1930.02.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 40η

ΠΕΜΠΤΗ 20 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1930

Προεδρία Αʹ. Ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 4.30 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ ὑποδικοκατάδικοι ἐπανορθωτικῶν φυλακῶν Πρεβέζης καὶ ἀγροτικῶν φυλακῶν Βίδου Κερκύρας αἰτοῦνται ὅπως χαρισθῇ τὸ ὑπόλοιπον τῆς ποινῆς των, λόγῳ τῶν ἑορτῶν τῆς ἑκατονταετηρίδος. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαθανάσης καταθέτει αἴτησιν τοῦ Συνδέσμου ὑποδηματοποιῶν καὶ καταστηματαρχῶν γενικῆς ὑποδήσεως Αἰτωλικοῦ, δι’ ἧς οὗτοι ζητοῦν ἢ τὴν ἀπαγόρευσιν λειτουργίας τῶν ὑποδηματομηχανῶν ἢ τὴν ἀποζημίωσίν των. —Ὁ αὐτὸς κ. βουλευτὴς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας Μοναστηρακίου, Θησείου κ. λ. π., συνοικιῶν διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς τὴν συνοικίαν Μακρυγιάννη. —Οἱ συνεταιρισμοὶ Λευκάδος διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι αὔξησιν τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου οἴνου πρὸς ὄφελος τοῦ ΤΑΟΛ καὶ παρακαλοῦν ὅπως ἐπισπευθῇ αὕτη. —Ἡ Σιωνιστικὴ θρησκευτικὴ ὀργάνωσις Μιζραχὴ τῆς Ἑλλάδος παρακαλεῖ ὅπως ἐξαιρεθῇ τῆς Κυριακῆς ἀργίας. —Τὸ Κοινοτικὸν συμβούλιον Καλαβρύτων διαμαρτύρεται κατὰ πάσης ἀπαλλοτριώσεως περιουσιῶν ἱερῶν Μονῶν Λαύρας καὶ Μεγάλου Σπηλαίου. —Τὸ Δημοτικὸν συμβούλιον Τρικκάλων παρακαλεῖ ὅπως διαταχθῇ ἡ ἔναρξις τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Τρικκάλων– Καρδίτσης–Ἀγρινίου ἐκ τῆς πόλεως Τρικκάλων. — Ὁ Πρόεδρος τοῦ συνεταιρισμοῦ Στυλίδος αἰτεῖται τὴν μείωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἅλατος τοῦ χρησιμοποιημένου διὰ τὸ ἁλάτισμα τῶν ἐγαιῶν. —Ὁμὰς δικαιούχων ἀποζημιώσεως Θεσσαλονίκης αἰτεῖται ἢ τὴν αὔξησιν τοῦ ἀρχικῶς ἐπιδικασθέντος ποσοῦ ἢ τὸν περιορισμὸν ἐφ’ ὅλων κατ’ ἀναλογίαν. — Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος «Ἑρμῆς» Πατρῶν αἰτεῖται ὅπως ὁ ἑορτασμὸς τῆς ἑκατονταετηρίδος γίνῃ τὴν 22αν Μαρτίου ἡμέραν ἐνάρξεως τοῦ ἀγῶνος τῆς Ἀνεξαρτησίας. — Ὁ Διδασκαλικὸς Σύνδεσμος Κοζάνης παρακαλεῖ ὅπως υἱοθετηθῶσι τὰ αἰτήματα τῆς Διδασκαλικῆς ὁμοσπονδίας. — Οἱ ἐκκαθαρισταὶ Τραπέζης Μεσσηνίας αἰτοῦνται ὅπως διὰ τοῦ ψηφισθησομένου τῆς Τραπέζης Μεσσηνίας χαρακτηρισθῇ αὕτη ὡς νομικὸν πρόσωπον δημοσίου δικαίου. — Ὁ Γεωργικὸς συνεταιτερισμὸς ἀποκαταστάσεως Γιδᾶ αἰτεῖται τὴν ἐπίσπευσιν τῆς τακτοποιήσεως τοῦ ζητήματος ἀγροκτήματος Γιδᾶ. — Τὸ Σωματεῖον ἁλιέων οἱ «Δώδεκα Ἀπόστολοι» Θεσσαλονίκης καὶ πέριξ ζητεῖ τὴν κατάργησιν ἢ μείωσιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἰχθύων καὶ τὴν σύστασιν ταμείου προστασίας τῶν κατ’ ἐπάγγελμα ἁλιέων. —Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Μουδανίων αἰτεῖται τὴν τιμωρίαν τοῦ δασονόμου Ἄστρους ὡς ἀσεβῶς συμπεριφερθέντος πρὸς τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον. — Ἡ Ἕνωσις τῶν ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θρᾴκῃ ἀνταλλαξίμων τέως δημοσίων ὑπαλλήλων Τουρκίας ὑποβάλλει διάφορα αἰτήματα ἐπὶ τῆς τροποποιήσεως τοῦ ψηφιζομένου νόμου 4097. — Ἡ κοινότης Μαρωνείας Κρήτης διαμαρτύρεται διὰ τὴν συγχώνευσιν τῶν ἐφεδρικῶν ταμείων Κρήτης μετὰ τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης. —Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης Λαγκαδᾶ παρακαλεῖ ὅπως ἀνασταλῇ ἡ εἴσπραξις χρεῶν ἐποικισμοῦ. — Ἡ κοινότης Χρυσοῦ Εὐρυτανίας ὑποβάλλει ἀναφορὰν σχετικὴν μὲ τὴν ὁδὸν Ἀγρινίου–Καρπενησίου– Καρδίτσης. — Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος καὶ τὸ Ἐπιμελητήριον Καλαμῶν αἰτοῦνται τὴν παροχὴν διευκολύνσεων διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν φόρων παρελθουσῶν χρήσεων. — Οἱ καπνεργάται «Τσιμπιλάδες» Ἀγρινίου ζητοῦν τὴν μὴ ἐξαγωγὴν ἀνεξεπεργάστου καπνοῦ ἢ τὴν ἀποζημίωσίν των ἐκ μέρους τῶν καπνοβιομηχάνων. — Ἡ Ἕνωσις ἐργατῶν οἰκοδομῶν καὶ οἰκοδομησίμων ὑλῶν Δράμας αἰτεῖται τὴν ἐπίλυσιν τῶν ἐν αὐτῇ διαλαμβανομένων αἰτημάτων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Τζερμιᾶς καταθέτει αἴτησιν τῶν κοινοτήτων καὶ ἰατρῶν τοῦ τέως δήμου Μακρυνείας, δι’ ἧς οὗτοι αἰτοῦνται τὴν χορήγησιν ἀδείας ἐξασκήσεως ἐπαγγέλματος εἰς τὸν πρὸ 15ετίας ἐξασκοῦντα τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ὀδοντοϊατροῦ κ. Σ. Κοτελόπουλον. — Ἡ Ἀμερικανικὴ Περίθαλψις τῆς ἐγγὺς Ἀνατολῆς αἰτεῖται τὴν παροχὴν δασμολογικῶν εὐκολιῶν. —Ἀποστρατευθέντες ἀξιωματικοὶ Χωροφυλακῆς δυνάμει τοῦ νόμου 4191 ὡς συνεπληρώθη διὰ τοῦ νόμου 4247 ὑποβάλλουσι προσθήκην εἰς τὸ 4ον ἄρθρον τοῦ ὑπὸ ψήφισιν σχεδίου νόμου περὶ ἀρχαιότητος ἀξιωματικῶν. —Ὁ Ἐλαιουργικὸς Συνεταιρισμὸς Ἀλατίνης διαμαρτύρεται κατὰ τῶν ἐνεργειῶν τῶν κοινοτήτων Πηλίου, στρεφομένων κατὰ τῆς ἐλευθέρας ἐμπορίου τῶν ἐλαιῶν. —Ἐπιτροπὴ καταθετῶν Τραπέζης Μεσσηνίας ὑποβάλλει σχετικὰς τροποποιήσεις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς Τραπέζης Μεσσηνίας. —Ἡ Ἕνωσις Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Λαγκαδᾶ αἰτεῖται τὴν ὁριστικὴν ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων ἐπὶ ἀνταλλαξίμων. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαθανάσης καταθέτει αἴτησιν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Ἅγιος Ἰωάννης Κοινότητος Κονίτσης Τριχωνίδος, δι’ ἧς οὗτοι αἰτοῦνται τὸν διορισμὸν διδασκάλου ἐν τῷ χωρίῳ των. —Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1929 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3454 κλπ. περὶ συστάσεως ταμείου Προνοίας Ἰδιοκτητῶν Αὐτοκινήτων Λεωφορείων» 2) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ εἰδικοῦ Ταμείου Μονίμων Ὁδοστρωμμάτων Ἀθηνῶν κειμένων διατάξεων, καὶ 3) «Περὶ συστάσεως Εἰδικοῦ Ταμείου ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Δόστος τοῦ τέως δήμου Ταμυνέων τῆς Καρυστίας». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελέσεως ὀχυρωματικῶν ἔργων». Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως Ταμείου Ἀσφαλίσεως τοῦ Ὀρθοδόξου Ἐφημεριακοῦ Κλήρου τῆς Ἑλλάδος». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2948 περὶ προαγωγῆς τῆς βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κολιαλέξης ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ σειρᾶς ἀρχαιότητος τῶν Ἀξιωματικῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Γκότσης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χρηματιστηρίων ἐμπορευμάτων καὶ ἐμπορομεσιτῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Βερδέλης ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταστάσεως παθόντων ἐν πολέμῳ Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν». Ὁ κ. Γ. Σίδερης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ἀποδημίας καὶ μεταναστεύσεως καὶ περὶ διαβατηρίων διατάξεων». Οἱ κ.κ. Ν. Ἀβραὰμ (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) Δ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Γ. Σίδερης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ αὐτοκινήτων κυκλοφορίας αὐτῶν καὶ ὑποχρεώσεων τῶν ὁδηγῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἱδρύσεως Σανατορίου ἐν Εὐβοίᾳ». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 16 Ἰουλίου 8 Αὐγούστου 1926 περὶ πληρωμῆς καθυστερουμένων δαπανῶν ἐξωτερικῆς διακοσμήσεως τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων». 2) «Περὶ διαθέσεως τῆς ὑπὸ τοῦ Ἰωάννου Κ. Μαρούδη κληροδοτηθείσης περιουσίας πρὸς εὔρυνσιν καὶ διαρρύθμισιν τοῦ εἰς Παράλιον Ἄστρους διδακτηρίου τοῦ μικτοῦ διταξίου δημοτικοῦ σχολείου», καὶ 3) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4367 περὶ Διδασκαλείων καὶ Νηπιαγωγῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως ἅλατος διὰ βιομηχανικὴν καὶ γεωπονικὴν χρῆσιν». Ἀνακοινῶ τὸ κάτωθι ἔγγραφον τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ. (ἀναγινώσκει). Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὡς ἄνω ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Φίλιου, ἔχομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσωμεν, ὅτι ἐκ τῆς ἐνεργηθείσης κατ’ Ὀκτώβριον τοῦ 1925 προανακρίσεως διὰ τὴν ἐξόντωσιν τῆς λῃστοσυμορίας Γιαγκούλα– Μπαμπάνη δὲν διεπιστώθη περίπτωσις δικαιολογοῦσα τὴν ἀπονομὴν ἠθικῆς ἢ ὑλικῆς ἀμοιβῆς εἰς τὸν ἐνωμοτάρχην Κοτάκην Ἀθανάσιον. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὑποβληθέντα εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς παράπονα διὰ τὴν μὴ ἀπονομὴν ἠθικῆς ἀμοιβῆς οὐδεμία παρὰ τοῦ ἀρχηγείου διετάχθη σχετικὴ ἐνέργεια καθ’ ὅσον οὔτε ἐν τῇ σχετικῇ δικογραφίᾳ βάσει τῆς ὁποίας ἀπενεμήθησαν αἱ ἀμοιβαὶ ἀναφέρεται δρᾶσις τις τοῦ ὑπαξιωματικοῦ τούτου, οὔτε καὶ μετὰ τὴν ἀπονομὴν τῶν ἠθικῶν ἀμοιβῶν ὑπέβαλε ἀμέσως ἀλλὰ μετὰ τριετίαν ὅλην παράπονα ὥστε, νὰ δοθῇ ἀφορμὴ ἐπανεξετάσεως τῆς ὑποθέσεως. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς ὑπαλλήλων τοῦ ἐν Πάτραις ὑποκαταστήματος τῆς ὑπὸ διάλυσιν Τραπέζης Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§3Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Οἱ ὑπάλληλοι τῆς διαλυομένης Τραπέζης Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑποβάλλουσι μίαν ἀναφορὰν διὰ τῆς ὁποίας παρακαλοῦσι νὰ ληφθῇ μέριμνα δι’ αὐτούς. Πρόκειται περὶ ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ἐξέλεξαν ἕνα ἐπάγγελμα τὸ ὁποῖον καὶ μίαν κοινωνικὴν θέσιν ἐξησφάλισεν εἰς αὐτοὺς καὶ μίαν ἀξιοπρεπῆ σταδιοδρομίαν. Εὑρέθησαν ἐξαίφνης εἰς τὴν κατάστασιν ν’ ἀντιμετωπίσωσι τὸ ζήτημα τῆς ζωῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἤδη ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ὀργανώσεως δύο Τραπεζῶν κρατικῶν νομίζω ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ λάβῃ μέριμναν καὶ προστατεύσῃ αὐτοὺς χρησιμοποιοῦσα τούτους εἰς τὴν ἐκδοτικὴν καὶ ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἐφ’ ὅσον μάλιστα οὗτος εἶναι πεπειραμένος. Ἂς ἀπευθυνθῇ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως σχετικὴ σύστασις εἰς τὰς Τραπέζας ταύτας.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάρκου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§5Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὑποστηρίζων τὴν αἴτησιν τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς Τραπέζης τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἰς τὰς Πάτρας ἐπιλαμβάνομαι τῆς εὐκαιρίας νὰ θίξω καὶ τὸ ζήτημα τῶν λοιπῶν ὑπαλλήλων τῆς Τραπέζης Βιομηχανίας καὶ τῶν ὑπαλλήλων τῆς ἑταιρείας Ἀλεξοπούλου εἰς τὰς Πάτρας.

§6Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δι’ ὅλους τέλος πάντων θὰ ἐπεμβαίνει τὸ Κράτος.

§7Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὄχι. Θὰ ἴδητε πόσον λογικὴ εἶναι ἡ σύστασις. Ἐρρίφθησαν εἰς τοὺς δρόμους 300 ἄνθρωποι. Εἰς τὰς δύο νέας Τραπέζας, Ἐκδοτικὴν καὶ Ἀγροτικὴν νὰ γίνῃ μία παράκλησις ὅπως κατὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ προσωπικοῦ των, προτιμῶσιν μεταξὺ ὑποψηφίων ἐχόντων τὰ αὐτὰ προσόντα τοὺς ἐκ τῶν ἐν λόγῳ ἐπιχειρήσεων προερχομένους.

§8Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Διετύπωσα ἤδη θερμὴν παράκλησιν πρὸς τὰς Τραπέζας ταύτας ὅπως κατὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ προσωπικοῦ των προτιμῶσι τοὺς δεδοκιμασμένους ὑπαλλήλους τῶν διαλυομένων Τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων ἢ καὶ τῶν ἀτυχησάντων. Πέραν τῶν συστάσεων τούτων οὐδὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ὡς γνωστόν, δεσμεύεται ὑπὸ τοῦ νόμου καὶ ὑποχρεοῦται νὰ κάμῃ διαγωνισμὸν διὰ τὴν πρόσληψιν τῶν ὑπαλλήλων. Ἂς προσέλθουν ἑπομένως οἱ ἀργοῦντες ὑπάλληλοι εἰς διαγωνισμὸν ὅταν προκηρυχθῇ τοιοῦτος.

§9Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ συστήσωμεν εἰς τὰς Τραπέζας νὰ πάρουν περισσότερον προσωπικόν, ἀπ’ ὅσον χρειάζονται Ἐφ’ ὅσον βεβαίως ὑπάρχουν κεναὶ θέσεις, νὰ προτιμοῦν αὐτούς, παρὰ πάνω δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ τίποτα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων Δράμας.

§11Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Οἱ ἰδιωτικοὶ ὑπάλληλοι Δράμας κύριε ὑπουργέ, παραπονοῦνται ὅτι αἱ ἐκεῖ Ἀνώνυμοι Ἑταιρεῖαι καὶ ἐπιχειρήσεις καταστρατηγοῦσαι τὸν νόμον 2112 περὶ προστασίας ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων, δὲν προσλαμβάνουσι μονίμους τακτικοὺς ὑπαλλήλους, ἀλλὰ περιορίζονται εἰς ἡμερομισθίους ὑπαλλήλους, ὥστε διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ νὰ ματαιώσουν κάθε εὐθύνην τὴν ὁποίαν φέρουν διὰ τὴν περίπτωσιν καταγγελίας τῆς συμβάσεως. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται ἐκεῖ, ὄχι μόνον πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου εἶναι ἀντίθετον, ἀλλὰ καὶ πρὸς αὐτὸ τὸ ἠθικὸν αἴσθημα, διότι αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ἠθέλησε ὁ νόμος νὰ ῥυθμίσῃ. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαια τὰ παράπονα αὐτῶν.

§12Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Νομίζω ὅτι ἄλλη εἶναι ἡ ἀξίωσις τῶν ὑπαλλήλων καὶ ὄχι αὐτὴν ποὺ λέτε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰς τὸ εἰσαχθησόμενον κατ’ αὐτὰς εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον λαμβάνεται πρόνοια ὅπως παρέχεται εἰς τὸ δικαστήριον τό δικαίωμα νὰ κρίνῃ κάπως εὐρύτερον τὴν ἰδιότητα τοῦ ὑπαλλήλου καίτοι διὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου 2112 ἔχει παρασχεθῇ τοιοῦτον δικαίωμα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Χριστούλας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§14Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ ὀδοντοϊατροῦ Γ. Ξενάκη.

§16Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς. Ὁ Ξενάκης οὗτος τὴν Κρήτην καταγωγὴν εἶχε μεταβῇ εἰς Μικρὰν Ἀσίαν καὶ εἶχε λάβῃ πτυχίον ὀδοντοϊατροῦ παρὰ τῶν Τουρκικῶν ἀρχῶν. Τὸ ἐπάγγελμα τοῦτο εἶχε ἐξασκήσει μέχρι τοῦ 1912 ὁπότε ἐξεράγει ὁ Ἑλληνοβουλγαρικὸς πόλεμος καὶ δι’ ὃν ἔσπευσεν εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ παράσχῃ τὰς ὑπηρεσίας του. Κατόπιν κατῆλθεν εἰς τὴν Κρήτην μετὰ τὸ πέρας τοῦ πολέμου καὶ ἐξηκολούθησεν ἀσκῶν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ὀδοντοϊατροῦ. Ὅτε ἐγένετο ὁ Μικρασιατικὸς πόλεμος ἔσπευσε πάλιν καὶ ἠκολούθησε τὸν Ἑλληνικὸν Στρατόν, περιποιούμενος δωρεὰν τοὺς στρατιώτας καὶ ἀξιωματικούς. Λήξαντος δὲ τοῦ Μικρασιατικοῦ πολέμου, ἐπανῆλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐξήσκει τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ὀδοντοϊατροῦ ἐπιτυχέστατα. Σήμερον δυνάμει τοῦ νόμου 4336 τοῦ ἀπαγορεύεται νὰ ἐξασκήσῃ τὸ ἐπάγγελμά του. Ἔχει ἐξοδεύσει 100 χιλιάδας δι’ ἀγορὰν ἐργαλείων, δηλαδὴ ὅλην του τὴν περιουσίαν, ἔχει πολλὰ τέκνα καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ συντηρηθῇ ἄλλως. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν εἰς τὸν νόμον 4336 νὰ προστεθῇ παράγραφος διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἐπιτρέπεται εἰς ἐκεῖνον ποὺ ἐξήσκησεν ἐπὶ 14 ἔτη τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ἰατροῦ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐνασκῶν αὐτό. Εἶναι 28 ἐτῶν ἄνθρωπος, κ. Πρόεδρε, καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο.

§17Α. ΠΑΠΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Γνωρίζω τὴν ἀναφοράν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ κύριος αὐτὸς ἔχει δίκαιον, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου ὑπάρχει ὁ νόμος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν καταπατήσωμεν. Ὁ νόμος δὲ λέγει, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ἐξασκήσεως εἰς μέρη ὅπου δὲν ὑπάρχουν διπλωματούχοι. Νομίζω ὅτι τὸ καλλίτερον ποὺ ἔχει νὰ κάμῃ, εἶναι νὰ ὑπάγῃ νὰ ἐξασκήσῃ τὸ ἐπαγγελμά του ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχουν διπλωματοῦχοι ὀδοντοϊατροί. Δὲν εἶναι μόνος αὐτὸς ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι. Ἄν τροποποιηθῇ ὁ νόμος θὰ ἔχωμεν σμῆνος ὀδοντοϊατρῶν μὴ ἐχόντων ἄδειαν ἐξασκήσεως, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠμποροῦν νὰ ἐξασκήσουν τὸ ἐπάγγελμά των πρὸς μεγάλην βλάβην τοῦ κοινοῦ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν φυλακισμένων τῶν φυλακῶν Καλαμίου Χανίων.

§19Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Συνιστῶ θερμότατα τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ μίαν μέριμναν ὑπὲρ αὐτῶν ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Ἑλλάδος, ἀπελευθερώνων τοὺς ἐλαφροποινίτας καὶ μετριάζων τὰς ποινὰς τῶν βαρυποινιτῶν καθόσον εἶναι σκληρὸν τὰ θύματα αὐτὰ τῆς τύχης νὰ μὴ ἀπολαύσωσι καὶ οὗτοι τῆς Πανελληνίου χαρᾶς ἀλλὰ νὰ μείνωσι κλεισμένοι εἰς τὰς τρώγλας τὰς καλουμένας φυλακάς.

§20Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅπως γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, τὸ Σύνταγμα δὲν ἐπιτρέπει γενικὴν ἀμνηστείαν καὶ συνεπῶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ μέτρον μειώσεως τῶν ποινῶν καὶ δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ ἐπαναληφθῇ τὸ σφᾶλμα τὸ γενόμενον εἰς τὸ παρελθόν, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησε κατάστασιν διὰ τὴν ὁποίαν σήμερον θρηνοῦμεν, αὐξηθείσης τῆς ἐγκληματικότητος ἐν τῷ τόπῳ. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ εἶναι, ἄν συντρέχουν περιπτώσεις χάριτος ἢ περιπτώσεις μετριασμοῦ τῆς ποινῆς, συμφώνως πρὸς τοὺς κειμένους νόμους νὰ ὑποβληθοῦν αἱ σχετικαὶ αἰτήσεις, καὶ θὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς τὸ συμβούλιον τῶν χαρίτων σύστασις ὅπως ἐπιληφθῇ συντόμως πρὸ τῶν ἑορτῶν, τῆς ἐξετάσεως τῶν αἰτήσεων διὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς τυχὸν νομίμους περιπτώσεις.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μουτζουρίδης.

§22Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ ἀνάκρισιν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ἀπονομῆς συντάξεως διά τὸν θάνατον τοῦ λοχαγοῦ πεζικοῦ Μ. Μενουδάκου πεσόντος ἐν τῷ πεδίῳ τῆς τιμῆς. Ὑπάρχουν ἀπατεῶνες, οἵτινες διὰ ψευδῶν πιστοποιητικῶν εἰσπράττουν τὴν σύνταξιν τὴν ὁποίαν ἡ οἰκογένεια τοῦ παθόντος δὲν ἠθέλησε νὰ ζητήσῃ.

§23Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐφ’ ὅσον ἀναφέρουσιν ἐν τῷ σχετικῷ φακέλλῳ πάντα τὰ ἀναγκαῖα σημεῖα, θὰ διατάξω τὴν ἐνέργειαν τῶν δεόντων.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς διὰ τὰς ἐπαρχιακὰς φρουρὰς τοῦ Κράτους καὶ δὴ τῶν φυλακῶν Ναυπλίου, ὁ κ. Μουτζουρίδης.

§25Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Πρὸ καιροῦ κύριοι βουλευταὶ εἶχεν ἀνακινηθῇ τὸ ζήτημα τῶν ἐπανορθωτικῶν φυλακῶν Ναυπλίου. Τὸ ὑπουργεῖον κατόπιν συστάσεως καὶ παραπόνων τῶν κατοίκων καὶ διαφόρων ὑπηρεσιῶν ἐσκέφθη νὰ μεταφέρῃ τὰς φυλακὰς ταύτας εἰς τὰ ἀγροτικὰς φυλακὰς Τύρινθος. Ἔκτοτε ἐκκρεμεῖ ἡ ὑπόθεσις καὶ αἱ φυλακαὶ ἐξακολουθοῦν παραμένουσαι εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως καὶ δημιουργοῦν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ κακὸν ὅτι οἱ κατάδικοι μένουν στεγαζόμενοι ἀνθυγιεινῶς εἰς τὰς φυλακὰς ἐντὸς ἑνὸς παλαιοῦ Τουρκικοῦ τζαμιοῦ καὶ ἀφ’ ἑτέρου οἱ περίοικοι εὑρισκομένης τῆς φυλακῆς ἐντὸς οἰκιῶν, ὑποφέρουν λόγῳ τῶν ἀσχημιῶν τὰς ὁποίας πάντοτε οἱ κατάδικοι δημιουργοῦν εἰς τοὺς περιοίκους. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν τελευταίαν ἐπίσκεψίν του εἰς τὸ Ναύπλιον ἀντελήφθη τὴν ἀθλιότητα τῆς καταστάσεως καὶ τὸ χείριστον, ὅτι αἱ φυλακαὶ αὗται κεῖνται ἀκριβῶς παραπλεύρως τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Μουσείου ὅπερ ἐπισκέπτονται τόσοι καὶ τόσοι ξένοι. Ἡ λύσις τὴν ὁποίαν ἐσκέφθη ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μεταφέρῃ τὴν φυλακὴν εἰς τὰς ἀγροτικὰς φυλακάς, εἶναι μία λύσις δυνατὴ καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ κτιρίου καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὑγιεινῆς τῶν φυλακισμένων. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως σεβασμοῦ πρὸς τὸ ἐκεῖ Μουσεῖον καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ ἵνα ἐπισπευσθῇ.

§26Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχω γνῶσιν, κ. συνάδελφε, τῆς καταστάσεως τῶν φυλακῶν Ναυπλίου ἐξ ἐπιτοπίου μεταβάσεως καὶ ἔχω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην ὅτι ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀνάγκη καὶ ἐπείγουσα ὅπως αἱ φυλακαὶ αὗται μεταφερθῶσιν. Δὲν κατέστη ὅμως δυνατὸν μέχρι σήμερον νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ μεταφορὰ αὐτὴ εἰς τὰς ἀγροτικὰς φυλακὰς τῆς Τύρινθος, διότι ἦτο συνδεδεμένη μὲ τὴν παραχώρησιν ἑνὸς κτιρίου, τὸ ὁποῖον ἀπετέλει σταθμὸν ἐπιβητόρων νομίζω. Ἐζητήθη ἡ ἄδεια ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, καὶ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία εὑρέθη τῆς γνώμης ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ παραχωρήσῃ τὸ κτίριον αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι δυνατὸν τοιουτοτρόπως νὰ χρησιμεύσῃ ὡς φυλακή.

§27Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἐπὶ πλέον καταθέτω μίαν ἀναφορὰν τῶν κυριῶν τῆς πόλεως Ναυπλίου περὶ διανοίξεως πλατείας παρὰ τὸ Μουσεῖον Ναυπλίου.

§28Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βερδέλης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§30Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν διὰ τὴν οἰκτρὰν κατάστασιν τῶν φυλακῶν.

§31Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἴμεθα σύμφωνοι.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασιάδης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§33Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἀνεξαρτήτως τῶν γενικῶν μέτρων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν, ἔχω ἐντολὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅπως θέση τέρμα εἰς μίαν οἰκτρὰν κατάστασιν ἡ ὁποία ἀκόμη ὑπάρχει εἰς τὸ κτίριον τῶν φυλακῶν Λαρίσσης. Τὸ κτίριον αὐτὸ, παρακείμενον τοῦ Πηνειοῦ ποταμοῦ ἀκριβῶς εἰς τὸ μέρος ὅπου ἀρδεύεται ἡ πόλις, ἔχει καταστῆ ἑστία μολύσματος λόγῳ τῶν βόθρων οἱ ὁποῖοι ἐκχύνονται εἰς τὸν ποταμόν. Ὁ τέως ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅπως καὶ ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐλθόντες εἰς τὴν Λάρισσαν ἀντελήφθησαν τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ ἐζήτησαν νὰ λάβουν μέτρα καὶ νὰ ἐξεύρουν τὸ κατάλληλον οἴκημα. Προσεφύγαμεν εἰς ἕνα κτίριον τὸ ὁποῖον χρησιμεύει σήμερον ὡς πυριτιδαποθήκη πράγματι ὅμως δὲν χρησιμεύει, παρὰ μόνον διὰ νὰ βάζουν ἄχρηστα πράγματα. Κατεφύγαμεν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν ἡ ὁποία ἠρνήθη νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν παραχώρησιν. Εἶναι ἕνα ἄλλο μέρος ἐπίσης κατάλληλον τὸ ὁποῖον κεῖται εἰς προάστειον τῆς πόλεως Λαρίσσης καὶ τὸ ὁποῖον μέχρι σήμερον ἐχρησιμοποιεῖτο ὡς ἀποθήκη δημητριακῶν καρπῶν εἶναι δὲ ἄχρηστον καὶ ἦτο δυνατὸν αὐτὸ νὰ χρησιμεύσῃ διὰ φυλακὰς ἐφ’ ὅσον καὶ ὁ ἴδιος ὁ ἰδιοκτήτης εἶναι διατεθειμένος νὰ τὸ παραχωρήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Νομίζω ὅτι θὰ εἶναι εὐχῆς ἔργον, καθ’ ὅσον ὄχι μόνον ἡ πόλις τῆς Λαρίσσης ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ οἱ φυλακισμένοι ὑφίστανται ἕνα μαρτύριον, νὰ κάθηνται εἰς ἕνα κτίριον τὸ ὁποῖον εἶναι ἑστία μολύνσεως.

§34Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ κατάστασις τῶν φυλακῶν τοῦ Κράτους ἐν γένει μὲ ἀπασχολεῖ ἀπὸ μακροῦ χρόνου, ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν δηλώσω καὶ ἐξ ἀφορμῆς ἄλλης ἐρωτήσεως εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. Ἀτυχῶς εἰς πλεῖστα μέρη ἡ κατάστασις τῶν φυλακῶν εἶναι οἰκτρὰ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Ἔχων ὑπὸ μελέτην, πρὸς θεραπείαν τοῦ πράγματος, τὴν κατάρτισιν γενικοῦ προγράμματος ἀνεγέρσεως νέων φυλακῶν καὶ ἀνακαινίσεως αὐτῶν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ἐπὶ τῇ βάσει ἐσπευσμένης ἐν τῷ ὑπουργείῳ τεχνικῆς μελέτης εἰδικοῦ τύπου ἑκάστης κατηγορίας φυλακῶν. Εἰδικῶς ἔχω λάβει γνῶσιν τῆς καταστάσεως τῶν φυλακῶν Λαρίσσης. Ἀτυχῶς ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου εὑρίσκεται πρὸ τῆς δυσκολίας, τῆς ἀδυναμίας μᾶλλον εὑρέσεως καταλλήλου οἰκήματος, ἐφ’ ὅσον ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία δὲν παραιτεῖται τῆς χρήσεως τοῦ ὑποδεικνυομένου στρατιωτικοῦ κτιρίου ἡ δὲ ἐξεύρεσις ἑτέρου καταλλήλου οἰκήματος δὲν κατέστη δυνατή. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ τοὺς ἐκ Λαρίσσης κ. βουλευτὰς ὅπως βοηθήσωσι τὴν ὑπηρεσίαν πρὸς ἐξεύρεσιν ἑνὸς ἰδιωτικοῦ κτιρίου καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης θὰ εἶναι διατεθειμένον νὰ προκηρύξῃ τὴν δημοπρασίαν μισθώσεως.

§35Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται ὡς πυριτιδαποθήκη, πράγματι δὲν χρησιμεύει σὲ τίποτε.

§36Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν δυνάμεθα νὰ πιέσωμεν ἄλλας ὑπηρεσίας νὰ παραχωρήσουν αὐτὸ τὸ κτίριον ἐφ’ ὅσον δὲν θέλουν.

§37Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν χρησιμεύει σὲ τίποτε παρὰ δι’ ἀποθήκην ἀχρήστων πραγμάτων, ὑπάρχει καὶ φόβος ἀναφλέξεως. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τὸ διαθέσῃ.

§38Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πολὺ καλά.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ προέδρου τοῦ συνοικισμοῦ Νέου Σκοποῦ Σερρῶν.

