1930.02.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 45η

ΠΕΜΠΤΗ 27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1930

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 399 πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 1125 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 298 πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 3315 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Παπαφλέσσας καταθέτει αἴτησιν τῶν κατοίκων Σκυλλοῦντος Ὀλυμπίας, δι’ ἧς οὗτοι ἀναφέροντες τὴν γενομένην καθίζησιν τοῦ χωρίου των ζητοῦν τὴν λῆψιν μέτρων. —Οἱ γονεῖς μονογενῶν υἱῶν Πατρῶν παρακαλοῦν ὅπως ἐλαττωθῇ ἡ στρατιωτικὴ θητεία εἰς 4 μῆνας διὰ πληρωμῆς τοῦ ὑπολοίπου τῆς θητείας. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Καλογερᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν συνταξιούχων ὑπαλλήλων τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας Διανομῆς αἰτουμένων τὴν παροχὴν ἐπιδομάτων. —Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Ποραπρασταίνης Καρδίτσης ζητοῦν τὴν ἀναστολὴν εἰσπράξεως φόρων μέχρι τέλους Ἰουνίου ἐ. ἔ. —Οἱ ἐργάται Καφεζαχαροπλαστείων Θεσσαλονίκης καὶ 19 Πειραιωταθηναῖοι κατάδικοι ἑξαμήνου μέχρι διετοῦς φυλακίσεως διά παράβασιν ἰδιωνύμου παρακαλοῦν ὅπως μεταταχθοῦν εἰς φυλακὰς Αἰγίνης πρὸς ἔκτισιν τῆς ποινῆς των καὶ οὐχὶ εἰς τὰς φυλακὰς Ἰτζεδίν. —Τὸ Γεωργικὸν Ἐπιμελητήριον Λαρίσσης καὶ οἱ κηπουροὶ Νιαούσης ὑποβάλλουσιν τροποποιήσεις σχετικὰς μὲ τὴν προαγωγὴν τῆς βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας νόμου 2948. —Οἱ μαθηταὶ τῆς Ἱερατικῆς Σχολῆς Λαμίας ζητοῦν τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ Διευθυντοῦ τῆς σχολῆς. —Οἱ ἀδελφοὶ Ν. Χανῆ κάτοικοι Θεσσαλονίκης ζητοῦν τὴν παροχὴν ἀποζημιώσεως λόγῳ τῶν ζημιῶν, ἃς ὑπέστησαν ἐκ τῶν πλημμυρῶν. —Οἱ ὑποκατάδικοι τῶν φυλακῶν Μαργαρίτης, Πατρῶν καὶ Χαλκίδος καὶ αἱ οἰκογένειαι τῶν ὑποδικοκαταδίκων τῶν ἐπανορθωτικῶν φυλακῶν Θεσσαλονίκης ζητοῦν τὴν ἀποφυλάκισίν των λόγῳ τῶν ἑορτῶν τῆς ἑκατονταετηρίδος. — Ὁ Γεωργικὸς Συνεταιρισμὸς Γιδᾶ διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ἐπανεκδίκασιν τοῦ ἀγροκτήματος Γιδᾶ. — Οἱ κάτοικοι Σουφλίου καὶ Περιχώρων διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἀναστολὴν διανομῆς ὁμολογιῶν τῶν πολεμοπαθῶν. — Οἱ πρόσφυγες οἱ ἐγκατεσταθέντες εἰς Ν. Κουκλουζὰ Θεσσαλονίκης ὡς κηπουροὶ ζητοῦν τὴν μετατροπὴν τῆς κηπουρικῆς ἐγκαταστάσεώς των εἰς πτηνοτροφικήν. — Οἱ κάτοικοι τῆς Π. Ἐπιδαύρου ἀναφέροντες τὴν καταστροφὴν ἣν ὑπέστησαν ἐκ τῆς ἐκχειλίσεως τοῦ χειμάρρου τοῦ διερχομένου ἐκ τοῦ χωρίου των ζητοῦν τὴν λῆψιν συντόνων μέτρων. — Ὁ Σύνδεσμος τῶν Ἑλλήνων βιομηχάνων καὶ βιοτεχνῶν ζητεῖ τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῆς παραγωγῆς τῆς ἐγχωρίου κλωστοϋφαντουργίας. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Λούλης καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ ἐνοικιαστοῦ τμημάτων Πέρδικας καὶ Φαναρίου ἐπαρχίας Πάργας ζητοῦντος τὴν διὰ νομοθετικοῦ μέτρου ἔκπτωσιν τοῦ ἐνοικίου ἐλαιοδεκάτης. — Ὁ αὐτὸς κ. βουλευτὴς καταθέτει αἴτησιν τοῦ προέδρου τῆς κοινότητος Παραμυθίας ζητοῦντος τὴν χορήγησιν πιστώσεως πρὸς ἵδρυσιν γυμνασίου. Οἱ κ. κ. Α. Παππᾶς (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως ὑπηρεσιῶν καὶ προσθήκης προσωπικοῦ παρὰ τῷ ὑπουργείῳ Ὑγιεινῆς» Ὁ κ. Α. Παππᾶς (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ διὰ τοῦ ἀπὸ 10 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Διατάγματος τεθέντος εἰς ἐφαρμογὴν ὀργανισμοῦ τοῦ ἐν Ἀθήναις Θεραπευτηρίου «ὁ Εὐαγγελισμὸς» καὶ τοῦ παραρτήματος αὐτοῦ «Νοσοκομεῖον Γεωργίου Σταύρου καὶ Γ. Φούγκ». Οἱ κ. κ. Γ. Σίδερης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ γενικοῦ γραμματέως παρὰ τῇ Γενικῇ Διοικήσει Μακεδονίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς προσθήκης εἰς τὸν νόμον 1111 περὶ κωδικοποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας περὶ Σιδηροδρόμων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους». Ἡ Γερουσία ἀποστέλλει: 1) Τὸ παρ’ αὐτῆς τὸ πρῶτον κατὰ τὴν συνεδρίασιν ΜΑʹ ψηφισθὲν σχέδιον νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως παρὰ τοῦ Κράτους τῶν ἀδίκως καταδικασθέντων ἢ προφυλακισθέντων». 2) Τὸ παρ’ αὐτῆς μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισίν του, τροποποιηθὲν κατὰ τὴν συνεδρίασιν ΛΗʹ σχέδιον νόμου «περὶ νομιμοποιήσεως ἀτελῶν ὑλοτομιῶν ξυλείας δι’ ἀνέγερσιν κοινοφελῶν ἔργων καὶ παράτασιν τῆς θητείας τοῦ προέδρου τοῦ παρὰ τῷ ὑπουργείῳ Γεωργίας Διοικητικοῦ Δικαστηρίου». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων.

§3Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν.

§4Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Παρακαλῶ ὅμως νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ὅτι ὑπάρχουν ἀναγεγραμμέναι δύο ἀναφοραὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ συζήτησις ἔπρεπε νὰ γίνῃ.

§5Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πολὺ καλὰ ἂς γίνουν αὐταὶ αἱ δύο.

§6Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε παρακαλῶ πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον.

§7Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωκῶν· ἀφοῦ θέλετε νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις τῶν ἀναφορῶν εἰς δύο ἀναφορὰς νὰ ἀρχίσωμεν ἀμέσως νομοθετικὴν ἐργασίαν καὶ ἂν ἔλθῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ κάμωμεν αὐτὰς τὰς ἀναφοράς. Εἶναι ὀρθὸν νὰ τὰς ἀκούσουν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ. Ἐν πρώτοις διὰ τὰς πλημμύρας τῆς ἐπαρχίας μας ἔγινε μεγάλη καταστροφὴ ἐκεῖ καὶ ὑπάρχει μία ἄλλη ἀναφορὰ διὰ τοὺς σεισμούς. Αὐταὶ δὲν ἐπιδέχονται ἀναβολὴν καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ συζητηθοῦν ἀργότερον.

§8Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον πρὸς τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Τζερμιᾶ.

§10Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε καὶ κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι ἐγγεγραμένη εἰς τὰς ἀναφορὰς ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 8 ἀναφορὰ, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ πρὸ τῶν διακοπῶν τῆς Βουλῆς ἐπειδὴ ὅμως τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἶναι σπουδαιότατον καὶ ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, εἰδικῶς ὅμως τὰς ἐπαρχίας τῆς Μακεδονίας, ἀντιπρόσωποι τῶν ὁποίων ἦλθον καὶ ἐπισκέφθησαν τούς κυρίους ὑπουργούς, ἔδωσαν ὑπομνήματα, διὰ τῶν ὁποίων ἀνέπτυξαν τὴν οἰκονομικὴν κρίσιν τὴν ὁποίαν διέρχονται λόγῳ τῆς ἐλαττώσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἀραβοσίτου κυρίως καὶ τῆς κριθῆς καὶ κατὰ τρίτον λόγον τοῦ σίτου. Εἰς τὰ ὑπομνήματα αὐτὰ φωνάζουν. Ὁ θεσμὸς τῆς συγκεντρώσεως δὲν περιλαμβάνει οὔτε τὸν ἀραβόσιτον, οὔτε τὴν κριθήν. Εἰς ἐπίμετρον αἱ προμήθειαι τοῦ στρατοῦ ἐνηργοῦντο μέχρι τινὸς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§11Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μὲ συγχωρεῖτε· δὲν ἔχω δυστυχῶς τὸν πίνακα ἐδῶ νὰ σᾶς τὸν δείξω.

§12Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Περιμένετε νὰ σᾶς εἴπω. Ναὶ μὲν ἐξεδόθησαν διαταγαί, καὶ ἔλαβον γνῶσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν τὸ ὁποῖον ἐξέδωκε διαταγὰς εἰς τὰ σώματα στρατοῦ καὶ τὰς ἐπιμελητείας, αἱ προμήθειαι νὰ γίνωνται ὑποχρεωτικῶς ἀπὸ τὸ ἐσωτερικὸν, ἀλλ’ ἐν τῇ πραγματικότητι δὲν ἐφαρμόζονται, εἰδικῶς ἡ ἐπιμελητεία τοῦ Γ. Σώματος στρατοῦ δὲν συνεμορφώθη. Εἰς Γιδᾶ, τὴν μεγαλειτέραν περιφέρειαν παραγωγῆς κριθῆς οἱ ἀξιότιμοι κύριοι τῆς ἐπιμελητείας ἐχαρακτήρισεν ἀκατάλληλον τὴν εἰς χεῖρας τῶν γεωργῶν κριθήν, τὴν ὁποίαν κατόπιν ἐθεώρησαν κατάλληλον εἰς χεῖρας τοῦ προμηθευτοῦ Κουνέ. Αὐτὸ συμβαίνει κύριε ὑπουργὲ ἄνευ εὐθύνης ἰδικῆς σας. Ἡμεῖς γνωρίζομεν ὅτι τὸ ὑπουργεῖον καταβάλλει κάθε προσπάθειαν νὰ γίνῃ αὐτό.

§13Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔχω δώσει διαταγὰς εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ προτιμᾶται ἡ ἐγχώριος παραγωγὴ τόσον τῆς κριθῆς, ὅσον καὶ τοῦ χόρτου καὶ τῆς βρώμης. Εἰς τοὺς διαγωνισμοὺς οἱ ὁποῖοι γίνονται καὶ παρουσιάζονται προσφοραὶ ἐγχωρίου παραγωγῆς προτιμῶνται πάντοτε.

§14Ι. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἶναι γεγονὸς ὅτι ἐξεδόθησαν αἱ διαταγαὶ αὗται, ἀλλ’ αἱ ἐπιτροπαὶ μετέβησαν εἰς τοὺς διαφόρους σταθμοὺς κ’ ἐπερίμεναν νὰ τοὺς γίνουν προσφοραί, ἀλλ’ ὁ κάθε χωρικὸς εἰμπορεῖ νὰ ἔχῃ, ἀπὸ 1000–2000 ὀκάδες. Αἱ ἐπιτροπαὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀγοράσουν 2.000 ὀκάδας μεμονωμένας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γίνῃ εἶναι νὰ δωθοῦν εἰς τάς ἑνώσεις τῶν συνεταιρισμῶν καὶ ἀπὸ κεῖ νὰ προμηθεύωνται.

§15Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Τὸ γεγονὸς κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὅτι εἶναι συγκεντρωμένη μεγάλη ποσότης εἰς χεῖρας καὶ τῶν συνεταιρισμῶν οἱ ὁποῖοι χρεωστοῦν κολοσσιαῖα ποσὰ εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ πρέπει ὑποχρεωτικῶς νὰ ληφθοῦν μέτρα, μέτρα ἀμέσου θεραπείας τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν αἱ ὁποῖαι ἐδημιούργησαν τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς εἰσαγωγῆς ἀραβοσίτου καὶ κριθῆς. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον κύριοι ὅταν λέγωμεν ὅτι ἔχομεν γεωργικὴν πολιτικὴν καὶ προστασίαν παραγωγῆς, νὰ ἀφίνωμεν ἐλευθερίαν εἰς τὰ προϊόντα, εἰς τὰ ὁποῖα ἔχομεν ὑπὲρ παραγωγὴν καὶ νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος δι’ οὗ θὰ μεταφέρωνται τὰ δημητριακὰ προϊόντα, ἐκ τοῦ τόπου τῆς παραγωγῆς, ὅπου πλεονάζουν, εἰς τὰς περιφερείας ὅπου παρατηρεῖται ἔλλειψις. Εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν. Προκειμένου περὶ τοῦ ἀραβοσίτου καὶ τῆς κριθῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραταθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις, κατὰ τὴν ὁποίαν μόνον εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Βερροίας εἶναι 10 ἑκατομμύρια ὀκάδων συγκεντρωμένα ἀραβοσίτου.

§16Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Λυποῦμαι διότι λείπει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ ὁποῖος μελετᾶ τὸ ζήτημα.

§17Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Εἶναι σύμφωνος ὁ κ. ὑπουργός. Τὸν εὕρομεν καὶ τοῦ εἴπωμεν ὅτι τὸ ζήτημα ἔλαβεν ἄλλην τροπὴν διότι σήμερον ἔχομεν ἔλλειψιν ἁμαξῶν. Δὲν ὑπάρχει σήμερον ὁ καταναλωτὴς ὁ ὁποῖος ὑπῆρχεν προηγουμένως, διότι ἔχομεν τὴν κυκλοφορίαν τῶν αὐτοκινήτων.

§18Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἀπὸ τὰς περιφερείας τῆς Μακεδονίας μᾶς ἐζητήθη νὰ ἐπιτρέψωμεν ἀτελῆ εἰσαγωγήν.

§19Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἀπὸ ποῖον κ. ὑπουργέ;

§20Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῆς περιφερείας σας. Μᾶς ἐστάλησαν τηλεγραφήματα ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων διοικητικῶν ἀρχῶν, ὅτι λόγῳ τῶν πλημμυρῶν ὑπῆρχεν ἀνάγκη μεγάλη χορτονομῆς καὶ κριθῆς διὰ τὰ ζῷα, τῆς ὁποίας παρετηρεῖτο μεγάλη ἔλλειψις εἰς τὰς περιφερείας τῆς Μακεδονίας καὶ μᾶς ἠνάγκασεν νὰ δώσωμεν τὴν ἄδειαν, θὰ εἴπητε τὸ ἄλλο ὅτι σήμερον ὑπάρχει πραγματικῶς μία ποσότης, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι ὑπάρχει διότι οἱ κάτοικοι ἠθέλησαν νὰ τὴν κρατήσουν ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ἀνατιμήσεως.

§21Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Εἶναι καὶ αὐτό. Ὁμολογοῦμεν ὅτι ὁ χωρικὸς ἐπλανήθη ἀπὸ τὰς περυσινὰς τιμάς. Ἐπιβάλλεται σήμερον ἡ ἀπαγόρευσις ἔστω καὶ προσωρινῶς τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ ἀραβοσίτου.

§22Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει κώλυμα συνεπείᾳ διεθνῶν συμβάσεων διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγωγῆς. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ εἶναι ἡ αὔξησις τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ.

§23Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἡ ὑπηρεσία τῆς ἐπιμελητείας ἐκήρυξεν ἀκατάλληλον ποσότητα κριθῆς εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν, ἐνῷ ἀντιθέτως τὴν αὐτὴν ποσότητα, ἀγορασθεῖσαν ὑπὸ τινος προμηθευτοῦ Κουνέ, εὗρε προσφερθεῖσαν ὑπ’ αὐτοῦ καταλληλοτάτην. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ διὰ νὰ φέρῃ μίαν ἀνακούφισιν. Ἐφ’ ὅσον δὲ δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἀπαγόρευσις, νὰ γίνῃ αὔξησις τοῦ δασμοῦ ἀναλόγως.

§24Ι. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ ληφθῇ μέτρον συγκεντρώσεως τοῦ προϊόντος εἰς τὰς συνεταιρικὰς ἀποθήκας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀραβόσιτον πρέπει νὰ γίνῃ ἡ συγκέντρωσις ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ὅπως γίνεται διὰ τὸν σῖτον.

§25Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις, ὡς γνωστόν, ὑπεβίβασε τὴν τιμὴν τοῦ σίτου διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, τὴν ὁποίαν καὶ ἐπέτυχε. Ἀλλ’ ἵνα μὴ ζημιωθῇ ἡ γεωργία ἐδηλώσαμεν τότε ὅτι θὰ προστατεύσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ ἐγχωρίου σίτου διὰ τοῦ νόμου τῆς συγκεντρώσεως, ἡ προστασία δὲ αὕτη ὑπῆρξεν ἀποτελεσματικὴ καὶ συνεκράτησε τὰς τιμὰς ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι λόγῳ εὐνοϊκῆς παραγωγῆς εἰς ὅλα τὰ σιτοπαραγωγικὰ μέρη ὑπάρχουν μεγάλα ἀποθέματα καὶ αἱ τιμαὶ ἐξέπεσαν. Βεβαίως ἂν διατηρηθῇ ἡ πτῶσις τῶν τιμῶν ἡ ἐλάττωσις τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου θὰ ἐπήρχετο καὶ ἄνευ τῆς μειώσεως τοῦ δασμοῦ. Ἐξ ἄλλου ἂν θέλωμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸν ἐλεύθερον συναγωνισμὸν ἐν τῷ ἄρτῳ, δὲν δυνάμεθα τότε νὰ μεταχειρισθῶμεν τὸ μέτρον τῆς συγκεντρώσεως, τοῦ ὁποίου ὁ μηχανισμὸς στηρίζεται εἰς τὴν διατίμησιν ἀλεύρου καὶ ἄρτου. Διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν νὰ ἐξουσιοδοτηθῇ ὅπως διὰ διατάγματος ἐπαναφέρῃ τὸν παλαιὸν δασμόν, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ πτῶσις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου καὶ δὲν ἐπιβαρύνεται ἑπομένως ὁ ἄρτος τοῦ Λαοῦ. Ἐννοεῖται ὅτι ἂν ἐφηρμόζετο τοιοῦτον μέτρον θὰ κατηργεῖτο πλέον ὁ πρόσθετος δασμὸς εὐθὺς ὡς ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ὑψοῦτο διότι ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ ἐμμένουσα στερῶς εἰς τὴν ἄποψιν νὰ μὴ ἀκριβήνῃ ἐκ τοῦ νέου τούτου μέτρου ὁ ἄρτος τοῦ Λαοῦ.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μόδης ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου.

