὰς αἱ δὲ εἰσπράξεις της ἐξ ὑπεραστικῶν συνδιαλέξεων ὑπερβαίνουν τὸ 30% τοῦ συνόλου τῶν εἰσπράξεων, τότε ὄχι μόνον δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἐγκατάστασις αὐτομάτου συστήματος, ἀλλὰ ἀντιθέτως ἐπιβάλλεται ἡ ἐγκατάστασις Κεντρικῆς συστοιχίας «μπατερὶ σαντρὰλ» συστήματος ὁμοίου πρὸς τὸ τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τὸ ὁποῖον ἤρχισεν ἀπό τινος χρόνου ἐπιτυχῶς νὰ ἐφαρμόζεται. Τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀλλαγῆς τοῦ συστήματος τῆς τοπικῆς συστοιχίας δὲν ἐφάνησαν ἀκόμη οὔτε εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, οὔτε εἰς τὰς Ἀθήνας. Λέγων δὲ ὅτι δὲν ἐφάνησαν τὰ ἀποτελέσματα εἰς Ἀθήνας, δὲν ὑποστηρίζω ὅτι πρέπει νὰ διατηρηθῇ τὸ σύστημα τῆς κεντρικῆς συστοιχίας εἰς Ἀθήνας. Τοὐναντίον πρέπει νὰ ἀλλάξῃ καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάρχῃ ἄλλο σύστημα εἰς τὸ συγκρότημα Ἀθηνῶν παρὰ μόνον τὸ αὐτόματον. Τὰ πλεονεκτήματα λέγω δὲν ἐφάνησαν ἐκ τῆς ἀλλαγῆς τοῦ συστήματος, διότι τώρα μόλις συμπληροῦται· ἔγινε τὸ κέντρον καὶ καταργοῦνται τὰ παρεμβαλλόμενα κέντρα τῆς ὁδοῦ Βουκουρεστίου καὶ τοῦ Πολυτεχνείου. Ἔπειτα ἕως τώρα ἦσαν μόνον 60 γραμμαὶ ζεύξεως μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ δὲν ἦτο εὔκολον νὰ γίνεται ταχεῖα τηλεφωνικὴ συγκοινωνία ἐνῷ τώρα τίθενται εἰς ἐφαρμογὴν ἀκόμη 190 γραμμαί. Ἑπομένως ἀδικοῦμεν τὰς ὑπηρεσίας τῶν Τ.Τ.Τ. ἂν κατακρίνωμεν τὴν κατάστασιν σήμερον καὶ δὲν περιμένωμεν τὴν βελτίωσιν μετ’ ὀλίγον χρονικὸν διάστημα, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀποδοθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς τὸ δίκαιον.

§81Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ νεωτερισμὸς αὐτὸς ἡ πρόοδος αὐτὴ τὴν ὁποίαν φαντάζομαι ὅτι ἀναγνωρίζετε, δὲν γίνεται διὰ νὰ κτυπήσωμεν τὸ προσωπικὸν τῶν Τ.Τ.Τ., διότι μὲ τά μέσα τὰ ὁποῖα τοὺς παρέχομεν σήμερον εἶναι καλά. Ἀλλὰ λέγω ὅτι καλλίτερα ἠξεύρουν νὰ ὀργανώνουν αὐτὲς τὶς δουλειὲς οἱ τῆς Εὐρώπης παρὰ οἱ τῆς Ἀνατολῆς.

§82Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Τὸ λέγω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα διὰ νὰ δείξω ὅτι δὲν εἶναι τόσον ἀνίκανον τὸ προσωπικὸν ὅσον ὑποτίθεται, ἀλλὰ ὅτι βλάπτει ἡ ἔλλειψις χρηματικῶν μέσων.

§83Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι πιὸ ἱκανοὶ οἱ Εὐρωπαῖοι νὰ κάμουν αὐτὴν τὴν ὀργάνωσιν.

§84Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἶμαι σύμφωνος εἰς τὰς γενικὰς ἀπόψεις. Ἡ ἐγκατάστασις τῆς κεντρικῆς συστοιχίας τῆς Θεσσαλονίκης ἡ ὁποία λειτουργεῖ, βελτιοῦται ὀλίγον κατ’ ὀλίγον καταργουμένων τῶν παλαιῶν κέντρων τῆς τοπικῆς συστοιχίας καὶ μένει ὁμοιόμορφον πλέον σύστημα κοστίζει δὲ χιλίας τριακοσίας δραχμὰς κατὰ συνδρομὴν μὲ ἀπεριόριστον ἀριθμὸν συνδιαλέξεων· θὰ κοστίσῃ δὲ μὲ τὸν νόμον 4275, δραχμὰς 1600 ἡ συνδρομή. Τὶ θά γίνῃ ὅταν αὔριον τοὺς εἴπῃ ἡ ἑταιρεία 3700 κατὰ μέσον ὅρον; Τὶ θὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς κατοίκους Ξάνθης, οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν χωρὶς νὰ τὸ καταλάβουν ἐγκατάστασιν τηλεφωνικοῦ κέντρου κεντρικῆς συστοιχίας χάρις εἰς τὸ ταμεῖον κοινοτικῆς τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας, τὸ ὁποῖον ἀκμάζει ἔχον πόρους μικρά τινα ποσοστὰ ἐπὶ τῶν φόρων, συμφώνως πρός τὸν νόμον περὶ αὐτοδιοικήσεως; Οἱ συνδρομηταὶ Ξάνθης πληρώνουν ἀνεξαιρέτως ὅλοι 800 δραχ. συνδρομήν. Ἐὰν αὔριον τοὺς εἴπῃ ἡ ἑταιρεία: «ἔχω ἀγοράσει τὴν ἐγκατάστασίν σας ἀπὸ τὸ Κράτος», ἐνῷ αὐτοὶ τὴν ἀπέκτησαν μὲ ἰδικά των χρήματα καὶ τοὺς εἴπῃ ἀκόμη ἡ ἑταιρεία: «πρέπει νὰ ἐγγραφῆτε μὲ τὸ τιμολόγιον τὸ ἰδικόν μου, διότι ἄλλως σᾶς καταργῶ τὸ κέντρον» θὰ τοὺς φανῇ παράξενον καὶ ἄτοπον.

§85Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). (ἀναγινώσκει). «Εἰς ἀστικὰ δίκτυα μὲ περισσοτέρας τῶν 100 μέχρι 300 κυρίων συνδέσεων τὸ κατ’ ἀποκοπὴν τέλος ἀνέρχεται εἰς 5 δραχ. χρυσᾶς κατὰ μῆνα» δηλαδὴ 900 δραχ. Σεῖς εἴπατε 800 ὅτι πληρώνουν κ’ ἐδῶ λέγει 900, δηλ. 100 δραχ. παραπάνω διὰ νὰ ἀποκτήσουν τέλεια τηλέφωνα. Πῶς θὰ μὲ πείσετε ὅτι ὅσον περνάει ὁ καιρὸς τόσο θὰ αὐξηθοῦν τὰ τιμολόγια; ἐκτὸς ἐὰν ὑποστηρίζετε ὅτι τὰ σημερινά τιμολόγια μᾶς τὰ βάζῃ ἡ ἑταιρεία μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ μᾶς γελάσῃ καὶ αὔριον θὰ τὰ αὐξήσῃ. Δὲν ὑποθέτω ὅμως ὅτι πρόκειται περὶ αὐτοῦ.

§86Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἰς τὰς 900 δρχ. ὑπάρχει καὶ συντελεστής 1½ καὶ δύο διὰ τὰ γραφεῖα καὶ τὰς ἑταιρείας, δηλαδὴ φθάνουν αἱ συνδρομαὶ εἰς 1800 μὲ τὰ προσηρτημένα εἰς τὴν σύμβασιν τιμολόγια. Εἶναι τὸ πρῶτο σκαλοπάτι τῆς αὐξήσεως ἀλλὰ ἡ ἑταιρεία δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ βάλῃ κατὰ τὰ πρῶτα 5 χρόνια τὰ ηὐξημένα τιμολόγια, διότι ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ὑπάρχῃ ἡ μεταβατικὴ αὐτὴ κατάστασις τῆς κατασκευῆς καὶ δὲν ἔχει τὰ τιμολόγια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ δικαιοῦται νὰ μᾶς ζητήσῃ ὅταν κάμῃ πλήρη τηλεφωνικὴν ἐγκατάστασιν.

§87Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅσον περισσότερον δηλαδὴ θά ἐκτείνεται ἡ τηλεφωνικὴ ἐγκατάστασις καὶ αὐξάνεται ὁ ἀριθμὸς τῶν συνδρομητῶν, τόσον ἡ διοίκησις θὰ ἔχῃ περισσότερα ἔξοδα;

§88Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἡ διοίκησις ἔχει μικρὰ ἔξοδα ἀπέναντι τῶν ἐξόδων ἐγκαταστάσεως ἑκάστης γραμμῆς συνδέσεως.

§89Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ φύγωμεν ἀπὸ τὸ ἑξῆς: διατὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ αὐξηθοῦν τὰ τιμολόγια;

§90Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Διότι ὁ ὑπολογισμὸς τὸν ὁποῖον ἔκανα βασίζεται εἰς τὴν ἀναθεώρησιν τῶν τιμολογίων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νέων δαπανῶν τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ ἡ ἑταιρεία.

§91Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πιστεύετε, ὅτι ἡ ἑταιρεία μᾶς παρουσιάζει αὐτὰ τὰ τιμολόγια γιὰ 5 χρόνια διὰ νὰ κάνῃ τὴν δουλειά της; πιστεύετε ὅτι μετὰ 5 χρόνια θὰ μᾶς ζητήσῃ αὔξησιν; Ἐδῶ θέλω νὰ μοῦ ἀπαντήσετε.

§92Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Δὲν τὸ κάνει ἐκ προθέσεως διὰ νὰ μᾶς γελάσῃ. Εἰς ἕνα ἄρθρον ἡ σύμβασις λέγει ὅτι θὰ προχωρήσῃ ἡ ἐγκατάστασις τῆς ἑταιρείας κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε μετὰ πάροδον 5ετίας ἀπὸ τῆς ἐγκρίσεως τῶν μελετῶν 5½ καὶ πλέον ἀπὸ τῆς κυρώσεων συμβάσεως θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ ἑταιρεία νὰ δίδῃ γραμμὴν εἰς τὸν αἰτοῦντα ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς αἰτήσεώς του. Αὐτὴ ἡ παράγραφος σημαίνει τὸ ἑξῆς: ὅτι πρὸ τῆς παρελεύσεως τῆς 5ετίας ὁπωσδήποτε καὶ οἱονδήποτε χρονικὸν διάστημα καὶ ἄν παρέλθῃ ἀπὸ τῆς αἰτήσεως, ἡ ἑταιρεία δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ δώσῃ γραμμὴν, παρὰ εἰς ἐκείνους μόνον οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐντὸς τοῦ κύκλου τῶν κεντρικῶν της γραμμῶν. Ἐὰν θὰ ζητήσῃ ἕνας κάτοικος π, χ. Κυψέλης ἢ Γαργαρέτας, δὲν θὰ τοῦ δώσῃ, ἀλλὰ θὰ τοῦ ἀπαντήσῃ ὅτι ἔχει μὲν 3–4 χιλιάδες γραμμὲς διαθέσιμες, ἀλλὰ τὰς ἔχει διὰ τὰ Κέντρα. Καλώδια μεγάλα διὰ νὰ φθάσῃ εἰς αὐτὴν τὴν συνοικίαν δὲν ἔχει, ἀπὸ τὴν σύμβασιν δὲ δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ δώσῃ πρὶν παρέλθῃ ἡ πενταετία. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι θὰ ἐπεκτείνῃ τὸ δίκτυον ἐφ’ ὅσον συμφέρει νὰ τὸ πράξῃ.

§93Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ αὐτὸ δὲν συνάγεται ὅτι ἡ ἑταιρεία μᾶς δίδῃ σωστὰ τὰ τιμολόγια εἰς τὰ πρῶτα 5 χρόνια διὰ νὰ συνάψωμεν αὐτὴν τὴν σύμβασιν, ἐνῷ γνωρίζει ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ τὰ αὐξήσῃ κατόπιν.

§94Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Δὲν εἶχα τελειώσει ἀκόμη τὸν συλλογισμὸν. Λέγω ὅτι μετὰ πέντε ἔτη θὰ βελτιώσῃ ἀπολύτως τὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν καὶ τότε θὰ δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ αὔξησιν τιμολογίων τόσην, ὅσην δὲν δικαιοῦται σήμερον νὰ ζητῇ. Ἕνα μέλος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν διετύπωσε τὴν ἑξῆς πρότασιν: Τὰ τιμολόγια τὰ προσωρινὰ νὰ ὁρίσωμεν ὅτι δὲν δύνανται νὰ αὐξηθοῦν πλέον τῶν 10%.

§95Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐγὼ ἐὰν ἤμην μέλος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ὁ ρόλος μου θά ἦτο πολὺ ὡραῖος νὰ ζητήσω νὰ περικοποῦν τὰ τιμολόγια νὰ ζητήσω νὰ περικόψωμεν τὴν ἀμοιβὴν 3%, Ὅλα αὐτὰ εἶναι εὔκολα. Τὸ ζήτημα ὅμως εἶναι, ὅτι αὐτὴ ἡ σύμβασις ἔρχεται κατόπιν διαπραγματεύσεων ἐπιπόνων καὶ μακροτάτων. Δὲν λέγω ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ κάμωμε λάθος, ἀλλὰ μὴ μοῦ λέγετε νὰ μὴ αὐξήσωμεν τὰ τιμολόγια. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ αὐξηθοῦν, ὅπως εἶναι ἐνδεχόμενον καὶ νὰ ἐλαττωθοῦν τὰ τιμολόγια μετὰ μίαν πενταετίαν.

§96Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Τὴν πρότασιν αὐτὴν δὲν τὴν ἔκαμα ἐγὼ οὔτε θὰ τὴν μετεχειριζόμην ὡς ἐπιχείρημα. Ἀλλὰ τὴν μετεχειρίσθην διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς τὸ ἐπιχείρημα ποὺ λέγετε, ὅτι μᾶς ἔκαμαν τὰ τιμολόγια διὰ νὰ μᾶς γελάσουν.

§97Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δύναται νὰ αὐξηθοῦν, ἀλλὰ δύναται καὶ νὰ ἐλαττωθοῦν.

§98Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἶναι μία τροπολογία, ἡ ὁποία — ἠμπορεῖ νὰ μᾶς ἀσφαλίσῃ ὅτι ἡ ἑταιρεία δὲν θὰ αὐξήσῃ τὰ τιμολόγια. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν νὰ τὴν ἀποδεχθῇ διότι δὲν γνωρίζομεν τοὺς οἰκονομικοὺς ὅρους οἱ ὁποῖοι θὰ ὑπάρχουν μετὰ μίαν πενταετίαν.

§99Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχει ἑταιρεία, ἡ ὁποία προσφέρει ἐπὶ 13 ἔτη σταθερὰ τιμολόγια. Νομίζετε ὅτι εἶναι τόσον ἠλιθία, ὥστε νὰ πηγαίνῃ πρὸς βεβαίαν πτώχευσιν συμφώνως πρὸς τοὺς λογαριασμούς σας;

§100Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Διατὶ δὲν τὰ κάνετε καὶ μὲ τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν σταθερά.

§101Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Διότι δὲν τὸ θέλω ἐγώ. Διότι εἶμαι βέβαιος, ἀντιθέτως πρὸς τοὺς ὑπολογισμούς σας, ὅτι θὰ ἔχωμεν τιμολόγια εὐθηνότερα.

§102Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Βάσις τῆς συμβάσεως εἶναι ἡ ἐξυπηρέτησις τοῦ κεφαλαίου καὶ αὐτὸ θὰ εἶναι ἡ ἀφορμὴ τῆς αὐξήσεως τῶν τιμολογίων.

§103Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Δὲν δέχεται ἡ ἑταιρεία νὰ μᾶς δώσῃ ὡρισμένον τιμολόγιον, διότι μετὰ μετὰ τὴν πενταετίαν, ὁπότε θὰ ἔχῃ μίαν βελτίωσιν ἡ τηλεφωνικὴ συγκοινωνία, θὰ μᾶς ἐπιβάλῃ τιμολόγια ηὐξημένα.

§104Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ τότε ἡ ἄλλη ἑταιρεία μᾶς προτείνει τὰ ἴδια τιμολόγια ἐπὶ 13 ἔτη; Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Πηγαίνει ἐν γνώσει νὰ πτωχεύσῃ;

§105Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἶναι τὰ ἴδια τιμολόγια;

§106Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Εἶναι παρεμφερῆ.

§107Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ κάμω τὴν σύγκρισιν μεταξὺ τῶν ἑταιρειῶν. Σεῖς μὲ προκαλέσατε νὰ κάμω τὴν σύγκρισιν αὐτήν.

§108Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τὴν κάμητε· διατὶ νὰ τὴν ἀποφύγητε;

§109Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Διὰ νὰ μὴ δώσω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι προβαίνω εἰς συγκρίσεις διαφόρων ἑταιρειῶν ἵνα ἀσκήσω ἔλεγχον ἀφοῦ τὸ σχέδιόν μου, ποὺ θέλω νὰ σᾶς προτείνω, εἶναι ἡ μὴ προτίμησις οὐδεμιᾶς ἑταιρείας καὶ ἡ μὴ παραχώρησις εἰς οὐδεμίαν προνομίου ἐκμεταλλεύσεως.

§110Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο: ὅτι ἤμην διατεθειμένος νὰ δώσω τὴν σύμβασιν αὐτὴν εἰς τὴν Γερμανικὴν ἑταιρείαν, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐπλησίαζε οὐσιωδῶς τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους θὰ προσεφέρετο ἄλλη ἑταιρεία. Δὲν θὰ ἐδίσταζον νὰ τὴν δώσω τὴν σύμβασιν καὶ μὲ κἄποιαν διαφοράν, διὰ τὸν λόγον ὅτι, ἀνεξαρτήτως μιᾶς αἰτιολογίας τὴν ὁποίαν εἴπατε καὶ τὴν ὁποίαν δέχομαι, ἔχομεν μίαν ἐκκρεμῆ σύμβασιν καὶ δὲν θὰ ἤθελον νὰ ἀφίσω μίαν δίκην ἐκκρεμῆ ἐνώπιον τῶν διοικητικῶν δικαστηρίων. Ἐκτὸς δὲ αὐτοῦ καὶ διότι καὶ ἡ Γερμανία θὰ διευκόλυνε τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ καπνοῦ μας. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους δὲν θὰ ἔφθανον μέχρι τοῦ σημείου νὰ συγκρίνω τὴν μικρὰν διαφορὰν τῶν τιμολογίων· ἀλλὰ ἡ ἔκθεσις τοῦ συμβουλίου ἦτο δυσμενεστάτη.

§111Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Λοιπὸν ἐκείνη ἡ ἑταιρεία ἔχει εὐθηνότερα καὶ σταθερὰ τιμολόγια καὶ θὰ τὰ ἔχῃ ἐπὶ 13 ἔτη καὶ πέραν ἀκόμη, διότι ἔχει τόκον 8% καὶ αὐτὴ ἔχει 10%. Ἐκείνη ἡ ἑταιρεία λέγει ὅτι ἅμα ὑπερβῇ τὸ 8% θὰ παρεμβαίνῃ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐλαττώνῃ τὰ τιμολόγια. Αὐτὸ ξέρετε πόσην σημασίαν ἔχει; Δὲν ἔχει μόνον τὴν σημασίαν ὅτι 2% τόκον ὀλιγώτερον ἀπολαμβάνουν τὰ κεφάλαια τῆς ἑταιρείας, ἀλλ’ ἔχει καὶ 2% μέρισμα τὸ Κράτος ὀλιγώτερον ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων τῆς ἑταιρείας 1% ὀλιγώτερον καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει γίνονναι μονάδες πολλαὶ αἱ ὁποῖαι ἐλαττώνουν σημαντικῶς τὸ τιμολόγιον.

§112Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ποσοστὸν τοῦ Κράτους 2% ἀπὸ τὰ κέρδη, θὰ εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ τὸ μνημονεύετε διότι αὐτὸ δὲν εἶναι ἀπαίτησις τῆς ἑταιρείας νὰ παίρνουμε καὶ ἡμεῖς 2% καὶ ἐὰν θέλουμε δὲν τὸ δεχόμεθα καὶ σκοπεύω νὰ μὴ τὸ δεχθῶ. Ἑπομένως δὲν ἔχει σημασίαν αὐτό.

§113Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἔχει σημασίαν δι’ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. ὑπουργός. Ὅταν παίρνει 8% ἡ ἑταιρεία ἐκείνη ἡ σύγκρισις τῶν τιμολογίων τῶν δύο ἑταιρειῶν περιέχει τὴν διαφορὰν ὄχι μόνον τοῦ 2% τῆς ἑταιρείας, ἀλλὰ καὶ 2% τοῦ Κράτους, ἀκόμη δὲ καὶ 1% ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων καὶ τοιουτοτρόπως ἔχομεν διαφορὰν ἀρκετὰ σημαντικὸν ποσόν. Δι’ αὐτὸ ἡ ἑταιρεία αὐτὴ μὲ τὰς ἰδίας τιμὰς δύναται νὰ φθάσῃ εἰς τὰ 13 ἔτη τῆς ἐκμεταλλεύσεως, διότι ἔχει τέσσαρες μονάδες ἐπὶ τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου καὶ μίαν ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων χαμηλότερα ἀπὸ τὴν ἄλλην. Ἐξ αὐτοῦ δὲ τοῦ λόγου μαζεύεται ἕνα ποσὸν τὸ ὁποῖον ὑποβιβάζει τὰ τιμολόγια σημαντικῶς. Καὶ ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς εἴπω κατὰ τὶ ποσὸν ὑποβιβάζονται τὰ τιμολόγια, ἔχω ἐδῶ ὁλόκληρον ἐργασίαν καὶ αἱ διαφοραί, ὡς δύνασθε νὰ ἴδητε, εἶναι ἀρκετὰ μεγάλα. Ἐπὶ 3616 δραχμῶν μέσου τιμολογίου δι’ ὅλην τὴν περίοδον τοῦ προνομίου ἀντιστοιχεῖ εἰς τὴν ἄλλην ἑταιρείαν τιμολόγιον δραχμῶν 2690 ἑπομένως ἔχομεν διαφορὰν 900 δραχμῶν. Διότι καὶ τὸ Κράτος θὰ πέρνῃ 480 δραχμὰς κατ’ ἔτος ἀπὸ ἕκαστον συνδρομητὴν ἐπειδὴ διανέμεται ἐξ ἴσου τὸ πέραν τοῦ 8% μέρισμα, ἐνῷ ἀπὸ τὴν ἄλλην ἑταιρείαν πέρνει μόνον 135 δραχ., διότι ἡ ἑταιρεία ἐκείνη πέρνει τόκον 8% μόνον καὶ ὄχι ἄνω τοῦ 10% ὡς ἡ ὑπὸ συζήτησιν καὶ ἔτσι γίνεται ὁ μέσος ὅρος τῶν τιμολογίων της πολὺ εὐθηνότερος. Ἡ ἐργασία αὐτὴ εἶναι ἀντικειμενικὴ καὶ ἀμερόληπτος.

§114Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ἀμεροληψίαν σας.

§115Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς θέτω εἰς τὴν διάθεσιν ὅλων, τίθεμαι καὶ ἐγὼ εἰς τὴν διάθεσίν σας καὶ θὰ ἴδητε πῶς βγαίνουν τὰ συμπεράσματα αὐτά. Ἀπέδειξα λοιπὸν πόθεν εἶναι αὐτὴ ἡ διαφορὰ τῶν τιμολογίων καὶ διατὶ ἡ ἄλλη ἑταιρεία δέχεται νὰ ἀναλάβῃ μὲ εὐθηνότερα καὶ σταθερὰ τιμολόγια. Μάλιστα ἐὰν ἐρωτᾶτε, ἐπειδὴ εἰσήλθομεν εἰς τὴν σύγκρισιν τῶν δύο ἑταιρειῶν ἡ ἑταιρεία αὐτὴ δὲν εἶναι ἑταιρεία κατασκευῆς, εἶναι ἑταιρεία ἐκμεταλλεύσεως, προτείνει δὲ εἰς τὸ Κράτος νὰ ἀναλάβῃ αὕτη καὶ νὰ χρηματοδοτήσῃ τὰ ἔργα μὲ δάνειον 8% καὶ νὰ πάρῃ τὰ μηχανήματα τῆς ἑταιρείας Siemens—Halske. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν θὰ κατέληγον νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἄποψιν τῆς ἐγκαταστάσεως ἐν Ἑλλάδι ἑταιρείας ἐκμεταλλεύσεως, μὲ προνόμιον περιλαμβάνον τὰ ἀστικὰ δίκτυα τῶν πόλεων. Τὸ ἰδικόν μου σχέδιον εἶναι νοικοκυρεμένον, οἰκονομικὸν σχέδιον. Νὰ κάνωμε ἐγκατάστασιν αὐτομάτων ἐν Ἀθήναις, ἐξοικονομοῦντες τὰ ὑλικὰ τῶν Ἀθηνῶν διὰ τὰ ἐπαρχιακὰ δίκτυα καὶ οὕτω νὰ μὴ κάνωμεν σπατάλην. Περίπου 35 ἑκατομμύρια δραχμῶν ἀξίζουν αἱ ἐγκαταστάσεις τῶν ἀστικῶν κέντρων. Ὑπάρχει ἄρθρον εἰς τὴν σύμβασιν τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι θ’ ἀγορασθοῦν ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν αἱ ἐγκαταστάσεις τοῦ Κράτους, ἐφ’ ὅσον θὰ συμφωνήσῃ εἰς τὴν τιμὴν καὶ ἄν εἶναι χρησιμοποιήσιμα. Ἐγὼ σᾶς λέγω προκαταβολικῶς ὅτι ἡμεῖς οἱ ἴδιοι, δηλαδὴ τὸ Κράτος, θὰ εἰποῦμε εἰς τὴν ἑταιρείαν δὲν σοῦ προτείνομεν κἄν νὰ τὰ ἀγοράσῃς διότι δὲν σοῦ χρησιμεύουν ἐπὶ τόπου. Ἐν Ἀθήναις καὶ Θεσσαλονίκῃ τὰ καλλώδια εἶναι ἐναέρια καὶ κατευθύνονται συγκεντρωτικῶς πρὸς μοναδικὸν τηλεφωνικὸν κέντρον. Μὲ τὴν νέαν δὲ σύμβασιν τὰ καλλώδια θὰ κατευθύνωνται συγκεντρωτικῶς εἰς πέντε κέντρα διάφορα τοῦ συγκροτήματος Ἀθηνῶν τῆς Λεωφόρου Ἀλεξάνδρας, Κολωνακίου, Καλλιθέας, Πειραιῶς, καὶ ἑνὸς ἄλλου πλὴν τῶν δορυφόρων, συνεπῶς θὰ ἀλλάξῃ ἡ κατεύθυνσις τῶν καλλωδίων. Δὲν ἠμποροῦμε δὲ νὰ τοὺς εἰποῦμε ξυλώσατέ τα ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ εὑρίσκονται καὶ ἐγκαταστήσατέ τα ἀλλαχοῦ διότι ἐὰν γίνῃ τοιοῦτον τι πλὴν τοῦ ἐπιζητοῦμεν νὰ ἐγκαταστήσῃ ἑταιρεία κατασκευῆς αὐτὴ παλαιὸν ὁπωσδήποτε ὑλικὸν εἰς νέας ἐγκαταστάσεις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαλυθῇ τὸ κρατικὸν δίκτυον πρὶν ἀποπερατωθῇ τὸ δίκτυον τῆς ἑταιρείας, διότι ἄλλως διακόπτεται ἡ τηλεφωνικὴ συγκοινωνία. Ἐπιπροσθέτως προβλέπεται ὅτι αἱ ἐγκαταστάσεις τῶν καλλωδίων θὰ γίνωσιν ὑπόγειοι εἰς τὰς κεντρικὰς ἀρτηρίας οὔτε πάλιν εἰς τὰς ἐπαρχίας εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ ἀφοῦ κατὰ τὴν σύμβασιν τὰ δίκτυα τῶν ἐπαρχιῶν πρέπει νὰ εἶναι καθ’ ὅλα ἕτοιμα τοὐλάχιστον ταὐτοχρόνως μὲ τὸ δίκτυον Ἀθηνῶν, ἤτοι πρὸ τῆς διαλύσεως τοῦ Κρατικοῦ δικτύου. Τὸ δὲ μικρὸν τμῆμα τῆς ἐναερίου διανομῆς τῶν καλωδίων Ἀθηνῶν ὅπερ πιθανῶς θὰ προσαρμόζεται πρὸς τὴν μελέτην τοῦ δικτύου τῆς ἑταιρείας, προτιμότερον εἶναι διὰ τεχνικοὺς λόγους νὰ μὴ χρησιμοποιηθῇ ἐν Ἀθήναις. Ἐπομένως τὸ ἄρθρον ὅτι θὰ μᾶς ἀγοράσουν τὰς ἐγκαταστάσεις μας εἶναι ἀνεφάρμοστον διότι δὲν μποροῦμε νὰ τὸ προτείνωμεν μὲ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ νὰ μᾶς φανῇ χρήσιμος ἡ ἑταιρεία. Διὰ τοῦ σχεδίου τὸ ὁποῖον σᾶς λέγω γίνεται οἰκονομία τοῦ ὑλικοῦ.

§116Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν μᾶς τὸ εἴπατε ἀκόμη.