§40Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμῶ νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας τοῦ ὁποίου εἶναι γνωστὰ τὰ αἰσθήματα πρὸς τοὺς πλημμυροπαθεῖς, ἐπὶ μιᾶς ὅλως ἐξαιρετικῆς περιπτώσεως πλημμύρας τῆς περιοχῆς τοῦ Νέου Σκοποῦ. Πρέπει νὰ μὴ ἀποκρύψω ὅτι πρόκειται περὶ τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος, τῆς νέας φυσικά, 500 κάτοικοι ἐγκατεστάθησαν πλησίον τῶν Σερρῶν καὶ ἀποτελοῦσιν ἴσως τὸν ὡραιότερον προσφυγικὸν συνοικισμόν. Πρόκειται περὶ πλημμύρας παραδόξου, ἡ ὁποία ἐνῷ δὲν εἶναι πλημμύρα γενικὴ ἐν τούτοις κατεπλημμύρησε τὴν περιοχὴν Νέου Σκοποῦ. Καὶ ἐνῷ ἀποσύρωνται τὰ νερὰ καὶ ἐνῷ αἱ περιοχαὶ αἱ πλησίον τοῦ Στρυμῶνος ἀπαλλάσσονται ἐντὸς δύο ἡμερῶν, ἐκεῖ ἔκτασιν 7 χιλιάδων στρεμμάτων κρατεῖ τὸ νερὸ πλημμυρισμένο. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἀποσυρόμενα τὰ νερὰ κατόπιν τῆς ἐξατμήσεως ἢ ἀποξηράνσεως ἀφήνουν λίπασμα, καὶ αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα προβάλλουν οἱ ἐντεταλμένοι τὴν ἐπίβλεψιν οἰκεῖοι. Ἀλλ’ ἐὰν ἐκεῖ διαρκῶς μένουν μὲ αὐτὸ τὸ λίπασμα δὲν ἠξεύρουν πότε θὰ λάβουν τὸν καιρὸν νὰ τὰ καλλιεργήσουν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι κατὰ Μάϊον καὶ Ἰούνιον δύνανται νὰ καλλιεργήσουν τὸν ἀραβόσιτον ἀλλὰ λόγῳ τῶν βροχῶν δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ περισυλλογή του. Πρόκειται περὶ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ ὁ ὁποῖος μαστίζεται ἐπὶ 3 ἔτη. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, τοῦ ὁποίου εἶναι γνωστὰ τὰ φιλανθρωπικὰ αἰσθήματα, νὰ δώσῃ ἐντολὴν εἰς τὰ ὄργανα τῆς περιφερείας νὰ μεταβοῦν ἐπιτοπίως καὶ νὰ ἐξακριβώσουν τὰ πράγματα ἐκεῖ καὶ νὰ λάβουν μέτρα, πρὸ παντὸς δὲ νὰ δοθῇ προσωρινὴ ἀναβολὴ τῶν χρεῶν. Διότι ἐπὶ πᾶσι τούτοις ἔχουσι καὶ τὸν χωροφύλακα, ὁ ὁποῖος διαρκῶς ἔχει ἐντάλματα διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων. Δὲν θέλω νὰ προχωρήσω περισσότερον, διότι δὲν θέλω νὰ ἀπασχολῶ τοὺς συναδέλφους. Τοῦτο μόνον ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἀναμένω ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ἐκτελέσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐκτελέσῃ μία Κυβέρνησις δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§42Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Δυστυχῶς ἀναφέρει ἡ ἀναφορά, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀντιμετωπίσωμεν πραγματικὰς πλημμύρας μέχρις ὅτου γίνουν τὰ ὁριστικὰ ἔργα. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας ἀπολύτως κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, τὴν σύστασιν τοῦ νομομηχανικοῦ Σερρῶν, ὁ ὁποῖος ὡς εἰδικὸς ὑδραυλικὸς ἀσχοληθεὶς ἐπὶ μίαν 15ετίαν εἰς τὴν Αἴγυπτον λέγει ὅτι εἶναι δυνατὸν μὲ ὡρισμένον χρηματικὸν ποσὸν νὰ προλαμβάνωνται αἱ πλημμύραι εἰς ὡρισμένον χρόνον, εἰς τὴν περιφέρειαν τοὐλάχιστον τῆς κοιλάδος τῶν Σερρῶν. Τὸ ὑπόμνημα τὸ ὑποβληθὲν ὁμιλεῖ περὶ 2.500.000 δραχμῶν, ἐκ τούτων δὲ μόνον αἱ 600.000 ἀφοροῦν αὐτὸ τὸ τμῆμα τῆς πεδιάδος.

§43Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀνεγνώσατε τὴν ἔκθεσιν τοῦ νομομηχανικοῦ;

§44Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνέγνωσα, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἔκθεσιν τοῦ νομομηχανικοῦ. Κύριοι, ὁ κ. νομομηχανικὸς Σερρῶν διῄρεσε τὰ ἔργα εἰς δύο τμήματα, εἰς τὸ τμῆμα τοῦ Σιδηροκάστρου καὶ εἰς τὸ τμῆμα τοῦ κάτωθεν τῆς γεφύρας Ὀρλιάκου. Τοῦ πρώτου τμήματος ἡ δαπάνη ἦτο.... τοῦ δευτέρου τμήματος 500.000 διὰ νὰ γίνῃ μία καλὴ ἐπισκευὴ τοῦ παλαιοῦ φράγματος. Οἱ Τοῦρκοι εἶχον ἐπισκευάσει τὸ τμῆμα αὐτὸ μέχρι τοῦ 1913–1914 δὲν εἴχομεν ποτὲ πλημμύρας, ὡς ἐνθυμοῦμαι καὶ ἐγώ. Πέραν τοῦ χρονικοῦ τούτου διαστήματος ἐγκατελείφθησαν τὰ προσωρινὰ ἔργα τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἕως τότε.

§45Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν. Δὲν ἀμφισβητῶ τὸ ἀκριβὲς τῶν λεγομένων σας. Ὄντως ὁ νομομηχανικὸς Σερρῶν λέγει αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε καὶ σεῖς. Ἔστειλα τὸν μηχανικὸν κ. Λοπρέστην ἵνα μελετήσῃ τὸ ζήτημα, ὅστις ἀπεφάνθη ὅτι ἐκτέλεσις τῶν ὑποδεικνυομένων ἔργων θὰ εἶναι ἀμφιβόλου ἐπιτυχίας.

§46Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. νομομηχανικὸς διήρησε τὰ ἔργα τότε. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἐὰν διατεθῇ τὸ χρῆμα αὐτὸ λόγῳ τοῦ ὅτι τὸ ἔδαφος εἶναι τοιοῦτον καὶ νὰ γίνῃ ἡ ἐπισκευὴ τοῦ φράγματος τοῦ λεγομένου Καρατζάκιοϊ, τότε θὰ προλαμβάνωνται αἱ καταστροφαὶ καὶ θὰ γίνουν αἱ ἐπισκευαὶ 7 συνοικισμῶν καὶ διὰ προσωπικῆς ἀκόμη ἐργασίας τῶν κατοίκων. Πρέπει δὲ νὰ γίνῃ ἕνα ταμεῖον τῶν πλημμυροπλήκτων περιφερειῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ καταβάλλουν μίαν φορολογίαν. Ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐὰν κάμετε αὐτὸ τὸ ἔργον θὰ ἐξασφαλίσητε ὁλοκλήρους αὐτοὺς τοὺς πληθυσμοὺς καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ τὰ δέοντα μέτρα.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς κοινότητος Δελφῶν αἰτουμένης τὴν ἀρωγὴν τοῦ Κράτους πρὸς λαμπροτέραν ἐμφάνισιν τῆς κοινότητος κατὰ τὰς προσεχεῖς Δελφικὰς ἑορτάς.

§48Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ κοινότης τῶν Δελφῶν ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν καὶ τονίζει τὴν ἀνάγκην ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἔλθῃ ἀρωγὸς διὰ μικρᾶς ἐπιχορηγήσεις πρὸς αὐτὴν ἵνα αἱ μέλλουσαι νὰ γίνωσιν Δελφικαὶ ἑορταὶ λάβωσι μεγαλειτέραν ἐπισημότητα λόγῳ τοῦ ὅτι συμπίπτουν μὲ τὰς ἑορτὰς τῆς ἑκατονταετηρίδος. Αἱ ἑορταὶ αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν θὰ κινήσουν τὸ ἐνδιαφέρον ὅλου τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου. Καθ’ ἃς ἔχομεν πληροφορίας, κατὰ τὰς μελλούσας ἑορτὰς πρόκειται νὰ προσέλθῃ μεγάλος ἀριθμὸς ἐκ τῆς Εὐρώπης καὶ ἔχει πᾶν συμφέρον ἡ Κυβέρνησις ἵνα ἐνισχύσῃ τὸν τουρισμὸν ὅπως ἐρχομένη ἀρωγὸς εἰς τὴν κοινότητα προσδώσῃ μεγαλειτέραν ἐπισημότητα. Δυστυχῶς ὁ τουρισμὸς δὲν διαθέτει σχετικὸν κονδύλιον δι’ ἐπιχορήγησιν εἰς τὴν κοινότητα τῶν Δελφῶν ἀριθμοῦσαν 250 οἰκογενείας. Εἶναι δὲ ἀπαραίτητος ἡ πίστωσις αὐτὴ ἡ μικρὰ διὰ νὰ ληφθῶσιν ἔκτακτα μέτρα ὑγιεινῆς καὶ καλωπισμοῦ. Τὴν πίστωσιν αὐτὴν θὰ τὴν διαχειρισθῇ ὁ νομάρχης ἢ ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος, καὶ ἑπομένως οὐδεὶς φόβος καταχρήσεως ὑπάρχει. Ἐν τέλει φρονῶ, ὅτι εἶναι καὶ συμφέρον τοῦ Κράτους νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν εἰς τὴν κοινότητα Δελφῶν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξηρὸς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§50Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὀφείλω νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ τοῦτο, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐμφανίσωμεν μίαν καθαρὰν κωμόπολιν. Ἡ δὲ πίστωσις ἡ ζητουμένη δὲν εἶναι τόσον μεγάλη ὥστε νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ διατεθῇ. Θὰ εἶναι ἐντροπὴ νὰ μὴ παρουσιάσωμεν μίαν εὐπρόσωπον κατάστασιν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§52Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της εἰς τὰς Δελφικὰς ἑορτάς, διότι ἡ ἐργασία ἡ ὁποία γίνεται ἡ καλλιτεχνικὴ εἶναι ἀξία πάσης προσοχῆς, διότι προκαλεῖ τὸ ἐνδιαφέρον τῶν διανοουμένων ὁλοκλήρου τοῦ κόσμου καὶ ὑπάρχει πιθανότης, νὰ γίνῃ μεγάλη συγκέντρωσις κόσμου. Ἀνεξαρτήτως τῶν ἑορτῶν αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν, ὑπάρχει καὶ ἕνας ἄλλος λόγος ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐνδιαφερθῇ περισσότερον διὰ τὰς ἑορτὰς αὐτάς. Μανθάνω δηλαδή, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἑορτῶν ἀπεφάσισε νὰ ἀφιερώσῃ ἐπίτηδες τοὺς Πυθικοὺς ἀγῶνας οἱ ὁποῖοι θὰ γίνουν ἐκεῖ εἰς μνήμην τῶν ἀνδρῶν τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1821 ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῶν ἑορτῶν τῆς ἑκατονταετηρίδος καὶ νὰ ἐγερθῇ καὶ μία ἀναπαραστατικὴ στήλη τοῦ ἀγῶνος. Ἡ πλὰξ αὐτὴ θὰ προσδώσῃ ἀκόμη ἐθνικὸν χαρακτῆρα εἰς τὰς ἑορτάς, διότι θὰ συνενώσῃ τρόπον τινὰ τὴν ἀρχαίαν μὲ τὴν νέαν Ἑλληνικὴν ζωὴν καὶ δι’ αὐτὸ ἐπαναλαμβάνω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ μεγαλειτέρα προσοχὴ καὶ νὰ ἐξετασθῇ μετὰ μεγαλειτέρας εὐμενείας ἡ αἴτησις τῆς κοινότητος τῶν Δελφῶν, ὅπως εὐπρεπῶς στεγασθοῦν οἱ ξένοι συγχρόνως δὲ ἐνισχυθοῦν καὶ οἱ δημιουργοὶ τῶν Δελφικῶν ἑορτῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν διεθνὲς ἐνδιαφέρον καὶ τιμοῦν τὴν Ἑλλάδα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γουργουρῆς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§54Ν. ΓΟΥΡΓΟΥΡΗΣ. Θὰ προσθέσω, κύριοι βουλευταί, καὶ ἐγὼ τὴν ἰδικήν μου παράκλησιν εἰς τὴν παράκλησιν τῶν ἀξιοτίμων κυρίων συναδέλφων καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ὄχι μόνον νὰ ἐνδιαφερθῇ ὑπὲρ τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῆς κοινότητος τῶν Δελφῶν διὰ τὰς ἐπικειμένας Δελφικὰς ἑορτάς, ἀλλὰ ὅπως ἡ χορήγησις αὕτη καταστῇ διαρκὴς ἵνα δυνηθῶσιν οἱ Δελφοὶ σὺν τῷ χρόνῳ νὰ ἀποκτήσουν τὴν παλαιάν των δόξαν καὶ αἴγλην. Ἡ κοινότης τῶν Δελφῶν ἔμπλεος εἰς πλοῦτον ἀρχαιολογικόν, διὰ τὴν ἐπισημοτέραν ὑποδοχὴν τῶν ξένων καὶ ἐντοπίων στερεῖται χρηματικῶν πόρων ἐπαρκῶν. Ἕνεκα δὲ τούτου ἀδυνατεῖ ὅπως ἐπαρκέστερον συμβάλῃ εἰς τὴν λαμπροτέραν διεξαγωγὴν τῶν Δελφικῶν ἑορτῶν, οὔτε ὁ χρόνος ἐπαρκεῖ ἵνα ἀπευθυνόμενος εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ζητήσω ὅπως ἐνισχύσῃ ταύτην καὶ ἀναπτύξῃ τὴν σημασίαν καὶ τὴν ζωτικότητα τῶν τοιούτων ἑορτῶν. Ἡ ἀναπαράστασις τῶν ἀρχαίων δραμάτων εἰς τὰ μέρη τῆς Χώρας ἐκείνης ὅπου ἔλαμψεν τὸ ἀθάνατον Ἑλληνικὸν πνεῦμα, ἡ δὲ διαρκής του ἀκτινοβολία προσκαλεῖ ἀπὸ τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τοὺς θαυμαστάς της, εἶναι ὄντως ἐθνικὸν ἔργον καὶ ἔχει ἀνάγκην καὶ χρόνου μακροῦ καὶ κόπου πολλοῦ καὶ δαπάνης οὐ μικρᾶς. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐνισχύσῃ παντοιοτρόπως τὴν εὐγενῆ προσπάθειαν τόσον διὰ τὰς Δελφικὰς ἑορτάς, ὅσον καὶ τὸ ἄξιον παντὸς ἐπαίνου καὶ τιμῆς ζεῦγος Σικελιανοῦ, ἵνα καταστῇ ὅσον τὸ δυνατὸν λαμπροτέρα καὶ ἐπιτυχεστέρα ἡ διεξαγωγὴ τῶν ἑορτῶν τούτων. Ἐγώ, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Παρνασσίδος εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει ἡ κοινότης τῶν Δελφῶν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου καὶ πρὸς τοὺς κ. κ. συναδέλφους καὶ πρὸς τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§56Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξάρω τὸ ἐνδιαφέρον τῶν Δελφικῶν ἑορτῶν. Τοῦτο μόνον ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ πίστωσις τὴν ὁποίαν ζητεῖ ἡ κοινότης τῶν Δελφῶν δὲν εἶναι τόσον μεγάλη ὥστε νὰ ἀναγκάσῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ διστάσῃ πρὸ τῆς ἐπιχορηγήσεως αὐτῆς.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλειάδης ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§58Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Δυστυχῶς, ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ μοῦ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν ἐὰν θὰ δοθῶσι αὐταὶ αἱ ὀλίγαι χιλιάδες δραχμῶν εἰς τὴν κοινότητα τῶν Δελφῶν. Μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προσθέσω περισσότερα. Ἀπευθυνόμενος μόνον εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, λέγω, ὅτι τὸ μικρὸν αὐτὸ ποσὸν τῶν 200 χιλιάδων τὸ ὁποῖον λίαν μετριοφρόνως ἡ κοινότης τῶν Δελφῶν ζητεῖ ἀπὸ τὸ Κράτος διὰ τὴν παράστασιν τῆς κωμοπόλεως κατὰ τὰς ἑορτάς, θὰ συντελέσῃ ὥστε τὸ Κράτος νὰ εἰσπράξῃ πολλαπλάσια. Ἐξ ἄλλου ἡ καλὴ ἐντύπωσις θὰ προσελκύσῃ περισσότερον τοὺς ξένους καὶ θὰ ἐνισχύσωμεν οὕτω τὸν τουρισμόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 200.000 δὲν εἶναι ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ πιθανῶς νὰ ἀποβῇ μεγάλη πρόσοδος τοῦ Κράτους μελλοντικῶς.

§59Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ διαθέσῃ ποσὸν 300.000 δραχμῶν διὰ τὸ ζεῦγος Συκελιανοῦ διὰ τὰς Δελφικὰς ἑορτάς. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἔγινε μία ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ κ. Μπενάκη ἡ ὁποία ἔκανε καὶ ἐράνους. Χθὲς δὲ μὲ ἐπεσκέφθησαν οἱ κ. κ. Μπενάκης καὶ Σταθᾶτος διὰ νὰ μᾶς δώσουν τὰς 300,000 δραχμὰς, καὶ τοὺς εἶπα ὅτι ὑπάρχει μία αἴτησις τῆς κοινότητος Δελφῶν ἡ ὁποία ζητεῖ ἕνα ποσὸν διὰ νὰ εὐπρεπισθῇ. Ὑποθέτω λοιπόν, ὅτι δι’ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ζητεῖ ἡ κοινότης Δελφῶν ἐφροντίσαμεν καὶ θὰ ἱκανοποιηθοῦν αἱ ἀξιώσεις τῆς κοινότητος καὶ τῶν κυρίων συναδέλφων.

§60Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε ἐγένετο σύστασις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ περισσότερον ἐνδιαφέρον διὰ τὰς ἑορτὰς αἵτινες πρόκειται νὰ διεξαχθοῦν κατὰ τὸν ἑορτασμὸν τῆς ἑκατονταετηρίδος. Δὲν εἶναι ἀνάγκη ἐκ μέρους μου νὰ γίνῃ περαιτέρω σύστασις καὶ ὑποθέτω, ὅτι αἱ συστάσεις αἵτινες ἐγένοντο ἐνταῦθα, τοῦτο μόνον σημαίνουν, τὸ νὰ ἐκδηλωθῇ ὑπὸ πάντων ἡ ἀνάγκη ὅπως ἡ ἑορτὴ τῆς ἑκατονταετηρίδος γίνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν λαμπροτέρα. Διὰ τοῦτο προστίθημι καὶ ἐγὼ τὴν φωνὴν εἰς ὅσα ἐλέχθησαν, ἀλλ’ ὀφείλω ταῦτα λέγων νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν μίαν παλαιὰν ὑπόσχεσιν, ἥτις ἐδόθη ὑπὸ τῆς ἐθνοσυνελεύσεως τοῦ 1825 διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἀνδριάντος τοῦ ἀειμνήστου πρώτου Κυβερνήτου τῆς Ἑλλάδος Καποδιστρίου. Ἡ ἀπόφασις αὕτη τῆς ἐθνοσυνελεύσεως ἐκείνης μένει ἀκόμη ἀνεκπλήρωτος. Νομίζω, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ παρέβλεπε σπουδαῖον καθῆκον, ἐὰν ἐξηκολούθη νὰ ἀφίνῃ ἀνεκπλήρωτον τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν πρὸς τὸν Καποδίστριαν. Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Ναυπλίου τελευταίως ἐξέδωκε ψήφισμα δι’ οὗ ὑπομιμνήσκει τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν τοῦ Ἔθνους πρὸς τὸν Καποδίστριαν καὶ παρακαλεῖ καὶ συνιστᾷ, ὅπως ἡ Κυβέρνησις παράσχῃ τὴν ἀναγκαίαν βοήθειαν ἵνα τεθῇ ὁ ἀνδριὰς περὶ τοῦ ὁποίου ἀπεφάσισεν ἡ συνέλευσις εἰς τὴν θέσιν ὅπου εἶχεν ὁρισθῇ. Νομίζω ὅτι εἶχεν ἀνατεθῇ ἄλλοτε εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ὅπως τοῦτο ἐνεργήσῃ ἐράνους πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Δυστυχῶς τὸ ἔργον τοῦτο παρημελήθη καὶ πρέπει σήμερον μέρος τῶν δαπανῶν τὰς ὁποίας θὰ παράσχῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἑορτασθῇ ἡ ἑκατονταετηρίς, νὰ παρασχεθῇ δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν. Καὶ ἐπειδὴ εἶναι ἀνάγκη ὅπως ἀνεγερθῇ ὁ ἀνδριὰς διὰ τὸν ἀείμνηστον Καποδίστριαν, θὰ συνίστων, ὅπως ὁ ἀνδριὰς αὐτὸς ἀνεγερθῇ διὰ Πανεπιστημιακῶν ἐράνων ὡς ἐκτέλεσις ἑνὸς καθήκοντος τοῦ ὀφειλομένου σεβασμοῦ πρὸς τὸν ἀείμνηστον Κυβερνήτην.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρίδης.

§62Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἤμην ἐγεγραμμένος εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 17 τῶν ἀναφορῶν σήμερον, ἵνα καταθέσω ψήφισμα τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ναυπλίου σχετικῶς μὲ τὴν ἀνέγερσιν ἀνδριάντος τοῦ μεγαθύμου ἀνδρὸς Καποδιστρίου, ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ ἠγέρθη ἡ συζήτησις περὶ Δελφῶν καὶ διεκόπη ἡ ὁμιλία σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἤδη εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ συστήσω εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς εἰς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς πλειοψηφίας, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ δώσῃ προσοχήν, ὅτι ἡ ἀξίωσις τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ λαὸς τοῦ Ναυπλίου, ἐντεταλμένος ἐκ μέρους τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ἐκπληροῦντος ἕνα πόθον τῆς πρώτης ἐθνικῆς ἡμῶν συνελεύσεως νὰ ἀνεγερθῇ ὁ ἀνδριὰς τοῦ ἀοιδήμου Καποδιστρίου ἐν Ναυπλίῳ, εἶναι τὰ μάλιστα δεδικαιολογημένη. Δυστυχῶς μέχρι τοῦδε τὸ Κράτος ἠδιαφόρησε πρὸς τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο τῆς ἐθνοσυνελεύσεως τῆς πρώτης. Παρακαλῶ νὰ ἀκούσητε διὰ νὰ ἴδητε μὲ ποῖον πατριωτικὸν πῦρ οἱ ἄνδρες τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἠθέλησαν νὰ στεφανώσουν τοὺς ἐργασθέντες διὰ τὴν ἐλευθερίαν τῆς Ἑλλάδος (ἀναγινώσκει). Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀνδριάντα ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἀνεγερθῇ ἐκ μέρους τοῦ Πανεπιστημίου διὰ τὴν ἐκπαιδευτικὴν ἰδέαν τὴν ὁποίαν ἐξεπροσώπει ὁ ἀείμνηστος ἐκεῖνος ἀνήρ, διότι καὶ τὸ Πανεπιστήμιον φέρει τὴν ὀνομασίαν τοῦ Καποδιστρίου, ὁ ἀνδριὰς ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἀνεγερθῇ ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ εἶναι προωρισμένος, πρὸς ἐκπροσώπησιν μιᾶς ἰδέας τὴν ὁποίαν ὁ ἀείμνηστος ἐκεῖνος ἀνὴρ ἐνεσάρκωσεν εἰς τὴν δημιουργίαν τοῦ πρώτου Πανεπιστημίου τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἡ πολιτικὴ δρᾶσις, ὁ πολιτικὸς βίος, καὶ ὅλη ἡ γενεσιουργὸς δρᾶσις τοῦ μεγάλου ἐκείνου ἀνδρὸς ἐν τῷ πολιτικῷ του βίῳ ἐγένετο ἐν Ναυπλίῳ ἡ ἐθνοσυνέλευσις τῆς Ἑλλάδος ἠξίωσεν ὅπως ἐκεῖ ἀνεγερθῇ ὁ ἀνδριάς του. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι πληροφοροῦμαι ὅτι οἱ ἔρανοι ἔφθασαν εἰς μεγάλα ποσά, οἱ ἔρανοι ὑπὲρ τῆς συστάσεως ἑνὸς ἀνδριάντος εἰς τὸν Καποδίστριαν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, ἔφθασαν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 500 χιλ. δραχμῶν, ὑπερεπαρκεῖς διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἀνδριάντος εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Θὰ ἦτο δυνατὸν μέρος τῶν ἐράνων τούτων καὶ τῇ ἀρωγῇ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἐκπληρούσης τὴν ἐπιθυμίαν τῆς ἐθνοσυνελεύσεως ἐκείνης νὰ διατεθῇ διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἑτέρου ἀνδριάντος ἐν τῇ πρώτῃ πρωτευούσῃ τοῦ Κράτους, εἰς τὸ Ναύπλιον, ὅπου ἔδρασεν, καὶ ἀπέθανεν φονευθεὶς ὁ ἀείμνηστος ἐκεῖνος ἀνήρ.

§63Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι θὰ ἦτο εὔλογον ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τοῦ ἑορτασμοῦ τῆς ἑκατονταετηρίδος νὰ περιλάβῃ ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτοῦ εἰς τὸ πρόγραμμά της καὶ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ ἀνδριάντος τοῦ πρώτου τῆς Ἑλλάδος Κυβερνήτου, καὶ σᾶς ὑπόσχομαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν θὰ προβάλῃ ἀντίρρησιν διὰ τὴν διάθεσιν τοῦ ἀπαιτηθησομένου ποσοῦ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§65Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ μιᾶς αἰτήσεως συμπατριωτῶν μου κατόχων Ἰνδικῆς Καννάβεως. Ἡ ἐπαρχία Μαντινείας ἐπλήγη ὅλως ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἀπὸ τὸ 1920 τὸ Κράτος ἔναντι τοῦ σπουδαιοτέρου γεωργικοῦ προϊόντος τῆς περιφερείας ἐκείνης. Μετὰ τὸ 1920 ἐπεβλήθησαν νέοι περιορισμοὶ διότι τὸ Κράτος ὑπεχρεώθη νὰ καταδιώξῃ ἀκόμη περισσότερον τὴν παραγωγὴν καὶ τὸ ἐμπόριον τῆς Ἰνδικῆς Κανάβεως. Ἡ ἀξίωσις τῶν γεωργῶν ἐκείνων φυσικὰ εἶναι νὰ ἐπιτραπῇ πάλιν ἡ καλλιέργεια τῆς Ἰνδικῆς Καννάβεως, ἀλλὰ βλέπουν ὅτι τὸ Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψῃ τοῦτο μετὰ τὰς Διεθνεῖς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἀνέλαβε. Ἀπομένει τώρα ἡ καταστροφὴ τοῦ προϊόντος τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν. Τὸ ποσὸν δὲν εἶναι ὑπερβολικῆς ἀξίας καὶ νομίζω ὅτι τὸ Κράτος ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν καὶ συμφέρον νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν καὶ καταστροφήν του, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ πραγματοποιήσῃ μίαν πρᾶξιν δικαιοσύνης, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ δικαιοῦται νὰ καταδιώξῃ ἀποτελεσματικώτερον καὶ αὐστηρότερον τὸ λαθρεμπόριον τῆς Ἰνδικῆς Καννάβεως τὸ ὁποῖον ἂν καὶ διεξάγεται διὰ τῆς Ἀλβανίας τῆς Σερβίας, γίνεται ἀφορμὴ νὰ δυσφημῆται ἡ Ἑλλάς. Παρακαλῶ νὰ συστήσητε εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὑπ’ ὄψιν του τὴν δικαίαν αὐτὴν αἴτησιν.

§66Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν κ. βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως μὲ ἄλλους παράγοντας τοῦ νομοῦ Ἀρκαδίας μοῦ ἔκαμαν λόγον περὶ τοῦ πράγματος καὶ ὁμολογῶ ὅτι ἤκουσα μετὰ εὐμενοῦς προσοχῆς τὴν σύστασιν, διότι φοβούμην εἰς τὴν ἀρχὴν ὅτι θὰ μοῦ γυρέψουν νὰ μοῦ ἐπιτρέψουν τὴν ἐξαγωγὴν καὶ ἔλεγον «ἀλλοίμονον ἂν μοῦ ζητήσουν τέτοια πράγματα». Εἶδον ὅμως ὅτι μοῦ ἐζήτουν λογικὰ πράγματα, δηλαδὴ νὰ φροντίσωμεν νὰ δώσωμεν κἄποιαν ἀποζημίωσιν διὰ τὸ ὑπάρχον ποσὸν τῆς καννάβεως καὶ νὰ τὸ καταστρέψωμεν διὰ νὰ εἶναι ἡ θέσις μας ποιὸ καθαρὴ καὶ ἀπέναντι τῶν Διεθνῶν ὑποχρεώσεων τὰς ὁποίας ἀνελάβομεν. Ἔκαμα λόγον εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἐξήτασε καὶ μοῦ εἶπεν ὅτι παρουσιάζονται ἀντιρρήσεις κατὰ τὰς ὁποίας τὸ χασὶς ἀπὸ τὰ πολλὰ ἔτη ἔχει χάσει τὴν δύναμίν του καὶ δὲν εἶναι ἐμπορεύσιμον. Λοιπὸν συνιστῶ καὶ πάλιν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἀπόντα, ἐν τούτοις θὰ λάβῃ γνῶσιν, νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ βεβαιωθῇ, διότι εἶναι εὔκολον νὰ ἀναγνωρισθῇ μία τιμὴ τὴν ὁποίαν θὰ δώσωμεν, ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ καλύπτῃ φυσικὰ ὅλην τὴν ἀξίαν τοῦ ἐμπορεύματος, ἀλλὰ νὰ δοθῇ δι’ ἐκεῖνα τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα θὰ εὑρεθοῦν ὅτι εἶναι χρήσιμα. Θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ συνεννοηθῇ μαζί σας καὶ νὰ μείνωμεν σύμφωνοι περὶ τῶν ὅρων ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἠμπορεῖ νὰ δοθῇ αὐτὴ ἡ ἀποζημίωσις.

§67Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς ἐμπιστευόμεθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κανονίσῃ αὐτὴ τοὺς ὅρους ἵνα δοθῇ μία δικαία ἀποζημίωσις.

§68Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσέξῃ διὰ τὸ χασὶς τὸ εὑρισκόμενον εἰς τὴν Ἐλευθέραν ζώνην Θεσ)νίκης, διὰ τὸ ὁποῖον ἐδόθη ἄδεια μεταφορᾶς διὰ τὸ Ἐσωτερικόν, ἢ καὶ διὰ τὴν λαθρεμπορικῶς εἰσαγωγὴν αὐτοῦ ἐπὶ τῷ σκοπῷ ἀποζημιώσεως ὡς χασὶς ἐντοπίας παραγωγῆς.

§69Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ τοιοῦτος κίνδυνος, διότι οἱ καλλιεργοῦντες ἐκεῖ χασὶς τὸ καλλιεργοῦν διὰ νὰ τὸ ἐξαγάγουν λαθρεμπορικῶς. Αὐτοὶ δὲν θὰ εἶχον συμφέρον νὰ μᾶς τὸ φέρουν ἐδῶ διὰ νὰ πάρουν τὸ ⅓ τῆς ἀξίας του. Διότι ἡ ἰδέα μου αὐτὴ εἶναι, νὰ δώσωμεν τὸ ⅓. Εἶναι δύσκολον. Ἀπὸ τὴν Ἐλευθέραν ζώνην δὲν ἔχουν κανένα λόγον νὰ τὸ φέρουν ἐδῶ καὶ νὰ πάρουν τὸ ⅓ τῆς ἀξίας· θὰ τὸ ἐξαγάγουν λαθρεμπορικῶς καὶ θὰ πάρουν πολλὰ λεπτά.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§71Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως ταμείου ἀσφαλίσεως τοῦ θρησκευτικοῦ ἐφημεριακοῦ κλήρου τῆς Ἑλλάδος». Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀποτελεῖ κύριοι βουλευταί, ἀπαρχὴν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἀπόφασιν νὰ λάβωμεν πρὸς προστασίαν, πρὸς ἠθικὴν καὶ ὑλικὴν ἀνύψωσιν τοῦ κλήρου τῆς Ἑλλάδος. Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἐλπίζομεν νὰ καταθέσωμεν ἐνώπιον ὑμῶν τὸ νομοσχέδιον τῆς ρευστοποιήσεως τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας καὶ τοῦτο θὰ ἐπακολουθήσῃ ὁ καταστατικὸς χάρτης τῆς ἐκκλησίας, ἡ τροποποίησις τοῦ ἐνοριακοῦ νόμου, καὶ ἡ ἀναδιοργάνωσις τῆς Ριζαρείου σχολῆς. Δὲν πρόκειται λοιπὸν σήμερον νὰ ἀναπτύξωμεν ἐν ἐκτάσει τὴν ἐκκλησιαστικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπιφυλασσόμεθα νὰ τὸ πράξωμεν καταθέτοντες τὸ νομοσχέδιον περὶ ρευστοποιήσεως τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας. Ἀρκούμενοι σήμερον εἰς τὴν ἀνάλυσιν τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, προσθέτομεν μόνον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις χωρὶς νὰ παρίδῃ ὅλους τοὺς κλάδους τῆς ἐκκλησίας, θὰ ἐντοπίσῃ ὅμως ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν αὐτῆς εἰς τὴν ἠθικὴν καὶ ὑλικὴν ἐξύψωσιν τοῦ ἐφημεριακοῦ κλάδου. (Φωναὶ εὖγε εὖγε). (χειροκροτήματα). Εἰς αὐτὸν ἀνήκει ὁ ὑψηλότερος κοινωνικὸς προορισμὸς καὶ ὅμως αὐτὸς εὑρίσκεται εἰς τὴν σκληρωτέραν ἐγκατάλειψιν. Διὰ τοῦ ταμείου τῆς ἀσφαλίσεως ἀσφαλίζονται ἡ ἀσθένεια, τὸ γῆρας, ἡ ἀνικανότης καὶ ὁ θάνατος κατὰ τρόπον ἐπιτρέποντα εἰς τοὺς κληρικοὺς αἴσθημα ἀσφαλείας διὰ τὰς ἐνδεχομένας δυσμενεῖς συνεπείας τοῦ βίου των. Οἱ πόροι δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβαρύνουν οὔτε τὸ Κράτος οὔτε τὴν κοινωνίαν. «Οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὸν ναὸν πρέπει νὰ ἐσθίουν ἐκ τοῦ ναοῦ». Οἱ πόροι ἀπαρτίζονται ἀπὸ κράτησιν 5% ἐπὶ τῆς μισθοδοσίας των, ἀπὸ κράτησιν ποσοστοῦ ἐπὶ τῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐνοριακῶν λαῶν, 2% διὰ τοὺς ἔχοντας ἔσοδα μέχρι 50.000 δραχμῶν, 3% μέχρις 100.000, 4% μέχρι 200.000, καὶ 6% διὰ τοὺς ἔχοντας ἐτήσιον προϋπολογισμὸν ἄνω τῶν 200.000 δραχμῶν. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ πόρος ἐκ τῶν προσόδων τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς προσδιορίζομεν εἰς 10% καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὑπάρχει διάφορος γνώμη τῆς Ἱεραρχίας, τῆς ὁποίας τὰς ἀντιλήψεις θὰ ἐκθέσωμεν ἐνώπιον ὑμῶν. Κατὰ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἀκολουθοῦμεν, ἡ ρευστοποίησις τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας ἔχει σκοπὸν νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ μέγιστον δυνατὸν εἰσόδημα αὐτῆς, εἰς τρόπον ὥστε μετὰ τὴν καταβολὴν τῶν ἀναγκαίων δαπανῶν πρὸς συντήρησιν τῶν μονῶν καὶ μισθοδοσίαν τῶν μητροπολιτῶν, τὸ ὑπόλοιπον νὰ διατεθῇ ὡς ἐνίσχυσις τοῦ ταμείου τῆς ἀσφαλίσεως τοῦ ἐνοριακοῦ κλήρου καὶ ὡς ἐπικουρεία εἰς τὴν μισθοδοσίαν αὐτοῦ καὶ μόνον, ἐὰν τυχὸν ὑπάρξουν ὑπόλοιπα, νὰ διατεθοῦν πρὸς ἄλλους κοινωφελεῖς σκοποὺς κατὰ νομόν, ἀναλόγως τῶν προσόδων τῶν μονῶν ἑκάστου αὐτῶν. Ἡ Ἱεραρχία ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἐμφανίζει διάφορον γνώμην. Κατὰ τὸ σχέδιον αὐτῆς τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν, αἱ πρόσοδοι τῆς Μοναστηριακῆς περιουσίας πρέπει νὰ διατίθενται (ἀναγινώσκει) «1ον Πρὸς συντήρησιν τῶν Μονῶν, 2) πρὸς παροχὴν ἐπιδόματος τῶν Ἱεραρχῶν τῶν τε ἐν ἐνεργείᾳ καὶ τῶν ὁπωσδήποτε ἀποχωρούντων, 3) πρὸς παροχὴν τῶν συνοδικῶν ἐπιδομάτων, πρὸς μισθοδοσίαν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Συνόδου, τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς καὶ τῶν Μητροπόλεων πρὸς καταβολὴν τῆς γραφικῆς αὐτῶν ὕλης, τῶν τακτικῶν καὶ ἐκτάκτων δαπανῶν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καὶ πρὸς ἔκδοσιν τῆς «Ἐκκλησίας», 4) πρὸς μισθοδοσίαν τῶν Ἱεροκηρύκων 5) πρὸς θεραπείαν ἐκκλησιαστικῶν ἐκπαιδευτικῶν σκοπῶν, φιλανθρωπικῶν καὶ κοινωφελῶν τοιούτων, 6) πρὸς καταβολὴν τῶν ἀπροβλέπτων ἐκκλησιαστικῶν δαπανῶν, 7) πρὸς ἀπονομὴν ὑποτροφιῶν εἰς σπουδαστὰς τῆς Θεολογίας καὶ τελευταῖον πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ ἐνοριακοῦ κλήρου, ὁριζομένην εἰς 5% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν προσόδων τῆς Μοναστηριακῆς περιουσίας, ἐξ ὧν 3% διὰ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ ἐφημεριακοῦ κλήρου καὶ 2% πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ ταμείου ἀσφαλίσεως αὐτοῦ. Αἱ ἀνωτέρω δαπάναι καταβάλλονται κατὰ τὴν ἀναγραφεῖσαν σειρὰν προτεραιότητος, καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπαρκοῦσιν οἱ πόροι.