§27Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα τῆς ὑποτιμήσεως τῶν σιτηρῶν εἶναι πράγματι διὰ τὴν παροῦσαν τοὐλάχιστον περίστασιν ζωτικώτατον καὶ σημαντικώτατον. Εἰς πολλάς περιφερείας τῆς Βορείου Ἑλλάδος αἱ τιμαὶ ἔφθασαν εἰς τὰ ὅρια τοῦ ἐξευτελισμοῦ. Ὁ ἀραβόσιτος προσφέρεται δύο δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν καὶ ἀκόμη ὀλιγώτερον, ἡ δὲ κριθὴ κάτω τῶν 2 δραχ. Ὁ σῖτος δὲν εὑρίσκει ἀγοραστὰς εἰς τιμὴν 4 μόνον δραχμῶν. Ἐὰν τὰς τιμὰς αὐτὰς τὰς ἀναγάγωμεν εἰς χρυσόν, θὰ ἴδωμεν ὅτι ἔφθασαν ὅρια χαμηλότερα οἱασδήποτε ἄλλης ἐποχῆς ἀπὸ 40 καὶ 50 ἐτῶν ἔφθασαν χαμηλώτερον τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ εὐθήνια τοῦ βίου ἦτο τοιαύτη ὥστε ἐδέναμε τὰ σκυλιὰ μὲ τὰ λουκάνικα. Αἱ δύο δραχμαὶ τοῦ ἀραβοσίτου ἀναγόμεναι εἰς χρυσὸν μᾶς δίδουν 15 λεπτὰ προπολεμικὰ μὲ τὸν τιμάριθμον δὲ οὔτε 10 λεπτά, ἐννοεῖται ὅτι μὲ τὴν κριθὴν ἀκόμη χειρότερα, ἐνῶ ὁ ἀραβόσιτος προπολεμικῶς δὲν ἔφθασε παρὰ κάτω ἀπὸ 30 ἢ 20 λεπτὰ χρυσᾶ. Εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα δὲν ἐνθυμούμεθα νὰ ἔχῃ φθάσῃ τὴν τιμὴν αὐτήν. Τὸ στάρι δὲν εἶχε πωληθεῖ ποτὲ ὀλιγώτερον ἀπὸ 50–60 λεπτὰ χρυσᾶ. Παραδέχομαι ὅτι καὶ ὅλα τὰ ἄλλα Ἑλληνικὰ προϊόντα ὑπέστησαν τὴν ἰδίαν κρίσιν καὶ ὁ καπνὸς, καὶ ἡ σταφὶς καὶ τὸ ἔλαιον, ἀλλὰ τέλος πάντων αὐτὰ εἶναι εἴδη πολυτελείας, εἴδη τοῦ παγκοσμίου ἐμπορίου τὰ ὁποῖα καταναλίσκωνται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τὸ ὁποῖον ρυθμίζει τὴν τιμὴν ἀπέναντι τῆς ὁποίας εἴμεθα κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον δεσμευμένοι, ἐν ῷ διὰ τὴν κατανάλωσιν τῶν σιτηρῶν ἡ Ἑλλὰς ἦτο ἀνέκαθεν ἡ γῆ τῆς ἐπαγγελίας ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ἀκόμη τῶν ἀργοναυτῶν καὶ τοῦ Ἰάσωνος, ὁπότε τὰ ἐζητούσαμεν ἀπὸ τὰς ὄχθας τοῦ Εὐξείνου. Ἐπομένως εἶναι εὐνόητον ὅτι ἡ παραγωγὴ ἔχει περιέλθει εἰς κατάστασιν τὴν ὁποίαν ἔχομεν καθῆκον νὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ λάβωμεν μέτρα λόγῳ τῆς μέχρι σήμερον πολιτικῆς μας. Διότι κατὰ ποῖον τρόπον μποροῦμεν νὰ ἐλπίσωμεν ὅτι ἡ κατάστασις τῶν μικροκαλλιεργητῶν, γηγενῶν καὶ προσφύγων, χάριν τῶν ὁποίων ὑπεβλήθησαν εἰς τόσας θυσίας ἠμπορεῖ νὰ προκόψῃ. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα πῶς θὰ σταθῇ ὑπὸ αὐτοὺς τοὺς ὅρους; Διὰ ποῖον λόγον προέβημεν εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου τῆς ἐγγύου παραγωγῆς. Διατὶ ρίπτωμεν τόσα ἑκατομμύρια διὰ τὰς ἀποξηράνσεις;

§28Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τὶ πρέπει νὰ γίνῃ;

§29Γ. ΜΟΔΗΣ. Νομίζω ὅτι δυνάμεθα καὶ ὀφείλομεν νὰ συνεχίσωμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου τῆς συγκεντρώσεως Ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ εἶναι ἡ σημαντικωτέρα τὴν ὁποίαν προσέφερεν ἡ ἀλευροβιομηχανία, χάριν δὲ αὐτῆς ἐδέχθημεν τὴν παράτασιν τῆς διαφορᾶς τοῦ δασμοῦ ἀλεύρου καὶ σίτου. Νομίζω δὲ ὅτι ἐπιβάλλετο τοῦτο διότι ὑπάρχει καὶ κἄποιος ἄλλος λόγος. Ἐφ’ ὅσον δηλαδὴ ἐξακολουθεῖ τὸ καθεστὼς τὸ σημερινὸν οἱ ἀλευροβιομήχανοι δὲν ἔχουν συμφέρον νὰ προμηθεύωνται τὸ ἐγχώριον σιτάρι ἔστω καὶ μὲ τιμὴν κατωτέραν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐπίσης νομίζω δυνάμεθα νὰ κάμωμεν χρῆσιν καὶ ἀραβοσίτου διὰ τὸν ἄρτον. Δὲν θὰ πάθωμεν καὶ τίποτε μὲ ὀλίγον ἀραβόσιτον. Τελευτῶν δὲ νομίζω ὅτι δυνάμεθα καὶ ὅτι μᾶς ἐπιβάλλεται νὰ εἰσαγάγωμεν τὸν κινητὸν κλιμακωτὸν δασμὸν ἐπὶ τῶν σιτηρῶν, διότι προχθὲς ἀκόμη εἴχομεν ἀναγνώσει εἰς τὴν «Ἑστίαν» ὅτι εἰς τὴν Βόρειον Ἀμερικὴν ὑπάρχει τεράστιον ἀπόθεμα σιτηρῶν τὸ ὁποῖον ἔχουν συγκεντρώσει Κρατικοὶ ὀργανισμοὶ διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν ἐλάχιστον ὅριον τιμῆς εἰς τὴν ἐγχώριον παραγωγήν. Ἂν λοιπὸν μὲ τὴν νέαν ἐσοδείαν ριφθῇ καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς τὴν παγκόσμιον κατανάλωσιν, ἀσφαλῶς ἡ παραγωγὴ θὰ συντριβῇ, ἂν δὲν θὰ θέσωμεν δασμὸν κλιμακωτὸν κινητὸν ὁ ὁποῖος νὰ ἐξασφαλίζει ἀναλόγως εἰς τὴν ἐγχώριον παραγωγὴν ἐλάχιστον ὅριον τιμῆς.

§30Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μὲ μεγάλην εὐχαρίστησιν ἤκουσα τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ εἶναι ἀκόμη καθαρώτεραι καὶ σαφέστεραι αἱ δηλώσεις αὐταί. Δηλαδὴ νὰ γείνῃ ἀμέσως ἡ αὔξησις τῶν δασμῶν τῶν δημητριακῶν καρπῶν, διότι εἶναι ἀπαραίτητος χάριν τῆς προστασίας τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς. Δὲν εἶναι ἀνάγκη δηλαδὴ νὰ περιμένῃ ἡ Κυβέρνησις μεγαλειτέρας ἐκπτώσεις τῆς ἀξίας τῶν δημητριακῶν διὰ νὰ ἐπαναφέρῃ...

§31Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν)....

§32Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ κάμετε κινητὸν τὸν δασμόν, κλιμακωτόν, τότε δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ περιμένετε. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι αὐτὸ ἀπετέλεσεν ἕνα ἀντικείμενον διαμάχης μεταξὺ τῆς πτέρυγος ἐκείνης καὶ τῆς Κυβερνήσεως.

§33Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Μὲ συγχωρεῖτε δὲν ἀλλάξαμεν γνώμην. Εἴπομεν ὅτι ὁ νόμος ὀρθῶς ἐλειτούργησεν, ἀλλ’ εὑρισκόμεθα σήμερον πρὸ ἀποθεμάτων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὰ ὁποῖα ἔφεραν ἐξαιρετικὴν πτῶσιν.

§34Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς: Καταβιβάσατε τὸν δασμὸν τοῦ σίτου διὰ νὰ τὸν κάνετε προσιτὸν εἰς τὰς ἀπορωτέρας τάξεις. Καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω, ἐπαναφέρατε τὸν δασμὸν τοῦ σίτου καὶ χρησιμοποιήσατε τὰ ἐξ αὐτοῦ ἔσοδα διὰ τὰς κοινωνικὰς ἀσφαλίσεις. Ὁ ἐργατικὸς κόσμος εἶναι ἀπολύτως σύμφωνος νὰ φάγῃ ἀκριβώτερον τὸ ψωμί, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ τὰς κοινωνικὰς ἀσφαλίσεις.

§35Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡμεῖς δὲν θέλομεν νὰ φάγῃ ἀκριβώτερον.

§36Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς λέγω κ. ὑπουργὲ ὑπευθύνως ὅτι ὁ ἐργατικὸς κόσμος εὐχαρίστως θὰ ἀποδεχθῇ τὴν αὔξησιν τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἀποδοχῆς τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλειῶν. Δὲν εἶναι δὲ μόνον ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ὁ ὁποῖος ἔχει αὐτὰς τὰς ἀντιλήψεις. Καὶ ἄλλα Κράτη, μὲ ἰσχυρωτέρας ἐργατικὰς τάξεις ὑποστηρίζουν αὐτὴν τὴν ἄποψιν. Ἀντιλαμβάνομαι τὴν στενοχωρίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ἡ ἰδική μου εἶναι πολὺ μεγάλη, ὅταν πληροφοροῦμαι ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον ν’ ἀναβληθῇ ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§38Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπιτρέπεται νὰ δώσω κύριοι μίαν ἐξήγησιν; Ὅπως γνωρίζετε, εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως δὲν περιλαμβάνονται κοινωνικαὶ ἀσφαλίσεις. Ἐν τούτοις βραδύτερον εἰς τὸν λόγον μου κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον εἰς τὰς γερουσιαστικὰς ἐκλογὰς εἰς τὴν Θεσσαλονίκην εἶπον τοῦτο, χωρὶς νὰ δώσω καμμίαν ὑπόσχεσιν. Ἐπιστρέψας δὲ ἐδῶ ἐκ Θεσσαλονίκης εἶδον ἀμέσως τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ συνεννοήθημεν διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἔδωσα ἐντολὴν πρὸς σχηματισμὸν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἠξεύρετε πόσον σοβαρὸν εἶναι καὶ μέχρι τέλους τοῦ Νοεμβρίου παρεσκευάσθη τὸ νομοσχέδιον τὸ ἐστείλαμεν εἰς τὸ γραφεῖον τῆς διεθνοῦς ἐργασίας εἰς τὴν Γενεύην καὶ ἐκεῖ τὸ ἐπεξειργάσθησαν καὶ μᾶς τὸ ἐγύρισαν καὶ τὸ ξανάστειλαμεν καὶ τὸ ξαναγύρισαν καὶ τώρα ἐκπονεῖται τὸ ὁριστικὸν προσχέδιον.

§39Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι ἕτοιμον ἀλλὰ δὲν ἐτυπώθη ἀκόμη.

§40Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μόλις τυπωθῇ θὰ τὸ στείλωμεν εἰς τὰς διαφόρους ὀργανώσεις τὰς ἐνδιαφερομένας. Καὶ ἑπομένως τὸ νὰ μοῦ λένε νὰ ψηφίσῃς τὸ νομοσχέδιον περὶ κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων μέχρι τοῦ Μαρτίου ὁπότε θὰ διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς θὰ εἰπῇ ὅτι παίζουνε μὲ τὸν κόσμον. Ἐνῷ ἐγὼ δὲν παίζω μὲ τὸν κόσμον. Δὲν τὸ λέγω διὰ σᾶς. Δὲν γίνεται νὰ ὑποβληθῇ τώρα. Εἰς τὴν προσεχῆ σύνοδον τῆς Βουλῆς θὰ εἴμεθα εἰς τὴν θέσιν νὰ τὸ φέρωμεν καὶ τότε θὰ τὸ ψηφίσωμεν. Ἀλλὰ κάνω καὶ αὐτὴν τὴν δήλωσιν νὰ μὴ γεννηθῇ ἡ ἰδέα εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους ὅτι ὅποιος δὲν ἔχει δουλειὰ θὰ πηγαίνῃ ἀπὸ αὐτὸ τὸ ταμεῖον διὰ νὰ κάνῃ λεπτά. Θὰ ἤθελα νὰ ἀκουσθῇ αὐτό, διὰ νὰ παύσουν αὐτοὶ οἱ κύριοι ποὺ φωνάζουν ὅτι δὲν θὰ ψηφισθοῦν αἱ κοινωνικαὶ ἀσφαλίσεις.

§41Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἰδική μας ἀξίωσις εἶναι νὰ ὑποβληθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἄν δὲν προφθάσωμεν νὰ τὸ ψηφίσωμεν ἔχει καλῶς.

§42Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑποβληθῇ τὸ νομοσχέδιον πρὸς κύρωσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐφ’ ὅσον δὲν τὸ εἶδον ἀκόμη οὔτε ἐγὼ οὔτε καὶ ὁ κ. συνάδελφός μου καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν τὸ ἔστειλα εἰς τὰς ἐργατικὰς ὀργανώσεις. Ὅλο τὸ καλοκαῖρι θὰ περάσῃ μὲ αὐτὴν τὴν δουλειὰ καὶ κατὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον τῆς Βουλῆς θὰ τὸ φέρωμεν ἵνα ψηφισθῇ χωρὶς νὰ ἐννοοῦμεν ὅτι ἂν ψηφισθῇ αὐτὸς ὁ νόμος θὰ ἀρχίσῃ νὰ δίδῃ καὶ τὰ χρήματα. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητηθῇ ὅτι εἶναι ἀλήθεια διότι δὲν ὑποσχέθηκα τὰς ἐκλογὰς δι’ αὐτὸ· ὕστερα τὸ ἔβαλα στὸ νοῦ μου.

§43Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ἀπὸ τὰ σιτηρὰ ἠμποροῦμεν νὰ οἰκονομήσωμεν μερικὰ χρήματα. Σᾶς γνωρίζω μίαν διέξοδον ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ οἰκονομήσωμεν 100 ἑκατομμύρια.

§44Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σ’ αὐτὸ εἶμαι πρόθυμος.

§45Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀλλ’ εἶμαι πρόθυμος νὰ σᾶς φέρω ἀκόμη καὶ τὴν γνώμην τῶν ἐργατικῶν ὀργανώσεων ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Κύριοι συνάδελφοι ἂν ἐζήτησα ἰδιαιτέρως τὸν λόγον ἀπόψε, εἶναι διὰ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς καταστάσεως τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς ἐλεεινὸν σημεῖον. Ἂν ρίψετε τὸ βλέμμα ἐπὶ τοῦ χάρτου τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας θὰ ἰδῆτε, ὅτι ὅλαι αἱ πεδιναὶ ἐκτάσεις εἶναι ἐκτάσεις πάσχουσαι ἀπὸ πλημμύρας, ὅτι πλὴν τῶν ὀρέων ὅλη ἡ ἄλλη ἔκτασις ἡ πεδινὴ καλύπτεται ἀπὸ νερά. Ἡ ἱστορία αὐτὴ τῶν πλημμυρῶν εἶναι ὄχι πολὺ κολακευτικὴ διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Ἐπὶ Τουρκοκρατίας παλαιότερον ἐπὶ μερικῶν ἀπὸ τὰς πεδιάδας αἱ ὁποῖαι κατακλύζονται σήμερον ἀπὸ νερά, ὑπῆρχον πόλεις ἀκμάζουσαι. Ἐπὶ Τουρκοκρατίας αἱ πλημμύραι ἦσαν ἀνώτεραι. Τότε τὸ Κράτος ἐνόμιζεν ὅτι πρέπει νὰ κανονίζῃ τὴν πορείαν τῶν νερῶν καὶ νὰ ἐμποδίζῃ ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἐπεδίωκον ἂν καταλάβουν τὰ πέριξ καὶ νὰ σχηματίσουν ἀγροὺς εἰς τὸ μέρος τὸ ὁποῖον ἐχρησίμευσεν διὰ τὴν ἔξοδον τῶν ὑδάτων. Δυστυχῶς ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς ἀπελευθερώσεως δὲν ὑπῆρξε σοβαρὰ μέριμνα διὰ τὴν λύσιν αὐτοῦ τοῦ ζητήματος εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν ὅπως καὶ εἰς ἄλλας ἀκόμη τῆς Ἑλλάδος. Ἐστέλλοντο ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν πιστώσεις. Ἐγένοντο μικρὰ καὶ σπασμωδικὰ ἔργα τὰ ὁποῖα δὲν ἔφερον οὐδὲν ἀποτέλεσμα. Ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὰ 17–20 ἔκαμεν τὴν πρώτην σοβαρὰν μελέτην ἐπὶ ὅλων τῶν ζητημάτων αὐτῶν. Ἔγιναν τοπογραφήσεις ὅλων τῶν πεδιάδων αὐτῶν καὶ ἔγιναν καὶ μελέται ὑδραυλικαὶ πρὸς λύσιν ριζικὴν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἦλθον καὶ Ἑλβετοὶ μηχανικοὶ καὶ δικοί μας διαπρεπεῖς ὑδραυλικοί, ὅπως ὁ κ. Γενηδουνιᾶς καὶ ἔκαναν τὰς μελέτας αὐτάς, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Ἐγένετο ὅμως ἐκ μέρους αὐτῶν μία παρατήρησις, ὅτι ἐπειδὴ θὰ ἐστοίχιζε πολὺ νὰ ἐγίνετο μία προσπάθεια καθορισμοῦ τῶν.... τὸ ὁποῖον θὰ εἶχε καλὰ ἀποτελέσματα. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἐπερίττευαν πολλαὶ δαπάναι ἴσως διὰ νὰ γίνουν τὰ διάφορα τοῦνελ κλπ. Μολονότι αὐτὴ ἦτο ἡ γνωμοδότησις καὶ μολονότι διὰ τὰς δαπάνας αὐτὰς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθοῦν μίαν φορολογίαν καλύπτουσαν τὸ τοκοχρεωλύσιον.....

§46Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τὰ προσωρινὰ ἔργα;

§47Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μάλιστα. Ἐσχάτως ἔδωκε ἡ Κυβέρνησις μία πίστωσιν 500.000 δραχμῶν. Ἔγινε προσπάθεια πρὸς καθορισμὸν τῆς σχετικῆς καταθέσεως καὶ κανεὶς δὲν παρουσιάσθη. Τὰ ἔξοδα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθορισθοῦν ἐκ τῶν προτέρων, ὁ μηχανικὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πάρῃ τὴν εὐθύνην καὶ νὰ πάρῃ τὸ ἔνταλμα, διότι ὀφείλει νὰ δώσῃ λογαριασμὸν καὶ αὐτὸ δημιουργεῖ μίαν μεγάλην δυσχέρειαν, ἡ ὁποία καταλήγει εἰς βάρος τοῦ ἀναλαβόντος. Τώρα, ἐπαναλαμβάνεται διὰ τετάρτην φορὰν ἡ δημοπρασία μὲ ἐπηυξημένας τιμὰς καὶ εἶναι ζήτημα ἐὰν αὐτὴ ἡ δημοπρασία θὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα. Ἀλλά, καὶ αὐτὴ ἡ δημοπρασία ἐὰν δὲν ἔχῃ ἀποτέλεσμα ἐννοεῖται, ὅτι ἀπέναντι τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ γίνουν τῶν προσωρινῶν, αὐτὴ εἶναι μηδαμινὴ ἐργασία, διότι αὐτὰ ἀπαιτοῦν δαπάνην 500 ἑκατομμυρίων, ἐνῶ τὰ προσωρινὰ ἔργα ὑπολογίζονται ὅλων τῶν πεδιάδων εἰς 8–10 ἑκατομμύρια, αἱ ὁποῖαι πεδιάδες ἔχουν μίαν ἔκτασιν 100,000 στρεμμάτων. Εἶναι μία ἔκτασις ἡ ὁποία ἐὰν ἀπηλλάσσετο, θὰ ἐξησφάλιζε τὴν τροφοδότησιν ὄχι μόνον τῆς Ἀρκαδίας, ἀλλὰ καὶ μεγάλου μέρους τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Πελοποννήσου. Ἐκεῖνο λοιπόν, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ, εἶναι νὰ σχηματισθῇ ἓν εἰδικὸν συνεργεῖον ἐκ δύο μηχανικῶν, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀναλάβουν ἐπὶ ἀποδώσει λογαριασμοῦ νὰ ἐκτελέσουν τὰ ἔργα, νὰ δοθοῦν δὲ ὡς πιστώσεις ὅσαι μποροῦν νὰ δαπανηθοῦν κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, εἰς τρόπον ὥστε νὰ γίνουν αὐτὰ τὰ προσωρινὰ ἔργα διὰ νὰ ἰδοῦμε ἂν μποροῦμε νὰ φέρουμε ἀποτέλεσμα. Αὐτὴ δὲ ἡ δαπάνη μπορεῖ νὰ ἐπιβαρύνῃ αὐτὰ τὰ κτήματα. Ἐὰν ἀποδειχθῇ, ὅτι αὐτὰ τὰ προσωρινὰ ἔργα δὲν εἶναι ἀποτελεσματικὰ, ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ νόμος ὁ ὁποῖος νὰ ἐπιβαρύνῃ καὶ τὰ κτήματα τὰ πάσχοντα ἀπὸ πλημμύρας, ἀλλὰ καὶ ὅλον τὸν πληθυσμόν, διότι ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς ἔχει νὰ ὠφεληθῇ καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ κάτοικοι τῆς Τριπόλεως, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀστοί, ἔχουν νὰ ὠφεληθοῦν, διότι οἱ κάτοικοι αὐτοὶ τῶν πόλεων εἶναι ἐξάρτημα τοῦ γεωργικοῦ περιβάλλοντος.

§48Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ δὲν εἴμεθα βέβαιοι διὰ τὰ προσωρινὰ ἔργα περὶ τῆς ἀποτελεσματικότητος, δὲν εἶναι σωστὸ νὰ τὴν κάμωμεν εἰς ἓν μέρος τὴν δοκιμήν;

§49Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι ἐνδεχόμενον εἰς τὸ ἕνα μέρος νὰ ἐπιτύχῃ καὶ εἰς τὸ ἄλλο νὰ μὴ ἐπιτύχῃ.

§50Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ πᾶμε στὸ καλλίτερο.

§51Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μία ἑταιρεία ἐπεχείρησε νὰ κάμῃ αὐτὸ εἰς μίαν περιφέρειαν καὶ εἶναι ζήτημα ἐὰν θὰ ἐκτελέσῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνέλαβε νὰ ἐκτελέσῃ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι τὸ Κράτος τελικῶς δὲν ἔχει νὰ ἐπιβαρυνθῇ τίποτε, διότι αἱ ἐκτάσεις αὐταὶ, εἶναι ἀρκετὰ ἔφοροι καὶ θὰ καλύψουν τὴν δαπάνην. Ἐὰν ὅμως αὐτὰ δὲν εἶναι ἀποτελεσματικὰ, τότε νὰ γίνουν σύρραγγες.

§52Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πόσον ὑπολογίζετε τὴν δαπάνην;

§53Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς 200 ἑκατομμύρια. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπιώσει θὰ φορολογηθῇ ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία.

§54Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι πολλά.

§55Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θὰ ἔβλεπον ἡμέρας εὐημερίας. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐκεῖ ὁ γεωργικὸς πληθυσμὸς διατελεῖ ὑπὸ μίαν κρίσιν δεινοτάτην, διότι παλαιότερον, συνετηρεῖτο ἀπὸ ἐμβάσματα ἐξ Ἀμερικῆς, τὰ ὁποῖα τώρα ἐκόπησαν καὶ ἐὰν πᾶτε ἐκεῖ θὰ ἴδετε, ὅτι εἶναι μαῦροι ὅλοι ἀπὸ τὴν πεῖναν. Παρακαλῶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις παρέχῃ βοηθήματα εἰς ἀπόρους νὰ τοὺς βοηθήσῃ καὶ αὐτούς. Ἐδόθησαν χρήματα ἀλλὰ δὲν διενεμήθησαν. Ἐκτὸς αὐτοῦ συμβαίνει καὶ τὸ ἑξῆς: Ἐκεῖ γίνονται ἔργα ὁδοποιΐας, ἀλλὰ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μαντινείας εἰς τὴν ὁποίαν θὰ γίνῃ ἡ ἐργασία δὲν ἔχουν ἀρχίσει ἀκόμη. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὥστε νὰ γίνῃ ἡ ἐργασία καὶ εἰς τὸ ἓν καὶ εἰς τὸ ἄλλο μέρος. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω καὶ τοῦτο: ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχει ὑποχρεωθῆ ἡ Κυβέρνησις νὰ κάνῃ, νὰ χορηγήσῃ τρύπανα καὶ ἐν γένει νὰ καθοδηγῇ τὸν γεωργικὸν πληθυσμόν, νὰ τὰ χορηγήσῃ καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, καὶ νὰ μετατραποῦν δύο ἢ τρία γυμνάσια εἰς γεωργικὰ γυμνάσια, ὥστε νὰ ἐνισχυθοῦν πρὸς καθοδήγησιν ἐκεῖ τοῦ πληθυσμοῦ. Διότι ἡ οἰκονομικὴ κρίσις δὲν εἶναι τόσον ἐπικίνδυνος εἰς τὰς πόλεις ὅσον εἶναι εἰς τὰς ἀγροτικὰς περιφερείας. Καὶ εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ εἰς τὴν Θρᾴκην σοβεῖ μία κρίσις σοβαρωτάτη, καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀρχίσῃ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἀγροτικοῦ μας πληθυσμοῦ διὰ τὴν οἰκονομικήν μας ἐξυγίανσιν. Παρακαλῶ, λοιπόν, τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος.