§117Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Θὰ τὸ εἰπῶ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ ἰδῶ τὸ γραπτόν μου. (ἀναγινώσκει). Διὰ τὸ συγκρότημα Ἀθηνῶν–Πειραιῶς Περιχώρων 7000 τηλέφωνα αὐτόματα πρὸς 1000 χρυσᾶ φράγκα, καθὼς καὶ κατὰ τὴν σύμβασιν, δραχμαὶ χρυσαὶ 7.000.000. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου τῶν 7 ἑκατομμυρίων ἐκπεστέον 1) Ἐκ συμμετοχῆς τῶν συνδρομητῶν εἰς τὰ ἔξοδα πρώτης ἐγκαταστάσεως 7000 X 150=1.050.000. Ἡ συνεισφορὰ αὕτη εἰς τὰ ἔξοδα πρώτης ἐγκαταστάσεως ἀπαιτητή, κατὰ τὸ σχέδιόν μου, μόνον διὰ τοὺς συνδρομητὰς Ἀθηνῶν, δὲν θὰ καταβληθῇ βεβαίως εἰς ἓν μόνον ἔτος, ἀλλὰ καὶ αἱ ἀπαιτούμεναι συνολικῶς δαπάναι δὲ θὰ χρησιμοποιηθοῦν ἐντὸς ἑνὸς μόνον ἔτους. 2) Ἀξία τοῦ νέου προαστειακοῦ δικτύου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς Καλλιθέας–Φαλήρων, Κηφισσίας, τὸ ὁποῖον μόλις περατοῦται κατ’ αὐτὰς καὶ τὸ ὁποῖον ὁπωσδήποτε θὰ διετήρει καὶ ἡ ἑταιρεία, ἐξαγοράζουσα αὐτὸ ἀπὸ τὸ Κράτος δραχμαὶ 4.000.000 ἤτοι δραχμαὶ χρυσαὶ 266.000. 3) Ἀξία τοῦ μόλις περατωθέντος ἀστικοῦ δικτύου Κηφισσίας, διατηρουμένου καὶ τούτου καὶ ὑπὸ τῆς ἑταιρείας δραχ. 7.000.000 ἤτοι δρχ. χρυσαὶ 46.666. 4) Οἰκονομία ἐξ ὑπαρχόντων οἰκημάτων ὡς τὸ τοῦ κυρίου Κέντρου Ἀθηνῶν 4.000 συνδρομητῶν 4000 X 100 φρ. χρυσᾶ δι’ ἕκαστον, καθὼς καὶ κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῶν δαπανῶν τῆς ἑταιρείας, δραχμαὶ χρυσαὶ 400.000. Ἤτοι σύνολον ἐκπεστέον δρχ. χρυσαὶ 1.762.000 ἤτοι καθαρὰ δαπάνη διὰ τὸ δίκτυον Ἀθηνῶν–Πειραιῶς Περιχώρων δραχμαὶ χρυσαὶ 5.238.000. Μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐγκαταστάσεων τοῦ συγκροτήματος Ἀθηνῶν, ἤτοι μετὰ 2½ ἔτη (ἕως τότε ἐξοικονομοῦνται αἱ ἀνάγκαι τῶν πόλεων Πατρῶν καὶ Θεσσαλονίκης καθόσον εἰς τὰ κέντρα ὑπάρχουν διαθέσιμοι ἀριθμοὶ) τὸ κέντρον συστήματος κεντρικῆς συστοιχίας Ἀθηνῶν 3000 ἀριθμῶν θὰ μεταφερθῇ εἰς Θεσσαλονίκην, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἐκ 1200 ἀριθμῶν κέντρου ὁμοίου συστήματος, ὅπερ θὰ ἐγκατασταθῇ εἰς Πάτρας. Ἀμφότερα τὰ κέντρα ταῦτα εἶναι νέα, τεσσάρων ἐτῶν, ἡ δὲ διάρκειά των ὑπολογίζεται τριακονταετής. Δυνατὸν ἀκόμη, πρὸς ἐπιτάχυνσιν τῶν ἐγκαταστάσεων 1800 ἀριθμοὶ τοῦ κέντρου Ἀθηνῶν νὰ τοποθετηθοῦν ἐν Θεσσαλονίκῃ, πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἐκεῖ κέντρου ἰδίου συστήματος, οἱ δὲ 1200 ἀριθμοὶ νὰ τοποθετηθοῦν συγχρόνως εἰς Πάτρας. Εἶπον δὲ ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου διατὶ ἐπιβάλλεται νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὰ κέντρα τοῦ συστήματος τούτου ἐν Πάτραις καὶ Θεσσαλονίκῃ ἀνεξαρτήτως τῶν οἰκονομικῶν λόγων, οἵτινες καὶ μόνοι εἶναι ἰσχυροί, οὕτως ὥστε τὸ ζήτημα τῶν πόλεων Πατρῶν καὶ Θεσσαλονίκης λύεται μὲ δαπάνην (διὰ τὰ μεταφορικὰ κλπ. ὡς καὶ διὰ συμπλήρωσιν τῶν ὑφισταμένων δικτύων, νέων καὶ τούτων καὶ δυναμένων συνεπῶς νὰ ἐξυπηρετήσουν ἐπὶ μακρὰ ἔτη τὰς τηλεφωνικὰς ἀνάγκας) δραχμῶν χρυσῶν 685.000 ὑπολογιζομένης τῆς δαπάνης ἐπὶ τῇ βάσει τῶν αὐτῶν, ὡς καὶ κατὰ τὴν σύμβασιν δεδομένων. Ὡς πρὸς τὰ ἐκ τοῦ δικτύου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ἐξαχθησόμενα ὑλικά, ταῦτα δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσουν πρὸς κατασκευὴν τῶν δικτύων 6 τοὐλάχιστον δευτερευουσῶν πόλεων 500 ἑκάστη συνδρομητῶν, ὡς ὁ Βόλος, τὰ Χανιά, τὸ Ἡράκλειον, αἱ Καλάμαι ἡ Καβάλλα καὶ ἡ Μιτυλήνη καὶ 15 ἀκόμη μικροτέρων ἐφοδιαζομένων διὰ τῶν κέντρων τοπικῆς συστοιχίας Ἀθηνῶν, Θεσσαλονίκης καὶ Πατρῶν, τὰ ὁποῖα καθίστανται διαθέσιμα: Περίπου ἀριθμοὶ 4.600. Δαπάνην διὰ τὴν ἐργασίαν ταύτην ὑπολογίζω εἰς δραχ. χρ. 330.000, ἐὰν δὲ θέλομεν νὰ βάλωμεν εἰς τὰς ἓξ ταύτας δευτερευούσας πόλεις κέντρα νέα, συστήματος κεντρικῆς συστοιχίας, ὡς διὰ τῆς συμβάσεως προβλέπονται, ἔχομεν πρόσθετον δαπάνην ἐκ δραχμῶν χρυσῶν 300.000, ὅτε ἐλευθεροῦνται ἀκόμη 1000 περίπου ἀριθμοὶ τοπικῆς συστοιχίας. Ἤτοι ἐν ὅλῳ διὰ τὰς ἐπαρχίας δαπάνη 1.315.000 χρυσαὶ δραχμαὶ καὶ μετὰ τῶν Ἀθηνῶν δρχ. χρ. 6.553.000. Εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο ἂν προσθέσωμεν 2.000.000 χρυσᾶ φράγκα διὰ τὰ ὑπεραστικὰ θὰ σᾶς εἴπω δὲ ὅταν συζητηθῇ ἡ ὑπεραστικὴ σύμβασις διατὶ ἀρκεῖ δαπάνη ἐκ δραχμῶν χρυσῶν 2.000.000) ἔχομεν συνολικὴν δαπάνην ἐκ δραχμῶν χρυσῶν 8.553 δι’ ὅλον τὸ Κράτος ἔναντι 20.500.000 δραχμῶν χρυσῶν διὰ τῆς συμβάσεως. Συνεπῶς θὰ ἔχω ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τούτου ἐξυπηρετήσεις, αἱ ὁποῖαι εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ ἰδικοῦ μου σχεδίου εἶναι πολὺ μικρότεραι. Προτείνομεν ὅθεν νὰ περιορισθῇ ἡ κατασκευὴ καὶ συντήρησις αὐτομάτων τηλεφώνων εἰς τὰς Ἀθήνας μόνον, διότι καὶ ἐπιστημονικῶς ἐνδείκνυται τοῦτο νὰ μὴ ἐγκατασταθῇ δὲ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ Πάτρας αὐτόματον τηλέφωνον ἀλλὰ τὸ σύστημα κεντρικῆς συστοιχίας. Ἔχω καὶ ἔγγραφα πολλὰ διὰ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐγκατασταθῇ αὐτόματον εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ποὺ εἶναι κόμβος ὑπεραστικῶν συγκοινωνιῶν 3.000 κατὰ τὴν σύμβασιν ἀριθμῶν, ἀκόμη δὲ ὀλιγώτερον εἰς Πάτρας. Ὅταν τὸ κέντρον ἔχει πολλὰς χιλιάδας συνδρομητῶν τότε ἡ τηλεφωνήτρια κοπιάζει πολὺ νὰ δίδῃ συγκοινωνίας καὶ αὐτὸ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τὸ αὐτόματον προτιμᾶται ὡς ταχύτερον, ἐνῷ διὰ 2 καὶ 3 χιλιάδας συνδρομητῶν τὸ Batterie locale εἶναι καὶ ταχὺ καὶ ἐπαρκές.

§118Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πρὸ 15 ἐτῶν εἰς Ἀθήνας ὁ ἀριθμὸς τῶν τηλεφώνων δὲν ὑπερέβαινε τὰ 1.000 καὶ ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἡ κατάστασις τῶν τηλεφώνων δὲν ἦτο καλλιτέρα ποτέ.

§119Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Δὲν ἦτο τὸ σύστημα ποὺ ἔπρεπε, ἦτο Batterie locale ἀνεξαρτήτως τῆς καταστάσεως τοῦ δικτύου ποὺ δὲν συγκρίνεται μὲ τὸ σημερινόν. Τὰ συστήματα εἶναι τρία. Εἶναι τὸ Batterie locale τὸ Batterie Centrale τὸ ὁποῖον καλοῦμεν ἐδῶ ἡμιαυτόματον καὶ τὸ αὐτόματον. Τὸ Batterie locale σημαίνει συστοιχίαν τοπικήν. Πρέπει νὰ ἔχῃ κανεὶς σπίτι του μίαν στήλην μὲ τηλέφωνον χειροκίνητον τὸ ὁποῖον νὰ ἔχῃ καὶ μηχανήματα ἵνα παράγῃ τὸ ἐναλλασσόμενον ρεῦμα τὸ ὁποῖον χρησιμεύει διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ κώδωνος, κάθε συνδρομητὴς λοιπὸν ἔχει τὰ δύο εἴδη ἠλεκτρισμοῦ διὰ τὴν τηλεφωνικήν του ἀνταπόκρισιν. Αὐτὸ εἶναι χείριστον διὰ 1000 συνδρομητὰς δύναται νά ἐξυπηρετήσῃ μόνον ἕως 300. Χρειάζεται συντήρησις εἰς ὅλα τά σπίτια, πρέπει νά πηγαίνῃ ἡ ὑπηρεσία νά βλέπῃ ἄν δουλεύουν τά στοιχεῖα κλπ. ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι εἶναι ἕνα σύστημα βραδύ. Ἡ Batterie Centrale εἶναι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον συγκεντρώνει καὶ τά δύο εἴδη τοῦ ἠλεκτρισμοῦ εἰς τὸ κέντρον, τά ὁποῖα παράγει καὶ στέλλει εἰς ὅλους τοὺς συνδρομητάς. Μὲ τάς ἐπενεχθείσας δὲ τὴν τελευταίαν 15ετίαν τελειοποιήσεις, ὡς εἶναι ἡ αὐτόματος κλῆσις καὶ ἀκρόασις καὶ ἔνδειξις τέρματος συνομιλίας εἶναι ὅ,τι δύναται νά ἀπαιτήσῃ τις εἰς πόλεις οὐχὶ ὡς μία μεγάλη Εὐρωπαϊκὴ Μητρόπολις, ἀφοῦ διά τὴν σύνδεσιν δύο συνδρομητῶν ἀπαιτοῦνται 6 δευτερόλεπτα ἄν εἶναι ἓν κέντρον καὶ 10–12″ ἂν μεσολαβοῦν 2 κέντρα. Τὸ δὲ αὐτόματον σύστημα εἶναι ἐνδεδειγμένον ὅπου ὑπάρχουν πολλαὶ χιλιάδες ἀριθμῶν καὶ πολλὰ κέντρα. Ἑπομένως διὰ τὰς Ἀθήνας Πειραιᾶ καὶ περίχωρα δὲν γεννᾶται οὐδεμία συζήτησις ὅτι πρέπει ἀμέσως νὰ ἐγκατασταθῇ αὐτόματον τηλεφωνικὸν κέντρον καὶ νὰ γίνῃ ὅλη αὐτὴ ἡ ἐργασία ἔστω καὶ ἐὰν κοστίσῃ πολύ. Χίλια φράγκα χρυσᾶ εἶναι ἡ ἐγκατάστασις ἑκάστου ἀριθμοῦ ἐνῷ τοῦ Batterie Centrale 577 φράγκα χρυσᾶς, καὶ τοῦ Battirie locale 315 χρυσᾶ μόνον. Τὸ αὐτόματον εἶναι οἰκονομικώτερον εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν, διότι 75% ἔχει ὀλιγώτερες τηλεφωνήτριες. Ἀνὰ χιλίους ἀριθμοὺς μία τηλεφωνήτρια διὰ πληροφορίας, παράπονα κλπ. ἐνῷ εἰς τὸ Batterie Centrale ἀνὰ 240 ἀριθμοὺς χρειάζεται μία τηλεφωνήτρια. Ἐννοεῖται ὅτι αἱ ὑπεραστικαὶ συνδιαλέξεις θὰ γίνωνται πάντοτε διὰ τηλεφωνητριῶν καὶ εἰς τὸ αὐτόματον. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὑπάρχει Batterie Centrale καὶ βελτιώνεται ἡ τοπικὴ ἀνταπόκρισις. Ὅσον οὔπω θὰ ἐκλίψῃ τὸ Batterie locale. Τὶ θὰ κάμωμεν μὲ τὴν νέαν σύμβασιν; Θὰ ξυλώσωμεν τὰ δύκτια τῆς Θεσσαλονίκης, θὰ φύγωμεν ἀπὸ τὸ ἤδη τηλεφωνικὸν κέντρον καὶ θὰ κάμωμεν δεύτερον κέντρον, θὰ κάμωμεν ὑπόγεια τὰ καλώδια, θὰ ὑποχρεώσωμεν κάθε συνδρομητὴν νὰ δώσῃ 2.250 δραχμὰς ὡς συμμετοχήν του δι’ ἔξοδα πρώτης ἐγκαταστάσεως, καὶ ἀκόμη 3.000 τοὐλάχιστον δραχμὰς τὸ ἔτος διὰ συνδρομήν του καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι αὐτονόητον ὅτι πολὺς κόσμος, ὁ ὁποῖος παίρνει τώρα τηλέφωνον, διότι κοστίζει 1.300 δραχμὰς τὸ ἔτος, τότε θὰ παύσουν νὰ ζητοῦν τηλέφωνα. Καὶ ἔτσι ἀντὶ νὰ ἀνέλθῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν συνδρομητῶν εἰς 3000 θὰ κατέλθῃ ἴσως καὶ κάτω ἀπὸ 950 ὅσοι εἶναι σήμερον. Ἐννοεῖται πόσην δυσφορίαν θὰ αἰσθανθῇ ἡ Θεσσαλονίκη ὅταν τῆς εἴπητε. Ἔχεις ἕνα σύστημα καλό, μὲ τὸ ὁποῖον ἐργάζονται 300.000 συνδρομηταὶ στὴν Σουηδίαν μόνον ἐπὶ συνόλου 400.000 ἀριθμῶν, σοῦ τὸ καταργῶ καὶ σοῦ τὸ καταργῶ καὶ σοῦ βάζω ἄλλο, θὰ μοῦ πληρώσῃς ἐφάπαξ 2.250 δραχμὰς καὶ 3.000 τοὐλάχιστον ἐτησίως ὡς συνδρομήν, διότι ὅσον ὀλιγωτέρα εἶναι ἡ συνδρομὴ τῶν ἐπαρχιῶν τόσον περισσότερον πρέπει νὰ αὐξήσῃ τὴν συνδρομὴν τῶν Ἀθηνῶν, ἤτοι ἡ ἑταιρεία νὰ φθάσῃ ἐπάνω ἀπὸ 4.500 τὴν συνδρομὴν τῶν Ἀθηνῶν, διὰ νὰ κατεβάσῃ κάτω ἀπὸ 3.000 τὴν συνδρομὴν τῶν ἐπαρχιῶν. Φαντασθῆτε τὶ θὰ εἰποῦν ὅλαι αὐταὶ αἱ πόλεις αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐγκαταστάσεις τηλεφωνικάς. Ἂς μὴ ἐγκαταστήσωμεν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ τὰς Πάτρας τὸ αὐτόματον ἀφοῦ εἶναι ἔτσι τὸ πρᾶγμα. Τὰ περισσεύματα τῶν Ἀθηνῶν τῶν Batterie Centrale θὰ τὰ μετακομίσωμεν εἰς Πάτρας ὡς σᾶς εἶπον καὶ θὰ ἀντικαταστήσωμεν τὸ Battarie locale διὰ τοῦ Batterie Centrale. Ἐκ δὲ τοῦ Batterie locale τῶν Ἀθηνῶν τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῶν Πατρῶν ποὺ εἶναι πολλαὶ χιλιάδες θὰ πλημμυρίσῃ ὅλος ὁ κόσμος ἀπὸ τηλεφωνικὰς ἐγκαταστάσεις. Μὲ τὰ ταμεῖα δὲ τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν καὶ μὲ τὴν αὐτοδιοίκησιν θὰ μπορέσουμε νὰ ἐγκαταστήσωμε πάμφθηνα τηλέφωνα, νὰ γεμίσῃ ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος ὅλη ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τηλέφωνα τὰ ὁποῖα θὰ πληρώνονται μὲ 800 δραχμὰς συνδρομήν. Ἡ σύμβασις μὲ τὸ αὐτόματον τηλέφωνον ποὺ καθιερώνει εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ Πάτρας δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἐπιχειρήσωμεν τοιοῦτόν τι διότι ἐὰν πᾶτε εἰς τὰς Πάτρας καὶ τοὺς πῆτε, θὰ σᾶς κάμω αὐτόματα τηλέφωνα, οἱ Πατρινοὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ὑποφέρουν ὅπως οἱ Ἀθηναῖοι, θὰ σᾶς ἀπαντήσουν ὅτι δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δίδωμεν τριπλασίαν καὶ πλέον συνδρομὴν διὰ νὰ ἀποκτήσωμεν αὐτόματα τηλέφωνα.

§120Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Διατὶ λέτε διὰ τὰς Πάτρας, προχωρεῖτε εἰς τὸν Πύργον Καλάμας.

§121Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Σᾶς ζητῶ ἐπιείκειαν διὰ τὴν ἐξιστόρησιν τῶν γεγονότων διότι εἶναι τόσον πολλὰ ὥστε ἡ μνήμη μου ἀδυνατεῖ νὰ τὰ φέρῃ κατὰ σειράν. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἕνα πίνακα (ἀναγινώσκει) «Δαπάναι ἐκμεταλλεύσεως Ἀθηνῶν Πειραιῶς καὶ περιχώρων κλπ.». Ἐκ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ Κέντρου Ἀθηνῶν θὰ προκύψουν οἰκονομίαι. Ἐπίσης οἰκονομία θὰ προκύψῃ καὶ ἐκ τοῦ προαστικοῦ δικτύου τοῦ ὁποίου ἀκόμη δὲν ἐτελείωσαν αἱ ἐγκαταστάσεις, τώρα γίνονται ἀκόμη αἱ γραμμαὶ ζεύξεως, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐντελῶς καινουργεῖς. Αὐτὸ τὸ δίκτυον τῶν προαστείων θὰ τὸ χρησιμοποιήσωμεν καὶ θὰ προκύψῃ ἐκ τούτου οἰκονομία. Ἐξ ἄλλου διὰ τοῦ κέντρου Ἀθηνῶν Batterie Centrale καὶ Θεσσαλονίκης θὰ ἐξυπηρετηθοῦν 4.200 συνδρομηταί, ἀπὸ δὲ τὴν χρησιμοποίησιν τῶν ὑπαρχόντων κέντρων Ἀθηνῶν Πειραιῶς, Θεσσαλονίκης τοπικῆς συστοιχίας θὰ ἐξοικονομηθῇ μέγας ἀριθμὸς ἀκόμη συνδρομητῶν πολλῶν ἐπαρχιακῶν πόλεων.

§122Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αἱ Πάτραι ἔχουν 200 συνδρομητὰς ἡ ἑταιρεία θὰ ἐγκαταστήσῃ τηλέφωνα διὰ 1000 συνδρομητάς. Πῶς θὰ γίνῃ τοῦτο;

§123Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Μὰ προβλέπεται αὔξησις συνδρομητῶν. Ἐξ ἄλλου τὸ νέον κέντρον τῶν Πατρῶν Batterie Cantrale θὰ ἔχῃ περιθώριον νὰ ἐπαρκέσῃ διὰ 3.000 συνδρομητάς.

§124Α. ΜΑΡΚΟΥ. Γιατὶ νὰ μὴ βάλουμε καὶ μεῖς αὐτόματα.

§125Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Βάλετε ἂν θέλετε, κύριε συνάδελφε, ἀλλὰ τὰ αὐτόματα κοστίζουν διὰ τὰς Πάτρας τρεῖς φορὲς ἀκριβώτερα, ἐνῷ ἐκεῖνα πού θὰ ἐγκαταστήσωμεν ἐξοικονομοῦντες τὰ πράγματα, ὡς σᾶς εἶπον θὰ ἔχουν συνδρομὴν τὴν σημερινὴν ἢ ἔστω καὶ κἄτι ἀνωτέραν. Αὐτὸ εἶναι τὸ σχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου κύριοι βουλευταὶ, θὰ πλημμυρίσῃ ὁ τόπος τηλέφωνα καὶ θὰ εἶναι πάμφθηνη ἡ συνδρομή. Ἐνῷ ἀντιθέτως μὲ τὸ σύστημα τῆς συμβάσεως θὰ ἀπαιτηθοῦν οἰκονομικοὶ ὅροι συνδρομῆς, τοὺς ὁποίους δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἀποδεχθῇ τὸ κοινὸν καὶ οὕτω δὲν θὰ εὑρίσκωμεν συνδρομητάς.

§126Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐφ’ ὅσον εἴπατε ὅτι θὰ εὑρεθοῦν πόλεις κάτω τῶν χιλίων συνδρομητῶν οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ξέρουν τὶ νὰ κάνουν, θὰ κάνουν ἐκεῖνο ποὺ λέτε σεῖς.

§127Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ὑπάρχει ἡ ἑξῆς διαφορὰ ὅτι εἰς τὰ δίκτυα τὰ ὁποῖα θὰ ἐγκαταστήσουμε εἰς τὰς μικρὰς πόλεις μὲ τὰ περισσεύοντα τοῦ δικτύου τῶν Ἀθηνῶν κλπ. δὲν θὰ ἀπαιτηθῇ ἡ ἐλαχίστη ἀνεπαίσθητος σχετικῶς δαπάνη, διότι θὰ τὰς τὰ δώσῃ τὸ Κράτος, ἂν θέλετε, ἐντελῶς δωρεάν, καὶ συνεπῶς ἡ ἐγκατάστασίς του δὲν θὰ κοστίσῃ παρὰ μικρὰ πράγματα, δὲν θὰ ἔχῃ νὰ ἐξυπηρετήσῃ κεφάλαια. Δι’ ὃ θὰ εἶναι ἀρκεταὶ μόνον 800 δραχμαὶ τὸ ἔτος ὡς συνδρομὴ διὰ τὴν συντήρησιν καὶ ἐκμετάλλευσιν τοῦ δυκτίου. Διότι τὸ Κράτος θὰ διαθέτῃ φυσικὰ ἕνα ὑπάλληλον γιὰ μιὰ ὥρα ποὺ θὰ τὸν χρειάζωνται τὰ τηλέφωνα πλὴν τῆς τηλεφωνητρίας. Ἐννοεῖται ὅτι αἱ ἐγκαταστάσεις εἰς τὰς ἐπαρχίας δύνανται νὰ γίνουν διὰ τοῦ Κρατικοῦ προσωπικοῦ. Ἐπομένως τὸ Κράτος θὰ συμβάλῃ πολὺ εἰς τὰς τοιαύτας ἐγκαταστάσεις καὶ ἔτσι δὲν θὰ ὑπάρχουν σχεδὸν ἔξοδα ἐγκαταστάσεως, πρᾶγμα τό ὁποῖον δὲν θά εἶναι δυνατὸν νά γίνῃ μὲ τὴν ἑταιρείαν. Ἡ Ἑταιρεία ἔχει ἔξοδα καὶ τόσα κονδύλια τά ὁποῖα εἶναι ἀνάγκη νά ἐξυπηρετήσῃ καὶ ἔχει ἀνάγκην συνεπῶς νά πάρῃ συνδρομὴν μεγαλειτέραν. Ἐνῷ εἰς μίαν κωμόπολιν ὁ ἐργάτης ὁ ὁποῖος ἐπιβλέπει τά τηλεγραφικά σύρματα θὰ ἐπιβλέπῃ καὶ τὰ τηλεφωνικὰ καὶ ὁ προϊστάμενος τοῦ τηλεγραφείου, ὁ ὁποῖος εἶναι ὅλη τὴν ἡμέρα εἰς τὸ γραφεῖον θὰ κάμῃ καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν τηλεφώνων, ὁ διανομεὺς τὸ ἴδιον, καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς.

§128Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἤδη πολυτελεστάτη ἡ ὑπηρεσία τῶν μικρῶν ταχυδρομείων.

§129Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Θὰ προσθέσωμεν νέον ἐννοεῖται διὰ τῆς συμβάσεως προσωπικόν, τὸ ὁποῖον κατ’ ἀνάγκην θὰ προσθέσῃ δαπάνας. Ἐγὼ δὲν κατηγορῶ τὴν ἑταιρείαν, ἀλλὰ τὸ καθιερούμενον σύστημα εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μᾶς ἄγει εἰς σημαντικὰς δαπάνας.

§130Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὴν διάταξιν τῆς συμβάσεως καθ’ ἣν ἂν ἀποποιηθῇ ἡ ἑταιρεία τὴν κατασκευὴν δικτύου τῶν ἐπαρχιακῶν πόλεων λόγῳ μὴ συμφωνίας τότε δικαιοῦται τὸ Κράτος νὰ ἀναλάβῃ αὐτὸ τὴν κατασκευὴν καὶ ἐκμετάλλευσιν;

§131Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἂν γίνῃ αὐτό, ἀλλοίμονον, θὰ ἔχωμεν τότε δύο γειτονικὰς κοινότητας μίαν ποὺ ἔχει κάτω τῶν ἑκατὸν συνδρομητῶν καὶ ἐκμεταλλεύεται τὸ Κράτος ἢ τὸ ταμεῖον κοινοτικῶν συγκοινωνιῶν, τὴν ἄλλην ἄνω τῶν 100 ποὺ ἐκμεταλλεύεται ἡ ἑταιρεία πήγαινε νὰ πείσῃς τὸν κάτοικον τῆς ἑτέρας κοινότητος διατὶ πληρώνει ὑπερδιπλάσια ἀπὸ τὴν ἄλλην κοινότητα. Πήγαινε νὰ τοῦ εἴπῃς ὅτι ἐδῶ εἶναι ἐγκατεστημένη ἑταιρεία καὶ ὅτι τὸ Κράτος τὰ ἔδωσε εἰς τὴν ἄλλην κοινότητα δωρεάν, ἀφοῦ ἐπερίσσευσαν ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ ἠθέλησε νὰ τὰ χαρίσῃ διὰ νὰ πληρώσουν οἱ συνδρομηταὶ ἐλάχιστα.

§132Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ διατὶ νὰ χαρίζῃ τὸ Κράτος εἰς τὰς μικρὰς πόλεις καὶ νὰ μὴ τὰ ἀγοράσῃ ἡ Ἑταιρεία;

§133Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἑταιρεία δὲν μπορεῖ νὰ τὰ ἀγοράσῃ. Δὲν μποροῦμεν νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν ἑταιρείαν ποὺ κατασκευάζει αὐτὰ πράγματα· πάρε αὐτὰ τὰ μηχανήματα τὰ μεταχειρισμένα. Ἡ ἑταιρεία θὰ μᾶς εἴπῃ, ἐγὼ εἶμαι ἑταιρεία κατασκευῆς ἐὰν ἀγοράσω αὐτὰ τὰ ὁπωσδήποτε παλαιὰ μηχανήματα, θὰ μοῦ μείνουν ἀδιάθετα τὰ ἰδικά μου. Δὲν μποροῦμεν νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν ἑταιρείαν ὅτι θὰ ξυλώσωμεν ἐναερίας γραμμὰς διὰ νὰ μᾶς τὰς ἀγοράσῃ.

§134Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ διὰ τὰ καλώδια. Ἐγὼ ὁμιλῶ διὰ τὰ τηλέφωνα, διὰ τὰ μηχανήματα, τὰ ὁποῖα θέλετε νὰ χαρίσωμεν.