§72ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὥστε καὶ αὐτὸ τὸ ἐλάχιστον δὲν εἶναι βέβαιον.

§73Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μὰ αὐτὸ εἶναι ποσοστὸν τοῦ ὅλου.

§74Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ποσοστὸν τοῦ ὅλου, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν: Τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον προϋπολογίζει ἔσοδα Μοναστηριακῆς περιουσίας 45 ἑκατομμύρια καὶ πραγματοποιεῖ 30 ἑκατομμύρια. Ἐπομένως, σύμφωνα πρὸς τὰς ἀπόψεις αὐτάς, ἐὰν μὲν οἱ προηγούμενοι σκοποὶ ἐξαντλήσουν καὶ τὰ 30 ἑκατομμύρια, δὲν ὑπολείπεται ποσοστὸν ὑπὲρ τοῦ ἐνοριακοῦ κλήρου· ἐὰν ὅμως τυχὸν φθάσουν μέχρι ποσοῦ π. χ. 25 ἑκατομμυρίων τότε τὸ 5% ἰσχύει ἐπὶ τῶν 30 ἑκατομμυρίων, δηλαδὴ ἑνάμισυ ἑκατομμύριον θὰ διατεθῇ ὑπὲρ τοῦ ἐνοριακοῦ κλήρου. Ἐπομένως διὰ νὰ εἴμεθα περισσότερον συγκεκριμένοι, ἐὰν τὰ ἔσοδα τῆς Μοναστηρικῆς περιουσίας παραμείνωσι, ὡς ἔχουσι σήμερον, πρόκειται, νὰ διατεθῇ ὑπὲρ τοῦ ἐνοριακοῦ κλήρου ποσὸν 1½ ἑκατομμυρίου, καὶ εἰδικώτερον 900 χιλιάδες διὰ μισθοδοσίαν αὐτοῦ, καὶ 600 χιλ. ὑπὲρ τοῦ ταμείου ἀσφαλίσεως. Ἐάν, λοιπόν, ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι πρόκειται περὶ ἀριθμοῦ 8.000 ἐφημερίων, ἡ ἀναλογία εἶναι 9 δραχμὲς κατὰ μῆνα, ὡς παροχὴ μισθοῦ, καὶ 6 δραχμὰς κατὰ μῆνα ὡς ἐνίσχυσις τοῦ ταμείου ἀσφαλίσεως. Ἀλλὰ ἡμεῖς ἐλπίζομεν, ὅτι θὰ καταστῇ δυνατόν, νὰ ἔχωμεν τριπλασιασμὸν τῶν πόρων τῆς Μοναστηριακῆς περιουσίας καὶ εἰς τοῦτο τείνει ἀληθῶς ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἡμῶν πολιτική. Ἀλλὰ καὶ εἰς τήν περίπτωσιν αὐτήν, τῆς πραγματοποιήσεως τῶν καλλιτέρων ἡμῶν προσδοκιῶν, ἡ μισθοδοτικὴ ἐπικουρεία κατὰ ἐφημέριον θὰ ἀνέρχηται εἰς δραχμὰς 27 κατὰ μῆνα, ἡ δὲ ἐνίσχυσις τοῦ ταμείου ἀσφαλίσεως εἰς δραχμὰς 18. Εἶναι λοιπὸν προφανές, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἀδυνατοῦμεν νὰ συμμερισθῶμεν τὴν πρότασιν ταύτην καὶ θέλομεν νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ὀφείλεται εἰς παρανόησιν. Ἐμμένομεν εἰς τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ὁποία συνίσταται εἰς τὴν ἀμέριστον στοργὴν πρὸς τὸν ἐνοριακὸν κλῆρον καὶ εἰς τὴν παροχὴν πρὸς αὐτὸν πάσης δυνατῆς ἠθικῆς καὶ ὑλικῆς ἐνισχύσεως. Κύριοι βουλευταί, ψηφίζοντες τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καθὼς καὶ τὸ νομοσχέδιον τῆς ρευστοποιήσεως τὸ ὁποῖον προσεχῶς ἐν πλάτει, θὰ ἀναπτύξωμεν ἐνώπιον ἡμῶν, ἠμπορεῖτε νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι ἐπισύρετε τὴν βαθεῖαν εὐγνωμοσύνην 8 χιλιάδων πτωχῶν, ἐντίμων ἐφημερίων τῆς Ἑλλάδος, τοῦ προλεταριάτου τῆς Ἐκκλησίας καὶ προσφέρετε συγχρόνως μίαν μεγάλην ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὴν Ἐκκλησίαν καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν, διότι ὁ ἐνοριακὸς κλῆρος, ἀπηλλαγμένος τῶν ὑλικῶν του στενοχωριῶν, θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐπιδοθῇ ἀπερίσπαστος εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ μεγάλου προορισμοῦ του. (χειροκροτήματα).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸν λόγον.

§76Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ αὐτοκινήτων, τῆς κυκλοφορίας αὐτῶν καὶ τῶν ὑποχρεώσεων τῶν ὁδηγῶν». Εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ συγκεντροῦνται ὅλαι αἱ διατάξεις αἱ ἤδη ἐγκατεσπαρμέναι εἰς διατάγματα, αἱ ὁποῖαι εἶναι πλημμελεῖς καὶ δὲν ἀντικρύζουν ὅλας τὰς ἀνάγκας αἱ ὁποῖαι ἔχουσι δημιουργηθῇ ἐκ τῆς ἐξελίξεως τοῦ αὐτοκινήτου. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ μιᾶς διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διὰ τῆς ὁποίας καθιεροῦται περιορισμὸς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐν κυκλοφορίᾳ αὐτοκινήτων. Ὡς ἐνθυμεῖται ἡ Βουλὴ ἐξ ἀφορμῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Συμεώνογλου ἐξητάσθη τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐπιβάλλομεν λοιπὸν διαφόρους περιορισμούς, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς πᾶσαν νομοθεσίαν ὑπάρχουν περιορισμοὶ τῆς κυκλοφορίας τῶν αὐτοκινήτων, οἱ ὁποῖοι δὲν θεωροῦνται ἀντισυνταγματικοὶ καὶ ὑπηγορεύθησαν ἀπὸ τὰς κοινωνικὰς ἀνάγκας. Ἐπίσης διὰ τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνεται πρόνοια περὶ ἐκκαθαρίσεως τοῦ σώματος τῶν ὁδηγῶν. Εἶναι τοῦτο μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ ἐπαγγελματικὴ ὀργάνωσις τῶν αὐτοκινητιστῶν, ἀνταποκρίνεται δὲ εἰς κοινὸν αἴσθημα, προδήλως ἤδη ἐκδεδηλωμένον. Ἐπιτυγχάνεται δι’ αὐτοῦ ἡ ἵδρυσις σχολῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ τεθοῦν ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Κράτους, καὶ ἡ καθιέρωσις προσόντων τῶν ὁδηγῶν τῶν αὐτοκινήτων. Ἐπίσης εἰς τὸ νομοσχέδιον συγκεντροῦνται ὅλαι αἱ διατάξεις αἱ ποινικαὶ αἱ ἀφορῶσαι τὰς πταισματικὰς παραβάσεις τῶν αὐτοκινήτων καὶ δημιουργεῖ νέαν παράβασιν εἰς βαθμὸν πλημμελήματος. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἐκτιμῶσα τὴν γενικωτέραν σπουδαιότητα τοῦ νομοσχεδίου, θέλει ἐπικυρώσῃ αὐτὸ διὰ τῆς ψήφου της.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραγραφῆς τῶν κατὰ τῆς τέως Ἑλληνικῆς διοικήσεως Σμύρνης ἀπαιτήσεων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐσωτερικῆς ἀνακαινίσεως τοῦ διοικητηρίου Θεσσαλονίκης». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀγορᾶς καὶ ἐπισκευῆς ἀνταλλαξίμου ἀκινήτου πρὸς στέγασιν τῶν ἐν Ἀρδέᾳ δημοσίων ὑπηρεσιῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου Παμβώτιδος». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελέσεως προσθέτων ἔργων ἐπισκευῆς τοῦ διοικητικοῦ μεγάρου Χανίων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταστάσεως τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μαντᾶς.

§78Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὁμιλῶν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἔλεγε τὰ ἑξῆς: Ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἐπάναγκες νὰ ὑποβληθῇ κατόπιν τῆς ἐκλογικῆς περιπετείας, τὴν ὁποίαν ὑπέστη τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων κατὰ τὰς Δημοτικὰς ἐκλογάς.

§79Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἶπε τέτοιο πρᾶγμα.

§80Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Οὐδόλως εἶπον τοιοῦτόν τι. Εἶπον μόνον ὅτι ἡ ἀδικία ἡ προελθοῦσα ἐκ τῆς τοιαύτης καταστάσεως ἠνάγκασεν ἡμᾶς νὰ ζητήσωμεν τόν Νόμον τοῦτον.

§81Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Τὴν ἐκλογικὴν δὲ ταύτην περίπτωσιν ἀπέδωκεν ὁ κ. βουλευτὴς Θεσσαλονίκης εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος, ὡς λέγει ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς δὲν ἔδωκε κομματικὴν χροιὰν εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς. Ἐλησμόνησεν ὅμως ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Θεσσαλονίκης ὅτι καὶ τὸ ἀντίπαλον κόμμα κατὰ τὰς παρελθούσας ἐκλογάς, οὐδόλως ἔδωκε κομματικὴν χροιὰν εἰς τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι δὲν ἔδωκε καμμίαν κομματικὴν χροιὰν εἰς τὰς ἐκλογὰς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως· εἶναι ὅμως ἐπίσης ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ λέσχη τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἐνεργῶς ἐπενέβη κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας. Καὶ ἤδη ἔρχομαι εἰς τὸ Νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα εἴπω ὀλίγας λέξεις σχετικῶς μὲ τὴν ἐκ μέρους τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἀκολουθουμένην πολιτικὴν, ἐν σχέσει μὲ τὰ ὑποβαλλόμενα νομοθετικὰ μέτρα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον συνεχῶς σχεδὸν διοικεῖ αὐτὸν τὸν τόπον ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον 25ετίαν, καθ’ ὃ χρονικὸν διάστημα κατὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς ἐξελέγησαν δήμαρχοι φίλοι αὐτῶν, οὐδέποτε ἐσκέφθη περὶ μονιμότητος τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων, καὶ ὅταν ἀκόμη σωρεία τοιούτων ὑπαλλήλων, ἐξεδιώκοντο ἀπὸ τοὺς Δήμους. Κύριοι βουλευταί, θὰ σᾶς δώσω διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλὴ καὶ ὅλος ὁ κόσμος, ἕνα ἀκριβῆ κατάλογον τῶν ἀπολυθέντων ἐκ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων ἀπὸ τοῦ 1914 μέχρι τῶν τελευταίων ἐκλογῶν, καὶ θὰ ἴδητε πόσοι ἀπελύθησαν ὑπάλληλοι τότε καὶ πόσοι ἀπελύθησαν ὑπὸ τοῦ νῦν Δημάρχου Ἀθηνῶν. Κατὰ τὸ ἔτος 1914, ὅτε τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐκέρδισε τὴν ἐκλογὴν τῶν Ἀθηνῶν, ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου 1914 μέχρι τῆς 11 Αὐγούστου 1916 ἀπελύθησαν 178 ὑπάλληλοι.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὀργανικοί;

§83Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Οἱ πλεῖστοι ὀργανικοί.

§84Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι «οἱ πλεῖστοι». Δώσατέ μας τὸν ἀριθμόν.

§85Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Θὰ σᾶς δώσω τὸν ἀριθμόν. Ἀπὸ τῆς 21 Ἰουλίου 1917 μέχρι τῆς 13 Μαΐου 1919 ἀπελύθησαν 226.

§86Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὀργανικῶν θέσεων;

§87Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Οἱ ἀπολυθέντες ὑπάλληλοι κατεῖχον πάντες ὀργανικὰς θέσεις καὶ ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν ἀνέρχεται εἰς ἐννεακοσίους.

§88Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὅλαι εἶναι ὀργανικαί.

§89Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ νὰ εἴπητε.

§90Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Καὶ ἀπὸ τῆς 29)9)1922 μέχρι τῆς 16)2)1923 ἀπελύθησαν 248. Ἀπὸ δὲ τοῦ ἔτους 1926 μέχρι τῆς 1)9)1929 ἀπελύθησαν 151 ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς ὀργανικὰς καὶ αὐτοὶ θέσεις. Δηλαδὴ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον τὸν δῆμον Ἀθηναίων ἐκυβέρνων δήμαρχοι φίλα φρονοῦντες πρὸς τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἀπελύθησαν ὑπάλληλοι 890.

§91Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς πόσα χρόνια;

§92Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Καὶ ἐκ τῶν ἀπολυθέντων τούτων ὑπαλλήλων οἱ πλεῖστοι ἦσαν...

§93Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀπὸ τοῦ 1914–1923 ἀπελύθησαν πόσοι;

§94Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Περὶ τοὺς 900. Μέγας ἀριθμὸς ἐκ τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων εἶχεν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ δήμῳ πέραν τῶν 15 ἐτῶν καὶ οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι ἐξεδιώχθησαν ἐκ τοῦ δήμου χωρὶς κἂν νὰ ληφθῇ δι’ αὐτοὺς καμμία μέριμνα· καὶ ὅτε ποτέ, ὑπουργοῦντος νομίζω τοῦ κ. Ἀραβαντινοῦ, ἀπεφασίσθη νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις εἰς τοὺς ἀπολυθέντας ὑπαλλήλους, τὸ τότε δημοτικὸν συμβούλιον δὲν ἐφήρμοσε τὴν ἀπόφασιν ταύτην, ἀλλ’ ἐξ ὅλων τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων ἀπεζημίωσε μόνον δύο. Ἀλλ’ ὡς εἶπεν ὁ κ. βουλευτὴς Θεσσαλονίκης ἡ ἐκλογικὴ περιπέτεια ἐπέφερεν ὡς ἀποτέλεσμα τὸ παρὸν νομοσχέδιον.

§95Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Δὲν τὸ εἶπον ἔτσι, κ. συνάδελφε.

§96Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἀλλὰ καὶ τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο, εἰμὴ μόνον νὰ ἱκανοποιῇ τοὺς ἀπολυθέντας ὑπαλλήλους καὶ μόνον τούς τοῦ κόμματος. Ἐὰν δὲ ρίψῃ κανεὶς βλέμμα εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἴδῃ μίαν διάταξιν διὰ τῆς ὁποίας οὐδεὶς ἄλλος ἀποζημιοῦται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, οὐδεὶς ἄλλος ὠφελεῖται, εἰμὴ μόνον οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, δηλαδὴ οἱ ἀπολυθέντες ὑπάλληλοι. (ἀναγινώσκει τὸ 61 ἄρθρον) «Οἱ πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου τούτου ἐκτὸς ὑπηρεσίας διατελοῦντες ... Ἐκ τῆς διατάξεως ταύτης ἀποδεικνύεται ὅτι δικαιοῦνται συντάξεως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον καταβάλλει κρατήσεις. Ἀλλ’ ὁ νόμος ὁ ὁποῖος ὑπεχρέωσε τοὺς δημοτικοὺς ὑπαλλήλους εἰς καταβολὴν κρατήσεων ἐψηφίσθη κατὰ τὸ ἔτος 1926· συνεπῶς ἡ διάταξις αὕτη προνοεῖ μόνον διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς φίλους τοῦ κόμματος, διότι οὗτοι εὑρίσκοντο ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ κατὰ τὸν χρόνον τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου. Κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν γνώμην τὴν ἰδικήν μου χρῄζει μεγαλειτέρας μελέτης Πρέπει νὰ ἔχῃ ὡς βάσιν καὶ ὡς ἀρχὴν τὴν ἀπονομὴν δικαιοσύνης εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, διότι καὶ ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θέλουν τὸν ὑπάλληλον ὄργανον τοῦ ἑκάστοτε κρατοῦντος κόμματος. Ἡ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀκολουθουμένη πολιτικὴ ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ ἄγει ἡμᾶς εἰς τὸ ἀντίθετον συμπέρασμα. Ἐπιτρέψατέ μου, κύριε ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ εἴπω ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο δὲν εἶναι μελετημένον, συνάγω δὲ τοῦτο ἐκ τοῦ ὅτι οὐδὲν μέτρον λαμβάνεται διὰ τοὺς ἀπολυθέντας ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑπηρεσίαν ἐν τοῖς δήμοις πλέον τῶν 15 ἐτῶν καὶ διὰ τοὺς ὁποίους οὐδεμία μέριμνα λαμβάνεται, ἐνῷ ἀντιθέτως περιορίζεται μόνον εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ἀπολυθέντας μετὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς καὶ τοῦτο διότι οὗτοι ἦσαν φίλοι τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν ἐλέχθη ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἀθηναίων—κάμνων τὴν δήλωσιν ὅτι μετὰ τοῦ νῦν δημάρχου δὲν μὲ συνδέει οὐδεμία ἀπολύτως προσωπικὴ φιλία—ἐλέχθη ὅτι ὑπάρχουν ἐν τῷ δήμῳ Ἀθηναίων ἀργόμισθοι. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἀθηναίων οὐδεὶς ἀργόμισθος ὑπηρετεῖ. Ἀργόμισθοι ὑπῆρξαν ἐπὶ τῆς πρώην δημαρχίας, διότι πρὸ τῆς παραδόσεως τῆς δημαρχίας εἰς τὸν νέον δήμαρχον ἀπελύθησαν παρὰ τοῦ τέως δημάρχου 690 ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι βεβαίως ἦσαν ἀργόμισθοι. Ἐφ’ ὅσον ἀνέπτυξα ταῦτα εἰς ὑμᾶς κύριοι βουλευταί, καταλήγω εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ὡς εἶναι διατυπωμένον, ἀλλ’ ἔχει ἀνάγκην μελέτης, ὥστε νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον ὁλόκληρον εἰκοσαετίαν εἰς τοὺς δήμους καὶ οἱ ὁποῖοι ἐξεδιώχθησαν, καὶ οἱ ὁποῖοι σήμερον δὲν ἔχουσιν οὔτε τὰ πρὸς τὸ ζῆν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι πολιτικὴ ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν, καὶ ἀδιαφόρως ποῖον κόμμα ἀκολουθεῖ τὴν πολιτικὴν ταύτην. Ἐὰν ὡς γνώμονα τῆς πολιτικῆς ἡμῶν δὲν ἔχωμεν τὴν ἀπονομὴν τοῦ δικαίου, οὐχὶ μόνον πρὸς τὴν μίαν πλευρὰν ἀλλὰ τὴν ἀπονομὴν τοῦ δικαίου πρὸς ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀδικοῦνται, δὲν δικαιούμεθα νὰ λέγωμεν ὅτι ἔναντι ἀδικουμένων ἐφαρμόζομεν τὰ αὐτὰ μέτρα. Ἐφ’ ὅσον δὲ ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλεν ἓν σχέδιον νόμου, ἔπρεπε τὸ σχέδιον τοῦτο νὰ εἶναι τοιοῦτον ὥστε ν’ ἀπονέμῃ δικαιοσύνην εἰς ὅλους τοὺς ἀδικηθέντας καὶ οὐχὶ μόνον εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἦσαν φίλοι τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων. Καὶ διὰ τοὺς λόγους τούτους εἶναι ἀνάγκη νὰ μελετηθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ διατυπωθῇ σαφέστερον, ἵνα μὴ κανεὶς ἔχῃ τὴν γνώμην ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο γίνεται ἁπλῶς διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς φίλους τοῦ κόμματος ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἀπέτυχε κατὰ τὰς τελευταίας δημοτικὰς ἐκλογάς.

§97Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Τὸ κόμμα δὲν ἀπέτυχε. (θόρυβος).

§98Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐνθυμεῖσθε ὅμως, κύριε βουλευτὰ ἐκ Θεσσαλονίκης, ὅτι κατὰ τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν εὑρισκόμενος ἐν Θεσσαλονίκῃ ἔβλεπον προγράμματα εἰς ὅλας τὰς ὁδοὺς τῆς Θεσσαλονίκης, τὰ ὁποῖα ἔλεγον ὅτι ἂν δὲν ψηφισθῇ ὁ ὑποψήφιος τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, κινδυνεύει ἡ Δημοκρατία.

§99Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Ἦλθεν ὁ κ. Τσαλδάρης καὶ ἀπεπειράθη νὰ δώσῃ πολιτικὴν χροιὰν ἀλλ’ ἀπέτυχεν.

§100Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Σεῖς ἐφροντίσατε διὰ παντὸς τρόπου νὰ δώσητε τὴν εἰκόνα ὅτι κινδυνεύει ἡ Δημοκρατία.

§101Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐγὼ εἶπον ὅσα εἶχον νὰ εἰπῶ πρὸς τὴν Βουλήν. Ἂν δὲ θέλῃ νὰ τὰ ἀποδεχθῇ, δικαίωμά της. Ἐγὼ τοὐλάχιστον θὰ εὐχηθῶ ὅπως ἐν τῷ μέλλοντι τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὑποστῇ καὶ δευτέραν περιπέτειαν ἵνα ἀπαλλαγῇ ὁ τόπος τῆς Κυβερνήσεως ταύτης, ἡ ὁποία διὰ τῶν ὑποβαλλομένων ἑκάστοτε νομοθετικῶν μέτρων οὐδὲν ἄλλο ἐπιδιώκει, εἰμὴ μόνον τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν κομματικῶν αὐτῆς φίλων.

§102Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔγινεν δεκτὸν εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν ὅτι, ἐπειδὴ δὲν ἔγινε συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἐπιτραπῇ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς· καὶ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας συνάδελφος ὡμίλησεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἐντοπισθεὶς κυρίως εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ διατυπώσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι πιθανὸν νὰ ἱκανοποιήσουν τὰς ἀπόψεις τὰς ὑποστηριχθείσας ἐπ’ αὐτοῦ. Θὰ προβῇ καὶ περαιτέρω ἡ Κυβέρνησις, διότι θὰ φέρῃ ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς ὄχι πλέον ἀντιρρήσεις προερχομένας ἀπὸ τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν, ἀλλὰ πλήρη συμφωνίαν, καὶ μάλιστα ἔγγραφον διὰ νὰ λάβουν γνῶσιν πάντες οἱ βουλευταί. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει πλέον διάστασις πρὸς τήν δημοτικὴν ἀρχὴν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 61. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν ἂν δὲν πρόκειται κανεὶς ἐκ τῶν συναδέλφων νὰ ἐπανέλθῃ πάλιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀρχῆς, ν’ ἀρχίσωμεν τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ἀφοῦ ἄλλωστε βλέπομεν ὅτι εἶναι ὁμοφωνία ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου.

§103Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν......

§104Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶσθε ἐναντίον τῆς ἀρχῆς;

§105Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ὄχι.

§106Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὀφείλω νὰ κάμω μία παρατήρησιν. Ἤκουσα ὅτι ἐπῆλθε μία συνεννόησις μετὰ τοῦ δημάρχου Ἀθηναίων. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον δὲν περιορίζεται εἰς τὸν δῆμον Ἀθηναίων.

§107Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶπον ὅτι ἀφορᾷ τὸν δῆμον Ἀθηναίων.

§108Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον ὅλους τοὺς δήμους καὶ ἂν ἡμεῖς εἴμεθα ἀντίθετοι εἰς ὡρισμένα σημεῖα, εἴμεθα ἀντίθετοι διότι ἔγινε μία ἐπέμβασις τοῦ Κράτους εἰς τὴν διοίκησιν τῶν δήμων καὶ ταὐτοχρόνως μία ἐπιβάρυνσις τῶν οἰκονομικῶν των, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου κατορθοῦται νὰ διορισθοῦν διπλάσιοι ὑπάλληλοι καὶ νὰ δοθοῦν συντάξεις.

§109Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν ἡ Κυβέρνησις νὰ συζητηθῇ πάλιν, διότι διαφωνοῦμεν εἰς 1–2 ἄρθρα. Τὰ πλεῖστα νομίζω ὅτι θὰ τύχουν τῆς ὁμοθύμου ἐπιδοκιμασίας τῆς Βουλῆς.

§110Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἐπεμβαίνομεν εἰς τὰ τῆς διοικήσεως τῶν δήμων καὶ μάλιστα εἰς τὰ οἰκονομικά του, εἶμαι ἐναντίον αὐτοῦ.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§112Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ ἐντοπίσω τὴν συζήτησιν ἐπὶ ὡρισμένων σημείων τὰ ὁποῖα κυρίως εἰπεῖν δὲν θίγουν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἀφορῶσιν ὅμως ἐφαρμογὴν αὐτοῦ ὄχι μόνον εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων περὶ τοῦ ὁποίου εἰδικῶς ἠσχολήθη ὁ προλαλήσας, ἀλλὰ εἰς τὸ σύνολον τῶν δήμων τῆς Ἑλλάδος. Λέγω ὅτι δὲν ἀντιτίθεμαι πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου διότι καὶ ἡμεῖς πάντες αἰσθανόμεθα συμπάθειαν πρὸς τὴν ἀνθρωπιστικὴν ροπὴν ἡ ὁποία χαρακτηρίζει πᾶσαν νομοθετικὴν κίνησιν σήμερον, πρὸς προστασίαν τοῦ ἐργαζομένου εἰς μίαν θέσιν καὶ πρὸς χορήγησιν εἰς αὐτὸν τῆς πεποιθήσεως ὅτι ἀποκτᾷ δικαίωμα ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τὸν ὁποῖον ὑπηρετεῖ καὶ δὲν θὰ εὑρεθῇ μίαν ἡμέραν αἰφνηδίως καὶ ἄνευ λόγου τινὸς ἁπλῶς ἐκ μιᾶς ἐκλογικῆς νίκης ἢ ἥττης ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα τοῦ βίου του. Καὶ εἴμεθα μάλιστα ἀπολύτως σύμφωνοι πρὸς τὴν προσπάθειαν ἐπὶ ἐκτάσεως τῶν περὶ μονιμότητος διατάξεων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ εἰς τοὺς δημοτικοὺς ὑπαλλήλους ἀλλὰ ὑπὸ μίαν παρατήρησιν ὅτι ὁ τρόπος καθ’ ὃν εἰσάγεται ἡ ἐπέκτασις αὕτη διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὄχι μόνον τὰς ἀρχὰς τῆς αὐτοδιοικήσεως θίγει, ἀρχὰς συνταγματικῶς προστατευομένας, διότι κύριοι, ὅταν θεσπίζει τὸ Σύνταγμα ἡμῶν καὶ ἐν ἄρθρῳ 107 λέγομεν ὅτι τὸ Κράτος διαιρεῖται εἰς περιφερείας ἐντὸς τῶν ὁποίων οἱ πολῖται διαχειρίζονται ἀπ’ εὐθείας τὰς τοπικὰς ὑποθέσεις ὅπως ὁ νόμος ὁρίζει διὰ τὸ παρελθὸν καὶ ὄχι τὸ μέλλον, ὅταν ἐν τῷ συντάγματι καθιερώσαμεν τὴν ἀρχὴν ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦ ἀποφασίζειν εἰς τοὺς ἀνωτέρω ὀργανισμούς, ἐπὶ ζητημάτων ὑπαγομένων εἰς τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν εἰς τὰ ὄργανα τὰ ὁποῖα ἐκλέγει δὲν γνωρίζω πῶς συμβιβάζεται ἡ ὑπόθεσις τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὁ σεβασμὸς πρὸς τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας καθιεροῖ τὸ Σύνταγμα. Καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν θίγομεν μόνον τὴν συνταγματικὴν ἐλευθερίαν τῆς αὐτοδιοικήσεως, ἀλλὰ εἰσερχόμεθα καὶ εἰς αὐτὰ τὰ οἰκονομικὰ τῶν δήμων τὰ ὁποῖα διαθέτομεν ὅπως ἡμεῖς νομίζομεν ὀρθώτερον. Καὶ λέγω τὰ διαθέτομεν διότι οἱ δῆμοι εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι ἢ 3–4 οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσιν ἀληθεῖς οἰκονομικοὺς ὀργανισμοὺς σοβαρούς, ἀλλὰ τὸ πλεῖστον τῶν δήμων καὶ τὸ σύνολον τῶν κοινοτήτων τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰς ὁποίας ἐπεκτείνεται ὑποχρεωτικῶς ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου. Τῶν συνόλων λέγω αὐτῶν δὲν ἔχει παρὰ ἕναν ἢ δύο ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν ὡς κύριον ἔργον τὴν ὑπαλληλικὴν θέσιν τῶν δήμων ἀλλ’ ἔχουσιν πολλάκις ἄλλα κύρια ἔργα καὶ παρέργως ἀσχολοῦνται εἰς τὸ ὑπαλληλικὸν στάδιον καὶ μάλιστα μίαν ἢ δύο ὥρας τὴν ἡμέραν. Ὅλους αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς καθιστῶμεν μονίμους καὶ ὄχι μόνον τοὺς καθιστῶμεν μονίμους ἀλλὰ ὑποχρεοῦμεν κοινότητας ἐχούσας προϋπολογισμὸν 150.000 δρ. τοὺς δύο αὐτοὺς ὑπαλλήλους νὰ τοὺς κάνουν 4 προσλαμβάνοντες καὶ τοὺς ἀπολυθέντας. Ὅταν κ. κατατοπισθῶμεν εἰς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἔχομεν ἐνώπιον ἡμῶν τὴν διάθεσιν τοῦ συνόλου τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων. Διότι εἶναι γνωστὸν ἕνας ὑπάλληλος θὰ πάρῃ 2000 δρχ. δηλαδὴ κἄπου 30000 τὸ χρόνο καὶ ἄλλες 30000 ὁ ἄλλος καὶ ἄλλες 60.000 οἱ ἄλλοι δύο δηλαδὴ ἐξαντλοῦμεν ὁλόκληρον τὸ προϋπολογισμὸν καὶ ἔπειτα καλοῦμεν τὴν αὐτοδιοίκησιν νὰ διαθέσῃ τὰ οἰκονομικά της, ὅπως αὐτὴ νομίζῃ εἰς ἐκτελέσεις κοινωφελῶν ἔργων. Κύριοι πρέπει νὰ ἀγνοοῦμεν καὶ δὲν μᾶς εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀγνοοῦμεν τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα διὰ νὰ ὑποστηρίξωμεν τοιαῦτα πράγματα καὶ νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν θέσπισιν τοιούτων νομοθετημάτων. Ἀλλὰ δὲν πράττομεν τοῦτο μόνον, δὲν συντρίβομεν οἰκονομικῶς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας, ἀλλὰ πράττομεν καὶ κἄτι τι ἄλλο σοβαρότερον: Ἐξυπηρετοῦμεν τὴν ἄγνοιαν, τὴν προσπάθειαν πρὸς θεσιθηρείαν, διότι εἰς ὅλους τοὺς δήμους καὶ κοινότητας θὰ φροντίσῃ ὁ καθένας νὰ διορισθῇ διὰ νὰ μονιμοποιηθῇ. Καὶ ὅταν θὰ μονιμοποιηθῇ τὶ θὰ συμβῇ; Ὅταν τύχῃ τῆς μονιμότητος, θὰ ἀναπτύξῃ ὅλας του τὰς ἰδιοτροπίας ὅλας του τὰς κακὰς τάσεις κατὰ τῶν κοινοτικῶν καὶ δημοτικῶν ἀρχῶν. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι ὅτι δὲν θὰ δυνάμεθα οὔτε νὰ τόν μεταθέσωμεν, διότι ἡ ἔννοια τῆς μονιμότητος συνυπάρχει στενώτατα καὶ μὲ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἀμεταθέτου. Πόσα ὅμως ζητήματα προστριβῶν δημοσίων ὑπαλλήλων μεταξὺ αὐτῶν καὶ ἄλλων ἀρχῶν καὶ τῶν ἰδιωτῶν δὲν γεννῶνται; Καὶ τὰ ζητήματα τῶν προστριβῶν θεραπεύωνται διὰ τῆς μεταθέσεως. Πῶς λοιπὸν θὰ τὰ θεραπεύσωμεν αὐτὰ προκειμένου περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων ὅπου δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα τῆς μεταθέσεως. Ὅταν κύριοι εἰς αὐτοὺς τοὺς ἰσοβίους δικαστὰς ἐπισείωμεν καὶ τοὺς ἀπειλοῦμεν μὲ τὸ φάσμα τῆς μεταθέσεως διότι δὲν ἔχομεν ἄλλον μέσον ἀμύνης κατὰ τῶν προστριβῶν, δὲν θὰ ἔπρεπε αὐτὸ νὰ τὸ κρατήσωμεν καὶ διὰ τοὺς δημοτικοὺς καὶ κοινοτικοὺς ὑπαλλήλους; Καὶ πῶς θὰ τὸ κρατήσωμεν ὅταν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τοὺς καθιστῶμεν μονίμους ἢ μᾶλλον ὑπερισοθίους; Κύριοι, νομίζω ὅτι, ἂν αἱ ἀρχαὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δύνανται νὰ τύχωσι ἐφαρμογῆς εἰς μεγάλους δήμους ὅπως τῶν Ἀθηνῶν, Θεσσαλονίκης κλπ. ἔχοντας ὑπεράφθονον ὑπαλληλίαν, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐπεκτείνωμεν τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐφ’ ὅλων τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων τῆς Ἑλλάδος, ὅπως προβλέπῃ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον....