§57Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν κρίνῃ τις ἐκ τῶν παρατηρήσεων τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔκαμε καθ’ ὃν χρόνον ἠγόρευεν ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ἔχω πάντα λόγον νὰ πιστεύω εἰς τὴν εὐμένειαν μὲ τὴν ὁποίαν ἔκρινεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς Μαντινείας. Καὶ ἡμεῖς εἴχαμεν ἀπόλυτον πεποίθησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἤθελε δείξῃ ὅλην της τὴν στοργὴν καὶ τὴν μέριμναν διὰ τοὺς δεινοπαθοῦντας ἐκείνους ὀρεινοὺς πληθυσμούς. Νομίζω, ὅτι ἡ μέριμνα τοῦ Κράτους ἡ ὁποία ἤθελε ἐπιδειχθῇ διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν τῆς Μαντινείας, δὲν ἤθελεν ἐπιβαρύνῃ ποσῶς τὸν δημόσιον Προϋπολογισμόν, διότι ὅλοι οἱ χωρικοὶ τῆς Μαντινείας εἶναι διατεθειμένοι νὰ ὑποστοῦν εἰδικὴν φορολογίαν καὶ ἐκ τῶν πόρων αὐτῶν νὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ συνάψῃ δάνειον ἐξυπηρετούμενον ἐκ τῶν πόρων τῆς εἰδικῆς αὐτῆς φορολογίας πρὸς ἐπιτυχίαν τῆς ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν αὐτῶν. Τὰ ἕλη αὐτὰ εἶναι γνωστά, εἶναι τὸ ἕλος Πάπαρι, τὰ ἕλη τοῦ δήμου Ὀρχομενοῦ, τοῦ δήμου Μαντινείας, τοῦ δήμου Τεγέας καὶ ἡ εὔρυνσις τῆς κοίτης τοῦ χειμάρρου Ζαρκάδου. Εἶναι ἀληθὲς, καὶ αἱ ὑπηρεσίαι τῶν ὑπουργείων Γεωργίας καὶ Συγκοινωνίας τὸ γνωρίζουν ὅτι ἐπὶ σειρὰν μακρῶν ἐτῶν οἱ χωρικοὶ δὲν ἀπολαμβάνουν κανὲν εἰσόδημα παρ’ ὅλην τὴν φιλεργίαν τῶν κατοίκων. Ὁ χείμαρρος Ζαρκάδου πλημμυρίζει ἑκάστοτε καὶ καταστρέφει ὅλην τὴν περιοχὴν. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως ἀφ’ ἑνὸς μὲν διαρρυθμισθῇ ἡ κοίτη τοῦ χειμάρρου καὶ καθορισθοῦν αἱ καταβόθραι καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ στείλῃ καὶ δύο γαιοτρύπανα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὸν τόπον αὐτὸν, διότι νομίζομεν ὅτι μὲ τὰ ἐργαλεῖα αὐτὰ καὶ τὰ ὑπόλοιπα ἔργα θὰ βελτιωθοῦν καὶ ἡ καλλιέργεια θὰ γίνῃ καλλιτέρα. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ εἰδικῶς παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διότι ἔχομεν ἐπ’ αὐτοῦ ἐπιτακτικὴν δύναμαι νὰ εἴπω ἐντολὴν ἐκ μέρους ὅλων τῶν συμπολιτῶν μας, καὶ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ θελήσῃ νὰ φανῇ πρόθυμος εἰς τὸ νὰ παράσχῃ αὐτὴν τὴν ἐκδούλευσιν εἰς τοὺς συμπολίτας μου.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἡρακλείδης.

§59Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκ τῶν τελευταίων σεισμῶν ἐν Θεσσαλίᾳ προεκλήθησαν βαρύταται καταστροφαὶ εἰς τὰ χωρία Σκλάβιον καὶ Κεραμύδι, δεκάδες οἰκιῶν κατέρρευσαν αἱ πλεῖσται δὲ κατέστησαν ἑτοιμόρροποι. Οἱ πρόεδροι τῶν δύο χωρίων διὰ τηλεγραφημάτων διεξετραγῴδησαν τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἀληθῶς εἶναι δεινὴ διότι κατὰ σύμπτωσιν ἐνέσκηψεν καὶ βαρύτατος χειμὼν καὶ ἄφθονος κατέπεσεν χιών. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαίτατα τοὺς κ. κ. ὑπουργοὺς Γεωργίας καὶ Προνοίας νὰ συντομεύσουν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ληφθοῦν διὰ τὴν περίθαλψιν καὶ διὰ τὴν στέγασιν τῶν παθόντων, νὰ σταλῶσι δὲ ἐκεῖ ὑπάλληλοι διὰ τὴν χορήγησιν τῶν βοηθημάτων καὶ μηχανικοὶ διὰ νὰ ἐξακριβώσωσι τὴν κατάστασιν τῶν οἰκιῶν.

§60Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐδόθησαν σχετικαὶ διαταγαί, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ συνεννοήθην καὶ μετὰ τοῦ κ. συναδέλφου μου ἐπὶ τῆς Προνοίας διὰ πᾶσαν συμπληρωματικὴν περίθαλψιν.

§61Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Θὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ μέτρα.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταστάσεως παθόντων ἐν πολέμῳ ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κινηματογράφων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Μεθ’ ὃ προκειμένου περὶ τῆς ἐπιψηφίσεως εἰς βʹ συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων «περὶ αὐξήσεως τῆς εἰς τὸν τέως Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας Ναύαρχον Κουντουριώτην παρεχομένης συντάξεως» καὶ «περὶ ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημιώσεως καὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὸν κ. Ν. Κοτζιᾶν» ὁ κ. Πρόεδρος ἐρωτᾷ καὶ ἡ Βουλὴ ἀποδέχεται δι’ ἐνστάσεως ὅπως ἡ κατὰ τὸ Σύνταγμα ἀπαιτουμένη μυστικὴ διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφορία διενεργηθῇ μὲ χωριστὰς μὲν κάλπας ἀλλ’ ἑνιαία. Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ἰ. Κυρόζης καὶ Ν. Τζερμιᾶς καὶ ἐπὶ τοῦ καταλόγου ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Μαντᾶς καὶ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν αὐτῶν ἄρχεται ἡ μυστικὴ διὰ σφαιριδίων ψηφοφορία, τοῦ ζητήματος τεθέντος οὕτω: «Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον τῶν νομοσχεδίων εἰς βʹ. συζήτησιν λέγουσιν «ναὶ» οἱ δὲ μὴ δεχόμενοι λέγουσιν, «ὄχι».

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψεν τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 122, εἰς μὲν τὸ «ναὶ» τῆς κάλπης τῆς ἀφορώσης τὸ νομοσχέδιον παροχῆς συντάξεως εἰς τὸν ναύαρχον Κουντουριώτην εὑρέθησαν 107 ψῆφοι εἰς δὲ τὸ «ὄχι» 15· ὡς ἐπίσης εἰς τὸ «ναὶ» τῆς κάλπης τῆς ἀφορώσης παροχὴν συντάξεως εἰς τὸν Ν. Κοτζιᾶν εὑρέθησαν ψῆφοι 109, εἰς δὲ τὸ «ὄχι» 13. Ἑπομένως ἀμφότερα τὰ νομοσχέδια ἐγένοντο δεκτὰ εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. (Γίνονται δεκτὰ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν Ν.Δ. περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου».

§65Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν ἔγινεν ἰδιαίτερος λόγος διὰ τὴν τελευταίαν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ δικηγορικὴ ὑπηρεσία ὑπολογίζεται εἰς τὸ ἥμισυ διὰ τὴν προσαύξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν μελῶν τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου. Τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ὁμοφώνως ἀπεφάνθησαν ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ τέρμα εἰς μίαν κατάστασιν πραγμάτων πρωτοφανῆ δι’ ὅλον τὸν κόσμον, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὰς συντάξεις τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ὑπολογίζονται τὰ ἔτη τῆς δικηγορίας καὶ τῆς φοιτήσεως ἴσως καὶ τὰ ἔτη τῆς ἐφηβικῆς ἡλικίας.

§66Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὴ ἡ διάταξις θὰ διαγραφῇ.

§67Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὄχι, καθόλου.

§68Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ διαγραφῇ.

§69Γ. ΜΟΔΗΣ. Πρέπει νὰ τεθῇ τέρμα.

§70Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις εἶναι μὲ τὴν γνώμην σας.

§71Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ μᾶς ἀκούσῃ πρῶτον, καὶ εἶτα νὰ σχηματίσῃ γνώμην. Καὶ ἐν πρώτοις θὰ δεχθῆτε νὰ λαμβάνουν τὸ ἐπίδομα λόγῳ ἐνοικίου;

§72Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι, διότι οἱ νομικοὶ σύμβουλοι καὶ οἱ σύμβουλοι τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου λαμβάνουν τὰ 3)16, τὰ ὁποῖα πλησιάζουν τὸ ἐνοίκιον.

§73Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὥστε νὰ κάμωμεν μίαν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 5 τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου νομοσχεδίου ἡ ἔννοια ποὺ ἔχει τὸ ὅτι ἐφαρμόζονται αἱ ὑπάρχουσαι διατάξεις ἀναλόγως τοῦ κατὰ τὰς κειμένας διατάξεις βαθμοῦ των, εἶναι ὅτι δὲν λαμβάνουν τὸ ἐπίδομα λόγῳ ἐνοικίου, ἵνα μὴ ὑποχρεωθῶμεν νὰ τὸ ξαναψηφίσωμεν.

§74Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). ἀναντιρρήτως, καὶ θὰ διαγραφῶσι αἱ φράσεις: ὁ χρόνος τῆς δικηγορικῆς ὑπηρεσίας θὰ ὑπολογισθῇ εἰς τὸ ἥμισυ. Δι’ αὐτὸ θέλω νὰ μᾶς ἀκούσητε, διότι περιέργως καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις εἶναι σύμφωνος εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα. Ἐπειδὴ ἐγὼ καὶ ἄλλοι τινὲς συνάδελφοι εἴχομεν μειοψηφίσει περὶ τῆς διατάξεως ὅπως ἔχει ἐν τῷ κυβερνητικῷ σχεδίῳ καὶ ἐμειοψηφίσαμεν διὰ πολλοὺς καὶ διαφόρους λόγους...

§75Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐπλειοψηφίσατε.

§76Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὄχι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡμεῖς εἴμεθα οἱ ἔχοντες τὴν ἥσσονα γνώμην διὰ πολλοὺς καὶ διαφόρους λόγους. Τὸ πρᾶγμα ἔχει ὡς ἑξῆς: Τὰ μέλη τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου καὶ τοῦ νομοθετικοῦ συμβουλίου προέρχονται ἐκ δικαστικῶν ὡς ἐπὶ τὸ πολύ, οἱ ὁποῖοι ἐὰν ἔμενον εἰς τὸν δικαστικὸν κλάδον θὰ ἦσαν σήμερον Ἀρεοπαγῖται. Πρόκειται δὲ περὶ σωμάτων κρατίστων καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι ὅτι τὸν καιρὸν ποὺ ἔγιναν τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον καὶ τὸ νομικὸν συμβούλιον, ὑπῆρχεν ἡ διάταξις ὅτι αὐτοὶ ἦσαν ἰσότιμοι εἰς βαθμὸν καὶ μισθὸν πρὸς τοὺς Ἀρεοπαγίτας· μάλιστα δὲ ἐλάμβανον καὶ ἀνώτερον μισθὸν διότι ἐνῷ οἱ Ἀρεοπαγίται εἶχον 600 αὐτοὶ εἶχον 700. Ταῦτα ἐγένοντο μέχρι τοῦ 1926, σωτηρίου ἔτους καὶ εἶχον οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ τὸν μισθόν, τὸν ὁποῖον εἶχον οἱ Ἀρεοπαγῖται, ὅπως εἶχον καὶ τὸν βαθμὸν τοῦ Ἀρεοπαγίτου, ὁπότε εἷς γενόμενος ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς δικτατορίας ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ νομικὸν συμβούλιον γνωμοδότησιν ἡ ὁποία δὲν τοῦ ἐδόθη σύμφωνος πρὸς τὰς ἀξιώσεις του. Κατόπιν τούτου ἐδημοσίευσε νομοθετικὸν διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου τοὺς νομικοὺς συμβούλους τοὺς ἔκαμεν ἐφέτας κατὰ μισθὸν μὲ βαθμὸν Ἀρεοπαγίτου. Καὶ εἴχομεν τὸ ἑξῆς περίεργον, ἀντίστροφον ἀπὸ ὅτι συνέβαινε εἰς τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους. Ἐνῷ ὅλων τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων οἱ μισθοὶ ηὔξανον, οἱ μισθοὶ αὐτῶν ἠλαττοῦντο, ἠλαττοῦντο δὲ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε ἐνῷ τοὺς εἶχε δώσει μισθὸν ἐφέτου, δὲν ἔπαιρναν κἂν τὸ ἐπίδομα τοῦ ἐνοικίου τῶν ἐφετῶν· καὶ συνέβη τοῦτο, πρωτοδίκης ἐν Ἀθήναις νὰ παίρνῃ περισσότερον μισθὸν παρ’ ὅ,τι ὁ ἀδελφός του, ὁ ὁποῖος ἦτο νομικὸς σύμβουλος μὲ βαθμὸν Ἀρεοπαγίτου. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς αὐτῆς συνέτρεξαν αἱ ἑξῆς μεταβολαί: Ἡ δικαιοδοσία τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου ηὐξήθη κατὰ τρόπον ὥστε ἡ ἐργασία τὴν ὁποίαν ἀποδίδουν τὰ μέλη του νὰ εἶναι μία ἐργασία ἀξία παντὸς ἐπαίνου. Ἀφ’ ἑτέρου τὰ μέλη τοῦ νομικοῦ συμβουλίου εἶδον τετραπλασιαζομένας τὰς ἐργασίας των, διότι ἱδρύθη τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ξέρετε τὶ ἐργασίαν ἀποδίδει αὐτὸ ὑπὸ τὸν κ. Ρακτιβάν. Εἶναι ὑποχρεωμένοι εἰς κάθε δικάσιμον, νὰ ὑποστηρίζουν τὸ δημόσιον εἰς 5–6 ὑποθέσεις, ξέρετε δὲ πῶς ὑποστηρίζουν οἱ δικηγόροι τὰς ὑποθέσεις των, διὰ νὰ ἀντιλαμβάνεσθε τί κόπον καταβάλλουν οἱ νομικοὶ σύμβουλοι ἀντικρούοντες δικηγόρους περιωπῆς, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται εἰς τὸ συμβούλιον. Οἱ νομικοὶ σύμβουλοι σήμερον ἔχουν ὅλας τὰς ἐργασίας τῶν δικηγόρων καὶ ἐπιπροσθέτως τὰς ἐργασίας τῶν γνωμοδοτήσεων εἰς ὅλας τὰς δικογραφίας τοῦ δημοσίου.

§77Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ νὰ μὴ μείνῃ κακὴ ἐντύπωσις, ὁμιλεῖτε διὰ τὸ παρελθὸν πάντοτε. Διότι ἡ Κυβέρνησις σήμερον ἔρχεται διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ νὰ κάμῃ μίαν ἐπανόρθωσιν.

§78Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐνῷ λοιπὸν κ. ὑπουργέ, ἔκαμε τὸ γενναῖον βῆμα νὰ ἀποκαταστήσῃ τὸ δίκαιον, ἔρχεται κατόπιν νὰ ἐλαττώσῃ τὸν μισθὸν ὡρισμένων νομικῶν συμβούλων προερχομένων ἐκ δικηγορικῶν τάξεων.

§79Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν αὐτοὶ διωρίζοντο Ἀρεοπαγῖται, θὰ ὑπελογίζετο ἡ δικηγορική των ὑπηρεσία;

§80Χ. ΛΑΔΑΣ. Θὰ ὑπελογίζετο. Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ἔκαμεν νὰ μειοψηφίσωμεν.

§81Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριοι βουλευταί, προσαύξησις τοῦ μισθοῦ διὰ τοῦ ὑπολογισμοῦ τῶν ἐτῶν τῆς δικηγορικῆς ὑπηρεσίας δὲν ἔχει καμμίαν δικαιολογητικὴν βάσιν, διότι αὐτὸ δύνανται νὰ τὸ ζητήσωσι καὶ πάντες αἱ διοριζόμενοι εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας ὑπάλληλοι.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅταν προσλάβωμεν ἕνα διευθυντὴν ἢ ἕνα τμηματάρχην, θὰ μᾶς εἴπῃ νὰ τοῦ ὑπολογίσωμεν καὶ τὰ ἔτη τῆς δικηγορικῆς του ὑπηρεσίας

§83Χ. ΛΑΔΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐνόσῳ ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον καὶ θέτει ὡς βάσιν τὴν ἀπόκτησιν τοῦ μισθοῦ τοῦ Ἀρεοπαγίτου, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ δώσετε καὶ εἰς αὐτοὺς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπολογίζεται διὰ τοὺς Ἀρεοπαγίτας; Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν κατὰ τοῦτο εἶναι εἰς βάρος αὐτῶν, ὅτι ὑπολογίζει τὸν ἥμισυ μόνον χρόνον τῆς δικηγορικῆς των ὑπηρεσίας. Πάντως ἐγὼ νομίζω ὅτι δεδικαιολογημένως ἐμειοψηφίσαμεν διότι ἡ ἄποψίς μας εἶναι μία ἄποψις δικαία. Προσθέτω, ὅτι μέχρι σήμερον καὶ οἱ νομικοὶ σύμβουλοι καὶ τὰ μέλη τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου συνυπολογίζουν εἰς τοὺς μισθοὺς καὶ τὰς συντάξεις των τὸ ½ τῆς δικηγορικῆς ὑπηρεσίας, ὥστε δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ νέον τι, ἀλλὰ νὰ διατηρηθῇ ἡ ὑπάρχουσα κατάστασις. Ἐγὼ ἐπρότεινα νὰ γίνῃ δεκτὴ καὶ μία ἄλλη διάταξις, ἡ ὁποία εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ καὶ τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ἡ ἐπιτροπή, δι’ ὃ καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ τὴν δικαιολογήσω. Κύριοι, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη παρουσιάθησαν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας εἰς τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον ἀργοῦν πάρα πολὺ νὰ ἐκδοθοῦν αἱ ἀποφάσεις. Ὁ συνάδελφος κ. Χούρσογλου καὶ ἄλλοι τινὲς συνάδελφοι δύνανται νὰ τὸ βεβαιώσουν. Ἐπέρασεν ἓν ἔτος χωρὶς νὰ ἐκδοθῇ μία ἀπόφασις, καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ὁ φορολογούμενος ἀπέθανεν ἐν πτωχεύσει. Ἐθέσαμεν μίαν διάταξιν ὥστε τέλος πάντων νὰ ἐκδίδεται μία ἀπόφασις ἐντὸς δύο μηνῶν.

§84Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχετε παραδείγματα τῶν τριῶν τελευταίων μηνῶν; Ἐφ’ ὅσων διοικητικῶς ἐξησφαλίσαμεν μίαν ταχύτητα, ἡ ὁποία πράγματι τιμᾷ καὶ τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον καὶ τὴν διοίκησιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς οἰκονομικοῦ ἔτους οὔτε ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐφέσεων θὰ εἶναι μεγάλος καὶ αἱ ὑφιστάμεναι ἐφέσεις θὰ ἐξαντληθῶσι ταχύτατα, δὲν συντρέχει λόγος νὰ θέσωμεν προθεσμίας διὰ νὰ ἐπέλθῃ κάτι τι τὸ ὁποῖον εἶναι καθῆκον τῶν ὑπηρεσιῶν.

§85Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὑπάρχουν καὶ ἀλλοῦ νομοθετικῶς ἐπιβεβλημέναι προθεσμίαι. Σᾶς λέγω ὅτι εἷς συμπολίτης μου μὲ ἐπίεζε νὰ σᾶς ἐνοχλήσω ἀπὸ τὸ καλοκαῖρι καὶ δὲν σᾶς ἠνόχλησα, διότι κατεδικάσθη ἀπὸ μίαν ἐπιτροπὴν νὰ πληρώσῃ 2.000.000. Αὐτὸς καταδιώκεται ἀλλὰ κρύπτεται. Αὐτὸς δὲ ὁ ἄνθρωπος, ὁ ἀπὸ τὸ καλοκαῖρι ἐνοχλῶν με νὰ σᾶς ἐνοχλήσω, δὲν ἔχει κατορθώσει νὰ ἴδῃ τὴν ἀπόφασίν του ἐπὶ ἔτος ἤδη. Πρέπει λοιπὸν νὰ βάλωμεν κἄποιαν τάξιν καὶ ἐβάλαμε προθεσμίαν δύο μηνῶν.

§86Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἤθελα νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι γίνεται τὸ καλύτερον.

§87Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἠξεύρω ὅτι ἀπεσπάσατε καὶ ὑπαλλήλους διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡ βελτίωσις, ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι διὰ τὴν περίπτωσιν ποὺ δὲν θὰ ἔχετε ἀποσπάσει ὑπαλλήλους.

§88Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω λοιπὸν ἀντίρρησιν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς.