§135Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἡ ἑταιρεία θὰ σᾶς εἴπῃ, τί θέλετε νὰ πάρω τὰ μηχανήματα; Ἐγὼ εἶμαι ἑταιρεία κατασκευῆς καὶ ἦλθα νὰ ἐξοδεύσω τὰ ἰδικά μου. Σεῖς θέλετε νὰ σᾶς κάμωμεν ἂς εἴπωμεν μπαλώματα, μπαλώματα, κάνετε μόνοι σας ἔπειτα εἶπον καὶ προηγουμένως ὅτι τά μηχανήματα ταῦτα θὰ ἐλευθερωθοῦν μετὰ πάροδον 2½ καὶ πλέον ἐτῶν ἀπὸ τὰ Κρατικὰ δίκτυα τῶν μεγάλων πόλεων εἰς τὸ διάστημα δὲ τοῦτο κατὰ τὴν σύμβασιν ἡ ἑταιρεία θά πρέπῃ νὰ ἔχῃ ἕτοιμον τὸ δίκτυον καὶ τὰς ἐγκαταστάσεις τῶν ἐπαρχιακῶν πόλεων. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἀγοράσῃ ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ χρησιμοποιῇ θὰ μᾶς εἴπῃ ἀκόμη ἂν εἶσθε πλούσιοι κάμετε νέα εἰς ὅλα τὰ μέρη, ἂν εἶσθε πτωχοὶ χρησιμοποιήσατε καὶ τὰ ὑπάρχοντα. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά. Καὶ ἐγὼ θά ἔλεγον ἐάν ὁ τόπος μας ἦτο πλούσιος καὶ εὐημεροῦσε νὰ κάμῃ καὶ ἡ Θεσσαλονίκη δευτέρα φορεσιὰ ἀχρηστεύουσα τὴν ὑπάρχουσαν μὲ τὴν ὁποίαν μπορεῖ νὰ περάσῃ ἄριστα μερικὰς δεκάδας ἐτῶν. Ἡ Θεσσαλονίκη δὲν διατρέχει κίνδυνον ἀκαλαισθησίας ὅταν μεταξὺ τῶν τόσων σημερινῶν ἐναερίων δικτύων ὑπάρχουν καὶ μερικὰ τηλεφωνικὰ καλώδια. Δι’ αὐτὸ λέγω ὅτι δὲν ταιριάζει αὐτὴ ἡ πολυτέλεια εἰς τὰς περιστάσεις αὐτὰς τῆς οἰκονομικῆς δυσπραγίας, διότι καὶ ὁ κόσμος δὲν ἔχει τόσον ἄφθονα χρήματα νά εἴπῃ, δίδω 2250 διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τηλεφώνου καὶ 3.000 ἐτησίως συνδρομὴν ὅταν μὲ τὸ ἴδιον σύστημα ἠμπορῶ νὰ πάρω γραμμὴν εἰς 6 δευτερόλεπτα. Ἕως τώρα δὲν ἔπαιρνεν διότι παρενέβαινον δύο κέντρα ἐξ ὧν τὸ ἓν ἀπηρχαιωμένον. Ἡ προθεσμία τῶν 38 ἐτῶν τοῦ προνομίου τῆς συμβάσεως ἔχει τὸν λόγον της, διότι τὰ καλώδια θὰ μᾶς παραδοθοῦν ἕτοιμα σχεδὸν πρὸς ἀντικατάστασιν. Τὰ κεντρικὰ μηχανήματα τοῦ αὐτομάτου κέντρου ζοῦν 20 χρόνια καὶ θὰ ἔχουν εἰς τό τέλος τῶν 38 ἐτῶν ζωὴν ὀλίγων ἀκόμη ἐτῶν. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν εἰς τὴν δίκην, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐν Λονδίνῳ μεταξὺ τοῦ δημοσίου καὶ τῆς ἑταιρείας National Telephone Cie κατὰ τὸ 1912 εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε δώσει προνόμιον τὸ Ἀγγλικὸν δημόσιον αἱ πραγματογνωμοσύναι ἀπέδειξαν τὴν ἀνωτέρω ἀναφερθεῖσαν διάρκειαν ζωῆς τῶν καλωδίων αἵτινες ἀποτελοῦν παραδεδεγμένον. Εἰς τὴν Εὐρώπην ἡ ἐκμετάλλευσις εἶναι εἰς χεῖρας τοῦ Κράτους κατὰ 87% τὸ δὲ 13% κατανέμεται εἰς τὴν Δανίαν, ὅπου εἶναι πολλαὶ ἑταιρεῖαι καὶ ἐκμεταλλεύονται μόνον τὰ ἀστικὰ εἰς τὴν Ἰταλίαν μὲ τὸ αὐτὸ ἀνταγωνιστικὸν σύστημα τὴν Πολωνίαν, Ἰαπωνίαν καὶ Πορτογαλίαν ὅπου εἶναι δικτατορικὰ καθεστῶτα. Εἰς τὴν λοιπὴν Εὐρώπην εἰς ὅλα τὰ Κράτη 100% ἔχει τὸ Κράτος τὴν ἐκμετάλλευσιν ὅπως καὶ εἰς τὰς ἄλλας Ἠπείρους πλὴν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν.

§136Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μήπως εἶναι δικτατορία καὶ ἐκεῖ καὶ μᾶς κάμνετε νὰ συχαθοῦμε τὸ σύστημα;

§137Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Σᾶς εἶπον διὰ τὴν Ἱσπανίαν, τὴν Ἰταλίαν, τὴν Πολωνίαν καὶ Πορτογαλλίαν. Διὰ τὰ ὑπεραστικὰ χρειάζεται ἐνίσχυσις τῶν δύο μεγάλων γραμμῶν Θεσσαλονίκης καὶ Πατρῶν, τῆς πρώτης δι’ ἐνισχυτῶν οἵτινες θὰ ἐγκατασταθοῦν εἰς τὴν Λαμίαν. Τὸ μηχάνημα τοῦτο τὸ ἐγκαθιστᾷ ἡ ἑταιρεία ἡ ὁποία τὸ κατασκευάζει. Τοῦτο εἶναι τὸ ἅπαντον τῆς τέχνης ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ὑπεραστικῶν γραμμῶν. Ὅλας τὰς ἄλλας ἐργασίας δύνανται τὰ Κρατικὰ συνεργεῖα νὰ τὰς ἐκτελέσουν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει κοστίζει μαζὶ μὲ τὰ ὑπεραστικὰ 8½ ἑκατομ. Μολονότι ἔκαμα ἀναλυτικὸν λογαριασμόν, παραδέχομαι νὰ ἐξοδευθοῦν, ἔστω καὶ 9 ἢ 10 ἑκατομ. χρυσᾶ, δραχμαὶ ἀπέναντι 20 καὶ ἡμίσεως κατὰ τὸν ἄλλον τρόπον. Δηλαδὴ μὲ τὸ ½ τῆς δαπάνης θὰ κάμωμεν περισσότερα τηλέφωνα, ἐὰν χαρίσωμεν τὰ ὑλικά. Ἐὰν δὲν τὰ χαρίσωμεν μὲ τὴν ἀξίαν τῶν μηχανημάτων καὶ ὑλικῶν θὰ καταβιβάσωμεν τὸ ποσὸν ἀκόμη περισσότερον. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν τὰ πωλήσωμεν εἰς τὰ ταμεῖα τῶν κοινοτικῶν τηλεφωνικῶν συγκοινωνιῶν, ἐπειδὴ τὰ ταμεῖα ἔχουν μερικὰ χρήματα καὶ τὴν εὐχέρειαν, λόγῳ τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, νὰ ἐπιβάλλουν φόρους—οἱ ὁποῖοι δὲν τοὺς κάμνουν καθόλου αἴσθησιν, διότι εἶναι ἐλάχιστοι—καὶ ἐπειδὴ κοστίζει σχεδὸν δωρεὰν ἡ ἐγκατάστασις, ἔχουν τὴν μικρὰν συνδρομὴν τῆς συντηρήσεως τῶν ἐγκαταστάσεων.

§138Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλετε νὰ μᾶς παραστήσητε ὅτι θὰ ἐξοδεύσωμεν διπλᾶ χρήματα ἀσκόπως.

§139Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ὄχι ἀσκόπως.

§140Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ὄχι μὲ ἐπαρκῆ σκοπιμότητα. Μᾶς λέτε ἀντὶ νὰ κάμετε ἕνα καινούργιο φόρεμα γιατὶ δὲν περνᾶτε μὲ τὸ παληό, ἀφοῦ ἔχετε κἄποια στενοχωρία. Σᾶς ὑπενθυμίζω ἐνταῦθα ὅτι ἡ ἐγκατάστασις παρατείνεται πέντε χρόνια καὶ ἕως τότε ἐλπίζω νὰ εἶναι καλλίτερα τὰ πράγματα. Μᾶς λέτε ὅτι θά ἐξοδεύσωμεν διά τὴν συνδρομὴν τοῦ τηλεφώνου 3.000 δραχμάς. Καὶ διατὶ δὲν ἐνθυμεῖσθε μίαν διάταξιν τῆς συμβάσεως ἡ ὁποία λέγει ὅτι: δύνασαι νά μὴ ἔχῃς ἀποκλειστικῶς δική σου γραμμή, ἀλλά νά συνδυάζεσαι μὲ ἄλλους;

§141Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψει.

§142Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Σωστὸ εἶναι νά μᾶς τὸ πῆτε.

§143Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Θὰ τὸ πῶ.

§144Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ναί, μά ἀφήνετε τὴν ἐντύπωσιν. Πολλοὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ξεύρουν τά πράγματα καὶ ἀκούουν τόσες χιλιάδες, πρέπει νά μάθουν ὅτι μποροῦν νά ἐλαττωθοῦν πολὺ περισσότερον.

§145Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἂν ὅλος ὁ κόσμος δὲν πάρῃ κυρίαν γραμμήν, καὶ ἀρκεσθῇ εἰς τὸ duplex καὶ multiplex, θά τὸ αὐξήσῃ καὶ αὐτό, ὥστε νά μπορῇ πάντως νά πάρῃ τὸν τόκον τῶν χρημάτων της ἡ ἑταιρεία.

§146Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Δὲν κοστίζει καί διὰ τὴν ἑταιρείαν ὀλιγώτερον ἂν ἔχῃ τὸ duplex καὶ multiplex. Δηλαδὴ διατὶ ἡ ἑταιρεία σοῦ δίδει μικρότερον τιμολόγιον ὅταν πάρῃς multiplex; Διότι τά ἔξοδα εἶναι ὀλιγώτερα ὑποθέτω.

§147Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Τὶ δίδει ὀλιγώτερον εἰς τὸ multiplex; Δίδει 50 τοῖς ἑκατὸν ἔκπτωσιν. Ἂν εἷς μόνος ἀπασχολεῖ τὴν γραμμὴν θὰ δώσῃ 100% τῆς συνδρομῆς δηλαδὴ 100 δρχ. λόγου χάριν. Ἄν 4 μαζὶ ἀπασχολοῦν μίαν γραμμὴν τότε θὰ εἶναι αὕτη multiplex καὶ θὰ δώσουν ὅλοι ἀπὸ 50%. Ἀπὸ τοὺς 4 συνδρομητὰς θὰ εἰσπράξῃ συνδρομὰς δύο κυρίων γραμμῶν. Ἐὰν τὴν ἀπασχολοῦν τὴν γραμμὴν δύο μόνον, τότε θὰ πληρωθοῦν 70% ὁ εἷς καὶ 70% ὁ ἄλλος, δηλαδὴ ἐν συνόλῳ 140, ἐνῷ ἔπαιρνε 100 θὰ πάρῃ 40 παρὰ πάνω ἀπὸ τὴν Duplex. Λοιπὸν ἔκαμα ἕνα ὑπολογισμὸν καὶ εὑρίσκω ὅτι ἐκτὸς τοῦ ὅτι τὸ ἐπιχείρημα εἶναι τὸ ἴδιο καὶ διὰ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον σᾶς προτείνω, διότι καὶ εἰς τὸ ἰδικόν μου ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ τὸ σύστημα καὶ νὰ καταβοῦν περισσότερον τὰ τιμολόγια.

§148Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ δὲν τὸ ἐφαρμόζατε ἕως τώρα;

§149Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Διότι ἡ κατάστασις ἡ ὁποία ἦτο δὲν ἐπέτρεπε νὰ ἐφαρμοσθοῦν. Θὰ ἐφαρμοσθοῦν μὲ τὸ αὐτόματον τῶν Ἀθηνῶν. Διότι χρειάζεται Κυβερνητικὴ ὤθησις πρὸς τοῦτο, τώρα δὲ βλέπω τὴν Κυβέρνησιν πρόθυμον νὰ παράσχῃ τὰ ὑλικὰ μέσα. Τὸ Κράτος δὲν παρέχει μέχρι τοῦδε ἀκόμη καὶ τὰ ἐλάχιστα ἐξαρτήματα τὰ ὁποῖα ἔλειπον καὶ τὰ ὁποῖα ἐξακολουθοῦν νὰ λείπουν ἀπαραίτητα δὲ διὰ νὰ βελτιωθῇ ἡ τηλεφωνικὴ συγκοινωνία. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν προθυμίαν νὰ διαδώσῃ τὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν.....

§150Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τὰ δώσουμε εἰς αὐτοὺς νὰ μᾶς τὰ φκιάσουν ὡραῖα.

§151Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Λοιπὸν διὰ τὸ multiplex. Τὸ Κράτος ἔχει ὡς τώρα 900 γραμμὲς δωρεὰν μόνον εἰς τὰ 9– 10 κέντρα ποὺ ὑπάρχουν τὰς ὁποίας τὰς πληρώνουν τώρα οἱ συνδρομηταὶ οἱ ἄλλοι δηλαδὴ μέσα εἰς τὰς συνδρομὰς λ. χ. τῶν Ἀθηνῶν ὑπάρχει ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν δωρεὰν γραμμῶν.

§152Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ Κράτος θὰ τὰς ἐλαττώσῃ διότι εἶναι γνωστὴ ἡ σπατάλη τοῦ τηλεφώνου μέσα εἰς τὰ Κυβερνητικὰ γραφεῖα.

§153Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἰς μίαν νομαρχίαν πάντα θὰ ὑπάρχουν 4–5 τηλέφωνα. Εἰς τὴν Ξάνθην λ. χ., ποὺ δὲν εἶναι ἕδραι νομαρχίας, ἐπὶ 240 συνδρομητῶν ἐξυπηρετοῦνται 5 γραμμαὶ δωρεὰν κρατικαί. Ἐκ τῶν δωρεὰν ἐξυπηρετουμένων γραμμῶν αἱ 500 ἰσοδυναμοῦν μὲ 2000 multiplex. Ἑπομένως τὸ πλεονέκτημα τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ἀπὸ τὸ ἓν μέρος ἡ ἑταιρεία, μόλις ἰσοφαρίζει τὰς δωρεὰν γραμμὰς τοῦ Κράτους μαζὺ μὲ τὰς ἐπὶ ἐκτάσεως, τὰς ὁποίας θὰ ἐξυπηρετήσῃ ἡ ἑταιρεία χωρὶς νὰ πληρώνεται. Ἐγὼ εἶμαι πρόθυμος νὰ συζητήσω οἱανδήποτε ἀντίρρησιν ἐὰν ὑπάρχῃ. Μόλις ἤρχισα τὴν ἀγόρευσίν μου ὅταν μὲ ἠρώτησεν ὁ κ. ὑπουργὸς ἂν εἶμαι εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας ἢ τῆς μειονοψηφίας εἶπα ὅτι ἐγὼ συμπράττω μὲ τὴν Κυβέρνησιν θὰ ψηφίσω τὴν σύμβασιν ἂν τὸ θέλετε ὅπως εἶναι ἀλλὰ κάμνομεν τὸ καθῆκόν μας ὡς βουλευταί, συζητοῦμεν νὰ εὕρωμεν τὸ σωστότερον.

§154Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν σᾶς κατηγόρησε κανεὶς δι’ αὐτό.

§155Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Σεῖς ἐνεπνεύσατε, κύριε Χατζηλία, τὴν ἀνησυχίαν ὅτι θὰ αὐξηθῇ πολὺ ἡ συνδρομή, ἐνῶ ὁ κ. ὑπουργὸς τοὐναντίον εἶπεν ὅτι προβλέπει ἐλάττωσιν.

§156Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Περιμένετε τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ σᾶς εἴπῃ.

§157Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ αὔξησις εἶναι βεβαία ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ ἑταιρεία δύναται ἐκ τοῦ ὑπολογισμοῦ τοῦ πρώτου ἔτους τῆς ἐκμεταλλεύσεως, ἐκ τοῦ ὁποίου φυσικὸν εἶναι νὰ μὴ ἔχῃ κέρδη, νὰ ζητήσῃ τὴν αὔξησιν τοῦ τιμολογίου καὶ νὰ τὴν ἐπιτύχῃ, ἡ ὁποία αὔξησις θὰ ἰσχύσῃ διὰ πέντε χρόνια.

§158Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ ἐξηγηθῶμεν. Ὅταν πρόκειται νὰ κάμωμεν ἕνα τόσον σπουδαῖον νεωτερισμὸν συνδεόμενον μὲ μίαν μεγάλην πρόοδον, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὰ κάμωμεν χωρὶς χρήματα καὶ θὰ εἴμεθα διατεθειμένοι ὅλοι νὰ πληρώσωμεν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὅσα τὰ παριστᾷ ὁ ρήτωρ ἀπὸ τοῦ βήματος, ὁ ὁποῖος τὰ παριστάνει ὅλα μαῦρα διὰ τὰς ἰδικάς μας ἀπόψεις ὡς ἄσπρας διὰ τὰς ἀπόψεις τοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου τῶν Τ.Τ.Τ. Περιμένετε νὰ ἀκούσετε τὸν κ. ὑπουργόν.

§159Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς μᾶς ὡμίλησε εἰς τὴν εἰσήγησίν του, ἴσως καὶ τώρα θὰ μᾶς ὁμιλήσῃ διὰ τὰ τιμολόγια τῶν δύο πρώτων ἐτῶν τῆς ἐκμεταλλεύσεως. Καὶ ἐγὼ ἠμπορῶ νὰ σᾶς ὁμιλήσω—δι’ αὐτά, ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ βάσις τοῦ προνομίου. Βάσις τοῦ προνομίου εἶναι ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν ἐν ἄρθρῳ 25 ὁριζομένων. Δύναμαι νὰ σᾶς ὁμιλήσω καὶ ἐγὼ ἐπὶ τῶν προσωρινῶν τιμολογίων. Καὶ αὐτὰ ἀκόμη εἶναι πολὺ ἀνώτερα ἀπὸ τὰ σημερινά, καὶ τοῦτο μὲ περιορισμένον ἀριθμὸν συνδιαλέξεων, ἐνῷ σήμερον ἔχομεν ἀπεριόριστον ἀριθμὸν συνδιαλέξεων.

§160Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ αὐτὴ πρόοδος εἶναι.

§161Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Τὰ τιμολόγια τὰ προσωρινὰ ἔχουν οὕτω, ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ σημερινά. Τὸ ἔτος 1925,

§162Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ πηγαίνετε εἰς τὰ παλαιά.

§163Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἤδη ἡ συνδρομὴ Ἀθηνῶν εἶναι 1600 δραχμαί, μὲ τὸν νόμον δὲ 4275 δι’ ὅλον τὸ συγκρότημα Ἀθηνῶν Πειραιῶς Φαλήρων Κηφισσίας δρχ. 2500, καὶ διὰ ἀπεριόριστον ἀριθμὸν συνδιαλέξεων. Μὲ τὰ προσωρινὰ τιμολόγια καὶ αἱ οἰκίαι μὲ 5 συνδιαλέξεις ἡμερησίως, ἤτοι 1800 συνδιαλέξεις ἐτησίως θὰ πληρώνουν 2734 δρχ., τὰ γραφεῖα ποὺ ἀντιπροσωπεύουν τὰ 70% τῶν συνδρομητῶν μὲ 8 συνδιαλέξεις ἡμερησίως ἐπὶ 307 ἐργασίμους ἡμέρας θὰ πληρώνουν 3171 δρχ. καὶ αἱ Τράπεζαι καὶ αἱ ἑταιρεῖαι ἀντιπροσωπεύουσαι 10% τῶν συνδρομητῶν μὲ 25 συνδιαλέξεις ἡμερησίως θὰ πληρώνουν 6771 δρχ. Εἰς τὸν καθορισμὸν τῶν συνδιαλέξεων μετεχειρίσθην ἀριθμοὺς κατὰ τοὺς παγκοσμίως παραδεδεγμένους. Εἰς Θεσσαλονίκην σήμερον ἡ ἐτησία συνδρομὴ εἶναι 1300 δρχ. καὶ μὲ τὸν νόμον 4275 θὰ γίνῃ 1600 δραχμαὶ δι’ ἀπεριόριστον ἀριθμὸν συνδιαλέξεων. Μὲ τὰ προσωρινὰ τιμολόγια τῆς συμβάσεως μόνον αἱ πρῶται 500 συνδιαλέξεις στοιχίζουν 1548 δραχμάς, ἤτοι τὸ σπίτι μὲ 5 συνδιαλέξεις τὴν ἡμέραν θὰ πληρώνῃ 2542 δραχμάς, τὸ γραφεῖον μὲ 8 συνδιαλέξεις εἰς 300 ἐργασίμους ἡμέρας θὰ πληρώνῃ 2970 καὶ αἱ Τράπεζαι καὶ αἱ ἑταιρεῖαι μὲ 24 συνδιαλέξεις θὰ πληρώνουν 6580 δραχμάς. Ἐὰν ἔχετε δέκα συνδιαλέξεις εἰς ἓν γραφεῖον τῶν Ἀθηνῶν ἢ Πειραιῶς ἐπὶ 300 ἡμέρας ἐτησίως, θὰ φθάσετε τὰς 3621 δρχ. καὶ τῆς Θεσσαλονίκης τὰς 3423. Εἶναι μία σκάλα ἡ ὁποία ἤδη πηγαίνει πολὺ ἐπάνω καὶ θὰ εἶναι δικαιολογημένη μεθαύριον ἡ ἑταιρεία νὰ σᾶς ζητήσῃ περισσότερα διότι σᾶς ἔδωσα μίαν συγκοινωνίαν τηλεφωνικὴν βελτιωμένην. Εἰς δὲ τὰς Τραπέζας ἐὰν κάμουν εἴκοσι συνδιαλέξεις τὴν ἐργάσιμον ἡμέραν ἡ συνδρομὴ ἀνέρχεται εἰς 7670 δρχ.

§164Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Αἱ Τράπεζαι κάμνουν πεντακοσίας τὴν ἡμέραν.

§165Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἐάν μίαν Τράπεζα ἔχει εἴκοσι ὀκτὼ ἐσωτερικά γραφεῖα καὶ ὑπολογίσετε μίαν συνδιάλεξιν ἐργάσιμον τὴν ἡμέραν διά κάθε γραφεῖον θά πληρώνῃ τὸ ποσὸν τοῦτο. Ἐάν λάβωμεν τά γραφεῖα μὲ τέσσαρας πέντε συνδιαλέξεις θά φθάσῃ ὑπὲρ τὰς 30.000 δραχμῶν. Ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ μερικαὶ συνδιαλέξεις ἄγονοι, θά κτυπῶ τὸ τηλέφωνόν μου θά ζητῶ κἄποιον, θά παρουσιάζεται ἡ ὑπηρεσία του καὶ θά μοῦ λέγῃ ὁ κύριος δὲν εἶναι ἐδῶ; Μία συνδιάλεξις. Θά κτυπῶ μετ’ ὀλίγην ὥραν καὶ θά μοῦ ἀπαντοῦν δὲν ἦλθε ἀκόμη. Ἄλλη συνδιάλεξις. Βάλετε λοιπὸν καὶ τάς πραγματοποιουμένας ἀλλ’ ἀγόνους συνδιαλέξεις θά ἴδητε ποὺ θά φθάσετε.

§166Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Αὐτὸ διὰ τά δημόσια γραφεῖα θά καταστῇ ἄλλος πακτωλὸς διὰ τὴν ἑταιρείαν.

§167Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἐὰν τὸ Κράτος ἔχει μίαν γραμμὴν ἕως τὸ Τατόϊ τὸ δωρεὰν τμῆμα αὐτῆς ἐκτείνεται μέχρι τῶν 3 πρώτων χιλιομέτρων, τὸ πέραν τῶν 3 χιλιομ. θὰ πληρώνεται. Ἐὰν ἔχῃ γραμμὴν ἀπὸ τὸν Πειραιᾶ εἰς τὸν Ναύσταθμον, θὰ εἶναι τὸ δωρεὰν μέχρι 3 χιλιομέτρων. Ἔχω κάμει ὑπολογισμὸν καὶ εὑρίσκω τὸ Κράτος θά δίδῃ ἐτησίως ἑνάμισυ ἑκατομμύριον δραχμὰς εἰς τὴν ἑταιρείαν μόνον ἀπὸ τά ἀστικά διά τὴν χρησιμοποίησιν τῶν τηλεφωνικῶν γραμμῶν τάς ὁποίας ἔχει σήμερον. Ἐννοεῖται ἔχω καὶ δι’ ἄλλα θέματα τῆς συμβάσεως λεπτομερεῖς λογαριασμούς, μὲ ὅλας τὰς πιθανότητας τοῦ ποσοστοῦ τοῦ δανείου ἐπὶ τοῦ ὅλου κεφαλαίου, συγκριτικὴν μελέτην μὲ ἄλλας ἑταιρείας ὡς καὶ μὲ τὴν προηγουμένην σύμβασιν ἥτις ὥριζε 8% μέρισμα ἐνῷ ἡ σημερινὴ ὁρίζει 10%. Μὲ ἐκείνην τὰ τιμολόγια θὰ ἐκόστιζαν εὐθηνότερα, καὶ θά μᾶς εἴπουν αὔριον «ἤλθατε νὰ βελτιώσητε τὴν σύμβασιν καὶ τὴν ἐχειροτερεύσατε». Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν παρέλειψα πολλὰς ἀπόψεις, θὰ κατέλθω ἀπὸ τὸ βῆμα, διότι ἀρκετὰ σᾶς ἐκούρασα· ἐὰν νομίζητε ὅμως, ὅτι θά ἔπρεπε περισσότερον, νά συζητηθῇ ἡ σύμβασις εἶμαι πρόθυμος, νά σᾶς παράσχω πᾶσαν πληροφορίαν.

§168Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι σκοπιμώτερον θά ἦτο, ὡς ἐτόνισε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ἐκάματε μίαν σύγκρισιν τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως μὲ τὴν παλαιάν.

§169Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ κάμνεις ἐσύ;

§170Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔχω τὰ στοιχεῖα, κ. Πρόεδρε, ὅπως τὰ ἔχει ὁ κ. συνάδελφος.

§171Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἡ ἄλλη σύμβασις ὥριζε 8% μέρισμα.

§172Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἄν ὁ ἰσολογισμὸς ἐδείκνυε μέρισμα 10%, τὶ ἐγίνετο τὸ πλεόνασμα;

§173Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δύναμαι νὰ σᾶς ἐρωτήσω καὶ ἐγὼ ἂν ὁ ἰσολογισμὸς δείξῃ 20% μέρισμα εἰς τὴν ὑπὸ συζήτησιν σύμβασιν τὶ θὰ γίνῃ τὸ πλεόνασμα τὸ ἐπὶ πλέον; Ἀλλ’ οὔτε εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς παλαιᾶς συμβάσεως ἠμπορεῖ νὰ ὑπερβαίνῃ τὸ 8 οὔτε εἰς τὴν ὑπὸ συζήτησιν τὸ 10% ἢ ὡς ἀπέδειξα τὸ 10½ ἢ 11%, διότι δικαιοῦται εἰς ἀμφοτέρας τὰς περιπτώσεις νὰ ζητήσῃ τὸ ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας τὴν ἀναθεώρησιν τῶν τιμολογίων πρὸς τὰ κάτω. Ἄλλη οὐσιώδης διαφορὰ μὲ τὴν σύμβασιν ἐκείνην εἶναι ἡ ἑξῆς: Εἰς μὲν τὴν σύμβασιν ἐκείνην δὲν προεβλέπετο περίπτωσις ἐκπτώσεως καὶ συνεπῶς ὡρίζοντο ὅροι ἐξαγορᾶς τοῦ δικτύου ἀπὸ τὸ Κράτος εἰς τὸ ἐνδεχόμενον τοῦτο, ἐνῷ εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν ἡ ἔκπτωσις τῆς ἑταιρείας συνεπάγεται τὴν πληρωμὴν τοῦ δικτύου τῆς ἑταιρείας. Τὸ ποσόν τῆς ἀποζημιώσεως ταύτης, εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἐκπτώσεως ἀνέρχεται εἰς 75% διὰ τὰς Ἀθήνας, Πειραιᾶ καὶ Θεσσαλονίκην, 50% δὲ διὰ τὰς ἐπαρχιακὰς πόλεις. Ἂς πάρωμεν τὰς Ἀθήνας; Ἂς λάβωμεν τὸν ἀριθμὸν 100 ὡς κόστος τῆς ἐγκαταστάσεως μὲ ὅλα τὰ γενικὰ ἔξοδα, τὰ κέρδη ἐγκαταστάσεως καὶ ὅσα ἀναγράψουν ὡς τοιαύτην δαπάνην. Ἐπὶ τῶν 100 αὐτῶν μονάδων θὰ πληρώσωμεν 75 ἀλλὰ εἰς τὰς 75 εἶναι ἤδη ἡ ἀξία τῶν ἐγκαταστάσεων αὐτῶν καινουργῶν.

§174Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δηλαδὴ θέλετε νὰ κάμωμεν τὴν σύμβασιν διὰ νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος ἡ ἑταιρεία;

§175Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ὄχι βεβαίως, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ εἶναι στοιχεῖον ὑπολογίσιμον, ἀφοῦ προβλέπεται τοιαύτη περίπτωσις. Δι’ ἡμᾶς, ἐπαναλαμβάνω τὶ ἐκόστισαν; Ἐγὼ ὁ συνδρομητὴς ἐπεβαρύνθην, ἐπὶ τοῦ κόστους ἐγκαταστάσεως 1000 χρυσῶν δραχμῶν, κατὰ γραμμήν, μὲ 150 χρυσᾶς δραχμὰς ὡς συμμετοχήν μου εἰς τὰ ἔξοδα τῆς ἐγκαταστάσεως, αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν ἐξεπέσθησαν ἀπὸ τὸ κόστος τῶν 1000 φρ. χρυσῶν. Αἱ 150 ἐπὶ 1000 εἶναι 15 ἐπὶ τῶν 100 συνεπῶς ἤδη τὰ 75% ἔγιναν δι’ ἐμὲ τὸν συνδρομητὴν 90% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐγκαταστάσεων, τὰς ὁποίας θὰ πάρωμεν μεταχειρισμένας. Δὲν εἶναι πολὺ ἀνώτερον τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀπὸ ὅτι θὰ ἔδιδεν ἂν τὴν ἠγόραζεν ἀπ’ εὐθείας καὶ καινουργῆ τὸ Κράτος, διότι θὰ ἔλειπον τὰ ἐπιπρόσθετα ἔξοδα; Ἑπομένως ἡ περίπτωσις ἐξαγορᾶς εἰς μὲν τὴν ἑταιρείαν δὲν λέγω ὅτι εἶναι πολὺ ἐπωφελῆς, ἀλλ’ εἶναι πολὺ ἐπιζημία δι’ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι θὰ δώσωμεν τὰς 150 δραχμάς. Ἐκ τῆς μελέτης τῆς ὅλης συμβάσεως διαφαίνεται ὅτι ἐνῷ λαμβάνονται ὅλαι αὐταὶ αἱ ἐξασφαλίσεις ὑπὲρ τῆς ἑταιρείας ἢ ἔστω ὑπὲρ τῆς δικαίας ἀπόψεως τῆς ἑταιρείας, παρορῶνται ἐντελῶς αἱ ἀπόψεις τοῦ συνδρομητοῦ καὶ τοῦ Κράτους ὡς ὁλότητος πλὴν τῆς φορολογικῆς του ἀπόψεως. Αὐταὶ εἶναι δύο διαφοραὶ ἀρκετὰ σημαντικαί. Ἂν δὲ πάρωμεν τὰς ἐπαρχιακὰς πόλεις, ἤδη ὁ συνδρομητὴς τῆς ἐπαρχίας ἐπλήρωσε καὶ πρώτην καταβολήν, σχεδὸν 50% δηλαδὴ 150 χρ. δρ. ἐπὶ κόστους τοπικῆς συστοιχίας 315 δρ. χρ. τώρα θὰ πληρώσῃ τὸ Κράτος τὸ ἄλλο 50% διὰ λογαριασμόν του. Ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀπόψεις χρῄζουν γενικωτέρας ἐξετάσεως. Ὅσον περισσότερον μελετῶ τὴν σύμβασιν, τόσον βλέπω ὅτι ἡ ἄποψις τοῦ συνδρομητοῦ ἔχει τελείως παροραθῇ ἐνῷ αὕτη κυρίως ἐνδιαφέρει. Περαίνων τὸν λόγον μου δηλῶ ὅτι εἶμαι πρόθυμος νὰ συζητήσω κάθε λεπτομέρειαν τῆς συμβάσεως καὶ μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους ἀκόμη τῆς ἑταιρείας, καὶ τοὺς ἀποδείξω ὅτι ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα μὲ διάφορα ἔγγραφα τὰ ὁποῖα κατέχω προερχόμενα ἀπὸ διάφορα ξένα ὑπουργεῖα καὶ μὲ διάφορα εἰδικὰ συγγράμματα καὶ περιοδικά. Εἶμαι ἐφοδιασμένος μὲ ὅλα τά στοιχεῖα διά νά στηρίξω κάθε ἄποψιν τὴν ὁποίαν ἀνέλαβα νά ὑποστηρίξω. Παρέλειψα βέβαια πολλά εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου. Θὰ ἐπρότεινα τελειώνων ὅπως ἡ Jimens—Halske ἐγκαταστήσῃ τά αὐτόματα τηλέφωνα μόνον εἰς Ἀθήνας Πειραιᾶ καὶ Περίχωρα. Ν’ ἀναλάβῃ δέ καὶ τὴν συντήρησιν καὶ ἐκμετάλλευσιν αὐτῶν μόνον καὶ διά λογαριασμὸν τοῦ Κράτους. Τοῦ δὲ λοιποῦ Κράτους ἡ συμπλήρωσις τῶν ἀναγκῶν ὡς καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις νά γίνεται ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ ἀπὸ τάς κοινότητας.