§113Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) Νὰ σᾶς διακόψω διὰ νὰ σᾶς κάμω μίαν δήλωσιν. Ὅπως εἶπον καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ἡ διάταξις αὐτὴ θὰ ἀπελειφθῇ.

§114Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Αἱ σκέψεις αἱ ἰδικαί μου συνίστανται ἐν τούτῳ: Ὅτι ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς τροποποιούμενος καὶ ἐν ταῖς λεπτομερείαις του, θὰ τύχῃ ἐφαρμογῆς εἰς ἕνα ἢ δύο δήμους, εἰς δὲ τοὺς ἄλλους δήμους καὶ κοινότητας τῆς Ἑλλάδος, μόνον ἐὰν ζητήσουν τοῦτο τὰ ἁρμόδια δημοτικὰ ἢ κοινοτικὰ συμβούλια τοῦ τόπου. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, κύριοι. Τὸ νομοσχέδιον περιέχει καὶ διατάξεις διὰ τῶν ὁποίων παρέχεται δικαίωμα συντάξεως εἰς τὸν ἔχοντα δεκαετῆ ὑπηρεσίαν συνυπολογιζομένης καὶ τῆς δημοτικῆς ἢ κοινοτικῆς. Διὰ δὲ τὰς νέας χώρας συμπεριλαμβάνεται καὶ ἡ ὑπὸ τὴν ξένην κυριαρχίαν συντελεσθεῖσα ὑπηρεσία. Δηλαδὴ ἕνας δῆμος ἢ μία κοινότης ἡ ὁποία εἶχε ἕνα ὑπάλληλον πρὸ 6 μηνῶν ἢ ἔτυχε αὐτὸς ὁ ὑπάλληλος νὰ διετέλεσε ὑπάλληλος καὶ ἐπὶ Τουρκοκρατίας, αὐτὸς νὰ δικαιοῦται συντάξεως. Ἑπομένως αἱ κοινότητες αἱ ὁποῖαι ἔτυχον νὰ εἶχον ἕνα ἢ δύο ὑπαλλήλους, εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν θὰ ἔχουν ἀμέσως καὶ συνταξιούχους.

§115Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Εἶναι ὁ νόμος 2769.

§116Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἰς τὴν καταβολὴν τῆς συντάξεως αὐτῆς λέγει τὸ ἄρθρον 53 ὅτι ὑποχρεοῦται καὶ ὁ τελευταῖος δῆμος κ.λ.π. δηλαδὴ δημιουργεῖ μίαν τάξιν συνταξιούχων ἡ ὁποία οὐδέποτε ὑπηρέτησε καὶ οὐδέποτε ὠνειρεύθη νὰ γίνῃ συνταξιοῦχος. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Θεσσαλονίκης συνάδελφος, ὁ πρῶτος ὁμιλήσας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, εἶπεν ὅτι νὰ δικαιοῦνται συντάξεως οἱ καὶ ὡς ἑξάμηνον ὑπηρετήσαντες. Δηλαδὴ πάντες ὑπάρξαντες δημοτικοὶ ἢ κοινοτικοὶ ὑπάλληλοι νὰ ἐπανέλθουν. Τοῦτο δὲ χάριν τῆς ἀρχῆς λέγει, τῆς ἀνθρωπιστικῆς ἡ ὁποία ἐπιβάλλει νὰ ἀναγνωρίζεται δικαίωμα εἰς τὸν ἐργαζόμενον καὶ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τῆς ἐργασίας του. Καὶ οἱ νέοι τὶ θὰ γίνουν; Θὰ γίνῃ ἐκλογὴ μεταξὺ τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ νέου. Τὶ γίνεται ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἀρχή σας τῆς ἀναγνωρίσεως δικαιώματος καὶ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τῆς ἐργασίας ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου; Κύριοι συνάδελφοι νομίζω ὅτι διὰ νὰ εἴμεθα ἐν τάξει ἁπλῶς πρὸς τὴν συνείδησιν μας καὶ διὰ νὰ εἴμεθα σύμφωνοι πρὸς τὰς συνταγματικὰς διατάξεις αἱ ὁποῖαι διέπουσιν ἡμᾶς καὶ τὸν σεβασμὸν πρὸς τὰς ὁποίας πρέπει νὰ αἰσθανώμεθα καὶ ὅταν διὰ τοῦ ρητοῦ γράμματος ἐπιβάλλεται εἰς ἡμᾶς ὑποχρέωσις καὶ ὅταν ὑπονοεῖται, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ μεριμνήσωμεν μόνον διὰ τὸ μέλλον καὶ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ρύθμισιν τοῦ παρελθόντος, διότι καὶ ἀπὸ τὰς συνταγματικὰς διατάξεις δὲν ἐπιτρέπεται τοῦτο καὶ τὰ οἰκονομικὰ τῶν δήμων θίγονται, ἐνῷ τὸ Σύνταγμα παρέχει εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ τὰ διαχειρίζωνται ἐλευθέρως, καὶ νὰ μὴ καθίστανται ὑποχείρια τῶν ἰδικῶν μας ἀντιλήψεων.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιβαθινόπουλος.

§118Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις διακρίνεται ὄχι μόνον διὰ τὴν καλλιέπειάν του ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν μεγάλην του ἀξίαν, ἄφησεν ἐν τούτοις νὰ τοῦ διαφύγουν διατάξεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, αἵτινες θίγουσιν ἀνθρώπους ἐργατικοὺς καὶ μάζας ἐργαζομένας αἵτινες δικαιοῦνται μεγίστης προσοχῆς ἐκ μέρους τῆς πολιτείας.

§119ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ ὑποβάλετε τροπολογίαν, κύριε Λιβαθινόπουλε.

§120Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε βουλευτὰ δὲν θὰ μοῦ κανονίσετε τὸν τρόπον τοῦ ὁμιλεῖν καὶ τὰ μέρη κάμνουν τὸ ὅλον, ἑπομένως ἠμπορῶ νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπὶ τῶν ἄρθρων. Δι’ αὐτὸ δὲν θά ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου ἀλλὰ θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ μιᾶς διατάξεως ἡ ὁποία θίγει ἕνα μέρος πολιτῶν ἐργαζομένων. Ὑπάρχει μία διάταξις κ. βουλευταί, ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἡ ὁποία λέγει ὅτι, προστατεύονται εἰς τὸ πολιτικὸν νοσοκομεῖον «Ἐλπὶς» καὶ μόνον εἰς αὐτό, οἱ διευθυνταὶ καὶ οἱ ὑποδιευθυνταὶ καὶ ἐν γένει ὅλη ἡ ὑπηρεσία ἡ διοικητικὴ καὶ διαχειριστική. Νομίζετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἡ διαχειριστικὴ καὶ διοικητικὴ ἑνὸς καταστήματος δημοσίας ἀντιλήψεως εἶναι ὑπηρεσία ἥτις μόνη αὐτὴ χρήζει προστασίας; Δὲν τὸ νομίζω, δὲν τὸ πιστεύω ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ πραγματικόν. Διότι ἡ ψυχή, ἡ ζωή, τὸ αἷμα τὸ ὁποῖον τρέχει εἰς τὰς ἀρτηρίας ἑνὸς τοιούτου καταστήματος, εἶναι πρὸ πάντων ἡ ὑγιεινὴ ὑπηρεσία. Πιστεύω ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ μάζα ἡ ὁποία ἐργάζεται, αὐτὴ εἶναι ἡ ψυχὴ τοῦ νοσοκομείου, αὐτὴ πρέπει ν’ ἀγαπήσῃ τὸ ἐπάγγελμά της καὶ τὸ νοσοκομεῖον διὰ νὰ προαχθῇ αὐτὸ καὶ νὰ κάμῃ τὴν ἐργασίαν του, καὶ νὰ προστατεύσῃ ὅλους ἐκείνους τοὺς πενομένους. Ὁμολογῶ δὲ ὅτι χρειάζεται ἰδιαιτέρα προστασία διὰ τὸ νοσοκομεῖον «Ἐλπίς». Διότι τὸ νοσοκομεῖον «Ἐλπὶς» εἶναι τὸ μόνον σχεδὸν ἐν Ἑλλάδι τὸ ὁποῖον δέχεται τοὺς πτωχοὺς Ἕλληνας πολίτας, τοὺς ἀθλίους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔζησαν, καθ’ ὅλην των τὴν ζωήν, εἰς τὰ τέλματα τῆς πενίας καὶ εἰς τὰ τέλματα τῆς δυστυχίας. Αὐτοὺς λοιπόν, τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι χαροπαλαίουν ἀπὸ τὴν αὐγὴν μέχρι τὸ βράδυ, χαροπαλαίουν μὲ τὴν πάθησιν, μὲ τὴν ἀσθένειαν μὲ τὴν ἐπιδημίαν, αὐτοὺς τοὺς ὁποίους βλέπομεν πλησίον εἰς τὸ ψυχοράγημα τῶν ἀσθενῶν, αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἠργάσθησαν καθ’ ὅλην των τὴν ζωήν, αὐτοὺς τοὺς ἀφήνετε ἔκθετους εἰς τὰς διαθέσεις τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, εἰς τὰς διαθέσεις καὶ τὰ πάθη τὰ κομματικά. Ποῖα δὲ εἶναι αὐτά, ἀφήσατε νὰ σᾶς τὰ εἴπω ἐγώ. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ 25 συναπτὰ ἔτη ἠργάσθην ἐντὸς τοῦ νοσοκομείου δωρεάν, ἀπολύτως δωρεάν. Οὐδέποτε ἠθέλησα νὰ λάβω οὔτε μίαν δεκάραν ἀπὸ τὸ νοσοκομεῖον, τὸ ὁποῖον ἐγνώριζα ὅτι εἶναι πτωχόν. Εἶχα δὲ τὴν ἀντίληψιν αὐτήν, διότι ἐνόμιζα ὅτι ἀφοῦ ἀπὸ τοὺς πλουσίους ἀρρώστους μπορῶ νὰ ζῶ, ἠδυνάμην νὰ διαθέσω εἰς τοὺς νέους ἐπιστήμονας αὐτὴν τὴν ἐργασίαν μου. Ὅταν πρὸ 2 ἢ 3 ἐτῶν ἀπεφάσισα νὰ ἐγκαταλείψω τὸ ἐπάγγελμα αὐτό, τὸ ἰατρικὸν καὶ ἐπεδόθην εἰς τὴν πολιτικήν, ἐνόμισα ὅτι εἶναι κατάλληλος στιγμὴ καὶ ὡς ἐκ τῆς ἡλικίας μου τῆς μεγάλης, καὶ ὡς ἐκ τῆς ὄχι καλῆς ὑγείας μου, νὰ ἀφήσω εἰς τοὺς νεωτέρους νὰ ἐργασθοῦν καὶ ἀπεφάσισα νὰ φύγω διὰ νὰ μπορέσουν καὶ αὐτοὶ νὰ ἐργασθοῦν, ἂν ὄχι δωρεὰν ἔστω καὶ πληρωνόμενοι. Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, μαζὶ μὲ τὸ ἀδελφᾶτον, ἐνόμισαν ὅτι ἔπρεπε νὰ μὲ ἀμείψουν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, καὶ εἶπον ἀφοῦ φεύγει ἂς τὸν κάμωμεν εὐεργέτην τοῦ νοσοκομείου καὶ σύμβουλον αὐτοῦ. Ἐψήφισε δὲ καὶ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ἕνα ποσὸν διὰ νὰ μοῦ ἀναρτήσουν τὴν εἰκόνα, μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους εὐεργέτας τοῦ νοσοκομείου. Ηὐχαρίστησα διότι ἤμουν καὶ ἐγὼ ἐγγεγραμμένος εἰς τὸ συμβούλιον καὶ εἰς τὸ ἀδελφᾶτον καὶ ἤμουν ὑπερήφανος ὅτι ἤμουν καὶ ἐγὼ γραμμένος μεταξὺ τῶν ἄλλων εὐεργετῶν τοῦ νοσοκομείου. Τὶ νομίζετε ὅτι συνέβη ὅταν ἔπεσε ἡ δημοτικὴ ἀρχή; Κατέβη ἡ εἰκὼν τοῦ εὐεργέτου καὶ ἐτέθη εἰς τὰ ὑπόγεια. (Γέλωτες). Ἐπειδὴ μὲ γνωρίζετε καὶ πρὸ πάντων μὲ γνωρίζει ἡ πτέρυξ ἐκείνη καὶ μάλιστα ὁ κ. πρόεδρος τῆς πτέρυγος ἐκείνης, ἂν ἐγὼ εἶμαι φανατικὸς εἰς τὰς πολιτικάς μου ἐκδηλώσεις, καὶ ἂν ἠργάσθην δωρεὰν ἐπὶ 25 ἔτη, δὲν θέλω νὰ περιαυτολογήσω. Ἐξ ἄλλου ὁ κ. Δήμαρχος δὲν εἶναι ἐχθρός μου διότι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἐκεῖνος πρώτη φορὰν μοῦ ἀνέθεσε αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν διὰ τὴν διεύθυνσιν μιᾶς κλινικῆς. Πιστεύω ὅτι καὶ ὁ ἴδιος γνωρίζει καλά, ὅτι μποροῦσα νὰ σταθῶ καὶ ἐγὼ ὡς εὐεργέτης. Τὸ ζήτημα πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἐκ τῶν βαθυτέρων αἰτίων κύριοι. Ἄλλως δὲν μπορῶ νὰ τὸ ἐξηγήσω τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ ὅτι ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ νοσοκομείου τὸ ὁποῖον θεραπεύει καὶ ἐπιλαμβάνεται τῶν παθήσεων ὅλων τῶν πτωχῶν καὶ τῶν δυστυχῶν ἀνθρώπων, δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μέσα οὔτε εὐεργέτης ἀντιλήψεως δημοκρατικῆς.

§121Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ Ἀδελφᾶτον, τὸ ὁποῖον ἔκανε αὐτὸ ἦτο τὸ ἴδιον; Διότι ὁ διευθυντὴς τοῦ νοσοκομείου ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ὁ ἴδιος.

§122Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ γνωρίζω, κ. ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ὁ διευθυντὴς εἶναι ὁ ἴδιος. Ὁ διευθυντὴς ὅμως λαμβάνει διαταγάς. Δὲν νομίζω ὅτι ὁ διευθυντὴς κάνει μία τοιαύτην πρᾶξιν χωρὶς νὰ τὸ ἠξεύρῃ τὸ Ἀδελφᾶτον. Ἂν τὸ Ἀδελφᾶτον ἔκαμε λάθος τοῦτο ἂς τὸ ἀλλάξουν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν φωτογραφίαν μου μποροῦσα ἀντὶ νὰ πάῃ στὰ ὑπόγεια νὰ τὴν πάρω ἐγὼ στὸ σπίτι μου καὶ νὰ τὴν ἔχω. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὸ ἐξετάσωμεν καὶ ἀπὸ ἑτέρας ἀπόψεως τὸ πρᾶγμα. Θέλετε ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους ποὺ χαροπαλαίουν ἀπὸ τὴν αὐγὴ ἕως τὸ βράδυ μὲ τὴν ἀσθένειαν καὶ τὸν θάνατον τῶν δυστυχῶν ἀνθρώπων νὰ τοὺς ἐγκαταλείψετε; Νομίζω κύριοι ὅτι αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους —δὲν λέγω ὅτι τὸ διοικητικὸν προσωπικὸν νὰ μὴ κατοχυρωθῇ καὶ ἐκεῖνο—πρὸ παντὸς πρέπει νὰ κατοχυρώσετε, νὰ κατοχυρωθῇ αὐτὴ ἡ μάζα, ἡ ὁποία ἐργάζεται, καὶ ἡ μάζα εἶναι οἱ ἰατροὶ καὶ οἱ νοσοκόμοι. Δὲν δύναται κανεὶς νὰ φαντασθῇ σήμερον ὅτι μὲ τὴν ὑπάρχουσαν νοοτροπίαν τῆς σημερινῆς ὑπερασπίσεως τῶν ἐργατικῶν μαζῶν, ἐὰν θὰ ἀσφαλίσετε μίαν βιομηχανίαν δὲν θὰ ἀσφαλίσετε καὶ τὰς ἐργαζομένας μάζας, ἀλλὰ μόνον τὴν διοίκησιν;— Θὰ ἐξετάσω καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως τὸ πρᾶγμα. Ὅταν ὁ μέγας πολιτικὸς ὁ Δισραέλ, ἀνέλαβε τὴν διοίκησιν τῆς Μεγάλης Βρεττανίας, ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾶ ἡ μνήμη μου ἀπὸ τῆς ἱστορίας τοῦ 1884–1855 ἔθεσεν ὡς ἐπικεφαλίδα τοῦ προγράμματός του Sanita—Sanitatis omnia Sanitas. Καὶ τότε οἱ ἀντιπολιτευόμενοι τὸν εἰρωνεύοντο καὶ ἔλεγον ὅτι ὁ Δισραὲλ κάμνη πολιτικὴν ὑπονόμων ἀλλ’ ἡ κυβέρνησιν ἔθεσεν εἰς τὸ πρόγραμμά της ὡς βάσιν τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς ὑγιεινῆς καὶ οὐδεὶς εἶπε τίποτε. Τοὐναντίον ὁ κόσμος καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις ἐχειροκρότησε ἐπὶ τῆς ἰδέας ταύτης. Ἀλλ’ ὁ Δισραὲλ ὅταν ἐσκέφθη νὰ κάμῃ τοῦτο ἡ πρώτη του πρᾶξις ἦτο νὰ θωπεύσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ ἐφήρμοζον τὸ πρόγραμμά του, καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπρόκειτο νὰ τὸ ἐφαρμόσουν ἦσαν οἱ ἰατροὶ καὶ οἱ νοσοκόμοι. Τοιουτοτρόπως ἔθεσε τὰ πρῶτα θεμέλια ἐπὶ τῶν ὁποίων βασίζεται τὸ σημερινὸν ὑγιειονομικὸν οἰκοδόμημα τῆς Μεγάλης Βρεττανίας. Νομίζω λοιπόν, ὅτι εἶναι μία περίστασις ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ θεραπεύσῃ αὐτοὺς τοὺς δυστυχισμένους ποὺ κάθωνται χρόνια καὶ ἐργάζονται μέσα εἰς τὸ νοσοκομεῖον, διὰ νὰ μὴν ὑποστοῦν τὴν τύχην ἐκείνην τὴν ὁποίαν ὑπέστη καὶ ἡ ἰδική μου εἰκὼν τοῦ μεγάλου εὐεργέτου ἡ ὁποία κατῆλθε εἰς τὰ ὑπόγεια.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς.

§124Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἀποροῦμεν ποῦ στηρίζεται ἡ πτέρυξ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ νομίζει ὅτι τὸ παρὸν νομοσχέδιον σκοπεῖ νὰ προστατεύσῃ μονομερῶς μίαν τάξιν ὑπαλλήλων, διότι γνωρίζει ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐπιμέναμεν νὰ ψηφισθῇ πρὸ τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν διότι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ ἠσφαλίζοντο οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ἀπελύοντο ἀθρόως καὶ ἰδιαίτατα εἰς τὴν Θεσ)νίκην, ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς ἀποχρώσεως εἰς ἣν ἀνῆκον. Ζητοῦντες τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου προστατεύομεν καὶ ὀπαδοὺς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν ὑπὸ τοῦ δημάρχου τῆς Θεσσαλονίκης, ὁ ὁποῖος ἔχει ἴδιον κόμμα καὶ ὁ ὁποῖος ἔρριψε εἰς τοὺς δρόμους ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησεν 10–15 ἔτη. Δὲν σκοπεῖ συνεπῶς τὸ παρὸν νομοσχέδιον νὰ προστατεύσῃ κομματικοὺς φίλους καὶ διότι οὐδεμία τοιαύτη πρόθεσις διαγράφεται εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ διότι ἀποτελεῖ τροποποίησιν προηγουμένου νομοσχεδίου κατατεθέντος ὑπὸ τοῦ προηγουμένου ὑπουργοῦ πρὸ τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλ’ ὅταν κύριοι, τὸ Λαϊκὸν κόμμα ὑποστηρίζει ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀποτελεῖ ἐπέμβασιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας εἰς τὰ ἔργα τῆς Διοικήσεως, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διαμαρτυρηθῶμεν ἡμεῖς τουλάχιστον διότι εἴμεθα ὑπέρμαχοι τοῦ θεσμοῦ τῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ νομίζομεν ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς αὐτοδιοικήσεως τότε μόνον θὰ πάῃ μπροστά, ὅταν ἔχῃ μονίμους ὑπαλλήλους καὶ οἱ ὑπάλληλοι δὲν εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν διαρκῆ ἀπειλὴν τῆς δημαρχιακῆς Ἐπιτροπῆς ἢ τοῦ Δημάρχου. Ὅταν εἷς ὑπάλληλος εἶναι ἀναγκασμένος νὰ ὑπακούσῃ εἰς τὰ κελεύσματα τοῦ Δημάρχου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ἀποκέντρωσις. Ἰδιαίτατα παρακαλῶ τοὺς συναδέλφους νὰ μοῦ εἴπουν ἐὰν ἡμεῖς οἱ Θεσσαλονικεῖς οἱ ὁποῖοι ἐπιμέναμεν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ ὅταν ἦτο ὁ προκάτοχος Δήμαρχος ἠλαυνόμεθα ἀπὸ ἐλατήρια προστασίας κομματικῶν φίλων. Παρακαλῶ τοὺς συναδέλφους νὰ μᾶς εἴπουν ἂν εἰς τοὺς δήμους Δράμας Γενιτσῶν καὶ Βερροίας ὑπηρετοῦν ὑπάλληλοι φίλοι τῆς πτέρυγος ἐκείνης ἡ ὁποία ὑπεστήριξε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ τοὺς προκαλῶ ἀκόμη νὰ ἀμφισβητήσουν τὸ γεγονός, ὅτι οἱ δήμαρχοι τῶν πόλεων αὐτῶν προέβησαν εἰς τὴν ἀπόλυσιν τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων διὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν φίλους τοῦ ἰδικοῦ των κόμματος. Τὸν φατριασμὸν αὐτὸν τῶν δημάρχων ὁ ὁποῖος δὲν ὑπῆρχε πρὸ τῶν τελευταίων ἐκλογῶν, τὸν φατριασμὸν αὐτὸν ἔρχεται νὰ τερματίσῃ τὸ νομοσχέδιον. Δὲν θέλομεν οἱ δήμαρχοι νὰ εἶναι ἀρχηγοὶ φατριῶν ἀλλ’ ἄρχοντες ἐξυπηρετήσεως τῶν κοινῶν συμφερόντων. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει τὸ παρελθὸν καταδικάζομεν αὐτὸ καὶ τὰς πράξεις του, καὶ ἀκριβῶς διότι καταδικάζωμεν τὰς πράξεις του ἐπεμέναμεν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον σας πρὶν δημιουργηθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθῶμεν ὅπως οἱ δῆμοι οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν πρόσωπα δημοσίου δικαίου, νὰ ἀποτελοῦν μέσα διὰ τῶν ὁποίων νὰ πετῶνται εἰς τοὺς δρόμους ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν 10 καὶ 15 ἔτη. Ὅταν διὰ τοὺς ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους λαμβάνομεν μέτρα προστασίας, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀνεχθῶμεν νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν διάθεσιν τῶν δημάρχων, ἡ ὑπηρεσία τῶν δήμων διὰ μόνον τὸν λόγον, ὅτι συνέπεσε τυχαίως νὰ ἐκλεγῇ δήμαρχος πρωτευούσης ἕνας ἄνθρωπος ἀνήκων εἰς τὴν ἀντίθετον παράταξιν. Ἐπιμένομεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου μὲ τὴν τροπολογίαν μας διότι ἐφ’ ὅσον λέγει ὅτι «δύνανται» καὶ δὲν γίνει δεκτὴ ἡ τροποποίησίς μας ἥτις λέγει, ὅτι «αὐτοδικαίως ἐπανέρχονται», ἀποτελεῖ δῶρον ἄδωρον.

§125Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Λέγει «ἐφ’ ὅσον δικαιοῦνται».

§126Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Θὰ γεννήσῃ δυσχερείας ἡ ἀντίθετος ἔκφρασις τοῦ νομοσχεδίου καὶ θὰ καταφύγουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται μακρυὰ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι αὐτοδικαίως ἐπανέρχονται εἰς τὰς θέσεις των καὶ κατόπιν νὰ γίνῃ ἡ διαδικασία.

§127ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διευκρίνησε τὸ ζήτημα αὐτό: τὸ ζήτημα εἶναι νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς θέσεις τὰς ὁποίας κατεῖχον.

§128Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Αἱ ἐγγυήσεις τῆς ἀπολύσεως δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς. Πρέπει ἐκτὸς τοῦ δικαιώματος τῆς ἐφέσεως τὸ ὁποῖον θὰ ἔχουν πρέπει νὰ παραπέμπεται ἡ ἀπόφασις κατὰ δεύτερον βαθμὸν εἰς τὸ συμβούλιον τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται καὶ ἀπὸ καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου. Μόνον κατὰ τοιοῦτον τρόπον κατωχυρώνοντες τοὺς ὑπαλλήλους τῶν δήμων θὰ ἔχωμεν πραγματικὴν αὐτοδιοίκησιν ὑπὲρ τῆς ὁποίας ὀψίμως κόπτεται τὸ Λαϊκὸν κόμμα.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μουντζουρίδης.

§130Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου κ. βουλευταὶ καὶ ἄνευ τῆς συστάσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν προτιθέμην νὰ ἀσχοληθῶ, τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος διεξοδικῶς ἐπ’ αὐτῆς ἀντεπεξῆλθε. Θὰ ἐπαναλάβω μόνον ὅτι ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ὁλόκληρον τὴν ἐπιθυμίαν καὶ ὠθούμεθα ἐκ τῆς ἀρχῆς νὰ προστατεύωνται αἱ ἐργαζόμεναι τάξεις, καὶ θὰ ἐπαινούσαμεν ἀσφαλῶς τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν τὸ κίνητρον τοῦ παρόντος νομοσχεδίου δὲν τὸ ἐκάλυπτεν ἡ ὑπόνοια ὅτι προτίθεται ὑπὸ τὸ κάλυμμα τοῦτο νὰ ἐξυπηρετηθοῦν ἄλλα συμφέροντα κομματικά. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ τονίσωμεν ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καταχρωμένη τῆς ἰσχύος της διότι τὸ προηγούμενον τοῦ νὰ παρουσιάζωνται καὶ νὰ ψηφίζωνται νομοθετήματα ἀπασχολοῦντα τὴν ὠφέλειαν τῶν κομματικῶν συμφερόντων της. Καὶ δίδει τὸ δικαίωμα εἰς μεταγενεστέρας πλειοψηφίας ἄλλων ἀποχρώσεων νὰ ἐκμεταλλεύωνται καὶ αὐταὶ τὴν ἰσχύν των παραδειγματιζόμεναι. Καὶ ἤδη θέλω ὁμιλήσει ἐπὶ μερικῶν ἄρθρων. Τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου περιορίζει τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ καὶ ἀπαιτεῖ ἅπαξ ἅπαντες οἱ ὑπάλληλοι νὰ ὑφίστανται ἕνα διαγωνισμόν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἠρώτων ὑμᾶς, τὶ θὰ γίνῃ διὰ τοὺς κατωτέρους καὶ ἰδίως τοὺς τεχνικούς. Τοῦτο φέρει εἰς δυσχερῆ θέσιν τὸν δήμαρχον καὶ τὴν δημαρχιακὴν ἐπιτροπήν. Θὰ διορίζῃ ἐπὶ παραδείγματι τοὺς ἐκκενωτὰς τῶν βόθρων κατόπιν διαγωνισμοῦ ἢ τοὺς ἡμερομισθίους ὑπαλλήλους τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ προσλαμβάνῃ θὰ τοὺς διορίζῃ μονίμους ὑπαλλήλους;

§131Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οἱ ἐκκενωταὶ τῶν βόθρων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταλάβουν θέσεις ὀργανικάς, ὅ,τι δὲ ἀφορᾷ τοὺς τεχνικοὺς ὑπαλλήλους ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ μπαίνουσι μὲ ἐξετάσεις. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν δὲ συζήτησιν ἐδέχθην ὅτι τὰ προσόντα τῶν ὑπαλλήλων καὶ οἱ ὅροι τοῦ διαγωνισμοῦ θὰ μποῦν εἰς ἕνα διάταγμα μετὰ σύμφωνον γνώμην τῆς Ἑνώσεως τῶν δήμων.

§132Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Οἱ ὑπάλληλοι διαιροῦνται εἰς δύο τάξεις, τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν δημοτικῶν ὑπηρετῶν, τοὺς δημοτικοὺς ὑπηρέτας νὰ τοὺς ἀφήσητε ὅπως καὶ σήμερον ἐπὶ τῇ βάσει προστασίας τῆς δημαρχιακῆς ἐπιτροπῆς νὰ διορίζωνται.

§133Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀφήσατε νὰ τὰ συζητήσωμεν κατ’ ἄρθρον αὐτά.

§134Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Πολὺ καλά.

§135Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Προτοῦ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω τοῦτο: Μοῦ φαίνεται ὅτι παρεξηγεῖται ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, περὶ αὐτοδιοικήσεως. Ἐπειδὴ τὸ Σύνταγμα λέγει ὅτι ἔχομεν τοιαύτην αὐτοδιοίκησιν, δὲν θὰ εἰπῇ ὅτι ἡ αὐτοδιοίκησις ἔχει ἰδίαν πρωτότυπον ἐξουσίαν τὴν ἔχει ἐκ τοῦ Κράτους, καὶ φυσικὸν εἶναι ὅτι τὰ ὅρια, ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ κινῆται ἡ αὐτοδιοίκησις θὰ τὰ ὁρίσῃ νόμος. Δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἡ αὐτοδιοίκησις ἔχει ἐξωκρατικὴν ἐξουσίαν. Ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ὁρίζει τὰ ὅρια τῆς αὐτοδιοικήσεως, καὶ ἑπομένως κάθε ἄλλο παρὰ ἀντισυνταγματικὸς μπορεῖ νὰ εἶναι ἕνας νόμος καθορίζων τὰ ὅρια τῆς αὐτοδιοικήσεως. Ἐπίσης μίαν παρατήρησιν ὡς πρὸς τοὺς ἀπολυθέντας ὑπαλλήλους ποὺ ἀνέφερε ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος. Δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι 900 οἱ ἀπολυθέντες ὑπάλληλοι καὶ ἐὰν ὅλοι αὐτοὶ κατεῖχον ὀργανικὰς θέσεις.

§136Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὅλοι.

§137Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐὰν ἀπὸ τοῦ 1914 ἕως τὸ 1929, ἐπὶ μίαν δεκαπενταετίαν ἀπελύθησαν 900 ὀργανικοὶ ὑπάλληλοι, ἀσφαλῶς τὸ ρεκὸρ τῆς ἀπολύσεως δὲν ἀνήκει εἰς τὴν δεκαπενταετίαν, ποὺ ἔρχεται ἕνας μέσος ὅρος ἀπολύσεως 60 ὑπαλλήλων κατ’ ἔτος, ἀλλ’ εἰς τὸ τετράμηνον ἀπὸ 1ης Σεπτεμβρίου 1929 μέχρι τέλους Δεκεμβρίου κατὰ τὸ ὁποῖον ἀπελύθησαν 98 ὀργανικοὶ ὑπάλληλοι. Ὡς πρὸς τὰς παρατηρήσεις τὰς ἀναγομένας εἰς τὸ ἄρθρον 58, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀνακοινώσω εἰδικῶς διὰ τὸν δῆμον Ἀθηναίων εἰς ποίαν συνεννόησιν κατελήξαμεν μὲ τὸν δήμαρχον, χωρὶς μὲ τοῦτο νὰ θέλω νὰ εἴπω ὅτι τὸ Λαϊκὸν κόμμα............ Τὸ ἀναφέρω, διότι ἡ κυριοτέρα διαμάχη γίνεται περὶ τὰ ἀφορῶντα τὸν δῆμον Ἀθηναίων.

§138Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Πέστε το λοιπὸν καθαρά.

§139Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Θὰ ἀναγνώσω ἤδη καὶ σχετικὴν ἐπιστολὴν τοῦ δημάρχου Ἀθηναίων.