§90Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Εἶναι γνωστὸν κ. βουλευταὶ, πῶς διεξήγοντο αἱ ὑποθέσεις τοῦ Δημοσίου πρὶν ἢ συσταθῇ ὁ θεσμὸς τῶν Νομικῶν συμβούλων. Ὁσάκις ἤρχετο μία Κυβέρνησις ὥριζεν ἕνα δικηγόρον, ὁ ὁποῖος ἀνελάμβανε τὴν ὑποστήριξιν τῶν ὑποθέσεων τοῦ Δημοσίου. Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ δικηγόρος αὐτὸς οὐδεμίαν ἔκαμεν ἐπὶ τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν ἐνέργειαν· ὅτε δὲ ἔπιπτεν ἡ Κυβέρνησις, διωρίζετο ἄλλος δικηγόρος καὶ τοιουτοτρόπως αἱ δικογραφίαι μετεφέροντο ἀπὸ τοῦ ἑνὸς γραφείου εἰς τὸ ἄλλο. Ὁ ἀείμνηστος Τρικούπης ὑπῆρξεν ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νόμου περὶ νομικῶν συμβούλων, ὁ ὁποῖος ἐπέφερε τὰ ἀγαθώτερα τῶν ἀποτελεσμάτων. Ὡς εἶναι δὲ γνωστὸν ἀπετάνθησαν τότε εἰς τοὺς πλέον διακεκριμένους δικηγόρους τοὺς ὁποίους προσέλαβαν ὡς νομικοὺς συμβούλους. Ἡ ὑπηρεσία ἣν ἔκτοτε οἱ νομικοὶ σύμβουλοι προσέφερον εἰς τὸ Κράτος εἶναι ἀνυπολόγιστος καὶ παρ’ ὅλον τὸν γλίσχρον μισθόν, τὸν ὁποῖον λαμβάνουν οἱ νομικοὶ σύμβουλοι, ἀποδίδουσιν εἰς τὸ Δημόσιον σπουδαίας ὑπηρεσίας. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν: πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπολογισθῇ ὁ χρόνος τῆς δικηγορικῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν. Ἐλεισμόνησεν ὅμως ὅτι ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ δικηγόροι εἰς τοὺς ὁποίους ἀπετάνθησαν τότε καὶ τοὺς ἔκαμαν νομικοὺς συμβούλους, ἐὰν ἐπήγαιναν εἰς τὸν δικαστικὸν κλάδον θὰ ἦσαν Ἀρεοπαγῖται καὶ θὰ ἀπελάμβανον ὅλων τῶν δικαιωμάτων τὰ ὁποῖα ἀπολαμβάνουν οἱ Ἀρεοπαγῖται, εἰς τοὺς ὁποίους ὁ χρόνος τῆς δικηγορικῆς ὑπηρεσίας συνυπολογίζεται καὶ εἰς τὰ ἔτη τῆς συντάξεως. Ἐδῶ σήμερον ζητεῖται ὅπως προσμετρηθῇ εἰς τὴν προσαύξησιν ὁ χρόνος τῆς δικηγορίας. Τί δικαιότερον τούτου ὑπάρχει; Ἐὰν οἱ νομικοὶ σύμβουλοι δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει των ὅτι καὶ ἡ δικηγορικὴ αὐτῶν ὑπηρεσία θὰ προσηυξάνετο, οὐδεὶς ἐκ τῶν νομικῶν συμβούλων θὰ εἴρχετο νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσφέρουν σήμερον.

§91Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μοῦ δίδετε μίαν ἐξήγησιν; Οἱ νομικοὶ σύμβουλοι οἱ προερχόμενοι ἐκ τοῦ δικαστικοῦ κλάδου, δηλαδὴ οἱ ἐφέται ἔχασαν τὰ δικαιώματά των τοῦ ὑπολογισμοῦ τῶν ἐτῶν τῆς δικηγορικῆς ὑπηρεσίας;

§92Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Βεβαίως.

§93Χ. ΛΑΔΑΣ. Τὰ ἔχασαν ἀφ’ ἧς ἔγινεν ἡ τροποποίησις τοῦ Κοφινᾶ.

§94Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον ἐπανορθώνει ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ ὁποῖον εἶχε διαπράξει ὁ κ. Κοφινᾶς, ὄχι δι’ οὓς λόγους σεῖς ὑποστηρίζετε εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ὁ εἰς μεταλλικὰς δραχμὰς μισθὸς δὲν παρηκολούθησε τὸν μισθὸν τῶν νομικῶν συμβούλων. Ἐπανορθώνομεν αὐτὸ τὸ ἄδικον. Τώρα ἡ διάταξις ἡ προστιθεμένη, τοῦ ὑπολογισμοῦ τῶν ἐτῶν τῆς δικηγορικῆς ὑπηρεσίας διὰ τὴν προσαύξησιν τοῦ μισθοῦ, εἶναι κἄτι τι νέον.

§95Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐφ’ ὅσον εἰς ὅλους λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ δικηγορικὴ ὑπηρεσία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται διάκρισις ἐδῶ ἐφ’ ὅσον τοὺς ἐξομοιώνετε μὲ τοὺς Ἀρεοπαγίτας.

§96Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλετε νὰ τοὺς ἀπονείμωμεν πλεονεκτήματα μείζονα ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἶχον πρὶν γίνει τὸ διάταγμα τοῦ κ. Κοφινᾶ;

§97Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὄχι. Προηγουμένως εἶχον τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον τὰ ὑποβιβάζει.

§98Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε νὰ τὸ ἀναβάλωμεν διὰ νὰ ἐξετασθῇ αὐτό.

§99Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι τὴν πρωτοβουλίαν τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ δικαίου τὴν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις.

§100Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἀκριβῶς αὐτὸ λέγομεν, ἀλλὰ νὰ μὴ τὴν πάρῃ πίσω.

§101Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν εἶσθε βέβαιοι ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα ζητεῖτε τὰ εἶχον καὶ πρὸ τοῦ διατάγματος τοῦ Κοφινᾶ, τότε ἀξίζει νὰ ἀναβάλωμεν· ἄλλως ἀφήσατέ το νὰ ψηφισθῇ, διότι δὲν θὰ τοὺς δώσωμεν δικαιώματα περισσότερα.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§103Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἀποδεικνύεται ὁ θρίαμβος τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ ἀπέναντι τῆς πολιτικῆς ἀνωμαλίας. Κατὰ τὴν ἀνωμαλίαν ἤρκεσεν ἡ κρίσις ἑνὸς προσώπου, διὰ νὰ μειώσῃ τὸν μισθόν—διότι ἂν ἐμείωνε καὶ τὸν βαθμὸν θὰ ἦτο καλύτερον—τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὁποίων τὰς ὑπηρεσίας τὰς γνωρίζουν πολὺ καλύτερον οἱ κ. ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι καθημερινῶς συνεργάζονται, προσετέθησαν δὲ καὶ νέα ἔργα. Δὲν πρόκειται σήμερον νὰ γίνῃ τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἀποκατασταθῇ τὸ δίκαιον καὶ νὰ ἀποκατασταθοῦν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ μισθολογικῶς εἰς ἣν κατάστασιν ἦσαν πρὸ τοῦ διατάγματος.

§104Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἴμεθα σύμφωνοι εἰς αὐτό.

§105Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου πῶς ἦτο πρίν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἔχουν τὸν βαθμὸν τοῦ Ἀρεοπαγίτου πρέπει νὰ πάρουν καὶ τὸν μισθὸν τοῦ Ἀρεοπαγίτου ὅπως τὸν παίρνουν ἐκεῖνοι.

§106Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Σχετικῶς μὲ τὴν διάταξιν καθ’ ἣν τίθεται περιορισμὸς χρονικὸς διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀποφάσεων θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ διαφωνήσω, διότι δὲν δύναται νὰ τεθῇ περιοσμὸς εἰς μίαν δικαστικὴν ἐξουσίαν νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασιν ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας διότι ἐξαρτᾶται ἡ ἔκδοσις ταύτης ἐκ τῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα γεννῶνται. Θίγεται ἄλλως τὸ κῦρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, διότι εἶναι ὡσὰν νὰ λέγωμεν ὅτι δὲν κάνει τὴν δουλειά του καὶ τοῦ θέτομεν ἡμεῖς περιορισμοὺς διὰ νὰ τὸ ἐξαναγκάσωμεν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρέκας.

§108Α. ΠΡΕΚΑΣ. Ὡς Πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ εἰσηγητὴς ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω δύο λέξεις, ἰδίως ἐπὶ τῶν σημείων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Μόδης. Αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν, ἡ ὁποία μοῦ ἐπιβάλλει νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι καὶ τὸ καταστατικὸν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ ὁ λογιστικὸς νόμος Σ.Ι.Β. τοῦ 1852 θέτουν τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐντὸς τοῦ στενοῦ καὶ περιωρισμένου πλαισίου τοῦ ἐλέγχου τῆς δημοσίας διαχειρίσεως, μεταγενέστεροι ὅμως νόμοι, μεταγενέστεραι διατάξεις συνεσώρευσαν φόρτον ὑπηρεσιῶν ποικίλων εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, διότι τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ἐθεωρεῖτο καὶ ὄντως πρέπει νὰ εἶναι, ἡ ἐγγύησις ἡ ἀσφαλὴς πάσης πιστῆς καὶ ἐντίμου διαχειρίσεως, ὄχι μόνον τῆς δημοσίας διαχειρίσεως ἀλλὰ καὶ τῆς διαχειρίσεως ὅλων τῶν εἰς τὴν ἁρμοδιότητά των ὑπαγομένων νομικῶν προσώπων δημοσίου δικαίου. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πλέον, τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον εἶναι καὶ πρέπει νὰ χρησιμεύῃ ὡς τὸ κατ’ ἐξοχὴν ὄργανον τῶν Βουλῶν καὶ νὰ διαφωτίζῃ τὰς Βουλὰς προκειμένου περὶ τῆς δημοσίας διαχειρίσεως. Σήμερον τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον κατόπιν τῶν τελευταίων νόμων, οἱ ὁποῖοι ἐπεσώρευσαν εἰς αὐτὸ ὅλον τὸν φόρτον τῶν προσθέτων ὑπηρεσιῶν, δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι καὶ πολὺ ἄνω τοῦ μέτρου τῶν δυνάμεών του ἐκπληροῖ πλήρως τὰς ὑποχρεώσεις του. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὄχι τὰ σημερινὰ ἀλλὰ τοῦ παρελθόντος ἔτους τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐργασίας τοῦ Ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου. Ἐξεδόθησαν ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1929 ἀποφάσεις τῆς ὁλομελείας τοῦ σώματος 436, γνωμοδοτήσεις ἐπὶ νομοσχεδίων διὰ τὰ ὁποῖα ἐκρίνετο ἁρμόδιον νὰ γνωμοδοτήσῃ 17, πράξεις δημοσίων ὑπολόγων, δηλαδὴ ἔλεγχος δημοσίας διαχειρίσεως, ἐξεδόθησαν ἀποφάσεις 2216, πράξεις συντάξεων ἐδημοσιεύθησαν καὶ ἐξεδόθησαν 4385, ἀποφάσεις ἐπὶ φορολογικῶν ὑποθέσεων ἐξεδόθησαν 2593. Νομίζω ὅτι ἡ ἐργασία αὕτη, ἐὰν ἤθελε συγκριθῇ μὲ τὴν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν παράγουν ἀνὰ τὸ Κράτος ὅλα τὰ τακτικὰ δικαστήρια, δὲν θὰ ἀπεδείκνυεν ἐν καθυστερήσει τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον. Ἀφήνω ὅτι, πλὴν αὐτοῦ, ὑπεχρεώθη νὰ θεωρήσῃ καὶ ἐθεώρησεν ἑκατὸν μία χιλιάδας ἑπτακόσια δύο (101.702) χρηματικὰ ἐντάλματα. Ταῦτα περὶ τῆς ἐργασίας τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ἀλλ’ ἐὰν ἔλθωμεν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, τὴν ὁποίαν ὁ συνάδελφος κ. Μόδης ἐκάκισεν ἡ δὲ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐδέχθη, πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅτι δὲν πρόκειται, κύριοι βουλευταί, περὶ χορηγήσεως νέου τινὸς προνομίου ἢ νέας τινὸς αὐξήσεως. Τὸ δικαίωμα τοῦτο τὸ ἔχουσι σήμερον καὶ τὸ ἀσκοῦσι καὶ οἱ νομικοὶ σύμβουλοι καὶ τὰ μέλη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τοὐτέστι διὰ τὰς προσαυξήσεις τοῦ μισθοῦ αὐτῶν συνυπολογίζεται σήμερον ἀκόμη καὶ τὸ ἥμισυ τοῦ χρόνου τῆς δικηγορικῆς των ὑπηρεσίας. Ἑπομένως, ἐὰν ἠθέλωμεν διαγράψῃ τὴν παράγραφον ἐκείνην, δὲν θὰ ἐσήμαινεν, ὅτι δὲν θὰ δώσωμεν μίαν νέαν χορηγίαν, ἀλλὰ ὅτι θὰ στερήσωμεν χορηγίαν τὴν ὁποίαν σήμερον ἔχομεν ὑφισταμένην. Καὶ πότε ἐδόθη ἡ χορηγία; Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 27)10)25 περὶ αὐξήσεως μισθῶν τῶν δικαστικῶν κλπ. λειτουργῶν, κυρωθέντος ὑπὸ τοῦ νόμου 3745, συνυπολογίζεται διὰ τὰς προσαυξήσεις τοῦ μισθοῦ, οὐχὶ δὲ καὶ διὰ τήν σύνταξιν, τὸ ἥμισυ τῆς δικηγορικῆς ὑπηρεσίας ὡς πρὸς τοὺς δικαστικοὺς λειτουργοὺς καὶ λοιποὺς ἐν τῷ νομοθετικῷ διατάγματι ἀναφερομένους, ἀναφέρονται δὲ ἐκεῖ καὶ πολλοὶ ἄλλοι. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ συντάξεως, ἀλλὰ μόνον διὰ τὴν προσαύξησιν ἐφ’ ὅσον, ὡς ὁρίζει ὁ νόμος, ἡ δικηγορική των ὑπηρεσία ἀπαιτεῖται ὡς προσὸν διὰ τὴν εἴσοδόν των εἰς τὸν κλάδον παρ’ ᾧ ὑπηρετοῦν. Λοιπὸν ἔκτοτε καὶ κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ νομικοῦ συμβουλίου, τὴν προσαύξησιν, τὸ δικαίωμα δηλαδὴ τοῦ νὰ συνυπολογίζεται τὸ ἥμισυ τῆς δικηγορικῆς ὑπηρεσίας διὰ τὴν προσαύξησιν τοῦ μισθοῦ των, τὸ ἔχουν καὶ τὸ νομικὸν συμβούλιον καὶ τὸ ἀναθεωρητικόν. Λοιπὸν σήμερον τὶ ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις; Πολὺ ὀρθῶς ἐξεκαθάρισε τὸ πρᾶγμα νομιμοποιοῦσα τὴν ἑρμηνείαν. Ἡ δὲ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ λέγει ὅτι: συμμερίζομαι, ὅτι τὸ νὰ συνυπολογίζηται ὁπωσδήποτε ἡ δικηγορικὴ ὑπηρεσία δὲν εἶναι σωστόν, ἀλλὰ τὸ παίρνει ἤδη, καὶ ὅλος ὁ ἄλλος κόσμος ὁ δικαστικός· διατὶ νὰ τὸ στερήσωμεν ἀπὸ τὰς δύο αὐτὰς ὑπηρεσίας, ἀπὸ τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον καὶ ἀπὸ τοὺς νομικοὺς συμβούλους; Νομίζω, ὅτι εἶναι πλήρως δεδικαιολογημένον τὸ πρᾶγμα καὶ ὁ κ. συνάδελφος δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἐπιμείνῃ. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω.

§109Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἀναβάλλεται ἐπίσης τὸ νομοσχέδιον «περὶ νομικοῦ συμβουλίου καὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ διοικητικοῦ δικαστηρίου φορολογικῶν παραβάσεων». Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως ἅλατος διὰ βιομηχανικὴν χρῆσιν». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 8 Ὀκτωβρίου 1929 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. τῆς 17 Ἰουλίου 1923 περὶ εἰδικῶν διατάξεων ἐπὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς ἀναστειλάσης τὰς πληρωμὰς Ἀνωνύμου Ἑταιρείας «Τράπεζα Μεσσηνίας Α. Ε.» Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μάρκου.

§112Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δύο μικρὰς παρατηρήσεις ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου: Ἡ πρώτη πρὸς ὑποβοήθησιν μιᾶς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρὸς τὴν Βουλήν, ἡ δευτέρα δὲ ἐπὶ τῆς γενικῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου· ἐπιφυλλάσσομαι δέ, ὅταν συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀπαλλοτριώσεως τῆς ἰδιοκτησίας τοῦ οἴκου Ἀλεξοπούλου ἐν Πάτραις, νὰ συζητήσω εὐρύτερον. Καὶ θὰ ἤθελα πρῶτον νὰ προκαλέσω μίαν τροπολογίαν ἢ τοὐλάχιστον μίαν δήλωσιν ἀπὸ μέρους τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας σχετικῶς μὲ τὴν ἔννοιαν τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Τὸ πρῶτον ἄρθρον περιλαμβάνει τὴν φράσιν «αἱ ποινικαὶ ὅμως εὐθύναι παραμένουσιν ἀμείωτοι». Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ὀρθὸν, εἶναι ὅτι δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἡ λῆψις αὐτὴ τῶν νομοθετικῶν μέτρων πρὸς προστασίαν ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι συνεβλήθησαν μὲ τὴν Τράπεζαν, θὰ στερήσῃ ἐκείνους ὅλων τῶν δικαιωμάτων τὰ ὁποῖα ἔχουν τυχὸν κατὰ τοὺς κειμένους νόμους. Νὰ γίνῃ λοιπὸν ἀπὸ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δήλωσις, ὅτι τὰ λαμβανόμενα μέτρα δὲν ἐξαντλοῦν τὰ δικαιώματα παντὸς ζημιωθέντος.

§113Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν μεταβάλλομεν τὴν κειμένην νομοθεσίαν ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἀστικὰς καὶ τὰς ποινικὰς εὐθύνας.

§114Χ. ΛΑΔΑΣ. Καὶ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τὴν ἀποδέχεται ἡ Βουλή.

§115Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἑτέραν τροπολογίαν ἔχω, τὴν ἑξῆς: Ὑπάρχουν ἄτομα τὰ ὁποῖα συνηλλάγησαν μὲ τὴν Τράπεζαν Μεσσηνίας, ἔλαβον δάνεια ἐπ’ ἐνεχύρῳ, παρέδωσαν ἐμπορεύματα καὶ ἐνεχυρίασαν ἐμπορεύματα, ἡ δὲ Τράπεζα Μεσσηνίας καὶ οἱ διοικοῦντες, διαπράξαντες πλαστογραφίας καὶ ἄλλας πράξεις, ἐγένοντο κύριοι τῶν ξένων ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποίησαν πρὸς ἰδίους σκοπούς. Ζητῶ διὰ τῆς τροπολογίας νὰ προστεθῇ εἰς τὴν παράγραφον 3 τοῦ ἄρθρου 2 ἡ φράσις «ὡς καὶ πάσης ἀξιώσεως προερχομένης ἐξ ἀδικήματος»· δηλαδὴ ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων τά ἐμπορεύματα ἐκλάπησαν νὰ θεωρηθοῦν ὡς καταθέται.

§116Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι οὗτοι δὲν δύνανται νὰ τεθοῦν ὑπεράνω τῶν πιστωτῶν.

§117Α. ΜΑΡΚΟΥ. Διότι οἱ μὲν πιστωταὶ συνεβλήθησαν μὲ τὴν Τράπεζαν καὶ ἔκαμον μίαν ἐπιχείρησιν δανείσαντες τὴν Τράπεζαν, ἐνῶ οἱ ἄλλοι ἔδωσαν τὸ πρᾶγμα των, τὸ ὁποῖον ἡ Τράπεζα μὲ μίαν πλαστογραφίαν τοὺς τὸ ἐπῆρεν.

§118Χ. ΛΑΔΑΣ. Αὐτὸ εἶναι δίκαιον κατὰ βάσιν.

§119Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τὴν προσθήκην αὐτὴν τὴν ζητῶ κατόπιν μελέτης τοῦ πράγματος καὶ ἐπὶ τῇ βάσει σταλέντος μοι ὑπομνήματος. Προτείνω δὲ προσθέτως, καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 4 ἐδάφιον 2 νὰ τεθῇ ὅτι πρὸς τοὺς καταθέτας ἐξομοιοῦνται καὶ οἱ κινητὰς ἀξιώσεις ἔχοντες, δηλαδὴ «ἐξ ἀδικήματος».

§120Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ νομοσχέδιον ἔχει κοινωνικὴν μορφήν· θέλομεν νὰ περισώσωμεν ὅ,τι περισσότερον εἶναι δυνατόν, διότι ἕνας ὁ ὁποῖος μετέβη καὶ κατέθεσε πρὸς φύλαξιν τὰ δικαιώματά του καὶ ἐπλήρωσε καὶ φύλακτρα, βέβαια ἔχει περισσότερα δικαιώματα.

§121Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἅμα τοῦ τὰ ἔκλεψαν τά χρεώγραφά του δὲν ἐξομοιοῦται πρὸς τοὺς καταθέτας;

§122Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐξομοιοῦται πρὸς τοὺς καταθέτας.

§123Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξομοίωσις......

§124Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐγὼ θέλω σαφῆ δήλωσιν.

§125Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. .... ἐπὶ τῆς περιπτώσεως τῶν ἐξ ἀδικήματος ἀξιώσεων πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή.

§126Α. ΜΑΡΚΟΥ. Νὰ δεχθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς τὰς τροπολογίας μου εἰς τὸ ἄρθρον 4 καὶ νὰ γραφῇ «ὡς ἐπίσης καὶ οἱ δικαιούμενοι ἐξ ἀδικήματος τῆς ὑπὸ ἐκκαθάρισιν Τραπέζης».

