1930.02.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 35η

ΤΡΙΤΗ 11 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1930

Προεδρία αʹ Ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Γαρδικιώτης καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ προέδρου ποτοπωλῶν Τρικκάλων ζητούντων τὴν ἀπαλλαγήν των ἐκ τῶν ἐπιβληθέντων προστίμων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Ζουμῆς καταθέτει αἴτησιν κατοίκων κοινότητος Ἁγίου Νικολάου Χαλκίδος δι’ ἧς οὗτοι αἰτοῦνται τὴν διευθέτησιν τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Μήλωνος. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Κατσαδήμας καὶ Σ. Σταυρόπουλος καταθέτουσι ἀναφορὰν τῶν Οἰκονόμου καὶ Ἀγάθου, ἐπιτυχόντων εἰς τὸν διαγωνισμὸν τελωνειακῶν γραμματέων γʹ τάξεως καὶ μήπω διορισθέντων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Ἀλαβάνος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου ἐπαρχίας Σύρου αἰτουμένου τὴν τροποποίησιν τῶν νόμων περὶ ταμείου συντάξεως καὶ αὐτασφαλίσεως τῶν ἰατρῶν ἐν Ἑλλάδι. — Οἱ καλλιεργηταὶ τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων τῶν Μονῶν Πετράκη καὶ Πεντέλης τῆς περιφερείας τῆς κοινότητος Κηφισιᾶς, ζητοῦν ὅπως κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ρευστοποιήσεως τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας, τεθῇ καὶ ὑπερ αὐτῶν εὐεργετικὴ διάταξις. — Ἰδιοκτῆται κτηματικῶν ἁμαξῶν τετρατρόχων Λαμίας καὶ Στυλίδος, αἰτοῦνται ὅπως διαταχθῇ ἡ παραλαβὴ τῶν ἁμαξῶν των καὶ ἡ πληρωμὴ τῆς σχετικῆς ἀποζημιώσεως. — Ἡ λέσχη δημοσίων ὑπαλλήλων Αἰγίου αἰτεῖται τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεώς των. — Μικροϊδιοκτῆται ἀστικῶν κτημάτων τῆς κωμοπόλεως Ἁλμυροῦ ὑποβάλλουν ψήφισμα δι’ οὗ αἰτοῦνται τὴν λῆψιν εὐεργετικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν ἰδιοκτησιῶν των. — Τὸ Σωματεῖον ἁλιέων αἰτεῖται ὅπως μὴ ψηφισθῇ ἡ σύμβασις Κράτους καὶ Κολύμβα περὶ ἁλιείας ἐν Ἑλλάδι. — Οἱ κάτοικοι Δοξάτου διαμαρτυρόμενοι κατὰ τῶν προσφύγων βουλευτῶν παρακαλοῦν ὅπως μὴ ἀφαιρεθῶσι τὰ οἰκόπεδά των παραχωρηθέντα αὐτοῖς δυνάμει τοῦ νόμου 1728. — Ἡ Ἕνωσις ἀποστράτων καὶ συνταξιούχων Πατρῶν παρακαλεῖ ὅπως συμπεριληφθῶσι εἰς τὴν παροχὴν προσωρινοῦ ἐπιδόματος καὶ οἱ ἀπόστρατοι Χωροφυλακῆς. — Οἱ μαθηταὶ τῆς Ἱερατικῆς Σχολῆς Λαμίας αἰτοῦνται τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ διευθυντοῦ τῆς Σχολῆς των. Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Ἰασωνίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν προσφύγων Γυθείου αἰτουμένων τὴν ἀποστολὴν τῶν ὁριστικῶν τίτλων τῶν ὁμολογιῶν ἀνταλλαξίμων. — Οἱ πολεμοπαθεῖς ὁπλῖται Γκαΐρλιτς ἁπάσης τῆς Ἑλλάδος ζητοῦν ὅπως κατὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 4276 ληφθῇ πρόνοια ὑπὲρ αὐτῶν, παραταθῇ δὲ καὶ ἡ προθεσμία ὑποβολῆς δηλώσεων. — Τὸ Αʹ Πανχαλκιδικὸν Συνέδριον ὑποβάλλει διὰ ψηφίσματος τὰ πορίσματα τῆς συσκέψεώς του καὶ παρακαλεῖ ὅπως ταῦτα τύχωσι τῆς δεούσης προσοχῆς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. — Τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον Σουλιᾶς Κρήτης καὶ Γεωργικὸς Πιστωτικὸς Συνεταιρισμὸς Πλεμινιάνων παρακαλοῦν ὅπως γίνωσι δεκταὶ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως αἱ ἀποφάσεις τοῦ Βʹ ἐλαιοκομικοῦ Συνεδρίου. — Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὰς ὑπ’ ἀριθ. 135, 136 καὶ 137 πράξεις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικῶν ἐνταλμάτων ἐκ δραχμῶν 220.334 καὶ 76.820.721.20 καὶ 28.326 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας κ. Ὑπουργοῦ. Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας, ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 243 πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 353.090.50 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ. — Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 242 πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 4.828.279.45 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. ὑπουργοῦ. Ὁ Δ. Μπότσαρης (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ 3393 νόμου τῆς 5 Ἰουνίου 1925 περὶ μισθολογίας κ.λ.π. ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν μηχανικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ καὶ κανονισμοῦ ἐπιδόματος εἰς τοὺς μηχανικοὺς τοῦ Π. Ναυτικοῦ». Ἡ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ψυχιατρείου Κερκύρας». Ὁ κ. Δ. Μπότσαρης (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἐναρμονίσεως τοῦ περιεχομένου τοῦ ἄρθρου 53 τοῦ 4411 νόμου περὶ συγκροτήσεως προελεύσεως, προαγωγῆς, στασιμότητος κλπ. τῶν στελεχῶν τοῦ Π. Ν. «πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ 4444 τοιούτου». Ἡ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 4061 περὶ ὑγιεινῆς καὶ προστασίας τῆς μητρότητος καὶ τῶν παιδικῶν ἡλικιῶν» καὶ 4062 «περὶ Πατριωτικοῦ Ἱδρύματος προστασίας τοῦ παιδιοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Πολυχρονάκης καὶ Π. Πολυχρονίδης ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ 6ου ἄρθρου τοῦ νόμου 3678 περὶ ἰδιωτικῶν ἐκπαιδευτηρίων. Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Μπακόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Νομικοῦ Συμβουλίου καὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ Διοικητικοῦ Δικαστηρίου φορολογικῶν παραβάσεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παπαδᾶτος, Ι. Τσονταρίδης καὶ Σ. Νικολαΐδης, ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κώδικος τῆς νομοθεσίας περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων». Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Κυρέλλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ταχυδρομικῆς ἀνταποκρίσεως». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28–8–25 Ν. Δ. περὶ σειρᾶς ἀρχαιότητος τῶν ἀξιωματικῶν καὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τούτου». Ὁ κ. Δ. Μπότσαρης (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Ν. Δ. τῆς 27 Μαΐου 1927 περὶ διοικήσεως τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ροδόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἐδ. 2 τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ 3501 νόμου». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶ καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Μαντᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Δαυλείας περιχώρων.

§3Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. βουλευτὴς ἐπὶ ἀναφορᾶς γυμναστῶν διαμαρτυρομένων διὰ τὸν ἀποκλεισμόν των ἐκ τοῦ διαγωνισμοῦ πρὸς ἀποστολὴν γυμναστῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν χάριν σπουδῶν.

§5Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δυνάμει τοῦ νόμου 4371 εἶχεν καθορισθῆ ν’ ἀποστέλωνται διάφοροι γυμνασταὶ πρὸς ἐκπαίδευσιν εἰς τὸ Ἐξωτερικόν. Εἰς τὸ ἐδάφιον 1 τοῦ 8ου ἄρθρου ἀναφέρει τὰ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει). Ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ εἰδικὴ λαμβάνεται πρόνοια περὶ ἀποστολῆς εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν καθηγητῶν καὶ διδασκάλων τῆς γυμναστικῆς. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας εἶχε προκηρύξει διαγωνισμὸν πρὸς ἀποστολὴν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν γυμναστῶν εἶχε δὲ κατορθώσει νὰ γίνῃ προκήρυξις κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε οἱ διαγωνισθησόμενοι καὶ τότε νὰ εἶναι δύο ὅσοι καὶ οἱ ἀποσταλησόμενοι. Πρὸ ὀλίγου προεκηρύχθη διαγωνισμὸς πρὸς ἀποστολὴν καὶ αὖθις γυμναστῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Ἐτέθη δὲ ὅριον ἡλικίας τὸ 40ον, ἐνῶ κατὰ τὸν προηγούμενον διαγωνισμὸν ὁ ὁποῖος εἶχε προκηρυχθῆ καὶ ὁ ὁποῖος ἐματαιώθη εἶχε καθορισθῆ εἰς ὅριον ἡλικίας τὸ 35ον. Ἀλλ’ ἔκτοτε παρῆλθε ἓν χρονικὸν διάστημα καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἀπεστάλησαν τότε βεβαίως δὲν ἠδύναντο νὰ παραμείνουν εἰς τὸ 35ον ἔτος τῆς ἡλικίας διότι ἐν τῷ μεταξὺ παρῆλθε ὁ χρόνος καὶ ἔπρεπε τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας νὰ μελετηθῇ καὶ κατὰ παράδοξον σύμπτωσιν ὁ διαγωνισμὸς καὶ ἡ προκήρυξις ἐγένετο κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ εἶναι τέσσαρες οἱ ἀποσταλησόμενοι καὶ τέσσαρες ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἐλάμβανον μέρος εἰς τὸν διαγωνισμόν. Βεβαίως ὅλοι οἱ γυμνασταὶ διεμαρτυρήθησαν καὶ ἡ ἕνωσις τῶν γυμναστῶν διεμαρτυρήθη διὰ τὴν τοιαύτην παρερμηνείαν ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὸν νόμον. Διότι δὲν ἠθέλησαν νὰ δώσουν ἄλλον χαρακτηρισμὸν ἀλλὰ εἶπον, ὅτι πρόκειται περὶ παρερμηνείας τῶν νόμων καὶ ἐζήτησαν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως ἐπιληφθῇ ὁ ἴδιος τοῦ θέματος τούτου καὶ ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς βάρος ὅλων τῶν γυμναστῶν ὥστε νὰ γίνῃ ἕνας διαγωνισμὸς εἰς τὸν ὁποῖον νὰ διαγωνισθοῦν ὅλοι οἱ γυμνασταὶ οἱ ἔχοντες τὰ προσόντα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ κάθε γυμναστὴς διά ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὴν Εὐρώπην. Καὶ νὰ ληφθοῦν ὅλα ἐκεῖνα τὰ προσόντα ὑπ’ ὄψει ὥστε νὰ δύναται οὗτος εἰς ἡλικίαν οὐχὶ πέραν τοῦ 40ου, ὅπως ἡ προκήρυξις καθώριζε, νὰ πᾶνε μόνον 4 οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι ἀπὸ τὸ 30–40ον ἔτος. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ καθορισθοῦν τὰ τοῦ διαγωνισμοῦ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ δύνανται νὰ μετάσχουν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότεροι ὥστε ἐν τῷ διαγωνισμῷ νὰ κριθοῦν οἱ ἱκανώτεροι καὶ οὐχὶ οἱ ἐκ τῶν προτέρων γνωστοὶ καὶ προορισμένοι νὰ σταλοῦν εἰς τὴν Εὐρώπην πραγματικῶς. Κατόπιν τῶν παραπόνων καὶ τῶν διαβημάτων τὰ ὁποῖα ἐγένοντο εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔκρινε ὅτι τὰ παράπονα ἦσαν βάσιμα καὶ ὁ διαγωνισμὸς ἀνεβλήθη δι’ ὀλίγον χρονικὸν διάστημα, ἀλλὰ παρ’ ὅλην τὴν ἀναβολὴν αὐτὴν προεκηρύχθη καὶ πάλιν ὁ διαγωνισμὸς καὶ ἔλαβον μέρος εἰς τὸν διαγωνισμὸν αὐτὸν περὶ τοὺς τέσσαρας καὶ πάλιν. Ἀλλὰ δὲν ἔχω θετικὰς πληροφορίας διότι καὶ πάλιν ὁ διαγωνισμὸς ἀνεβλήθη. Διότι ὡς πληροφοροῦμαι μέλος τῆς ἐπιτροπῆς διεφώνησε, ἔχον ἀντίθετον γνώμην πρὸς τὰ ἄλλα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ὅσον ἀφορᾷ τὸν καταρτισμὸν αὐτῆς. Διότι συνέβη τὸ ἑξῆς παράδοξον ὅτι εἰς τὸν διαγωνισμὸν αὐτὸν μετέσχον οὐχὶ γυμνασταὶ οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν νομίζω τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας, ἀλλὰ ἦσαν γυμνασταὶ οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀποσπασμένοι εἰς διαφόρους ὑπηρεσίας στρατιωτικὰς ὡς νομίζω τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἄλλας. Νομίζω ὅτι ὁ νόμος ὡς ἔχει διατυπωθῇ τὸ ἐδάφιον Αʹ τοῦ ἄρθρου 8 ὁμιλεῖ περὶ ἀποστολῆς καθηγητῶν καὶ διδασκάλων ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, ἔρχεται ὅμως τὸ ἄρθρον 2 καὶ ὁμιλεῖ περὶ ἀποστολῆς καθηγητῶν. Ὁ Νόμος ἀσφαλῶς ὅταν καθώριζε ἕνα διαγωνισμὸν δὲν ἤθελε νὰ τὸν περιορίσῃ μεταξὺ 4 ὅσοι καὶ οἱ ἀποσταλησόμενοι καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καθορίσῃ ἡλικίαν τὸ 35ον ἢ 40ον ἔτος τῆς ἡλικίας διότι ἐχρημάτισα καὶ ἐγὼ ἀθλητὴς καὶ νομίζω ὅτι διὰ νὰ δυνηθῇ εἷς γυμναστὴς νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας εἰς τὴν νεολαίαν, πρέπει ἡ ἡλικία του νὰ εἶναι τοιαύτη ὥστε καὶ μακροχρόνιος νὰ εἶναι ἡ ἐργασία τὴν ὁποίαν θὰ προσφέρῃ εἰς τὸ Κράτος. Φαντασθῆτε ἕνα ἄνθρωπον 40 ἐτῶν ὁ ὁποῖος θὰ γυρίσῃ 42 ἢ 43 ἐτῶν ἂν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διδάξῃ οἱανδήποτε ἄσκησιν εἰς αὐτὴν τὴν ἡλικίαν. Νομίζω ὅτι κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας πρὸς τὸ συμφέρον τῆς γυμναστικῆς, διὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος καὶ ἡ ὁποία εὑρίσκεται πραγματικῶς εἰς ἕνα ὀργασμὸν μεριμνᾷ θὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα. Ἀναμφισβητήτως ἔχομεν ἀνάγκην γυμναστῶν οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἐκπαιδευθοῦν καὶ νὰ μεταβοῦν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διότι ὡς σήμερον γίνεται ἡ διδασκαλία τῆς γυμναστικῆς καὶ δὴ τοῦ ἀθλητισμοῦ εὑρισκόμεθα ὑπὸ τὴν ἔποψιν αὐτὴν εἰς πολὺ ἥσσονα μοίραν ἀπὸ τὰ ἄλλα Κράτη. Ἔτυχε νὰ ἀντιπροσωπεύσω τὴν Ἑλλάδα εἰς διαφόρους ἀγώνας ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ, καὶ ἐδοκίμασα τὴν μεγαλυτέραν πικρίαν διότι οἱ ἀθληταί μας ἤρχοντο εἰς τὰ διάφορα ἀγωνίσματα τελευταῖοι, ὄχι ἕνεκεν τῆς σωματικῆς αὐτῶν ἀνικανότητος ἀλλ’ ἕνεκα τῆς κακῆς αὐτῶν προεκπαιδεύσεως. Διὰ τοῦτο θὰ ἤθελον ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος πραγματικῶς, ὡς πληροφοροῦμαι, δεικνύει μέγα ἐνδιαφέρον διὰ τὸν ἀθλητισμὸν καὶ τὴν ἐν γένει γυμναστικὴν τῆς Χώρας, ὅπως λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν τὸ ζήτημα, διότι καθ’ ὃν τρόπον προκηρύσσεται ὁ διαγωνισμὸς μαραίνεται ὁ ὁ ζῆλος ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ προσέφερον πραγματικὰς ὑπηρεσίας. Αἱ διαμαρτυρίαι αἱ ὁποῖαι ἔφθασαν ὄχι μόνον εἰς ἐμὲ ἀλλ’ εἰς πολλοὺς Βουλευτὰς φανερώνουσιν τὸν πόνον τοῦ ἀδικουμένου, διότι ὅταν ἐξέρχεται ἕνας ἀπὸ μίαν σχολὴν ἔχει μίαν φιλοδοξίαν νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του καὶ δὲν ζητεῖ παρὰ νὰ διαγωνισθῇ καὶ ἐὰν κριθῇ ὅτι εἶναι ἀνίκανος νὰ πάῃ ὁ ἄλλος ὁ ἱκανώτερος. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ διορθώσῃ τὴν ἀδικίαν ταύτην.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπανδρέου.