§140Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αἱ παρατηρήσεις αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν ἐκ μέρους τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος εἶναι παρατηρήσεις αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἀπὸ τὴν ἕνωσιν τῶν δήμων καὶ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας υἱοθετεῖ τὸ Λαϊκὸν κόμμα διότι τὰς εὑρίσκει ὀρθάς.

§141Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν τὸ ἠρνήθην.

§142Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Περὶ αὐτοδιοικήσεως δὲν ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τίποτε, διότι ἐξ ὅσων εἴπατε σημαίνει ὅτι δὲν υἱοθετεῖτε τὴν ἔννοιαν παρὰ μόνον τὴν λέξιν.

§143Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἰδική σας ἡ ἑρμηνεία τῆς δηλώσεώς μου. Δὲν εἶπον ὅτι θὰ περιστείλωμεν τὸ πλαίσιον τῆς αὐτοδιοικήσεως. Εἶπον, ὅτι εἶναι ἀναμφισβήτητον τὸ δικαίωμα τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας νὰ κανονίζῃ τὰ τῆς αὐτοδιοικήσεως.

§144Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ κ. ὑπουργέ, νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι ἀντισυνταγματικὸς ὁ νόμος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ περιορίζῃ τὰ δικαιώματα τῆς αὐτοδιοικήσεως.

§145Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) Ἐγὼ κ. ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος δὲν ἐννοῶ τὴν αὐτοδιοίκησιν, ὅπως τὴν ἐννοεῖτε σεῖς.

§146Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ὡρισμένος συνταγματικὸς τύπος αὐτοδιοικήσεως, διὰ νὰ ἀναρτήσωμεν τὴν αὐτοδιοίκησιν ἐπ’ αὐτῶν.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις, ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Τριποδάκης.

§148Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ ἔχω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου νὰ κάμω. (ἀναγινώσκει). Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς θέματος, ἐφ’ οὗ οὐδεὶς τῶν ῥητόρων μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἔκαμε νύξιν. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: δημοτικοὶ ὑπάλληλοι μέχρι τοῦ 1925 ὑπηρετοῦντες εἰς ἐργατικὰς θέσεις δηλαδὴ οἱ ὑδροτομεῖς καὶ οἱ εἰσπράκτορες τῶν ἐμμέσων φόρων. Ὁ τότε δήμαρχος κ. Πάτσης ἀπεφάσισε νὰ μισθώσῃ τοὺς ἐμμέσους φόρους εἰς ἰδιώτας, ἐμίσθωσε τούτους εἰς τὸν κ. Βούζαν, ὁ Βούζας ἔχασε, ὁ δῆμος ἔχασε. Ἐπανῆλθον λοιπὸν πάλιν οἱ ἔμμεσοι φόροι εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ δημάρχου Ἀθηναίων. Ὁ κ. δήμαρχος Ἀθηναίων ἔχων ὑπ’ ὄψιν του πάλιν νὰ μισθώσῃ τοὺς ἐμμέσους φόρους δὲν ἐπανέφερεν εἰς τὰς θέσεις των τοὺς ἐν λόγῳ ὑπαλλήλους. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν εἷς ὑπάλληλος ὑπηρετήσας ἐπὶ 8 ἢ 9 συναπτὰ ἔτη εἰς θέσεις ὀργανικάς, σήμερον ὅπου ὀργανοῦνται πάλιν αἱ ἐν λόγῳ θέσεις, πῶς θὰ κριθοῦν οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι ὡς ἔκτακτοι ἢ ὡς μόνιμοι, ἐφ’ ὅσον ὑπηρέτησαν ἐπὶ 8 ἢ 9 συναπτὰ ἔτη εἰς ὀργανικὰς θέσεις καὶ πάλιν ὀργανωθείσας;

§149Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτοὶ ἦσαν ἐν ὑπηρεσίᾳ ἢ ἐκτὸς ὑπηρεσίας;

§150Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἐκτὸς ὑπηρεσίας. Ἐὰν εἶναι ἐκτὸς ὑπηρεσίας τὶ θὰ γίνουν αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι;

§151Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἐρώτησίς σας, ἂν καὶ ἐπὶ τοῦ 61ου ἄρθρου θὰ σᾶς δώσω προκαταβολικῶς τὴν ἀπάντησιν καὶ θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ἐὰν, ὅτε ἀπελύθησαν οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι περιελαμβάνοντο μεταξὺ τῶν ὀργανικῶν ὑπαλλήλων τοῦ δήμου ἐπανέρχονται δυνάμει τοῦ ἄρθρου 61, ἐφ’ ὅσον ἔχουν συμπληρώσει 3ετίαν. Ἐὰν εἶναι ἔκτακτοι δὲν δύναται νὰ ληφθῇ πρόνοια περαιτέρω ἐκείνης ἣν ἔλαβεν ὁ δῆμος Ἀθηναίων ἀποζημιώσας αὐτούς.

§152Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Εὐχαριστῶ πολύ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη)

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2. (ἀναγινώσκει).

§154Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Κατὰ τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ἐξαιρεῖται ὁ γραμματεὺς τοῦ δήμου. Νομίζω ὅμως, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὴν μονιμότητα καὶ ὁ γραμματεὺς τοῦ δήμου, διότι οὗτος δὲν εἶναι, ὅπως ὁ γενικὸς γραμματεὺς τοῦ ὑπουργείου. Ἡ ἐξαίρεσις θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ διὰ τὸν ἰδιαίτερον γραμματέα τοῦ δημάρχου. Προκειμένου περὶ γραμματέων οἵτινες εἶναι σχεδὸν εἰς ὀργανικὰς θέσεις νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συμπεριληφθοῦν εἰς τὰς ὀργανικὰς θέσεις.

§155Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν εἶναι ὁ μόνος γραμματεὺς τοῦ δήμου συμπεριλαμβάνεται, ἐὰν εἶναι γενικὸς γραμματεὺς δὲν συμπεριλαμβάνεται.

§156Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ δῆμοι οἱ μικροὶ ἔχουν ἕνα καὶ μόνον γραμματέα.

§157Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διαγράφω τὴν λέξιν πρῶτος γραμματεὺς καὶ θέτω ἰδιαίτερος γραμματεὺς.

§158Φ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι, διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ μονιμότης τῶν ὑπαλλήλων νὰ θέσῃ τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Διότι ἄλλως δύναται ὁ Δήμαρχος ἑκάστοτε διὰ μεταλλαγῆς τοῦ ὀργανισμοῦ νὰ διορίζῃ ὅποιον θέλει.

§159Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. συνάδελφος προτείνει νὰ ὁρίσωμεν συμπληρωματικῶς ὡς ἀγώτατον βαθμὸν τοῦ εἰσηγητοῦ καὶ ὡς κατώτατον τοῦ γραφέως. Τοῦτο δὲν εἶναι σκόπιμον.

§160Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ δὲν φοβεῖσθαι, ὅτι, ἂν δὲν ἐπιτρέψητε εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν νὰ ἀντικαταστήσῃ καὶ τὸν πρῶτον γραμματέα, ὃν ἔχει καὶ μάλιστα εἰς τοὺς μικροὺς δήμους, ὅπου ἔχουν ἕνα καὶ μόνον γραμματέα, δὲν φοβεῖσθε, λέγω, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ θὰ ἀποβῇ εἰς βάρος τῆς δημοτικῆς περιουσίας, διότι ὁ δήμαρχος θὰ δημιουργήσῃ ἐλευθέρας ὀργανικάς, ὥστε νὰ θέσῃ ἐκποδὼν τὸν γραμματέα αὐτὸν καὶ νὰ ἀναθέσῃ τὴν ὑπηρεσίαν εἰς πρόσωπον τῆς ἐμπιστοσύνης του, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ πολλαπλασιάσητε τὰς θέσεις τὰς δημοτικάς, καὶ ἡ διάταξις αὐτὴ θὰ ἀποβῇ εἰς βάρος τῆς δημοτικῆς περιουσίας. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον εἶναι νὰ θεσπίσωμεν τὴν μονιμότητα τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχουν μίαν μακροτάτην ὑπηρεσίαν. Πάντως ὅμως οἱ ἐξερχόμενοι τῆς ὑπηρεσίας θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπολαμβάνουν τοῦ εὐεργετήματος.

§161Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πολὺ καλά. Τότε νὰ βάλωμεν πενταετῆ ὑπηρεσίαν.

§162Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, καὶ τὸ ἄρθρον 2 προκειμένου περὶ τῶν προσώπων θὰ ἔπρεπε νὰ τεθῇ ὅτι οἱ ἰατροί, οἱ ὁποῖοι θὰ βεβαιοῦσι περὶ τῆς ὑγείας τῶν διοριζομένων θὰ εἶναι κατὰ πρῶτον λόγον δημοτικοὶ ὑπάλληλοι καὶ κατὰ δεύτερον λόγον δημόσιοι ὑπάλληλοι. Καὶ ἐὰν δὲν ὑπάρχουν τοιοῦτοι νὰ διορίζωνται ἰδιῶται.

§163Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ αὐτὸ τὸ δέχομαι, διότι τὸ εὑρίσκω ὅτι εἶναι σωστό. Ἐπίσης ὡς ἐδηλώθη καὶ εἰς προηγουμένην συζήτησιν, τὰ διατάγματα διὰ τῶν ὁποίων θὰ καθορισθῶσι γενικῶς τὰ προσόντα θὰ ἐκδίδωνται κατόπιν τῆς γνώμης τῆς ἑνώσεως τῶν δήμων συγκεκριμμένως δὲ θὰ ζητεῖται καὶ ἡ γνώμη ἑκάστου δήμου, ὅταν πρόκειται περὶ εἰδικῶν ὑπαλλήλων.

§164Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ σαφηνισθῶσι δύο πράγματα. Τὶ ἀπάντησιν ἐδώκατε ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βουδούρη, καὶ δεύτερον πῶς διατυπώνετε, τὴν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε σχετικῶς μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Ποίους ἐννοεῖται δημοτικοὺς ὑπαλλήλους, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι συμφώνως πρὸς τὸν ὀργανισμὸν ἐννοοῦνται τοιοῦτοι. Δὲν περιλαμβάνονται εἰς αὐτοὺς καὶ οἱ ὑπηρέται, ὁδοκαθαρισταὶ κλπ;

§165Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὸ ἄρθρον 11 θὰ ἴδητε, κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ὅτι διαιροῦνται οἱ ὑπάλληλοι τῶν δήμων εἰς καθαρῶς δημοτικοὺς ὑπαλλήλους καὶ εἰς δημοτικοὺς ὑπηρέτας. Ὁ νόμος προβλέπει περὶ δημοτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ὑπάρχῃ συζήτησις.

§166Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὥστε ἡ ἔννοιά σας εἶναι ὅτι θὰ ὑπάρχῃ μονιμότης διὰ τοὺς δημοτικοὺς ὑπαλλήλους. Δὲν περιλαμβάνετε τοὺς ὑπηρέτας, κλητῆρας, ὁδοκαθαριστὰς κ. λ. π.

§167Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτοὶ εἶναι δημοτικοὶ ὑπηρέται, οἱ δὲ ἄλλοι διὰ τοὺς ὁποίους λέγετε, αὐτοὶ μποροῦν νὰ μποῦν εἰς τὸν ὀργανισμὸν ὡς ἐργάται ἡμερομίσθιοι. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, εἴπομεν ὅτι ὅπου εἶναι εἷς γραμματεύς, αὐτὸς θὰ μονιμοποιῆται μόνον ἐὰν ἔχει πέντε ἐτῶν ὑπηρεσίαν. Ἐὰν ἔχει ὀλιγωτέραν θὰ ἀπολύεται.

§168Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπίσης διὰ τὸν πρῶτον γραμματέα. Νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ὑποχρεωτικῶς μόνιμος, διότι κατόπιν μπορεῖ νὰ ἔλθῃ εἷς Δήμαρχος, τοῦ ὁποίου νὰ στερῆται τῆς ἐμπιστοσύνης, θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ἐμονιμοποιεῖτο μόνον μετὰ τὴν πάροδον δύο τετραετιῶν.

§169Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τότε θὰ εἴπωμεν ὅτι μονιμοποιοῦνται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς δύο δημαρχιακὰς περιόδους. Ἀλλὰ νὰ δώσωμεν μίαν ἀποζημίωσιν, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ φύγουν νὰ τοὺς δώσωμεν ἑνὸς ἔτους μισθούς.

§170Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον μίαν ἐξήγησιν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τῆς πρώτης παραγράφου, ἡ ὁποία λέγει ὅτι ἡ σύνθεσις τῶν ἐπιτροπῶν καὶ τὰ ἐξεταστέα μαθήματα θὰ κανονίζωνται διὰ διαταγμάτων ἐκδιδομένων ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ, ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, αὐτὰ τὰ διατάγματα θὰ ἐκδοθοῦν ἐφ’ ἅπαξ ἢ θὰ ἐκδίδωνται ἐφ’ ὅσον προκύπτουν σχετικαὶ περιπτώσεις; Διότι κατὰ τὴν γνώμην μου εἶναι ὀλίγον ἀσαφῆ. Θὰ ἐκδοθοῦν τὰ διατάγματα κατὰ κατηγορίας ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ τῶν δήμων; Θὰ εἶναι τὰ ἴδια προσόντα δι’ ὅλους τοὺς δήμους; Ὅπως διατυποῦται ἀφήνει νὰ ἐννοηθῇ ὅτι δύναται ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐκδίδῃ διατάγματα καθορίζοντα τὴν σύνθεσιν τῶν ἐπιτροπῶν καὶ τὰ ἐξεταστέα μαθήματα, ἄλλα διὰ τὸν ἕνα δῆμον καὶ ἄλλα διὰ τὸν ἄλλον.

§171Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἐκδώσωμεν ἐφ’ ἅπαξ αὐτὰ τὰ διατάγματα, πιθανώτατα ἀργότερον νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ψηφίσωμεν νόμον τροποποιοῦντα τὰ διατάγματα αὐτά.

§172Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ κίνδυνος νὰ ὑπάρχῃ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις θὰ τροποποιήσῃ τὰ διατάγματα εἶναι πλέον ἢ ἐπαρκής, ἀλλὰ θὰ ἐνόμιζον ὅτι μπορεῖ νὰ γίνῃ μία διαστολὴ διὰ τὰ διατάγματα, τὰ ὁποῖα κανονίζουν γενικῶς τὰ προσόντα. Δὲν μποροῦμεν νὰ τὰ ἀφήσωμεν, ἐφ’ ὅσον θὰ πρόκειται περὶ ὅλων τῶν δήμων. Εἰς τὸ 11ον ἄρθρον ὁρίζεται, ὅτι αἱ θέσεις, τὰ προσόντα καὶ λοιπὰ τοῦ διορισμοῦ, ὡς καὶ τὰ τοῦ προβιβασμοῦ τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων ρυθμίζονται ὑπὸ τοὺς περιορισμοὺς τοῦ νόμου διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τοῦ δήμου. Αὐτὸ ἀφορᾷ ὅλους τοὺς δήμους;

§173Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὸν κίνδυνον τῶν ὑπερβασιῶν δὲν πρέπει νὰ ἀποστῶμεν ἀπὸ τὴν βάσιν αὐτήν, κάμνομεν τὸ πρῶτον βῆμα, ἂς ἀφήσωμεν μίαν ἐλαστικότητα.

§174Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον ἀναφέρονται, κύριε ὑπουργέ, οἱ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι. Ἡ πληγὴ τῶν δήμων εἶναι οἱ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι, δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ τοὺς ἀπαλλάξετε ἀπὸ τὴν κατάστασιν αὐτὴν ποὺ περιλαμβάνει τοὺς ἀργομίσθους τοῦ δήμου; Θὰ ἦτο μία πραγματικὴ εὐεργεσία.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2ον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ἄρθρον 3ον. (ἀναγινώσκει). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 4, 5 καὶ 6).

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7. (ἀναγινώσκει).

§177Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἑβδόμου θὰ ἤθελον μίαν ἄλλην ἐξήγησιν. Τὸ ἄρθρον λέγει, ὅτι πρὸ τοῦ διορισμοῦ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ὁ βίος τῶν ὑπαλλήλων ὁ προηγούμενος. Θὰ ἤθελον νὰ μᾶς εἴπητε, ποία εἶναι τὰ ὅρια τῆς τοιαύτης ἐξετάσεως. Διότι ἡ διάταξις ὄζει ὀλίγου μεσαιωνισμοῦ.

§178Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἂς διαγραφῇ ἡ διάταξις αὐτή, κύριε Πρόεδρε.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7ον ὡς ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 8ον. (ἀναγινώσκει).

§180Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ δευτέρα περίπτωσις τοῦ ἄρθρου τούτου λέγει τὰ ἑξῆς: «Οἱ μόνιμοι ὑπάλληλοι ἀπολύονται ἕνεκα ἀνεπαρκείας ἢ ἀνικανότητος σωματικῆς ἢ πνευματικῆς». Τὶ ἐννοεῖ ἀνεπαρκείας σωματικῆς καὶ πνευματικῆς; καὶ τὶ θέλει νὰ εἴπῃ; ἀνεπαρκείας ὑπηρεσιακῆς;

§181Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ διάταξις ἔχει διατυπωθῆ ἀκριβῶς, ὅπως εἶναι καὶ εἰς τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους ἔχει δὲ ἀκριβῶς οὕτω. (ἀναγινώσκει).

§182Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὥστε ἡ ἀνεπάρκεια ἡ ὑπηρεσιακὴ δὲν εἶναι λόγος;

§183Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πολὺ καλά, ἂς τεθῇ καὶ ἐπαγγελματικῶς ἀνεπαρκής.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς.

§185Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὸ ἄρθρον 7 ζητοῦμεν νὰ προστεθῇ, ρυθμίζον τὴν ἐξασφάλισιν τῶν ὑπαλλήλων ἀπὸ τὰς αὐθαιρεσίας τῆς ἐπιτροπῆς ἡ ἑξῆς διάταξις: «κατὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς ἐπὶ τελεσιδίκου ἀνεπαρκείας, μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ζητοῦμεν, νὰ ἐπιτρέπεται ἔφεσις, ἐνώπιον τοῦ παρὰ τῷ ὑπουργείῳ διοικητικοῦ συμβουλίου.

§186Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Λυποῦμαι μὴ δυνάμενος, νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν σας. Ἐπιθυμῶ τὸ συμβούλιον τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ παραμείνῃ ἐντελῶς ξένον πρὸς τὰ ὑπαλληλικὰ ζητήματα τῶν δήμων. Εἶναι ἀρκετὸν ποὺ μποροῦν νὰ κάμουν ἔφεσιν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§187Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Μὰ ἀπὸ τὴν Δράμαν θὰ κάμῃ ἔφεσιν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας;

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8ον ὡς ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 9ον. (ἀναγινώσκει). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9 ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τ’ ἄρθρα 10, 11, 12, καὶ 15 ὡς ἐτροποποιήθησαν).

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 14ον (ἀναγινώσκει).

§190Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὁμιλεῖτε εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ περὶ τῶν τιθεμένων εἰς ἀργίαν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ δὲν λέγεται ἐὰν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἀργίας θὰ λαμβάνῃ μισθὸν ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς ἢ ὄχι.

§191Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ προστεθῇ ἡ διάταξις ὅτι διαρκούσης τῆς ἀργίας δὲν θὰ πληρώνεται ὁ ὑπάλληλος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 14 ὡς ἐτροποποιήθη).

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15. (ἀναγινώσκει).

§193Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸ ἄρθρον 15 ὑπάρχει μία ἀκατανόητος διάταξις. Λέγεται ὅτι οἱ ἀπολυόμενοι λόγῳ καταργήσεως θέσεως ὑπάλληλοι ἐπανέρχονται αὐτοδικαίως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐν περιπτώσει ἀνασυστάσεως τῆς θέσεως ἢ συστάσεως ἑτέρας παρεμφεροῦς κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς περιόδου δημοτικῶν ἀρχῶν καθ’ ἣν ἀπελύθησαν.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ ἄρθρον 15ον.

§195Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ὑπάρχει μία διάταξις ἀκατανόητος.

§196Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διεγράφη ἡ τελευταία παράγραφος. Νὰ διαγραφῇ ἡ φράσις «κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς περιόδου τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, καθ’ ἣν ἀπελύθησαν».

§197Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Κύριε ὑπουργέ...

§198Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρέπει νὰ γίνῃ ἡ διάταξις· τὸ ἀντίθετον θέλετε νὰ εἴπητε.

§199Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ὄχι μόνον αὐτῆς τῆς διατάξεως, ἀλλ’ οὔτε ὁλοκλήρου τοῦ βʹ ἐδαφίου, διότι ἡ κατάργησις μιᾶς θέσεως καὶ ἡ ἀνασύστασις αὐτῆς ἀποτελεῖ χονδροειδῆ κατάχρησιν τῆς ἐξουσίας ἐκ μέρους τοῦ δημοτικοῦ ἄρχοντος, καὶ κατὰ συνέπειαν δικαιοῦται ὁ ἐνδιαφερόμενος νὰ προσφύγῃ ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ὑπάρχει ἡ ἐγγύησις αὐτὴ διατὶ θέτετε διατάξεις αἱ ὁποῖαι πιθανὸν νὰ δημιουργήσουν ζητήματα;

§200Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καλὸν εἶναι νὰ μὴ παραπέμπωνται ὅλα τὰ ζητήματα εἰς τὴν νομολογίαν. «Ἄν ὑφίσταται ἡ ἰδία θέσις ἢ παρεμφερής».

§201Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§202Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διατὶ θέλετε νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ νὰ μὴ λαμβάνεται πρόνοια εἰς τὸ νομοσχέδιον;

§203Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Μὰ εἶναι πολὺ ἀπεριόριστος ἡ χρονικὴ περίοδος κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§204Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἄς εἶναι. Δυνατὸν ὁ πρῶτος δημοτικὸς ἄρχων ν’ ἀπολύσῃ περὶ τὸ τέλος τῆς πρώτης δημοτικῆς περιόδου ἕνα ὑπάλληλον, καταργῶν τὴν θέσιν, καὶ ἐπανεκλεγόμενος, νὰ ἀνασυστήσῃ τὴν θέσιν ταύτην, ἢ ἑτέραν παρεμφερῆ, εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς δευτέρας περιόδου.

§205Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ φράσις «κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς περιόδου τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, καθ’ ἣν ἀπελύθησαν» πρέπει αὐτὴ τοὐλάχιστον νὰ διαγραφῇ.

§206Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Βεβαίως.

§207Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δέχομαι τὴν τροπολογίαν περὶ ἀπαλείψεως τῆς φράσεως αὐτῆς.

§208Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Πρόκειται περὶ ὑπαλλήλου ὁ ὁποῖος δὲν ἀποκτᾷ τὴν μονιμότητα. Πρόκειται περὶ ἑνὸς ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος ἀπελύθη τώρα μετὰ ἑνὸς ἔτους ὑπηρεσίαν.

§209Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ βάλωμεν μόνον οἱ ἀποκτήσαντες τὴν μονιμότητα.

§210Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Καὶ ἡ ἀποζημίωσις τὴν ὁποίαν ἔλαβον οἱ ἀπολυόμενοι τὶ θὰ γίνῃ ἐν περιπτώσει ἐπαναδιορισμοῦ;

§211Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἐπιστρέφεται εἰς τὸν δῆμον διὰ μηνιαίων κρατήσεων ἐκ τοῦ μισθοῦ. Θὰ γίνῃ μία προσθήκη ἐδῶ, ὅτι οἱ κατὰ τὸ δεύτερον ἐδάφιον ἐπανερχόμενοι ὑποχρεοῦνται εἰς ἐπιστροφὴν τῆς καταβληθείσης ἀποζημιώσεως κατανεμομένης εἰς δόσεις.

§212Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θὰ ἦτο ὅμως δίκαιον νὰ παρακρατῆται ἐκ τῆς ἀποζημιώσεως ἓν μέρος ὑπὸ τοῦ ὑπαλλήλου ὡς ἀποζημίωσις διὰ τὸν χρόνον καθ’ ὃν οὗτος ἦτο ἐκτὸς ὑπηρεσίας.

§213Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν ὑπάρχει χρονικὸν ὅριον ἐπαναδιορισμοῦ;

§214Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ὅριον τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας.

§215Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὥστε δύναται νὰ ἐπανέλθῃ καὶ μετὰ 30–40 ἔτη;

§216Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ βάλωμεν ἐπὶ μίαν δεκαετίαν.

§217Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι πολὺ ἀπεριόριστον.

§218Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν νομίζω ὅτι μία τοιαύτη νομοθεσία ἔχει σοβαρότητα. Ὅταν ἔχωμεν ἕνα ὑπάλληλον ν’ ἀναμένῃ πρὸ τῆς θύρας τῆς δημαρχίας ἐπὶ 10 π. χ. ἔτη, πότε θ’ ἀνασυσταθῇ ἡ θέσις του διὰ νὰ τὴν καταλάβῃ;

§219Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι μόνον ἔχει σοβαρότητα, ἀλλ’ ἀποτελεῖ καὶ ἀπόδοσιν στοιχειώδους δικαιοσύνης ἡ καθιέρωσις τῶν διατάξεων αὐτῶν. Δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν ἐὰν τὸ ὅριον αὐτὸ θὰ εἶναι 5 ἢ 8, ἢ 10 ἔτη, ἀλλὰ πρόκειται νὰ καθιερώσωμεν ἀρχὴν δικαίου. Καὶ θὰ μοῦ εἴπητε μὲν ὅτι ὑπάρχει ἡ ἐγγύησις τῆς προσφυγῆς ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ἀλλὰ θὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅτι ἡ νομολογία αὐτοῦ εἶναι κυμαινομένη καὶ ἑπομένως ἡ ὕπαρξις μιᾶς διατάξεως ἐν τῷ νόμῳ, ἡ ὁποία αἴρει πᾶσαν ἀμφιβολίαν, δὲν βλάπτει.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 15ον ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 16ον. (ἀναγινώσκει). (Γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον 16ον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται ὁμοίως δεκτὰ ὡς ἔχουν τὰ ἄρθρα 17 καὶ 18).

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 19ον. (ἀναγινώσκει).

§222Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ὁ ὑποβιβασμὸς ἀποτελεῖ εὔσχημον τρόπον ἀπολύσεως. Ζητοῦμεν ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον 19.

§223Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἐν περιπτώσει ὑποβιβασμοῦ, ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ ὑπάλληλος νὰ προσφύγῃ κατὰ πρῶτον μὲν βαθμὸν ἐνώπιον τῆς δημαρχιακῆς ἐπιτροπῆς, κατὰ δεύτερον δὲ βαθμὸν ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας.

§224Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καταρτισθῇ ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ νομάρχου πρὸς ἐκδίκασιν τῆς προσφυγῆς.

§225Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ νὰ δικάζεται ὁ δημοτικὸς ὑπάλληλος κατὰ πρῶτον βαθμὸν ἀπὸ πρόσωπα ξένα πρὸς τὸν δῆμον. Εἶναι δὲ ἀρκετὴ ἐγγύησις τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ὀφείλω νὰ δηλώσω πρὸς τοὺς κ. βουλευτὰς ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιτίθεται ριζικῶς εἰς πᾶσαν παρέμβασιν διοικητικῶν ὀργάνων εἰς ζητήματα ἀφορῶντα τὰς δημοτικὰς ἀρχάς.

§226Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι εὔκολον πτωχοὶ ὑπάλληλοι ἀπομεμακρυσμένων δήμων νὰ καταφεύγουν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μέσον δικαιώσεως δαπανηρόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἆρά γε νὰ ἀποκεντρώσωμεν τὸν θεσμὸν πρὸς ὃν θὰ γίνῃ ἡ προσφυγὴ διὰ νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν κόσμον ἀπὸ δαπάνας, ταλαιπωρίας καὶ ἀπὸ μέσα πολιτικά;

§227Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρωμεν τρόπον ἀποκεντρώσεως, διότι ἀποκεντροῦντες τὰς ὑπηρεσίας θὰ πρέπῃ νὰ τὰς ἀναθέσωμεν εἰς ὄργανα αὐτοδιοικήσεως. Τοιαῦτα ὄργανα δὲν ἔχομεν.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 19ον ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 20. (ἀναγινώσκει).

§229ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 20 ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τ’ ἄρθρα 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46 καὶ 47).

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 48. (ἀναγινώσκει).

§231Ν. ΑΣΚΕΠΙΔΗΣ. Ὑπάρχουν δημοτικοὶ ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι εἰς τὰς Νέας Χώρας διετέλεσαν δημοδιδάσκαλοι ἐπὶ τοῦ Τουρκικοῦ καθεστῶτος. Νομίζομεν ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὑτή, ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἠθική, εἶναι δίκαιον νὰ προσυπολογισθῇ ὡς συντάξιμος ὑπηρεσία. Ἄλλωστε αὐτοὶ εἶναι ἐλάχιστοι οἱ ὁποῖοι προσέφερον ὑψίστας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος.

§232Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχουν ἄλλαι τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 48, κ. Πρόεδρε; διότι θέλω νὰ τὰς ἀκούσω ὅλας.

§233Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ διάταξις αὐτὴ περὶ συνυπολογισμοῦ τῆς εἰς τὰς Νέας Χώρας ὑπηρεσίας νομίζω ὅτι θὰ μᾶς ἐκθέσῃ εἰς μίαν δυσχέρειαν, τῆς ἐξακριβώσεως ποῖα εἶναι αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία εἰς τὰς Νέας Χώρας. Τὸ πρᾶγμα ἔτσι τιθέμενον ἀφίνει ἐλεύθερον τὸ στάδιον εἰς ὅλον τὸν κόσμον νὰ πάρῃ ἕνα πιστοποιητικὸν ὅτι ὑπηρέτησε εἰς μίαν κοινότητα καὶ νὰ γίνῃ συνταξιοῦχος. Νομίζω ὅτι αὐτὴ ἡ διατύπωσις δημιουργεῖ ἕνα κίνδυνον διὰ τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας. Τώρα ἠμποροῦν οἱ κύριοι συνάδελφοι νὰ ἐνδιαφέρωνται δι’ αὐτό, διότι κατάγονται ἀπὸ τὰς Νέας Χώρας, ἀλλὰ ἡμεῖς πρέπει νὰ εἴμεθα προσεκτικοί, διότι δύναται νὰ παρουσιάσῃ ἕνας ὑπηρεσίαν 30 ἐτῶν καὶ νὰ πάρῃ σύνταξιν. Καὶ τὸ συνιστῶ αὐτό, κύριοι, διότι ἔχομεν ὑποστῆ τοῦ κόσμου τὰς καταχρήσεις εἰς τὰς συντάξεις. Ὅλος ὁ κόσμος ἔγινεν συνταξιοῦχος, διότι παρουσίασε ἕνα πιστοποιητικόν. Γνωρίζω δὲ τοῦτο, ὅτι ἐν Θεσσαλονίκῃ εἰς αὐτὸ τὸ Εἰρηνοδικεῖον συνετάγη πιστοποιητικὸν τὸ ὁποῖον προῆλθε ἀπὸ τὴν βεβαίωσιν δύο μαρτύρων οἱ ὁποῖοι ἐβεβαίωσαν ὅτι ὁ Α κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον διετέλεσε δικολάβος, καὶ ἄλλοι ὅτι κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον διετέλεσε δικαστικὸς ὑπάλληλος. Τὶ ἀπὸ αὐτὸ ἤτανε; Λοιπὸν νὰ μὴ ἀνοίξωμεν τὸ στάδιον εἰς μίαν τοιαύτην κατάχρησιν, εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι, θὰ λάβουν ἀφορμὴν ἐκ τῆς διατάξεως αὐτῆς νὰ μεταβληθοῦν εἰς συνταξιούχους μετ’ ὀλίγας ἡμέρας εἰς βάρος τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων.

§234Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Δὲν δύναται νὰ μὴ γίνῃ δεκτὴ αὐτὴ ἡ τροπολογία, διότι πρόκειται περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἐξεπλήρωσαν καθήκοντα διδασκάλου. Εἰς τὸ ταμεῖον νομικῶν συμπεριελήφθη κάθε εἶδος ὑπηρεσίας. Διατὶ τάχα διὰ τοὺς δημοτικοὺς ὑπαλλήλους θὰ γίνῃ ἐξαίρεσις;

§235Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό. Δὲν συμπεριελήφθη εἰς τὸ ταμεῖον νομικῶν οὔτε ἡ δημοσία ὑπηρεσία.

§236Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Πρέπει νὰ συμπεριληφθῇ, διότι ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων ἦτο ὑψίστης σημασίας. Ἄλλωστε τὰ ἔτη τὰ συντάξιμα θὰ τὰ πληρώσουν ὅταν ἀρθῇ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας, τὸ ὁποῖον τοὺς ἀποκλείει καὶ θὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ φύγουν. Λοιπόν, δὲν θὰ τοὺς ἀναγνωρίσωμεν τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας ὡς συντάξιμον;

§237Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Ἐὰν ἀπαλειφθῇ ἡ λέξις «κοινοτικὴ» καὶ παραμείνῃ μόνον διὰ τοὺς δήμους, τότε εἶναι δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον.

§238Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι συνυφασμένη μὲ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 50 κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν γίνονται συνταξιοῦχοι ἐὰν δὲν πληρώνουν 7% ἐπὶ τοῦ μισθοῦ τὸν ὁποῖον ἐλάμβανον τότε, τότε δὲ οἱ μισθοὶ ἦσαν 60 καὶ 50 δραχ. Θὰ ἔχωμεν, λοιπόν, τὸ ἑξῆς περιστατικόν: ἕνας ὑπάλληλος θὰ καταβάλλῃ διὰ συντάξιμον ὑπηρεσίαν, δηλαδὴ 70 δραχ. τὸν χρόνον μὲ 20=1400 δραχ. καὶ θὰ γίνονται συνταξιοῦχοι. Κύριοι εἶναι δίκαιον αὐτό;

§239Ν. ΤΕΡΖΟΓΛΟΥ. Ὁ σκοπὸς τοῦ ἄρθρου εἶναι νὰ δώσετε ἀμοιβὴν εἰς τὸν ἐργασθέντα ἐπὶ μίαν 25ετίαν, παρέχεται δὲ ἡ σύνταξις ἐφ’ ὅσον εἶναι ὑπάλληλος καὶ σήμερον τοῦ Δήμου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοῦ στερήσετε τὴν προηγουμένην ἐργασίαν.