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§128Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον νομίζω ὅτι χρῄζει μερικῶν παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ν’ ἀκούσῃ, διότι νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ συμπεριληφθῶσιν εἰς αὐτὸ. Καὶ πρῶτον ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 2, διορίζεται διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς Τραπέζης Μεσσηνίας εἷς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἷς τῆς Ἐμπορικῆς καὶ εἷς ὑπάλληλος ἐκ τῶν ἀνωτέρων δημοσίων ὑπαλλήλων τῶν ἐν Καλάμαις εὑρισκομένων. Ταυτοχρόνως εἰς τὸ ἄρθρον 3 παράγραφος 3 διορίζεται καὶ εἷς ἄλλος ὑπάλληλος δημόσιος ὡς ἐπόπτης τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς τῆς ἐκκαθαρίσεως. Νομίζω, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Τράπεζα ἐκκαθαρισθῇ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 2, θὰ ἦτο δίκαιον καὶ ὀρθὸν ἀντὶ τοῦ ἑνὸς ὑπαλλήλου τῆς Ἐμπορικῆς Τραπέζης νὰ διορισθῇ ἕνας ἐκ τῶν σοβαρῶν καταθετῶν καὶ νὰ μὴ εἶναι οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἐκτὸς τῆς ἐπιτροπῆς. Νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι δίκαιον. Ἐν ᾗ περιπτώσει ἐφαρμοσθῇ ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου, δηλαδὴ ἀναλάβῃ ἡ Τράπεζα, καὶ πάλιν θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ λείψῃ μία ἀντιπροσωπεία ἐκ μέρους τῶν καταθετῶν ἄνευ δικαιώματος ψήφου καὶ ἐπεμβάσεως εἰς τὸν καταρτισμὸν τοῦ πίνακος.

§129Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὸ ἄρθρον 3 παράγραφος 4 προβλέπεται ὁ διορισμὸς παρὰ τοῦ προέδρου καὶ εἰς τὰς δύο περιπτώσεις. Ὀφείλομεν νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι καμμία Τράπεζα δὲν δύναται νὰ δεχθῇ νὰ ἔχῃ εἰς τὸ κεφάλι της μίαν ἀντιπροσωπείαν καταθετῶν, ἡ ὁποία νὰ δίδῃ τὰς γνώμας αὐτάς. Εἶσθε βέβαιος ὅτι αὐτοί τοὺς ὁποίους θὰ βάλετε ἐκεῖ θὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει των τὰ συμφέροντα τῆς ὁλότητος;

§130Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Μίαν ἄλλην τροπολογίαν τὴν ἑξῆς, κ. ὑπουργέ: Εἰς τὸ ἄρθρον 4 λέγετε ὅτι «ἐπὶ τοῦ ἐκκαθαρισθησομένου ἐνεργητικοῦ τῆς Τραπέζης. Δὲν νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ ὑποχρεωθοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν καταθέσει χρεώγραφα πρὸς φύλαξιν...

§131Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ νομοσχέδιον ἔχει κοινωνικὴν μορφήν.

§132Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὑπάρχει καὶ ἕνας ἄλλος λόγος, ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔκαμε κατάθεσιν δὲν δύναται νὰ μπῇ. Νὰ διαταχθοῦν ὥστε τὰ εὑρισκόμενα εἰς τὸ ταμεῖον χρεώγραφα νὰ δοθοῦν εἰς αὐτούς.

§133Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὅσα εὑρίσκονται ἐκεῖ ἀποδίδονται, ἀλλ’ ὅσα ἐξεποιήθησαν δὲν ἠμποροῦν παρὰ νὰ πάρουν τὴν σειράν.

§134Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐκεῖνα, ποὺ ἐδόθησαν καταχρηστικῶς ἀντὶ ἐνεχύρου;

§135Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ μποῦν εἰς τὴν τάξιν τῶν καταθετῶν, θὰ πάρουν τὴν ἀναλογίαν.

§136Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Μεταξὺ αὐτῶν εἶναι καταθέται, οἱ ὁποῖοι πρὸ ὀλίγου ἀπεχώρησαν τοῦ στρατεύματος, ἔλαβον τὴν ἀποζημίωσίν των ἐξ 80.000 δραχμῶν καὶ ἐπῆγαν καὶ τὰ κατέθεσαν πρὸς φύλαξιν. Ἐδούλευαν ἐπὶ τόσα χρόνια. Ἐπλήρωσαν δὲ καὶ ἀσφάλιστρα. Σᾶς παρακαλῶ νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν αὐτοὺς χάριν τοῦ δικαίου.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωστόπουλος.

§138Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ συνοψίσωμεν τὰς τροπολογίας. Δηλαδὴ ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου θὰ ὑπάρχῃ ἡ ἰδική σας δήλωσις, ὅτι ἡ ἀστικὴ εὐθύνη παραμένει ἀμείωτος. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 συμφωνῶ μὲ τὰς προτάσεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, θὰ ἤθελον δὲ νὰ διατυπωθῇ τὸ ἐδάφιον 1 τοῦ ἄρθρου 2 ὡς προτείνει ἡ ἐπιτροπή, δηλαδὴ οἱ τρεῖς ἐκκαθαρισταὶ θὰ εἶναι εἷς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἷς ἀντιπρόσωπος τῶν καταθετῶν διοριζόμενος ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῶν ἐν Καλάμαις Πρωτοδικῶν καὶ εἷς πρωτοδίκης ὁριζόμενος ἐπίσης ὑπὸ τοῦ ἐν Καλάμαις Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν. Εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 2 προκειμένου περὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἐκκαθαριστῶν, ἐπειδὴ ὑπάρχει μία ἀσάφεια περὶ τὸ ποσὸν τῶν 50.000 καὶ δεδομένου ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τῶν καταθετῶν δὲν θὰ θελήσῃ ἀποζημίωσιν, παρακαλῶ νὰ μειωθῇ τὸ ποσὸν εἰς 30.000. Κατόπιν αὐτοῦ δὲν ἀπομένει παρὰ ἡ προσθήκη εἰς τὸ ἄρθρον 2 διὰ τὴν δωρεὰν τὴν ὁποίαν ἐδηλώσατε ὅτι ἀποδέχεσθε.

§139Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ κάμω τὴν δήλωσιν αὐτήν, ὅτι δὲν θὰ ὑποβληθῇ εἰς φόρον δωρεᾶς.

§140Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κάμνει τὴν δήλωσιν ὅτι ἡ γενομένη ὑπὸ τοῦ Προέδρου τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης Μεσσηνίας εἰσφορὰ εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τῆς Τραπέζης, δὲν θεωρεῖται εἰσφορά.

§141Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ὅτι δὲν θὰ εἰσπραχθῇ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ φόρος δωρεᾶς.

§142Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Μεταξὺ τῶν ἄλλων ὑπάρχουν καὶ μερικοὶ πρόσφυγες πτωχοὶ καὶ ὀρφανά, οἱ ὁποῖοι τὰς ὁμολογίας τὰς ὁποίας ἔλαβον τὰς παρέδωκαν εἰς τὴν Τράπεζαν πρὸς φύλαξιν. Θὰ ἦτο δίκαιον αὐτοὶ νὰ μὴ συμπεριληφθοῦν μέσα εἰς τὴν ὅλην ἐκκαθάρισιν τῆς Τραπέζης.

§143Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀπήντησα ἤδη ὅτι ὅσα χρεώγραφα εὑρεθοῦν θὰ τὰ ἀναλάβουν οἱ καταθέσαντες, ἄλλως θὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν καταθετῶν.

§144Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὴ εἶναι περιουσία ἰδική των καὶ ἐὰν ὑφίσταται θὰ τὴν πάρουν. Ἐὰν δὲν ὑφίσταται, θὰ ὑπάγουν καὶ αὐτοὶ εἰς τοὺς καταθέτας· ἀλλὰ πῶς θὰ διακριθῇ εἰς ποῖον ἀνήκουν αἱ ὁμολογίαι;

§145Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας), Ὑπάρχει εἰδικὸς φάκελλος δι’ ἕνα ἕκαστον.

§146Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἠξεύρετε ἐὰν εἶναι ἡ τραπεζικὴ τάξις παντοῦ οὕτω πως.

§147Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κατὰ κανόνα αἱ τράπεζαι λαμβάνουσαι πρὸς φύλαξιν, δίδουν ἀποδείξεις μὲ τοὺς ἀριθμούς.

§148Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐὰν αἱ καταθέσεις ἔγιναν ἄνευ διακρίσεώς τινος, πρέπει νὰ διανεμηθοῦν ἀναλόγως.

§149Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἑρμηνείας κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν: δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου;

§151ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ. ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας ἐκμεταλλεύσεως τῆς Ναξίας σμύριδος». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ράλλης.

§153Π. ΡΑΛΛΗΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας ἐκμεταλλεύσεως τῆς Ναξίας σμύριδος» ὡς ὑποβάλλεται, ὄχι μόνον δὲν ἐκπληροῖ τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει, ἀλλ’ ὅλως ἀντιθέτως πλήττει αὐτὴν ταύτην τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς Ναξίας σμύριδος τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκει νὰ ὀργανώσῃ ὡς ἐπίσης πλήττει καὶ τὴν ἐμπορίαν αὐτῆς. Διότι ἀκριβῶς διὰ τῆς προβλεπομένης διὰ τῶν νομοσχεδίων ὑπηρεσίας τῆς ἐκμεταλλεύσεως θίγεται ἡ γενικωτέρα ἐκμετάλλευσις τοῦ προϊόντος, ὡς καὶ τὸ ἐμπόριον αὐτοῦ. Πρὸ πάσης ὅμως συζητήσεως ἐπὶ τῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δέον νὰ ἐπαναληφθῇ, ὡς καὶ ἐν τῇ προηγουμένῃ συζητήσει εἶπον, ὅτι αἱ διατάξεις αἱ περιεχόμεναι ἐν αὐτῇ ἀντίκεινται ἀπολύτως, εἰς θεμελιώδεις διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Εἶναι γνωστόν, ὅτι δυνάμει τοῦ 111 ἄρθρου τοῦ Συντάγματος καθιερώθη ἡ μονιμότης τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων, ἐφ’ ὅσον ὑφίστανται αἱ σχετικαὶ ὑπηρεσίαι καὶ αἱ θέσεις. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐξ αὐτῆς τῆς ἑρμηνείας τῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, ἐπεμβαίνουσαν, νὰ κατορθώνῃ ὥστε διὰ διαφόρων πλαγίων νομοθετημάτων νὰ αἴρεται ἡ ἀρχὴ ἡ Συνταγματικὴ τῆς μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων καὶ νὰ ἐπιτυγχάνεται διὰ τοῦ μέσου τούτου ἡ ἀπόλυσις αὐτῶν. Ὡς διοικητικοὶ ὑπάλληλοι δυνάμει τοῦ Συντάγματος εἶναι μόνιμοι ἐφ’ ὅσον αἱ σχετικαὶ ὑπηρεσίαι καὶ αἱ θέσεις διατηροῦνται. Εἶναι εὐνόητον ὅτι ὅταν τὸ Σύνταγμα ὁμιλεῖ περὶ θέσεως, ἐννοεῖ τὸ εἶδος τῆς θέσεως, τὸ περιεχόμενον τῆς θέσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ νόμος, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ συνταγματικῶς ἕνα νομοσχέδιον, εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δι’ αὐτοῦ κατορθοῦται νὰ καταστρατηγηθῇ ρητὴ διάταξις τοῦ Συντάγματος. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς καθιεροῦνται θέσεις διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς Ναξίας σμύριδος ἀφ’ ἑτέρου καταργοῦνται ἄλλαι θέσεις ὑφιστάμεναι. Ἀλλ’ ἡ οὐσία εἶναι ὅτι πρόκειται περὶ καθαρᾶς καὶ ἁπλῆς μεταθέσεως ὀνομάτων. Διότι κατὰ βάσιν, κατ’ οὐσίαν καταργοῦνται οἱ ὑφιστάμεναι θέσεις ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ νὰ ἀπολυθοῦν αἱ ἀνεπιθύμητοι ὑπάλληλοι, καὶ δημιουργοῦνται ἄλλαι θέσεις διὰ νὰ διορισθοῦν ἄλλοι. Αὐτὸς εἶναι κυρίως ὁ ἀντικειμενικὸς σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου. Δι’ αὐτοῦ καταργεῖται ἐν πρώτοις μία θέσις τοῦ λογιστοῦ τῆς ὑπηρεσίας Ναξίας σμύριδος καὶ συνιστᾶται ἑτέρα θέσις, ὑπὸ ἄλλην ὀνομασίαν, ὑπὸ τὸ ὄνομα γραφέως πρώτης τάξεως, τίθενται δὲ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὰ αὐτὰ προσόντα καὶ διὰ τὴν νέαν θέσιν γραφέως πρώτης τάξεως. Διότι ὄντως παρουσιάζεται τὸ ἑξῆς ἐκπληκτικὸν ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ: Ἐνῷ καταργεῖται μία θέσις διὰ τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖται ὡς προσὸν ἀπολυτήριον γυμνασίου ἢ ἐμπορικῆς σχολῆς, διὰ νὰ διορισθῇ ὁ ὑπάλληλος διὰ τῆς νέας συνιστωμένης θέσεως δημιουργοῦνται τὰ αὐτὰ ἀκριβῶς προσόντα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ὁ παλαιὸς ὁ ὁποῖος κατέχει τὴν θέσιν σήμερον καὶ ὁ ὁποῖος ἀπολύεται κατόπιν τῆς μετονομασίας. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Βουλήν: Συμφωνοῦν αὐτὰ μὲ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος τὸ ὁποῖον καθιεροῖ τὴν μονιμότητα τῶν ὑπαλλήλων ὅταν ὑφίστανται αἱ σχετικαὶ ὑπηρεσίαι καὶ αἱ θέσεις; Καὶ ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν: δύναται ὁ ὑπουργὸς νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον δυνάμει τοῦ ὁποίου δὲν καταργοῦνται οὐσιαστικῶς αἱ θέσεις, τὸ περεχόμενον τῶν θέσεων, τὸ εἶδος τῶν θέσεων, ἀλλ’ ἁπλῶς γίνεται μία μεταβολὴ ὀνόματος διὰ νὰ ἀπολυθοῦν διωρισμένοι ὑπάλληλοι καὶ νὰ διορισθῇ ἄλλος ὁ ὁποῖος ἔχει τὰ αὐτὰ προσόντα; Ἀλλὰ δὲν ἔχει μόνον τὴν ἐλαττωματικότητα αὐτὴν τὴν ἀντισυνταγματικὴν τὸ νομοσχέδιον. Ἐνῷ διατηρεῖ τὸ εἶδος τῆς θέσεως ἀπολύτως, ὅλως παραδόξως ἀπολύει τοὺς κατέχοντας τὰς θέσεις καί ἐφεξῆς ὁρίζει ὅτι εἰς τὰς θέσεις ταύτας θὰ διορισθοῦν ἔκτακτοι ὑπάλληλοι. Ὑπῆρχον κύριοι βουλευταί, προηγουμένως δυνάμει τοῦ ἰσχύοντος νόμου 2113 ὑπάλληλοι διαλογῆς τῆς Ναξίας σμύριδος μὲ μισθὸν καὶ βαθμὸν γραφέως πρώτης τάξεως, δηλαδὴ ὑπῆρχον καὶ ὑπάρχουν ἀκόμη διωρισμένοι διαλογεῖς, ἤτοι ὑπάλληλοι δημόσιοι ἀπολαύοντες τῆς μονιμότητος τοῦ ἄρθρου 111 τοῦ Συντάγματος. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἐνῷ τὴν θέσιν τὴν διατηρεῖ, ἐνῷ παραδέχεται ὅτι ἡ διαλογὴ τῆς Ναξίας σμύριδος θὰ γίνεται διὰ διαλογέων, λέγει ἐν τούτοις ὅτι εἰς τὸ ἑξῆς ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἡ διαλογὴ θὰ γίνεται δι’ ἐκτάκτων ὑπαλλήλων. Καὶ ἐρωτῶ: Ἐφ’ ὅσον τὸ εἶδος τῆς θέσεως, τὸ περιεχόμενον τῆς θέσεως, ἀναγράφεται πάλιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὑπάρχει κατάργησις θέσεως ὡς τὴν ἐννοεῖ τὸ Σύνταγμα, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι θὰ ἦτο συνταγματικῶς ὀρθόν, εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ εἶδος τῆς θέσεως τὸ καθιεροῦμεν πάλιν. Εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ κανεὶς ὅτι εἶναι συνταγματικῶς ὀρθὸν ν’ ἀπολύσωμεν τοὺς κατέχοντας τὴν θέσιν ταύτην ὑπαλλήλους καὶ νὰ τοὺς ἀντικαταστήσωμεν δι’ ἐκτάκτων ὑπαλλήλων;

§154Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διαχειριστὴς καὶ ὑποδιευθυντὴς εἶναι τὸ ἴδιον;