§7Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, γεγονὸς εἶναι ὅτι διετυπώθησαν τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, καὶ γεγονὸς εἶναι ἐπίσης ὅτι ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν, ὄχι ὅτι τὰ ἀπεδέχθημεν ὡς βάσιμα, ἀλλὰ ὅτι ἐθεωρήσαμεν καθῆκον μας νὰ τὰ ἐξετάσωμεν. Ὁ νόμος εἶναι ἀσαφής· τὸ μὲν πρῶτον ἐδάφιον ὁμιλεῖ περὶ καθηγητῶν καὶ διδασκάλων, τὸ δεύτερον ἀποκλειστικῶς περὶ καθηγητῶν καὶ ἑπομένως γεννᾶται ζήτημα ἑρμηνείας, ποῖοι ἔπρεπε νὰ μετάσχουν τοῦ δικγωνισμοῦ. Ἔκρινα, ὀφείλων νὰ ἐφαρμόσω τὸν νόμον, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν γνώμην τοῦ νομικοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ ἔγκυρον ὄργανον πρὸς ἑρμηνείαν τῶν νόμων, ὅταν ὑπάρχει ἀσάφεια. Ἐπεκαλέσθην τὴν γνώμην τοῦ νομικοῦ συμβουλίου, καὶ εἰς τοῦτο ὀφείλεται ἡ ἀναβολή, καὶ ἡ ἀναμονή, καὶ ἡ ἀπάντησις τοῦ νομικοῦ συμβουλίου εἶναι, ὅτι ἔπρεπε ὁ διαγωνισμὸς νὰ γίνῃ μόνον μεταξὺ καθηγητῶν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνωμοδοτήσεως ταύτης ἐπανελήφθη ὁ διαγωνισμός, ὥστε ἡ ἐγκατάλειψις τοῦ διαγωνισμοῦ καλῶς ἐγένετο πρὸς τὸ παρόν. Ὑπολείπεται ὅμως τὸ ζήτημα διὰ τὸ μέλλον, διότι ἔχομεν σήμερον ἔγκυρον διαγωνισμόν, γεννᾶται ὅμως τὸ οὐσιαστικὸν ζήτημα διὰ τὸ μέλλον. Εἶναι δίκαιον νὰ κρίνονται μόνον οἱ καθηγηταὶ ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ μετέχουν καὶ οἱ διδάσκαλοι τῆς γυμναστικῆς εἰς τοὺς διαγωνισμοὺς τοῦ μέλλοντος; Ἡ ἄποψις τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος εἶναι ἀξία πάσης προσοχῆς καὶ θά τὴν ἐξετάσω, καὶ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν τὴν συμμερισθῶ, πρᾶγμα ἐνδεχόμενον, θὰ ἐπιδιώξω τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλογερᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς γυμναστῶν περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4371.

§9Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Πιθανὸν ὁ μέχρι τοῦδε διαγωνισμὸς κατόπιν τῆς γνώμης τοῦ νομικοῦ συμβουλίου νά εἶναι ἔγκυρος, ἀλλ’ ὅταν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δηλοῖ ὅτι ὁ Νόμος εἶναι ἀσαφὴς καὶ πράγματι εἶναι τοιοῦτος, διότι τὸ μὲν ἓν ἐδάφιον ὁμιλεῖ περὶ καθηγητῶν καὶ διδασκάλων, τὸ ἄλλο δὲ ἐδάφιον μόνον περὶ καθηγητῶν καὶ κατὰ παράδοξον σύμπτωσιν προκηρύσσεται ὁ διαγωνισμὸς διά 4 θέσεις καὶ οἱ διαγωνισθησόμενοι εἶναι 4 θά μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ὑπουργὸς νά τῷ εἴπῳ ὅτι καὶ ἂν φαινομενικῶς ὁ διαγωνισμὸς εἶναι ἔγκυρος, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀσάφεια καὶ ὑφίσταται ἡ Βουλὴ ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νά κάμῃ νόμον, θά ἔπρεπε νά λυθῇ νομοθετικῶς ἡ ἀσάφεια ὄχι μόνον διά τὸ μέλλον ἀλλά καὶ διά τὸ παρὸν ἀναβαλλομένου τοῦ διαγωνισμοῦ μία ἢ δύο ἑβδομάδας ὥστε νά μετάσχουν εἰς αὐτὸν περισσότεροι καὶ νά ἐπιτύχουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀντιπροσωπεύσουν καλλίτερον τὸν τόπον καὶ ἐπιστρέφοντες νὰ παράσχουν καλλιτέρας ὑπηρεσίας. Τὸ ζήτημα τὸ θεωρῶ οὐσιαστικὸν καὶ πολὺ σκόπιμον διὰ τὸν τόπον.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§11Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἄν ἀναγνώσητε τὸ ἄρθρον 13 θά ἴδητε ὅτι δὲν κάμνει καμμίαν διάκρισιν μεταξὺ καθηγητῶν καὶ διδασκάλων, ἀλλ’ ὅλους τοὺς ἐξερχομένους ἐκ τοῦ διδασκαλείου τῆς γυμναστικῆς τοὺς ὀνομάζει καθηγητάς. Ἡ ἀσάφεια ἑπομένως εἶναι προφανὴς καὶ πρέπει, κ. ὑπουργέ, ἂν θέλετε νὰ εἶσθε δίκαιος νὰ γίνῃ ὁ διαγωνισμὸς κατόπιν. Δὲν χάθηκε ὁ κόσμος ἂν πᾶνε ὀλίγον ἀργότερον. Νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ δίκαιον.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλαντζᾶκος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν σπουδαστῶν τῆς ἱερατικῆς σχολῆς Κορίνθου.

§13Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν αὐτήν καὶ ἀποδεχθῇ νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ἱερατικῶν σχολῶν», καθ’ ὅσον κατὰ τὸν ἀρχικὸν νόμον, οἱ ἐκ τῶν ἱεροδιδασκαλείων ἐξερχόμενοι ἱεροσπουδασταὶ μετὰ τὸ πέμπτον ἔτος τῆς φοιτήσεως ἐξήρχοντο ὡς δημοδιδάσκαλοι, διότι τὸ πέμπτον τοῦτο ἔτος προωρίζετο νὰ μορφώσῃ αὐτοὺς εἰς τὴν παιδαγωγικήν. Μετὰ τὴν κατάργησιν ὅμως τοῦ ἱεροδιδασκαλείου οἱ ἱεροσπουδασταὶ αὐτοὶ ἔχασαν τὸ προνόμιον νά εἶναι καὶ δημοδιδάσκαλοι, ἐξακολουθοῦν ὅμως νά ἔχουν τὴν ὑποχρέωσιν τῆς φοιτήσεως ἐπὶ πέντε ἔτη. Νομίζομεν ὅμως ὅτι ἀφοῦ ἔχασαν τὸ προνόμιον νά ἐξέρχωνται ὡς δημοδιδάσκαλοι ὀρθὸν καὶ δίκαιον εἶναι καὶ νά ἀπαλλαγῶσι τῆς φοιτήσεως τοῦ πέμπτου ἔτους τὸ ὁποῖον ἦτο ἀκριβῶς διά νά ἀκολουθήσωσι τὴν διδασκαλίαν τῆς παιδαγωγικῆς.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακελλαρίου ἵνα καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Μάνδρας.

§15Δ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Διά τῆς ἀναφορᾶς των ταύτης οἱ κάτοικοι Μάνδρας δικαίως παραπονοῦνται, διότι παρά τὰς ὑποσχέσεις αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς αὐτοὺς δὲν ἐτοποθετήθη ἀκόμη καθηγητὴς εἰς τὸ ἐκεῖ ἡμιγυμνάσιον.

§16Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Παρακαλῶ νά μοὶ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορά καὶ θέλω ἐξετάσῃ.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσίνας ἐπὶ ἀναφορᾶς μηχανικοῦ προμηθευτικοῦ συνεταιρισμοῦ Λαρίσσης περὶ τροποποιήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐνισχύσεως τῆς βιομηχανίας.

§18Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης θά παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νά δεχθῇ νά λυφθῇ πρόνοια ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας ἁλωνιστικῶν μηχανῶν ἡ σύναψις δανείων ἐπὶ ὑποθήκῃ τῶν μηχανημάτων αὐτῶν, τά ὁποῖα νά χαρακτηρισθῶσιν κατὰ πλάσμα ὡς βιομηχανικαὶ ἐγκαταστάσεις.

§19Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν μηχανημάτων αὐτῶν παρέχονται καὶ ἤδη δάνεια ἐπὶ ἐνεχύρῳ, ἀλλὰ μόνον μέχρις ἕξ μηνῶν, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀρκετὸν καὶ οὐδόλως ἐξυπηρετεῖ τούς ἰδιοκτήτας τῶν μηχανημάτων τούτων.