§240Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἐξαιρετικῶς κινδυνώδης διὰ τοὺς δήμους καὶ διὰ τὰς κοινότητας, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἔχομεν πᾶσαν ὑποχρέωσιν νὰ ἀμυνθῶμεν. Διότι καθὼς ἔχει τὸ ἄρθρον 51 αἱ συντάξεις αὗται πληρώνονται ἀπὸ τὸ ταμεῖον ἑκάστου Δήμου εἰς τὸν ὁποῖον ὑπηρέτησεν ὁ ὑπάλληλος ὁ συνταξιοποιούμενος. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι ἕνα ὑπάλληλον εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν ὑποχρεοῦται μετὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου, νὰ τοῦ πληρώσῃ σύνταξιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μισθοῦ τοῦ σημερινοῦ. Δηλαδὴ ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς ἐὰν λαμβάνῃ 4000 σήμερον καὶ ἔχει 30 ἔτη θὰ πάρῃ 1200 τὸν μῆνα. Θὰ καταβάλῃ δὲ εἰς τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων τοῦ Δήμου 2000 δραχμάς. Φαντασθῆτε ποία θὰ εἶναι ἡ ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν θὰ σχηματίσουν δι’ ἡμᾶς ποὺ ψηφίζομεν αὐτοὺς τοὺς νόμους. Ἐν τῇ σπουδῇ μας πρὸς προστασίαν τῶν συμφερόντων καὶ τῶν ὑπαλλήλων καὶ τοῦ δήμου νὰ μὴ ἐκτραπῶμεν εἰς ὑπερβολάς. Δὲν ἐλαυνόμεθα, κύριοι, ἀπὸ πνεῦμα ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§241Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ συστήσω εἰς τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν φειδωλωτέρα εἰς τὴν ἀπονομὴν συντάξεων. Ἔχομεν τὸ παράδειγμα τῶν συντάξεων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ γνωρίζομεν εἰς ποίας καταχρήσεις δύνανται νὰ δώσουν ἀφορμάς. Ἡ ἐπέκτασις αὐτῶν γίνεται μετὰ ταχύτητος ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν καὶ καταντᾷ ὅλοι νὰ λαμβάνουν συντάξεις καὶ νὰ δημιουργῆται ἕνα βάρος εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον τὸ ὁποῖον καταντᾷ ἀφόρητον. Δὲν πρέπει νὰ γίνῃ τὸ αὐτὸ καὶ εἰς τοὺς Δήμους. Νὰ προστατεύσωμεν ὅλους καὶ κατὰ τὸ δημοκρατικὸν πνεῦμα ἀλλὰ νὰ μὴ προστατεύσωμεν ὅλους ἀποτελοῦντες αὐτοὺς τοὺς ὀργανισμοὺς καὶ μὴ ἐπιτρέποντες εἰς αὐτοὺς νὰ ἀναπληρώσουν καὶ τὰς στοιχειωδεστέρας ὑποχρεώσεις των. Αἱ συντάξεις ἀποτελοῦν ἕνα νεκρὸν βάρος τῶν ὀργανισμῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι θὰ ἐπαναφέρωμεν αὐτούς. Θὰ προσπαθήσωμεν νὰ προστατεύσωμεν τὴν ἐργασίαν καὶ ἐντὸς τῶν ὁρίων τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπουν αἱ δυνάμεις τῶν δημοτικῶν ταμείων. Δὲν εἶναι ἀληθὲς τὸ λεγόμενον ὅτι θὰ καταβάλλουν διὰ τὰ ἔτη αὐτὰ τῶν συντάξεων, διότι τὸ ποσὸν τῶν κρατήσεων εἶναι ἐλάχιστον ἔναντι τοῦ ποσοῦ τῶν συντάξεων. Διὰ τοῦτο θὰ συστήσω αἱ διατάξεις αὐταὶ νὰ περιορισθοῦν εἰς τὸ ἐλάχιστον ὅριον.

§242Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἰς ἐνίσχυσιν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ ἑξῆς: ὅτι ὁ νόμος γίνεται χωρὶς νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀντοχὴν τοῦ δημοτικῶν ταμείων. Δεδομένης δὲ τῆς μεγάλης ἐκτάσεως, δυστυχῶς, τὴν ὁποίαν ἔλαβον παντοῦ εἰς ὅλους τοὺς δήμους αἱ προσωπικαὶ συντάξεις, ὅλοι οἱ δῆμοι δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἕνα μισθολόγιον προσωπικόν. Ἐὰν εἰς αὐτὰ θέσωμεν καὶ τὸ βάρος τῶν συντάξεων τότε δυνάμεθα νὰ καταργήσωμεν ὅλους τοὺς δημοτικοὺς σκοποὺς καὶ νὰ ἀφήσωμεν ἕν δικαίωμα, μόνον καὶ μόνον νὰ πληρώνουν μισθοὺς καὶ συντάξεις.

§243Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν παρηκολούθησα ἐγὼ τὴν συζήτησιν διότι ἤμην ἀπησχολημένος εἰς ἄλλα ἔργα καί δὲν διατελῶ ἐν γνώσει αὐτῆς. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι αὐτὴ ἡ διάταξις δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον προεκάλεσε τὸ παρὸν νομοσχέδιον, καίτοι δὲν διατελῶ ἐν γνώσει.

§244Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς τὴν πρώτην ἀγόρευσίν μου κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἔκανα τὴν παρατήρησιν δι’ αὐτὴν τὴν ἀφθονίαν τῶν συντάξεων καὶ τὴν σπατάλην τοῦ δημοτικοῦ πλούτου ἡ ὁποία δημιουργεῖται ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον. Καὶ τώρα ἤκουσα ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν διατελεῖ ἐν γνώσει. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι πρέπει νὰ διατελῇ ἐν γνώσει.

§245Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐκπληρῶ τὰ καθήκοντά μου ὅπως ἐγὼ τὰ ἀντιλαμβάνομαι. Ἔχω ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν συνάδελφόν μου κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν.

§246Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἐσκόπουν βεβαίως νὰ σᾶς ὑποδείξω τὰ καθήκοντά σας ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὁ ὑπουργὸς ἔπρεπε κατά τινα τρόπον νὰ τύχῃ τῆς γενικῆς ἐγκρίσεως προκειμένου περὶ τῶν οἰκονομικῶν τῶν δήμων διὰ τοὺς ὁποίους ὅλοι ἐνδιαφέρονται· καὶ ὄχι νὰ δίδεται σύνταξις στὰ 10 χρόνια ὅπως γίνεται τώρα.

§247Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θ’ ἀκούσετε τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἕνα νομοσχέδιον δὲν εἶναι ποτὲ ἀλάθητον. Πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ ἄρθρου ἔκαμον τὴν δήλωσιν, ὅτι ἐπεθύμουν ν’ ἀκούσω ὅλας τὰς τροπολογίας διότι πρόκειται περὶ ἐπιβαρύνσεως τοῦ δήμου καὶ ἤθελον νὰ ξεύρω μέχρι ποίου σημείου φθάνει ἡ ἐπιβάρυνσις, ὑπὸ μορφὴν συντάξεων, τῶν δημοτικῶν ταμείων. Ἐκ τῆς νεωτέρας μελέτης τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἴδῃ ἕνα ἐρωτηματικὸν τεθειμένον παρὰ τὴν συζητουμένην διάταξιν διότι καὶ ἐγὼ εἶδον ὅτι ἡ διάταξις ἦτο ὑπερβολική. Ἀλλὰ καὶ ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ, παρὰ νὰ διαπιστώσω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ρίψωμεν εἰς τοὺς ὤμους τῶν δήμων ὅλα αὐτὰ τὰ βάρη τὰ ὁποῖα ἐπιζητοῦμεν διὰ διαφόρων τροπολογιῶν. Συνεπῶς δὲν θὰ ἤμην διατεθειμένος νὰ φανῶ εὐνοϊκὸς πρὸς τὰς περισσοτέρας ἐκ τῶν τροπολογιῶν τούτων καὶ συγκεκριμένως ὡς πρὸς τὴν διάταξιν ἡ ὁποία ἀναγνωρίζει ὡς συντάξιμον ὑπηρεσίαν δημοτικὴν ἢ κοινοτικὴν τοιαύτην, ἡ ὁποία διηνύθη εἰς τὰς Νέας Χώρας ἢ μᾶλλον εἰς τὰς ὑπὸ ξενικὴν κυριαρχίαν διατελούσας χώρας ἐκ τῶν ὁποίων προῆλθον, διότι ὅπως εἶναι διατυπωμένον δὲν ἀφορᾷ μόνον ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς κοινοτικὴν ἢ δημοτικὴν ὑπηρεσίαν τῶν Νέων Χωρῶν ἀλλὰ καὶ ἐν ὑπηρεσίᾳ κοινοτικῇ ἢ δημοτικῇ ἐν χώραις αἱ ὁποῖαι παρέμειναν ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς Ἑλλάδος. Ἑπομένως ἡ εὐρύτης τῆς διατάξεως εἶναι προφανής. Εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν ἔχομεν καταλήξει ἀκόμη, μὲ τοὺς γενικοὺς νόμους περὶ συντάξεων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων νὰ ἀναγνωρίσωμεν ὡς συντάξιμον τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν εἶχον εἰς τὰ ἄλλα Κράτη ἀπὸ τὰ ὁποῖα προῆλθον διάφοροι ὁμογενεῖς. Δὲν ὁμιλῶ μόνον περὶ τῶν προσφύγων. Ἐξαιρέσεις ἔγιναν μόνον διὰ τὴν Πολιτείαν τῆς Κρήτης καὶ τῆς Σάμου, αἱ ὁποῖαι ἦσαν Ἑλληνικαὶ Πολιτεῖαι συντεταγμέναι, εἶχον ταμεῖα συντάξεων, ὑπήγοντο εἰς κρατήσεις. Ἐπίσης ἐλήφθη τὸ αὐτὸ μέτρον καὶ διὰ τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς οἱ ὁποῖοι διετέλουν ὑπὸ ὡρισμένα περιστατικά. Δὲν νομίζω συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συντάξεων δὲν ἔχει λυθῇ τὸ ζήτημα, δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ κάνωμεν τὸ βῆμα πρὸς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Βλέπω ἄλλως τε ὅτι ἡ διάταξις αὕτη ἐτέθη ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου καὶ δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ τὸ εἴπω μὲ κἄποιαν σπουδὴν διότι γεννᾷ πολλὰ ζητήματα ὅτι ὑπεβλήθη διὰ τὸν τρόπον τῆς ἐξακριβώσεως τῆς ὑπηρεσίας, τῆς ἐξακριβώσεως τοῦ ποσοῦ καὶ πολλὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθοῦν δι’ αὐτῆς τῆς γενικῆς διατάξεως. Τὴν ἀποσύρω συνεπῶς καὶ παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ ἡ τελευταία διάταξις καὶ δὲν δέχομαι τὴν διδασκαλικὴν ὑπηρεσίαν ἐπιφυλασσόμενος εἰς πρώτην εὐκαιρίαν νὰ μελετήσω τὸ ζήτημα, παρακαλῶ δὲ τοὺς κ. συναδέλφους νὰ μὲ βοηθήσουν διὰ νὰ ἴδωμεν ὑπὸ ποίους ὅρους θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν τὴν ἀρχὴν τῆς ἀναγνωρίσεως αὐτῆς.

§248Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Μένουν κατὰ μέρος αἱ συντάξεις;

§249Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἐδεχόμην ἴσως κατ’ ἀρχὴν τὴν τροπολογίαν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς τὸ δημόσιον νὰ δύνανται καταβάλλοντες τὰς κρατήσεις τὰς ὁποίας ἐπῆραν πίσω ἀπὸ τὸ δημόσιον εἰς τὸ ταμεῖον τῶν δήμων, νὰ ἀποκτήσουν πάλιν δικαίωμα συντάξεως.

§250Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει μεταφέρετε τὰς συντάξεις ἀπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου εἰς τὸ δημοτικόν. Τὰ καταβαλλόμενα δὲν ἀντιπροσωπεύουν οὔτε ποσοστὸν τῶν λαμβανομένων συντάξεων. Δηλαδὴ ἔχει ἕνας 9 χρόνια εἰς τὸ δημόσιον καὶ ἕνα χρόνον εἰς τὸν δῆμον ἐπὶ καταβολῇ τῶν κρατήσεων θὰ γίνῃ συνταξιοῦχος. Αὐτὸ εἶναι ἀδίκημα.

§251Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ τὸ περιορίσωμεν.

§252Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τὸ ἀφήσωμεν καὶ αὐτό, διὰ νὰ τὸ συζητήσωμεν μαζὶ μὲ τὰ ἄλλα.

§253Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Πρέπει νὰ μελετηθοῦν ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα τὰ οἰκονομικά.

§254Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα. Ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἰσχύσῃ ὁ νόμος περὶ συντάξεων τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων ὁ ὁποῖος συμφέρει τοὺς δήμους ὅπως εἶναι συντεταγμένος. Ἡ μόνη διάταξις ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ εἶναι ἡ τοῦ τελευταίου ἐδαφίου, κατὰ τὰ ἄλλα τὸ νομοσχέδιον εἶναι ὑπὲρ τῶν δήμων.

§255Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄν ἔχωμεν ἕν ὑπάλληλον ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησεν 23 χρόνια εἰς τὸ δημόσιον καὶ δύο χρόνια εἰς τὸν δῆμον σωστότερον εἶναι νὰ πάρῃ σύνταξιν ἀπὸ τὸ δημόσιον.

§256Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οἱ γενικοὶ γραμματεῖς τοῦ δήμου Ἀθηναίων ὑπόκεινται ὑποχρεωτικῶς εἰς τὴν καταβολὴν τῶν συντάξεων καὶ τοὺς ἐκρατήθησαν τὰ ποσά. Ἤδη οἱ γενικοὶ γραμματεῖς ἐξαιροῦνται τῆς ὑποχρεωτικῆς καταβολῆς καὶ οἱ παλαιοὶ γενικοὶ γραμματεῖς λέγουν ὅτι: «ἀφοῦ μᾶς ἐξῃρέσατε, δώσατέ μας τὰς κρατήσεις ὀπίσω. Δὲν εὑρίσκουμε ἄκρη.

§257Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Οἱ γενικοὶ γραμματεῖς ἐφ’ ὅσον θέλουν δύνανται νὰ καταβάλλουν διὰ σύνταξιν.

§258Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οἱ γενικοὶ γραμματεῖς τώρα δὲν ὑφίστανται ὑποχρεωτικῶς κρατήσεις. Κατὰ τὸ παρελθὸν ὑπεχρεοῦντο καὶ ζητοῦν νὰ τὰ πάρουν πίσω.

§259Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Λέγετε, ὅτι ἐὰν καταλαμβάνωνται ὑπὸ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας καὶ ἔχουσι 10ετῆ ὑπηρεσίαν δικαιοῦνται συντάξεως.

§260Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἀντιγραφὴ τῶν διατάξεων τοῦ Νόμου περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων.

§261Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι εἶναι πολλοὶ καὶ συνεισφέρουν καὶ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον διὰ κἄποιαν ἀνακούφισιν αὐτοῦ.

§262Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τί νομίζετε πῶς θὰ πάρουν; Τὰ 10)50 τοῦ τελευταίου μισθοῦ. Θὰ φύγουν εἰς ἡλικίαν 65 ἐτῶν. Πόσα χρόνια ἀκόμη θὰ ζήσουν;

§263Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὡς δημοτικὴ ὑπηρεσία θεωρεῖται καὶ πᾶσα ὑπηρεσία πρὸ τοῦ 1914; Ἐάν τις ὑπηρέτησεν εἰς τὸ δῆμον Παρακαμπυλίου 30 χρόνια μπορεῖ σήμερον νὰ γίνῃ συνταξιοῦχος. Τὶ πράγματα εἶναι αὐτά;

§264Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἐὰν ὑπηρέτησεν εἰς διαφόρους δήμους;

§265Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐφ’ ὅσον ἔχει καταβάλει τὰς κρατήσεις δικαιοῦται συντάξεως.

§266Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Αἱ κρατήσεις εἶναι ἀστεῖον πρᾶγμα. Δὲν ἀντιπροσωπεύουν οὔτε τὸ χιλιοστὸν τῶν ὅσων λαμβάνουν;

§267Κ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ ἡ δημοτικὴ ὑπηρεσία εἰς τὴν Κρητικὴν καὶ Σαμιακὴν πολιτείαν, ἐφόσον κατέβαλον κρατήσεις.

§268Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἰς τὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ σύνταξις, διότι τὸ Κράτος εἶναι ἕν. Ἡ σύνταξις εἶναι ἓν βοήθημα ἐκ μέρους τοῦ ὀργανισμοῦ ἐκείνου τοῦ νομικοῦ προσώπου τὸ ὁποῖον ἐξυπηρέτησεν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος παίρνει σύνταξιν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσωμεν ἕνα δῆμον νὰ βαρύνῃ τὸν προϋπολογισμόν του, διὰ νὰ παρέχῃ συντάξεις εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι προσέφερον ὑπηρεσίαν εἰς ἄλλον δῆμον;

§269Κ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ. Ἦσαν ὑπάλληλοι καὶ κατέβαλον τὰς κρατήσεις των.

§270Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀποδέχομαι τόσον διὰ τὴν Κρήτην ὅσον καὶ διὰ τὴν Σάμον, ὑπὸ ὅρον ὅμως νὰ ἔχωσιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι καταβάλει τὰς ἀπαιτουμένας κρατήσεις.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 48 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται πλεῖστοι)

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 48 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀναγινώσκεται δὲ καὶ γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον 49).

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 50 (ἀναγινώσκει).

§274Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Λέγετε ὅτι τὸ ποσὸν τῆς συντάξεως κατατίθεται εἰς τὴν Τράπεζαν τὴν ὁποίαν ὁρίζετε, δι’ ἄλλου δὲ ἄρθρου λέγετε ὅτι συνιστᾶται ταμεῖον ἑκάστου δήμου. Καὶ ἐρωτῶ διατὶ νὰ ὑποχρεώσετε τὸν δῆμον νὰ καταθέτῃ τὰς κρατήσεις του εἰς τὴν τράπεζαν, ὅπου θὰ λαμβάνῃ ἕναν ἐλάχιστον τόκον καὶ νὰ μὴ κατατίθενται εἰς τὸ ταμεῖον ἵνα τὰς χρησιμοποιῇ αὐτὸς διὰ τὰς ἀνάγκας του καὶ νὰ μὴ δανείζεται πληρώνων διπλάσιον τόκον;

§275Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ εἶναι μεγαλυτέρα ἡ ἀσφάλεια ἂν κατατίθενται εἰς τὴν τράπεζαν, παρὰ νὰ παραμένωσιν εἰς τὸ Δημοτικὸν ταμεῖον. Ἂς κατατίθενται λοιπὸν εἰς τὴν τράπεζαν μέχρις οὗ ἱδρυθῇ γενικὸν ταμεῖον τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων εἰς τὸ ὁποῖον νὰ περιέλθουν.

§276Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὁ δῆμος μὲ τὰς συντάξεις βαρύνεται καὶ μάλιστα ὑπερβαρύνεται Διατὶ λοιπὸν ἕνα ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς αὐτὸν διατὶ νὰ μὴ τὸ ἔχει εἰς τὰς χεῖρας του καὶ νὰ δανείζεται μὲ τόκον διπλάσιον; Ἐὰν φοβῆσθε διὰ τὴν διαχείρισιν, αὐτὸ θὰ εἶναι ἓν ἐλάχιστον ποσόν.

§277Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἀντιλαμβάνομαι ποία θὰ εἶναι ἡ ὠφέλεια.

§278Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Νὰ τὰ χρησιμοποιῇ αὐτὸς καὶ νὰ μὴ δανείζεται.

§279Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σᾶς δηλώνω τοῦτο, ὅτι ἐκεῖνα ἅτινα πληρώνει τὸ Κράτος διὰ τὰς συντάξεις, δὲν εἶναι ἐκεῖνα ἅτινα εἰσπράττει ἀπὸ τοὺς συνταξιούχους, ἀλλὰ ποσὰ ἀπείρως μεγαλεῖτερα, ἅτινα παίρνει ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον. Σήμερον κάνετε μίαν διάταξιν καὶ λέτε, ὅτι τὰ παίρνετε ἀπὸ τὸ δημ. ταμεῖον.

§280Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θέλω τὰς κρατήσεις νὰ μὴ τὰς πάρουν οἱ δῆμοι, ἀλλὰ νὰ τὰς βάλω εἰς μίαν τράπεζαν.

§281Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζετε ὅτι μὲ αὐτὸ τὸ ζήτημα εἶναι λελυμένον;

§282Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἰς αὐτὸ τὸ ἄρθρον ἔχω νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο, ὅτι ἀμφιβάλλω ἂν θὰ ὑπάρξῃ τράπεζα ἥτις θὰ ἀναλάβῃ τὴν ὑποχρέωσιν αὐτήν. Εἰς ποῖα λογιστικὰ βιβλία θὰ δέχεται τὰς καταθέσεις τῶν διαφόρων Δήμων; Διότι λαμβάνω ὡς βάσιν μίαν περιφέρειαν, π. χ. τὸν Νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας. Εἰς τὴν τράπεζαν θὰ κατατεθοῦν αἱ κρατήσεις διὰ συντάξεις 4 δήμων, αἵτινες θὰ ἀνέρχωνται δι’ ὁλόκληρον τὸν μῆνα εἰς 2.000 δραχμάς. Ποία τράπεζα θὰ εἶναι ἐκείνη, ἥτις θὰ ἀναλάβῃ νὰ παίρνῃ τὰς 2.000 δραχμὰς κατὰ ποσὰ 30 καὶ 40 δραχμῶν καὶ νὰ κρατῇ δι’ αὐτὰ ἰδιαίτερον λογαριασμόν;

§283Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐφ’ ὅσον τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι ἄξιον συζητήσεως δέχομαι νὰ διαγραφῇ.

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 50 διαγράφεται. Ἄρθρον 51 (ἀναγινώσκει).

§285ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 51 ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 52, 53, 54. 55, 56, καὶ 57 λαμβάνοντα τοὺς ἀριθμοὺς 50, 51, 52, 53, 54, 55, καὶ 56).

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 58 (ἀναγινώσκει).

§287Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ πρόνοια ἥτις λαμβάνεται διὰ τὸ νοσοκομεῖον Ἀθηνῶν ἡ «Ἐλπὶς» πρέπει νὰ ληφθῇ καὶ διὰ τὸ νοσοκομεῖον Πειραιῶς τὸ «Ζάννειον». Ὅπως τὸ νοσοκομεῖον ἡ «Ἐλπὶς» παρέχει τὴν συνδρομὴν εἰς ὅλους τοὺς Ἕλληνας πολίτας, οὕτω καὶ τὸ τοῦ Πειραιῶς δέχεται ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος ἀσθενεῖς. Δίκαιον λοιπὸν καὶ σωστὸν εἶναι νὰ προστεθῇ μετὰ τὴν λέξιν «νοσοκομεῖον Ἐλπὶς» καὶ τὸ «Ζάννειον».

§288Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ τοὺς κ. συναδέλφους νὰ ἀναπτύξουν ὅλας τὰς τροπολογίας των ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 58 διὰ ν’ ἀπαντήσω συλλήβδην.

§289Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὸν κ. Μαχαίραν ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ζάννειον νοσοκομεῖον. Ἐφ’ ὅσον νομοθετοῦμεν δὲν πρέπει νὰ νομοθετοῦμεν μόνον διὰ τὰς Ἀθήνας δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ κάμωμεν καμμίαν διάκρισιν.

§290Σ. ΧΟΥΡΣΟΓΛΟΥ. Εἰς τὴν βʹ. παράγρ. τοῦ ἄρθρου 58 καθορίζεται ὅτι (ἀναγινώσκει) «προκειμένου...» Ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας κοινότητας, ὧν τὰ ἐτήσια ἔξοδα ὑπερβαίνουν τὸ ἑκατομμύριον. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τροπολογίαν, οὕτως ὥστε κοινότητες ἔχουσαι ἐτήσιον εἰσόδημα ὑπερβαῖνον τὸ ἑκατομμύριον νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν κοινοτήτων ἐκείνων διὰ τὰς ὁποίας θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὐτή.

§291Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ τὸ ὁποῖον ἔχει εἰς 100.000 δραχμὰς, εἰς 500.000 δραχμάς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσουν εἰς τὰς ἀνάγκας, εἰς τὰς ὁποίας τοὺς φορτώνει τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εὑρεθῶσι πολὺ γρήγορα εἰς τὸ ἀπροχώρητον.

§292Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι διότι θέλω νὰ ὑποστηρίξω τὰ ἀντίθετα. Διότι ἐὰν γίνῃ παραδεκτὸν τοῦτο, θὰ εἶναι ἀντιφατικὸν διὰ τὰς ἄλλας κοινότητας.

§293Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον ὁ κ. συνάδελφος, διότι αἱ 100.000 δραχμαὶ εἶναι ἔσοδα ἑνὸς καλοῦ νοικοκύρη καὶ ὄχι μιᾶς κοινότητος.

§294Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐνώπιον τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν ὑπάρχει νομοσχέδιον περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων, ἐφ’ οὗ θὰ ἐπιφέρω μερικὰς τροποποιήσεις. Δὲν εἶναι ὥριμον τὸ ζήτημα τῶν κοινοτήτων ὥστε νὰ τὸ συζητήσωμεν καὶ παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ ἡ βʹ. παράγραφος τοῦ ἄρθρου 58, δηλαδὴ τὸ ἄρθρον 58 διαρρυθμίζεται κατὰ τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἐπεκτείνωνται αἱ διατάξεις εἰς τὰς κοινότητας, κατὰ τὰ λοιπὰ θὰ μείνῃ, ὡς ἔχει ἡ διάταξις, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λύσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅλας τὰς περιπτώσεις τῶν κοινοτήτων τῶν ὁποίων ὁ ὀργανισμὸς εἶναι ποικίλος, διάφορος ἡ σύνθεσις καὶ διάφορα τὰ οἰκονομικά. Δι’ αὐτὸ θὰ παραμείνῃ ἡ διάταξις, ὅτι διὰ διατάγματος θὰ ἐπεκτείνωμεν καὶ εἰς τὰς κοινότητας.

§295Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐὰν θεωρῆτε ὅτι τοῦτο θὰ διευκολύνῃ τὴν καλλιτέραν ἐφαρμογὴν τοῦ Νόμου ἔχει καλῶς· ἀλλὰ θὰ ἔλεγα τοῦτο: Πλὴν ὡρισμένων 5 ἢ 6 δήμων οἱ ὁποῖοι εἶναι γνωστοὶ ὡς μεγάλοι δῆμοι, εἰς τοὺς ἄλλους δήμους νὰ ἐπεκταθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ κατόπιν ἀποφάσεως τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, τῶν καὶ μόνον ἁρμοδίων νὰ ἠξεύρωσιν εἰς ποίαν θέσιν εὑρίσκονται.

§296Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, περιορίζετε τὴν διάταξιν μόνον διὰ τὰ δύο νοσοκομεῖα.

§297Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Παραμένει ἡ διάταξις. Δὲν ἔχω συγκεκριμένην ἀντίληψιν τὶ εἶναι τὸ Ζάννειον νοσοκομεῖον τοῦ Πειραιῶς κλπ. Εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον μὲ μίαν διάταξιν σήμερον νὰ καθορίσω τὰ περὶ αὐτῶν. Ἀφῆστε με νὰ ἐκτιμήσω τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκονται, καὶ ἐὰν συντρέχουν λόγοι, θὰ ἐπεκταθῇ ἡ διάταξις.

§298Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δυνατότητα αὐτῶν τῶν ἱδρυμάτων, ὅσα εἶναι δημοσυντήρητα δὲν ἔχουν πεντάρα. Αὐτὰ συντηροῦνται μόνον καὶ μόνον ἀπὸ τοὺς δήμους· τὶ δυνατότητα θὰ ἐξετάσητε; Σᾶς τὴν λέγω ἐγὼ προτήτερα ποὺ ἐχρημάτησα μέσα εἰς τὰ Ἀδελφάτα, δὲν ἔχουν καμμίαν δυνατότητα. Ἔπειτα δὲν μοῦ ἀπηντήσατε εἰς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον σᾶς ἔθεσα. Ἐὰν νομίζετε ὅτι ἡ δύναμις τοῦ νοσοκομείου εἶναι ἡ διαχείρισις καὶ ἡ διοίκησις ἂς μείνῃ τὸ ἄρθρον ἔτσι· ἀλλ’ ὁπωσδήποτε σᾶς ἐρωτῶ: ποία εἶναι ἡ ἐργαζομένη τάξις μέσα εἰς τὰ ἱδρύματα αὐτά; Οἱ ἰατροὶ καὶ οἱ νοσοκόμοι. Ἐδῶ ἔχομεν τὰς ξένας θεωρίας ἢ θὰ κάμωμεν ἰδικάς μας θεωρίας ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρόνοιαν καὶ τὴν ἀντίληψιν, διὰ τὴν ὁποίαν σήμερον θέλομεν νὰ ἐργασθῶμεν καὶ νὰ κάμωμεν ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς; Δὲν τὸ καταλαβαίνω ἐγὼ αὐτό, τοὐλάχιστον δώσατέ μου σεῖς μίαν ἐξήγησιν.

§299Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς δώσω ἀκριβῆ ἀπάντησιν. Ἀναγνωρίζω ὅτι τὸ ἰατρικὸν καὶ νοσοκομειακὸν προσωπικὸν ἀποτελοῦν τὴν βάσιν, ἀλλὰ δὲν μπορῶ σήμερον νὰ λύσω τὸ ζήτημα.

§300Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ρυθμίζετε τὸ ἓν μέρος καὶ τὸ κυριώτερον τὸ ἀφήνετε ἔκθετον.

§301Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν θέλετε νὰ διαγράψω τὴν διάταξιν τὴν ἀφορῶσαν τὸ διαχειριστικὸν καὶ τὸ διοικητικόν.

§302Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι αὐτό, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἐργάζονται ἐπὶ 20 ἔτη καὶ οὐδέποτε ἠμείφθησαν, νομίζω ὅτι εἶναι ἐργαζομένη τάξις ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀμοιβθῇ περισσότερον ἀπὸ κἄθε ἄλλον ὑπάλληλον τοῦ δήμου. Διότι οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι εἶναι τοῦ γραφείου, ἀλλ’ ἐκεῖνοι οἱ δυστυχεῖς κάθηνται καὶ εἰς τὸ τελευταῖο ψυχομάχημα τοῦ πεθαμένου.

§303Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὡς γνωρίζετε καλῶς, ἐψηφίσθη ἕνας νόμος ὑπ’ ἀριθ. 4380 διὰ τοῦ ὁποίου ὑποχρεοῦνται οἱ δῆμοι, ὅπως προσλαμβάνουν ὑπαλλήλους ἐφέδρους ἀξιωματικούς, διωρίσθησαν δὲ ἤδη εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων περὶ τοὺς 80 τοιούτους. Ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐὰν ἦτο δυνατὸν καὶ ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν ἡ ὁποία ὑπῆρξεν εἰς τὸ στράτευμα ὑπερτετραετὴς αὐτὸ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὥστε νὰ μονιμοποιηθοῦν, ἅμα τῇ ὁρκομωσίᾳ των. Δώσατε καὶ εἰς αὐτοὺς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, δὲν νομίζω ἄλλωστε ὅτι εἶναι καὶ δύσκολον.

§304Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λήξῃ διὰ τῆς τοιαύτης διατάξεως τὸ ζήτημα τῶν ἐφέδρων· εἶναι ἀρκετὸν δέ, ὅτι διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς εἰσήχθησαν 40 ὑπάλληλοι. Δὲν ἠξεύρω δέ, ποῦ θὰ φθάσῃ ὁ δῆμος, ἐὰν δώσῃ τόσα πλεονεκτήματα εἰς τοὺς ἐφέδρους. Ἐν πάσῃ περιπτώσει μία διάταξις λέγουσα, ὅτι προγενεστέρα ἐν τῷ στρατεύματι ὑπηρεσία θεωρεῖται ὑπηρεσία ἐν τῷ Δήμῳ, θὰ ἐδημιούργει μίαν κακὴν ἀρχήν. Δὲν δύναμαι συνεπῶς νὰ ἀποδεχθῶ τὴν τροπολογίαν σας.