§155Π. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ διαχειριστοῦ καὶ ὑποδιευθυντοῦ ὁμιλῶ περὶ τοῦ λογιστοῦ ἢ γραφέως καὶ περὶ τῶν διαλογέων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὁρίζεται ὅτι θὰ γίνεται ἡ διαλογὴ εἰς τὸ ἑξῆς δι’ ἐκτάκτων. Ἄρα ὑπάρχει διαλογή, ἄρα ὑπάρχει ἡ θέσις. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι: σᾶς ποῦ εἶσθε διωρισμένοι διαλογεῖς δυνάμει τοῦ νόμου 2113 σᾶς παύω καὶ θὰ διορίσω ἐγὼ ἐκτάκτους ὑπαλλήλους; Τότε ποία εἰς τὸ ἑξῆς εἶναι ἡ κατοχύρωσις τῶν ὑπαλλήλων, τὴν ὁποίαν καθιέρωσε διὰ τῆς τόσον ἀληθῶς μνημονειώδους ἀγορεύσεώς του ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν συνέλευσιν τοῦ 1911; Διότι εἶναι βέβαιον ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος καθιέρωσε τὴν μονιμότητα τῶν ὑπαλλήλων, τὴν μονιμότητα ἡ ὁποία ἀπεκτήθη εἰς τὴν Ἑλλάδα μετὰ τόσους ἀγῶνας τῶν ὑπαλλήλων ἀλλὰ καὶ τοῦ λαοῦ τοῦ ἐπιθυμήσαντος νὰ κτυπηθῇ τελειωτικῶς ἡ συναλλαγή. Αὐτὸ εἶναι ἀληθές. Τὴν στιγμὴν ὅμως κατὰ τὴν ὁποίαν παρουσιάζεται αὐτοῦ τοῦ τύπου τὸ Νομοσχέδιον δυνάμεθα νὰ ἐρωτήσωμεν ἡμεῖς πλέον τὸν κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως: Ποῦ εἶναι ἡ μονιμότης ἐκείνη τῶν ὑπαλλήλων τὴν ὁποίαν σεῖς καθιερώσατε καὶ ἡ ὁποία ἀπετέλεσεν ἕνα σταθμὸν διὰ τὴν Ἑλλάδα; Ποῦ εἶναι ἡ κατοχύρωσις τῶν πτωχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον μὲ προσόντα δυνάμει νόμου εἰς μίαν ὑπηρεσίαν καὶ ἐπίστευσαν ὅτι ἡ συναλλαγὴ θὰ τοὺς ἀφήσῃ ἡσύχους, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν βλέπομεν ὅτι διὰ νομοσχεδίων ὡς τὸ παρὸν ἐπιδιώκεται ἡ κατάργησις αὐτῆς, διὰ νὰ διορίσωμεν ἄλλους; Καὶ εἶναι γνωστὸν ποῖοι ἄλλοι θὰ διορισθοῦν. Εἴπομεν κύριοι, ὅτι θὰ πολεμήσωμεν τὸ νομοσχέδιον ἀπὸ αὐτῆς τῆς βάσεως τῆς ἀντισυνταγματικῆς καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἐπείσθη ὅτι πρόκειται περὶ νομοσχεδίου τοὐλάχιστον ὡς πρὸς ὡρισμένας ὑπηρεσίας, καταφώρως ἀντισυνταγματικοῦ, καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ βεβαίως δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ρίψῃ εἰς τοὺς δρόμους δημοσίους ὑπαλλήλους τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν μάλιστα τὸ δημοσιοϋπαλληλικὸν ζήτημα ἐμφανίζεται μὲ τὴν νέαν κοινωνικὴν μορφήν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι νομίζουν ὅτι δὲν προστατεύονται ἐπαρκῶς ὑπὸ τῶν κειμένων νόμων. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ποίαν θὰ δώσωμεν ἀπάντησιν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι θὰ δύνανται νὰ διεκδικήσουν τὰ δικαιώματά των; Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ ζητήματα ἐνδιαφέροντα αὐτοὺς καὶ θεωρούμενα κατωχυρωμένα δι’ ἀκλονήτων διατάξεων, ὡς εἶναι καὶ πρέπει νὰ θεωρῶνται αἱ συνταγματικαὶ διατάξεις, δὲν τυγχάνουν ἐκ μέρους τῶν διαχειριζομένων τὴν ἐξουσίαν τῆς δεούσης εὐλαβείας; Καὶ φρονῶ ἀνεξαρτήτως ὅμως τῆς συνταγματικῆς ἀπόψεως, κύριοι ὅτι ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς Ναξίας σμύριδος εἶναι ἀπολύτως, κατ’ ἐμὲ συνδεδεμένος μὲ αὐτὸ τὸ προϊὸν καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ὅτι συνδέεται ἀπολύτως καὶ μὲ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ μὲ τὴν τύχην ἀκόμη τῶν ἐργατῶν τῆς Ναξίας σμύριδος ὡς καὶ ἑκατοντάδων ἐργατῶν τῆς σμύριδος τῶν ἀποθηκῶν Σύρου. Καὶ λέγομεν, κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς σμύριδος εἶναι συνυφασμένον μετὰ τοῦ ὀργανισμοῦ διότι ἄνευ τοῦ ὀργανισμοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκμεταλλευθῶμεν αὐτὴν κατὰ τρόπον ὥστε ν’ ἀποδώσῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλπίζει ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι γνωστὸν κύριοι, ὅ,τι ἐκ τῆς Ναξίας σμύριδος εἰσπράττει τὸ Κράτος περὶ τὰ 30 ἑκατομμύρια ἐτησίως. Ἐνταῦθα θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ καὶ μία παρατήρησις: Ὁ κ. ὑπουργὸς διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον εἰσηγήθη εἰς τὴν Βουλὴν λέγει ὅτι διὰ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ θὰ ἐπέλθῃ οἰκονομία 125 χιλιάδων δραχμῶν. Κύριοι βουλευταί διὰ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ θὰ ἐπέλθῃ τοὐναντίον ζημία εἰς τὸ δημόσιον ἄνω τῶν 100 χιλιάδων δραχμῶν. Οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μᾶς φέρει δὲν εἶναι ἀριθμοὶ ἀκριβεῖς. Ὑπολογίζει ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι διὰ τῆς ἀπολύσεως τῶν διαλογέων καὶ τῆς ἀναπληρώσεως αὐτῶν διὰ τῶν ἐκτάκτων οὓς ὑπολογίζει εἰς 8 ἐργαζομένους ἐπὶ 5 μῆνας καὶ ἐπὶ μισθῷ δραχμὰς 1800 μηνιαίως, καὶ διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ διαχειριστοῦ ἀποθηκῶν Σύρου θὰ ἔχῃ περίσσευμα δραχ. 124.413. Ἀλλὰ τὸ περίσσευμα αὐτὸ ἔχει ἤδη ἐξατμισθῆ. Ὄχι περίσσευμα ἀλλ’ ἐπιβάρυνσις θὰ ἐπέλθῃ. Ἤδη ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Κοινοβουλευτικῆς καὶ ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκτάκτων διαλογέων ἀπὸ 8 ἀνῆλθεν εἰς 20. Ἄρα ἔχομεν δαπάνην μισθοδοσίας διαλογέων ὄχι 72.080, ἀλλὰ 182.000 ἤτοι ἐπὶ πλέον 110. χιλιάδας. Ἐκτὸς τούτου οἱ ἀπολυόμενοι ὑπάλληλοι δικαιοῦνται εἰς σύνταξιν, ἣν ὑπολογίζομεν εἰς δρχ. 120.000 ἐτησίως. Ἄρα δὲν ὑπάρχει διαφορὰ ἐπὶ ἔλαττον ἀλλ’ ἐπιβάρυνσις δρχ. 100 000 τοῦ δημοσίου ταμείου. Ὥστε ζημία εἰς τὸ δημόσιον ἐκ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἔλεγον κ. βουλευταί, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον θὰ βλάψῃ γενικώτερον τὸ προϊὸν αὐτό, τὴν Ναξιακὴν σμύριδα καὶ θὰ ζημιώσῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, διότι ὡς εἶναι γνωστὸν καὶ τὸ Κράτος εἰσπράττει ἀρκετὰ ἐξ αὐτοῦ. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ὀργανισμοῦ τῆς Ναξίας σμύριδος ἐπιδιώκεται ἁπλῶς νὰ ἱκανοποιηθοῦν ὡρισμέναι ὑποσχέσεις δοθεῖσαι δὲν ἠξεύρω καὶ ἐγὼ πότε καὶ ὡρισμέναι φιλοδοξίαι καὶ τίποτε ἄλλο. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι αἱ φιλοδοξίαι αὐταὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφέρουν καλοὺς καρπούς, διότι κατόπιν τὸ προϊὸν αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ὑποστῇ τὴν μείωσιν τῆς καταναλώσεως τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ὁ ὀργανισμός. Καὶ λέγω ἐπιπλέον ὅτι ἡ Ναξία σμῦρις ὑφίσταται πόλεμον ἐκ τῆς τεχνητῆς σμύριδος τοῦ καρουνδίου. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀληθὲς ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀπολύτως ὀρθόν. Ἡ Ναξία σμῦρις ὑφίσταται τρομερώτερον πόλεμον καὶ πλέον ἐπικίνδυνον ἀπὸ τὴν Μικρασιατικὴν σμύριδα. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς ἤθελεν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοὺς ἀριθμοὺς θὰ ἔβλεπεν ὅτι ἀπὸ τὸ 1925 ἐξήχθησαν 12 χιλιάδες τόννοι σμύριδος ἐκ τῆς Ἑλλάδος καὶ 4 χιλιάδες ἐκ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Κατὰ τὴν στατιστικὴν τοῦ 1929 βλέπομεν ὅτι ἐκ μόνης τῆς Ἑλλάδος ἐξήχθησαν 16 χιλιάδες τόννοι, ἐκ δὲ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας 12 χιλιάδες. Ἐκ τούτου συμπεραίνομεν ὅτι ὄχι μόνον ηὐξήθη ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ὀρυκτοῦ αὐτοῦ ἀφοῦ ἀπὸ 20 χιλιάδες τόννους ἐξαχθέντας κατὰ τὸ 1928, ἐξήχθησαν κατὰ τὸ 1929 38 χιλιάδες, ἀλλ’ ὅτι ηὐξήθη συγχρόνως σημαντικῶς ἡ ἐξαγωγὴ τῆς σμύριδος ἐκ τῆς Σμύρνης, ἤτοι ηὐξήθη ἡ ἐξαγωγὴ τῆς Μικρασιατικῆς σμύριδος. Καὶ ἐνῷ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀναγνωρίζει ὅτι πρέπει πρὸ παντὸς νὰ στηρίξῃ τὴν πολιτικὴν τῆς σμύριδος ἐπὶ τῇ βάσει τῆς εὐχεροῦς διαθέσεως αὐτῆς, ἐν τούτοις διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου τραυματίζει αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς καλῆς διαθέσεως τῆς Ναξίας σμύριδος. Αἱ εἰς Νάξον φορτώσεις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν. Γνωστὰ δὲ εἶναι εἰς τὸ ὑπουργεῖον πλεῖστα παράπονα τῶν ἐξαγωγέων. Εἶναι δὲ ἐπίσης γνωστὸν ὅτι λόγῳ τῆς ἐλλείψεως λιμένων δὲν εἶναι εὔκολον εἰς τὰς ἀτμοπλοϊκὰς ἑταιρείας νὰ ἀποστέλλουν πλοῖα πρὸς φόρτωσιν. Τὸ ὑπουργεῖον εἶναι ἐν γνώσει πάντων τούτων. Ἀλλὰ παρ’ ὅλα ταῦτα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναμφισβήτητα ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ εἰς τὸν καλλίτερον τρόπον τῆς ἐμπορίας τῆς σμύριδος, ἀντιθέτως διὰ τοῦ νομοσχεδίου πλήττεται τὸ ἐμπόριον αὐτῆς. Ὁ κ. ὑπουργός, διακεκριμένης ἀξίας ἔμπορος, θὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μονοπωλήσωμεν τὸν τρόπον τῆς διαθέσεως αὐτῆς. Τὸ ἐμπόριον δὲν δέχεται σήμερον τοιοῦτον νομοσχέδιον. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει ἓν ἐμπόρευμα πρέπει νὰ ἔλθῃ πρὸς τὸν καταναλωτὴν καὶ νὰ τοῦ προσφέρῃ τὸ πρᾶγμα μὲ ὅλας τὰς εὐκολίας. Ἀλλ’ ἐνῷ τοιαύτη εἶναι ἡ ἀρχὴ, ὅλως ἀντιθέτως διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ κάμνομεν κἄτι τὶ διαφορετικόν. Πλήττομεν τὴν μόνην ἀποθήκην τὴν διατηρουμένην πρὸς ἐξυπηρέτησιν λόγῳ τῶν προσόντων της, τῆς ἐμπορίας τῆς σμύριδος καὶ τείνομεν νὰ τὴν καταργήσωμεν οὐσιαστικῶς. Πρόκειται περὶ τῆς ἀποθήκης τῆς σμύριδος Σύρου.

§156Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πόθεν τὸ συνάγετε;

§157Π. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκ τοῦ ὅτι εἰς τὴν ἀποθήκην Σύρου καταργεῖτε σχεδὸν ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους. Ἀφαιρεῖτε πρῶτον τὸν διαλογέα. Καὶ εἶναι βέβαιον ὡς σᾶς εἶπον καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ὅτι καὶ παρ’ αὐτοῦ τοῦ γερουσιαστοῦ κ. Παπαβασιλείου, εἰδικοῦ ὀρυκτολόγου ἐλέχθη ἐν τῇ Γερουσίᾳ ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τοὺς διαλογεῖς ἀκριβῶς διότι ὑφιστάμεθα τὸν κίνδυνον τοῦ πολέμου τῆς Μικρασιατικῆς σμύριδος καὶ τοῦ κορουνδίου. Σεῖς ἀντιθέτως ἀπαγορεύετε σχεδὸν τὴν διαλογὴν εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σύρου καὶ ὄχι μόνον τοῦτο ἀλλ’ ἐξαρτᾶτε ἀπολύτως τὰς ἀποθήκας τῆς Σύρου ἐκ τῆς διαθέσεως τῆς Νάξου. Διότι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ὁ διευθυντὴς Νάξου κατοικοεδρεύει ἐν Νάξῳ, θέλομεν νὰ τοῦ προσθέσωμεν καὶ ἕνα ἄλλον βοηθόν, τὸν ὑποδιευθυντὴν θέσιν περιττὴν ὡς σᾶς εἶπεν ὁ κ. Παπαβασιλείου ἐν τῇ Γερουσίᾳ καὶ ἀντὶ τῆς θέσεως ταύτης καταργεῖτε τὴν θέσιν τοῦ διαχειριστοῦ Σύρου. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, εἶναι ἐν γνώσει τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι τὰ πλοῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσεγγίσουν εἰς τοὺς λιμένας Νάξου; Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὡρισμέναι ἑταιρεῖαι δὲν ἐννοοῦν οὔτε καὶ νὰ ἀκούσουν περὶ τῶν λιμένων αὐτῶν καὶ ἀρνοῦνται νὰ παραλάβουν φορτία ἐκ Νάξου καὶ ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀκριβὲς καὶ εἶναι ἀκριβές, ἡ κατάργησις τῶν μόνων καταλλήλων ἀποθηκῶν τῆς Σύρου κατὰ τὶ θὰ συντελέσῃ διὰ τὴν προαγωγὴν τῆς Ναξίας σμύριδος; Καὶ ἐν τούτοις εἰς αὐτὸ τείνομεν. Διότι ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχετε εἰς τὰς ἀποθήκας Σύρου ἕναν ὑπάλληλον ὁ ὁποῖος νὰ ἀσκῇ ἔλεγχον, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχετε κατάλληλον ὑπάλληλον, νομίζετε ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ βιομήχανος ὁ Εὐρωπαῖος ὁ ὁποῖος εὑρίσκει καὶ ἀγοράζει τεχνίτην σμύριδα, νομίζετε ὅτι θ’ ἀποφασίσῃ νὰ ἔλθῃ νὰ ἀγοράσῃ εἰς μίαν ἀποθήκην χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἔλεγχος πραγματικός; Νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς Ναξίας σμύριδος ἔπρεπε νὰ ἐπιστηθῇ μεγαλειτέρα προσοχή. Νομίζω ὅτι αἱ θέσεις αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν διὰ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ εἶναι θέσεις αἱ ὁποῖαι ὄχι μόνον εἶναι περιτταὶ, ἀλλ’ ἀντίκεινται ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως καὶ πρὸς αὐτὰς τὰς διατάξεις τοῦ συντάγματος. Νομίζω ὅτι ἄν θελήσετε νὰ ἐπιμείνετε εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ καταφέρετε πλῆγμα πραγματικὸν κατὰ τῆς Ναξίας σμύριδος καὶ ὄχι μόνον τοῦτο ἀλλὰ θὰ ἐπιφέρετε πλῆγμα πραγματικὸν κατὰ τῶν ἐργατῶν καὶ ἰδιαιτέρως κατὰ τριακοσίων ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ἐν τῷ λιμένι τῆς Σύρου καὶ οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐλαττωθοῦν αἱ ἐξαγωγαὶ ἐκ Σύρου δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπιδιώξουν ἀξιοῦντες ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιτύχουν καὶ ἐκεῖνοι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα οἱ διάφοροι ἐργάται οἱ ἀνεργοῦντες ζητοῦν νὰ πάρουν. Διότι βεβαίως πρέπει τότε νὰ ἀποζημιωθοῦν καὶ οἱ ἐργάται τῆς Σύρου. Θὰ θέσετε οὕτω ζήτημα κοινωνικὸν ἄν ἐπιμένετε νὰ ψηφισθῇ ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον. Θὰ ἐπιφυλαχθῶ νὰ καταθέσω τροπολογίαν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου ἀλλὰ νομίζω ὅτι λόγῳ τῆς ἀντισυνταγματικότητος ἀλλὰ καὶ διότι πραγματικῶς θά φέρῃ πλῆγμα εἰς τὴν σμύριδα πρέπει ἐν τῷ συνόλῳ του νὰ ἀπορριφθῇ. Νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἄκρως σοβαροῦ ζητήματος νὰ εἴπω ὅτι χρειάζεται εἰδικὴ προσοχή. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς συμβουλεύσω νὰ ὁρισθῇ μία ἐπιτροπὴ ἐξ ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου ἐκ τῶν ἐμπόρων τῆς σμύριδος καὶ ἐξ ἐργατῶν νὰ λύσῃ τά ζητήματα γενικώτερον, διότι εἶναι καὶ πολλὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα δὲν ἀνάγονται εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Ναξίας σμύριδος τὰ ὁποῖα ὅμως πρέπει νὰ μελετηθῶσι διὰ νὰ λυθῇ ὁριστικῶς καὶ ἐπωφελῶς τὸ ζήτημα τῆς σμύριδος τὸ ὁποῖον θὰ ἐξυπηρετῇ ὄχι μόνον τὸ δημοτικὸν ταμεῖον, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐργατικὰς τάξεις αἱ ὁποῖαι ἀναμένουν ἐξ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος νὰ κερδίσουν τὸν ἄρτον των.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐριπαῖος.

§159Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ὀφείλω χάριτας κύριοι βουλευταὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Σύρου συνάδελφον ὁ ὁποῖος μοῦ δίδει καὶ πάλιν τὴν εὐκαιρίαν ν’ ἀναπτύξω τὸ ζήτημα τῆς Ναξίας σμύριδος. Λυποῦμαι μόνον ὅτι θὰ λυπήσω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον διότι ἢ δὲν ἐμελέτησε τὸ νομοσχέδιον, καίτοι εἶναι καλὸς νομικὸς ὀφείλω νὰ τὸ ὁμολογήσω ἢ δὲν ἠθέλησε νὰ τοῦ δώσῃ τὴν ἀληθῆ χροιὰν τὴν ὁποίαν ἔχει. Ἀπὸ τὴν ἐπικεφαλίδα τοῦ νομοσχεδίου, κύριοι βουλευταί, θὰ ἐννοήσετε περὶ τίνος πρόκειται. Ἡ ἐπικεφαλὶς ὁμιλεῖ περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς Ναξίας σμύριδος. Δὲν ὁμιλεῖ οὔτε περὶ ἐμπορίας οὔτε περὶ ἐκμεταλλεύσεως. Ἡ ἐκμετάλλευσις καὶ ἡ ἐμπορία εἶναι δύο πράγματα ὅλως ξένα πρὸς τὸν παρὸν Νομοσχέδιον, ἐντελῶς κεχωρισμένα καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἡ ὁποῖα τόσα ἐπετέλεσεν πραγματικῶς ὑπὲρ τῶν σμυριδούχων καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ὀφείλεται καὶ ἡ τελευταία κατασκευὴ τῆς ἐναερίου γραμμῆς καὶ τῶν συμπληρωματικῶν ἔργων, ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, λέγω, ἡ ὁποία ἔκαμε τόσα ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν, θὰ προνοήσῃ καὶ πάλιν διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ προσεχῶς ὡς μοὶ ἐδήλωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Περὶ αὐτοῦ λοιπὸν πρόκειται. Περὶ τῆς ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας εἰς τὰ σμυριδωρυχεῖα Νάξου.

§160Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ πραγματικῆς ἐκμεταλλεύσεως.

§161Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Εἰς τὰ σμυριδωρυχεῖα Νάξου ὑπηρετοῦν 19 ὑπάλληλοι. Ὁ διευθυντὴς τῶν σμυριδωρυχείων, τρεῖς τεχνικοὶ ἐπόπται ἐπὶ βαθμῷ εἰσηγητοῦ, ἕνας λογιστὴς ἐπὶ βαθμῷ γραμματέως πρώτης τάξεως, 2 ἐπόπται διαλογῆς, 8 διαλογεῖς καὶ δύο φύλακες ἐπὶ βαθμῷ καὶ μισθῷ κλητῆρος, ἕνας ζυγιστὴς καὶ εἷς διαχειριστής. Αἱ θέσεις ὅλαι εἶναι 19. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου πόσαι γίνονται; Ἀκούσατε: Συνιστῶνται αἱ κάτωθι θέσεις. Ἡ θέσις τοῦ διευθυντοῦ, ἡ θέσις τοῦ ὑποδιευθυντοῦ ἡ ὁποία εἶναι ἀναγκαία διότι εἶναι ὀφθαλμοφανὲς ὅτι ὅταν ἀπουσιάζει ὁ διευθυντὴς καὶ ἦτο ἀσθενὴς ἡ ἐργασία σταματοῦσε, ἑπομένως ὑπῆρχεν ἀνάγκη τοῦ ὑποδιευθυντοῦ. Μία θέσις γραμματέως διότι ὁ πρὶν λογιστὴς ἦτο εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς πληρωμῆς τῶν ἐργατικῶν δικαιωμάτων διαχειριστὴς δηλαδὴ τῶν χρημάτων. Διὰ τοῦ ὑπ’ ὄψιν ὅμως τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου ἡ πληρωμὴ τῶν ἐργατικῶν δικαιωμάτων θὰ γίνεται ἐφεξῆς ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον ἀλλὰ παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Ἑπομένως ἐκλείπει ἡ ἀνάγκη τοῦ λογιστοῦ.

§162Π. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ μία ἄλλη δαπάνη.

§163Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Θὰ γίνεται δωρεάν. Ἔχομεν συνεννοηθῆ μὲ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ἡ ὁποία εἶναι ὑποχρεωμένη ἀπὸ τὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν ἔχει συνάψῃ μὲ τὸ Κράτος νὰ ἐκτελῇ δωρεὰν ὅλας τας ὑποχρεώσεις πρὸς τὸ Κράτος. Μία θέσις γραφέως καὶ 6 θέσεις σταθμαρχῶν καὶ διαλογέων. Αἱ 6 θέσεις εἶναι αἱ θέσεις αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται.

§164Π. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβές. Αὐτὸ τὸ λέγετε σεῖς καὶ ὄχι ὁ νόμος.

§165Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἐκ τῶν 19 ὑπαλλήλων οἱ πέντε δυστυχῶς κατεδικάσθησαν ἀπὸ 5μελὲς ἐφετεῖον τοῦ ὁποίου συνήγορος ὑπῆρξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ τῶν ὁποίων τὰς ἀπόψεις φρονῶ ὅτι ἦλθε νὰ ὑποστηρίξῃ ἐνταῦθα.

§166Π. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ εἰπῶ ὅτι πολὺ μικρὰν ἰδέαν ἔχετε περὶ τοῦ καθήκοντος τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅτι μεταξὺ τῶν ἄλλων συστάσεων διότι δὲν ἦσαν ἰδικοί μου φίλοι ἔλαβον καὶ ἰδικήν σας σύστασιν.

§167Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς κ. Ράλλη. Ἐγὼ πρώτην φορὰν σᾶς ἐγνώρισα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ.

§168Π. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅτι μὲ ἐρωτήσατε, ποίαν γνώμην εἶχον περὶ τῆς ὑποθέσεως. Τώρα ὅλα τὰ λησμονεῖτε, διότι προσέφερον τὰς ὑπηρεσίας μου ἀμισθί. Θὰ σᾶς στείλω λογαριασμὸν τώρα.

§169Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἐκ τῶν 12 θέσεων αἱ 5 δὲν ὑφίστανται σήμερον διότι ἡ καταδικαστικὴ ἀπόφασις αὐτὴ ἔλεγεν ὅτι ἀπώλεσαν καὶ τὸ δικαίωμα τῆς θέσεως καὶ τῆς συντάξεως ὡς καὶ πᾶν δικαίωμα. Δι’ ὅσων εἶπεν λοιπὸν ὁ κ. συνάδελφος ἠρνήθη τὸ δικαίωμα εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν νὰ καταργῇ θέσεις. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ μόνη της ἐπ’ αὐτοῦ. Θέσεις 19 ἦσαν, ἔμειναν 12, τώρα μὲ τὸ νομοσχέδιον, ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ καταργῇ θέσεις.

§170Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Οἱ διαλογεῖς εἶναι 32.

§171Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ εἴπῃ ἂν ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου ὁπότε συντρέχει καὶ ἡ ὑπόθεσις τῆς σμύριδος, πόσοι διαλογεῖς ἔκτακτοι λαμβάνοντα καὶ ἐπὶ πόσους μῆνας μισθοδοτοῦνται.

§172Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔφθασαν καὶ μέχρι 31 ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐξορύξεως.