§176Α. ΜΑΡΚΟΥ. Προτείνετε συνεπῶς τὴν ἀπόρριψιν τῆς συμβάσεως;

§177Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ὄχι, ἀλλά προτείνω τὴν ἀνασκευὴν αὐτῆς.

§178Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ θεωρηθῇ καὶ πρόοδος μία σύμβασις, διὰ τῆς ὁποίας διπλασιάζονται τὰ ἔξοδα τῆς συνδρομῆς τῆς τηλεφωνικῆς Συγκοινωνίας.

§179Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ἔβρου μὲ ἀναγκάζει πάλιν νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ὀλυμπίας. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀξιέπαινος, διότι ἔθεσε τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀποκρούει τὴν συνδρομὴν τῆς Βουλῆς ὅπως ἡ σύμβασις καταστῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ἀρτία.

§180Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Καὶ ζητοῦμεν τὴν συζήτησιν. Θέλετε νὰ δεχθῶ ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἔβρου κατέρριψε τὴν σύμβασιν;

§181Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ ἔπρεπε νὰ τὴν διαβάσωμεν τὴν σύμβασιν, ὁ κ. εἰσηγητὴς ἀνέφερε πράγματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ μελετήσωμεν. Ὁ κ. Βουδούρης εἶπεν ὅτι θὰ συνέλθῃ ἀπόψε ἡ Ἐπιτροπή.

§182Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Θὰ ἀκούσωμεν τὴν συζήτησιν.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαλαμίδας ἔχει τὸν λόγον.

§184Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Θὰ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ ὡρισμένου σημείου τῆς συμβάσεως ἀφοῦ προηγουμένως μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω μίαν ἀντιπαραβολὴν μεταξὺ τῶν ὅρων τῆς παρούσης συμβάσεως καὶ τῆς κατὰ Μάϊον 1926 ὑπογραφείσης τοιαύτης, ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ Παγκάλου. Ἐλέχθησαν πολλὰ ἐντεῦθεν καὶ τοῦτο μᾶλλον ἀφέθη νὰ νοηθῇ ὅτι ἐνδεχομένως ἡ παροῦσα σύμβασις κατηρτίσθη κατὰ τρόπον τοιοῦτον ὥστε νὰ εἶναι ἀμφίβολον ἂν εἶναι καλλιτέρα τῆς τότε ὑπογραφείσης συμβάσεως. Κατὰ τήν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Παγκάλου ὑπογραφεῖσαν σύμβασιν, ἡ διάρκεια πρῶτον τοῦ προνομίου ἦτο πεντηκονταετὴς, ἐνῶ κατά τήν παροῦσαν εἶναι τριακονταετής. Εἰς τό Κράτος παρεχωροῦντο τηλέφωνα μόνον διά τά ὑπουργεῖα καὶ τάς Κρατικάς ὑπηρεσίας, κατά τὴν Παγκαλικὴν σύμβασιν, ἐνῷ διά τῆς παρούσης παραχωροῦνται εἰς τό Κράτος τηλέφωνα τά ὁποῖα θά ἀντιστοιχοῦν πρὸς τὰ 2%, τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ δωρεὰν μάλιστα, 1% ἐπὶ πλέον μὲ 50% ἀποζημίωσιν, ἐπίσης δὲ παραμένει εἰς τὸ Κράτος τὸ δικαίωμα τῆς ἐγκαταστάσεως ἰδίως γραμμῶν πρὸς ἀπ’ εὐθείας σύνδεσιν δι’ ὅλας τὰς στρατιωτικάς, ἀστυνομικάς, πυροσβεστικάς, ραδιοφωνικὰς καὶ ἐν γένει ἁπάσας τὰς ὑπηρεσίας τῶν διαφόρων ὑπουργείων. Αὐταὶ εἶναι ἐντελῶς δωρεάν. Βεβαίως τὰς συνδέσεις τὰς τηλεφωνικὰς θὰ πραγματοποιήσῃ ἡ ὑπηρεσία ἡ Κρατική, ἀλλὰ καὶ σήμερον ὑφίστανται αἱ συνδέσεις αὗται. Κατὰ συνέπεια τὸ Κράτος δὲν ἔχει νὰ ὑποστῇ καμμίαν δαπάνην δι’ αὐτάς. Ὥστε καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὑπερτερεῖ τῆς Παγκαλικῆς συμβάσεως. Θὰ δίδῃ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 900 συνδέσεων, διὰ τὰς ὁποίας ὁ κ. Χατζηλίας εἶπεν ὅτι ἔχει ἀνάγκην τὸ Κράτος, πρὸς χρησιμοποίησιν 900 συνδέσεις. Τὰς 900 αὐτὰς συνδέσεις, τὰς ὁποίας σήμερον δὲν πληρώνει, διότι τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν τηλεφώνων τὴν πραγματοποιεῖ τὸ ἴδιον τὸ Κράτος, τὰς 900 συνδέσεις δύναται νὰ τὰς χρησιμοποιήσῃ καὶ διὰ τῆς παρούσης συμβάσεως καὶ κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον: Πρῶτον ἔχει λαμβάνειν 2% δωρεὰν ἐπὶ τῶν γραμμῶν· ἂν λάβωμεν ἀριθμὸν 20.000, τὸν ὁποῖον ἔλαβεν καὶ ὁ κ. εἰσηγητής, ἔχομεν 400 συνδέσεις δωρεάν. Ἄν λάβωμεν ἐπίσης τὸν διὰ τῆς συμβάσεως παραχωρούμενον ἀριθμὸν τηλεφώνων μὲ ἔκπτωσιν 50%, θὰ ἔχωμεν ἐπὶ πλέον 100 συνδέσεις δωρεάν σὺν 400=500. Ἔχομεν ἐπὶ πλέον καὶ τὰς σήμερον ὑφισταμένας τοιαύτας συνδέσεις, τὰς ὁποίας ἔχουν αἱ διάφοροι κρατικαὶ ὑπηρεσίαι. Κατὰ συνέπειαν φθάνομεν εἰς τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν συνδέσεων, τὰς ὁποίας καὶ σήμερον ἔχομεν δωρεὰν καὶ τότε θὰ τάς ἔχωμεν δωρεὰν δι’ ἄλλης ὁδοῦ. Αἱ γραμμαὶ θὰ διατηρηθοῦν ἀπὸ τὸ Κράτος.

§185Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ὅταν ἔκαμα ἐγὼ τὰς συζητήσεις καὶ διὰ τὴν σύμβασιν αὐτὴν, μοῦ εἶπον διάφοροι ἀντιπρόσωποι: μὴ ζητεῖτε διὰ τὸ Κράτος πολλὰς δωρεὰν γραμμάς, διότι θὰ ἐπιθέσητε ἐπὶ τῶν συνδρομητῶν τὸ βάρος.

§186Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἐγὼ ἀπαριθμῶ τὰ προσόντα τῆς παρούσης συμβάσεως. Ἐπίσης διὰ τῆς συμβάσεως Παγκάλου παρεχωρεῖτο τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ ζητήσῃ τὸν ἐπιδιαιτητὴν εἰς τὴν περίπτωσιν διαφωνίας εἰς τὰς μετὰ τοῦ Κράτους συναλλαγὰς αὐτῆς ἀπὸ τὸ γραφεῖον ἐργασίας τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Ἀλλ’ ἐπὶ τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως, ἔχομεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου ὅστις ὁρίζεται ὡς ἐπιδιαιτητής. Ἐπὶ πλέον ἡ ὑποχρέωσις τῆς ἑταιρείας ὅπως ἐγκαθιστᾷ δίκτυα ἀστικά, ἦτο περιωρισμένη διὰ τῆς συμβάσεως Παγκάλου εἰς κέντρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠρίθμουν ἀριθμὸν συνδρομητῶν πλέον τῶν 100 καὶ κατοίκους ἄνω τῶν 10.000, ἐνῷ διὰ τῆς παρούσης συμβάσεως δὲν λαμβάνεται κἄν ὑπ’ ὄψιν ὁ ἀριθμὸς τῶν κατοίκων, ἀλλὰ μόνον ἡ βάσις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 100 συνδρομητῶν. Κατὰ τὴν σύμβασιν τῆς δικτατορίας ἡ ἑταιρία ὑπεχρεοῦτο νὰ ἐγκαταστήσῃ πλῆρες αὐτόματον σύστημα μόνον διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ, ἐνῷ διὰ τῆς παρούσεως συμβάσεως ὑποχρεοῦται τὰ ἐγκαταστήσῃ εἰς ὅλα τὰ κέντρα τὰ ἀστικὰ ὅπου θὰ ἔχωμεν ἄνω τῶν 1.000 συνδέσεων. Καὶ ἤδη, ἐπειδὴ ὁ κ. Χατζηλίας ἀνέφερεν ὅτι δὲν συμφέρει διὰ πολλοὺς λόγους ἡ λειτουργία καὶ ἡ σύστασις τηλεφωνικῶν κέντρων εἰς Πειραιᾶ, Πάτρας καὶ Θεσσαλονίκην αὐτομάτων, θά ἐρωτήσω τὸν κ. συνάδελφον ἐξ Ἕβρου καὶ παρακαλῶ νά μοῦ ἀπαντήσῃ: πῶς τότε συμφέρει εἰς τάς Ἀθήνας αἱ ὁποῖαι εἶναι κέντρον μέγα ἀστικόν;

§187Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἅμα γίνεται.

§188Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Δύνασθε ἀπὸ τοῦδε νά ἀσφαλίσητε τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ σημερινὸν κέντρον τῆς Θεσσαλονίκης, ἀριθμεῖ 1600 συνδρομητάς, λόγῳ τῆς μὴ ὑπάρξεως τηλεφωνικῶν ἐγκαταστάσεων ἐπαρκῶν εἰς τάς ἀνάγκας τῆς Μακεδονικῆς πρωτευούσης.

§189Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. 800.

§190Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Φρονεῖτε ὅτι θά ἐξακολουθῇ τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν τῶν συνδρομητῶν, ὅπως καὶ σήμερον νά ἔχῃ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι εἰς τάς Ἀθήνας ὡς καὶ διά τῆς συμβάσεως Παγκάλου, ἐνῷ διὰ τῆς παρούσης συμβάσεως, τοὐλάχιστον διὰ τὴν πρώτην δεκαπενταετίαν ἔχομεν 116 χρυσᾶς δραχμάς, δηλαδὴ μίαν διαφορὰν ἐπὶ ἔλαττον 50 περίπου χρυσῶν δραχμῶν; Καὶ ἐπειδὴ πρὸ ὀλίγου ὁ κ. συνάδελφος ἀνέφερεν ὅτι ἡ παροχὴ τῆς τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας, τοὐλάχιστον διὰ τὰς Ἀθήνας θὰ στοιχίσῃ ὑπερβολικῶς πολλά, διότι τὰ ἔξοδα τῆς ἀντικαταστάσεως τοῦ αὐτομάτου κέντρου θὰ ἦσαν ὑπερβολικὰ ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἤδη ὑπάρχοντα τῶν batteries centrales, ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἔχω ἐγὼ τοὐλάχιστον ὑπ’ ὄψει μου διὰ τὴν παροῦσαν πενταετίαν, ἡ τηλεφωνικὴ σύνδεσις θὰ ἀποτιμᾶται κατὰ μέσον δι’ ἕκαστον συνδρομητὴν ὅρον μεταξὺ 2250 δραχ. μέχρι 2500 δραχ. μὲ μέσον ὅρον συνδιαλέξεων ἡμερησίως 6–7.

§191Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Διὰ τὰ σπίτια;

§192Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὄχι διὰ τὰ σπίτια. Διὰ τὰ σπίτια θὰ πληρώνονται πολὺ ὀλιγώτερα· ἀλλὰ γενικῶς. Καὶ πρὸς τοῦτο στηρίζομαι εἰς τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας μοῦ ἔδωσεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας. Ἐκ τῶν στατιστικῶν τὰς ὁποίας ἔχει ἀπὸ πενταετίας καταρτίσει αἱ συνεννοήσεις ἐντὸς τῆς πόλεως Ἀθηνῶν ἐκ μέρους τῶν διαφόρων οἰκιῶν, ὄχι τῶν γραφείων, ἀνέρχονται εἰς ἕνα ἀριθ. 4–6, κάθε σπίτι δηλ. ὑπολογίζεται ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ χρησιμοποιῇ τὸ τηλέφωνον σήμερον, μὲ τὰς σημερινὰς συνθήκας τῆς τηλεφωνικῆς συνεννοήσεως, κατὰ μίαν ἀναλογίαν ἡ ὁποία εἶναι ἡμερησίως 4–5 συνεννοήσεις. Κατὰ συνέπειαν ἔχετε καὶ αὐτὸν τὸν ἀριθμὸν ὑπ’ ὄψει, ἵνα νὰ κάμητε τὸν ὑπολογισμόν σας βάσει τῆς τιμῆς τὴν ὁποίαν μᾶς παρέχει ἡ σύμβασις, δηλαδὴ τῆς συνδρομῆς τῆς ἐτησίας τῶν 116 χρυσῶν δραχμῶν διὰ τὰς 500 πρώτας συνδιαλέξεις, καὶ τοῦ πενταλέπτου χρυσοῦ κατόπιν ἐπὶ πλέον διὰ κάθε συνδιάλεξιν διὰ τὰς ἄνω τῶν 500 κατ’ ἔτος τοιαύτας. Ἐὰν λοιπὸν λάβωμεν ὡς δεδομένον, ὅτι κατὰ μέσον ὅρον χρειάζεται 6–7 ἡμερησίως συνδιαλέξεις, θὰ ἔχωμεν τὸν ἀριθμὸν 2250 ἕως 2500 χαρτίνων δραχμῶν ἐτησίως συνδρομάς, καταβαλλομένων ἐκ μέρους τῶν συνδρομητῶν τῆς τηλεφωνικῆς συνεννοήσεως. Τὰς πληροφορίας αὐτὰς μᾶς παρέχουν εἰς τὴν Βουλὴν εἰς ἀντιστάθμισμα τῆς πληροφορίας τὴν ὁποίαν ὁ κ. ἐξ Ἕβρου συνάδελφος παρέσχεν πρὸ ὀλίγου καὶ κατόπιν τῶν ὑπολογισμῶν τοὺς ὁποίους ἐκάματε σεῖς βασιζόμενος ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν σας, ὧν δὲν θέλω νὰ ἀμφισβητήσω τὴν καλὴν προέλευσιν. Ἀλλὰ ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι αἱ πληροφορίαι μοῦ ἐδόθησαν ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας καὶ συνεπῶς φαντάζομαι ὅτι εἶναι ἠλεγμέναι καὶ κατὰ τεκμήριον εἶναι οἱ ὀλιγότερον ἐπηρεασμένοι καὶ ἀσφαλέστερον πρὸς τὴν πραγματικότητα προσκείμενοι. Εἰς ἐπίμετρον ἔχω νὰ σᾶς δώσω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν ὅτι ἡ στατιστική σας ἡ ὁποία ἰσχύει διὰ τὰς τηλεφωνικὰς συνεννοήσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα, περίπου ἰσχύει εἰς τὴν τηλεφωνικὴν συνεννόησιν τῶν ὁμοίων τῆς Γερμανίας καὶ τῆς Γαλλίας.

§193Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει αὐτό.

§194Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Μᾶς ἐνδιαφέρει κατὰ τοῦτο κ. συνάδελφε: ὅταν ἔχετε τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς ὑπ’ ὄψει καὶ τοὺς ἀριθμοὺς τῶν συνεννοήσεων καὶ τοὺς πολλαπλασιάσητε ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πενταλέπτου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀποτιμᾶται κάθε συνδιαλέξεις ἄνω τῶν 500, θὰ ἔχετε τὸν ἀριθμὸν τοῦ συνόλου τῆς κατ’ ἔτος συνδρομῆς. Κατὰ συνέπειαν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐπισήμων ἀριθμῶν τοῦ ὑπουργείου καὶ τῶν στατιστικῶν ἃς τὸ αὐτὸ ὑπουργεῖον μοὶ ἔθεσεν ὑπ’ ὄψει καὶ οὓς ἀνέφερα, θὰ κρίνῃ ἡ Βουλή· καὶ οὐχὶ ἐπὶ πληροφοριῶν τὴν προφητικὴν ἀξίαν τῶν ὁποίων δὲν θαυμάζω ἐγὼ τοὐλάχιστον, κύριε ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφε.

§195Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀνεφέρατε ἐπανειλημμένως ὅτι σᾶς ἐδόθησαν πληροφορίαι ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν. Ἤθελα νὰ σᾶς ἐρωτήσω, εἴτε αἱ πληροφορίαι αὗται εἶναι προφορικαὶ εἴτε μὴ ὑπάρχει καμμία ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ παρεπέμφθη ἡ ὑπὸ συζήτησιν σύμβασις;

§196Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὄχι· αἱ πληροφορίαι αὐταὶ μοῦ παρεσχέθησαν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας.

§197Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὑπάρχει καμμία ἔκθεσις ἐπὶ τῆς συμβάσεως ὑπηρεσιακή;

§198Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὑπάρχει.

§199Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν τὴν εἴδομεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§200Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὑπάρχει ἔκθεσις τῆς γνωμοδοτικῆς ἐπιτροπῆς τὴν ὁποίαν εἶχε ζητήσει ἡ ἐπιτροπή, ὅπως ἐνθυμεῖσθε, καὶ τὴν ἐζήτησα νὰ τὴν καταθέσῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς συγκοινωνίας τόσον διὰ τὴν Παγκαλικὴν σύμβασιν ὅσον καὶ διὰ τὴν παροῦσαν. Ὁ κ. ἐκ Σερρῶν πολιτευτὴς κ. Χρηστομᾶνος, εἶχε κάμει τὴν παρατήρησιν τὴν ἑξῆς: Ὅτι διὰ μὲν τὴν γνωμάτευσιν τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὰς Παγκαλικὰς συμβάσεις τὰ πράγματα ἦσαν ἀπολύτως ἐν τάξει, ὅτι ἦτο ὑπογεγραμμένη ὑφ’ ὅλων τῶν μετασχόντων τῆς ἐπιτροπῆς μελῶν. Εἰς τὸ παρὸν ἀντίγραφον, τὸ ὁποῖον μοὶ ἐδόθη δὲν ὑπάρχει ὑπογραφὴ τῶν μελῶν τὰ ὁποῖα μετέσχον τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ παρόντος τοῦ κ. Χρηστομάνου μᾶς ἐδηλώθη, ὅτι τὸ ἀντίγραφον τὸ ὁποῖον μοὶ ἐδόθη δὲν φέρει τὰς ὑπογραφὰς τὰς ὁποίας θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ, διότι τὸ κείμενον ἐκρατήθη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου. Ἐδηλώθη ὅμως ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου, ὅτι ἓν ἐκ τῶν 5 μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς διεφώνησεν ὡς πρὸς ὡρισμένα σημεῖα καὶ δὲν ὑπέγραψεν καὶ ἐλέχθη μάλιστα τὸ ὄνομα τοῦ ὑπαλλήλου «Ἐλευθερίου».

§201Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μοῦ φαίνεται ὅτι ἔπρεπε νὰ διανεμηθῇ καὶ εἰς ἡμᾶς τοὺς ἄλλους.

§202Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Μέχρι τῆς σήμερον τὰ σχετικὰ ἔγγραφα τὰ εἶχεν ὅλα ὁ κ. ἐξ Ἕβρου συνάδελφος, πρὸ ἡμερῶν δὲ τὰ εἶχεν ὁ κ. Χρηστομᾶνος. Ἐγὼ μόλις πρὸ ὀλίγου τὰ ἔλαβα ἐπιστραφέντα μοι, καὶ ἠμπορῶ νὰ σᾶς τὰ δώσω εὐθὺς κατόπιν.

§203Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Διατυπώνω ἕνα εὔλογον παράπονον.

§204Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Πάντως ὄχι ἐναντίον μου στρεφόμενον. Ἐὰν τὰ ἐζητούσατε ἐγκαίρως, θὰ τὰ εἴχετε. Μετὰ τὴν σύναψιν (ἀναγινώσκει), εἰς ἣν περίστασιν ἡ Κυβέρνησις θελήσῃ εἰς τὸ 13ον ἔτος ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς παρούσης συμβάσεως νὰ ἐξαγοράσῃ τὸ προνόμιον τῆς τηλεφωνικῆς συνδέσεως, θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ καταβάλῃ τὸ τίμημα ὅσον ἐστοίχισε δηλαδὴ ἡ ἐγκατάστασις καὶ ἡ ἐν γένει τοποθέτησις ὅλων τῶν μηχανημάτων καὶ γραμμῶν σὺν 20% ἐπὶ τοῦ ὅλου δαπανηθέντος ποσοῦ. Ἡ ἐπικαταλλαγὴ αὐτὴ βαίνει ἐλαττουμένη μετὰ 5 ἔτη ἄνω τῶν 20%, οὕτως ὥστε ὅταν ἔρχεται τὸ 25 ἔτος τῆς ἐκμεταλλεύσεως νὰ ἔχωμεν ἐξαγορὰν παρεχομένην δι’ ἁπλῆς τῆς καταβολῆς τοῦ τιμήματος. Δηλαδὴ καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πάλιν εἶναι πλέον ἔκπτωτος. Ἐπίσης, ἐκτὸς αὐτοῦ ἔχομεν παροχὴν ἰδίων γραμμῶν πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας καὶ ραδιοφώνου, τὰς ὁποίας παρέχει δωρεάν, ἐνῷ ἡ Παγκαλικὴ σύμβασις δὲν τὴν παρέχει. Ἐπίσης ἡ χρησιμοποίησις τῆς ἐπιβολῆς τῶν προστίμων ἄρχεται διά τῆς παρούσης συμβάσεως ἀπὸ τοῦ τοῦ 8½ μηνὸς ἀπὸ τῆς ἐγκρίσεως, ἀπὸ τῆς ἡμέρας δηλαδὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἑταιρεία ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐγκαταστήσῃ τὰ 3.600 τηλέφωνα ἐν Ἀθήναις· ἐνῷ εἰς τὴν Παγκαλικὴν σύμβασιν αἱ ἐπιβαλλόμεναι ποιναί, δηλαδὴ τὰ πρόστιμα τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλει, δὲν ἐπιβάλλονται μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ὅλου ἔργου, δηλαδὴ μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν 7.000 τηλεφώνων, τὰ ὁποῖα ἔδει νὰ κατασκευάσῃ ἐντὸς τριετίας. Ἐπίσης διὰ τῆς Παγκαλικῆς συμβάσεως ἀνελαμβάνετο ἡ ὑποχρέωσις ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας Ἄντβερμπ νὰ κατασκευασθοῦν 7.000 τηλέφωνα ἐντὸς τριετίας, ἐνῷ διὰ τῆς παρούσης ὑποχρεοῦται ἡ ἑταιρεία ὅπως ἐντὸς 8½ μηνῶν παραδώσῃ 3.600 τηλέφωνα αὐτόματα, ἐντὸς δὲ δύο ἐτῶν 7.000 αὐτόματα, ἐντὸς δὲ τριετίας 10.000 αὐτόματα. Ἡ διακοπὴ τῆς γραμμῆς λόγῳ μὴ καταβολῆς τοῦ τέλους πρὸς τὴν ἑταιρείαν, διὰ τῆς Παγκαλικῆς συμβάσεως ἐπεβάλλετο αὕτη ἄνευ οὐδεμιᾶς προειδοποιήσεως, εἰσεπράττοντο δὲ τὰ καθυστερούμενα τηλεφωνικά της καὶ δυνάμει τοῦ νόμου περὶ δημοσίων ἐσόδων. Διὰ τῆς παρούσης συμβάσεως οὐδὲν τοιοῦτον δικαίωμα παρέχεται πρὸς τὴν ἑταιρείαν. Ἐπίσης ἡ χορήγησις τοῦ καταλόγου παρέχεται δωρεάν, ἐνῷ ἐκεῖ ἐπληρώνετο. Διὰ τῆς παρούσης ἡ ἑταιρεία εἰσάγουσα τηλεφωνικὰ μηχανήματα διὰ τὴν ἐσωτερικὴν ἐγκατάστασιν, ὄχι διὰ τὰς ἐξωτερικὰς γραμμὰς ὅπου ἔχει τὸ προνόμιον νὰ τὰ εἰσαγάγῃ ἀτελῶς, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ καταβάλῃ τὸν νενομισμένον φόρον. Τέλος δὲ ὅτι αὕτη παραιτεῖται καὶ πάσης ἀξιώσεως ἡ ὁποία θὰ ἀπορρέῃ ἐκ τῆς συμβάσεως τὴν ὁποίαν τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον εἶχε συνάψει πρὸς τὴν Ἄντβερμπ, καὶ τῆς ὁποίας διάδοχος ἐν προκειμένῳ εἶναι ἡ παροῦσα. Ἐπὶ τῶν ὑπεραστικῶν συνδιαλέξεων ἔχομεν τὰς ἑξῆς διαφοράς. Διὰ μὲν τῆς Παγκαλικῆς συμβάσεως ὁ ὑπεραστικὴ συνδιάλεξις διὰ τοὺς μὲν μέχρι, (ἀναγινώσκει), καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Οὕτως ὥστε ἐνῶ διὰ 400 ἢ 500 χιλιόμετρα ἀπόστασιν θὰ ἔχωμεν καταβολὴν διά τῆς Παγκαλικῆς συμβάσεως τοῦ τηλεφώνου τέλος 6,30 χρυσᾶς δραχμάς, διά τῆς παρούσης συμβάσεως ἔχομεν 2,80· δηλαδὴ καὶ ὀλιγώτερον τοῦ ἡμίσεως ἀπὸ ὅ,τι θά κατεβάλομεν διά τῆς Παγκαλικῆς συμβάσεως. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι μοῦ ἐπιβάλλεται νά παράσχω εἰς τὴν Βουλὴν ὡρισμένας πληροφορίας τάς ὁποίας πρὸ ὀλίγου κατωνόμασα καὶ τάς ἠρύσθην ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, καὶ μὲ τάς ὁποίας θά προσπαθήσω νά ἀνασκευάσω τά ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ὁ πρὸ ὀλίγου καταβάς. Πρῶτον ὅσον ἀφορᾷ τάς προτάσεις τῆς Simens τάς ὁποίας ἀπὸ τοῦ 1926 ἔκαμε πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον, κατά τήν, ἐποχὴν δηλαδὴ τῆς συμβάσεως πρὸς τὴν Ἄντβερμπ καὶ αὐταὶ ἦσαν αἱ ἑξῆς: Εἰς τὸ οἰκονομικὸν σημεῖον παρέχει τὸ ἑξῆς μειονέκτημα, ὅτι ἐνῷ διὰ τῆς παρούσης συμβάσεως ζητοῦν καὶ λαμβάνουν φέρ’ εἶπεν διά τὸ κέντρον Ἀθηνῶν δρχ. 116, διά τῆς συμβάσεως ἐκείνης διά τῆς ὁποίας ὑπεχρεοῦτο μόνον εἰς τὴν κατασκευὴν 7.000 τηλεφωνικῶν συνδέσεων ἐντὸς 7ετίας, ζητοῦν νά λάβουν ἀπὸ 320–350 χρυσᾶς δραχμάς. Δηλαδὴ ἐγένετο ὁ πενταπλασιασμός περίπου τῆς καταβολῆς. Καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ ἀπόσβεσις ἡ ὁποία θά γίνεται εἰς 35 χρόνια μὲ ὑποπενταπλάσιον, γίνεται εἰς τά 7 χρόνια εἰς τὸ πενταπλάσιον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει ἡ παρεχομένη ἐργασία ἐκμεταλλεύσεως εἰς τάς λοιπάς δαπάνας ἀποσβέσεως κεφαλαίων ἐγκαταστάσεως κατά μίαν πληροφορίαν τὴν ὁποίαν ἔχω ἐπίσης ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, ἔχομεν τὸν ἑξῆς συντελεστήν. Ἐζήτησα νά μοῦ παρασχεθῇ ὁ ἰσολογισμὸς τοῦ διαρρεύσαντος ἔτους, ἀπὸ ἀπόψεως ἐσόδων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐξόδων τῆς ἀστικῆς καὶ ὑπεραστικῆς συγκοινωνίας ἀπέδωσε τὰ ἑξῆς ἔσοδα: (ἀναγινώσκει), τά ὑπολογίζομεν εἰς 2.500.000 τά τηλέφωνα τά ὁποῖα ἐχρησιμοποίησε τὸ δημόσιον. Κατεβλήθησαν 15.600.000 δραχμαὶ, δηλαδὴ οὐσιαστικῶς 2.400.000 ἐπὶ ἔλαττον τῶν εἰσπραχθέντων, καὶ κατεβλήθησαν ταῦτα ὡς ἀποδοχαὶ ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ 1.500.000. (ἀναγινώσκει). Χωρὶς νὰ μοὶ παρασχεθῇ τὸ ποσοστὸν τῆς ἀποσβέσεως, ἐπειδὴ ὅπως σημειοῖ ἰδιοχείρως ἡ ὑπηρεσία εἰς τὸ σημείωμα τὸ ὁποῖον μοὶ παρέσχε δὲν ἔχει ἐξευρεθῇ μέχρι τοῦδε ἡ πραγματικὴ ἀξία τῶν δαπανηθέντων χρημάτων διὰ τὴν κατασκευὴν καὶ συντήρησιν μέχρι σήμερον τῶν ἐγκαταστάσεων. Ὥστε ἔχομεν λοιπὸν ἐπὶ 16 ἑκατομμυρίων εἰσπραττομένων ἀπὸ τὴν ἀστικὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν δαπάνας μεῖον τοῦ τοκοχρεωλυσίου τῆς ἀποσβέσεως 13 ἑκατομ. διὰ δὲ τὰ 2.400.000 ἐναπομένοντα ὡς κέρδος πρέπει νὰ περιληφθῇ καὶ τὸ τοκοχρεωλύσιον τῆς ἀποσβέσεως τῶν μηχανημάτων καὶ ἐγκαταστάσεων. Κατὰ συνέπειαν πιστεύω ὅτι ἡ ἐπιχείρησις ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς δὲν ἀποδίδει παρὰ ἐλάχιστα κέρδη. Διὰ τὴν ὑπεραστικὴν ὑπηρεσίαν ἔχει καταβληθῆ ἔσοδον 12.500.000 ἔχει δὲ εἰς ἐπίμετρον καὶ θεωρητικὸν ἔσοδον 1 ἑκατομμυρίου δηλαδὴ ἀπομένει νὰ πραγματοποιηθῇ ἐκ διαφόρων κρατικῶν συγκοινωνιῶν ποσὸν 13.500.000 ἐν συνόλῳ. Ἔναντι τῆς εἰσπράξεως αὐτῆς ἔχομεν δαπάνας 3.500.000, τά ὁποῖα εἶναι τὰ καταβαλλόμενα διὰ τὸ προσωπικὸν καὶ θὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἡ ὑπηρεσία μοῦ ἔδωσεν. Ἀποδοχαὶ ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ. (ἀναγινώσκει). Σύνολον λοιπὸν δαπανῶν 4.000.000+4.400.000, ὅσον ὑπολογίζεται τὸ ὑλικὸν τῆς συντηρήσεως, δηλαδὴ 8.400.000 ὀφείλει νὰ καταβάλῃ τὸ Κράτος ἐτησίως διὰ τὴν συντήρησιν τῆς πλημμελοῦς ὑπεραστικῆς συγκοινωνίας,. Ἀλλ’ εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὑπελογίσαμεν ὡς πραγματικὸν ἔσοδον, δέον νὰ προστεθῇ τὸ τοκοχρεωλύσιον τῶν ἐγκαταστάσεων τῶν ὑπεραστικῶν γραμμῶν τὸ ὁποῖον ἐπίσης δὲν δύναται ἐπακριβῶς νὰ ἀποτιμηθῇ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν. Ὥστε βλέπομεν ὅτι ἡ τηλεφωνικὴ συγκοινωνία δὲν ἀφήνει κανένα σπουδαῖον ἔσοδον τὸ ὁποῖον νὰ παραμείνῃ καὶ διὰ τῆς παρούσης συμβάσεως. Εἶναι ἀληθές, καὶ τοῦτο διεπιστώθη καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅτι ἐπιτυγχάνομεν διὰ τῆς παρούσης συμβάσεως βελτίωσιν τῆς ὑπεραστικῆς συγκοινωνίας καὶ ἀσφαλῶς θὰ σημειώσουμε μίαν μείωσιν τῶν τηλεγραφικῶν ἐσόδων. Τοῦτο εἶναι γεγονός. Καὶ αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἔσχον ἀλλὰ καὶ ὡρισμένοι ἀριθμοὶ οἱ ὁποῖοι μοὶ ἐδόθησαν ἀπὸ στατιστικὰς τῶν Γαλλικῶν ταχυδρομείων βεβαιοῦν ὅτι ὁ ἐπηρεασμὸς τῶν ἐσόδων, ὅτι αἱ εἰσπράξεις τῶν τηλεγραφείων ἐπηρεάζονται σημαντικῶς. Διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Τ.Τ.Τ. ἐν Ἑλλάδι ἔχομεν τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα: Χρῆσις 1926–27. Εἰσπράξεις τηλεγραφείων 52 ἑκατομμύρια· διαβιβασθεῖσαι λέξεις 4.900.000. Χρῆσις 1927– 28: εἰσπράξεις 53 ἑκατομμύρια· διαβιβασθεῖσαι λέξεις 3.800.000. Χρῆσις 1928–29 3.600.000 λέξεις διαβιβασθεῖσαι εἰσπράξεις 54.000.000. Διὰ τὸ 1929–30 3.500.000 λέξεις καὶ εἰσπράξεις 52.000.000. Ἔναντι τῶν χρονολογιῶν αὐτῶν καὶ τῶν ἀντιστοίχων εἰσπράξεων, ὅταν ἡ τηλεγραφικὴ ὑπηρεσία ἀπέδωσεν εἰς τὸ Κράτος διὰ τὸ 1926–27 52.000.000 ἀπὸ τὴν τηλεφωνικὴν ὑπηρεσίαν, 53.000.000, διὰ τὸ 1927–28....(ἀναγινώσκει). Ὥστε εἶναι προφανὴς καὶ ἀναμφισβήτητος ὁ ἐπηρεασμὸς τὸν ὁποῖον θὰ ἔχῃ ἐπὶ τῆς τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας ἡ καλὴ ὑπεραστικὴ τηλεφωνικὴ συγκοινωνία.