§305Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἔλαβον, κύριοι, τὸν λόγον εἰς τὰς συζητήσεις κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ διότι ὁμολογῶ ὅτι ᾐσθανόμην μίαν ἀναποφαστικότητα, λόγῳ δύο θιγομένων θεμελειωδῶν ἀρχῶν αἱ ὁποῖαι τίθενται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς διὰ τῆς διατάξεως περὶ ἀναφορᾶς τῶν ἀπολυθέντων δημοτικῶν ὑπαλλήλων. Ἡ πρώτη ἀρχὴ ἡ ὁποία θίγεται εἶναι ἡ ἀρχὴ τῆς αὐτοδιοικήσεως. Ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς ἰσχυούσης διατάξεως, ἑνὸς νόμου ἰσχύοντος, ὁ ὁποῖος καθιέρωσε τὴν μονιμότητα τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων μετὰ πενταετῆ ὑπηρεσίαν, αἱ νέαι δημοτικαὶ ἀρχαὶ προέβησαν ἀσκοῦσαι τὴν νόμιμον αὐτῶν διακριτικὴν ἐξουσίαν, εἰς τὴν ἀπόλυσιν τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν ἀπήλαυον τῆς νομιμότητος. Ἤδη ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἐννοοῦσα ὅτι ἡ πρᾶξις αὐτὴ ἀποτελεῖ ὑπερβασίαν, ἔρχεται νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἄδικον. Ἀλλὰ διὰ τοῦ τρόπου τούτου πρέπει ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ ἐννοηθῇ ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς κινδυνεύει νὰ ἐκμηδενισθῇ τελείως, διότι ἐὰν δυνάμεθα ἑκάστοτε διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ νὰ περιορίσωμεν καὶ αὐτὴν τὴν δοθεῖσαν εἰς τὰς τοπικὰς ἀρχὰς ἐξουσίαν διὰ νὰ θεραπεύσωμεν ἀδικίας ἔστω ἢ ὑπερβασίας, εἶναι φυσικὸν ὅτι δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν μέχρι καταργήσεως, μέχρις ἀκυρώσεως ὅλων τῶν πράξεων τῶν τοπικῶν ἀρχῶν. Θὰ ἔπρεπε λοιπὸν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν ἀπόψεων νὰ κηρυχθῶ ἀπολύτως ἐναντίον τῆς διατάξεως αὐτῆς καὶ νὰ εἴπω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐπέμβασις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας εἰς τὰ δικαιώματα τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν. Ἀλλ’ ἐκ τῆς ἄλλης πλευρᾶς ἤχθη μία ἄλλη γνώμη, ἡ ἀρχὴ δηλαδὴ τῆς προστασίας τῶν ὑπαλλήλων τῶν δημοτικῶν τῶν ἐργαζομένων. Παρέχεται ἐξουσία εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν νὰ ἀπολύσῃ τοὺς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι δὲν συνεπλήρωσαν πενταετίαν, ἀλλ’ ὑποτίθεται, ὅτι ἡ διαχείρισις τῆς ἐξουσίας αὐτῆς θὰ γείνῃ χωρὶς νὰ θιχθῇ ἡ ἀρχὴ αὐτὴ τῆς προστασίας, ἡ ἀρχὴ τοῦ ὀφειλομένου σεβασμοῦ πρὸς τὰ δικαιώματα τῶν ἐργαζομένων ἐκ μέρους τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, διότι ἀντιβαίνει πράγματι εἰς τὸ αἴσθημα τὸ σημερινόν, εἰς τὴν συνείδησιν τὴν σημερινὴν μία πρᾶξις νόμιμος κατὰ τύπον, αὐθαίρετος ὅμως κατ’ οὐσίαν, διὰ τῆς ὁποίας στεροῦνται τῆς προστασίας καὶ τῶν μέσων τῆς ζωῆς ὑπάλληλοι, ὑπηρετήσαντες τοὺς δήμους, τὸ δημόσιον, μόνον καὶ μόνον διότι συνέπεσεν νὰ εἶναι πρόσωπα ἀρεστὰ εἴτε διὰ τὰ πολιτικὰ αὐτῶν φρονήματα εἴτε διὰ τὴν ψῆφον τὴν ὁποίαν ἔδωκαν εἰς τὰς ἐκλογάς. Εἶναι τοῦτο μία πρᾶξις σφαγιασμοῦ πραγματικῶς τῆς ἐργασίας, ἣν δὲν δυνάμεθα ν’ ἀνεχθῶμεν σήμερον. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ περιφρουρήσωμεν τὸ δίκαιον τῆς ἐργασίας αὐτῆς. Αὗται ἦσαν, κύριοι, αἱ δύο ἀρχαὶ αἱ ὁποῖαι μὲ ἐκράτουν ἀναποφάσιστον ἂν θὰ ἔπρεπε νὰ κηρυχθῶ ὑπὲρ ἢ κατὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς, διότι θεωρῶ ὅτι εἶναι ἐπικρατεστέρα ἡ ἀρχὴ τοῦ σεβασμοῦ τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐργαζομένων. Θὰ ἔπρεπε νὰ περιφρουρήσωμεν αὐτὰ καὶ νὰ ἀποφύγωμεν οἱανδήποτε ἐπέμβασιν εἰς τὰ δικαιώματα τῶν τοπικῶν ἀρχῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν τῆς ἐξουσίας ἡ ὁποῖα ἀφορᾷ τὴν πρωτοβουλίαν αὐτῶν εἰς τὰ ἔργα τῆς τοπικῆς Διοικήσεως, εἰς τὴν οὐσιαστικωτέραν δηλ. ἐξυπηρέτησιν τῶν τοπικῶν συμφερόντων. Θὰ ἔπρεπε νὰ εἴμεθα εἰς ἐκεῖνα ἀπολύτως ἐπιφυλακτικοί, νὰ μὴ διστάξωμεν ὅμως συγχρόνως ἐν ᾗ περιπτώσει ὑπάρχουν πραγματικὰ δεδομένα ὅτι ὑπῆρξαν ἀθρόαι ἀπολύσεις ὑπαλλήλων ἄνευ τινὸς δικαιολογίας ὑπηρεσιακῆς, ἐκτὸς μόνον ὅτι αἱ νέαι Δημοτικαὶ ἀρχαὶ ἐνόμισαν ὅτι εἶναι δυνατόν, κατόπιν τῆς ἐκλογῆς νὰ τοποθετήσουν εἰς τὰς ὑπηρεσίας πρόσωπα ἀρεστὰ εἰς αὐτάς. Νομίζω ὅτι ἡ ἀρχὴ τῆς προστασίας τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐργαζομένων ὀφείλει νὰ εἶναι ἡ ἐπικρατεστέρα ἀρχή. Θὰ ἠδυνάμεθα ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ ἐξεύρωμεν μίαν ἀρχήν, μίαν βάσιν, ἀλλ’ ἡ ὁποία νὰ μὴ ἐμφανίζῃ ὅτι εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν τῶν Δημοτικῶν ἀρχῶν ὑποκατεστάθη μία αὐθαιρεσία τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, ὅτι δηλ. ἀθρόως ἐπανῆλθον οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι συνέπεσε νὰ ὑπηρετοῦν ἐπὶ τῶν προηγουμένων δημοτικῶν καθεστώτων καὶ ὅτι ὁπωσδήποτε εἶναι ἕνα ὑπεράριθμον προσωπικὸν τοῦ δήμου τὸ ὁποῖον ἐξαντλεῖ τὸ Δημοτικὸν ταμεῖον καὶ δὲν ἀφήνει τὰ μέσα εἰς τοὺς Δήμους τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν πραγματικῶν ἀναγκῶν τῶν δημοτῶν. Ἀντὶ λοιπὸν αὐτῆς τῆς ἀθρόας καὶ αὐτομάτου, οὕτως εἰπεῖν, ἐπανόδου ὅλων τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων, ἐγὼ θὰ συνίστων νὰ συνιστᾶτο μία ἐπιτροπὴ παρέχουσα ὅλας τὰς δυνατὰς ἐγγυήσεις, δηλαδὴ μία ἐπιτροπὴ ἀπὸ δύο ἀνωτέρους δικαστικοὺς καὶ ἕνα ἀντιπρόσωπον τῶν Δήμων, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τοὺς λόγους τῆς ἀπολύσεως ὑπὸ τῶν νέων δημοτικῶν ἀρχῶν, τῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι κατεῖχον ὀργανικὰς θέσεις· καὶ ἂν δὲν ὑπάρχουν ὑπηρεσιακοὶ λόγοι διὰ τὴν ἀπόλυσίν των, ἐὰν δηλαδὴ δὲν θὰ ἀπελύοντο καλῶς λειτουργούσης τῆς Δημοτικῆς ἀρχῆς, νὰ διατάξῃ τὴν ἄμεσον ἐπαναφοράν των, Καὶ μόνον ἐφόσον θὰ ἐπανέλθουν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι καὶ προκύψουν κενὰ εἰς τὰς ὀργανικὰς θέσεις, μόνον, λέγω, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ δίδεται ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα εἰς τὰς Δημοτικὰς ἀρχὰς τῆς συμπληρώσεως τῶν θέσεων αὐτῶν διὰ νέων ὑπαλλήλων. Ἂν ἀπελύθησαν 70 ὑπάλληλοι καὶ κριθῇ ὅτι εἶναι 10 ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀπελύοντο ἐξ ὑπηρεσιακῶν ἀφορμῶν, οἱ δέκα θὰ προσληφθοῦν ἐκ τῶν νέων ὑπαλλήλων. Δὲν θὰ δημιουργηθῇ δὲ οὕτω ἓν προσωπικόν, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι παρασιτικὸν τελείως εἰς βάρος τῶν δημοτικῶν συμφερόντων. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δὲν θὰ διασώσωμεν μὲν τὴν ἀρχὴν τῆς αὐτοδιοικήσεως, ὑποκαθιστῶντες μίαν ἄλλην ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία δὲν προέρχεται ἀπὸ τὸ σύστημα τὸ αἱρετὸν τῶν Δημοτικῶν ἀρχῶν. Εἶναι καὶ αὐτὸς ἕνας διορισμὸς ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ ὑπὸ μιᾶς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ θὰ ἀντιπροσωπεύται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν καὶ ὁ Δῆμος, θὰ ὑπάρχουν ὅμως καὶ δύο πρόσωπα παρέχοντα ὅλας τὰς ἐγγυήσεις καὶ θὰ παρέχεται ἡ εὔλογος ἐλπίς, ὅτι τοὐλάχιστον δὲν κατηργήθη τὸ δικαίωμα τῶν Δημοτικῶν ἀρχῶν, καὶ ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπετέλουν καὶ ἀποτελοῦν καὶ νῦν ἓν ἄχρηστον προσωπικόν.

§306Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κύριε ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν, νομίζω ὅτι δὲν θὰ εἴχετε ἀνάγκην νὰ φθάσητε μέχρι τῆς ἐγκαθιδρύσεως μιᾶς ἰδιαιτέρας ἐπιτροπῆς. Ἔχομεν θεσμὸν λειτουργοῦντα ἀκριβῶς διὰ τὰς τοιαύτας περιπτώσεις ἀπὸ οἱονδήποτε πρόσωπον δημοσίου δικαίου, τοῦ Συμβουλίου της Ἐπικρατείας. Εἰς τὸ ὡρισμένον τμῆμα μόνον νὰ τεθῇ μία βραχεῖα προθεμία.

§307Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θὰ κάμητε ἕνα μικρὸν ἔλεγχον διὰ τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς ἡ ὁποία θὰ ἐξετάσῃ κἄπως οὐσιαστικώτερον τὸ πρᾶγμα. Θὰ ἐξετασθῇ δὲ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ἂν ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς ὁ ἀπολυθεὶς ἦτο καλὸς καὶ ἀπελύθη αὐθαιρέτως. Διά τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας γίνεται μία παρέλκυσις.

§308Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὴν αὐτοδιοίκησιν δὲν προσβάλλει ἡ ἐπέμβασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ἡ προσφυγὴ θὰ στηριχθῇ εἰς τὴν κατάχρησιν τῆς διακριτικῆς ἐξουσίας, καὶ τὸ δικαίωμα τοῦτο εἶναι κεκτημένον ἀλλ’ ἔχει παρέλθει ἡ προθεσμία.

§309Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δι’ ἐλαχίστων, κύριοι βουλευταί, θὰ ἐπαναφέρω ἐνώπιον ὑμῶν πῶς ἱστορικῶς ἔχει ἡ ὑπόθεσις ἡ δοῦσα ἀφορμὴν τῆς ὑποβολῆς πρὸς ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 60. Τὴν ὑστεραίαν τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν οἱ δήμαρχοι τῶν μεγαλειτέρων πόλεων, ἀλλὰ καί τινες δήμαρχοι μικρῶν πόλεων, προέβησαν εἰς ἀθρόας ἀπολύσεις δημοτικῶν ὑπαλλήλων, τὴν ὑστεραίαν ἀποφάσεως γενικῶς ληφθείσης καὶ ἐπικροτηθείσης ἐκ μέρους τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ δημοτικαὶ καὶ κοινοτικαὶ ἐκλογαὶ θὰ παρέμενον ἐκτὸς πάσης πολιτικῆς χροιάς. Ἡ Κοινὴ γνώμη συνεκινήθη. Οἱ ὑπάλληλοι παυθέντες διεμαρτύροντο. Οἱ δήμαρχοι δὲν ἠθέλησαν νὰ ἐξετάσουν τὰ παράπονα των. Τὸ αἴσθημα τῆς δικαιοσύνης καὶ τὸ αἴσθημα τὸ ὁποῖον τόσον εὐγλώττως ἀνέπτυξεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν τὸ αἴσθημα τῆς προσβολῆς τοῦ δικαιώματος ἐργαζομένων ἀνθρώπων ἐτρώθη. Ἡ Κυβέρνησις εἶχε δισταγμόν, ἂν δὲν ἔπρεπε νὰ νομοθετήσῃ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, διότι καὶ ἡ Κυβέρνησις ὄχι ὀλιγώτερον, περισσότερον παντὸς ἄλλου γνωρίζει τὴν ἔκτασιν τῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ θεσμὸς καὶ τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον ὀφείλει πρὸς τὸν θεσμόν· οἱ λόγοι οὗτοι ὤθησαν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπαχθῇ ἡ ρύθμισις τοῦ ζητήματος τούτου εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας μὴ ὑπαρχούσης τοιαύτης διατάξεως.

§310Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατί;

§311Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κατάχρησις ἐξουσίας εἶναι.

§312Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ζήτημα δὲν ἤχθη ἀκόμη εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας διὰ νὰ ἠξεύρωμεν ποία θὰ ἦτο ἡ τύχη του. Θὰ συνέβαινε δὲ καὶ τοῦτο: Ἐπειδὴ εἶναι 98 οἱ ὑπάλληλοι οἱ κατέχοντες ὀργανικὰς θέσεις θὰ ἐδημιουργεῖτο διαδικασία, ἡ ὁποία θὰ διαρκοῦσεν ἐπὶ μίαν σειρὰν ἐτῶν. Θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι ἐὰν ἐξεδίδετο μία ἀπόφασις θὰ ἐφηρμόζετο καὶ διὰ τοὺς ἄλλους, ἀλλὰ σᾶς λέγω ὅτι δὲν τὸ ἠξεύρω αὐτό. Ὁ καθ’ ἕνας ἀπ’ αὐτοὺς ἀνήκει εἰς διάφορον κατηγορίαν, εὑρίσκεται ὑπὸ διαφόρους συνθήκας, μία ἀπόφασις δὲ ἐκδιδομένη δι’ ἕνα κατώτερον ὑπάλληλον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὸ αὐτὸ κῦρος καὶ τὴν αὐτὴν ἀξίαν καὶ δι’ ἕνα ἀνώτερον ὑπάλληλον. Θὰ ἐρρίπταμεν λοιπὸν τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς εἰς ἕνα ἀγῶνα ὁ ὁποῖος καὶ χρήματα θὰ ἀπῄτει καὶ ἡ διαδικασία θὰ ἦτο μακρά, δὲν θὰ ἐκυροῦτο δὲ ἀμέσως καὶ ἡ ἀρχή, τῆς ὁποίας τὴν κύρωσιν ἐπεδίωκεν ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, δηλαδὴ ἡ ἀρχὴ ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον παρέκκλησις ἀπὸ μιᾶς ἀποφάσεως ληφθείσης ἐκ μέρους ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Λυποῦμαι διότι ἐκ περιστατικῶν ἀνεξερτήτων τῆς θελήσεως τῆς Κυβερνήσεως, τὸ νομοσχέδιον δὲν ἠμπόρεσε νὰ καταρτισθῇ καὶ νὰ γίνῃ νόμος ἀμέσως τὴν ἑπομένην εἰ δυνατόν, τῆς ἀθρόας αὐτῆς ἀπολύσεως.

§313Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔπρεπε νὰ γίνῃ τὴν προτεραίαν.

§314Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὴν προτεραίαν ἔπρεπε νὰ γίνῃ ὁ νόμος ὁ καθορίζων τὴν μονιμότητα. Ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦσε κανεὶς νὰ φαντασθῇ ὅτι ἐντὸς 48 ὡρῶν θὰ ἐγίνετο ἕνα τέτοιο πρᾶγμα. Ὁ Δῆμος Ἀθηναίων ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπίσῃ μίαν πλευρὰν τοῦ ζητήματος καὶ ἐδέχθη ν’ ἀποζημιώσῃ τοὺς ἐκτάκτους ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι καὶ αὐτοὶ ἀνέρχονται εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 189. Εὑρέθη λοιπὸν ἡ Κεβέρνησις πρῶτον πρὸ τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων 189, τὸν ἀριθμὸν, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ ἐπανέλθουν. Ἀπέκρουσε καὶ ἀποκρούει τὴν ἐπάνοδόν των καὶ διότι αὐτοὶ ἐπῆραν μίαν ἀποζημίωσιν ἀπὸ τὸν Δῆμον, ἀποκρούει δὲ καὶ τὴν ἑσπέραν ταύτην τὴν ὑπαγωγὴν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν εἰς τὰς ἀποκαταστατικὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 60. Μένουν ὅλοι οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι εἶναι 98. Καὶ τούτους ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ περιορίσῃ, ὄχι διότι δὲν ἀναγνωρίζει δι’ ὅλους τὸ κῦρος τῆς ἀρχῆς ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη, ἀλλὰ διότι δὲν ἤθελε νὰ προσλάβῃ γενικώτερον χαρακτῆρα ἡ ἐκ νέου ἐπάνοδος τῶν ὑπαλλήλων. Ἠθέλησε νὰ σταματήσῃ τὸ πρᾶγμα μέχρις ἑνὸς σημείου, ὥστε νὰ μὴ διατυπωθῇ τὸ παράπονον ὅτι τὰ βάρη τοῦ Δήμου θὰ ἦσαν δυσβάστακτα, μολονότι θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἴπῃ ὅτι θὰ ἐπανέλθουν οἱ 90 αὐτοί, θὰ ἐκρίνετο ποῖοι ἐξ αὐτῶν θὰ ἠμποροῦσαν νὰ φύγουν καὶ μόνον εἰς τὰς κενωθησομένας θέσεις θὰ ἐπανείρχοντο ὅσοι ἐκρίνοντο ὑπὸ τῆς...... Ἐσταμάτησε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις εἰς ἕνα ὡρισμένον ὅριον καὶ εἶπεν ὅτι θὰ ἐπαναφέρῃ τοὺς ἔχοντας τριετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν ἀλλ’ ἐνῷ θὰ ἐπανέφερε αὐτοὺς, θὰ εὑρίσκετο καὶ πάλιν ὑπὸ τὸ φάσμα τῶν Δημοτικῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι στηριζόμεναι εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου περὶ Δήμων καὶ κοινοτήτων, τὴν στιγμὴν τῆς ἐπαναφορᾶς των θ’ ἀπέλυον αὐτοὺς καὶ οὕτω θὰ εὑρίσκοντο πρὸ νέας ἀπολύσεως. Κατὰ τὸ στάδιον τῆς ἐξωκοινοβουλευτικῆς, θὰ ἔλεγον, συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου ἦλθον ἐπανειλημμένως εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν Δημοτικὴν ἀρχὴν Ἀθηναίων, μὲ τὴν ὁποίαν καὶ ἀντηλλάξαμεν σκέψεις περὶ τοῦ πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ Ἀθηναίων, ἀφοῦ καὶ ἄλλας τροποποιήσεις καὶ ἄλλας διατάξεις ὑπέδειξε τοῦ νομοσχεδίου τούτου γενομένας δεκτὰς, ἐσταμάτησεν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 60 καὶ ἐπέμεινεν ἐπ’ αὐτῆς. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι μόνον ζήτημα τοῦ Δήμου Ἀθηναίων· εἶναι ζήτημα καὶ ἄλλων Δήμων, ἀλλ’ εἶναι γεγονὸς ὅτι τὴν μεγαλειτέραν ὀξύτητα ἔλαβε κατὰ πρῶτον λόγον ἐδῶ.

§315Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἐπίσης.

§316Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ναὶ ἐδῶ ὁρίζεται περισσότερον. Ἐπὶ τέλους μετὰ τὰς διαφόρους αὐτὰς συνομιλίας τὸ ζήτημα εἰσῆλθεν εἰς τὸ τελικὸν αὐτοῦ στάδιον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς στάδιον πλήρους συμφωνίας εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ μὲ τὴν δημοτικὴν ἀρχήν. Ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων ἀπηύθυνεν ὅμως ἐπιστολὴν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τῆς ὁποίας ἐκφράζει πρῶτον τὸ παράπονον διότι γίνεται αὐτὸς ὁ νόμος καὶ καταλήγει ὡς ἑξῆς: «Ἐγὼ ἐπιθυμῶ ν’ ἀπαλλάξω.... (ἀναγινώσκει). Τὴν ἐπιστολὴν ταύτην ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μοῦ διεβίβασε μὲ τὴν σύστασιν νὰ ἐπικοινωνήσω μὲ τὸν κ. Δήμαρχον Ἀθηναίων μὲ τὸν ὁποῖον καὶ πράγματι ἐπεκοινώνησα. Τοῦ εἶπον, ὅτι ἐὰν νομίζῃ, ὅτι θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ καταρτίσωμεν «μίαν ἐπιτροπὴν» ἀλλ’ ἐπιτροπὴν παρέχουσαν περισσοτέρας ἐγγυήσεις, τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτελέσματα εὐνοϊκά. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ἔπρεπε νὰ συντεθῇ ὡς ἑξῆς: Πρῶτον δὲν ἔπρεπε νὰ συντεθῇ οὔτε ἀπὸ κυβερνητικοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦσαν ὑπὸ τὴν ὑπόνοιαν ὅτι ἠμποροῦσαν νὰ ὑποστοῦν οἱανδήποτε ἐπιρροὴν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῶν δήμων διὰ τοὺς ὁποίους θὰ ὑπῆρχε ἐξ ἴσου ἡ ὑπόνοια ὅτι θὰ εὑρίσκονται εἰς κἄποιαν ἐξάρτησιν. Καὶ εἶπον θέλετε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν νὰ ἀνατεθῇ τὸ ἔργον τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν δημοτικῶν ἐξουσιῶν, μὲ ὑποχρεωτικὴν τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς; Ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ εἶχε καμμίαν ἀντίρρησιν. Ὁ κ. Δήμαρχος ἐπροτίμησε τὴν λύσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ μοῦ ἀπηύθυνε ἐπιστολὴν εἰς τὴν ὁποίαν βεβαίως ἔχει τὰς ἐπιφυλάξεις του, διότι τιτρώσκονται οἱ ὀπαδοί του κλπ, ἀλλὰ καταλήγει εἰς τὸ νὰ ζητήσῃ τὴν ψήφισιν. Ἀναφέρει δὲ μίαν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ἄλλως τε ἐδέχθην κατὰ τὴν προγραμματικὴν συζήτησιν, τοῦ περιορισμοῦ τοῦ ὁρίου ἡλικίας εἰς τὸ κοινὸν ὅριον τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων τῶν 65. Τελευτῶν δὲ λέγει ὅτι «μὲ τὴν διευθέτησιν αὐτήν....(ἀναγινώσκει). Ὥστε ἐὰν ἐπρόκειτο μόνον περὶ τοῦ δήμου Ἀθηναίων, θὰ ἔλεγον ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι λελυμμένον διότι ἤδη καὶ ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ ἐδέχθη νὰ ἐπανέλθουν οἱ ὑπάλληλοι, θὰ εἶναι δὲ εἰς θέσιν νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα, διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ψηφισθῇ διὰ τὴν καλλιτέραν διεξαγωγὴν τῆς δημοτικῆς ὑπηρεσίας. Βεβαίως δὲν θέλω τὸ ζήτημα τοῦ δήμου Ἀθηναίων νὰ τὸ εὐρύνω τόσον πολὺ ὥστε νὰ εἴπω ὅτι τὰ λυθέντα ζητήματα θὰ ἔχουν ἀντανάκλασιν καὶ ἀλλαχοῦ. Νομίζω ὅτι μὲ τὴν διαρρύθμισιν αὐτὴν ἢ μᾶλλον μὲ τὴν ὁδὸν εἰς τὴν ὁποίαν εἰσῆλθε τὸ ζήτημα, φθάνομεν εἰς μίαν λύσιν τελειωτικὴν καὶ τερματίζεται ζήτημα τὸ ὁποῖον παρέσχε πράγματα καὶ παρέχει, διότι καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παραμένουν ἐκτὸς τῶν διατάξεων αὐτῶν τοῦ νόμου ἐξακολουθοῦν νὰ κινοῦνται. Θὰ παρεκάλουν συνεπῶς τόσον ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀντετάχθησαν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 30 ἐξ ἄλλων ἀρχῶν ὁρμώμενοι, ὅσον καὶ δι’ ἐκείνους ἰδίως ἐκ τῶν φίλων τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ εὐρυνθῇ ὁ κύκλος τῆς διατάξεως αὐτῆς εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπηρεσίαν μικροτέραν τῶν τριῶν ἐτῶν νὰ ἐγκαταλείψουν τὰς ἀντιρρήσεις των διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν τέρμα καὶ νὰ τερματίσωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Δηλῶ ἄλλως τε ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ δεχθῇ οὐδεμίαν ἀπολύτως τροπολογίαν, πέραν τῆς τροπολογίας τῆς ἀφορώσης τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ὁρίου εἰς τὸ 65ον ἔτος τῆς ἀποσαφηνίσεως τῆς διατάξεως κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν πρόκειται περὶ δυνατότητος ἐπανόδου, ἀλλὰ περὶ αὐτοδικαίας ἐπανόδου.

§317Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αἱ ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας κατὰ προηγουμένην συζήτησιν ἀντέταξα κατὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐστρέφοντο, δὲν ἀφεώρουν τὸν δῆμον Ἀθηναίων εἰδικῶς, ἀλλ’ ἀφεώρουν ἐν γένει τὸ δημοτικὸν καθεστὼς καὶ τὸν αὐτοδιοικούμενον πρῶτον βαθμόν, τὸν ὁποῖον ἐτόνισα ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ προστατεύσω ἀπέναντι Κυβερνητικῆς ἐπεμβάσεως ἡ ὁποία γίνεται διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Ἔχει βεβαίως ἡ Κυβέρνησις τὸ δικαίωμα νὰ κυβερνᾷ τὸν τόπον κατὰ τὰς ἀντιλήψεις καὶ κατὰ τὰς ἀρχὰς τὰς ὁποίας ἔχει. Καὶ διὰ τοῦτο, ὅταν εἶπον κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν ὅτι ἔχετε τὴν πλειοψηφίαν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ θὰ ἐπιβάλετε τὰς γνώμας σας, δὲν γνωρίζω διατὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν παρεξήγησε τοῦτο τὸ ὁποῖον ἦτο μία ἐκδήλωσις τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἐνεργεῖται ἡ Κοινοβουλευτική....

§318Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε μίαν διακοπήν. Δὲν παρεξήγησα. Σᾶς εἶπον ὅτι ἡ συνεχὴς ἐπανάληψις, ἐπιτρέψατε τὴν ἔκφρασιν, αὐτῆς τῆς ἐπῳδοῦ ἔχει αὐτὴν τὴν μορφὴν ὅτι δὲν κάμνομεν τὴν συζήτησιν ὅπως πρέπει, δὲν δεχόμεθα τὸ σωστό, διότι ἔτσι τὸ θέλομεν.

§319Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διότι ἔτσι τὸ θέλομεν, σημαίνει ὅτι ἐπιβάλλετε τὰς ἀρχάς σας. Θὰ ἦτο περίεργον νὰ ἠξίου ἡ μειοψηφία νὰ ἀποδέχεται τὰς ἀρχάς της ἡ πλειοψηφία, τότε θὰ ἔπρεπε νὰ τῆς δώσετε καλλίτερα τὰς θέσεις σας, διότι τοιουτοτρόπως θὰ ἐνήργει καὶ αὐτὴ ὑπὸ τὴν ἰδίαν της εὐθύνην. Τοιουτοτρόπως τὸ ἐπεισόδιον ἔληξε. Λέγω ὅτι ἀληθῶς παρετηρήθη μία ἐξέγερσις ἐκ τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα εἶχον μίαν θέσιν καὶ εὑρέθησαν τὴν ἑπομένην ἡμέραν χωρὶς νὰ ἔχουν τὴν θέσιν αὐτήν. Καὶ ἐγεννήθη ὅπως εἶπε ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν τὸ αἴσθημα τῆς προστασίας τῆς ἐργασίας. Ἀλλ’ ἂν ἀναχωρήσωμεν ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἰδέας, τότε οὐδέποτε θὰ γίνῃ δυνατὸν νὰ παυθοῦν οἱ ὑπάλληλοι. Ἡ ὑπαλληλικὴ σχέσις τὴν ὁποίαν ὁ ὑπάλληλος συνάπτει μετὰ τοῦ δημοσίου ἢ μετὰ τοῦ δήμου, εἶναι μία σχέσις ἡ ὁποία συνάπτεται καθ’ ὡρισμένους ὅρους καὶ ἀποτελεῖ ἕνα συνάλλαγμα τὸ ὁποῖον ἔχει ὡρισμένους ὅρους. Δὲν δύναται κανεὶς νὰ εἴπῃ ὅτι ἂν ὑπὸ τοὺς ὅρους ἐκείνους ἡ πρᾶξις εἶναι μία παρανομία, προσβάλλει τὰ δικαιώματα τῆς ἐργασίας. Ἀλλ’ εἶναι ἀναντίρρητος παρανομία ὅταν προβάλλεται πρᾶξις ἡ ὁποία ἐνησκήθη πρότερον. Γνωρίζω ὅτι θὰ μοῦ ἀντιταχθῇ ὅτι δι’ ἄλλου νόμου προσβάλλεται αὐτὴ ἡ πρᾶξις. Ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ λησμονήσωμεν, ἂν θέλωμεν μάλιστα νὰ ἐπιβάλλωμεν τὸν σεβασμὸν τοῦ νόμου, ὅτι δυνάμεθα πρᾶξιν κατὰ νόμου ἐνεργηθῆσαν νὰ τὴν καταργήσωμεν δι’ ἄλλου νόμου. Δὲν συμφωνῶ λοιπὸν μὲ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν ὅτι μεταξὺ τῶν δύο τούτων συγκρουομένων ἀρχῶν θὰ πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν περισσότερον πρὸς τὴν ἐργασίαν. Διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐγὼ νομίζω, ὅτι οὐδέποτε θὰ ἐπροστατεύετο πραγματικῶς ἡ ἐργασία. Διότι ἂν τὴν προστατεύσετε δι’ ἑνὸς νόμου τοιούτου ὁ ὁποῖος δὲν θὰ τύχῃ σεβασμοῦ παρ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κυρίως εἶναι τεταγμένοι διὰ τὸν σεβασμὸν τῶν νόμων, αὔριον ἡ ἐργασία αὐτὴ θὰ θιχθῇ, διότι τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς ἐργασίας θὰ προσβληθῇ δι’ ἑνὸς ἄλλου νόμου τὸν ὁποῖον ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ θὰ ψηφίσωμεν. Ἀλλ’ ἐρωτῶ ὡς πρὸς τὴν ἔξοδον ἐκ τῆς ἀνωμαλίας τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησε τὸ νομοσχέδιον, διατὶ νὰ ἐξέλθωμεν διὰ μέσων τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι σύμφωνα πρὸς τὰς ἀρχὰς κατὰ τὰς ὁποίας πρέπει νὰ διοικεῖται τὸ Κράτος; Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν μᾶς εἶπε νὰ καταρτίσωμεν μίαν εἰδικὴν ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία θὰ λύσῃ τὰ διεστῶτα, καὶ πρὸς τὴν τοιαύτην κατεύθυνσιν εὑρέθη καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἐνόμισε ὅτι λύει τὸ ζήτημα διὰ τῆς συμφωνίας καὶ διὰ τῶν συνεννοήσεών του μετὰ τοῦ Δημάρχου Ἀθηναίων.

§320Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀπεναντίας κ. ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ἐγὼ εἶπον τὸ ἀντίθετον.

§321Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριοι, ἔχομεν Κράτος ἢ δὲν ἔχομεν; Ἐὰν ἔχωμεν Κράτος δὲν δικαιούμεθα νὰ παρακλίνωμεν ἀπὸ τοὺς νόμους τοὺς ὁποίους αὐτὸ τὸ Κράτος ἔχει τάξει. Δὲν εἰμπορεῖτε νὰ φύγετε ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἀρχάς, δὲν εἰμπορεῖτε νὰ ζητεῖτε μέσα συμβιβασμοῦ ἢ ἄλλα, θὰ συμμορφωθεῖτε πρὸς τοὺς νόμους. Ἂν θέλετε νὰ ἔχετε Κράτος, τότε βεβαίως εἰμπορεῖτε νὰ κάμετε καὶ ἰδιωτικὰς συμφωνίας καὶ εἰς κάθε περίπτωσιν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συμφωνιῶν αὐτῶν ἢ ἄλλων ἰδικῶν σας ἀντιλήψεων νὰ μεταβάλλετε τὰ πράγματα.

§322Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν τὰ μετέβαλα διότι ἔκαμον συμφωνίαν μὲ τὸν Δήμαρχον. Ἔκαμον πρῶτον τὸ νομοσχέδιον καὶ ἔπειτα ἔκαμον τὴν συμφωνίαν.

§323Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μὰ θέλετε νὰ μεταβάλλετε τὸ νομοσχέδιον.

§324Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶπον αὐτό. Εἶπον κατὰ κόρον μάλιστα τὴν συμφωνίαν μὲ τὸν Δήμαρχον τὴν κρίνω μόνον ἀπὸ πολιτικῆς ἀπόψεως.

§325Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἐξετάζω τὸ ζήτημα ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως, τὴν ὁποίαν δὲν εὑρίσκω ὅτι ἐξυπηρετεῖτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ὑποβάλλετε πολὺ ὀλιγώτερον διὰ τῶν διαπραγματεύσεων τῶν ἐξωδίκων τὰς ὁποίας κάμνετε. Ἐφ’ ὅσον, κ. ὑπουργέ, θέλετε νὰ ἐπιβάλλετε τὸν σεβασμὸν τοῦ νόμου θὰ κρούσετε εἰς τοὺς ὑπάρχοντας νόμους. Ἠξεύρετε ἕως ποὺ φθάνετε μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτό; Νὰ μὴ ἀναγνωρίζετε τίποτε. Οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν συνεπείᾳ μιᾶς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς διὰ σᾶς δὲν ἰσχύει τίποτε, διότι λέγετε, ὅτι θὰ τοὺς βάλετε ὅλους μέσα. Τότε γιατὶ θέλετε νὰ εἶναι σεβαστὴ ἡ ἀπόφασις τὴν ὁποίαν θὰ ἐκδώσῃ μία ἄλλη ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία θὰ ἐδιορίζετο ὅπως προτείνει ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἢ ὅπως σᾶς προτείνει ὁ Δήμαρχος Ἀθηνῶν, ἀφοῦ ὁ νόμος ἔχει μίαν ἐπιτροπήν, τὴν δημαρχιακὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἀποφασίζει καὶ ἀπολύει;

§326Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διότι οἱ ὑπάλληλοι ἀπελύθησαν χωρὶς καμμίαν ἐγγύησιν, ὅτι ἀπελύθησαν ὅπως ἔπρεπε. Μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου θὰ ὑπάρχῃ ἐπιτροπὴ δημαρχιακὴ μὲ ἐγγύησιν.