§20Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Φρονῶ ὅτι ἐφ’ ὅσον δύναται νὰ συναφθῇ δάνειον ἐπὶ ἐνεχύρῳ τῶν ἁλωνιστικῶν μηχανῶν, δὲν συντρέχει καμμία περίπτωσις ἀνάγκης τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ὑποθηκῶν ὥστε νὰ θεωρηθῇ ἡ μηχανὴ αὕτη κατὰ πλᾶσμα ὡς ἀκίνητον. Μᾶλλον ἐνδείκνυται νὰ παρέχωνται τὰ δάνεια ταῦτα ἐπὶ ἐνεχύρῳ τῶν ἁλωνιστικῶν μηχανῶν ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ὡς δάνεια βελτιώσεως, οὕτως ὥστε νὰ γίνωνται μακροπρόθεσμα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κριμπᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς προέδρου δημοτικοῦ συμβουλίου Καλαμῶν.

§22Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας ἔχω νὰ καταθέσω ἐκτενὲς ὑπόμνημα τοῦ προέδρου τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Καλαμῶν σχετικὸν μὲ τὴν διαφορὰν ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ δήμου καὶ τῆς ἐκεῖ ἠλεκτρικῆς ἑταιρείας Εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ προπολεμικαὶ συμβατικαὶ ὑποχρεώσεις αὐτῆς τῆς ἑταιρείας ὡς καὶ ἐν γένει τῶν ἑταιρειῶν αὐτῶν ἀνεστάλησαν δι’ ἑνὸς νόμου. Μεταξὺ τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν εἶναι καὶ ἡ τιμὴ κατὰ κιλοβὰτ τῆς παροχῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ἡ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ Συγκοινωνίας ἑδρεύουσα εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ὥρισεν, ὅπως ἡ ἑταιρεία δίδῃ τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα πρὸς 13 καὶ 70% τὸ κιλοβάτ. Ἀλλ’ εἰδικὸς ἐπιστήμων ἠλεκτρολόγος μετακληθεὶς ὑπὸ τοῦ δήμου Καλαμῶν μετὰ ἐμπεριστατωμένην μελέτην τοῦ ζητήματος ἀπεφάνθη, ὅτι μὲ κέρδος βιομηχανικὸν 15% συνυπολογιζομένης καὶ τῆς ἀποσβέσεως τῶν νέων ἐγκαταστάσεων, ἡ τιμὴ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος δὲν πρέπει νὰ εἶναι μεγαλειτέρα τῶν 6,50 κατὰ κιλοβάτ. Αὐτὸ τὸ ὑπόμνημα ὑπεβλήθη καὶ ἀνεπτύχθη πρὸς τὸν δῆμον, παρόντος καὶ τοῦ διευθυντοῦ τῶν ἐργοστασίων τῆς ἑταιρείας, ὅστις δὲν διεφώνησεν ὡς πρὸς τὸ συμπέρασμα τοῦ ὑπομνήματος. Ὑπολογίζεται οὕτω ὅτι ἡ ἑταιρεία εἰς τὸ διάστημα διετίας εἰσέπραξεν ἐπὶ πλέον 10.000 λίρες Ἀγγλίας. Σᾶς παρακαλῶ, νὰ δώσητε τὸ ὑπόμνημα τοῦτο εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου πρὸς ἐπισταμένην μελέτην, ὥστε νὰ εὑρεθῇ τρόπος αὐτὸ τὸ ποσὸν τῆς διαφορᾶς, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς 10 χιλιάδας λίρας, νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὸν νόμιμον διακανονισμὸν τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, καὶ νὰ γίνῃ δεκτὸν νομοθετικῶς, ὅτι οἱ διαιτηταὶ δὲν δύνανται τοῦ λοιποῦ νὰ ὁρίζωσι τιμὴν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ἀνωτέρου τῆς μέσης τιμῆς, παρομοίων συμβάσεων συναφθεισῶν εἰς πόλεις ἴσου μὲ τὰς Καλάμας πληθυσμοῦ κατὰ τὴν τελευταίαν διετίαν. Ἐπιπροσθέτως ἔχω νὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε ὑπουργέ, διὰ τὸ τμῆμα τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Καλαμῶν, τὸ ὁποῖον μέχρι 2 χιλιομέτρων μεταξὺ Ἀλλαγῆς καὶ χωρίου Κατσαροῦ ἔχει καταστραφῆ. Ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ ἐνισχύσητε τὰ συνεργεῖα καὶ τὰς πιστώσεις, διὰ νὰ διορθωθῇ.

§23Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζωγράφος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν μετεκπαιδευομένων τριτοβαθμίων δημοδιδασκάλων περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ διαβαθμίσεως τῶν δημοδιδασκάλων.

§25Π. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην. Εἶναι δικαιοτάτη, διότι πρόκειται περὶ διδασκάλων οἱ ὁποῖοι ὑπηρετήσαντες ἐπὶ Τουρκοκρατίας εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ Θρᾴκην παρέσχον ὑψίστας Ἐθνικὰς ὑπηρεσίας.

§26Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μὴ ἐπιμένετε· εἶμαι προκαταβολικῶς πεπεισμένος, ἀλλὰ δυστυχῶς ἀπουσιάζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§27Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§29Π. ΦΛΩΡΟΣ. Προσεπικουρῶ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τὸ προλαλησάντων, κ. Πρόεδρε, ὡς ἐπίσης προσεπικουρῶ καὶ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας διὰ τὴν ἐπιβαλλομένην συνεννόησιν μετὰ τοῦ ἔχοντος τὸ veto κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Φροντίσατε καὶ κανονίσατε τὴν θέσιν αὐτῶν τῶν διδασκάλων. Ἀλλ’ ἂν δὲν εἴπητε σεῖς κ. ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, κατ’ ἀνάγκην δὲν θὰ εἴπῃ καὶ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν συνάδελφος σας. Πάντως σημειώσατε ὅτι πρόκειται περὶ τῶν ὀργάνων ἐκείνων τὰ ὁποῖα παρέχουν τὸν πνευματικὸν ἄρτον εἰς τὴν νεολαίαν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε καὶ μίαν ἑτέραν παράκλησιν. Εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ καλεῖται ἡ κλάσις τοῦ 1929. Εἰς αὐτὴν τὴν κλάσιν ἀνήκουν πολλοὶ διδάσκαλοι προκειμένου ὅμως νὰ κληθοῦν οὗτοι διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν πρὸς τὴν πατρίδα καθηκόντων των, θὰ κενωθῇ ἡ θέσις των, θὰ ἀναφέρουν οἱ ἐπιθεωρηταὶ καὶ θὰ σᾶς εἴπουν «ἐκενώθησαν αὗται αἱ θέσεις» καὶ ἕως ὅτου γίνῃ ἡ τοποθέτησις καὶ ἡ ἔγκρισις ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν θὰ διαρρεύσῃ καιρὸς τριῶν μηνῶν, κατὰ τοὺς ὁποίους τὰ σχολεῖα θὰ μένουν χωρὶς διδασκάλους, τὰ παιδιὰ εἰς τοὺς δρόμους καὶ θά κατακραυγάζουν ὅλοι ἐναντίον μας. Δι’ αὐτὸ κ. ὑπουργέ, θά σᾶς παρακαλέσω εὐλαβῶς νά συνεννοηθῆτε μετά τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα οἱ καλούμενοι διδάσκαλοι προσέλθουν μετά τετράμηνον ἤτοι περὶ τὸ τέλος τοῦ Ἰουνίου. Θά εἶναι 1000 διδάσκαλοι εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§30Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν δύναται γίνῃ αὐτό.

§31Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας δὲν ἔχει καμμίαν ἁρμοδιότητα ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τηλυκίδης.

§33Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Ἤθελα νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐρωτήσω, κ. Πρόεδρε, τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἐὰν συμφωνῇ μὲ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου περὶ διαβαθμίσεως τῶν δημοδιδασκάλων ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τοῦ ὑπολογισμοῦ τῶν ἐτῶν τῆς προϋπηρεσίας τῶν τριτοβαθμίων δημοδιδασκάλων, ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν ἔδωκε τὸ ὑπουργεῖον διὰ τελευταίας ἐγκυκλίου.

§34Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Τὴν αὐτὴν παράκλησιν ὑποβάλω καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε.

§35Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ ἐξετάσω, κ. Πρόεδρε, τὸ ζήτημα. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ δώσω συγκεκριμένην τὴν ἀπάντησιν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξηρὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ροϊᾶς Ὑπάτης περὶ παραδόσεως εἰς αὐτοὺς τῆς βοσκῆς τῶν κατεχομένων ἀγρῶν.

§37Ν. ΞΗΡΟΣ. Παρακαλῶ κ. Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν μὲ τὴν θερμὴν σύστασιν νὰ τὴν προσέξῃ καὶ νὰ ἐπιμεληθῇ ὥστε νά ἐνεργηθῇ ταχέως.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γαρδικιώτης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν προσωρινῶν διδασκάλων Τρικκάλων.

§39Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ νά σταλῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, ὁ ὁποῖος μᾶς ὑπεσχέθη ὅτι θά λάβῃ μέριμναν.

§40Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαστρατῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς αὐτοκινητιστῶν Εὐβοίας περὶ ἐπισκευῆς τῶν δημοσίων ὁδῶν τῆς νήσου.

§42Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη, κ. Πρόεδρε, ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Πρόκειται περὶ τῆς καταστάσεως, τῆς ἀκαταστασίας μᾶλλον τῶν δρόμων τῆς ἐπαρχίας Χαλκίδος, ἡ ὁποία ἔχει φθάσει εἰς τοιοῦτον σημεῖον ὥστε δύναται κανεὶς νὰ εἴπῃ ὅτι καλλιτέρα εἶναι ἡ ἄλλη ἐδαφικὴ κατάστασις παρὰ ἡ τῶν δρόμων.

§43Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὁ κ. Μαρῆς δὲν δίδει.

§44Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὁ κ. Μαρῆς δίδει τὰς ἀναλόγους πιστώσεις δι’ ὅλους τοὺς δρόμους, ἀλλά τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας κατανέμει κατά ἕνα ἄδικον τρόπον τὸ ποσοστόν, τὸ ὑπουργεῖον κατανέμει τά ποσοστά ἔχον ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἔκτασιν κατά ποσὸν χιλιομέτρων, ἐνῷ θά ἔπρεπε νά γίνηται ἡ κατανομὴ ἀναλόγως τῆς καταστάσεως καὶ τῶν ἀναγκῶν ἑκάστου δήμου. Ἡ κατάστασις τῶν δρόμων εἶχε φθάσει εἰς τοιοῦτον σημεῖον ὥστε καὶ ἐκεῖνα τά ὁποῖα ἐξοδεύονται εἶναι ἐντελῶς περιττά. Θὰ ἔπρεπε λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω ἀναλόγως τῆς καταστάσεως νά γίνηται καὶ ἡ παροχὴ τῆς πιστώσεως.

§45Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. βουλευτοῦ εἶναι ἀξία προσοχῆς καὶ θά τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου Πλατάνων.

§47Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν ὅπως, ἡ ἁμαξιτὴ ὁδὸς Ναυπάκτου–Ἰτέας–Λαμίας ἀκολουθήσῃ τὴν Ναυπακτιακὴν ὄχθην τοῦ ποταμοῦ Μάρνου ἵνα οὕτω ἐξυπηρετηθῇ καλύτερον ἡ συγκοινωνία.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀσκεπίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐπαγγελματικοῦ καὶ γεωργικοῦ ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης.

§49Ν. ΑΣΚΕΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε παραπονοῦνται καὶ πολὺ δικαίως ὅτι δὲν ἐκπροσωποῦνται ἐπαρκῶς παρὰ τῷ ἀνωτάτῳ οἰκονομικῷ συμβουλίῳ. Εὑρίσκω τὰ παράπονά των πολὺ δικαιολογημένα καὶ παρακαλῶ ὅπως σταλοῦν τὰ ὑπομνήματα αὐτῶν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἵνα ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν κατά τὴν συζήτησιν τοῦ σχετικοῦ σχεδίου νόμου.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀναπήρων περιπτεριούχων.

§51Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. βουλευτὴς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θρᾴκῃ ὑπαλλήλων, τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων Τουρκίας.

§53Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος.

§55Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατὶ μέχρι τοῦδε δὲν ἐχορηγήθη ἀμοιβὴ εἰς τοὺς φονεῖς καὶ καταδότας τῶν λῃστῶν Δάλη καὶ Χαραπέτη καὶ ἂν θὰ χορηγηθῇ ηὐξημένη ὡς ἐπρότεινεν ἡ ἐπιτροπὴ ἀσφαλείας Λαρίσσης ἢ ἠλαττωμένη διότι δὲν εἶχεν ἐγκριθῇ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον καὶ ἐὰν δὲν φρονεῖ ὅτι ἡ ἐπὶ τόσον καιρὸν ἀναβολὴ τῆς χορηγήσεως τῆς χρηματικῆς ἀμοιβῆς δὲν εἶναι συντελεστικὴ διὰ τὴν ἀσφάλειαν.