§205Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μήπως σᾶς ἔδωσαν καὶ τὸν συντελεστὴν τῶν ἐξόδων τῆς τηλεγραφικῆς ἐν σχέσει πρὸς τηλεφωνικὴν ὑπηρεσίαν, διὰ νὰ ἴδητε...

§206Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Δὲν τὸν ἐζήτησα ἀλλὰ οὔτε ἡ Κυβέρνησις ἀρνεῖται τὸν ἐπηρεασμὸν αὐτὸν τῶν τηλεγραφικῶν ἐσόδων ἐκ τῆς ὑπάρξεως καλῆς ὑπεραστικῆς συγκοινωνίας. Ὁ κ. συνάδελφος ἐπίσης ἐχαρακτήρισεν ὡς μειονέκτημα τῆς παρούσης συμβάσεως, τὸ ὅτι τὰ ποικίλα καλώδια τὰ ὁποῖα θὰ τοποθετηθοῦν ἐντὸς τοῦ ἀστικοῦ κέντρου θά ἔδει πλεῖστα ἐξ’ αὐτῶν μετὰ 20 χρόνια νὰ ἀφαιρεθοῦν, καθ’ ὅσον θὰ καθίστανται ἄχρηστα. Ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀλλάξωμεν τὰ πράγματα. Εἰς τὴν περίπτωσιν ποὺ θὰ εἶχεν νὰ ἀγοράσῃ, ἀποζημιουμένης τῆς ἑταιρείας, τὴν συνέχισιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως, θὰ μποροῦσα νὰ συμφωνήσω μὲ τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. συναδέλφου διὰ τὴν εἰκοσιπενταετίαν, ὁπότε ἐκ τῆς συμβάσεως παρέχεται τὸ δικαίωμα ἄνευ ἐπὶ πλέον καταβολῆς.... Θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν χωρὶς κἄν νὰ καταβάλῃ τόσα ὅσα ἐκ τῆς συμβάσεως θὰ εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλῃ. Ὥστε φαντάζομαι ὅτι καὶ αὐτὸ εἶναι ἓν μειονέκτημα τῆς συμβάσεως. Διὰ τὰς ὑπεραστικὰς συγκοινωνίας ἐφ’ ὅσον καὶ ἐγὼ κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας εἶχον πληροφορίας καὶ εἶχον ἐπιφορτισθῇ νὰ δηλώσω εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐφ’ ὅσον σήμερον ἡ Κυβέρνησις ἐπισήμως βεβαιοῖ ὅτι τὸ ἄρθρον 8, τὸ ὁποῖον πραγματεύεται...

§207Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἔχω μίαν δήλωσιν τῆς ἑταιρείας καὶ θὰ κάμω σχετικὴν τροπολογίαν.

§208Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. .... νὰ τὴν χρησιμοποιήσῃ ἐκ τῶν 3 ἑκατομμυρίων. Ἔχω καὶ ἐλαχίστας τροπολογίας τὰς ὁποίας εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν θέλω εἰσηγηθῇ.

§209Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν γίνεται κατ’ ἄρθρον ἡ συζήτησις.

§210Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Δὲν ἔχω ἄλλο τὶ νὰ προσθέσω.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρηστομᾶνος.

§212Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατ’ ἀρχὴν βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τις ἀντίθετος τῆς συνομολογήσεως συμβάσεως κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας, εἴτε ἀστικῆς εἴτε ὑπεραστικῆς. Αἱ διέπουσαι πᾶσαν τοιαύτην σύμβασιν ἀρχαὶ πρέπει νὰ βασισθῶσιν ἐπὶ τῶν ἑξῆς: 1) ἡ κατασκευὴ τῶν γραμμῶν πρέπει νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν ἀρτιωτέρα καὶ τὰ χρησιμοποιηθησόμενα μηχανήματα τελειότερα, 2) συγχρόνως, χωρὶς νὰ μειωθῇ ἡ ποιότης τῶν μηχανημάτων καὶ ἡ ἀρτιότης τῶν γραμμῶν ὅλη ἡ ἐγκατάστασις καὶ ἐκμετάλλευσις νὰ εἶναι καὶ ὅσον τὸ δυνατὸν ἐφθηνοτέρα, καὶ 3) ἡ ἐκμετάλλευσις, ἀφοῦ δίδεται σήμερον εἰς ξένας Χώρας, πρέπει νὰ δοθῇ δι’ ὅσον τὸ δυνατὸν βραχύτερον χρονικὸν διάστημα, τόσον ὅσος θὰ ἀρκέσῃ ἵνα οἱ ἐντόπιοι ὑπάλληλοι ἐκμάθουν τὴν χρησιμοποίησιν τῶν νέων μηχανημάτων ἀλλὰ καὶ τὴν ἀναγκαίαν ἀκρίβειαν καὶ ταχύτητα τῆς ὑπηρεσίας των, ἥτις μέχρι τοῦδε ἀτυχῶς ἔλειπε καὶ λείπει εἰσέτι. Αὗται εἶναι αἱ βασικαὶ γραμμαὶ αἵτινες δέον νὰ ζητηθῶσι κατὰ τὴν σύναψιν πάσης τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας. Καὶ ἂς ἔλθωμεν ἤδη εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Ἐν πρώτοις ὀφείλω νὰ ἐρωτήσω ἐμαυτόν, ἂν πρέπει κατ’ ἀρχὴν νὰ εἶμαι ἀντίθετος τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἢ ἂν πρέπει νὰ τὸ δεχθῶ κατ’ ἀρχήν, ὅπως συνηθίζεται νὰ λέγεται, ἢ ἄν, ἀφοῦ τὸ ἐξετάσω καθ’ ἕκαστον ἄρθρον πρέπει νὰ εἶμαι ἀντίθετος καὶ τῆς συνόλου συμβάσεως. Καί προτοῦ νὰ ἐξετάσω τὴν σύμβασιν ταύτην κατ’ ἄρθρον περὶ τῶν ὁποίων θὰ συζητήσωμεν ἄλλην ἡμέραν ὡς ἐλπίζω, ἂς ἐξετάσω ποῖοι εἶναι οἱ ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους μᾶς ὑποβάλλεται ἡ σύμβασις. Καὶ πρῶτον ἐξεταστέον ἂν πρέπει νὰ ἐκλέξωμεν τὴν ἑταιρείαν μεθ’ ἧς ἡ παροῦσα σύμβασις coûte καὶ coûte ἢ ὄχι. Ἐλέχθη ὅτι ὑπάρχουν λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ προτιμήσωμεν τὴν ἑταιρείαν Siemens Halske καὶ ἀνεφέρθησαν τοιοῦτοι καὶ κατὰ τὴν εἰσήγησιν τῆς συμβάσεως ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ καὶ σήμερον ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι διὰ τῆς συνάψεως τῆς συμβάσεως ταύτης, σκοποῦμεν ὅπως μὲ ἐπικράτειαν μεγάλην, ἡ ὁποία εἶναι ὁ μεγαλείτερος ἀγοραστὴς σημαντικωτάτου προϊόντος τοῦ τόπου μας τοῦ καπνοῦ, μὴ ἔλθωμεν εἰς ψυχρότητα, οὕτως ὥστε νὰ ἔχωμεν τὴν ἀγορὰν ἐκείνης τῆς Χώρας εὐνοϊκῶς ἀνοικτήν. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ ὑπομνήσω, ὅτι μόνον οἱ καλοὶ λογαριασμοὶ κάμνουν τοὺς καλοὺς φίλους. Ἡμεῖς δι’ ἄρθρων τεσσαράκοντα δεχόμεθα νὰ καθορίσωμεν τὰς ἰδικάς μας ὑποχρεώσεις. Ἀπέναντι ὅμως τῶν ὑποχρεώσεων ἡμῶν τούτων δὲν βλέπω οὐδεμίαν σαφῆ ὑποχρέωσιν τῆς Γερμανικῆς ἀγορᾶς καπνῶν ἔναντι ἡμῶν, εἰμὴ μόνον τὴν καλὴν ἴσως θέλησιν τῶν ἀγοραστῶν τῶν καπνῶν τοῦ νὰ προτιμήσωσι, καὶ τοῦτο ἐφ’ ὅσον, ὑποθέτω, τούς συμφέρει νὰ προτιμήσωσι λέγω τὰ ἰδικά μας καπνά. Ἀλλά διὰ πόσα ἔτη; 38 ἔτη θὰ εἶναι ἡ ἰδική μας ὑποχρέωσις. Ἡ ὑποχρέωσις ἐκείνων πόσης διαρκείας θὰ εἶναι καὶ ὑπὸ ποίους ὅρους θὰ ἰσχύῃ ἡ προτίμησις τῶν καπνῶν; Συνεπῶς καίτοι καὶ ἐγὼ θὰ ἤμην τῆς γνώμης ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλειτέρα ἐπαφὴ μὲ τὸν κυριώτερον ἀγοραστὴν τῶν καπνῶν ἡμῶν, θὰ ἤθελα ἡ ἐπαφὴ αὕτη νὰ εἶναι κἄπως καλλίτερον καὶ ἐμπορικώτερον ὑπολογισμένη· δηλαδὴ θὰ συνίστων, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, νὰ ὑπάρχουν δίκαιοι λογαριασμοὶ οἱ ὁποῖοι νὰ κατοχυρώνουν καὶ τὴν καλὴν φιλίαν.

§213ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ γίνῃ συμβόλαιον;

§214Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συμβόλαιον, ἀλλ’ ὑπάρχουν ἄλλοι τρόποι δυνάμενοι νὰ ἐξασφαλίσωσι τὰ ἀμοιβαῖα συμφέροντα. Τὰ ἀντισταθμίσματα ταῦτα θὰ ἠδύναντο νὰ ἐξετασθῶσι καὶ ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, καὶ ἴσως καὶ ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἢ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ἐκείνην ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων, θὰ ἠδύναντο δὲ νὰ ἐξετασθῇ τότε κατὰ πόσον θὰ ἀντιστάθμιζε τὸ διδόμενον σήμερον προνόμιον τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ἀγορᾶς τῶν καπνῶν. Διότι κατὰ πρόχειρον ὑπολογισμόν ὁ ὁποῖος ἐγένετο — ὁ ὑπολογισμὸς οὗτος ἀτυχῶς δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀσφαλής, διότι ἡ συζήτησις ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ ἐγένετο πολὺ βεβιασμένως — ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς πληρωμῆς τὴν ὁποίαν θὰ καταβάλῃ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον πρὸς τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν ἀπέναντι τῶν προτάσεων ἄλλων ἑταιρειῶν ἀνέρχεται κατὰ τὸ διάστημα τῶν 38 ἐτῶν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 650.000.000, καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο μόνον διὰ τὴν ἀστικὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν, ὄχι καὶ διὰ τὴν ὑπεραστικήν. Ἐξ ἄλλου θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ πλεονέκτημα τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς ἀγορᾶς τῶν καπνῶν μας νὰ ἐπιτευχθῇ διὰ τῆς ἀναλήψεως τῆς ὑποχρεώσεως ἀγορᾶς Γερμανικῶν τηλεφωνικῶν μηχανημάτων, τὰ ὁποῖα καὶ ἐγὼ φρονῶ ὅτι εἶναι ἐκ τῶν πρώτων· θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποχρεώσῃ τις τὴν μέλλουσαν ν’ ἀναλάβῃ τὴν τηλεφωνικὴν Σύμβασιν ἑταιρείαν, καὶ ἂν ἔτι δὲν ἦτο αὕτη Γερμανικὴ καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ ἦτο ἡ ἰδία κατασκευαστὴς μηχανημάτων, νὰ ἀγοράζῃ τὰ μηχανήματα αὐτῆς ἀπὸ τὴν Γερμανίαν. Πράγματι δὲ μεταξὺ τῶν προτάσεων αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν, ὑπάρχει καὶ πρότασις ἑταιρείας τινὸς κατὰ τὴν ὁποίαν θ’ ἀνελάμβανεν ἡ προτείνουσα ἑταιρεία τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προμηθευθῇ μηχανήματα κατασκευῆς Siemens Halske ἀποκλειστικῶς. Συνεπῶς τὸ προτέρημα ὅπερ παρουσιάζει ἡ προκριθεῖσα ὁμὰς νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρηθῇ τόσον σημαντικόν. Πρέπει νὰ προσθέσω καὶ τὰ ἑξῆς, ὅτι ναὶ μὲν ἡ Γερμανία εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία εἰσάγει καπνὰ ἀξίας 1.257.000.000 κατ’ ἔτος, ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ ἄλλα Κράτη ὡς ἡ Ἀμερική, ἡ ὁποία εἰσάγει καπνὰ ἀξίας 674.000.000 δρχ., ἡ Ἰταλία 649.000.000 δρχ., τὰ ὁποῖα ἐπίσης δὲν θὰ ἔπρεπεν ἴσως νὰ δυσαρεστηθοῦν ἕνεκα προτιμήσεως ὀφειλομένης εἰς τὸν λόγον τῆς ἐθνικότητος τῆς ἑταιρείας καὶ μόνον. Ἐλέχθη ὅμως ὅτι δὲν εἶναι μόνον τὸ ὑλικὸν συμφέρον, ἀλλ’ ὅτι ὑπάρχει καὶ ἠθικός τις δεσμὸς ὑποχρεώνων ἡμᾶς εἰς τὴν ἐπικύρωσιν τῆς παρούσης συμβάσεως Ἐλέχθη δηλαδὴ ὅτι εἴμεθα ὑπόχρεοι ἀπέναντι τῆς Ἑταιρείας Siemens Halske διὰ συμβάσεως ὑπογραφείσης κατὰ τὸν χρόνον τῆς Δικτατορίας· ἐπαναφέρεται δηλονότι ἡ ἱστορία τῆς παλαιᾶς δικτατορικῆς συμβάσεως. Ὡς γνωστόν, εἶχεν ὑπογραφῆ σύμβασίς της μεταξὺ μιᾶς Βελγικῆς Ἑταιρείας καὶ τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς συγκοινωνίας. Τὰ ἐκ τῆς συμβάσεως ἐκείνης δικαιώματα τῆς Βελγικῆς ἑταιρείας ἠγοράσθησαν κατόπιν ἀπὸ τὴν Γερμανικὴν ἑταιρείαν Siemens Halske. Προτοῦ ν’ ἀγοράσῃ ὅμως τὴν σύμβασιν ταύτην ἡ ἑταιρεία Siemens Halske εἶχεν ὑποβάλλει καὶ αὕτη προτάσεις διὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς εἰς τὴν Βελγικὴν ἑταιρείαν παραχωρηθείσης συμβάσεως, διὰ τῶν προτάσεων τούτων, ἡ ἑταιρεία Simens Halske κατήγγελλε τὸ ἐπιζήμιον τῆς συνάψεως μακροχρονίου συμβάσεως ἐκμεταλλεύσεως τηλεφώνων καὶ συνεβούλευε τὸ Κράτος νὰ μὴ συνάψῃ ποτὲ τοιαύτην σύμβασιν ἀλλὰ ὅτι συνέφερεν εἰς τὸ Κράτος μόνον σύμβασις ἐγκαταστάσεως τῶν τηλεφώνων καὶ τις βραχυχρονία σύμβασις ἐκμεταλλεύσεως. Ταῦτα ἔλεγεν ἡ ἰδία ἡ ἑταιρεία ἡ ὁποία κατόπιν ἠγόρασεν τὸ προνόμιον τῆς Βελγικῆς ἑταιρείας καὶ συνάπτει καὶ τὴν σημερινὴν σύμβασιν. Ἐπρότεινεν δὲ τότε ἡ ἑταιρεία Simens Halske ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠκούσατε λεγόμενον παρὰ τοῦ προαγορεύσαντος κ. βουλευτοῦ, ὅτι ἐντὸς 7ετίας θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ προνόμοιον αὐτὸ νὰ περιέλθῃ ἄνευ οἱασδήποτε ἀποζημιώσεως εἰς τὸ Κράτος. Πρὸς ἐπίτευξιν τούτου θὰ ἐπλήρωναν ἴσως κατά τι ηὐξημένην τὴν συνδρομήν των οἱ συνδρομιταί, ἀλλὰ καὶ πάλιν δὲν ὑποθέτω ὅτι θὰ ἐπλήρωναν πολὺ περισσότερα τῶν σήμερον ζητουμένων, καθ’ ὅσον ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τῶν διαμειφθέντων ἐγγράφων δὲν ἐπρόκειτο νὰ ζητηθῇ ἡ πληρωμὴ μεγαλειτέρων συνδρομῶν ἐκ μέρους τῶν συνδρομητῶν. Ἀπόδειξις δὲ τούτου εἶναι ὅτι εἰς τὰς προτάσεις τῆς ἑταιρείας τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν τὴν 16 Ἀπριλίου 1926 λέγει ὅτι θὰ ἀποσβεσθοῦν τὰ ἔξοδα ἐντὸς 7ετίας καὶ μεταβιβάζονται μετὰ τὴν 7ετίαν πάντα τὰ δικαιώματα τῆς ἑταιρείας εἰς τήν ἀπόλυτον κυριότητα τοῦ Κράτους, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀποζημιώσεως καὶ χωρὶς νὰ ἐπέλθῃ ἐπιβάρυνσίς τις ἰδιαιτέρα εἰς τὸν συνδρομητήν, μεγαλειτέρα ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ἡ συναφθεῖσα μὲ τὴν Βελγικὴν ἑταιρείαν μακροχρόνιος σύμβασις. Ἡ βεβαίωσις αὕτη ὑπάρχει ἔγγραφος ἐντὸς τῶν προτάσεών της. Κατόπιν ὅμως εἰς ἕτερον ἔγγραφόν της, ἰσχυρίζεται ἡ ἑταιρεία Siemens Ha lskee τὰς προτάσεις ἐκείνας τάς ἔκαμε χωρὶς νὰ μελετήσῃ καλῶς τὸ ζήτημα.

§215Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὸ εἶπεν αὐτὸ ὅταν ἠγόρασεν τὴν ὑπογραφεῖσαν σύμβασιν.

§216Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Μάλιστα. Εἰς ἐμὲ ὁ κ. Παπαθεοδώρου, ἀντιπρόσωπος τῆς ἑταιρείας Siemens Halske εἶχεν εἴπῃ ὅτι εἶχον κάμει μπλόφαν.

§217Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. Ζαχαρίου εἶπεν ὅτι ἦσαν σοβαρώταται προτάσεις.

§218Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Εἰς ἐμὲ εἶπεν ὅτι εἶχον κάμει μπλόφαν. Ὅταν ὅμως τοῦ εἶπον ὅτι: «πῶς εἶναι δυνατὸν μία σοβαρὰ ἑταιρεία νὰ κάμῃ μπλόφας ἀποτεινομένη πρὸς ἓν Κράτος καὶ ἐπὶ τοιούτου ζητήματος;» μοὶ εἶπεν ὅτι ἐβιαζόμεθα πολὺ καὶ ἐκάμαμεν λάθος εἰς τοὺς λογαριασμούς μας. Λάθος 31 ἐπὶ 38 ἐτῶν. Ὅταν ὅμως ἀνέτρεξα εἰς τὸ ἀρχεῖον, εὗρον ὅτι ἡ ἰδία ἑταιρεία Siemens Halske εἶχε κάμει ὁμοίας προτάσεις καὶ τὴν 16 Μαρτίου καὶ προηγουμένως ἑτέραν, ἡ ὁποία ἐχάθη ἐκ τῶν ἀρχείων κατὰ Φεβρουάριον τοῦ αὐτοῦ ἔτους. Εἶχεν 3 μηνῶν χρονικὸν διάστημα τοὐλάχιστον, διὰ τὴν μελέτην τῶν προτάσεών των.

§219Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἰς τὰς ἰδίας προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐχάθησαν ἐτονίζετο ὅτι ἡ μελέτη αὐτὴ εἶναι ἀποτέλεσμα μελέτης μηχανικῶν ἐλθόντων ἐκ Γερμανίας καὶ ἐργασθέντων ἐπὶ 1 ἔτος. Τώρα κατόπιν τούτου ἀφήνω νὰ κρίνῃ κάθε ἄνθρωπος.

§220Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω καὶ ἐγὼ κάτι τι, κ. συνάδελφε. Μὲ τὰ ἴδια τιμολόγια θὰ ἐπρόκειτο ν’ ἀποσβεσθοῦν τὰ ἔξοδα τῆς κατασκευῆς σὲ 7 χρόνια;

§221Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Τὸ λέγει ἐν τούτοις ρητῶς εἰς τὰς προτάσεις, διὰ τὰς ὁποίας, οὐχ’ ἧτον παραδέχομαι ὅτι ἦσαν μπλόφα.

§222Χ. ΛΑΔΑΣ. Θυμοῦμαι ὅτι ὅταν ἔγινε συζήτησις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἀνεπτύχθησαν αἱ διάφοροι προτάσεις τῆς ἑταιρείας σεῖς εἴχετε δηλώσει ὅτι ἐτίθεσθε μᾶλλον ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως ὄχι ὅτι ἔκαμε μπλόφα ἀλλ’ ὅτι ἔκαμεν ψευδεῖς ὑπολογισμούς.

§223Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ὅτι ἐμείωσε τὰ ποσοστά.

§224Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔστω καὶ εἰς 10–15 ἔτη ἐὰν ἐξαγορασθῇ ἄνευ ἀποζημιώσεως, εἶναι κολοσσιαία ἡ διαφορά.

§225Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἀνύπαρκτον αὐτό, διότι οὐδεὶς σοβαρὸς ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ πῇ ὅτι σὲ 7, 8, 9, 10, 16 χρόνια μπορεῖ νὰ ἐξοφληθῇ. Ἀφοῦ τώρα πρόκειται νὰ κανονίσωμεν τιμολόγιον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐξόδων, δὲν πρόκειται νὰ ὠφεληθῇ ἡ ἑταιρεία. Ἐὰν τὴν ἀπαλλοτριώσωμε εἰς τὰ 13 χρόνια θὰ πληρώσωμεν ἕν 20%, ἐὰν δὲ μετὰ 15 χρόνια θὰ πληρώσωμεν 10% τόκον εἰς τὰ κεφάλαια, ἐὰν δὲ μετὰ 25 χρόνια δὲν θὰ πληρώσωμεν τίποτε. Λοιπὸν δὲν χάνονται τὰ χρήματα καὶ μὴ ἀφίνετε νὰ δημιουργεῖται ἡ ἰδέα διαφυγῆς τοῦ ποσοῦ. Αὐτὴν τὴν ἰδέαν, προσπαθοῦν νὰ ἀποδώσουν εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν Τ.Τ.Τ. ὅτι ἀφοῦ μποροῦμεν σὲ 7 χρόνια νὰ ἐξοφλήσωμεν τὴν ἑταιρείαν, γιατὶ νὰ κάμωμεν τὴν σύμβασιν γιὰ περισσότερα χρόνια. Δὲν εἶναι σοβαρὰ πράγματα αὐτά.

§226Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἐν τούτοις ἡ ἑταιρεία Siemens Halke ἔκαμεν τὰς προτάσεις ταύτας. Βεβαίως καὶ ἐγὼ πιστεύω ὅτι δὲν ἦσαν σοβαραὶ ἀλλ’ ὅτι ἦσαν μπλόφα. Ἀλλὰ τότε οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἑταιρείας ἀσφαλῶς δὲν εἶναι σοβαροί. Ἐν ᾗ περιπτώσει ὅμως αἱ προτάσεις της ἦσαν σοβαραί, πῶς πρέπει νὰ ἐξηγήσωμεν ὅτι εἰς πρόσφατον ἐπιστολήν της λέγει τὰ ἑξῆς; (ἀναγινώσκει).

§227Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ τότε πῶς, ἀφοῦ ἔκαμε τὸν διαγωνισμόν;

§228Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Τοῦτο ἐγένετο πρὸ τῆς ὑπουργίας μου κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§229Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ τότε πῶς ἔγινεν ὁ διαγωνισμός, τὸν ὁποῖον σεῖς ἐκάματε; Πῶς δὲν ἔδωσε καμμία ἑταιρεία ὀλιγώτερα ἔτη, ἀλλὰ ὅλες γυρεύουν 40 καὶ 50 χρόνια;

§230Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Εἶχον εἰπῆ, ὅτι ἡ ἑταιρεία Siemens Halke ἐμπλόφαρε προτείνουσα 7ετῆ σύμβασιν καὶ διὰ τοῦτο ἔδωσα λευκὴν ψῆφον εἰς τὸν κ. Ταβουλάρην κατὰ τὴν κατ’ αὐτοῦ διατυπωθεῖσαν κατηγορίαν ἐπὶ τῇ ὑπογραφῇ τῆς Βελγικῆς συμβάσεως καὶ ὅτι εἶπον ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου δὲν ἐγνώριζε τὶ ὑπεστήριζε, οὔτε ὁ γενικὸς διευθυντὴς οὔτε ὁ διευθυντὴς τῆς ἐκμεταλλεύσεως, καταθέσαντες ἀντιθέτως ὅτι ἡ πρότασις τῆς ἑταιρείας Siemeus Halske ἦτο σοβαρά. Ἐγὼ ἰσχυρίσθην τότε, καίτοι δὲν εἶμαι εἰδικός, ὅτι μοῦ φαίνεται περίεργον πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποβάλῃ τοιαύτας προτάσεις ἑταιρεία σοβαρὰ ὡς ἡ ἑταιρεία Siemens Halske. Ἐν τούτοις εἶναι ἔγγραφον καὶ βλέπω ὅτι ἡ ἑταιρεία εὑρίσκεται εἰς μέγα δίλημμα καὶ στενοχωρίαν.