§173Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἀναλόγως τῆς πληθώρας τῆς ζητήσεως. Τὶ εἶναι δὲ αὐτοὶ οἱ ἔκτακτοι διαλογεῖς. Εἶναι ἐργάται οἱ ὁποῖοι μεταφέρουν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ὀρυχείου εἰς τὸν σωρὸν τὸν Δημόσιον, μεταφέρουν λέγω τὴν σμύριδα. Δὲν μισθοδοτοῦνται δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος ἀλλὰ διὰ 3 ἢ 4 ἢ 5 μῆνας. Ὡμολόγησεν ὁ κ. συνάδελφος ὅτι τὸ πρῶτον νομοσχέδιον εἶχεν 10 ἡ ἔκθεσις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τοὺς ἔκαμεν 12 καὶ διὰ τῆς τροπολογίας ἣν ὑπέβαλα ἐγὼ κατόπιν συνεννοήσεώς μου μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔγιναν 20. Ἐπικαλοῦμαι τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ εἴπῃ διὰ ποῖον λόγον ἔγιναν 20 οἱ ἔκτακτοι διαλογεῖς. Διότι ἀκριβῶς ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τὸν ἔπεισεν ὅτι ἐάν, ἀναγράψωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸν ἀριθμὸν τῶν 10 ἢ 12 δὲν θὰ ἔχωμεν τὴν εὐχέρειαν κατόπιν διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ αὐξήσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐργατῶν μέχρι τοῦ σημείου τοῦ ὁποίου θὰ ἀπαιτήσῃ ἡ ἐξόρυξις ἢ ἡ ἐμπορία τῆς σμύριδος. Εἶπον προηγουμένως ὅτι τὸ ζήτημα τῆς σμύριδος διακρίνεται εἰς 2 στάδια τὸ τῆς ἐκμεταλλεύσεως, καὶ τῆς ἐμπορείας τῆς σμύριδος· τὸ πρῶτον ζήτημα ἔχει ἀρκετὰ προχωρήσῃ, διότι ἡ Κυβέρνησις τοῦ 23, ἡ Δημοκρατική, συνῆψεν σύμβασιν μετά τινος ἐργολάβου διὰ νὰ κατασκευάσῃ τὴν ἐναέριον γραμμήν, ἡ ὁποία θὰ ἔκαμνεν τὰς μεταφοράς. Καὶ διὰ τῶν συμπληρωματικῶν ἔργων τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν καὶ δι’ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐγένοντο, ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς σμύριδος μπορεῖ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς οἱανδήποτε ἀπαίτησιν τῆς ἀγορᾶς. Ἀπομένει ἡ ἐμπορεία τῆς σμύριδος. Καὶ ἐδῶ εἶναι ἡ Ἀχίλλειος πτέρνα περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος. Τὸ ζήτημα τῆς ἐμπορείας τῆς σμύριδος δὲν θὰ λυθῇ ἐὰν δὲν ἀπαλλαγῇ ἡ σμύρις ἀπὸ τὸν Διεθνῆ ἔλεγχον. Ἔχει πικρὰν πεῖραν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀκριβῶς καὶ ἀρκετὰς γνώσεις ἐμπορικάς, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ ὁποίαν σημασίαν ἔχει ἡ εὐχέρεια κινήσεως τοῦ ἐμπορεύματος, ἀλλὰ ὅταν ἡ σμύρις εἶναι ὑπέγγυος εἰς τὸν Διεθνῆ ἔλεγχον δὲν ἔχομεν τὴν εὐχέρειαν οὔτε τὴν τιμὴν τῆς πρώτης ποιότητος, οὔτε τὴν τιμὴν τῆς δευτέρας μποροῦμεν νὰ κανονίσωμεν μόνοι μας, ἄνευ τῆς συγκατανεύσεως τοῦ Διεθνοῦς Ἐλέγχου εἰς τὴν τιμὴν εἰς τὴν ὁποίαν ζητεῖ τὸ ἐμπόριον τὸ Εὐρωπαϊκόν, καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς μᾶς ἐπέρασεν ἡ σμύρις ἡ Μικρασιατικὴ κατὰ χιλιάδας τόννους. Διότι ὁ ἔλεγχος παρεμβάλλει δυσχερείας ἀπείρους. Καὶ γνωρίζετε ὁποίας δυσχερείας μᾶς παρεμβάλλει διὰ τὴν ὑποτίμησιν τῶν τιμῶν. Ἐκεῖνο λοιπὸν ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἰδιαιτέρως εἶναι ἡ ἀπαλλαγὴ τῆς σμύριδος ἀπὸ τὴν ὑπεγγυότητα. Αὐτὸ καὶ μόνον ἀποτελεῖ τὴν Ἀχίλλειον πτέρναν ὡς εἶπον καὶ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, διότι πραγματικῶς ἡ σμύρις ἔχει νὰ ἀντιπαλαίσῃ ὄχι μόνον πρὸς τὴν Μικρασιατικὴν σμύριδα ἀλλὰ πρὸ παντὸς πρὸς τὸ τεχνητὸν κορούνδιον.

§174Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εὐτυχῶς. Ἐγὼ ἀντιθέτως πιστεύω ὅτι οὐδεὶς κίνδυνος εἶναι ἐκ τῆς Μικρασιατικῆς σμύριδος.

§175Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν εἶναι καλῆς ποιότητος ἐκείνη ἡ σμύρις. Ὅταν ἡμεῖς πωλοῦμεν 5 λίρας καὶ αὐτὴ πωλεῖται 3 λίρας;

§176Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Δι’ αὐτὸ σᾶς εἶπον κ. συνάδελφε, ὅτι διατελεῖτε ἐν πλήρῃ ἀγνοίᾳ τοῦ ζητήματος, καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι σᾶς ἐπληροφόρησαν δὲν εἶχον ἀκριβεῖς πληροφορίας περὶ τοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα κύριοι εἶναι ὅτι ἡ σμύρις διατρέχει καὶ κίνδυνον ἀπὸ τὸ τεχνιτὸν Κοροῦνδιον. Διότι ἡ ἐπιστήμη ἐν τῇ ἐξελίξει τῆς παραγωγῆς τοῦ τεχνιτοῦ κορονδίου ἔφθασεν σιγὰ–σιγὰ τὰ ὅρια τῆς τιμῆς τῆς φυσικῆς σμύριδος, δηλαδὴ 7½ λίρας ἢ 8 κατὰ τόννον. Εἶναι δὲ ἀναμφισβήτητον ὅτι καὶ ἡ ἰδική μας κοστίζει 7 λίρας μέχρις ὅτου πάῃ εἰς τὴν Εὐρώπην.

§177Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι προτιμώτερον λοιπὸν τὸ τεχνικὸν κορούνδιον;

§178Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Μάλιστα διότι εἶναι ἀποδόσεως μεγαλειτέρας. Χρησιμοποιεῖται διὰ τὴν κατασκευὴν θωρηκτῶν, ἀεροπλάνων, πυροβόλων διότι εἶναι δυνάμεως μεγαλειτέρας.

§179Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔχομεν τὰς ἑξῆς τιμάς. Ἡ πρώτη τιμὴ εἶναι 9 λίρας ἡ καλλιτέρα. Ἐπίσης ἡ ἰδία ποιότης ψιλοτέρα 9 λίρας, ἔπειτα ἡ κατωτέρα 5½ λίρας, ἡ κατόπιν 5, ἡ κατόπιν 3– 7 λίρας καὶ ἡ μικροτέρα 3.15 λίρας. Ἐζητήσαμεν νὰ ὑποβιβάσωμεν τὰς τιμὰς καὶ διὰ νὰ καταρτίσωμεν αὐτὸ τὸ τιμολόγιον ἠργάσθημεν πολύ.

§180Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. 9 λίρας εἶναι ἡ τιμὴ τῆς Ναξίας σμύριδος. Πόση εἶναι ἡ τιμὴ τῆς ξένης;

§181Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Κατά τι μεγαλειτέρα.

§182Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠκούσθη ἐδῶ εἶναι ὅτι τὸ τεχνιτὸν κορούνδιον σήμερον ἐξάγεται εἰς ποσότητας καταπληκτικῶς μεγαλειτέρας ἀπὸ ὅτι ἐξήγετο μέχρι τοῦδε.

§183Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διότι εἶναι εὐθηνότερον.

§184Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ ἔχομεν διαφόρους ποιότητας νὰ μελετήσωμεν τὸ ζήτημα.

§185Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἡ μελέτη τοῦ ζητήματος εἶναι νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὸν ἔλεγχον, διότι τότε θὰ ἔχωμεν τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀνεβοκατεβάζωμεν τὰς τιμάς.

§186Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τοὺς πληρώσωμεν καὶ τὰ τελευταῖα ἔτη καὶ νὰ ἀπαλλαγῶμεν.

§187Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα. Πρέπει νὰ κανονισθῇ καὶ τὸ ζήτημα τῶν ἐργατικῶν ἐπιτροπῶν.

§188Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ὁ κ. Ξενόπουλος ὁμιλεῖ περὶ ἀναθέσεως τῆς σμύριδος εἰς μίαν ἑταιρείαν.

§189Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ νὰ ἀνατεθῇ πρέπει νὰ λυθοῦν ὡρισμένα ζητήματα.

§190Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος περὶ τοῦ ἀλιμένου τοῦ ὅρμου Μουτσούνης. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ ὅρμος Μουτσούνης εἶναι ἀλίμενος. Τοῦτο ὅμως δὲν ἐμποδίζει καὶ ἐγένοντο φορτώσεις σμύριδος ἐπὶ τῶν ξένων πλοίων τὰ ὁποῖα προσήγγισαν αἱ φορτώσεις δὲ τῆς Μοντούσης ὑπερβαίνουν τὰς φορτώσεις τῆς Σύρου. Ἐπέρασαν κατὰ 2.000 τόννους τὴν Σῦρον.

§191Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβὲς καὶ ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιώκεται ἡ κατάργησις τῶν ἀποθηκῶν τῆς Σύρου.

§192Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργός Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ἐνισχύει τὴν ἄποψιν τὴν ἰδικήν μας ὅτι οὐδέποτε ἐσκέφθημεν νὰ περιορίσωμεν τὴν ἐξαγωγὴν τῆς Σύρου. Ὄχι μόνον δὲν ἐσκέφθημεν νὰ περιορίσωμεν τὴν ἐξαγωγὴν τῆς Σύρου, ἀλλὰ καὶ ηὐξήσαμεν τὰς ἀποθήκας. Ὥστε ὅλη ἡ πολεμική των εἶναι ἀστήρικτος.

§193Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἴπομεν ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν διαλογεῖς, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν ἕνα ὑπεύθυνον δὲν θὰ πάῃ κανεὶς νὰ πάρῃ ἀπὸ τὴν Σῦρον. Μπορεῖ νὰ σᾶς πληροφορήσῃ ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι οἱ ἐξαγωγεῖς παραπονοῦνται.

§194Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργός Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οὐδεὶς ἐξαγωγεύς σμύριδος μοὶ διετύπωσε κανὲν παράπονον, ὅλοι εἶναι εὐχαριστημένοι. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἔλαβον καμμίαν διαμαρτυρίαν οὐδενὸς ἐξαγωγέως.

§195Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἡ θέσις ποὺ λέγετε, κ. συνάδελφε, τοῦ διαχειριστοῦ δὲν καταργεῖται, ἐφ’ ὅσον παραμένει ἡ θέσις τοῦ ἐπιστάτου τῆς ζυγίσεως, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ κάμνῃ τίποτε ἄλλο, θά ζυγίζῃ τὴν Σμύριδα, ἡ ὁποία θὰ τοῦ ἀποστέλλεται διὰ τῶν πλοίων.

§196Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν θά διεξάγεται ἔλεγχος.

§197Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ὁ ἔλεγχος γίνεται διὰ τοῦ σταθμάρχου. Δι’ αὐτὸ σᾶς εἶπον ὅτι διατελεῖτε ἐν πλήρει συγχίσει, διότι δὲν γνωρίζετε περὶ τίνος πρόκειται. Οἱ σταθμοὶ εἶναι ἕξ. Εἰς ἕκαστον σταθμὸν τοποθετεῖται εἷς σταθμάρχης, ὁ ὁποῖος θὰ ζυγίζῃ καὶ θὰ παραλαμβάνῃ τὴν σμύριδα τοῦ Δημοσίου. Τώρα λοιπὸν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὶ γίνεται; Πρόκειται νὰ διορισθοῦν σταθμάρχαι, ἀλλὰ κατόπιν διαγωνισμοῦ καὶ κατόπιν ἐγκρίσεως τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, οὕτως ὥστε νά εἶναι εἰς θέσιν νά ἐξασκοῦν τὸν ἔλεγχον, διορίζονται δὲ ὁριστικῶς μετὰ διετίαν. Ἐπιπροσθέτως δὲ τίθεται καὶ αὐστηρὰ διάταξις. (ἀναγινώσκει). Ὑπῆρχεν ἀμφισβήτησις ἐὰν πρέπει νὰ ἔχουν δικαιώματα αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι. Διὰ νὰ καταστῇ λοιπὸν τοῦτο σαφὲς ἐτέθη ἡ διάταξις αὐτή. (ἀναγινώσκει). «Ὑπάλληλοι......... Ἐπίσης καὶ αὐστηραὶ ποινικαὶ κυρώσεις ἐτέθησαν, ἐνῷ προηγουμένως δὲν ὑπῆρχον. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἡ διαλογικὴ συζήτησις, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς σμύριδος εἶχε καὶ αὐτὸ τὸ καλόν, ὅτι κατεδείχθη πλέον πασιφανῶς ὅτι ἡ Ναξία σμύρις ἐκεῖνο ἀπὸ τὸ ὁποῖον ὑποφέρει εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἀπαλλαγῆς καὶ ἀπὸ τὴν ὑπεγγυότητα τοῦ ἐλέγχου. Διὰ νὰ καταστήσω δὲ ἐνημέρους τοὺς κ. βουλευτὰς δὲν ἔχω παρὰ νὰ ἀναγνώσω τηλεγραφήματα τῶν σμυριδωρηκτῶν τὰ ὁποῖα χρονολογοῦνται ἀπὸ τῆς 10 Φεβρουαρίου. (ἀναγινώσκει)... «σμυριδωρύχοι λαβόντες γνῶσιν κλπ....». Περαίνων τὸν λόγον, κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. συνάδελφον καὶ τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία ἐδαπάνησε τόσον πολυτίμους ὥρας εἰς τὸ νὰ ἀκούσῃ καὶ πάλιν τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς ἐπαρχίας Παροναξίας καὶ Σύρου ἀγωνιζομένους διὰ τὸ ζήτημα τῆς σμύριδος. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἂν ὁ κ. συνάδελφος καὶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος μὲ ἐνίσχυον εἰς τὴν προσπάθειάν μου ὅπως ἀπαλλαγῇ ἡ σμύρις ἀπὸ τὴν ὑπεγγυότητα τοῦ ἐλέγχου, διότι ἐκεῖνο ἐπαναλαμβάνω εἶναι τὸ τρωτὸν σημεῖον τῆς Ναξίας σμύριδος. Ἰδιαιτέρως μάλιστα ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ὁ ὁποῖος ἔχει λόγους νὰ δείκνυται εὔνους πρὸς τὴν Νάξον. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην ὅπως μὲ ἐνισχύσῃ ἵνα ἀπὸ κοινοῦ παρακαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀπαλλάξῃ τὴν σμύριδα ἀπὸ τὴν ὑπεγγυότητα τοῦ ἐλέγχου.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§199Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ ἀρχίσω κ. βουλευταὶ ἀπὸ τὴν σοβαρωτέραν περίοδον τοῦ λόγου τοῦ κ. Ράλλη ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν ἐμπορείαν τῆς Σμύριδος. Ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἀντελήφθη ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται ἐμπορικὴ ἐκμετάλλευσις ὑπὸ περιορισμούς. Διὰ τοῦτο πρώτη μας σκέψις ἦτο νὰ ὑποβιβάσωμεν τὰς τιμὰς καὶ μετὰ μακρὰς διαπραγματεύσεις ἐπείσαμεν τὸν ἔλεγχον νὰ καταβιβάσῃ τὰς τιμάς. Δευτέρα σκέψις μας ἦτο ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ τὰ καυδιανὰ δίκρανα τοῦ Δ.Ο.Ε. Πρὸς τοῦτο παρεκάλεσα τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μοῦ ὑποδείξῃ μίαν ἄλλην πρόσοδον σταθερὰν ἴσην πρὸς τὴν πρόσοδον τῆς σμύριδος διὰ ν’ ἀρχίσωμεν διαπραγματεύσεις μετὰ τοῦ ἐλέγχου, ἵνα ἀντικαταστήσωμεν τὴν πρόσοδον τῆς σμύριδος διὰ τῆς νέας προσόδου, οὕτως ὥστε νὰ ἀποκτήσωμεν τὴν ἐλευθερίαν Διότι ἐννοεῖτε πολὺ καλὰ ὅτι ἓν ἐμπόρευμα, τὸ ὁποῖον ἔχει δύο συναγωνιστάς, τὸν συναγωνιστὴν τῆς τεχνικῆς σμύριδος καὶ τὸν συναγωνισμὸν τῆς σμύριδος τῆς Μικρᾶς Ἀσίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθιεροῦται εἰς τὰς ἰδίας τιμάς. Ἐλπίζω ὅτι θὰ ἐπιτύχωμεν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκομεν καὶ τότε θὰ ἴδωμεν κατὰ τίνα τρόπον θὰ ὀργανώσωμεν τὴν ἐξόρυξιν καὶ τὸ ἐμπόριον τῆς σμύριδος, ὥστε νὰ αὐξήσωμεν τὴν κατανάλωσιν, διότι ἐξορυσσόμενον ποσὸν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι διπλάσιον καὶ τριπλάσιον ἴσως καὶ περισσότερον τοῦ σήμερον ἐξορυσσομένου. Τὴν 31 Ὀκτωβρίου 1929 εἴχομεν ἀπόθεμα 27548 τόννους ἀπέναντι καταναλώσεως συνήθους 16.000 τόννων. Εὑρισκόμεθα δὲ καὶ ὑπὸ πίεσιν ἐκ μέρους τῶν ἐργατῶν οἱ ὁποῖοι κάθε χρόνον θέλουν νὰ ἐξορύσσουν περισσοτέραν ποσότητα διότι δὲν ἐπαρκεῖ εἰς τὴν συντήρησίν των. Αὐτοὶ εἶναι οἱ κόποι καὶ αὐταὶ αἱ προσπάθειαι τῆς Κυβερνήσεως πρὸς βελτίωσιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς σμύριδος. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς λιμένας ἐξαγωγεῖς ἐὰν θέλωμεν νὰ κρίνωμεν τὰ πράγματα θεωρητικῶς οἱ λιμένες οἱ ἐνδεδειγμένοι διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῆς σμύριδος εἶναι οἱ λιμένες τῆς Νάξου, οἱ ὅρμοι αὐτῆς. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἀποκτῶντες τὴν ἐλευθερίαν μας, δὲν θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένον σὺν τῇ ὀργανώσει τῆς ἐμπορίας τῆς σμύριδος, νὰ ὀργανώσωμεν ὄχι μόνον τοὺς λιμένας τῶν ἐξαγωγῶν ἀλλὰ καὶ τοὺς τρόπους τῆς ἐξορύξεως, διότι σήμερον ὑπάρχουν μηχανικὰ μέσα τὰ ὁποῖα θὰ καθίστων περιττοὺς τοὺς ἐργάτας. Δὲν λέγω ὅτι θὰ πετάξωμεν τοὺς ἐργάτας εἰς τοὺς δρόμους, ἀλλὰ θὰ δυνηθῶμεν νὰ εὕρωμεν τρόπον ἀποζημιώσεως τῶν ἐργατῶν καὶ τοιουτοτρόπως νὰ βελτιώσωμεν τὸν τρόπον τῆς ἐξαγωγῆς. Πρέπει ὅμως πρῶτον ν’ ἀποκτήσωμεν τὴν ἐλευθερίαν μας καὶ κατόπιν νὰ ἴδωμεν πῶς θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν τελειοτέραν ἐκμετάλλευσιν τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ πλούτου. Ταῦτα ἀποτελοῦσιν καὶ ἀπάντησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον Σύρου ὁ ὁποῖος νομίζει ὅτι πρέπει νὰ δουλεύῃ ἡ Νάξος εἰς τὸν λιμένα τῆς Σύρου. Ἡ σμύρις εἶναι ἕνα προϊὸν τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τὸ ἐκμεταλλευώμεθα κατὰ τρόπον ὥστε νὰ ἀπολαμβάνωμεν ἐξ αὐτῶν μείζονα ἔσοδα καὶ νὰ μὴ σταματήσωμεν πρὸ τοῦ φόβου ὅτι ἐὰν τυχὸν καταργηθῇ ὁ λιμὴν τῆς Σύρου θὰ μείνουν 200 ἐργάται χωρὶς ἐργασίαν. Ἐὰν δὲν τὴν ὀργάνωσιν τοῦ λιμένος Πειραιῶς θὰ ἔχωμεν νὰ μεριμνήσωμεν διὰ τὴν συντήρησιν 2000 καὶ πλέον ἐργατῶν διατί δὲν θὰ μεριμνήσωμεν διὰ 200 ἐργάτας τῆς Σύρου, ἐὰν τὸ ἐμπορικόν μας συμφέρον τὸ ἐπιβάλλῃ; Αὐτὰ διὰ τὴν ἐμπορίαν. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ προσωπικοῦ ἡ ἀπάντησις τῶν εἰσηγητῶν τῆς ἐπιτροπῆς ὑπῆρξεν ἐπαρκής. Εἴχομεν 19 ὑπαλλήλους καὶ τοὺς ἐκάμαμεν 12. Μοῦ λέγετε ὅτι δὲν μᾶς ἐπιτρέπει τὸ Σύνταγμα τὴν κατάργησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι πρέπει νὰ κρατήσωμεν ἀχρήστους θέσεις διὰ νὰ διατηρήσωμεν τὴν συνταγματικήν μας μονιμότητα. Ὁ ἀριθμὸς δὲν παίζει κανέναν ρόλον διὰ τὴν δαπάνην διότι ὅσον περισσότεροι εἶναι τόσον ὀλιγώτερους μῆνας θὰ ἐργασθοῦν. Ἑπομένως δὲν μεταβάλλεται τὸ ποσὸν τῶν οἰκονομιῶν τὰς ὁποίας ἀναφέρει ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ γενικοῦ λογιστηρίου. Νομίζω ὅτι ἡ πέτρα τοῦ σκανδάλου εἶναι ἕνας λογιστὴς ὁ ὁποῖος μένει ἐκτὸς θέσεως. Διὰ τοῦτον θὰ ἐπρότεινον εἰς τόν κ. συνάδελφον ἐκ Σύρου τὴν μεταβατικὴν διάταξιν ἡ ὁποία ὑποθέτω ὅτι θὰ τὸν ἱκανοποιῇ. «Κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ παρόντος. (ἀναγινώσκει). Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐὰν τυχὸν ὑπάρχει ἕνας ὑπάλληλος ὁ ὁποῖος χάνει τὴν θέσιν του, ἐφ’ ὅσον ἔχει τὰ προσόντα τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενα διευκολύνεται ἡ παραμονή του. Νομίζω ὅτι κατόπιν τῆς μεταβατικῆς αὐτῆς διατάξεως δὲν θὰ ὑπῆρχε ἀντίρρησις εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§200Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀντὶ τοῦ «δύναται» νὰ βάλετε «διορίζονται» διότι περὶ τῶν προσόντων δὲν ἔχετε παρὰ νὰ διαβάσετε τὸν παλαιὸν καὶ τὸν νέον μας νόμον καὶ θά ἴδετε ὅτι ἔχουν τὰ αὐτὰ προσόντα.

§201Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δέχομαι νὰ τεθῇ διορίζονται.

§202Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Νάξου ὅτι δὲν ἔχει ὁ λογιστὴς τὰ προσόντα.

§203Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ γίνῃ, ἀλλὰ σᾶς λέγω ὅτι ὁ λογιστὴς ὁ σημερινὸς εἶναι γραμματοδιδάσκαλος. Δὲν ἐνδιαφέρομαι ἐγὼ περὶ προσώπων.