§56Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διὰ μὲν τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοῦ τῆς ἐπικηρύξεως δὲν ἠμπορῶ ν’ ἀπαιτήσω. Ἐὰν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐνέκρινε τὴν αὔξησιν αὐτὴν δὲν ἠμπορῶ ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ τὴν αὐξήσω. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν καταβολὴν αὐτῆς, δηλῶ ὅτι ἐὰν αὕτη δὲν κατεβλήθη, θὰ διατάξω νὰ καταβληθῇ τὸ ταχύτερον, εἰς τοὺς φονεῖς ὅμως καὶ ὄχι εἰς τοὺς καταδότας, διότι ὡς πρὸς αὐτοὺς ἐκκρεμεῖ δίκη ἐπὶ πλαστογραφίᾳ, πρὸ τοῦ πέρατος τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνεργηθῇ τι.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Κύμης διὰ τὴν κατάργησιν τῆς ἱερᾶς μητροπόλεως Καρυστίας.

§58Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Τὸ μέτρον τοῦ περιορισμοῦ τῶν μητροπολιτικῶν ἑδρῶν, κ. Πρόεδρε, εἶναι κατ’ ἀρχὴν ὀρθόν. Ἡ βάσις ὅμως, τὴν ὁποίαν ἔθεσε τὸ ὑπουργεῖον νὰ διατηρήσῃ δηλαδὴ μόνον τὰς ἐν πρωτευούσαις νομῶν ἕδρας τῶν μητροπόλεων δὲν μὲ εὑρίσκει σύμφωνον, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τῶν περιστατικῶν, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὴν ἵδρυσιν τῆς μητροπόλεως Καρυστίας, συσταθείσης ἀπὸ ἀρχαιοτάτων χρόνων ἕνεκα τῆς γεωγραφικῆς αὐτῆς θέσεως καὶ ἰδίᾳ τῆς ἐλλείψεως συγκοινωνίας μεταξὺ Καρυστίας καὶ Χαλκίδος.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαστρατῆς.

§60Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος διετύπωσε περὶ διατηρήσεως τῆς Μητροπόλεως Καρυστίας. Δὲν γνωρίζω τὴν κυρίαν ἀφορμὴν ἡ ὁποία ὡδήγησε τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων ὑπουργὸν εἰς τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου τοῦ περιορισμοῦ τῶν Μητροπόλεων. Πάντως ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὄχι οἰκονομικοὶ λόγοι ὡδήγησαν τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων ὑπουργὸν εἰς τὸν περιορισμὸν τῶν ἑδρῶν τῶν Μητροπόλεων. Διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ ἐπίδρασις τῆς Θρησκείας, ἡ ἐπίδρασις τῆς Ἐκκλησίας εἶναι τοιαύτη ὥστε οὐδεμία δαπάνη οὔτε καὶ σπατάλη ἀκόμη διὰ τὴν Ἐκκλησίαν εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθῇ ἄσκοπος ἢ ἐπιζήμιος. Διότι ἡ ὠφέλεια ἡ ὁποία προέρχεται ἐκ τῆς σπατάλης αὐτῆς εἶναι τοιαύτη ὥστε ὑπερκαλύπτει τὴν σπατάλην ἡ ὁποία γίνεται ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησίας. Πᾶσα λοιπὸν δαπάνη ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησίας μᾶς φέρει τοιαύτην ὠφέλειαν ἄλλοθεν ὥστε εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένη. Ἔχω λοιπὸν τὴν γνώμην ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων ὑπουργὸς ὠθήθη εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν ἐξ ἄλλων λόγων, καὶ οἱ λόγοι αὐτοὶ θὰ εἶναι ἡ δυσκολία τῆς ἐξευρέσεως τόσων προσώπων ἐπαρκῶν διὰ τὰ ἀξιώματα αὐτὰ τῆς ἀρχιερωσύνης. Ἄν αὐτὸς ὁ λόγος εἶναι, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὤθησε τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων ὑπουργὸν εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένος. Πάντως ἡ διατήρησις τῆς Μητροπόλεως Καρυστίας εἶναι ἐπιβεβλημένη καὶ διὰ λόγους ἱστορικοὺς ἀλλὰ καὶ διὰ λόγους συγκοινωνίας τῆς Μητροπόλεως αὐτῆς. Γενικῶς ὅμως ἐξεταζόμενον τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ζήτημα σοβαρώτατον καὶ εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχω ἀπόλυτον πεποίθησιν ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων, δὲν θὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὸ θρυλλούμενον μέτρον, ἀλλὰ θὰ προβῇ εἰς τὴν ριζικὴν θεραπείαν τῆς καταστάσεως. Κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι ἡ Ἐκκλησία ὡς σήμερον ὑπάρχει καὶ δρᾷ ὅλως ἀντίθετα ἀποτελέσματα φέρει ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει καὶ περιμένομεν. Τὰ ὅσα ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος προηγουμένως εἶπε περὶ παλαιοημερολογιτῶν κλπ. εἶναι εἰς βάρος τῆς Ἐκκλησίας, διότι αὐτοὶ οἱ Μητροπολῖται εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦν τὴν διαίρεσιν καὶ τὴν κατάπτωσιν τοῦ θρησκευτικοῦ αἰσθήματος.

§61ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι ὅλοι.

§62Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Βέβαια ὄχι ὅλοι, ἐξ αὐτῶν ὅμως προῆλθεν ὁ διχασμός, διότι οὐχὶ τὴν πίστιν ἀλλὰ τὴν δεισιδαιμονίαν διδάσκουν, καὶ τοῦτο κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητήσῃ. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἔχομεν τοιαύτην κατάστασιν εἶναι ὄντως δικαιολογημένη ἡ ἀπόφασις τοῦ περιορισμοῦ διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθοῦν τόσα πρόσωπα κατάλληλα, τὸ ἂν ἀξίως ὁ ἐνδιαφερόμενος Μητροπολίτης κατέχῃ τὸν θρόνον εἰς τὸν ὁποῖον ἐπέβη τὸ ἀποδεικνύει διὰ τῶν τόσων πράξεών του καὶ τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν ἔφερε τὴν ἐπαρχίαν. Οὔτε οἱ αὐθαιρεσίαι, οὔτε οἱ ἐκτοπισμοί, οὔτε αἱ δυσειδαιμονίαι συντελοῦν εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ θρησκευτικοῦ αἰσθήματος; Αἱ συστάσεις νέων μονῶν διὰ τῆς ἀπαλλοτριώσεως ἰδιωτικῆς περιουσίας δὲν εἶναι ἔργον ἀξίων μητροπολιτῶν καὶ δύναμαι νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ὅτι ὁ Μητροπολίτης οὗτος ἐπροκάλεσε τοιαύτας διαιρέσεις ὥστε εἶναι ζήτημα πῶς θὰ γεφυρωθοῦν. Δι’ αὐτό, κ. ὑπουργὲ ὑποβάλλω καὶ ἐγὼ τὴν θερμὴν παράκλησιν ὅπως μετὰ περισκέψεως λάβητε ὁριστικὴν ἀπόφασιν ὅταν ἔλθῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ ὑπ’ ὄψιν, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸν πληθυσμὸν καὶ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν σήμερον εὑρίσκεται ἡ Μητρόπολις, καθὼς καὶ τὰς ἀνάγκας τῶν πολιτῶν, χωρὶς νὰ λησμονήσητε τὴν γενικὴν σημασίαν τοῦ ζητήματος. Ἐκεῖνο μόνον τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον παρεπιμπτόντως νὰ σᾶς παρακαλέσω εἶναι ἡ ταχίστη λύσις τοῦ Μοναστηριακοῦ ζητήματος. Ἡ ταχίστη ἀπαλλοτρίωσις τῶν Μοναστηριακῶν κτημάτων, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς θὰ δώσῃ ἕνα πάγιον εἰσόδημα διὰ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ ἐφημεριακοῦ κλήρου, καὶ τοῦ ἀνωτέρου, θὰ συντελέσῃ καὶ εἰς τὴν ἠθικοποίησιν τοῦ Μοναχικοῦ κλήρου ἀνωτέρου καὶ κατωτέρου, σκανδαλιζομένων καὶ σκανδαλίζοντας μὲ τὴν διαχείρισιν τῶν Μοναστηριακῶν περιουσιῶν, θὰ δώσῃ δὲ καὶ εἰς τοὺς γεωργοὺς τὰ κτήματα τὰ ὁποῖα εἰς αὐτοὺς ἀνήκουν, πρὸς ὤφελος καὶ τούτων καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐν γένει.

§63Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις τῶν ἐρωτήσεων αὐτῶν ὑπῆρξε πρόωρος, διότι ὑπάρχει μόνον ὡς γραμμὴ κατευθύνσεως. Καθαρισμὸς ὅμως τῶν Μητροπόλεων εἰς τὴν πολιτικὴν ἡμῶν, ὁ περιορισμὸς τῶν Μητροπόλεων ἐκείνων αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ καταργηθοῦν εἰς τὸ μέλλον δὲν ἔχει ἀκόμη συντελεσθῆ. Θὰ προηγηθῇ συνεννόησις μὲ τὴν ἱεραρχίαν εἰς τρόπον ὥστε νά διατυπωθῇ ὁ καταστατικὸς χάρτης τῆς Ἐκκλησίας, ὁ ὁποῖος θὰ ὑποβληθῇ, νομίζω προσεχῶς, εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ὑπάρχῃ ἑπομένως καιρὸς πρὸς διεξαγωγὴν τῆς συζητήσεως ὅταν θὰ ὑποβληθῇ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης.

§65Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ ἡ κοινότης Δελφῶν ὑπέβαλε μίαν ἀναφορὰν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ζητεῖ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τὴν χορήγησιν μιᾶς μικρᾶς πιστώσεως διὰ τὰς Δελφικὰς ἑορτάς. Εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, πόσον ἐπέτυχον αἱ ἑορταὶ πρὸ 2 ἐτῶν εἰς τοὺς Δελφοὺς καὶ πόσον ἐκίνησαν τὸ ἐνδιαφέρον ὅλου τοῦ κόσμου. Ὡς δὲ ἔχουσι πληροφορηθῆ οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὴν ὀργάνωσιν τῶν ἑορτῶν πολλοὶ ξένοι ἐξ ὅλων τῶν μερῶν τῆς Εὐρώπης θὰ ἔλθουν εἰς Δελφούς. Ἔχομεν, λοιπόν, πᾶν συμφέρον ὅπως ὁ ἑορτασμὸς γίνῃ πανηγυρικώτερος. Ἡ κοινότης τῶν Δελφῶν ἀριθμεῖ 200 οἰκογενείας καὶ δὲν ἔχει οἰκονομικὴν ἐπάρκειαν.

§66Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τὸ ἀναβάλωμεν.

§67Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἄς ἀναβληθῇ διὰ τὴν Πέμπτην.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Νομοῦ Ἠλείας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν κειμένων διατάξεων περὶ λιμενικῶν ταμείων». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παγίων γραφικῶν ἐπιχορηγήσεων καὶ λοιπῶν ἐξόδων τῶν δικαστικῶν γραφείων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Προνοίας παρὰ τῷ Δικηγορικῷ Συλλόγῳ Θεσσαλονίκης». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραγραφῆς τῶν κατὰ τῆς τέως Ἑλληνικῆς Διοικήσεως Σμύρνης ἀπαιτήσεων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐσωτερικῶν ἀνακαινίσεων τῶν Διοικητηρίου Θεσσαλονίκης». ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελέσεως προσθέτων ἔργων ἐπισκευῆς τοῦ Διοικητικοῦ μεγάρου Χανίων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Εἰδικοῦ Ταμείου Παμβώτιδος». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς Ἐπαγγελματικῆς Ἐκπαιδεύσεως εἰς τὰ Τ.Τ.Τ.».

§69Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ γίνῃ δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη.

§70Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Κύριε ὑπουργέ....

§71Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι περιττὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Φίλιου, διότι ἔγιναν τροπολογίαι κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν καθ’ ἃς καὶ οἱ ὑπηρετοῦντες μέχρι σήμερον παραμένουν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. Ἀναβάλλεται τὸ σύνολον. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἑταιρείας τῶν Ἑλληνικῶν Σιδηροδρόμων συμβάσεως περὶ μισθώσεως διαμερίσματος ἐν τῷ κτιρίῳ τοῦ ἐν Πειραιεῖ σταθμοῦ Ε.Η.Σ. κλπ.». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 3494 περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 10 Μαρτίου 1926 περὶ συστάσεως Ταμείου Ἀρωγῆς ὑπαλλήλων Τ.Τ.Τ. ἐξερχομένων τῆς ὑπηρεσίας».

§73Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὡς ἐτροπολογήθη παρ’ ἐμοῦ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ σχεδίου νόμου. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸν λόγον.