§231Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ ἐλέχθησαν ἀπὸ τοὺς ἐν Ἑλλάδι ἀντιπροσώπους τῆς ἑταιρείας; Δὲν ἐνόμιζαν ποτὲ ὅτι ἡ ἑταιρεία θὰ ὑπέγραφεν ὑπευθύνως.

§232Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Οὔτε ἐγὼ δὲν τὸ ἐνόμιζον. Ἔπειτα ὑπεστηρίχθη, νομίζω ἀπὸ τὸν κ. Κασσαβέτην, εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη εἶναι ἔγκυρος, διότι ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ αἱ ὑπὸ τῆς Βουλῆς μὴ κυρωθεῖσαι συμβάσεις.

§233Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Παρακαλῶ. Δὲν εἶπον ἐγὼ τοιοῦτον πρᾶγμα.

§234Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Τέλος πάντων ἐλέχθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν ὅτι ὑπάρχει νομολογία τοῦ Ἀρείου Πάγου, κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ αἱ μὴ κυρωθεῖσαι συμβάσεις ἰσχύουν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τυπικὸν μέρος τῆς παρούσης συμβάσεως. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα ζητήματα τὰ ὁποῖα ἔχουν μεγάλην σημασίαν: Ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ ἔχει ἤδη καταγγελθῆ ὡς ἐπιλήψιμος· ἐπίσης ὅτι εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν ὁ ὑπογράψας ὑπουργὸς καὶ ἄλλα πρόσωπα εὑρίσκονται ὑπὸ κατηγορίαν, ἡ ὁποία πρόκειται κατ’ αὐτὰς τὰς ἡμέρας μάλιστα νὰ ἐκδικασθῇ. Ὁ κ. Ἀβραὰμ καὶ ὁ κ. Βουδούρης ἐβεβαίωσαν ὅτι ἀπεδείχθη καὶ γενομένη δωροληψία. Δύο δὲ μέλη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐψήφισαν ἐναντίον τῆς ὑπάρξεως δωροληψίας καὶ 7 ὑπὲ αὐτῆς. Τὸ ποσὸν τῆς δωροληψίας ἀνήρχετο εἰς 54 χιλ. λιρῶν.

§235Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν τὸ εἴπομεν ἡμεῖς τὸ λέγει τὸ συμβόλαιον.

§236Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἡ παροῦσα σύμβασις δὲν εἶναι λοιπὸν σύμβασις ἀπὸ τὰς κοινάς, τὰς ὁποίας θὰ ἠδύνατό τις νὰ παραδεχθῇ. Ἀλλὰ εἶναι σύμβασις ἡ ὁποία ἔχει προσκρούσει καὶ ἐπὶ τοῦ ποινικοῦ νόμου ἀκόμη. Παρὰ ταῦτα ἐρχόμεθα νὰ ἀνανεώσωμεν τὴν σύμβασιν ταύτην πρὸς τὴν Γερμανικὴν ἑταιρείαν, διατελοῦσαν ἐν γνώσει ἴσως καὶ τῶν καταγγελθεισῶν δωροληψιῶν, πάντως ὅμως ἐν γνώσει τῶν ἐπαχθεστάτων ὅρων τῆς Παγκαλικῆς συμβάσεως, ἀφοῦ αὐτὴ αὕτη μᾶς ἀπέτρεπε, προτοῦ νὰ ἐξαγοράσῃ τὸ προνόμιον τῆς Βελγικῆς ἑταιρείας, ἀπὸ τοῦ νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν σύναψιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἦτο ἡ διὰ τοῦ Παγκαλικοῦ Διατάγματος γενομένη κύρωσις τῆς συμβάσεως ἐπαρκὴς καὶ ἐὰν ἔπρεπε νὰ θεωρηθῇ ἡ σύμβασις ἀπὸ νομικῆς ἀπόψεως ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸ Κράτος, νομίζω ὅτι καὶ πάλιν εἶναι αὕτη ἄκυρος, ἀφοῦ ἔχουν πρὸ πολλοῦ παρέλθει αἱ χρονικαὶ ἐκεῖναι προθεσμίαι καθ’ ἃς ἡ ἀνάδοχος ἑταιρεία ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ κάμῃ ἔναρξιν τῶν ἐκ τῆς συμβάσεως διαγραφομένων ἐργασιῶν, διότι ὑπῆρχεν ὑποχρέωσις συστάσεως τῆς ἑταιρείας ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου. Δὲν εἶμαι νομικός, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ σύμβασις ὑπεγράφη κατὰ Μάρτιον τοῦ 1926, καὶ μόνον κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1926 ἐδηλώθη εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι συνεστήθη ἡ ὑπὸ τῆς συμβάσεως προβλεπομένη ἀνώνυμος ἑταιρεία, ἡ ὁποία κατόπιν ἤλλαξε δὶς μορφὴν καὶ ὑφισταμένη καὶ σήμερον ἀναλαμβάνει τὴν νέαν σύμβασιν. Δὲν ἔχει ἀρχίσει τὰς ἐργασίας της, ἐὰν εἶχεν ἀρχίσει τὰς ἐργασίας της, ὅπως λ. χ. ἡ Πάουερ, βεβαίως θὰ εὑρισκόμεθα, διὰ τὴν ἔκπτωσιν αὐτῆς, ἐνώπιον τῆς δυσχερείας τῆς de facto ἐγκαταστάσεώς της. Ἀλλ’ ἡ ἑταιρία Siemens—Halske, ὄχι μόνον δὲν ἤρξατο τῶν ἐργασιῶν της, ἀλλὰ καὶ οὐδεμίαν τῶν νέων τῆς συμβάσεως ὑποχρεώσεων ἐξεπλήρωσεν. Ἕτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον καθιστᾷ τὴν ἐξαγορὰν τῆς συμβάσεως ταύτης ὑπὸ τῆς ἑταιρείας Siemens—Halske ἄκυρον εἶναι καὶ τὸ ἑξῆς: Ἡ σύμβασις ἐκείνη προβλέπει ὅτι ἡ Βελγικὴ ἑταιρεία θὰ ἐγκαθίστα τηλεφωνικὰ μηχανήματα καὶ ἐξαρτήματα Βελγικὰ ἢ Ἀγγλικά. Ἡ Siemens ὅμως ὄχι μόνον δὲν δύναται, ἀλλὰ δὲν ἔχει συμφέρον νὰ ἐγκαταστήσῃ μηχανήματα Βελγικὰ καὶ Ἀγγλικὰ καὶ συνεπῶς ἠγόρασε, καθ’ ἡμᾶς προνόμιον ἀερῶδες, ἄχρηστον αὐτῇ. Ὅταν δὲ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, προσεπάθησα νὰ πείσω τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς ἑταιρείας ταύτης νὰ παύσουν ἰσχυριζόμενοι ὅτι ἡ ἀγορασθεῖσα σύμβασις ἦτο ἔγκυρος καὶ νὰ ὑποβάλουν νέας προτάσεις διὰ τὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν. Πράγματι ἦλθον καὶ συνηγωνίσθησαν μετὰ τῶν ἄλλων, ἀλλά μοῦ ὑπέβαλαν τὴν ἑξῆς ἐπιφύλαξιν: Ἐπεφύλασσον εἰς ἑαυτοὺς πᾶν δικαίωμα προερχόμενον ἀπὸ τὴν παλαιὰν Βελγικὴν σύμβασιν. Εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιστολὴν ὅμως ἀπήντησα διὰ τοῦ ἑξῆς ἐγγράφου. (ἀναγινώσκει). «Εἰς ἀπάντησιν κτλ.»... Βεβαίως δὲν ἦτο ὑποχρεωμένη ἡ ἑταιρεία νὰ θεωρήσῃ, ὅτι ἡ ὑποβολὴ ἐκ μέρους της προτάσεων συμβάσεως ἐσήμαινε τὴν παραίτησίν της ἀπὸ παντὸς δικαιώματός της ἐκ τῆς παλαιᾶς συμβάσεως, ἠδύνατο δηλονότι νὰ μὴ δεχθῇ τὴν ἄποψίν μου, ἐγὼ ὅμως εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ θεωρήσω τὴν ὑποβολὴν νέων προτάσεων ὡς παραίτησιν αὐτῆς. Διὰ τοῦτο ἔχω νὰ ἐκφράσω τὴν παρατήρησιν πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅτι εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον, τὸ 42ον τῆς συμβάσεως, γράφει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). «ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως κλπ.»... Καὶ θὰ ὑπακούσωμεν μὲν εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἵνα ψηφίσωμεν, ὅπως εἶπεν καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς ἐξ Ἕβρου, τὴν σύμβασιν. Διότι ὑποθέσατε πρὸς στιγμὴν ὅτι δὲν ψηφίζεται ἡ παροῦσα σύμβασις. Τὶ θὰ γίνῃ τότε; Διὰ τῆς ὑπογραφῆς καὶ μόνης τοῦ κ. ὑπουργοῦ, τεθείσης κάτωθι τῆς συμβάσεως, αἱ ἐπιφυλάξεις τῆς ἑταιρείας γίνονται ἰσχυραί.

§237Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ τεθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις. Ποῖον λόγον ἔχει αὐτὴ ἡ διάταξις;

§238Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὑπάρχει σύμβασις συνωμολογημένη. Θέλετε νὰ κυρωθῇ καὶ αὐτὴ καὶ νὰ εἶναι ἔγκυρος καὶ ἡ ἄλλη;

§239Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Φέρετε τροπολογίαν νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ διάταξις, καὶ θὰ σκεφθῶμεν.

§240Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Προτείνω νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ τελικὴ αὕτη φράσις. Μ’ ὅλα ταῦτα, ἐὰν ὑπετίθετο ὅτι ἐπὶ τέλους ἡ σύμβασις ἦτο ἔγκυρος, ἐὰν λέγω ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ὅτι θὰ κατεδικάζετο τὸ δημόσιον νὰ θεωρήσῃ τὴν σύμβασιν αὐτὴν ὡς ἔγκυρον, τὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συμβῇ; Θὰ ἐπλήρωνε τὸ δημόσιον ἀποζημίωσιν πρὸς τὴν ἐξαγοράσασαν τὰ δικαιώματα τῆς Βελγικῆς Ἑταιρείας Γερμανικὴν ἑταιρείαν. Ὑπῆρχεν ὅμως πρότασις ἑταιρείας τινὸς, κατὰ τὴν ὁποίαν ὄχι μόνον ἀνελαμβάνετο ἡ ὑποχρέωσις νὰ ἠγοράζοντο τὰ τηλεφωνικὰ μηχανήματα παρὰ τῆς ἑταιρείας Siemens—εἰς τὴν Siemens εἶναι ἀδιάφορος ἡ ἐκμετάλλευσις τὴν ἐνδιαφέρει κυρίως ἡ ἀγορὰ τῶν μηχανημάτων της— ἀλλὰ θὰ ἦτο καὶ ὑπεύθυνος νὰ ἀποζημιώσῃ τὸ Κράτος ἔναντι πάσης σχετικῆς Γερμανικῆς ἀξιώσεως: (ἀναγινώσκει) «Κατὰ ταῦτα ἡ ἀντιπροσωπευομένη ὑπ’ ἐμοῦ ἑταιρεία κτλ.». Καὶ συνεπῶς ἐὰν ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα τῆς συμβάσεως κατ’ ἀρχήν, βλέπομεν ὅτι δὲν εἴχομεν οὔτε συμφέρον οὔτε ὑποχρέωσίν τινα νὰ δεχθῶμεν τὴν Γερμανικὴν Ἑταιρείαν μὲ ὅρους κατὰ πολὺ ἐπαχθεστέρους τῶν ἄλλων ἑταιρειῶν. Θὰ τὴν δεχθῶμεν, ὄχι ὅπως εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ ὅρους ὀλίγον τι χειροτέρους τῶν ἄλλων συναγωνισθεισῶν ἑταιρειῶν, ἀλλὰ θὰ τὴν δεχθῶμεν ἀτυχῶς μὲ ὅρους κατὰ πολὺ χειροτέρους. Προτοῦ τελειώσω τὸν λόγον μου, θὰ προσθέσω ὅτι ἡ ἑταιρεία Siemens ἀσφαλῶς εἶναι μία τῶν μεγαλειτέρων ἑταιρειῶν τοῦ κόσμου κατασκευῆς τηλεφώνων, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἑταιρεία ἐκμεταλλεύσεως· εἶναι μόνον ἑταιρεία κατασκευῆς. Γνωρίζω ὅτι εἰς τὸ ὑπουργεῖον ὑπῆρχεν ἀνέκαθεν ἀντίθεσις καί ἀντιπάθεια πρὸς τὰς ἑταιρείας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἦσαν καθαρῶς ἑταιρεῖαι ἐκμεταλλεύσεως καὶ οὐχὶ κατασκευῆς. Ἐγὼ, τοὐναντίον, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὁ μέλλων νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν τηλεφώνων τῆς Ἑλλάδος δὲν πρέπει νὰ εἶναι κατασκευαστής, πρέπει νὰ εἶναι πρὸ παντὸς ἐκμεταλλευτὴς καὶ ὅσον τὸ δυνατὸν ἐφθηνότερος ἐκμεταλλευτής. Νὰ εἶναι δ’ ἐλεύθερος ν’ ἀγοράζῃ τὰ καλλίτερα μηχανήματα, ὅπου ὑπάρχουν, διότι εἷς κατασκευαστὴς ἔχει συμφέρον νὰ ἐξοδεύσῃ τὰ προϊόντα του καὶ ἴσως ὄχι πάντοτε τὰ καλλίτερα. Δὲν λέγω ὅτι τὰ μηχανήματα τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς προμηθεύσῃ ἡ ἑταιρεία Siemens θὰ εἶναι κακά, ἀφοῦ θὰ εἶναι Γερμανικὰ τῶν δὲ Γερμανικῶν ἀντικειμένων τὴν ποιότητα τὴν ἐκτιμῶ, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι εὐθηνὰ τὴν στιγμὴν ποὺ θὰ ὑποχρεούμεθα μονοπωλειακῶς θὰ τὰ δεχώμεθα. Ἐκτὸς αὐτοῦ ὅμως δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐφεύρεσίς τις τῆς ὁποίας τὸ προνόμιον νὰ μὴ ἔχῃ ἡ Siemens ἀλλ’ ἡ Western. Ἐντὸς 38 ἐτῶν δὲν ἠξεύρομεν τὶ δύναται νὰ συμβῇ, καὶ ἐν τούτοις θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ παρακολουθῶμεν τὰς προόδους μιᾶς μόνον ἑταιρείας καὶ νὰ ἐφοδιαζώμεθα μόνον διὰ τῶν προϊόντων αὐτῆς. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἶναι προτιμώτερον νὰ συμβληθῶμεν πρὸς ἑταιρείαν ἡ ὁποία νὰ ἐκμεταλλεύεται ἁπλῶς καὶ νὰ ἀγοράζῃ τῇ ὑποδείξει τοῦ ὑπουργείου τὰ μηχανήματα, ὅπου τὰ εὕρῃ ἐφθηνότερα καὶ καλύτερα. Δὲν συνιστῶ ν’ ἀγορασθοῦν εὐτελῆ ἢ ἄθλια μηχανήματα, τὰ ὁποῖα εὐκόλως θὰ καταστραφοῦν, ἀλλὰ νὰ ἀγορασθοῦν ἀντικείμενα ἄριστα τῇ ἐκλογῇ καὶ ἐλευθέρᾳ ὑποδείξει τοῦ ὑπουργείου, νὰ μὴ εἶναι συνδεδεμένη τ. ἔ. ἡ παροχὴ τοῦ ὑλικοῦ μὲ τὴν ἐγκαθιστῶσαν τὰ ὑλικὰ ταῦτα καὶ ἐκμεταλλευομένην αὐτὰ ἑταιρείαν.

§241ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχουν τοιαῦται ἑταιρεῖαι;

§242Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Βεβαίως. Εἶναι ἡ Siemens— Broders—Puglie, εἶναι ἡ Siet κλπ. Ἐνῷ ἡ Ericson καὶ ἡ Siemens Halske εἶναι μόνον κατασκευάστριαι. Τέλος ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι συνεζητήσαμεν πρὸ ὀλίγου τὸν θεσμὸν ἱδρύσεως Ἀνωτάτου Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου. Χθὲς δὲ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας μᾶς εἰσηγήθη ἵδρυσιν Ἀνωτάτου Ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου. Ἐνεφανίσθη δηλαδὴ γενικῶς ἡ τάσις ὅπως μεγάλα οἰκονομικὰ καὶ ἐκπαιδευτικὰ ζητήματα ἐξετάζωνται ὄχι μόνον ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν οὔτε μόνον ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ ἀπὸ ἓν εὐρύτερον συγκεκροτημένον σῶμα. Πέρυσιν δὲ ἀκριβῶς συνεστήσαμεν καὶ τὸ Ἀνώτατον Συγκοινωνιακὸν Συμβούλιον, ἐπὶ τῷ σκοπῷ τοῦ νὰ ἐξετάζῃ τοιαῦτα ζητήματα. Τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον ἐψηφίσθη καὶ ἐγένετο νόμος τοῦ Κράτους ὑπὸ τῆς παρούσης Βουλῆς συνεστήθη, δὲ ὡς ἀνεγράφη τότε εἰς τὴν εἰσηγητικήν μου ἔκθεσιν, ἀκριβῶς ἵνα μὴ ἐπαναληφθῇ τὸ πάθημα τοῦ Κράτους μὲ τὴν Πάουερ, μὲ τοὺς Βελγικοὺς σιδηροδρόμους, τῆς Στυμφαλίας, τῆς παραγγελίας τῶν αὐτοκινήτων κλπ. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον πρέπει νὰ ὑφίσταται καὶ νὰ λειτουργῇ τὸ Ἀνώτατον Συγκοινωνιακὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ ὑπουργοῦ δέον νά ἐξετάζῃ πᾶν σημαντικὸν συγκοινωνιακὸν ζήτημα. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἐξητάσθη ἡ τηλεφωνικὴ σύμβασις ὑπὸ τοῦ Ἀνωτάτου Συγκοινωνιακοῦ Συμβουλίου. Τὴν παράλειψιν δὲ ταύτην θεωρῶ σημαντικωτάτην, καίτοι ἡ προηγουμένη γνωμοδότησις τοῦ Ἀνωτάτου Συγκοινωνιακοῦ Συμβουλίου δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν ὑπουργὸν—ἀπὸ σκοποῦ ὁ νόμος δὲν ἐπιβάλλει ὑποχρεωτικῶς τῷ ὑπουργῷ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Συμβουλίου τούτου, ἀλλὰ πράττει τοῦτο ἵνα ἀφίνῃ ὅλην τὴν εὐθύνην εἰς αὐτόν. Ἐπὶ τοιούτου ὅμως σημαντικοῦ ζητήματος, θὰ ἤθελα οὐχ’ ἧττον νὰ εἶχε ζητήσει ὁ κ. ὑπουργὸς τὴν γνώμην τοῦ Ἀνωτάτου Συγκοινωνιακοῦ Συμβουλίου. Τελειώνων, θὰ κάμω μὲ ὀλίγας λέξεις μόνον σύγκρισιν τῶν διαφόρων προτάσεων, ὄχι ὅπως ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κ. εἰσηγητὴς μεταξὺ τῆς Παγκαλικῆς συμβάσεως καὶ τῆς σημερινῆς. Βεβαίως ἡ παροῦσα σύμβασις διαφέρει μεγάλως, πρὸς τὰ βελτίω, τῆς Παγκαλικῆς. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ σημεῖα τινα καθ’ ἃ ἡ ὑπὸ συζήτησιν σύμβασις εἶναι χειροτέρα τῆς Παγκαλικῆς, καὶ τὰ σημεῖα ταῦτα δὲν εἶναι ἀσήμαντα, ὡς ἀνέφερεν ἤδη ὁ κύριος ἐξ Ἕβρου βουλευτής. Πρῶτον: Ὁ τόκος τῆς οἰκονομικῆς ἐξυπηρετήσεως τῆς ὅλης ἐπιχειρήσεως, ὅστις καὶ ὁρίζει τὴν τιμὴν τῆς συνδρομῆς ἀφοῦ ἡ βασικὴ γραμμὴ ἡ διέπουσα τὴν ὅλην σύμβασιν εἶναι ἡ οἰκονομικὴ ἐξυπηρέτησις, εἶναι ἀνώτερος εἰς τὴν παροῦσαν σύμβασιν. Δεύτερον: Τὸ ὅτι δύναται νὰ καθίσταται ἔκπτωτος ὁ ἀνάδοχος ἀπὸ μίαν ἀσύμφορον δι’ αὐτὸν ἐκμετάλλευσιν γραμμῆς τινός, ἀποζημιούμενος, προβλέπεται εἰς τὴν παροῦσαν σύμβασιν ὄχι ὅμως καὶ εἰς τὴν Παγκαλικήν. Ἂν ὁ ἀνάδοχος ἴδῃ ὅτι π. χ. δὲν συμφέρει εἰς αὐτὸν ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ δικτύου μεταξὺ Μάνδρας καὶ Ἀθηνῶν, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὴν ἐγκαταλείψῃ καὶ ἀντὶ νὰ γίνεται ἁπλῶς ἔκπτωτος ἄνευ ἀποζημιώσεώς τινος ἢ νὰ χάνῃ καὶ ὁλόκληρον τὸ προνόμιον, ἀποζημιώνεται μὲ 50% ἐπὶ τῶν προηγουμένων δαπανῶν καὶ τῶν γενικῶν αὐτοῦ ἐξόδων, δαπανῶν διευθύνσεως, δαπανῶν διαφημίσεως κλπ.

§243Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Εἶναι ἀπόλυτον δικαίωμά του;

§244Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἀπόλυτον.

§245Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπὸ τὸν τύπον τῆς ἐκπτώσεως γίνεται.

§246Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Πράγματι ὅμως εἶναι ἀποζημίωσις. Τοιουτοτρόπως θὰ κρατήσῃ ὁ ἀνάδοχος ὅλα τὰ παραγωγικὰ τμήματα τοῦ τηλεφωνικοῦ δικτύου καὶ θὰ ἀφήσῃ εἰς βάρος τοῦ Κράτους ὅλα τὰ μὴ παραγωγικά.

§247Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἀποζημιώνεται μὲ 50%.

§248Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Φθάνει εἰς 75%.

§249Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Διὰ τὰ αὐτόματα δίκτυα ἡ ἀποζημίωσις αὕτη φθάνει τὸ ποσοστὸν τῶν 75%. Θὰ ὑπολογίσῃ δέ, ἀσφαλῶς, ὁ ἀνάδοχος καὶ τὰ γενόμενα γενικὰ ἔξοδα, τὰ ἔξοδα διαφημίσεων καὶ πᾶσαν ἄλλην δαπάνην, ἐνῷ θὰ ἔχῃ εἰσπράξει ἤδη τὴν ἐξ 150 χρ. δρ. πρώτην προκαταβολήν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. ἐξ Ἕδρου βουλευτής. Θὰ ἀποζημιωθῇ τ. ἔ. πλήρως. Οὕτω ἀφοῦ ἀφήσῃ ὁ ἀνάδοχος ὅλα τὰ μὴ παραγωγικὰ μέρη τοῦ δικτύου, θὰ κρατήσῃ ὅλα τὰ συμφέροντα εἰς αὐτόν· τὸ δὲ Κράτος θὰ ἀναγκασθῇ τοιουτοτρόπως νὰ ἔχῃ τηλεφωνητρίας καὶ τηλεφωνικοὺς ὑπαλλήλους πάλιν. Κατὰ τὰ σημεῖα ταῦτα ἡ παροῦσα σύμβασις εἶναι χειροτέρα τῆς Παγκαλικῆς, κατ’ ἄλλα σημεῖα, τοὐναντίον, εἶναι καλλιτέρα.

§250Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὡς πρὸς τὸ τελευταῖον σημεῖον ἡ Παγκαλικὴ σύμβασις δὲν ὁμιλεῖ σαφῶς καὶ δὲν ἠξεύρω τὶ θὰ ἔλεγεν ἡ διαιτησία.

§251Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Κατὰ τὴν Παγκαλικὴν σύμβασιν ὁ ἀνάδοχος καθίσταται ἔκπτωτος.

§252Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἔκπτωσις τοῦ προνομίου δὲν λέγει ἕνα τόσον σοβαρὸν ὅτι τὰ ὑλικὰ καὶ ὅλαι αἱ ἐγκαταστάσεις περιέχονται εἰς τὸ Κράτος. Οὐδαμοῦ τὸ λέγει αὐτό.

§253Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἑρμηνεία.

§254Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Πιθανὸν νὰ εἶναι ἔτσι.

§255Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι δήμευσις πραγματικὴ τῆς περιουσίας. Ἄλλο εἶναι ἡ ἔκπτωσις τοῦ προνομίου.

§256Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐζήτησα τὴν γνώμην πολλῶν νομικῶν. Ἐδιχάσθησαν αἱ γνῶμαι, ἀλλ’ αἱ μᾶλλον ἔγκυροι εἶναι ὅτι θὰ πάγῃ εἰς τὴν διαιτησίαν.

§257Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Καὶ ἂν ἐπήγαινεν εἰς τὴν διαιτησίαν, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἐκερδίζαμεν τὸ ζήτημα βάσει τῶν προτάσεων τῶν ἄλλων ἑταιρειῶν, διότι θὰ ἴδετε ὅτι ἅπασαι παραδέχονται τὴν ἔκπτωσιν αὐτῶν ὑφ’ ὡρισμένας προϋποθέσεις. (ἀναγινώσκει): Ἡ Siemens–Halske, ἡ Siemeus Brs Puglie, ἡ Ericson, ἡ Siet κλπ. Ἡ ἀπόδοσις τῶν ἐγκαταστάσεων μετὰ τὴν πάροδον τῶν ἐτῶν τῆς διαρκείας τοῦ προνομίου εἶναι διὰ τὴν Siemens Halske δωρεάν, διὰ τὴν Puglie δωρεάν, διὰ τὴν Siet δωρεάν, ἡ δὲ Ericson, ἡ ὁποία εἶναι δυσμενεστέρα ὅλων εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ζητεῖ τὴν πραγματικὴν ἀξίαν τοῦ δικτύου. Τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγορᾶς ἄρχεται ἀπὸ τὸ 13ον ἔτος, αἱ δὲ ἀποσβέσεις συντελοῦνται μὲ ποσοστὸν 2% διὰ τὴν Siemens Halske. Ὅσον μεγαλειτέρα ὑπολογισθῇ ἡ ἀπόσβεσις ἐν ἀρχῇ, τόσον ταχύτερον ἀποσβένονται αἱ ἐγκαταστάσεις καὶ τόσον εὐκολώτερον θά δυνηθῇ ν’ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος τὴν ἐξαγοράν τοῦ προνομίου. Ἐάν ἡ ἐξαγορά τοῦ προνομίου γίνῃ μετά τὸ 13ον ἀπὸ τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως ἔτος, δέον νά καταβληθῶσι τῇ ἑταιρείᾳ 20% ἐπὶ τοῦ μετοχικοῦ της κεφαλαίου ὡς ἐπικαταλλαγή. Ἡ ἐπικαταλλαγὴ αὕτη ἐλαττοῦται δι’ ἑκάστην περαιτέρω πενταετίαν κατά 7%. Ὑποχρεώσεις ἐκμεταλλεύσεως: (ἀναγινώσκει). Καὶ συνεπῶς αἱ τρεῖς ἄλλαι ἑταιρεῖαι εἶναι καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα κατά πολὺ εὐνοϊκώτεραι τῆς Siemens Halske. Ἡ προθεσμία τῆς βελτιώσεως τῆς τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας ἄρχεται (ἀναγινώσκει): «Ἐντὸς τριῶν ἐτῶν ἀπὸ τῆς...». Ἡ ἐπὶ τοῦ ἀναδόχου ἐξαγορά τῶν ὑπαρχουσῶν ἐγκαταστάσεων τοῦ Κράτους εἶναι μὲν ὑποχρεωτική, ὡς εἴδατε ἀλλ’ εἶναι κατά τοιοῦτον τρόπον ἡ ἔκφρασις τῆς ὑποχρεωτικότητος συντεταγμένη, ὥστε ὡς εἶπεν ὁ ἐξ Ἕβρου ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς μόνον μέχρι πέντε ἑκατομμυρίων πραγματικῆς ἀξίας θά εἶναι ὑποχρεωμένος νά ἀγοράσῃ.

§258ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν δύναται αὐτάς τάς ἐγκαταστάσεις νά τάς χρησιμοποιήσῃ εἰς τάς ἐπαρχίας;

§259Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Βεβαίως, δύναται νά τάς χρησιμοποιήσῃ διὰ τάς ἐπαρχίας. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ἀνάδοχος ἑταιρεία εἶναι καὶ κατασκευαστὴς μηχανημάτων κλπ., θὰ προσπαθήσῃ κατὰ φυσικὸν λόγον νά φέρῃ νέα ἰδικά της εἴδη.

§260ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ τοιαῦτα ζητήματα ὅμως θὰ δύναται τὸ Κράτος νὰ τὰ φέρῃ εἰς τὴν διαιτησίαν.

§261Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Καὶ εἰς τὴν διαιτησίαν ἔχομεν μίαν διάταξιν, ἡ ὁποία εἶναι μεγάλη ἐγγύησις διὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς διαιτησίας. Ἔχομεν τὴν διάταξιν ὅτι τὸν ἐπιδιαιτητὴν τὸν διορίζει ὁ πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου.