§204Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἔλεγον δὲ ὅτι εἰς ἄλλην περίστασιν ἐγένετο τόση συζήτησις διὰ νὰ διατηρήσουν πρόσωπα τὰς θέσεις τὰς ὁποίας εἶχον πρότερον πῶς θὰ δημιουργήσετε σεῖς ὁ ἴδιος μίαν ἀνωμαλίαν μεγίστην. Μερικοὶ ἔχουν πολλὰ χρόνια καὶ ὅπως θὰ πάρουν σύνταξιν γιατί νὰ τοὺς βγάλωμεν νὰ πάρουν σύνταξιν καὶ νὰ μὴ μείνουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν;

§205Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἴμεθα σύμφωνοι νὰ βάλωμε διορίζονται.

§206Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διότι ἴσως θὰ γεννηθῇ καὶ ζήτημα καὶ θὰ πᾶμε εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἴσως ἑρμηνευθῇ, ὅτι δὲν εἶναι κατάργησις ἀλλὰ τροποποίησις τῆς θέσεως καὶ θὰ ἔχωμεν ζημίαν τοῦ δημοσίου. Θὰ συνίστων γενικώτερον εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δοθῇ μία ἰδιάζουσα προσοχὴ εἰς τὸ προϊὸν τῆς Ναξίας σμύριδος τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ καὶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ τὸν δημόσιον θησαυρόν, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ τρόπος νὰ ἀντικατασταθῇ ἡ ὑπεγγυότης, διότι τὰ χημικὰ μέσα, ἀνεξαρτήτως τῆς φυσικῆς σμύριδος, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν Τουρκίαν καὶ αἱ χημικαὶ ἐφευρέσεις αἱ ὁποῖαι γνωρίζετε πῶς προχωροῦν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφεύρουν μίαν χημικὴν σύνθεσιν ὥστε νὰ καταστρέψουν τελείως τὸ προϊὸν καὶ πρέπει νὰ τὸ ἔχωμεν ἐλεύθερον.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ συνόλου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «πεπὶ ὑποχρεώσεως εἰς πληρωμὴν τῆς δαπάνης ἐγκαταστάσεως τριφασικοῦ ρεύματος». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§209Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἔχει μερικὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι καθαρῶς γεγραμμένα οὕτως ὥστε νὰ ἀφήνουν ἄνευ συγχύσεως τὸν ἐνδιαφερόμενον. Καὶ πρῶτον διὰ τὰς μισθώσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο πρὸ τοῦ 1923. Λέγεται ὅτι ἐὰν τὸ πληρωνόμενον μίσθωμα εἶναι εὐτελές, μὴ ὑπερβαῖνον ἐπὶ οἰκιῶν τὸ δωδεκαπλάσιον τῆς κατὰ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1914 μισθωτικῆς ἀξίας, νὰ βαρύνεται ἐξ ὁλοκλήρου ὁ μισθωτής. Ἐν ᾗ ὅμως περιπτώσει τὸ πληρωνόμενον μίσθωμα διὰ τὰς μισθώσεις αὐτὰς εἶναι μεγαλείτερον τοῦ δωδεκαπλασίου τῆς μισθωτικῆς ἀξίας τῆς κατὰ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1914, τότε τὶ γίνεται; Ὑπάρχουν βεβαίως κατοικίαι τῶν ὁποίων τὸ μίσθωμα δὲν ὑπερέβη τὸ δωδεκαπλάσιον, ὑπάρχουν ὅμως ἄλλαι τῶν ὁποίων τὸ μίσθωμα ὑπερέβη τὸ δωδεκαπλάσιον καὶ ἔφθασεν ἴσως τὸ δεκαπενταπλάσιον. Διατὶ νὰ ὑποστῶσιν οἱ μισθωταὶ τῶν οἰκιῶν αὐτῶν τὴν μεγάλην αὐτὴν ζημίαν;

§210Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ διάταξις αὕτη πρόκειται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς νεωτέρας μισθώσεις, πάντως δὲ δὲν ὑπάρχει περίπτωσις καταβολῆς δυνάμει τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου μισθώματος ἀνωτέρου τοῦ δωδεκαπλασίου τοῦ 1914.

§211Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ὑπάρχουν πολλοὶ οἱ ὁποῖοι πληρώνουν μίσθωμα ἀνώτερον τοῦ δωδεκαπλασίου καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἀδίκημα εἰς αὐτούς.

§212Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κατὰ ποίαν περίπτωσιν πληρώνουν οἱ παλαιοὶ ἐνοικιασταὶ τὸ δωδεκαπλάσιον τοῦ μισθώματος τοῦ Δεκεμβρίου;

§213Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Εἶναι πολλοὶ οἱ ὁποῖοι πληρώνουν ἄνω τοῦ δωδεκαπλασίου, ὑποχωρήσαντες εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν ἰδιοκτητῶν.

§214Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ γνωρίζω συντελεστὴν διὰ τὴν στέγην μόνον δώδεκα ἐπὶ τοῦ ἐνοικίου τοῦ 1914.

§215Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι αἱ περισσότεραι οἰκίαι πληρώνουν ἄνω τοῦ δωδεκαπλασίου. Ἐὰν θέλετε νὰ ἀκολουθήσητε τὸ δίκαιον δεχθεῖτε νὰ τεθῇ ἡ διάταξις «πλὴν τῶν οἰκιῶν ὧν τὸ μίσθωμα ὑπερβαίνει τὸ δωδεκαπλάσιον». Ἀλλὰ συμβαίνει καὶ τὸ ἄλλο ἄδικον. Ὑποθέσατε ὅτι εἷς μισθωτὴς καταβάλλει καὶ τὰς τριάντα ἕξ δόσεις καὶ ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ αἴρεται τὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ ὑποχρεοῦται νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ μίσθιον, ἀλλὰ ἐπλήρωσε δέκα χιλιάδας δραχμῶν διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ τριφασικοῦ ρεύματος. Εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπάγῃ εἰς ἄλλην οἰκίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἢ δὲν θὰ ἔχῃ ἀρχίσει ἡ ἐγκατάστασις ἢ δὲν θὰ ἔχῃ συμπληρωθῆ αὕτη, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώσῃ καὶ ἐκεῖ;

§216Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὴν νέαν οἰκίαν θὰ ὑπάγῃ κατόπιν ἐλευθέρας μισθώσεως· καὶ ὅπου ὑπάρχει ἐλευθέρα μίσθωσις ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει ὑποχρέωσις πρὸς καταβολὴν δαπάνης διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ρεύματος.

§217Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἀλλὰ λέγεται εἰς τὸ νομοσχέδιον ὅτι, ὅταν ὁ προηγούμενος μισθωτὴς δὲν ἔχει συμπληρώσει τὰς δόσεις εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ τὰς πληρώσῃ ὁ νέος μισθωτής.

§218Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς ποῖον ἄρθρον λέγεται αὐτό; Ἔχομεν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 3 ἡ ὁποία λέγει «ἐὰν ὁ μισθωτὴς καταλίπῃ τὸ μίσθιον πρὸ τῆς ἐξοφλήσεως τῆς ὡς ἄνω ἐγκαταστάσεως, ἀπαλλάσσεται πάσης πρὸς τὸν ἐνεργήσαντα ταύτην ὑποχρεώσεως»· καὶ ἐν τέλει ὅτι ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ εὐθύνεται μόνον ὁ ἰδιοκτήτης.

§219Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐὰν ἐνοικιασθῇ ἀπὸ ἕναν ἄλλον, δὲν θὰ εὐθύνεται ὁ νέος ἐνοικιαστής;

§220Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἀφορᾷ ἡ πληρωμὴ τὸν νέον ἐνοικιαστήν. Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει περὶ τῶν μισθώσεων αἱ ὁποῖαι εἶχον παραταθῇ δυνάμει τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἀφοῦ τὸ ἐνοικιοστάσιον λήξῃ ὅτι μένει θὰ τὸ πληρώσῃ ὁ ἰδιοκτήτης, δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ τεθῇ ἄλλη διάταξις.

§221Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Λόγῳ τῆς ἡμερομηνίας εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθουν ζημίαι.

§222Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὴν ἡμερομηνίαν τὴν ἀναφέρωμεν, διότι ἀπὸ τοῦ 1923 ἤρχισαν νὰ συνομολογοῦνται μισθώσεις μὲ μεγαλείτερα μισθώματα.

§223Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ μισθωτὴς μιᾶς οἰκίας νὰ πληρώσῃ ἐν διαστήματι μιᾶς τριετίας ὅλην τὴν δαπάνην τῆς ἐγκαταστάσεως ἡ ὁποία θὰ ἀνέλθῃ εἰς δέκα πέντε χιλιάδας δραχμῶν;

§224Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Γνωρίζετε ὅτι τὰ ἐνοίκια τὰ καθοριζόμενα διὰ τοῦ ἐνοικιοστασίου εἶναι εὐτελέστατα, ὥστε εἶναι ἐνδεδειγμένον νὰ ὑποστῇ τὴν δαπάνην ὁ μισθωτὴς ὁ ὁποῖος καὶ θὰ ἀπολαύσῃ τὸν καλλίτερον φωτισμόν.

§225Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Εἶναι μεγάλη ἡ δαπάνη. Πρέπει νὰ ὑπολογίσητε τέσσαρας χιλιάδας δραχμῶν κατὰ δωμάτιον, συνεπῶς εἶναι μία δαπάνη κολοσσιαία ἡ ὁποία ἐνδέχεται νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὸν ἐνοικιαστήν, δὲν πιστεύω δὲ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ ἐπιδιώκεται ἐκδίκησις κατὰ τῶν ἐνοικιαστῶν διὰ τὸν λόγον ὅτι οὗτοι ὠφελήθησαν ἐκ τοῦ ἐνοικιοστασίου πρὸς ζημίαν τῶν ἰδιοκτητῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ ἐκδικηθῶμεν τὸν ἐνοικιαστὴν καὶ νὰ τὸν ἀναγκάσωμεν νὰ πληρώσῃ τὴν ἀξίαν τῆς δαπάνης. Εἶναι δίκαιον νὰ εἴπωμεν ὅτι θὰ πληρώσῃ ὁ ἰδιοκτήτης ἢ ὁ ἐνοικιαστὴς εἰς τριάντα ἓξ δόσεις. Ἀλλ’ ἐὰν φύγῃ ὁ ἐνοικιαστὴς μέχρι τοῦ πέρατος τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ ἔχει πληρώσει ὅλας τὰς δόσεις, νὰ δικαιοῦται νὰ πληρωθῇ ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην τὰς δόσεις ἐκείνας τὰς ὁποίας δὲν ἐξεμεταλλεύθη ἀκόμη. Θὰ ἦτο ἑπομένως ἐνδεδειγμένη ἐν προκειμένῳ νὰ καθορισθῇ ἡ ζωὴ τῆς ἐγκαταστάσεως εἰς χρόνον μιᾶς δεκαετίας νὰ κατανεμηθῇ ἡ δαπάνη εἰς ἀναλόγους δόσεις καὶ ὁ μισθωτὴς νὰ ὑποχρεοῦται εἰς τὴν πληρωμὴν μόνον τῶν δόσεων τῶν ἐτῶν κατὰ τὰ ὁποῖα ἐξεμεταλλεύθη τὴν ἐγκατάστασιν. Ἐὰν ὁ μισθωτὴς φύγῃ μετὰ τὸ πρῶτον ἔτος, νὰ πληρώσῃ ὁ ἰδιοκτήτης τὰς ὀκτὼ δόσεις καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Οὕτω θὰ πληρώσῃ ὁ ἰδιοκτήτης ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπὶ πλέον κατέβαλεν ὁ μισθωτὴς καὶ θὰ τὸ πληρώσῃ εὐχαρίστως, διότι ὁ μισθωτὴς ἀναχωρῶν θὰ τοῦ ἀποδώσῃ τὴν οἰκίαν του. Νομίζω ὅτι αὐτὸ θὰ ἦτο μία δικαία λύσις: Νὰ ὁρίσητε τὴν ζωὴν τῶν ἐγκαταστάσεων δεκαετῆ καὶ κατόπιν αὐτῆς θὰ πληρώσῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν 36 δόσεις καὶ κατόπιν ὅταν ἀναχωρήσῃ, νὰ ὑπολογίσῃ πόσα ἔτη διήνυσεν ἐντὸς τῆς οἰκίας καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κατηνάλωσε νὰ τὰ κρατήσῃ νὰ πληρώσῃ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τὰ ὑπολειπόμενα.

§226Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διὰ τοὺς παλαιοὺς μισθωτὰς δηλαδή.

§227Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Μάλιστα διὰ τοὺς παλαιούς.

§228Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) Πληρώνουν δηλαδὴ μεγάλα ἐνοίκια οἱ παλαιοί;

§229Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν τὸ γνωρίζω.

§230Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ ἰσχὺς τοῦ ἐνοικιοστασίου εἶναι μέχρι τῆς 31)8)1930 καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέλος καὶ δὲν ὑπολείπεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου εἰ μὴ διάστημα 4–5 μηνῶν ἐφαρμογῆς αὐτοῦ. Ἡ ἄποψις ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, εἶναι ἡ ἑξῆς: Αἱ παλαιαὶ μισθώσεις εἶναι ἀντὶ εὐτελεστάτων μισθωμάτων. Ὁ ἰδιοκτήτης δὲν εἶναι διατεθειμένος νὰ πληρώσῃ τίποτε καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ δὲν εἶναι δίκαιον νὰ στερήσωμεν ὁλόκληρα τμήματα τῆς πόλεως τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ νέου τριφασικοῦ ρεύματος. Δὲν νομίζω ὅτι τὸ βάρος τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἰς τὸν μισθωτὴν εἶναι μέγα.

§231Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι δίκαιον ὁ ἰδιοκτήτης νὰ καταβάλῃ τὴν δαπάνην, ἀλλ’ ὁ ἐνοικιαστής· καὶ νὰ λογαριάσῃ ἔπειτα πόσην κατανάλωσιν ἔκαμε τῆς χρήσεως αὐτῆς καὶ θεωρητικῶς καὶ εἰς τὴν πρᾶξιν, νὰ διαιρεθῇ εἰς 10 δόσεις καὶ ὅταν θὰ φύγῃ νὰ τὰ λάβῃ ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην ὀπίσω, ἀφοῦ δὲν τὰ κατηνάλωσεν ὥστε καὶ ὁ ἰδιοκτήτης νὰ τὸν διώξῃ εὐχαρίστως καὶ ὁ ἐνοικιαστὴς νὰ ἱκανοποιηθῇ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν προδικάζεται καὶ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Μὲ αὐτό τὸ ὁποῖον λέγετε κἄτι τι εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ὁποῖον ἀκόμη δὲν γνωρίζετε ἄν θὰ γίνῃ.

§232Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Χρηστομάνου εἶναι ἀπολύτως λογικὴ καὶ δικαία. Ἀφοῦ θὰ γίνῃ μία ἐγκατάστασις εἰς κτῆμα τρίτον, εἰς κτῆμα τοῦ ἰδιοκτήτου τὴν ἐγκατάστασιν αὐτὴν τοῦ φωτισμοῦ ἔπρεπε βεβαίως νὰ τὴν ἐπλήρωνεν ὁ ἰδιοκτήτης. Ἀλλὰ κατόπιν τὴν ἐνοικιοστασιακῶν μισθώσεων, ὀρθῶς λαμβάνεται μέτρον ὥστε νὰ ὑποστῇ ἀνάλογον δαπάνην καὶ ὁ μισθωτὴς καὶ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Χρηστομᾶνος ὅτι τὴν δαπάνην αὐτὴν πρέπει νὰ τὴν διαιρέσητε ἀναλόγως τῆς χρήσεως. Καὶ τὸ νομοσχέδιον ἔχει αὐτὴν τὴν βάσιν, ὅτι δηλαδὴ ἐνόσῳ παραμένει ὁ μισθωτής· ἀλλὰ θέλετε νὰ τὴν ἀποσβέσητε εἰς τρία ἔτη, ἐνῷ δὲν εἶναι τρία ἔτη ἀλλὰ 9 ἔτη. Δὲν γνωρίζω τὸ ζήτημα αὐτό, διότι εἶναι ζήτημα μηχανικοῦ ὑπολογισμοῦ. Ἀλλὰ ὁ νόμος αὐτὸς πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπὸ σήμερον καὶ ἐφεξῆς. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ ἐνοικιοστασίου εἶναι ἐκκρεμές· ἕως ὅτου ὅμως αὐτὸ γίνῃ, ἀμφιβάλλω ἂν θὰ ἔχῃ λυθῆ τὸ ζήτημα τοῦ ἐνοικιοστασίου. Νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθότερον τοῦτο νὰ κανονισθῇ συμφώνως μὲ τὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ συμφώνως μὲ τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις σχετικῶς πρὸς τὸ ἐνοικιοστάσιον. Διότι ὡς ὑποτίθεται, σήμερον θὰ πληρώσῃ τὰς δαπάνας ὁ ἰδιοκτήτης ἐν τῷ συνόλῳ, διότι δὲν πιστεύω ἡ ἑταιρεία νὰ τὰς δέχηται κατὰ δόσεις, 36 δόσεις. Διότι θὰ μεταβῇ σήμερον νὰ πληρώσῃ ὁ μισθωτὴς μίαν δόσιν, τὴν ὁποίαν θὰ ὀφείλῃ νὰ πληρώσῃ διὰ τρεῖς ἐγκαταστάσεις τὰς ὁποίας δὲν θὰ ἀπολαύσῃ, εἰ μὴ ἴσως μόνον διὰ 10 ἡμέρας. Ἔπειτα δὲν ἔχετε κανονίσῃ πόσαι εἶναι αἱ δαπάναι. Λέγετε σεῖς ὅτι εἶναι 4–5 χιλιάδες, ἀλλ’ ὡς ἤκουσα ἀπὸ τὸν κ. Χρηστομᾶνον, ὁ ὁποῖος ἦτο μέχρι σήμερον ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, εἶναι πολὺ μεγαλείτεραι. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν νὰ μὴ ἐπείγεσθε εἰς τὴν ψήφισιν νὰ τὸ ἀναβάλωμεν διὰ μερικὰς ἡμέρας.

§233Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ πληροφορία ἡ ὁποία ἀναφέρεται ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, ὅτι ἡ δαπάνη θὰ ἀνέλθῃ εἰς 4–5 χιλ. δραχμῶν εἶναι πληροφορία τῆς τεχνικῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας.

§234Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρέπει εὐθὺς ἀμέσως νὰ πεισθῆτε ὅτι ἡ πληροφορία αὐτὴ εἶναι ἐντελῶς ἀμελέτητη. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι αὐτὴ ἡ δαπάνη διὰ σπίτι 10 δωματίων;

§235Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι, διὰ τὸν συνήθη τύπον οἰκιῶν. Ὑπολογίζεται ἐγκατάστασις 5– 6 φώτων. Ἐκ τῆς ἀναβολῆς δὲν θὰ προκύψῃ λύσις καλλιτέρα. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται: Δὲν θὰ ρυθμισθῇ τὸ πρᾶγμα ἐφ’ ὅσον τὰς 36 δόσεις ἠναγκάσθημεν νὰ διανείμωμεν; Πρέπει κἄποιος νὰ πληρώσῃ εἰς 36 δόσεις. Διατί ἡ ἑταιρεία νὰ μὴ πληρώνεται τὴν δαπάνην αὐτήν;

§236Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐὰν ἓν ἔτος ὁλόκληρον ἀναβληθῇ ἡ δαπάνη παραπονεῖται ἡ ἑταιρεία. Πρέπει νὰ ρυθμισθῇ ἡ κατάστασις.

§237Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ καταβάλῃ ὁ μισθωτὴς ὅπως εἶναι διατυπωμένον τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἐν ᾗ περιπτώσει φύγῃ, νὰ λαμβάνῃ ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην τὸ ἀνάλογον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑπολογισμοῦ ὅτι ἡ διάρκεια τῆς ἐγκαταστάσεως εἶναι δεκαετής.

§238Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ τὸν κ. Χρηστομᾶνον νὰ διατυπώσῃ ἐγγράφως τὴν πρότασίν του καὶ νὰ τὴν παραδώσῃ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης πρὸς μελέτην.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ μέχρι τῆς διατυπώσεως τῆς προτάσεως τοῦ κ. Χρηστομάνου, καὶ ἀναβάλλεται ἡ περαιτέρω συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας ψηφισθέντος σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12)15 Ἰουνίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἑρμηνείας τοῦ νόμου 2387 περὶ προστασίας τῆς πνευματικῆς ἰδιοκτησίας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας ψηφισθέντος σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 3 Ὀκτωβρίου 1924 Ν. Δ. «περὶ ἑρμηνείας τῆς παραγράφου 7 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 3167 περὶ ἀποδοχῶν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 16 Ἰουλίου— 8 Αὐγούστου 1926 «περὶ πληρωμῆς καθυστερουμένων δαπανῶν ἐξωτερικῆς διακοσμήσεως τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως τῆς ὑπὸ τοῦ Ἰωάννου Κ. Μαρούδη κληροδοτηθείσης περιουσίας πρὸς εὔρυνσιν καὶ διαρρύθμισιν τοῦ εἰς Παραλίαν Ἄστρους διδακτηρίου καὶ μικτοῦ διταξίου δημοτικοῦ σχολείου». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4367 περὶ τῶν Διδασκαλείων τῶν Νηπιαγωγῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§240Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀποφάσει τῆς Βουλῆς νὰ διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς μέχρι τῆς μεταπροσεχοῦς Δευτέρας. Τάσσεται προθεσμία εἰς τὰς κοινοβουλευτικὰς ἐπιτροπὰς μέχρι τοῦ μεταπροσεχοῦς Σαββάτου ὅπως ὑποβάλλουν τὰς ἐκθέσεις των ἐφ’ ὅλων τῶν ἐκκρεμῶν ἐνώπιον αὐτῶν σχεδίων νόμων, περιλαμβανομένων καὶ τῶν μέχρι σήμερον ὑποβεβλημένων. Παρερχομένης τῆς προθεσμίας ταύτης τὰ νομοσχέδια θέλουσιν ἐγγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερισίαν Διάταξιν καὶ ἄνευ τῶν ἐκθέσεων τῶν ἁρμοδίων ἐπιτροπῶν.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτονται αἱ ἐργασίαι διὰ τὴν μεταπροσεχῆ Δευτέραν. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ νά κυρώσω τὰ πρακτικά.

§242ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν μεταπροσεχῆ Δευτέραν 10 Μαρτίου καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 9 μ. μ.)