§75Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν κ. βουλευταί, νὰ καταθέσω σχέδιον νόμον «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γερμανικῆς ἑταιρείας «Σίμενς Χάλσκε» διὰ τήν ἐκμετάλλευσιν τοῦ προνομίου τηλεφωνικῶν συγκοινωνιῶν ἐν Ἑλλάδι». Ἡ σύμβασις τήν ὁποίαν ἔχω καταθέσει ἐνώπιον ἡμῶν ἀποτελεῖται ἀπὸ δύο μέρη. Τὸ ἓν μὲν ἀφορᾶ τὴν κυρίαν σύμβασιν ἡ ὁποία ἀφορᾶ τὴν ἐκχώρησιν προνομίων διαρκείας 38 ἐτῶν εἰς τὴν ἐν λόγῳ ἑταιρείαν διὰ τὴν προνομιακὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς ἀστικῆς καὶ προαστικῆς τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας. Ἡ δευτέρα σύμβασις, ἡ καλουμένη καὶ συμπληρωματικὴ ἀφορᾶ τὴν παραχώρησιν πρὸς ἐκμετάλλευσιν ἀλλὰ διὰ λογαριασμὸν τοῦ δημοσίου τῶν ὑπεραστικῶν τηλεφωνικῶν συγκοινωνιῶν διὰ 13 ἔτη. Ὁμοίως καταθέτω τὸ παράρτημα τῶν δύο τούτων συμβάσεων παράρτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀνάγκην τῆς ψηφίσεως, ἐκ μέρους τῶν νομοθετικῶν σωμάτων τῶν τιμολογίων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἰσχύσουν διὰ τὴν πρώτην περίοδον τὴν καθιερουμένην ἐν τῇ συμβάσει διότι εἰς τὰς ἐπιλοίπους περιόδους προβλέπεται ἡ ἀναθεώρησις ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένων διατάξεων τῆς συμβάσεως. Εἶναι εἰς ὅλους γνωσταὶ αἱ ἀνάγκαι αἱ μεγάλαι αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουν ἄμεσον λύσιν ἑνὸς ζητήματος χρονίζοντος ἀπὸ μακροῦ διὰ νὰ τερματισθῇ μία κατάστασις τηλεφωνικῆς ἀνυπαρξίας, διὰ τὴν ὁποίαν προφανῶς δὲν δικαιοῦνται νὰ ὑπερηφανεύωνται οἱ Ἕλληνες. Εἶναι τόσον μεγάλα τὰ πλεονεκτήματα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ προκύψουν εἰς τὴν ὅλην ζωὴν τοῦ τόπου, ἐκ τοῦ τερματισμοῦ τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ὥστε θεωρῶ περιττὸν νὰ τὰ ἐξάρω. Ἀλλὰ διὰ νὰ καταστήσωμεν ἀκόμη ἔκδηλον τὴν κατάστασιν, τὴν πραγματικῶς ὄχι εὐχάριστον εἰς τὴν ὁποίαν τὸ ἡμέτερον Κράτος ἀπὸ ἀπόψεως τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας εὑρίσκεται, ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν τηλεφώνων ἐν σχέσει μὲ τὸν πληθυσμὸν τὸ ἡμέτερον Κράτος, δυστυχῶς, εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐσχάτην βαθμίδα ἑνὸς ἔργου τὸ ὁποῖον δικαίως σήμερον εἰς ὅλας τὰς χώρας δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι μεταξὺ ἄλλων ἐκδηλώνει καὶ τὴν βαθμίδα τοῦ πολιτισμοῦ τῆς Χώρας ἐκείνης. Ἐὰν εἴπωμεν ὅτι εἰς μόνον τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Βορείου Ἀμερικῆς ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαρχουσῶν εἰς αὐτὴν τηλεφωνικῶν συνδέσεων ἐν σχέσει μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν κατοίκων ἐπὶ 100 εἶναι 14,8, εἰς τὸ Βέλγιον 2,01 εἰς τὴν Βουλγαρίαν τὴν γείτονα, εἶναι 0,20, εἰς τὴν Ἑλλάδα μόλις φθάνει εἰς τὸ 0,01, τὸ ἥμισυ τοὐτέστιν ἀπὸ ὅ,τι εὑρίσκονται αἱ γειτονικαί μας Βαλκανικαὶ Χῶραι.

§76Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ Βέλγιον καθυστερεῖ τόσον πολὺ τῆς Ἀμερικῆς;