§262Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Εἰς ἄλλο ἄρθρον προβλέπεται ἡ προτίμησις τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας· λέγεται εἰς ἓν ἄρθρον τοῦτο: ὅτι προτιμᾶται ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον τὰ 75% τῆς ἀξίας τῶν πραγμάτων εἶναι ἐγχωρίας παραγωγῆς. Ἀλλ’ ἐπὶ οὐδενὸς σχεδὸν ἀντικειμένου τῆς τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας βεβαιοῦται ἀξία ἐγχωρίας παραγωγῆς ἴση πρὸς τὰ 75% τῆς ὅλης ἀξίας τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Μόνον αἱ κλίμακες δι’ ὧν ἀνέρχονται οἱ φύλακες τῶν γραμμῶν ἐπὶ τῶν τηλεφωνικῶν ξύλων δύνανται ἴσως νὰ θεωρηθοῦν ὅτι περιέχουν 75% ἐγχωρίου παραγωγῆς. Ἀλλὰ καὶ αὗται, διὰ νὰ γίνουν ἀποδεκταὶ ἐκ τῆς ἐγχωρίου ἀγορᾶς πρέπει νὰ ἔχουν ὑπὲρ τὰ 75% ἐγχωρίου παραγωγῆς ὑλικὰ καὶ ἐργασίαν. Συνεπῶς δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἀποκλείεται ἡ ἐγχώριος βιομηχανία. Θὰ μοῦ εἰπῆτε: δὲν ἔχομεν σήμερον βιομηχανίαν. Ἀλλὰ δυνατὸν ἀργότερα νὰ ἔχωμεν. Διατὶ νὰ τὴν ἀποκλείσωμεν ἀπὸ τοῦδε καὶ ἐπὶ γενεὰν ὅλην; Ἔχομεν τοὺς συσσωρευτὰς τοὺς ὁποίους κατασκευάζει ἑταιρεία τις Ἑλληνική. Ἀλλὰ θὰ ἦτο δυνατὸν ἐκτὸς τῶν συσσωρευτῶν, νὰ κατασκευασθοῦν ἐνταῦθα καὶ στοιχεῖα· καὶ ἄλλα ἀκόμη ἀντικείμενα. Ἀλλ’ ὅταν κομίζωνται ἔξωθεν αἱ πρῶται ὕλαι, τότε ἡ ἐργασία μόνη δὲν ἀντιπροσωπεύει τὰ 75% τῆς ὅλης ἀξίας τῶν ἀντικειμένων τούτων καὶ συνεπῶς θὰ ἀποκλεισθῶσι πάντα τὰ σχετικὰ μηχανήματα ἐγχωρίου βιομηχανίας. Τὰ κεφάλαια τῆς ἑταιρείας εἶναι 12½ ἑκατομμύρια χρυσᾶ φράγκα, ἐνῷ τὰ τῆς Siemes Brs Puglie εἶναι 25 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Τὰ τῆς Ericson εἶναι ἀκαθόριστα. Ὁ σημαντικώτερος ὅμως ὅρος τῆς παρούσης συμβάσεως, ὡς καὶ πάσης συμβάσεως, εἶναι ἡ οἰκονομικὴ ἐξυπηρέτησις τῆς ἐπιχειρήσεως. Ὁ ὅρος οὗτος εἶναι ἐπὶ τοσούτῳ μᾶλλον ἐπαχθείς, καθ’ ὅσον αἱ δαπάναι ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἑταιρείας εἶναι ἀπολύτως ἀνεξέλεγκτοι. Καὶ ναὶ μὲν φέρεται ἐν τῇ συμβάσει ὅτι θὰ ὑπάρχῃ ἔλεγχός τις, ἀλλ’ ἐὰν ἀναγνώσητε τὸ σχετικὸν ἄρθρον, θὰ ἰδῆτε ὅτι θὰ ἐλέγχωνται μόνον αἱ τιμαὶ τῆς ἀγορᾶς τῶν συσκευῶν παραβαλλόμεναι πρὸς τὸν μέσον ὅρον τῶν τιμῶν τῶν αὐτῶν ἀντικειμένων τῆς Ἀγγλικῆς καὶ τῆς Γερμανικῆς ἀγορᾶς. Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου θὰ ἠδύνατό τις νὰ παρατηρήσῃ, ὅτι ἀφοῦ ὁ οἶκος Siemens εἶναι Γερμανικός, διατὶ νὰ ζητῆται ὁ μέσος ὅρος μεταξὺ τιμῆς Ἀγγλίας, ὅπου τὰ μηχανήματα εἶναι ἀκριβέστερα τῆς Γερμανίας, καὶ νὰ μὴ ὁρίζεται ὡς τιμὴ ὑποχρεωτικῆς προσκτήσεως ἡ ἐπίσημος τιμὴ τῆς Γερμανικῆς ἀγορᾶς; Πᾶσαι αἱ ἐπίλοιποι δαπάναι εἶναι τελείως ἀνεξέλεγκτοι, ἐνῷ εἰς τὰς προτάσεις των αἱ ἄλλαι ἑταιρεῖαι ἀποδέχονται ὅπως ἅπασαι αἱ δαπάναι ἐγκρίνωνται ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου. Δυνάμει τῆς παρούσης συμβάσεως ὁ τόκος τοῦ ὁμολογιακοῦ κεφαλαίου δέον νὰ ἀνέρχηται εἰς 10%, ἐνῷ αἱ ἄλλαι ἑταιρεῖαι ἀρκοῦνται εἰς τόκον 8%. Ἡ Siemens Halske ἀπαιτεῖ βασικὸν μὲν τόκον 8% ἐπὶ τοῦ ὁμολογιακοῦ κεφαλαίου της, ἀλλὰ ἐν τῇ πραγματικότητι τὸ μέρισμα θὰ εἶναι πάντοτε 10% καὶ 12%. Μόνον ἐὰν τὸ μέρισμα ὑπερβαίνει κατὰ τὰ δύο τελευταῖα ἔτη ἑκάστης τετραετίας τὰ 10%, τότε μόνον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθουν μειώσεις τῶν τιμολογίων. Εἶναι ὅμως εὔκολον εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ μειοῖ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἑκάστης τετραετίας τὰ μερίσματα, οὕτως ὥστε ὁ μέσος ὅρος αὐτῶν νὰ εἶναι 9% περίπου, καὶ τότε οὐδὲν ὑφίσταται δικαίωμα ἐκ μέρους τοῦ Κράτους μειώσεως τῶν τιμολογίων. Ἠμπορεῖ δὲ κάλλιστα, ἐὰν τὰ κέρδη εἶναι μεγάλα, νὰ μεταφέρῃ ἡ ἑταιρεία μέρος τῶν εἰσπράξεών της εἰς νέον καὶ νὰ κάμῃ τοιαύτας δαπάνας ὥστε νὰ μὴ δώσῃ κατὰ τὰ 2 τελευταῖα ἔτη ἑκάστης τετραετίας μέρισμα μεγαλείτερον τῶν 10% καὶ οὕτω νὰ μὴ εἶναι δυνατὴ μείωσίς τις τῶν τιμολογίων.

§263Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Αὐτὴ ἡ μεταφορὰ τὴν ὁποίαν λέγετε εἰς νέον, εἶναι μετὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ ποσοστοῦ. Τὸ ὅτι εὐθὺς εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφέρεται εἰς νέον, εἶναι διάφορον τὸ πρᾶγμα.

§264Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε ὅμως νὰ ἐμποδίσητε τὴν ἑταιρείαν ἀπὸ τοῦ νὰ δώσῃ ὁσονδήποτε μέγα μέρισμα εἰς τοὺς ἀναδόχους αὐτῆς κατὰ τὰ δύο πρῶτα ἔτη ἑκάστης τετραετίας.

§265Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ τὸ ὄγδοον, ὅπως τὸ λέγετε, ἀφορᾷ εἴσπραξιν καὶ παρουσιάζει 5%. Θὰ ὁμιλήσω εἰς τὸ τέλος, ἀλλ’ ἐδῶ ὑπάρχει κἄτι τι τὸ ὑπερβολικόν. Πότε γίνεται ἡ μεταφορά; Ἡ μεταφορὰ εἰς νέον γίνεται μετὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν, ἢ πρό;

§266Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Μετὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν.

§267Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἀφοῦ γίνῃ ἡ ἐξυπηρέτησις πρὸς 9%.

§268Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Τὸ ἐκ 2% ὑπερμέρισμα εἶναι δυνάμει τῆς παρούσης συμβάσεως πάγιον καὶ ὑποχρεωτικὸν διὰ τὴν ἑταιρείαν ταύτην· ἐνῷ εἰς τὰς ἄλλας ἑταιρείας εἶναι συμπτωματικόν. Δηλαδὴ μόλις ὁ ἰσολογισμὸς ἑνὸς καὶ μόνον ἔτους δώσῃ μέρισμα ὑπερβαῖνον τὰ 8%, τὸ ὑπουργεῖον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μειώσῃ τὰ τιμολόγια οὕτως ὥστε νὰ καταβιβασθῇ τὸ μέρισμα πάλιν εἰς τὰ 8%. Τὰ τιμολόγια ἐξ ἄλλου δέον νὰ ἐξασφαλίζουν πάντοτε τὴν οἰκονομικὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς ὅλης ἐπιχειρήσεως τῆς ἑταιρείας Siemens Halske. Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον αὐτῆς θὰ λαμβάνῃ 5%, ἐνῷ τὰ τῶν ἄλλων ἑταιρειῶν ζητοῦν νὰ λαμβάνουν μόνον 2%. Διατί νὰ μή διατεθῇ ἡ διαφορὰ πρὸς μείωσιν τῶν συνδρομῶν;

§269Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων;

§270Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Εἰς τὰς προτάσεις της ἡ ἑταιρεία Siet προβλέπει διὰ τὰ 13 πρῶτα ἔτη μόνον μείωσιν τῶν τιμολογίων, ἐπιβαλλομένην ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου. Κατὰ συνέπειαν ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος—καὶ τοῦτο ἦτο ἰδική μου ἀπαίτησις—δὲν ἔχει κατὰ τὰ πρῶτα 13 ἔτη τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγορᾶς, καὶ ἡ ἑταιρεία δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τῆς αὐξήσεως τῶν τιμολογίων, νὰ μὴ δύναται δηλαδὴ νὰ διπλασιάσῃ ἴσως τὰς τιμάς της ἡ ἑταιρεία ἀλλὰ νὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας τοῦ ἀρχικοῦ της ὑπολογισμοῦ, τὸ δὲ ὑπουργεῖον ἐξ ἄλλου νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τῆς μειώσεως. Ἐὰν δὲ θελήσῃ ἡ ἑταιρεία νὰ αὐξήσῃ τὰ τιμολόγιά της, νὰ ἔχῃ τὸ ὑπουργεῖον τὸ δικαίωμα νὰ ἐξαγοράζῃ τὸ δίκτυόν της καὶ τὴν ἐπιχείρησιν. Ὅσον ἀφορᾷ, τέλος, τὰς δωρεὰν συνδέσεις, φρονῶ ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν εἶναι σημαντικόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπεραστικὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν δὲν γνωρίζω ἂν θὰ ἐπιμείνῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν ψηφίσῃ ὅπως ἔχει. Ἔχω ὅμως νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἡ Siemens Halske προτείνει δάνειον 45 ἑκατομμυρίων δραχμῶν τὸ ὁποῖον ὅμως ὡς ἐλέχθη θὰ ἐξεύρῃ αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος. Ἡ ἑταιρεία Siet δίδει ἐπίσης δάνειον, ἄνευ οὐδεμιᾶς ὑποχρεώσεως τοῦ Κράτους, 800 ἑκατομμύρια δραχμάς. Ἡ Siemens Puglie προσφέρει δάνειον 1.000.000 λιρῶν ἤτοι 375 ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἐνῷ διὰ τῆς συμβάσεως Siemens Halske προβλέπεται δάνειον 45 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ἡ Siemens Halske ζητεῖ νὰ ἐξυπηρετηθοῦν τὰ κεφάλαιά της μὲ τόκον 9½%, ἐνῷ αἱ ἄλλαι ἑταιρεῖαι καθορίζουν ὡς τόκον τὸν τόκον τῆς Ἀγγλικῆς Τραπέζης ηὐξημένων κατὰ 1½%, δηλαδὴ 7%. Τοῦτο ἀποτελεῖ κολοσσιαίαν διαφοράν. Ἐπίσης ἐγγύησιν ἡ Siemens Halske οὐδεμίαν παρέχει διὰ τὴν καλὴν ἐκτέλεσιν καὶ ἐκμετάλλευσιν τοῦ ἔργου, τοὐναντίον ζητεῖ νὰ τῇ δοθῶσι συναλλαγματικαὶ τοῦ Κράτους, τὰς ὁποίας θὰ ἠδύνατο νὰ προεξοφλήσῃ ἴσως εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ νὰ εὑρεθῇ τὸ Κράτος ὀφειλέτης τοκογλύφου τινός. Ἐνῷ αἱ ἄλλαι ἑταιρεῖαι καταθέτουν ἐγγυήσεις. Τώρα ἀμοιβὴν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν: ἡ μὲν Siemens Halske ζητεῖ 20% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἔργων, ἡ Simens Puglie 15%, ἡ Siet 17%. Διά πάντας λοιπὸν τοὺς ἀνωτέρω ἐκτεθέντας λόγους ἐπιθυμῶ νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ἂν εἶνε δυνατόν, νὰ καταστήσῃ τοὺς ὅρους τῆς παρούσης συμβάσεως ἧττον ἐπαχθεῖς, καὶ ἀνεκτούς. Ἐλπίζω ὅτι θὰ λάβῃ τὴν εὐκαιρίαν ἵνα εἴπῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν: δέξου τοὺς ὅρους τοῦ ὑπουργείου, τοὺς ἀνακοινωθέντας κατὰ τὴν 20ὴν —νομίζω— Μαΐου π. ἔ. πρὸς πάντας τοὺς συναγωνιζομένους, ἔστω καὶ κατά τι διὰ τὸ δημόσιον ἐπαχθεστέρους, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νά δεχθῶ ἐγὼ τοὺς ἰδικούς σου ὄντως ἀπείρως δυσμενεστέρους πάντων τῶν ἄλλων συναγωνιστῶν σου, ἀλλά καὶ τῶν παλαιοτέρων ἰδικῶν σου ἀκόμη.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουδούρης.

§272Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὡς προηγουμένως ἀνέφερα μὲ εὑρίσκει ἡ συζήτησις ἀπαράσκευον.

§273Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἂς ψηφισθῇ εἰς πρώτην κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν διὰ νά προχωρήσωμεν, καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι θά εἴμεθα πρόθυμοι νά κάμωμεν βελτιώσεις, ἐὰν μᾶς εἴπητε διάφορα τρωτά. Μόνον νά μὴ χάσωμεν μίαν συνεδρίασιν. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος νά διανεμηθῇ ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Χατζηλία. Ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν θά ὁμιλήσῃ ἀπόψε.

§274Ν. ΞΗΡΟΣ. Τόν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ξηρέ.

§276Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἤθελα νά προσθέσω δύο λέξεις: Ὁμιλῶν ὁ κ. Χατζηλίας εἶπεν, ὅτι κἄποιος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὑπεστήριξεν ὅτι ἔπρεπε νὰ τεθῇ ὅριον εἰς τὰς αὐξήσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἐζήτει εἰς ἀναθεώρησιν τῶν τιμῶν. Δὲν ἀνέφερεν ὁ κύριος συνάδελφος τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ ἐκείνου. Ἐγὼ εἶμαι αὐτός, καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω ἐξηγήσεις εἰς τὴν Βουλὴν τὶ εἶπον καὶ τὶ ἤθελον διὰ τῆς προτάσεως ἐκείνης. Ἠκούσθη ἡ ἀντίρρησις ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶπεν: καὶ πῶς θὰ μὲ πείσετε ὅτι μετὰ πέντε ἔτη θ’ αὐξήσῃ ἡ συνδρομή, ἀφοῦ θὰ αὐξηθοῦν οἱ συνδρομηταὶ καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἐλάττωσις τῆς αὐξήσεως τῆς συνδρομῆς; Ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ διαφωνήσω πρὸς τὴν ἀντίρρησιν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν, ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ μοὶ εἴπετε: κατὰ τίνα λογικὴν ἑρμηνείαν δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ζητήσῃ ὅπως τεθῇ ἕνας περιορισμὸς εἰς τὰς αὐξήσεις τὰς ὁποίας θὰ ζητήσῃ, ἐφ’ ὅσον ἡ ἑταιρεία, ὅπως εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς, εἶναι εἰς θέσιν ἂν ὑποτεθῇ ὅτι μεταβάλλεται ὁ συντελεστής νὰ τὴν ζητήσῃ; Ἀλλὰ διατὶ νὰ μὴ βάλωμεν ἕνα περιορισμὸν, διὰ τὴν καλὴν πίστιν τῆς ἑταιρείας;

§277Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ ποὺ λέγετε δὲν ἔχει ἀξίαν. Ἂν ἡ διάταξις αὕτη τῆς συμβάσεως ὥριζεν ὅτι μόνον ἡ ἑταιρεία ἔχῃ τὸ δικαίωμα τῆς αὐξήσεως...

§278Ν. ΞΗΡΟΣ. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι ὁ περιορισμὸς τοῦ τιμολογίου τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ ἑταιρεία διὰ τὰ 5 ἔτη, μοῦ δίδει τὴν ὑπόνοιαν ὅτι δὲν εἶναι εἰλικρινής.

§279Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἡ ὑπόνοια αὐτὴ διασκεδάζεται οὐσιωδῶς ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι μία ἄλλη ἑταιρεία δέχεται τὰ τιμολόγια νά εἶναι ἀμετάβλητα ἐπὶ 13 ἔτη.

§280Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηλίας εἶπεν ὅτι ἡ διαφορὰ προέρχεται ἐκ τῆς διαφορᾶς τοῦ τόκου, διότι ἐδῶ φθάνει εἰς τὰ 13.

§281Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Δὲν εἶπον 13. Εἶπον 10–11.

§282Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐὰν μελετήσητε ἐπισταμένως τὴν σύμβασιν, θὰ ἴδητε ἕνα πολὺ περίεργο πρᾶγμα. Λέγει ὅτι, ὅταν κηρύσσεται ἔκπτωτος ἡ ἑταιρεία, κηρύσσεται ἔκπτωτος τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ὑποχρεώσεών της. Αὐτὸ εἶναι ἀνεξήγητον, ἀκατάληπτον.

§283Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ εἶναι λάθος· ἄλλως εἶναι ἀκατανόητον.

§284Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἡμεῖς ἐρχόμεθα ἐδῶ μὲ τὴν ἀπόφασιν νὰ κάνωμεν κάτι τὶ ὑπὲρ τῆς προόδου. Θέλομεν νέα τηλέφωνα καὶ θέλωμεν νὰ τὰ δώσωμεν εἰς ἑταιρείαν διὰ μακρὸν διάστημα χρόνου, διὰ νὰ κατορθώσωμεν νὰ εἰσαγάγωμεν αὐτὸ τὸ τμῆμα τοῦ πολιτισμοῦ. Ἀλλὰ γι’ αὐτὸ δὲν θέλομεν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ μὴ φέρνετε ἀντιρρήσεις τέτοιες ὥστε νὰ μὲ κάνετε νὰ συχαθῶ αὐτὴν τὴν σύμβασιν.

§285Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἀπὸ μέρους τῶν μελῶν τῆς τῆς ἐπιτροπῆς κατεβλήθη καὶ καταβάλλεται πᾶσα προσπάθεια, ὥστε ἡ σύμβασις αὐτὴ νὰ παρουσιάζεται τοιαύτη, ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑπερηφανεύεται.

§286Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Τὸ ζήτημα εἶναι νὰ μὴ μοῦ λέτε «κόψε τοῦτο», «κόψε ἐκεῖνο». Αὐτὸ τὸ «ἀπαλάσσεται τῶν ὑποχρεώσεων», εἶναι λάθος εἰς τὴν σύνταξιν.

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἀπεραιώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως ἀποκλειστικοῦ προνομίου ἐκμεταλλεύσεως τῆς ραδιοφωνίας πρὸς μόρφωσιν καὶ τέρψιν τοῦ κοινοῦ». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Βουδούρης ἔχει τὸν λόγον.

§289Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω κατὰ πόσον ὁ κ. ὑπουργὸς κάμνει δεκτὴν τὴν τροποποίησιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6, παράγραφος......

§290Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐὰν πρόκειται ν’ ἀποδεχθῶ τὰς τροποποιήσεις τῆς Ἐπιτροπῆς, προτιμῶ ν’ ἀποσύρω τὴν σύμβασιν. Διότι ἡ σύμβασις, ὡς εἶχε γίνη τότε, εἶχε γίνη μὲ μῆκος κύματος ὡρισμένον. Τὴν στιγμὴν ὅμως κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ μῆκος κύματος καθωρίσθη πολὺ μικρότερον, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι πρέπει ἡ ἰσχὺς τοῦ πομποῦ εἰς τὴν κεραίαν ν’ αὐξήσῃ. Δὲν βλέπω δὲ κανένα μειονέκτημα σοβαρόν, ὥστε νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ προσθήκη αὐτή. Καὶ ἐπὶ τῶν δύο τροπολογιῶν τῆς ἐπιτροπῆς.......

§291Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας λέγει, ὅτι ἡ δύναμις τοῦ πομποῦ εἶναι τοιαύτη, ὥστε θὰ ἀκούωνται ὅλοι οἱ Ἕλληνες εἰς τὰ πέρατα τῆς γῆς.

§292Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ τὸ ὁποῖον σᾶς λέγω....

§293Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει βάλετέ το ἀπὸ τὴν ἀρχὴν 25.

§294Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τότε πρέπει ν’ ἀναθεωρήσω τὴν σύμβασιν ἐν συνόλῳ. Δι’ αὐτὸ τὸ θέτω προαιρετικῶς. Τὶ σᾶς πειράζει τὸ προαιρετικὸν τὴν στιγμὴν ποὺ θὰ ἠξεύρομεν ὅτι ἡ Ρώμη ἔκανε ἕνα σταθμὸν 50 κιλοβάτ; Εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι ἡ ραδιοφωνία καθ’ ἑκάστην σημειοῖ βήματα προόδου σημαντικά. Κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς ἐπὶ εἰκοσαετίαν νὰ εἴμεθα δεσμευμένοι. Δώσατε εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ τὴν βελτιώσῃ ἀναλόγως τῶν προόδων τῆς ἐπιστήμης, ἀφοῦ ἠξεύρομεν ὅτι τελευταίως οἱ μεγάλοι σταθμοὶ ἀντικαθίστανται σχεδὸν κατ’ ἔτος.

§295Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν. Ἐδῶ δὲν διαγράφονται αἱ ὑποχρεώσεις τῆς ἑταιρείας. Λέγει ἓν ἄρθρον, ὅτι ὑπάρχει μία ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία κανονίζει τὸ πρόγραμμα. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει καμμία κύρωσις.

§296Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Διαιτησία.

§297Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἐμπιστευθῆτε αὐτὰ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάρκου.

§299Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐγὼ ὀλίγας παρατηρήσεις ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τῆς συμβάσεως. Πρὸ τούτου ὅμως, νομίζω καθῆκον μου νὰ κάμω μίαν σύστασιν φιλικὴν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Εἰς τὴν σημερινὴν ἐφημερίδα «Πρωΐα» ἀνέγνωσα μίαν ἀνοικτὴν ἐπιστολὴν τοῦ πληρεξουσίου Δημητριάδου, παραπονουμένου ὅτι σεῖς, κ. ὑπουργὲ, ἐκηρύξατε αὐτὸν ἔκπτωτον τῆς συμβάσεως, ὡς μὴ συμμορφωθέντα μὲ τοὺς ὅρους αὐτῆς, τὸν ἠδικήσατε. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, γνωρίζων καὶ ἐκτιμῶν ὑμᾶς, ὅτι εὑρίσκεσθε ἐν δικαίῳ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ συμβάσεως ἡ ὁποία δὲν ἔχει τίποτε τὸ ἐπεῖγον, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν ἐάν, μετὰ τὴν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ἀναβάλλετε τὴν εἰσαγωγήν τῆς διὰ τὸν Ὀκτώβριον διὰ ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς προσφυγῆς τοῦ πολίτου αὐτοῦ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἰς ὃ κατέφυγεν, διὰ νὰ μὴ παραπονῆται καὶ ἵνα μὴ ἐκθέσητε εἰς κινδύνους ἀποζημιώσεων τὸ Κράτος. Νὰ μὴ φανῆτε δὲ ἐπὶ πλέον, ὅτι θέλετε ν’ ἀποφύγετε διὰ τετελεσμένου γεγονότος τὸν Ἔλεγχον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἀπαντᾶ, ὅτι τὰ παράπονά του εἶναι βάσιμα· ἠμπορεῖ νὰ τοῦ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον.

§300Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὁ πρῶτος ἀνάδοχος ὁ Δημητριάδης ἐκηρύχθη ἔκπτωτος συνεπείᾳ γνωματεύσεως τοῦ νομικοῦ συμβουλίου ληφθείσης κατὰ παμψηφίαν. Λέγει ἡ ὁλομέλεια τοῦ νομικοῦ συμβουλίου (ἀναγινώσκει). Ὁμοίως ὡς πρὸς τὴν πτῶσιν τῆς ἐγγυήσεως, τὸ νομικὸν συμβούλιον ἀποφασίζει διὰ πλειοψηφίας. Καὶ σᾶς λέγω ὅτι καὶ ἂν ἤρχετο τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ μοῦ ἔλεγε ὅτι κακῶς ἐκηρύχθη ἔκπτωτος, σᾶς βεβαιῶ ὅτι δὲν θὰ φέρω τὴν σύμβασιν εἰς τὴν Βουλὴν μὲ ἀνάδοχον τὸν κ. Δημητριάδην, κατόπιν ὅλων τῶν ἐκνόμων καὶ ἀνηθίκων πράξεων τὰς ὁποίας ἔχει κάμει οὗτος.

§301Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐγὼ μίαν φιλικὴν σύστασιν ἔκαμον, κ. ὑπουργέ. Σεῖς ἔχετε τὴν εὐθύνην, καὶ πράξατε ὅτι νομίζετε ὀρθὸν καὶ σύμφωνον τῷ Νόμῳ.

§302Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ περιμένωμεν 6 μῆνες διότι ἕνας κύριος φρονεῖ ὅτι τὸν ἀδικοῦμεν. Καὶ ἠξεύρετε ἀπὸ πότε τὴν ἔχομεν εἰσαγάγει αὐτὴν τὴν σύμβασιν; Πρὸ ἑνὸς ἔτους.

§303Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἀνεξαρτήτως τούτου, κ. ὑπουργὲ, ἔχω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν νὰ κάμω: Θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἶναι ἡ ἔκτασις τοῦ Ραδιοφωνικοῦ σταθμοῦ μεγαλειτέρα.

§304Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς εἶναι μεγάλη;

§305Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Εἶναι.

§306Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀξίζει ὅμως.

§307Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Πέραν τῶν 25 κιλοβὰττ σταθμὸς, δὲν μοῦ λέτε ποῖος εἶναι ἐν Εὐρώπῃ;

§308Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εἶναι ἡ Ρώμη.

§309Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν θέλομεν νὰ διαγωνιζώμεθα μὲ τὰς μεγάλας πρωτευούσας.

§310Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου θὰ ἴδωμεν ὅτι λέγει, ὅτι ἐὰν αἱ πρόοδοι τῆς ἐπιστήμης εἶναι τοιαῦται ὥστε νὰ ἐπιβάλλωνται μεταβολαί, θὰ κάμωμεν μεταβολάς. Τὰ προβλέπομεν ὅλα αὐτά.

§311Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. 25 εἶναι καλά.

§312Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ἐγκαθιστῶμεν τὰ ραδιόφωνα; Ὁ πρῶτος σκοπὸς εἶναι ἐκπολιτιστικὸς διὰ τοὺς κατοίκους τῆς Ἑλλάδος. Ὁ δεύτερος σκοπὸς εἶναι νὰ ἐπικοινωνῶμεν μὲ τοὺς Ἕλληνας τοὺς κατοικοῦντας ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ δὴ τοὺς Ἕλληνας τῆς Ἀμερικῆς.

§313Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Προβλέπετε καὶ αὐτὸ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἱδρύῃ ἕτερον σταθμόν. (ἀναγινώσκει).

§314Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἔχω τὴν ἰδέαν, μολονότι δὲν εἶμαι εἰδικὸς, ὅτι θὰ καλύπτεται ἡ φωνὴ τῶν ραδιοφωνικῶν σταθμῶν Ἀθηνῶν.

§315Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν θὰ καλύπτεται.

§316Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐγὼ ἀντιλαμβάνομαι ὅτι ἡ Νεάπολις καλύπτεται ἀπὸ τὴν Ρώμην, τὸ Τουρῖνον καλύπτεται ἀπὸ τὴν Νεάπολιν. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ζητῶ ὅπως ὁ πομπὸς Ἀθηνῶν ἔχει ἔντασιν 50 κιλοβάττ. Ἐπίσης δὲ θὰ συστήσω στὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας συντόμως νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν ἑταιρείαν νὰ κατασκευάσῃ καὶ σταθμὸν βραχέος κύματος, διότι αὐτὸς θὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἑνωτικὸς δεσμὸς τῆς Ἑλλάδος μετά τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἀμερικῆς. Διότι μὲ μῆκος κύματος 265 μ. δι’ ὃ δεσμευόμεθα διεθνῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νά ἀκουσθῇ ὁ σταθμὸς Ἀθηνῶν εἰς Ἀμερικήν· ἐνῶ διά βραχέος κύματος εἶναι δυνατὸν νά ἀκουσθῇ ἐκεῖ. Ποία συγκίνησις θά εἶναι δι’ ἕνα ξενιτευμένον Ἕλληνα ὅταν θά ἀκούῃ ὅλα τά νέα τῆς πατρίδος του εἰς τὴν Ἑλληνικήν! Αὐτά ἔχουν ἐκπολιτιστικὸν σκοπὸν καὶ αὐτὸ ἤθελα νά τονίσω, καὶ αὐτὸ μὲ ὤθησεν εἰς τὸ βῆμα.

§317Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν γνωρίζῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι μὲ τοὺς ἰσχύοντας νόμους κάθε κάτοχος ραδιοφώνου ὑποχρεοῦται εἰς πληρωμὴν 500 δρχ. Φρονῶ ὅτι πρέπει νά καταργηθῇ ἡ φορολογία αὕτη, ἂν θέλωμεν νά ἐπιτύχωμεν τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν διά τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ ραδιοφώνου.