§327Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τοῦτο ὡς λέγετε δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰ γενόμενα, διότι κατὰ τὸν νῦν νόμον ἀποφασίζει περὶ τῆς ἀπολύσεως μία ἐπιτροπή, ἡ δημαρχιακή. Καὶ ἔχουν ἀπολυθῇ πολλοὶ ὑπάλληλοι δυνάμει ἀποφάσεων αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς. Δὲν ὑπάρχει κἂν οὔτε ἡ κρίσις ἡ ἁπλῆ τοῦ Δημάρχου διὰ τὴν ὁποίαν σᾶς ἐγεννήθησαν τόσαι ἀμφιβολίαι, ὥστε νὰ μετατρέψετε τὰ κατὰ νόμον κείμενα. Διατὶ τάχα τώρα θὰ δώσωμεν μείζονα σεβασμὸν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν θὰ κάμετε ἢ ὁ Δήμαρχος προτείνει ἢ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Κύριοι, ἂς ἀφήσωμεν τὰς θεωρίας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι αὐταὶ αἱ βάσεις αἱ ὁποῖαι ὑπηγόρευσαν αὐτὸν τὸν νόμον, καὶ ἂς ἔλθωμεν εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ κάμωμεν. Ἡ μεγίστη ὑποχρέωσις, πρὸ παντὸς ἡμῶν οἱ ὁποῖοι εὑρισκόμεθα ἐνταῦθα, εἶναι νὰ σεβασθῶμεν τὸν νόμον. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, μίαν ὑπόνοιάν μου, ὅτι πρόκειται ἁπλῶς περὶ προστασίας ὡρισμένων προσώπων, τὴν ὁποίαν στηρίζω καὶ ἐκ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ καθ’ ἕκαστον ἄρθρα ἔχουν διατυπωθῆ. Διότι ἐφθάσατε, γνωρίζοντας ὅτι οἱ περισσότεροι οὗτοι ἔχουν ὑπερβῆ τὸ 65 ἔτος τῆς ἡλικίας των, νὰ θέσετε ὡς ὅριον τὸ 70στόν.

§328Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διεγράφη.

§329Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διεγράφη μετὰ τὰς παρατηρήσεις τὰς ἰδικάς μου. Λοιπὸν ἐβάλατε καὶ μίαν πρόσθετον διάταξιν ὅπως ἐβάλατε καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 48, ὥστε καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἐπανέλθουν, ἐὰν τοὺς πάρῃ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας των θὰ πάρουν μίαν δεκαετῆ σύνταξιν· καὶ ἐπιβάλλετε μίαν ἐπιβάρυνσιν εἰς τὸ δημοτικὸν ταμεῖον οὕτω, ἀπέναντι τοῦ ὁποίου τὸ νομοσχέδιόν σας ἐν τῷ συνόλῳ του δὲν ἔδειξε καμμίαν φειδώ.

§330Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτὸ τὸ ἄρθρον εἶναι ἄσχετον μὲ τὸ προηγούμενον· πρόκειται περὶ ἑνὸς ὑπαλλήλου. Δηλῶ ὅμως ὅτι τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 61 θὰ τὴν διαγράψω διὰ νὰ μὴ δίδῃ λαβὴν εἰς παρεξηγήσεις.

§331Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ ἐνῷ μέριμνα ἐλήφθη περὶ αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων, ἠδιαφόρησεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ἐπόπτης τῶν ἐσωτερικῶν πραγμάτων, νὰ ἴδῃ μίαν ἄλλην σωρείαν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν μεταξὺ τῶν ἐκλογῶν καὶ τῆς 1 Σεπτεμβρίου, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς 650 καὶ ὁποῖοι ἐπαύθησαν ἀπὸ τὴν πρώην Δημοτικὴν ἀρχήν.

§332Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχω ἐπιστολὴν τοῦ πρώην δημάρχου ὅτι δὲν ἀπελύθησαν 560. Θὰ ἦτο δὲ διὰ δήμαρχον κατερχόμενον εἰς ἐκλογάς, θὰ ἦτο δυσεξήγητον πῶς δὲν προέβαινεν εἰς τὴν ἀπόλυσιν.

§333Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μετὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ μέχρι τῆς 1 Σεπτεμβρίου. Πρόκειται περὶ ἐκτάκτων ὑπαλλήλων.

§334Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν ἦσαν ἔκτακτοι καλὰ ἔκανε καὶ τοὺς ἀπέλυσε καὶ ὁ νῦν δήμαρχος.

§335Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ κακίσω τὸν πρώην δήμαρχον, οὔτε πρόκειται νὰ ἀμυνθῶ ἢ νὰ κατηγορήσω τὰς πράξεις κανενός. Ἀλλὰ λέγω, ὅτι τὸ περιστατικὸν τοῦτο θὰ ἠδύνατο νὰ σᾶς βοηθήσῃ περισσότερον νὰ ἴδετε ποῦ ὑπάρχουν ἀδικίαι καὶ βλάβαι εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου. Ἀλλὰ περὶ τούτων δὲν βλέπω καμμίαν πρόνοιαν;

§336Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὶ πρόνοιαν.

§337Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ εὕρισκον κ. ὑπουργέ, ἐντελῶς μέτρον δίκαιον, μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιβάλῃ Κράτος ὠργανωμένον, Κράτος τὸ ὁποῖον θέλει νὰ χωρήσῃ καὶ περαιτέρω μὲ ὡρισμένας ἀρχάς, ἐὰν ἐλέγατε: «βάζω μίαν διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀπολυθέντες θὰ ἠδύναντο νὰ προσφύγωσιν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας».

§338Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχουν τὸ δικαίωμα.

§339Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐὰν ἔχουν, νὰ μὴ εἰσέλθετε σεῖς εἰς τὰ δικιώματα τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ἐδῶ ὑπάρχει ἓν Κράτος ὠργανωμένον. Ἔχομεν ἓν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἀκριβῶς διὰ νὰ προστατεύῃ ἀπὸ τὰς τοιαύτας ἀδικίας. Μὴ θέλετε συλλήβδην σεῖς ν’ ἀντικαταστήσητε ὅλας τὰς Ἀρχάς. Ἠθελήσατε ν’ ἀντικαταστήσητε ὅλας τὰς Ἀρχάς, νὰ καταργήσετε πᾶσαν ἰδέαν αὐτοδιοικήσεως καὶ ν’ ἀντικαταστήσετε ὅλας τὰς Ἀρχὰς δι’ ἑνὸς νόμου, τὸν ὁποῖον βέβαια δύνασθε νὰ ἐπιβάλετε μεταχειριζόμενοι τὴν πλειοψηφίαν τὴν ὁποίαν σᾶς ἔδωσεν ὁ λαὸς, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι εἶναι κακὸς χειρισμός.

§340Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, δὲν παριστάμην εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἐξ ὅσων ἤκουσα ἀπόψε καὶ ἐξ ὅσων ἔμαθα ὅτι ἐλέχθησαν τότε, συνάγεται ὅτι τὸ Λαϊκὸν κόμμα θεωρεῖ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε περίπου τὴν αὐτὴν κατάχρησιν ἐξουσίας, χρησιμοποιοῦσα τὴν πλειοψηφίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ δήμαρχος Ἀθηναίων ἀπολύσας τοὺς ὑπαλλήλους τὴν ἐπιοῦσαν τῶν ἐκλογῶν. Ἡ κατηγορία αὕτη, κύριοι βουλευταὶ δὲν εἶναι ὀρθή. Ἡ νεωτέρα ἀντίληψις εἶναι ὅτι ὁ ὑπάλληλος ὁ προσωρινὸς εἰς μίαν ὡρισμένην ὑπηρεσίαν, ἀνεξαρτήτως ἐὰν εἶναι ἡμερομίσθιος ἢ προσωρινὸς κατὰ τὰς ἑκάστοτε ἀνάγκας τοῦ ἐργοδότου, δὲν μπορεῖ, ἂς εἴπωμεν ἔτσι ὁ προσωρινὸς εἰς μίαν ὀργανικὴν θέσιν, εἴτε δημόσιος ὑπάλληλος εἶναι εἴτε καὶ ἰδιωτικός, πρέπει νὰ ἀπολαμβάνῃ κἄποιας προστασίας. Καὶ ὁ μὲν δημόσιος ὑπάλληλος θεωρεῖται ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ ἀπολυθῇ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν ἡ ὁποία τοῦ ἀνετέθη, ἀλλὰ διὰ τὸν ἰδιωτικὸν δὲν μπορεῖ νὰ τύχῃ βεβαίως τῆς αὐτῆς προστασίας. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συνδυάσητε δύο ἰδιώτας καὶ νὰ τοὺς ὑποχρεώσετε νὰ συνεργάζωνται ὅταν πρόκειται περὶ τῶν συμφερόντων τῶν ἰδιωτικῶν τῶν ὁποίων ὁ ἄλλος θέλει νὰ καταχρασθῇ φυσικά, ἐὰν εἶναι ἐχθρός; Ἀλλὰ διὰ τὸν ἄλλον καθωρίσθη ὅτι ἐὰν ἀπολυθῇ, ὁ ἐργοδότης νὰ τοῦ δώσῃ μίαν ἀποζημίωσιν ἀνάλογον πρὸς τὸν χρόνον ποὺ ὑπηρέτησε. Οἱ δημοτικοὶ βεβαίως ὑπάλληλοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξομοιωθοῦν μὲ τοὺς ἰδιωτικούς· πρέπει νὰ ἐξομοιωθοῦν, εἰς τὴν ἀντίληψιν αὐτὴν τὴν γενικήν, μὲ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Καὶ ἂν δὲ ἀκόμη ἡ ἐκλογὴ ἡ δημοτική, ἂς πάρουμε τὸ παράδειγμα τοῦ δήμου Ἀθηναίων, εἶχε διεξαχθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ συστήματος κατὰ τὸ ὁποῖον τὰ κόμματα ὑποδεικνύουν ὑποψηφίους, καὶ ἂν εἶχε πολιτικὴν ἢ κομματικὴν σημασίαν ἡ ἐκλογή, πάλιν ὁ δήμαρχος τῶν Ἀθηναίων δὲν θὰ ἐδικαιοῦτο τὴν ἐπιοῦσαν τῶν ἐκλογῶν ν’ ἀπολύσῃ μὲ μίαν μονοκονδυλιὰν τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων τὸν ὁποῖον ἀπέλυσεν. Ἀλλ’ ἡ πρᾶξις τοῦ δημάρχου Ἀθηναίων εἶναι τόσῳ μᾶλλον ἀδικαιολόγητος, τόσῳ μᾶλλον ἐπίμονος, καθ’ ὅσον κατὰ τὴν ἐκλογήν του δὲν ἐτέθη ζήτημα οὔτε πολιτικὸν οὔτε κομματικόν. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ δημάρχου Ἀθηναίων δὲν ὠφείλετο εἰς τὴν μεταβολὴν τοῦ Λαϊκοῦ φρονήματος, τὸ ὁποῖον ἔφερε τὸν κ. Μερκούρην κατὰ πλειοψηφίαν, ἀλλ’ ὀφείλετε εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ κρατοῦν κόμμα δὲν ἠθέλησε νὰ ἀποδώσῃ σημασίαν εἰς τὴν ἐκλογήν, τουλάχιστον τὸ ἐπίσημον κόμμα ὄχι βεβαίως ἡ λέσχη τῶν Φιλελευθέρων. Ἕνεκα δὲ τούτου διεσπάσθη ἡ δύναμις τοῦ κρατοῦντος κόμματος καὶ ὁ κ. Μερκούρης ἐπέτυχεν. Φρονῶ δὲ ὅτι ὁ κ. Μερκούρης πρὸς τὸν ὁποῖον ἄλλωστε παρ’ ὅλην τὴν ἀντίθεσιν ἡ ὁποία μᾶς ἐχώρισε τόσα ἔτη τρέφω μᾶλλον αἰσθήματα συμπαθείας διότι ἦτο καλός, πρὶν ἔλθω ἀπὸ τὴν Κρήτην καὶ ἦτο εἷς ἐκ τῶν πρώτων οἱ ὁποῖοι ἐχάλασαν τὸν κόσμον διὰ νὰ μὲ φέρουν ἐδῶ πέρα, πρὸ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1910, ἀδιάφορον ἂν μοῦ ἔκαμε καλὸ ἢ κακό. Τρέφω λοιπὸν συμπάθειαν εἰς αὐτόν, ἀλλ’ ἔκαμε κατάχρησιν τῆς ἐξουσίας, ἀπολύσας τοὺς ὑπαλλήλους τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν. Φρονεῖ, φαίνεται ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ὅτι ἡ κατάχρησις τῆς ἐξουσίας ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἀνεκτὴ καὶ ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ μία ἀντίδρασις ἐκ μέρους τῆς Νομοθετικῆς ἐξουσίας. Ἀλλ’ ἐλπίζω, ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ ἄρτι καταβὰς τοῦ βήματος ἀξιότιμος ἐκ Κορινθίας συνάδελφος καὶ συνώνυμος τοῦ κ. Τσαλδάρη εἰς τὸ μικρὸν ὄνομα, ὅτι θὰ εὑρεθῇ ἡ ὁδὸς νὰ μὴ συζητῶμεν δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐφ’ ὅσον ἐχάσαμεν τόσον καιρὸ νὰ τὸ συζητῶμεν, θὰ ψηφισθῇ βεβαίως ἀπόψε. Ἀλλ’ ἐγὼ ἐλπίζω ὅτι ὅταν θὰ τὸ φέρωμεν εἰς τὴν Γερουσίαν θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ τροποποιήσωμεν τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 60 τὸ ὁποῖον εἶναι σχετικὸν μὲ τὸ ζήτημα, διότι τὸ ἄλλο νομοσχέδιον περιέχει γενικὰς διατάξεις περὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις κατ’ ἀρχήν. Καὶ θὰ τὸ τροποποιήσωμεν πληροφοροῦντες τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ἀπολυθέντας ὅτι: κύριοι, ὁ νόμος ὁ ἰσχύων σᾶς προστατεύει καὶ σεῖς δὲν τὸ ἠξεύρατε καὶ τὴν Κυβέρνησιν διέφυγεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἀλλὰ καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται δι’ ὑμᾶς. Διότι ἀκόμη δὲν ἔχομεν ὅλοι ἀντίληψιν πόσον εὐεργετικὸς εἶναι ὁ θεσμὸς τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Πόσον ἰδιαίτατα, εὐεργετικὸς εἶναι διὰ τὴν εὐόδωσιν τῆς ἰδέας ὅτι τὸ σημερινὸν Κράτος εἶναι Κράτος δικαίου, πόσον εὐεργετικὴ εἶναι ἡ ἀκυρωτικὴ λεγομένη ἀγωγὴ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Κύριοι κατὰ τὸ ἄρθρον 46 τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἀκύρωσις δι’ ὑπέρβασιν ἐξουσίας ἢ παράβασιν νόμου χωρεῖ μόνον κατὰ τῶν ἐκτελεστικῶν πράξεων τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν, δηλαδὴ δὲν χωρεῖ ἔφεσις, καὶ τῶν διοίκησιν ἀσκούντων νομικῶν προσώπων τῶν μὴ ὑπαγομένων εἰς ἕτερόν τι ἔνδικον μέσον, διὰ τῆς διοικητικῆς ἢ δικαστικῆς ὁδοῦ. Οἱ δῆμοι βεβαίως εἶναι ἐκ τῶν τὴν διοίκησιν ἀσκούντων νομικῶν προσώπων. Εἶναι προφανὲς λοιπὸν ὅτι ἡ ἀκυρωτικὴ ἀγωγὴ χωρεῖ καὶ κατὰ τῶν πράξεων τῶν Δήμων. Τὸ ἐδάφιον 4 τοῦ ἄρθρου 47, τὸ ὁποῖον ἐπεξηγεῖ τὰς περιπτώσεις τῆς ἀκυρωτικῆς ἀγωγῆς δι’ ὑπέρβασιν ἐξουσίας, ὁρίζει ὅτι λόγοι θεμελιοῦντες αἴτησιν ἀκυρώσεως εἶναι (ἀναγινώσκει) «1ον ἀναρμοδιότης τῆς ἐκδούσης τὴν πρᾶξιν διοικητικῆς ἀρχῆς 2ον κτλ.» Ὅλα αὐτὰ δὲν ἐφαρμόζονται καθόλου εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἀλλὰ εἶναι ἡ περίπτωσις τοῦ ἐδαφίου 4 κατάχρησις ἐξουσίας, ὁσάκις πρᾶξις τις τῆς διοικήσεως, φέρει καθ’ ἑαυτὴν πάντα τὰ στοιχεῖα τῆς νομιμότητος γίνεται ὅμως πρὸς σκοπὸν καταστρατηγήσεως τοῦ νόμου. Καμμία ἀμφιβολία, ὅτι τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχουν αἱ ἀρχαὶ καὶ αἱ δημοτικαὶ καὶ αἱ διοικητικαὶ νὰ διορίζουν καὶ νὰ παύουν τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ἐδόθη πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν νομικῶν προσώπων τὰ ὁποῖα ἐκπροσωποῦν καὶ ὄχι πρὸς ἐξυπηρέτησιν πολιτικῶν παθῶν. Μολονότι τὴν ἑσπέραν ταύτην ἐπεστήθη ἡ προσοχή μου δι’ ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς, νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις τοῦ ἄρθρου 47 εὑρίσκει πλήρη ἐφαρμογὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου· καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐπιφυλάσσομαι ὅταν μελετηθῇ τὸ πρᾶγμα καλλίτερον ἐνώπιον τῆς Γερουσίας, νὰ ζητήσωμεν σχετικὴν τροποποίησιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ λέγωμεν ἁπλῶς ὅτι ἡ προθεσμία τῆς ἀκυρωτικῆς ἀγωγῆς τοῦ ἄρθρου 47 διὰ τοὺς ὑπαλλήλους παρατείνεται ἐπὶ δίμηνον, ἁπλῶς, διότι ἐξέπνευσε.

§341Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Φαντάζεσθε ὅτι δυνάμει τῆς διατάξεως αὐτῆς μία ἀπόλυσις νομάρχου δίδει δικαίωμα προσφυγῆς;

§342Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι, διότι ὁ νομάρχης εἶναι πρόσωπον ἔμπιστον τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας.

§343Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἀπὸ ποῦ προκύπτει; Εἶναι μὴ μόνιμος ὑπάλληλος.

§344Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ σᾶς ἀπαντήσω: Μὲ κανένα τρόπον δὲν ἔχει ἐφαρμογὴν ὑπὸ τοῦ νομάρχου.

§345Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι κατάχρησις, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν ἀναγράφει ἡ διάταξις τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, ἡ ἀπόλυσις μὴ μονίμων ὑπαλλήλων τῶν ὁποίων παρέχεται εἰς ὡρισμένην ἀρχὴν τὸ δικαίωμα τῆς ἀπολύσεως. Δὲν τὸ εὑρίσκω ὅτι ἀποτελεῖ τοῦτο κατάχρησιν ἐξουσίας.

§346Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βλέπετε ὅτι τὸ ἐδέχθην μὲ κἄποιαν ἐπιφύλαξιν. Κατ’ ἐμὲ αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια. Δὲν εὑρίσκω δὲ δικαίαν τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Προοδευτικοῦ κόμματος διὰ τὸν νομάρχην, διότι ὁ νομάρχης εἶναι πολιτικὸς ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος κατὰ τὰ παρ’ ἡμῖν κρατοῦντα εἶναι ὄργανον τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐπιδίωξιν πολιτικῶν σκοπῶν. Ὅπως ὁ ὑπουργὸς δὲν μπορεῖ νὰ εἰπῇ «ὅτι δὲν μπορῶ νὰ παυθῶ», οὕτω καὶ ὁ νομάρχης. Δὲν μπορεῖ νὰ χωρήσῃ προσφυγὴ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας διὰ τὰς ἀπολύσεις ὑπαλλήλων μὴ μονίμων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι εἰς θέσεις ὀργανικάς, δηλαδὴ διὰ τοὺς προσωρινούς, διὰ τοὺς ἡμερομισθίους, τοὺς ὁποίους ὁ ἐργοδότης προσλαμβάνει μὲ τὴν αὐτονόητον αἵρεσιν ὅτι «κύριοι, θὰ σᾶς ἔχω ὅσον καιρὸν μοῦ χρειάζεσθε». Ἀλλὰ πιστεύω ὅτι ὑπάλληλος διωρισμένος εἰς ὀργανικὴν θέσιν, ἐὰν ἤθελεν ἀπολυθῇ ἀπὸ τὸν προϊστάμενόν του κατὰ κατάχρησιν τῆς ἐξουσίας, οὐχὶ πράγματι πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ κοινοῦ συμφέροντος ἢ τοῦ νομικοῦ προσώπου τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπεῖ, ἀλλὰ πρὸς ἐκδίκησιν πολιτικήν, ὑποπίπτει εἰς τὴν κατάχρησιν τῆς ἐξουσίας. Ὁπωσδήποτε ἐπιφυλάσσομαι δι’ αὐτὸ ἐνώπιον τῆς Γερουσίας.

§347Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἔχομεν καὶ ἄλλον νόμον ποὺ μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§348Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα εἶναι ἐὰν ἔχῃ αὐτὸ τὸ δικαίωμα. Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος θεωρεῖ ὅτι δὲν ὑπάρχει αὐτὸ τὸ δικαίωμα· εἶπεν ὅτι καλλίτερον θὰ ἦτο καὶ συμφωνότερον πρὸς τὰ πράγματα ἂν ἀντὶ νὰ κάμωμεν αὐτὸν τὸν νόμον, ἀνοίξωμεν τὴν ὁδὸν αὐτὴν ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας.

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§350Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐὰν θεωρῆτε ὅτι ὑπάρχει μία κατάχρησις ἐξουσίας τὸ ἔχει τὸ δικαίωμα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου περὶ συμβουλίου Ἐπικρατείας· διότι δὲν μπορεῖ νὰ δικαιολογηθῇ ἄλλως τε ἡ ἄποψις ὅτι συντρέχει κατάχρησις ἐξουσίας. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἠρώτησα τὸν κ. ὑπουργόν: διατὶ ἀφοῦ ἐθεωρεῖτε ὅτι ἦτο κατάχρησις τῆς ἐξουσίας δὲν ἐλέγατε εἰς τοὺς ὑπαλλήλους νὰ καταφύγουν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας;

§351Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς) Ἐπιφυλάσσομαι νὰ τὸ ἐξετάσω καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα. Πάντως ἐπαναλαμβάνω, κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, δὲν μπορεῖτε νὰ κατηγορῆτε τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, εἰς τὴν ὁποίαν περιλαμβάνονται καὶ ἄλλα τμήματα τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως φαίνεται ἐκ τῆς συζητήσεως αὐτῆς, δὲν μπορεῖτε νὰ τὴν κατηγορῆτε ὅτι ἔκαμε κατάχρησιν τῆς ἐξουσίας. Διότι ἔρχεται μὲ τοιοῦτον τρόπον ὅσον εἶναι δυνατὸν ὀλιγώτερον ἐπιβαρυντικὸν διὰ τοὺς Δήμους νὰ ἀνορθώσῃ πραγματικὰς ἀδικίας αἱ ὁποῖαι ἔγιναν κατὰ κατάχρησιν ἐξουσίας, τὴν στιγμὴν ἰδίως κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἐκλογὴ δὲν ὀφείλεται εἰς πολιτικοὺς ἀνταγωνισμούς, ἀλλ’ εἶχε δηλωθῇ ρητῶς καὶ σαφῶς ὅτι οἱ ἐκλογεῖς εἶναι ἐλεύθεροι νὰ ἐκλέγουν κατὰ τὴν γνώμην των τὸν καλλίτερον δήμαρχον.

§352Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται ἐὰν ὑπῆρξε πολιτικὸς ἀνταγωνισμὸς εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς ἢ ὄχι. Ἐφόσον δὲν ὑπῆρξε πολιτικὸς ἀνταγωνισμός, ἀκριβῶς διὰ τοῦτο δὲν εἴχατε καμμίαν ἀφορμὴν νὰ σκέπτεσθε ὅτι αἱ ἀπολύσεις τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων ἐγένοντο συνεπείᾳ πολιτικῶν φρονημάτων. Ἐὰν ἀντικατέστησαν ὑπαλλήλους τινὰς ποιούμενοι χρῆσιν δικαιώματος ἐκ τοῦ νόμου παρεχομένου, δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλῆτε περὶ πολιτικῆς. Ἡ πολιτικὴ ἀσκεῖται διὰ τοῦ νόμου καὶ λέγω ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις εἰς τοὺς δήμους γίνεται πληρεστέρα, διότι δὲν λέγει τίποτε ἄλλο τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ὅτι παρὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς διορισθέντας θὰ ὑπάρξουν καὶ ὑπάλληλοι νόμῳ παυθέντες οἱ ὁποῖοι μὴ ἔχοντες οὐδεμίαν ἐργασίαν νὰ κάμωσι, θὰ παρευρίσκωνται εἰς τὸ δημαρχεῖον ἵνα λάβωσιν τοὺς μισθούς των, καὶ ὡς εἶπον καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν θὰ χρησιμεύουν ἀκόμη διὰ νὰ παρακωλύσουν τὸ ἔργον τῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ἦσαν κατὰ νόμον διωρισμένοι. Ὁ νόμος τὸν ὁποῖον ψηφίζετε ἔχει ἐπίδρασιν μεγίστην καὶ μὴ ὠφέλιμον, ὄχι μόνον εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ οἰκονομικὰ τοῦ δήμου καὶ εἰς τὴν ἔννοιαν τὴν ὑπαλληλικὴν καὶ ἐν γένει εἰς τὴν ἄποψιν τῆς ἐργασίας, διότι ἐγκαθίστανται δύο ἄνθρωποι εἰς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ἐργασίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ εἷς εἶναι ἀπολύτως ἄχρηστος. Ἐὰν ἠθέλατε ἐξετάσῃ τὸ νομοσχέδιον ἀνεπηρέαστος ἀπὸ τὴν ἰδέαν ἡ ὁποία ἐγεννήθη ὅτι οἱ ἔχοντες εἰς τὴν ἐξουσίαν δήμαρχοι ἔκαμον κατάχρησιν τῆς ἐξουσίας των, θὰ ἐβλέπατε ὅτι πολλὰ κακὰ δημιουργοῦνται χωρὶς πραγματικὰ οὐδὲν ἀγαθὸν νὰ προέρχεται ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πολυχρονάκης.

§354Κ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ. Καὶ εἰς τὰς Νέας Χώρας αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ λειτουργοῦν ὅπως καὶ εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, οἱ δὲ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι συνεχῶς ὑπηρετοῦν ἐπὶ τριακονταετίαν εὐδοκίμως, καταβάλλουσι δὲ καὶ αὐτοὶ κρατήσεις διὰ σύνταξιν. Ὀρθὸν λοιπόν εἶναι καὶ αὐτοὶ νὰ ἐξομοιωθῶσι μὲ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν δήμων τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος.

§355Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀπὸ πότε καταβάλλουν κρατήσεις;

§356Κ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ. Ἀπὸ τοῦ 1926.

§357Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀπὸ τότε θεωρεῖται συντάξιμος καὶ ἡ ὑπηρεσία των.

§358Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸ ἑξῆς: Ἐδῶ ἐγεννήθη μία ἀμφισβήτησις μεταξὺ τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἔννοιαν τὴν ἀμφίβολον τοῦ ἄρθρου 47, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθητε, τοῦ νόμου περὶ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐνδιαφερόμεθα ἡμεῖς διὰ τὴν θεμελίωσιν τῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων καὶ τὴν ἀποκατάστασιν, ἐρωτῶ: εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν φέρετε τὴν τροπολογίαν αὐτὴν εἰς τὴν Γερουσίαν καὶ εἰπῆτε ὅτι πρέπει νὰ ὑπάγωσιν εἰς τὸ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας καὶ τὸ συμβούλιον εἴπῃ—ἀφήνω τὴν ἀνωμαλίαν ὅτι στέλλονται 400 ἄνθρωποι νὰ κάμωσιν εἰδικὴν προσφυγὴν καὶ νὰ ὑποστῶσιν ἔξοδα 8–18 χιλιάδων δραχμῶν δι’ ἑκάστην προσφυγὴν μὲ τὸ ἀμφίβολον ἀποτέλεσμα—ἐὰν, λέγω, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἴπῃ ὅτι δὲν ὑπάρχει κατάχρησις ἐξουσίας καὶ κρίνει ἑαυτὸ ἀναρμόδιον τί θέλει γίνει;

§359Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν (Ἐσωτερικῶν) Δι’ αὐτὸ εἶπον θὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα.

§360Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐφόσον κ. ὑπουργέ, ἐφθάσατε νὰ δεχθῆτε τὴν ἐπαναφορὰν τῶν διαφόρων ὑπαλλήλων ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποβάλω μίαν τροποποίησιν, καὶ φαντάζομαι ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ τὴν ἀποδεχθῇ. Ἤθελον νὰ τεθῇ μία διάταξις σχετικῶς μὲ τοὺς ἀναπήρους πολέμου, οἱ ὁποῖοι κατεῖχον ὀργανικὰς θέσεις ἐπὶ μίαν τριετίαν ἐν τῷ δήμῳ ὄχι ἀπὸ τοῦ ἔτους 1929 ὅπως θέλετε σεῖς εἰδικῶς διὰ τοὺς ἀναπήρους πολέμου οἱ ὁποῖοι εἶχον 2½ χρόνια καὶ τοὺς ἀπέλυσαν. Νομίζω ὅτι μίαν τοιαύτην διάταξιν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῆτε νὰ τὴν θέσητε εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§361Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σᾶς ὑπόσχομαι νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Γερουσίαν ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ ἀντίρρησις θὰ θέσω τοιαύτην διάταξιν. Λοιπὸν, κ. Πρόεδρε τὸ 61 διαγράφεται;

§362ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν: δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 60 ὡς ἐτροποποιήθη;

§363ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§364ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 60 ὡς ἐτροποποιήθη, ἀριθμούμενον ὡς ἄρθρον 59, διαγράφεται τὸ ἄρθρον 61 καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 62 καὶ 63 ὡς ἄρθρα 60 καί 61, ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§365ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως ἀναδρομικῶς τοῦ νόμου 3857 περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 2230». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκδικάσεως κακουργημάτων τινων ἐκτὸς τῆς περιφερείας τοῦ εἰς ὅ ὑπάγονται Ἐφετείου» Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μάρκου.

§366Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν παράκλησιν εἶχον νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Τὸ νομοσχέδιον εἰσήχθη εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ εὐθὺς ἐκ πρώτης ὄψεως ἐγεννήθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα, διότι πρόκειται νὰ ἀφαιρεθοῦν ἀπὸ τὰς περιφερείας ὡρισμένων Ἐφετείων ὡρισμέναι ὑποθέσεις καὶ νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα ἄλλων. Ἀλλὰ ἐκ τῆς μελέτης τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος διεπίστωσα ὅτι δὲν ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα, διότι τὸ Σύνταγμα λέγει, ὅτι «οὐδεὶς ἀφαιρεῖται τοῦ ἐκ τοῦ νόμου ὡρισμένου δικαστοῦ». Ἀλλὰ εἰς τὸ νομοσχέδιον ὑπάρχει μία διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν δίδεται ἀναδρομικὴ ἰσχὺς εἰς ταύτην. Δηλαδὴ αἱ ὑποθέσεις αἱ ἤδη ἐκκρεμεῖς εἰσάγονται εἰς τὴν περιφέρειαν ἄλλων δικαστηρίων. Ἡ Διάταξις αὐτὴ, κύριοι, εἶναι ἀντισυνταγματικὴ, διότι καθ’ ἣν στιγμὴν ἐγεννήθη τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κατηγορούμενον νὰ δικασθῇ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ τοιοῦτον κεκτημένον δικαίωμα. Ἐὰν διαγραφῇ ἡ διάταξις ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, θὰ εἶναι τοῦτο ἐν τάξει πρὸς τὸ Σύνταγμα.

§367Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διαγράφεται αὐτὴ ἡ διάταξις, δὲν ἔχω περὶ τούτου οὐδεμίαν ἀντίρρησιν. Αἱ παλαιαὶ ὑποθέσεις δὲν πρόκειται νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὴν περιφέρειαν ἄλλου Ἐφετείου. Παραπέμπονται μόνον αἱ νέαι ὑποθέσεις. Ἑπομένως δὲν παραβλάπτονται οὐδόλως τὰ κεκτημένα δικαιώματα.

§368Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐγὼ, κ. Πρόεδρε, πλὴν τούτου θὰ εἶχον νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο: Ὅτι αἱ ὑποθέσεις αὗται παραπέμπονται εἰς τὰς περιφερείας τῶν Ἐφετείων Ναυπλίου καὶ Αἰγαίου, ἀλλὰ ὅπως γνωρίζετε ἡ περιφέρεια Αἰγαίου ἐκτείνεται μέχρι τῶν νήσων Μυτιλήνης καὶ Χίου. Φαντασθῆτε, ὅταν μία ὑπόθεσις ἀφαιρεθῇ ἐκ τῆς περιφερείας Ἐφετείου Ναυπλίου καὶ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Ἐφετεῖον Χίου διὰ νὰ δικασθῇ, εἰς ποίαν ἀνωμαλίαν θὰ περιπέσῃ ἡ τοιαύτη δίκη.

§369Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραπεμφθοῦν αἱ ὑποθέσεις εἰς τὸ Ἐφετεῖον Χίου ἢ Μυτιλήνης, τὸ πολὺ νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὸ Ἐφετεῖον Σύρου, διότι δὲν εἶναι σκόπιμον νὰ φαντασθῆτε ὅτι θὰ σταλοῦν εἰς τὴν Μυτιλήνην διὰ νὰ δικασθοῦν.

§370Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ λέγω τοῦτο, διότι εἰς τήν περίπτωσιν καθ’ ἣν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραπεμφθοῦν εἰς ἄλλο Ἐφετεῖον, νὰ παραπέμπονται τοὐλάχιστον εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Ἐφετείου Πατρῶν, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι εὔκολον νὰ δικάζωνται δεδομένου ὅτι αἱ Πάτραι εἶναι κέντρον.

§371Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα κ. Παπαθανάση, νὰ βάλωμεν καὶ τὸ Ἐφετεῖον Πατρῶν.

§372ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. (Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑποχρεώσεως εἰς πληρωμήν τῆς δαπάνης ἐγκαταστάσεως τριφασικοῦ ρεύματος». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταστάσεως παθόντων ἐν πολέμῳ ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου καταρτίσεως πινάκων προβιβασμῶν ἐνωμοταρχῶν διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ κατὰ τὰς ἐνεργειθείσας τὴν 7 Ὀκτωβρίου 1929 ἐξετάσεις». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§373ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 10 π. μ. τῆς αὔριον. (Ὥρα 10.15′ μ. μ.)