§77Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Μάλιστα, ἀναλόγως τῆς πυκνότητος. Εἰς τὴν Εὐρώπην ἐν σχέσει πρὸς τὴν Ἀμερικὴν παραδόξως ἔχομεν πυκνότητα 1,04, ἐν σχέσει μὲ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς ἔχομεν 14,08, ἐν σχέσει μὲ τὴν Νορβηγίαν 6,03, ἐν σχέσει μὲ τὴν Μεγάλην Βρεττανίαν μόνον 3 κατὰ τὴν στατιστικὴν τοῦ 1928, εἰς τὴν Ὁλανδίαν 2,09, ἐν σχέσει μὲ τὴν Δανίαν 9,02, οὕτως ὥστε ἀπὸ τὰς Εὐρωπαϊκὰς Χώρας ἔχομεν τὴν Δανίαν εἰς τὴν πρώτην κλίμακα ἀκολούθως τὴν Νορβηγίαν καί... (ἀναγινώσκει). Λοιπὸν ἐν συγκρίσει μὲ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Βορείου Ἀμερικῆς ἀσφαλῶς ἡ Εὐρώπη, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὑστερεῖ· ἡμεῖς δὲ ὑστεροῦμεν περισσότερον οἱουδήποτε Εὐρωπαϊκοῦ Κράτους. Ἕν ζήτημα ὁμοίως θεμελιῶδες, τὸ ὁποῖον μολονότι εἶναι σοβαρὸν θὰ θίξω χωρὶς νὰ ἐπεκταθῶ, διότι τολμῶ νὰ ἐλπίζω καὶ τολμῶ νὰ πιστεύω ὅτι ἡ γνώμη ὅλων τῶν κομμάτων καὶ ὅλων τῶν μελῶν τοῦ κοινοβουλίου καὶ ὅλων πιθανῶς τῶν Ἑλλήνων, ἐξαιρέσει τῶν ἐπαγγελματιῶν τῶν Τ.Τ.Τ., εἶναι ὅτι ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν τηλεφωνικῶν συγκοινωνιῶν δὲν πρέπει νὰ γίνεται διὰ τοῦ Κράτους διότι ὄχι μόνον παρ’ ἡμῖν, καίτοι ἰδιαιτέρως παρ’ ἡμῖν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας χώρας εἶναι βέβαιον ὅτι, ὄχι μόνον διὰ τὰς τηλεφωνικὰς συγκοινωνίας ἀλλὰ καὶ δι’ οἱανδήποτε Κρατικὴν ἐκμετάλλευσιν, ἡ κρατικὴ ἐκμετάλλευσις εἶναι προφανὲς ὅτι θὰ ὑστερήσῃ οἱασδήποτε ἐκμεταλλεύσεως ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, ἐκμεταλλεύσεως εἰς τὴν ὁποίαν τὸ ἐμπορικὸν κίνητρον καὶ τὸ ἐπιχειρηματικὸν πνεῦμα τοῦ ἰδιώτου θὰ ἠσχολοῦντο κατὰ μείζονα βαθμὸν παρὰ εἰς τὴν περίπτωσι κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἐκμετάλλευσις θὰ ἐγίνετο ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Καὶ μολονότι ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου θὰ ἴδωμεν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς στατιστικῆς τοῦ 1927 ὅτι ἐν Εὐρώπῃ κατὰ τὸ πλεῖστον ἔχομεν μᾶλλον Κρατικὰς παρὰ ἰδιωτικὰς ἐκμεταλλεύσεις, θὰ ἀντλήσωμεν τὸ παράδειγμα ἀπὸ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Βορείου Ἀμερικῆς εἰς τὰς ὁποίας καὶ ἡ πυκνότης τῆς τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας ἀλλὰ καὶ ἡ τελειότης τῶν τηλεφωνικῶν συγκοινωνιῶν ἔχουν φθάσει εἰς σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ἔφθασεν ἡ τηλεφωνικὴ συγκοινωνία τῶν ἄλλων χωρῶν, ἰσχύει καθ’ ἅπασαν τὴν ἀχανῆ Χώραν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Βορείου Ἀμερικῆς ἡ ἰδιωτικὴ ἐκμετάλλευσις. Ἀλλ’ ἔχομεν χαρακτηριστικὸν τοῦτο: ὅτι εἰς ἐκείνας τὰς χώρας τῆς Εὐρώπης εἰς τὰς ὁποίας ἡ ἰδιωτικὴ ἐκμετάλλευσις ἀντικατέστησε τὴν Κρατικὴν ἐκμετάλευσιν, ἡ σύγκρισις ἡ μεταξὺ τῆς καταστάσεως τῆς τηλεφωνικῆς τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν ἡ ἰδιωτικὴ ἐκμετάλευσις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκριθῇ μὲ τὴν κατάστασιν ἡ ὁποία ὑπῆρχε προγενεστέρως. Ἐὰν θέλετε, ἂς φέρωμεν παράδειγμα τὴν Ἰταλίαν. Ὅσοι ἐγνώρισαν τὴν Ἰταλίαν κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς κρατικῆς τηλεφωνικῆς ἐκμεταλεύσεως καὶ τὴν Ἰταλίαν τῆς σήμερον, θὰ ἀνομολογήσουν τὴν κολοσσιαίαν διαφορὰν ἡ ὁποία ὑπάρχει, κολοσσιαίαν διαφορὰν ὀφειλομένην ὄχι μόνον εἰς τὸ μεταβληθὲν τηλεφωνικὸν σύστημα τῶν αὐτομάτων, ἀλλ’ ἀκόμη καὶ εἰς τὴν ἀλλαγὴν τοῦ συστήματος αὐτῆς ταύτης τῆς ἐκμεταλλεύσεως. Ἂς φέρωμεν, ἂν θέλετε, παράδειγμα τὴν Ἱσπανίαν. Ἂν θέλετε ἂς φέρωμεν παράδειγμα τὴν Δανίαν καὶ Νορβηγίαν ὅπου εἶναι προηγμέναι αἱ τηλεφωνικαὶ συγκοινωνίαι, ὅπου ἡ ἰδιωτικὴ ἐκμετάλλευσις ὑπάρχει. Ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὸ γεγονὸς ὅτι εἰς τὴν Εὐρώπην δὲν εἶναι ἡ ἰδιωτικὴ ἐκμετάλλευσις τῶν τηλεφωνικῶν συγκοινωνιῶν ἐκείνη ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ ἔναντι τῆς Κρατικῆς, ἀλλὰ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἔχομεν τὴν τάσιν αὐτὴν τῆς παραχωρήσεως προνομίων πρὸς ἐκμετάλλευσιν, καὶ διὰ τὸν λόγον ὅτι ἡ ἀντικατάστασις τῶν ὑπαρχόντων τηλεφωνικῶν δικτύων ἔχει ἀνάγκην δαπανῶν τὰς ὁποίας τὸ Κράτος πολλάκις δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀναγράψῃ εἰς τὸν ἴδιον αὑτοῦ προϋπολογισμόν, ἀλλὰ καὶ πρὸ παντὸς διότι κατεδείχθη ἐκ τῆς συγκρίσεως ὅτι τὰ πλεονεκτήματα τὰ παρεχόμενα διὰ τῆς ἰδιωτικῆς ἐκμεταλλεύσεως δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδὲ τὸ παράπαν νὰ συγκριθῶσι μὲ τὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν δημιουργεῖ ἡ Κρατικὴ ἐκμετάλλευσις. Ἀλλ’ ἐὰν εἰς ἄλλας χώρας ἡ Κρατικὴ ἐκμετάλλευσις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εὐδοκιμήσῃ, νομίζομεν ὅτι δυνάμεθα νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος τοὐλάχιστον, μὲ τοὺς κρατικοὺς ὀργανισμοὺς τοὺς ὁποίους ἔχει κάμῃ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρέχῃ ἀσφαλῆ ἐχέγγυα ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν τελεσφόρως, ἀποτελεσματικῶς, καὶ ἱκανοποιητικῶς νὰ ἐξυπηρετήσῃ μίαν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν. Ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι σὺν τῇ παρόδῳ μερικῶν ἐτῶν, σὺν τῇ χρησιμοποιήσει τῆς μεγάλης τεχνικῆς ἱκανότητος τῆς ἑταιρείας μετὰ τῆς ὁποίας τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον συνεβλήθη ἂς ἐλπίσωμεν, λέγω, ὅτι καὶ τὸ ἡμέτερον Ἑλληνικὸν προσωπικὸν θὰ καταρτισθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε ὅταν μετὰ τὸ 13ον ἔτος ἀπὸ τῆς συνάψεως τῆς σημερινῆς συμβάσεως, σύμφωνα μὲ διάταξιν εἰδικὴν τῆς ὑπὸ συζήτησιν συμβάσεως ὅταν ἀποκτήσωμε τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγορᾶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκήσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγορᾶς, χωρὶς νὰ διατρέχωμεν τὸν φόβον ὅτι ἐξαγοράζοντες, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ χειροτερεύσωμεν παρὰ νὰ βελτιώσωμεν τὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν τὴν ὁποίαν παραλαμβάνομεν. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφέρω ὅτι ἀπόπειραι πρὸς λύσιν τοῦ τηλεφωνικοῦ ζητήματος τῆς Ἑλλάδος ἐγένοντο κατ’ ἐπανάληψιν. Κατὰ τὸ 1923, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι ἐπὶ τοῦ μακαρίτου Διαμαντίδου ὡς ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ἐγένετο ἀπόπειρα συνομολογήσεως συμβάσεως μετὰ μιᾶς Ἀγγλικῆς ἑταιρείας. Κατὰ τὸ 1924 εἰς τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὴν Κυβέρνησιν εἶχεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, συνήφθη σύμβασις μεταξὺ τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας τοῦ βουλευτοῦ Πειραιῶς κ. Ἡσαΐα καὶ μιᾶς Ἀγγλικῆς ἑταιρείας, ἐκπροσωπουμένης παρὰ τοῦ Ἕλληνος Μοσχονᾶ, ἡ ὁποία ὡς καλῶς ἐνθυμοῦμαι ὑπεβλήθη καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀλλὰ δὲν ἐκυρώθη διὰ τὸν λόγον ὅτι ἐκ μέρους τῶν συμβληθέντων δὲν κατετέθη ἡ ἐγγύησις. Κατὰ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὴν Κυβέρνησιν τῆς Χώρας εἶχεν ὁ ἀξιότιμος σημερινὸς ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰσήχθη εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ κατ’ ἀρχὴν ἐγένετο δεκτὸν σχέδιον συμβάσεως μετὰ τινος, ἂν δὲν ἀπατῶμαι Ἀγγλικῆς ἑταιρείας. Ἡ σύμβασις αὕτη ἐγκριθεῖσα κατ’ ἀρχὴν ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐστάλη εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας πρὸς συζήτησιν καὶ πρὸς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς ἑταιρείας διὰ τὸν καθορισμὸν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως. Ἀλλὰ συνεπείᾳ τῆς πτώσεως τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης καὶ ἡ σύμβασις ἐκείνη ἔμεινεν ἄνευ τέλους. Κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς δικτατορίας, ὡς γνωστὸν συνήφθη καὶ μιὰ ἄλλη σύμβασις ἡ ὁποία ἐκυρώθη καὶ διὰ νομοθετικοῦ διατάγματος καὶ τῆς ὁποίας τὴν βραδύτερον ἐξέλιξιν ὅλα τὰ μέλη τῆς Βουλῆς γνωρίζουν καὶ ἐκ τῆς διεξαχθείσης συζητήσεως ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ κατὰ τὴν διατύπωσιν κατηγοριῶν ἐναντίον τῶν συνυπογραψάντων τὴν σύμβασιν ἐκείνην ὑπουργῶν. Κατὰ τὴν πρώτην οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν ἐπανειλημμένως διεξήχθησαν συζητήσεις μεταξὺ τοῦ τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῆς ὑπογραψάσης τὴν σύμβασιν ἑταιρείας, ἢ μᾶλλον τῆς διαδεχθείσης τὴν ὑπογράψασαν τὴν σύμβασιν Ἑταιρείας περὶ συνομολογήσεως ἑτέρας συμβάσεως βελτιούσης τὴν ὑπάρχουσαν. Ἡ ἀπόπειρα αὕτη πάλιν ἐπανελήφθη, ἀλλ’ εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα κατέληξε. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐπὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ὅτε ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἦτο ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σερρῶν συνάδελφος, διεξήχθη καὶ διαγωνισμὸς διὰ τὴν ἐκχώρησιν τοῦ προνομίου τῆς τηλεφωνικῆς Συγκοινωνίας ἐν Ἑλλάδι, οὐχ’ ἧττον παρὰ τὸν διενεργηθέντα διαγωνισμὸν ἡ Κυβέρνησις διὰ λόγους γενικωτέρων τοῦ Κράτους συμφερόντων, ἀποβλέπουσα ὅμως ταὐτοχρόνως καὶ εἰς τὴν κατάργησιν καὶ ἐκχώρησιν τῆς ὑπαρχούσης συμβάσεως, ἐπροτίμησε ἵνα προέλθῃ εἰς ἀπ’ εὐθείας διαπραγματεύσεις μετὰ τοῦ οἴκου τοῦ Γερμανικοῦ Σίμενς–Χάλσκε διὰ τὴν ὑπογραφὴν συμβάσεως. Καὶ οὕτως ἡ σύμβασις αὕτη ἄγεται ἐνώπιον ὑμῶν πρὸς ψήφησιν. Ἐπειδὴ ἀνέφερα τὰ περὶ τοῦ διεξαχθέντος διαγωνισμοῦ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ εἴπω ὅσα καὶ ἄλλοτε μοῦ ἐδόθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εὐκαιρία νὰ ἀναπτύξω ἐνώπιον ὑμῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀποτελέσματα τῶν διεξαγομένων διαγωνισμῶν διὰ τὴν ἐκχώρησιν τῶν προνομίων καὶ διὰ τὴν ἐκχώρησιν τῶν δημοσίων ἔργων. Δὲν εἶναι προφανὲς πάντοτε ὅτι οἱ διαγωνισμοί, οἱ ὁποῖοι ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἔχουν εὐνοϊκωτέρους οἰκονομικοὺς ὅρους, ὁσονδήποτε καὶ ἂν περιορίζουν τὰ πλεονεκτήματα τῆς ἑταιρείας μετὰ τῆς ὁποίας τὸ δημόσιον συμβάλλεται εἰς τὸ ἐλάχιστον, δὲν θὰ εἶναι ὁ διαγωνισμὸς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου προστατεύει κατὰ τὸν καλλίτερον δυνατὸν τρόπον· ὥστε μετὰ τὴν διεξαγωγὴν ἑνὸς διαγωνισμοῦ ἡ κρίσις ἐκείνου ὁ ὁποῖος θὰ ἐλάμβανε τὴν τελικὴν ἀπόφασιν ἐπηρεάζεται πολλάκις ἐκ τῶν λεπτομερειῶν τοῦ διεξάγοντος τοὺς διαγωνισμοὺς ἐπὶ τῶν ὁποίων ὅροι τινὲς φαίνονται εὐνοϊκώτεροι ἀλλὰ καὶ παρορᾷ πολλάκις καὶ τὸν σπουδαιότερον παράγοντα, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχῃ ἐν ᾧ ὁ ὑπουργός, ὁ συμβάλλων τὸ δημόσιον μετὰ μιᾶς ξένης ἑταιρείας. Καὶ ὁ παράγων αὐτὸς εἶναι εἰδικὴ ὑπόστασις, καὶ ὁ παράγων αὐτὸς εἶναι πρὸ παντὸς ἡ τεχνικὴ ἱκανότης ἐκείνων μετὰ τῶν ὁποίων τὸ δημόσιον συμβάλλεται. Καὶ ἂν ἀκόμη ὁ ὑπουργὸς κατὰ τὴν λῆψιν τῆς τελικῆς ἀποφάσεως, μετὰ τὴν διενέργειαν ἑνὸς διαγωνισμοῦ, θὰ ἤθελεν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τόν σοβαρώτατον τοῦτον παράγοντα, ἀσφαλῶς γνωρίζετε ὅτι πολλάκις διὰ λόγους ἐντυπώσεως καὶ διὰ λόγους εὐθιξίας τῆς κοινῆς γνώμης, πολλάκις παρορᾷ τὸν σοβαρώτατον τοῦτον παράγοντα διὰ νὰ ἐπιτύχῃ εὐνοϊκωτέρους ὅρους, χωρὶς ὅμως νὰ ἐξασφαλίζουν αὐτὸ κατὰ τὸν καλλίτερον δυνατὸν τρόπον τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου εἰς μίαν σύμβασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν πρόκειται τὰ ἀποτελέσματα νὰ ἐκδηλωθοῦν εἰς τὸ διάστημα ἑνὸς ἢ δυὸ ἐτῶν, ἀλλὰ εἰς τὸ διάστημα 38 ὁλοκλήρων ἐτῶν, κατὰ τὸ ὁποῖον τὸ δημόσιον θὰ εἶναι συμβεβλημένον μετὰ τῆς ἑταιρείας. Δι’ ὅλους τοὺς λόγους τούτους ἀλλὰ πρὸ παντὸς καὶ διὰ τούς λόγους τῶν γενικωτέρων συμφερόντων, ἡ Κυβέρνησις κατέληξε νὰ συνάψῃ ἀπ’ εὐθείας τὴν σύμβασιν αὐτὴν μετὰ τῆς Σίμενς–Χάλσκε, ἀποβλέπουσα πρὸ παντὸς εἰς τὸν ἀνεγνωρισμένον καὶ ἀναμφισβήτητον διεθνοῦς φήμης Οἶκον τοῦτον. Ὁ Γερμανικὸς οὗτος οἶκος ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ἐκ τῶν ὁμοειδῶν τηλεφωνικῶν ἑταιρειῶν τὴν ἀρχαιοτέραν ἐν Εὐρώπῃ, ὑφιστάμενος ἀπὸ τοῦ 1874, ἔχει ἐπεκτείνει τὰς ἐργασίας αὐτοῦ ὄχι μόνον ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς Γερμανικῆς Δημοκρατίας, ἀλλὰ ἔχει ἐπεκτείνει καὶ πέραν αὐτῆς καὶ ἐν Εὐρώπῃ ἀλλὰ καὶ καθ’ ἅπασαν τὴν Ὑφήλιον. Ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ἐνώπιον ὑμῶν κ. βουλευταί, γίνεται λεπτομερὴς μνεία τῶν τηλεφωνικῶν ἐγκαταστάσεων τῶν χωρῶν ἐκείνων εἰς τὰς ὁποίας ἡ ἑταιρεία αὕτη ἔχει προβῆ, γίνεται μνεία τῆς τεραστίας ἐν Εὐρώπῃ ἐκτάσεως τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς. Ἰδιαιτέρως δὲ, προκειμένου περὶ τῶν αὐτομάτων τηλεφωνικῶν, συνδέσεων ἀναφέρω συγκεκριμένους ἀριθμούς, ἐκ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν νὰ καταδειχθῇ διὰ τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν ἡ μεγάλη τεχνικὴ ἐπάρκεια τοῦ Οἴκου τούτου. Ἐπὶ 3.530000 αὐτομάτων τηλεφωνικῶν συνδέσεων ἐν τῷ κόσμῳ, ἐκτὸς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς, ἔχει κατασκευάσει 1.435.000 τοὐτέστιν τὰ 40% τῶν ὅλων τηλεφωνικῶν αὐτομάτων κυρίως συνδέσεων. Ἐπὶ δὲ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 2.950.000 τηλεφωνικῶν συνδέσεων ἐν Εὐρώπῃ, ἡ Ἑταιρεία κατεσκεύασεν τὰ 1.235.000 τοὐτέστιν 50% περίπου. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς καὶ ἐκ μόνων τῶν στοιχείων αὐτῶν κ. βουλευταὶ εἶναι προφανὲς ὅτι ἡ Κυβέρνησις συμβληθεῖσα μετὰ τοῦ Οἴκου τούτου, ἔχει τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐνεπιστεύθη τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας ἐν Ἑλλάδι εἰς τὰς μᾶλλον ἐπαξίους χεῖρας. Μετὰ τὴν βραχεῖαν εἰσήγησιν τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ κάμω ἐνώπιον ὑμῶν κ. βουλευταὶ, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἐν ὀλίγοις νὰ τονίσω ἐνώπιον ὑμῶν τὰ σπουδαιότερα στοιχεῖα της. Ὑπὸ εἰσήγησιν συμβάσεως καὶ ταὐτοχρόνως νὰ ἀναφέρω τὰ σημεῖα ἐκεῖνα ἐφ’ ὧν τολμῶμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐπετεύχθησαν σημαντικαὶ βελτιώσεις ἔναντι τῆς καταργουμένης συμβάσεως τῆς Δικτατορίας δι’ ἣν καὶ εἰδικὸν ἄρθρον, τὸ τελευταῖον τῆς ψηφισθησομένης συμβάσεως προβλέπει τὴν κατάργησιν. Ὅπως εἴπομεν ἡ σύμβασις ἀποτελεῖται ἀπὸ 2 μέρη: ἀπὸ τὴν κυρίαν σύμβασιν καὶ ἀπὸ τὴν συμπληρωματικήν.

§78Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ αὐτὴ δὲν εἶναι ἡ ἰδία ἡ Παγκαλικὴ σύμβασις, ἀλλὰ τελείως διάφορος.