§318ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρηστομᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§319Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω διεξοδικώτερον εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Διά νά μὴ θεωρηθοῦν ὅμως ὡς ὀρθαὶ γνῶμαι τινὲς αἱ ὁποῖαι ἐπιστημονικῶς δέν στέκουν, θὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἰσχὺς πομποῦ 14 κιλοβάττ εἰς τὴν κεραίαν καὶ 70 εἰς τὴν βάσιν μὲ εἶχον βεβαιώσει εἰδικοί, ὅτε ἤμην εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι εἶναι ἰσχὺς πομποῦ τελείως ἐπαρκὴς διὰ νὰ ἀκούεται ὁ πομπὸς οὗτος ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην. Ὁ κυριώτατος σκοπὸς τῆς ραδιοφωνίας εἶναι νὰ μᾶς ἀκούουν οἱ ἐντὸς τῆς χώρας πληθυσμοὶ καὶ οἱ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος Ἕλληνες, οἵτινες διαμένουν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν, τὴν Κωνσταντινούπολιν, καὶ ἐν γένει εἰς τὰ παράλια τῆς Μεσογείου. Πρὸ παντὸς ὅμως ἐνδιαφερόμεθα ὅπως οἱ ἐντόπιοι, οἱ κατοικοῦντες εἰς ἀπομεμονωμένα χωρία τῆς Ἑλλάδος, οἱ στερούμενοι συχνῆς ἐπικοινωνίας μὲ τὴν πρωτεύουσαν, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 15 ἡμέρας πολλάκις εὑρίσκωνται ἄνευ ταχυδρομείου καὶ ἄνευ ἐφημερίδος νὰ ἔλθουν εἰς στενωτέραν ἐπαφὴν μὲ τὰ κέντρα τοῦ πολιτισμοῦ ν’ ἀκούσουν λ. χ. τὴν φωνὴν τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Ἑλλάδος κτλ. Θὰ ἀναγνώσω κατάλογον τῶν διαφόρων ραδιοφωνικῶν σταθμῶν, ἐν ᾧ ἀναφέρεται ἡ ἰσχὺς τοῦ πομποῦ των. «Ἡ Βουδαπέστη ἔχει πομπὸν ἰσχύος 20 κιλ...» (ἀναγινώσκει). Τέλος πάντων μόνον εἰς τὴν Ρώμην τὸ Λονδῖνον ἔχουν πομπὸν ἰσχυρότερον ἀπὸ τὸν δι’ ἡμᾶς προβλεπόμενον.

§320Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Πρόκειται περὶ μεσευρωπαϊκῆς, ἡ ὁποία συνδέεται διὰ σύρματος εἰδικοῦ καὶ μεταδίδει ὁ ἕνας πρὸς τὸν ἄλλον σταθμόν, ἐνῶ οἱ ἀκραῖοι σταθμοὶ ὅπως εἶναι τὸ Λονδῖνον, ἡ Μόσχα, τὸ Βερολῖνον, αὐτοὶ ἔχουσι μεγάλους σταθμούς. Ἡμεῖς εἴμεθα ἀκραῖος σταθμὸς καὶ πρέπει νὰ ἔχωμεν ἔντασιν τοὐλάχιστον 30.

§321Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Μὲ πομπὸν 14 κιλοβάττ ἐπὶ κεραίας, θὰ ἐπαρκῇ ὁ σταθμὸς ἵνα ἱκανοποιῇ ἀσφαλῶς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν θὰ ἀκουώμεθα ἀρκετὰ καλῶς.

§322Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Εἶναι θάλασσα καὶ ἀκούεται καλά. Εἰς τὸ Βελιγράδι δὲν θὰ ἀκουώμεθα, εἰς Βουκουρέστιον δὲν θὰ ἀκουώμεθα.

§323Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Διὰ τὴν Ἀλεξάνδρειαν ἐνδιαφερόμεθα, διότι ἐκεῖ ἔχομεν πυκνὸν Ἑλληνισμόν. Ἐκεῖ δὲ ἀσφαλῶς θὰ ἀκουώμεθα, ὅπως καὶ εἰς τὴν Σμύρνην, ἂν ἀπέμεινεν ἀκόμη Ἑλληνισμὸς ἐκεῖ. Πάρα πολὺ ὅμως δὲ μᾶς ἐνδιαφέρει ἐὰν μᾶς ἀκούσουν ἢ ὄχι οἱ ἐν Παρισίοις. Εἰς τὴν Ἀμερικὴν δὲ ἀσφαλῶς δὲν δυνάμεθα μὲ τὰ μικρὰ κύματα τοῦ ραδιοσταθμοῦ μας νὰ ἀκουσθῶμεν, καὶ ἐὰν ἔτι ὁ πομπὸς γίνῃ 25 κιλ. ἰσχύος. Πρακτικώτερον δὲ θὰ ἦτο ἐὰν ἱδρύετο εἷς σταθμὸς μετρίας ἐντάσεως, 14 κιλοβάττ λ. χ. οὗτινος ἡ λειτουργία δὲν θὰ ἦτο καθ’ ὑπερβολὴν δαπανηρὰ καὶ εἷς σταθμὸς ἢ πομπὸς βραχέων κυμάτων διὰ τὴν μετὰ τῆς Ἀμερικῆς κλπ. ἐπικοινωνίαν. Τοιουτοτρόπως θὰ ἔχωμεν τὸν μετρίας ἰσχύος σταθμὸν διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν ἐντοπίων καὶ τῶν Ἑλλήνων Σμύρνης, Ἀλεξανδρείας, Κωνσταντινουπόλεως καὶ ἐν γένει τῆς Μεσογείου καὶ τῆς Εὐρώπης, καὶ κατόπιν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐγκαταστήσωμεν καὶ δεύτερον σταθμὸν βραχέων κυμάτων διὰ τὴν Ἀμερικὴν καὶ ἐν γένει τὰς ἀπομεμακρισμένας χώρας. Ἐὰν ὅμως ἐπιθυμῆτε νὰ κάμετε ἰσχυρότερον τὸν πομπόν, νὰ κάμετε τοῦτο ἀμέσως ἀπὸ τοῦδε, διότι μὲ τὴν σχετικὴν ρήτραν τῆς ὑπὸ ψήφισιν συμβάσεως, δι’ ἧς δύνασθε δι’ ἰδιαιτέρας συμφωνίας νὰ ἐνισχύσητε τὸν πομπὸν μέχρι 25 κιλ., ἀνατρέπεται, ὡς θὰ ἀποδείξω ὁλόκληρος ἡ σύμβασις.

§324ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζωγράφος.

§325Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, προκειμένου περὶ ραδιοφωνίας ἔχω νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγα τινά. Συνεζητήθη ἀπόψε ἐὰν καὶ κατὰ πόσον τὸ kilovath μόνον παίζει πρωτεύοντα ρόλον εἰς τὴν ἔντασιν τοῦ ἀποστελλομένου κύματος ἢ καὶ εἰς τὴν ἀπόδοσιν τοῦ λαμβανομένου. Βεβαίως παίζει ρόλον, οὐχὶ ὅμως ἀπολύτως ἐν Ἑλλάδι ὅπου ὑπάρχει μία εἰδικὴ περίπτωσις καθότι ἔχομεν ἕνα τόπον ξηρόν, τελείως ξηρόν, καὶ ἀκατάλληλον ἀφ’ ἑνὸς ὡς κλῖμα, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἀσυρμάτους παλαιοῦ συστήματος μὲ σπινθῆρα. Παίζει ὅθεν κατ’ ἐμὲ μεγαλείτερον ρόλον τὸ ξηρὸν μας κλῖμα καθὼς καὶ αἱ παρεμβολαὶ τῶν πλησίον ἀσυρμάτων παλαιοῦ συστήματος, μικρότερον δέ ἡ δύναμις τῶν kilovath. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐν Ἑλλάδι λαμβανόμενον κῦμα καὶ τὴν ἔντασιν τούτου, ὁποία καὶ ἂν εἶναι ἡ δύναμις τῆς κεραίας μεγαλειτέρα εἰς τὴν βάσιν ἢ εἰς τὴν κορυφήν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν ἔτι μεγαλειτέραν τῆς τοῦ πομποῦ κατὰ τὴν ἀπόδοσιν μετατρέποντες τὸ κῦμα διὰ λυχνιῶν ὑψηλῆς ἢ χαμηλῆς βάσεως, ἀναλόγως, καθὼς καὶ δι’ ἰσχυροῦ μεγαφώνου, ἐφ’ ὅσον ἐλλείπουν ἐννοεῖται καὶ αἱ παρεμβολαὶ ἀσυρμάτων κατὰ τὰς ὥρας λήψεως. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει καθὼς καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας εἶναι τὸ νὰ ἐπιδιωχθῇ ὅπως δήποτε ἡ διόρθωσις τῶν κακῶς κειμένων, δηλαδὴ ἡ διόρθωσις τῶν ἀσυρμάτων Βοτανικοῦ κ.λ.π.

§326Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχομεν ἀναλάβει καὶ διεθνῆ ὑποχρέωσιν.

§327Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Τότε τὸ πρᾶγμα θὰ εἶναι ἁπλούστερον. Σήμερον ὅμως, ἐνῷ ἀκούετε πρὸς στιγμὴν τὸν ἀσύρματον Μιλάνου ὅστις ἀποστέλλει τὰ ὡραῖα καὶ μελῳδικὰ ἠχητικὰ κύματά του ὁ ἀσύρματος Βοτανικοῦ παρεντίθεται καὶ καταστρέφει τὸ ἐκ Μιλάνου ἀποστελλόμενον κῦμα, καὶ τότε δὲν δύναται κανεὶς νὰ ἀκούσῃ τίποτε.

§328Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ γνωρίζω, διότι καὶ εἰς τὴν Κρήτην ἔτσι συμβαίνει.

§329Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Τὸ κῦμα τοῦ Μιλάνου στέλλεται μὲ 7 kilovath μόνον δύναμιν, καὶ ἀκούεται· ἐνῷ τὸ κῦμα Πύργου Ἄϊφελ μὲ 12 kilovath δύναμιν δὲν ἀκούεται. Τοῦτο δὲ νομίζω ὅτι συμβαίνει διότι παρεμπίπτουν αἱ Ἄλπεις αἵτινες ἀπορροφῶσιν τὸ ἀποστελλόμενον κῦμα· ἄρα διὰ τὴν Ἑλλάδα δύναμις 15 kilouath εἶναι ὑπεραρκετὴ καὶ εἰς τὰ ἀκρώτατα αὐτῆς ὅρια καθὼς καὶ εἰς Εὐρώπην κατὰ τὴν νύκτα. Τὴν ἡμέραν ὅμως διότι ἡ ἀτμόσφαιρά μας εἶναι ξηρά, δὲν θὰ ἠμπορέσετε νὰ ἀκουσθῆτε εὐκόλως ἢ καὶ νὰ ἀκούσητε οὔτε τὴν Ρώμην, οὔτε καὶ τὴν Βουδαπέστην χωρὶς πολὺ ἰσχυρὸν μηχάνημα.

§330Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Ὅσον ξηρότερα εἶναι τὰ κλίματα τόσον δυσκολώτερα ἀκούετε;

§331Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Βεβαίως. Καὶ ἀπόδειξις ὅτι τὸ καλοκαῖρι οὐδέποτε ἐν Ἑλλάδι ἀκούομεν καλῶς. Ἐγὼ δὲ δὲν κατώρθωσα νὰ ἀκούσω ἡμέραν τὴν μουσικὴν τῶν Παρισίων οὔτε κἂν τῆς Βουδαπέστης. Τὸ βράδυ ὅμως ἄριστα. Ὁπόταν δὲ θέλω νὰ ἀκούσω ἰσχυρώτερον, παρὰ τὴν μικρὰν δύναμιν ἀποστολῆς διπλασιάζω τὴν χαμηλὴν βάσιν. Πρέπει ὅμως νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αἱ λυχνίαι τοῦ μηχανήματος λήψεως θὰ εἶναι ὡρισμέναι δι’ ἑκάστην χαμηλὴν βάσιν (basse fréquence). Ἄν θέλετε δὲ καὶ ἀπόδοσιν μεγαλειτέραν ἀπὸ μεγαφώνου, δύνασθε ἂν ἔχητε μεγάφωνον (haut parleur) τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὸν ὄγκον τοῦ ὡς ἄνω μεγαλοποιημένου κύματος εἰς τὰς 10 π. χ. ὅπου θὰ παρουσιασθῶσιν κύματα τζὰτζ — μπὰντ ἢ ἄλλα νὰ τὰ ἀκούσητε ἰσχυρώτερα.

§332Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Τὴν νύκτα;

§333Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Καὶ τὴν ἡμέραν ἂν θέλετε ἀκούετε.

§334Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Εἶναι ὁ ἀσύρματος τῶν Ἀθηνῶν καὶ αἱ διάφοροι ἠλεκτρικαὶ ἐγκαταστάσεις αἱ ὁποῖαι λειτουργοῦν καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν καὶ εἰς ὥρας ἀκαταλλήλους, καὶ δι’ αὐτὸ γίνεται ὁ κυκεὼν καὶ ἡ σύγχισις. Ἐὰν εἴχομεν ἕν μέτρον ἀστυνομικόν, μίαν κατεύθυνσιν ὥστε οἱ σταθμοὶ καὶ αἱ διάφοροι ἐγκαταστάσεις νὰ ἐργάζωνται εἰς ὡρισμένας ὥρας, ὥστε νὰ μᾶς ἀφήνουν ἐλευθέρας τὰς ἄλλας ὥρας, φυσικὰ θὰ ἠκούαμεν λαμπρά. Ὅταν ἔχετε δίπλα σας ἕνα moteur ἢ μίαν ὑδραυλικὴν ἀντλίαν, βεβαίως δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀκούσητε.

§335Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ἐτελειώσατε, κ. συνάδελφε; Ἐξακολουθῶ. Ὅταν ἤμην εἰς τὸ Παρίσι ὅπου πολλάκις συνέπεσε νὰ εἶμαι πλησίον τοῦ Trocadéro ὅπου διέμενον, γνωρίζετε δὲ ὅτι 200 μέτρα μακρὰν εἶναι τὸ Tour Eiffel, ἡ μεγαλειτέρα δηλαδὴ ἐκπομπὴ ρεύματος ἠλεκτρικοῦ καὶ οὐχὶ μικροηλεκτρικαὶ ἐγκαταστάσεις, τὸ μηχάνημά μου ἀποδίδον Λονδίνον δὲν ἠνωχλεῖτο ἀπὸ τὸν Πύργον τοῦ Ἄϊφφελ, οὐδέποτε ὅμως μοῦ ἔδωσεν Ρώμην, οὔτε καὶ ἀπὸ τὴν Μασσαλίαν ὅπου εἶναι πλησιέστερον. Ὁμοίως εἰς Ρώμην διὰ νὰ ἀκουσθῇ Μασσαλία εἶναι σχεδὸν ἀδύνατον; τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ ἐν Ἑλλάδι ὡς πρὸς τὸν Πύργον Ἄϊφφελ, μὲ ὅλην τὴν δύναμίν του δὲν ἀκούεται.

§336Ν. ΞΗΡΟΣ. Διατί;

§337Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Διότι ἔχομεν ζώνας σιγῆς καὶ τὸ κῦμα διέρχεται ὕπερθεν τῶν Ἄλπεων. Ἐὰν ὅμως τὸ κῦμα διήρχετο ὑπεράνω θαλάσσης, ὅπως τὸ τῆς Βαρκελώνης Κατελούνας κλπ., θὰ ἠκούετο ἄριστα καὶ μὲ μικρὰν ἔστω δύναμιν ἀποστολῆς, καθότι τὸ ὑγρὸν στοιχεῖον εἶναι θαυμάσιος ἀγωγός. Ἐν Ἑλλάδι ὅπου τὸ ἔδαφος εἶναι ξηρόν, ὅπου τὸ ἔδαφος εἶναι ἡφαιστειογενὲς καὶ τὰ μέταλλα ἀφθονοῦσιν, ὅπου τὰ παράσιτα πολλαπλασιάζονται ἀναλόγως τῶν κιλοβὰττ δυνάμεως, δὲν εἶναι ἐπάναγκες, κύριοι, νὰ δώσωμεν δύναμιν μεγαλειτέρας ἐκπομπῆς πέραν τῶν 5–25 κιλοβάττ. Ἀπαντῶν δὲ ἤδη εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Κασσαβέτην λέγω ὅτι ἐν Ἑλλάδι ἐὰν ὑπάρχωσι ἐργοστάσια εἴτε μικρὰ εἴτε μεγάλα τὰ ὁποῖα λειτουργοῦσιν μὲ ἠλεκτρικὰς ἐγκαταστάσεις, ταῦτα ἔχουσιν τὰ ὡρισμένα voltage τὰ τῆς Πάουερ τοῦ τριφασικοῦ ρεύματος, τὸ ρεῦμα δὲ τοῦτο ἐργαζόμενον δὲν ἀκούεται. Καθ’ ἥν στιγμὴν γεμίζομεν τὰς batteries μας (συσσωρευτὰς) δυνάμεθα ταυτοχρόνως, μεταβάλλοντες τὸ ρεῦμα τοῦτο τὸ τριφασικὸν ἀπὸ ἐναλλασσόμενον εἰς συνεχές, νὰ ἀκούσωμεν χωρὶς νὰ ἐνοχλούμεθα ἀπὸ τὰς ἐγκαταστάσεις τῆς Πάουερ. Ἐπανερχόμενος ὅθεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς δυνάμεως, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπάναγκες νὰ δεχθῶμεν 50 κιλοβὰττ δύναμιν, ὡς εἶπεν ὁ κ. Κασσαβέτης· 15 εἶναι ἀρκετὸν, 25 εἶναι ἴσως ὑπερβολικόν.

§338Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἡ σύμβασις τὰ ἱκανοποιεῖ ὅλα. Καθορίζει 14. Θὰ ἀρχίσωμεν 14. Δὲν μᾶς κάνει; ἔχομεν τὸ δικαίωμα τῆς ἐνισχύσεως, καὶ δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν ἕως τὸ 25. Ὅλαι αἱ περιπτώσεις προβλέπονται.

§339Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Θὰ ἔχετε τότε καὶ οἰκονομίαν. Μὲ 18–20 κιλοβὰττ θὰ ἀκούετε πέραν καὶ τῆς Φιλαδελφείας. Ἀρκεῖ νὰ ἔχητε βραχὺ μῆκος κύματος. Κῦμα βραχὺ ἀκούεται καλλίτερον, ἐὰν τὸ κῦμα τοῦ σταθμοῦ μας εἶναι 40–50 μέτρα, θὰ ἔχετε θαυμασίαν ἀπόδοσιν ὄχι μόνον ἐν Ἑλλάδι ἀλλὰ καὶ ἀκόμη εἰς τὴν Ἄπω Ἀνατολήν. Πομπὸς δὲ τότε 15 κιλοβὰττ βραχέος κύματος, εἶναι ὑπεραρκετός. Ἡ Ρώμη ἔχει 20 κιλοβὰττ καὶ ἀκούεται εἰς τὴν Γουατεμάλαν· τὸ Παρίσι δέ ποὺ ἔχει 20 κιλοβὰτ δὲν ἀκούεται εἰς τὴν Ἑλλάδα. Δὲν παίζει λοιπὸν μεγάλον ρόλον τὸ κιλοβάττ μόνον.

§340Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἡ σύμβασις εἶναι τελείως σύμφωνος μὲ τὰς ἀπόψεις σας.

§341Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ἤκουσα πρὸ ὀλίγου νὰ λεχθῇ, ὅτι τὰ ραδιόφωνα πληρώνουσιν 500 δραχμὰς φόρον: ἀποτείνομαι δὲ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομιῶν καὶ λέγω ὅτι: μολονότι καὶ ἐγὼ πληρώνω—δηλαδὴ, ἐπλήρωσα μόνον μιὰ φορὰ ἀπ’ ἐδῶ καὶ 3 χρόνια—θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ὅπως καὶ ἐν Εὐρώπῃ ἐκανονίσθη διὰ ψηφίσεως εἰδικοῦ νόμου, νὰ ἐπιβληθῇ καὶ ἐδῶ μία φορολογία ἀναλόγως τῶν λυχνιῶν. Ἐὰν εἶναι ἕνα μηχάνημα, ὅπως καὶ ἐγὼ ἔχω 10 λαμπιῶν διὰ νὰ ἀκούω δυνατώτερα, νὰ πληρώνῃ παρὰ πάνω· ἀλλ’ ἐκεῖνος ποὺ ἔχει ἕνα μικρὸν 1, 2, ἢ 3 λυχνιῶν ἢ ἕνας τυφλὸς ἢ ἀνάπηρος π. χ. ποὺ θέλει νὰ ἀκούσῃ ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, διατὶ νὰ πληρώσῃ 500 δραχμάς;

§342Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ εἶναι ὀρθὸν καὶ θὰ τὸ μελετήσω.

§343Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ἐπίσης καὶ διὰ τὸ ζήτημα τοῦ προγράμματος, νομίζω ὅτι εἰς οὐδὲν μέρος τοῦ κόσμου τὸ ρυθμίζει τὸ Κράτος. Ὑπάρχει ὅπως καὶ ἐδῶ μία ἑταιρεία μὲ προσωπικὸν ἐκ τῶν προτέρων ὡρισμένον ἡ ὁποία κανονίζει τὰ τοῦ προγράμματος τῇ ἐγκρίσει τοῦ Κράτους, διὰ νὰ μὴ δίδωμεν βέβαια μόνον ἀμανέδες νὰ ἀκούουν οἱ Γάλλοι καὶ Ἄγγλοι. Ἔχομεν καὶ ἡμεῖς βιρτουόζους ἀρίστους ποὺ μποροῦν νὰ παίξουν ἄριστα. Δὲν θὰ ἔπρεπε λοιπὸν τὸ Κράτος νὰ ἐπέμβῃ εἰμὴ κανονίζον τὸ ἐτήσιον πρόγραμμα. Ἠμπορεῖ νὰ ὁρίζῃ τὰς συναυλίας τοῦ Ὠδείου καὶ ἄλλα. Δηλαδὴ νομίζω ὅτι μόνον ἡ γενικὴ γραμμὴ νὰ δίδεται παρὰ τοῦ Κράτους.

§344Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ δίδῃ καλὴν γραμμήν;

§345Α. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Βεβαίως διὰ τῆς γενικῆς γραμμῆς ἡ ἑταιρεία θὰ ἠμπορεῖ, ἄν θέλῃ, ὥστε ὁ Ρωμηὸς ποὺ εὑρίσκεται εἰς τὸ Καπ’ ντάουν νὰ μὴ ἀκούσῃ ἀμανέδες τῆς Πατρίδος του διαρκῶς· τοὺς δίδῃ ὡρισμένας φορὰς τὸν μῆνα. Νομίζω ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς γενικῆς γραμμῆς τοῦ Κράτους. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω.

§346Α. ΜΑΡΚΟΥ. Θὰ ἐπιστήσω, κ. ὑπουργὲ τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ ἑξῆς: Λέγει τὸ ἄρθρον: «Ἡ ἐγκατάστασις κλπ....» Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ἀναγκαῖον νὰ προστεθῇ εἰς τὸ Κυβερνητικὸν νομοσχέδιον διάταξις διὰ τῆς ὁποίας νὰ προστατεύωνται οἱ ἔχοντες ραδιοφωνικὰς συσκευὰς ἀπέναντι τῶν ἐργοστασίων τῶν ἐχόντων μηχανὰς αἱ ὁποῖαι ἔχουν μεγάλον σπινθῆρα, ὁ ὁποῖος δὲν τοὺς χρειάζεται διὰ τὴν κίνησιν, ὅστις ὅμως ἀντιθέτως ἐπιδρᾷ δυσμενῶς ἐπὶ τῶν ραδιοφωνικῶν συσκευῶν. Θὰ πρέπῃ λοιπὸν νὰ χορηγηθῇ ἡ ἄδεια εἰς τοὺς ἔχοντας ραδιοφωνικὰς συσκευάς, νὰ ἀξιώσουν ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας μηχανῶν, χωρὶς νὰ βλάπτωνται τὰ συμφέροντά των, νὰ διορθώσουν τὴν βλάβην τῶν μηχανημάτων οὕτως ὥστε νὰ μὴ ἐπιδροῦν ἐπὶ τῶν ραδιοφωνικῶν συσκευῶν. Τὸ αὐτὸ συνέβη εἰς τὰς Πάτρας καὶ μάλιστα εἰς ἐμένα.

§347Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψει μου ἀμφοτέρας τὰς συστάσεις.

§348ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§350ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως τῶν ὁδῶν κειμένων διατάξεων».

§351Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Παρ’ ὅλην τὴν διάθεσιν τὴν ὁποίαν ἔχω διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ μίαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7. (ἀναγινώσκει)....Δὲν ξέρω ἄν εἶναι δυνατὸν νὰ προστεθῇ μέχρις ὡρισμένου ποσοῦ νὰ ἀνατίθεται ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων καὶ τῶν μελετῶν εἰς τοὺς ἐργολάβους, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ κάθε ἐκτέλεσιν ἔργου νὰ ζητοῦμεν ἀπὸ τὸν μηχανικὸν τοῦ Δήμου νὰ συντάσσῃ τὴν μελέτην τῶν ἔργων τῶν κοινοτήτων καὶ τῶν δήμων.

§352Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Εἶμαι σύμφωνος νὰ συμπληρωθῇ ἡ διάταξις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν προτείνετε.

§353Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Βεβαίως, κ. ὑπουργὲ, διότι σήμερον αἱ μελέται ἀπευθύνονται εἰς τὸν νομομηχανικὸν ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει καιρόν.

§354Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Μὰ τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα ἀπευθύνονται εἴτε εἰς τὸν νομομηχανικὸν εἴτε παίρνουν ἴδιον μηχανικόν.

§355Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Νὰ τὸ ἀναθέτει εἰς τοὺς ἐργολάβους.

§356Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος καὶ δέχομαι τὰς παρατηρήσεις σας ἀπολύτως.

§357Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐπίσης πρέπει εἰς τὰ συμβούλια τῶν ἐπαρχιακῶν ταμείων νὰ λαμβάνουν μέρος καὶ οἱ δήμαρχοι.

§358Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν τό ἀφίνουμε αὐτὸ, κ. συνάδελφε, διότι θὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ἄλλας διατάξεις.

§359Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν τὴν δυσκολεύει ἡ ἔλλειψις μηχανικῶν διὰ τὴν χάραξιν τῶν δρόμων. Θὰ ἤθελον νὰ ληφθῇ μία πρόνοια, οὕτως ὥστε νὰ διευκολύνεται ἡ χάραξις τῶν δρόμων καὶ γενικῶς ἡ πρόοδος τῶν ἔργων τῆς ὁδοποιΐας.

§360Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Αὐτὰ εἶναι ζητήματα διοικητικά.

§361Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὑπάρχει διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς μηχανικοὺς νὰ προβαίνουν εἰς χάραξιν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὁδῶν.

§362Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐγὼ τοὐλάχιστον, κ. συνάδελφε, ἔχω δώσει 500 διαταγὰς περὶ ἐκτελέσεως τοιούτων σχεδίων.

§363Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ πρόνοια, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὸ λάβετε ὑπὸ σημείωσιν καὶ νὰ προσπαθήσετε νὰ ἐξεύρετε ἕνα τρόπον διευκολύνσεως.

§364Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Νὰ σᾶς εἴπω, ἐγὼ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλεν ἕνα νόμον καὶ λέγει ὅτι οἱ μηχανικοὶ θὰ πληρώνωνται ἀπὸ τὰς κοινότητας.

§365Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ δαπάνη θὰ εἶναι ἐντελῶς ἀστεία ἀπέναντι τοῦ συντελεσθησομένου ἔργου.

§366Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Κύριε συνάδελφε, σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἔχω ἐκδώσει τοὐλάχιστον 500 διαταγάς.

§367Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ μέσα διὰ νὰ δράσουν.

§368Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Γίνονται δεκταὶ αἱ τροπολογίαι τῶν κ. κ. Τσαρλαμπᾶ, Κογεβίνα, Ζερβοῦ κλπ. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη γενομένων δεκτῶν τῶν τροπολογιῶν τῶν κ. κ. Τσαρλαμπᾶ, Κογεβίνα, Ζερβοῦ κ.λ.π., ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§369ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανεκδικάσεως τοῦ κτήματος Γιδᾶ τῆς Βερροίας».

§370Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ «περὶ ἐπανεκδικάσεως κτήματος Γιδᾶ τῆς Βερροίας» νὰ ψηφισθῇ εἰς δύο συζητήσεις.

§371ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν ταύτην;

§372ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§373ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§374ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νόμου 3501». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ). Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 512 περὶ καταστροφῆς τῶν ἀρουραίων καὶ ἀκρίδων, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ μεταγενεστέρων νόμων καὶ Ν. Διαταγμάτων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Προτάσει τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ μετατρέπεται εἰς τακτικὴν διαδικασίαν ἡ μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποσυγκεντρώσεως ἐν τῇ ἁρμοδιότητι τῶν γνωμοδοτικῶν συμβουλίων παρὰ τοῖς πολιτικοῖς Ὑπουργείοις» καὶ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τοῦτο κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον εἰς αʹ συζήτησιν.

§375ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου τοῦ νόμου 4411 περὶ συγκροτήσεως στελεχῶν Π. Ν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐναρμονίσεως τοῦ περιεχομένου τοῦ ἄρθρου 53 τοῦ νόμου 4411 περὶ συγκροτήσεως προελεύσεως προαγωγῆς, στασιμότητος κλπ. τῶν στελεχῶν τοῦ Π. Ν. πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου 4444». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῶν ἄρθρων 17, 19 καὶ 23 τοῦ 4411 νόμου περὶ συγκροτήσεως, προελεύσεως, προαγωγῆς κλπ. τῶν στελεχῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3333 περὶ βαθμολογίας κλπ. τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν μηχανικῶν τοῦ Π. Ν. καὶ κανονισμοῦ ἐπιδόματος εἰς τούς μηχανικοὺς τοῦ Π. Ν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεσχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. τῆς 27)5)25 περὶ διοικήσεως ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως σχολῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν γενομένης δεκτῆς τῆς τροπολογίας τῶν κ. κ. Ι. Λεωνίδα Κ. Πετσάλη κλπ, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιχορηγήσεως τῆς Ἀνδρεαδείου ναυτικῆς σχολῆς». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώεως διατάξεων τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ καὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4176 περὶ ἱδρύσεως πειραματικῶν σχολείων ἐν τοῖς Πανεπιστημίοις Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως ἐκπαιδεύσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4360 περὶ ἱδρύσεως διδασκαλείου οἰκοκυρικῆς ἐκπαιδεύσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ταμείου ἀσφαλίσεως τοῦ ὀρθοδόξου ἐφημεριακοῦ κλήρου τῆς «Ἑλλάδος». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ταμείου προνοίας ἀξιωματικῶν ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§376ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ἄλλου θέματος λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 4½ μ. μ. (Ὥρα 11 μ. μ.)