§79Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τελείως διάφορος, διότι ἐπὶ Δικτατορίας τὸ Δημόσιον εἶχεν συμβληθῆ μὲ μίαν Βελγικὴν Ἑταιρείαν, ἐνῷ σήμερον συμβάλλεται μὲ μίαν Γερμανικὴν Ἑταιρείαν. Διὰ τῆς κυρίας συμβάσεως παραχωρεῖται εἰς τὴν Ἑταιρείαν προνόμιον διαρκείας 38 ἐτῶν διὰ τὰς ἀστικὰς καὶ προαστικὰς τηλεφωνικὰς συγκοινωνίας. Ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ ἀστικῶν τηλεφωνικῶν συγκοινωνιῶν, ἐννοοῦμεν ἐκείνας αἵτινες ἐξυπηρετοῦν τὰς πόλεις· ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ προαστικῶν, ἐννοοῦμεν ὡρισμένας τηλεφωνικὰς συγκοινωνίας, αἵτινες ἐξυπηρετοῦν προάστεια τῶν τριῶν μεγάλων κέντρων Ἀθηνῶν, Θεσσαλονίκης καὶ τῶν Πατρῶν. Ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ Ἀθηνῶν ἐννοοῦμεν τὰς Ἀθήνας αἱ ὁποῖαι μετὰ τοῦ Πειραιῶς ἀποτελοῦν κατὰ τὴν σύμβασιν ἑνιαῖον συγκρότημα. Ἔναντι τοῦ προνομίου τῆς παρούσης συμβάσεως εἴχομεν 50ετὲς προνόμοιον εἰς τὴν Παγκαλικὴν σύμβασιν. Εἰς τὴν παροῦσαν σύμβασιν προβλέπονται καὶ ὡρισμέναι ἐξαιρέσεις τοῦ προνομίου εἰς ὄφελος τοῦ Δημοσίου. Προβλέπεται τοὐτέστιν, ὅτι τὸ Κράτος δύναται νὰ συνδέσῃ δι’ ἰδίων τηλεφωνικῶν συγκοινωνιῶν τὰ ὑπουργεῖα του, ὅτι τὸ Κράτος εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἰδίας τηλεφωνικὰς γραμμὰς, ἐκτὸς τῆς συμβάσεως διὰ τὰς στρατιωτικὰς ὑπηρεσίας, διὰ τὰς ἀστυνομικὰς ὑπηρεσίας, διὰ τὰς πυροσβεστικὰς ὑπηρεσίας. Ἐνῷ ἐπὶ τῆς Παγκαλικῆς συμβάσεως αἱ ἐξαιρέσεις προέβλεπον μόνον τὰς συνδέσεις τῶν ὑπουργείων καὶ ὀλίγας ἐμπιστευτικὰς στρατιωτικὰς γραμμάς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκτασιν τοῦ προνομίου, τὸ προνόμιον περιλαμβάνει ὡς ἑνιαῖον συγκρότημα τὰς Ἀθήνας μετὰ τοῦ Πειραιῶς, τὴν Θεσσαλονίκην καὶ τὰς Πάτρας. Περιλαμβάνει ἀκολούθως τὰ προαστιακὰ δίκτυα εἰς ἀπόστασιν 30 χιλιομέτρων περὶ τὰς Ἀθήνας, 20 χιλιομέτρων περὶ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ 90 περὶ τὰς Πάτρας· ὀφείλομεν νὰ κάνωμεν διάκρισιν μεταξὺ τῶν προαστιακῶν καὶ τῶν ὑπεραστικῶν συγκοινωνιῶν. Καὶ πρῶτον παραχωροῦνται κατὰ προνόμιον αἱ ὑπεραστικαὶ τηλεφωνικαὶ συγκοινωνίαι, αἱ τηλεφωνικαὶ συγκοινωνίαι τοὐτέστι αἱ ἐξυπηρετοῦσαι τὰ διάφορα ἀστικὰ κέντρα μεταξὺ των· αὐτὰς τὰς ἐκμεταλλεύεται ἡ ἑταιρεία διὰ λογαριασμὸν τοῦ δημοσίου ἐπὶ 13 ἔτη ἔναντι ἀμοιβῆς. Ἐπὶ πλέον τὸ προνόμοιον ὑποχρεοῖ τὴν ἑταιρείαν ὅπως ἐγκαθιστᾷ τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν καὶ εἰς πᾶσαν πόλιν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ δίδεται ἐγγύησις περὶ ἐγγραφῆς 100 τοὐλάχιστον συνδρομητῶν· Ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς πόλεις εἰς τὰς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγγραφῶσι συνδρομηταὶ ἄνω τῶν 100 εἶναι δυνατὸν ἡ ἑταιρεία νὰ προέλθῃ εἰς συμβάσεις μετὰ τῶν κοινοτήτων τούτων ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν ὅμως πάντοτε τῶν ὅρων ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Παγκαλικὴν σύμβασιν ἐν τούτῳ ἐπῆλθε βελτίωσίς τις, διότι ναὶ μὲν προέβλεπε καὶ ἡ σύμβασις ἡ καταργουμένη, τῆς Δικτατορίας ὅτι ἡ Ἑταιρεία ὑποχρεοῦται πλὴν τῶν μεγάλων κέντρων Ἀθηνῶν Πειραιῶς Θεσσαλονίκης καὶ Πατρῶν νὰ ἐγκαταστήσῃ τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν καὶ εἰς πᾶσαν πόλιν ἡ ὁποία θὰ ἐγγυηθῇ συνδρομητὰς ἄνω τῶν 100, ἀλλ’ ἡ πόλις αὐτὴ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ καὶ πληθυσμὸν ἄνω τῶν 10 χιλιάδων κατοίκων. Ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει ὁ ἀριθμὸς τῶν συνδρομητῶν ἦτο ἔλαττον τῶν 200 ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει αἱ κοινότητες ἢ οἱ δῆμοι ὤφειλον νὰ παραχωροῦν δωρεὰν τὸ οἴκημα πρὸς ἐγκατάστασιν τηλεφωνικοῦ κέντρου. Οἱ περιορισμοὶ καὶ οἱ ὅροι οὗτοι ἐν τῇ συμβάσει τὴν ὁποίαν ἤδη εἰσηγοῦμαι ἐνώπιον ὑμῶν δὲν ὑπάρχουσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τηλεφωνικὸν σύστημα, ὡς τοιοῦτον καθορίζεται τὸ πλῆρες αὐτόματον ἄνευ τοὐτέστι τηλεφωνητρίας, δι’ ὅλας τὰς πόλεις αἱ ὁποῖαι θὰ παρουσιάζουν συνδρομητὰς ἄνω τῶν 1000. Διὰ τὰ κέντρα τὰ ἔχοντα συνδρομητὰς μεταξὺ 300 καὶ μέχρι 1000 ἐπιτρέπεται τὸ ἡμιαυτόματον σύστημα· κάτω δὲ τῶν 300 ἐπιτρέπεται καὶ τὸ κοινὸν χειροκίνητον σύστημα. Πρὸς κατανόησιν τοῦ πλήρους αὐτομάτου συστήματος συνέστησα εἰς τὴν ἑταιρείαν ὅπως ἐγκαταστήσῃ νὰ ἴδωσιν τὰ ἀξιότιμα μέλη τῆς Βουλῆς τὴν λειτουργίαν τοῦ αὐτομάτου τηλεφωνικοῦ συστήματος εἰς μίαν αἴθουσαν τῶν συνεδριάσεων τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἕνα μικρὸν αὐτόματον τηλεφωνικὸν κέντρον ἵνα καταστῇ πλήρως νοητὴ ἡ λειτουργία τοῦ αὐτομάτου τηλεφωνικοῦ συστήματος. Ἕνα πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἑκάστοτε παρουσιάζεται, προκειμένου μάλιστα περὶ μεταβολῆς μηχανικοῦ συστήματος ὅπως ἐνταῦθα προκειμένου περὶ μεταβολῆς τοῦ τηλεφωνικοῦ συστήματος, ἡ τύχη τῶν ὑλικῶν τόσον τῶν ἀνηκόντων εἰς δημόσιον ὅσον καὶ τῶν ὑλικῶν τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τοὺς ἰδιώτας. Ἐν τῇ συμβάσει προβλέπεται τόσον διὰ τὰ ὑλικὰ τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὸ δημόσιον ὅσον καὶ διὰ τὰ ὑλικὰ τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τοὺς ἰδιώτας, ὅτι ἐξετάζονται παρ’ ἐπιτροπῆς καὶ καθορίζεται ἡ τιμὴ των παρ’ ἐπιτροπῆς ἀποτελουμένης ἐξ ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἐξ ὑπαλλήλων τῆς ἑταιρείας, καὶ ἂν ἀποδεχθῶσιν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ ἕνα τηλέφωνον ἡμιαυτόματον παρόμοιον τοῦ ὁποίου ὑπάρχει εἰς τὰς Ἀθήνας ἐπειδὴ θὰ ἐγκατασταθῇ εἰς ἄλλας πόλεις, εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἐξαγοράσῃ τὰ μηχανήματα αὐτὰ καὶ νὰ τὰ μετατρέψῃ ἐν ἀνάγκῃ διὰ τῆς προσθήκης μερικῶν μηχανημάτων ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ τὰ χρησιμοποιήσῃ ἡ ἑταιρεία. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νομίζω ὅτι ἐπέρχεται μία διευκόλυνσις τόσον διὰ τὰ ὑλικὰ τοῦ δημοσίου ὅσον καὶ διὰ τὰ ὑλικὰ τῶν ἰδιωτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔναρξιν καὶ ἀποπεράτωσιν τῶν ἔργων ἡ ἑταιρεία ὑποχρεοῦται ὅπως ὑποβάλῃ μελέτας διὰ τὰ κέντρα μὲν τὰ μεγάλα τὰ ὁποῖα καθορίζονται ἐν τῇ συμβάσει ἐντὸς τῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως, δι’ ὅλα δὲ τὰ λοιπὰ ὑποχρεοῦται νὰ ὑποβάλῃ ἀπὸ τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβληθῶσιν αἱ ἀνέκκλητοι δηλώσεις τῶν 100 συνδρομητῶν, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦσι τὴν ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Προκειμένου περὶ ἀποπερατώσεως τῶν ἔργων, διὰ τὴν ἔναρξιν τῆς λειτουργίας τοῦ τηλεφωνικοῦ συστήματος διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ ἀπὸ τῆς ἐγκρίσεως τῶν μελετῶν ὑποχρεοῦται ἐντὸς δύο ἐτῶν καὶ τριῶν μηνῶν διὰ τὴν ἔγκρισιν τῶν μελετῶν δι’ 7 χιλιάδας συνδρομητάς. Μετὰ τρία ἔτη διὰ 10.000 συνδρομητάς. Μετὰ πάροδον πέντε ἐτῶν ὑποχρεοῦται ἡ ἑταιρεία νὰ εἶναι εἰς θέσιν τοιαύτην ὥστε οἱανδήποτε αἴτησιν συνδρομητοῦ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ τὴν ἱκανοποιήσῃ ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβληθῇ ἡ αἴτησις τοῦ συνδρομητοῦ πρὸς χορήγησιν συγκοινωνίας. Εἰδικῶς ὅμως διὰ τὸ συγκρότημα Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς ὑποχρεοῦται ἡ ἑταιρεία ὅπως ἐγκαταστήσῃ ἐντὸς 8½ μηνῶν ἀπὸ τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως δύο κέντρα αὐτόματα μὲ 1000 ἀριθμοὺς περὶ τὴν ὁδὸν Πατησίων, 1000 ἀριθμοὺς εἰς τὸ Κολωνάκι καὶ 1000 πλήρεις ἀριθμοὺς διὰ τὴν περιοχὴν τοῦ Πειραιῶς καὶ Νέου Φαλήρου. Ἐντὸς 8½ μηνῶν ἀπὸ τῆς σήμερον. Ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεως δὲ τῶν νέων τούτων τηλεφωνικῶν κέντρων ἡ ἑταιρεία ὑποχρεοῦται νὰ προέλθῃ εἰς συμφωνίαν μετὰ τοῦ δημοσίου ἵνα ἀναλάβῃ ἀμέσως καὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ ὑφισταμένου τηλεφωνικοῦ δικτύου. Διὰ τοὺς Ἀθηναίους καὶ δι’ ὅλους ὅσοι ὑφιστάμεθα τὰ δεινὰ τῆς τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας ὑποθέτω ὅτι ὁ τελευταῖος οὗτος ὅρος τῆς συμβάσεως εἶναι καὶ ὁ μᾶλλον εὐπρόσδεκτος. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὰς δωρεὰν καὶ ἐπὶ ἐκπτώσει συνδέσεις ἐν τῇ συμβάσει προβλέπεται ὅτι ἡ ἑταιρεία θέτει εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Δημοσίου ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἑκάστοτε ἐγγεγραμμένων συνδρομητῶν διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος 2% κυρίας συνδέσεις ἵνα τὸ δημόσιον τὰς διαθέσει πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτοῦ. Ἐπὶ πλέον παρέχει ἐπὶ ἐκπτώσει 50% 1%, ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἐγγεγραμμένων συνδρομητῶν, πάλιν διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος εἰς τὰς ἐφημερίδας, εἰς τοὺς βουλευτὰς καὶ γερουσιαστὰς καὶ τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας. Ἡ ἑταιρεία λοιπὸν παρέχει συνδέσεις κατ’ ἀναλογίαν 2% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἐγγεγραμμένων συνδρομητῶν εἰς τὸ Κράτος ἀτελῶς ἄνευ οὐδεμιᾶς καταβολῆς. Δεύτερον παρέχει ἔκπτωσιν 50%, 1) εἰς τὰς ἐφημερίδας, 2) εἰς τοὺς βουλευτὰς καὶ γερουσιαστάς, 3) εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας καὶ πλὴν τούτων 1% ἐπὶ τῶν ἐγγεγραμμένων συνδρομητῶν μὲ ἔκπτωσιν 50% δέον νὰ τὰ διαθέσῃ τὸ δημόσιον πρὸς ἐξυπηρέτησιν νομικῶν προσώπων δημοσίου δικαίου καὶ λοιπῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ δημοσίου. Προκειμένου περὶ τῶν τιμολογίων. Τὰ τιμολόγια, τῶν ὁποίων θὰ σᾶς κάμω μίαν σύντομον ἀνάπτυξιν εἰς τὸ τέλος, τὰ τιμολόγια αὐτὰ ἰσχύουν διὰ μίαν πενταετίαν ἀπὸ τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως, μετὰ δὲ τὴν πενταετίαν ταύτην προβλέπεται ἀναθεώρησις μετὰ πάροδον ἑκάστης τετραετίας, τῆς ἀναθεωρήσεως ζητουμένης εἴτε ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου εἴτε ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, ἀναλόγως τῶν οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων τῶν προηγουμένων χρήσεων, κατὰ τὸ ἀκόλουθον σύστημα: Τὸ δημόσιον ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀναθεωρήσεως τότε, ὅταν κατὰ τὰς δύο τελευταίας χρήσεις τῆς προηγουμένης τετραετίας ἡ ἐκμετάλλευσις ἀπέδωκεν εἰς τὴν ἑταιρείαν ποσοστὸν ἐξυπηρετήσεως τοῦ καταβεβλημένου μετοχικοῦ κεφαλαίου 8% πλέον 2% ὑπερμερίσματος, ὁπόταν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἑταιρεία θὰ ἔχῃ πάρει μὲν 2% ὑπερμέρισμα, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ πάρει καὶ τὸ δημόσιον 2%, διότι σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἀναφέρω περαιτέρω περὶ τῆς κατανομῆς τῶν κερδῶν μετὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ καταβεβλημένου κεφαλαίου κατὰ 8%, τὸ ὑπόλοιπον διανέμεται ἐξ ἡμισείας μεταξὺ δημοσίου καὶ ἑταιρείας· ἐνῷ κατὰ τὴν Παγκαλικὴν σύμβασιν οἱονδήποτε ὑπερμέρισμα ἦτο ὑπὲρ τῆς ἑταιρείας, τὸ δὲ δημόσιον οὐδὲν ἀπελάμβανε. Οὕτως ὥστε τὸ δημόσιον, ὅπως εἶπον, ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀναθεωρήσεως, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα τῶν δύο τελευταίων χρήσεων τῆς πρὸ τῆς ἀναθεωρήσεως τετραετίας εἶναι τοιαῦτα ὥστε νὰ ἀσφαλίσωσιν εἰς τὴν ἑταιρείαν μέρισμα μὲν βασικὸν 8%, ὑπερμέρισμα σὺν 2, ἀνεξαιρέτως τοῦ 2%, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ λάβῃ τὸ δημόσιον. Τότε τὸ δημόσιον δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναθεώρησιν, ὁπότε αἱ τιμαὶ αἱ νέαι θὰ συνταχθῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει ἐξυπηρετήσεως βασικοῦ μὲν μερίσματος 8% πλέον μερίσματος 1 ὑπὲρ τῆς ἑταιρείας καὶ 1 ὑπὲρ τοῦ δημοσίου. Ταῦτα μὲν διὰ τὰ δικαιώματα ὑπὲρ τοῦ δημοσίου. Ἡ ἑταιρεία ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ ἀναθεώρησιν ὅταν πάλιν κατὰ τὰς 3 τελευταίας χρήσεις τῆς τελευταίας πρὸ τῆς ἀναθεωρήσεως τετραετίας τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα δὲν ἔδωσαν εἰς αὐτὴν ἐξυπηρέτησιν κεφαλαίου οὕτως ὥστε νὰ δώσῃ εἰς τοὺς μετόχους μέρισμα 8%.

§80Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔχει τὸ δικαίωμα τὸ Κράτος νὰ ἀσκῇ ἔλεγχον ἐπὶ τῶν δαπανῶν τῆς Ἑταιρείας;

§81Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὄχι. Περιορίζονται αὐταὶ αἱ δαπάναι, τὶ θὰ δώσῃ εἰς τὸν διευθυντὴν καὶ τὸν γενικὸν διευθυντήν της;

§82Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἀκριβὴς ἀπόδοσις τῶν ἐσόδων τῆς ἑταιρείας; διότι ἡ ἑταιρεία μπορεῖ νὰ βάλῃ ὑπερβολικὰ ποσά, μισθοὺς προσωπικοῦ κ.λ.π.

§83Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτό, διότι ἔχει τοὺς μετόχους της διὰ τοὺς ὁποίους θὰ φροντίζῃ. Εἴδατε ἑταιρείαν νὰ ἔχῃ 60.000 ὑπαλλήλους καὶ νὰ φροντίζῃ περισσότερον δι’ αὐτοὺς παρὰ διὰ τοὺς μετόχους;

§84Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀντίστοιχον διάταξιν τῆς καταργηθείσης συμβάσεως τῆς δικτατορίας, αἱ τιμαὶ ἐκεῖναι ἠδύναντο νὰ ἰσχύωσι καὶ ἐκεῖ διὰ μίαν πενταετίαν, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι μετὰ τὴν χρῆσιν τοῦ πρώτου ἔτους ἡ ἑταιρεία ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ αὔξησιν ἀμέσως 25% ἐπὶ τῶν τιμῶν. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸ δικαίωμα τῆς ἀναθεωρήσεως, ἡ μὲν ἑταιρεία ἠδύνατο νὰ τὸ ἀσκῇ ὁποτεδήποτε καθ’ ἕκαστον ἔτος, τὸ δὲ δημόσιον εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ τὸ ἀσκῇ μόνον καθ’ ἑκάστην τριετίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ κεφάλαια, ἡ ἀνάδοχος ὑποχρεοῦται νὰ καταρτίσῃ ἀνώνυμον ἑταιρείαν μὲ κεφάλαιον 500.000 λιρῶν καταβαλλόμενον ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν. Πλὴν τούτου δικαιοῦται νὰ ἐκδίδῃ καὶ δάνειον εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ πραγματικὸς τόκος τῶν δανείων τούτων θὰ ἦτο ἀνώτερος τοῦ 8%, ἢ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ συνομολογήσῃ δάνειον μετὰ ξένου οἴκου τὸ δικαίωμα ἐπικαταλλαγῆς ὑπὲρ τοῦ δανειστοῦ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς προσκαίρου ἐξοφλήσεως τοῦ δανείου τούτου, διότι προβλέπεται ἡ περίπτωσις τῆς ἐξαγορᾶς. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἑταιρεία εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ζητῇ τὴν συγκατάθεσιν τοῦ δημοσίου, ὁπότε τὸ δημόσιον ἐντὸς προθεσμιῶν καθοριζομένων ἐντὸς τῆς συμβάσεως εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδίδῃ ἐκεῖνο τὸ δάνειον, οὕτως ὥστε νὰ ἐπιτύχῃ ὑπὲρ τῶν συνδρομητῶν τοὺς καλλιτέρους ὅρους. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διοίκησιν τῆς ἑταιρείας, ἡ ἀπόλυτος πλειοψηφία τῶν μελῶν τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου καὶ ὁ γενικὸς διευθυντὴς τῆς ἑταιρείας πρέπει νὰ εἶναι ἀπαραιτήτως Ἕλληνες ὑπήκοοι. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τήρησιν τῶν λογιστικῶν, ἡ ἑταιρεία θὰ ὑπολογίζῃ τὰ ὑλικὰ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μέσης τιμῆς τῶν ὑλικῶν, ἡ ὁποία ἰσχύει εἰς τὸ Γερμανικὸν ταχυδρομεῖον ἢ εἰς τὸ general port office τοῦ Λονδίνου, ἐνῷ κατὰ τὴν καταργηθεῖσαν Παγκαλικὴν σύμβασιν ἐλαμβάνετο ὁ μέσος ὅρος μεταξὺ τῆς Ἀμερικανικῆς ἀγορᾶς καὶ τῆς Ἀγγλικῆς, νομίζομεν δέ, ὅτι διὰ τῆς ἀλλαγῆς τῆς Ἀγγλίας καὶ τῆς Γερμανίας δημιουργοῦνται εὐνοϊκώτεραι ἀσφαλῶς τιμαὶ τῶν ὑλικῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατανομὴν τῶν κερδῶν, μεθ’ ἑκάστην οἰκονομικὴν διαχείρισιν τοῦ ἔτους, 5% μὲν ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων καταβάλλονται ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ὡς ἀντάλλαγμα τῶν ἀτελειῶν τὰς ὁποίας τὸ δημόσιον παρέχει ὑπὲρ τῆς ἑταιρείας. Τὸ ποσοστὸν τοῦτο, τὸ ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων δικαίωμα τοῦ Κράτους, αὐξάνεται εἰς 5½% ἐν ᾗ περιπτώσει διανεμηθῇ πρόσθετον μέρισμα 1%· εἰς 6% ἐὰν διανεμηθῇ μέρισμα πρόσθετον μέχρι 2%. Καὶ μὲ ἑκάστην προσθήκην ὑπερμερίσματος μιᾶς μονάδος αὐξάνει κατὰ μίαν μονάδα καὶ τὸ δικαίωμα τῶν ποσῶν τοῦ Κράτους. Ἀκολούθως ἐξαιροῦνται αἱ δαπάναι ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἑταιρείας, οἱ τόκοι τῶν δανείων καὶ τὰ χρεολύσια. Εἶτα κράτησις 2 ἕως 3% ἐπὶ τοῦ καταβεβλημένου μετοχικοῦ κεφαλαίου διὰ τὰ 13 πρῶτα ἔτη πρὸς ἀπόσβεσιν τοῦ καταβεβλημένου μετοχικοῦ κεφαλαίου. Τὸ ποσοστὸν τῆς κρατήσεως ὁρίζεται 3% ἀπὸ τοῦ 14ου μέχρι τοῦ 23ου ἔτους, ἀκολούθως δὲ ἀπὸ τοῦ 23ου μέχρι τοῦ 38ου εἰς 3½% μέχρι κρατήσεως ἀσφαλοῦς πρὸς ἀπόσβεσιν τοῦ καταβεβλημένου μετοχικοῦ κεφαλαίου. Ἀκολούθως κρατεῖται ποσοστὸν 2–5% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐγκαταστάσεων εἰς κεφάλαιον ἀνακαινίσεως καὶ ἀνανεώσεως φθειρομένου ἢ καταστρεμένου ὑλικοῦ. Εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο προστίθεται καὶ ἡ ἀξία 150 χρυσῶν δραχμῶν, τὰς ὁποίας ἕκαστος συνδρομητὴς ὀφείλει νὰ καταβάλῃ διὰ τὴν σύνδεσιν τὴν τηλεφωνικὴν τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, 150 χρυσῶν δραχμῶν συμπεριλαμβανομένης φυσικὰ καὶ τῆς ἀξίας τῆς πρώτης τηλεφωνικῆς συσκευῆς, τὴν ὁποίαν δικαιοῦται. Ἡ προσθήκη τῶν 150 χρυσῶν δραχμῶν εἰς τὰς κρατήσεις ὑπὲρ τῶν ἀνανεώσεων ἀποτελεῖ ἓν σπουδαῖον πλεονέκτημα ἐν τῇ συμβάσει ταύτῃ διὰ τὸν λόγον ὅτι διὰ τῆς καταργηθείσης συμβάσεως τῆς δικτατορίας τὸ ποσὸν τῶν 200 χρυσῶν δραχμῶν, τὸ ὁποῖον ἕκαστος συνδρομητὴς κατέβαλλεν τότε εἰς τὴν ἑταιρείαν, δὲν ἀνεγράφετο εἰς τὸ κεφάλαιον κρατήσεως ἀνανεώσεως τοῦ ὑλικοῦ, ἀλλ’ ἐπήγαινεν εἰς τὰς γενικὰς εἰσπράξεις τῆς ἑταιρείας. Θὰ ἀναγνωρίσετε ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ ἓν πρόσθετον πλεονέκτημα, καθ’ ὅτι, ἰδίᾳ κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ἐξαγορᾶς τὸ σχηματισθὲν κεφάλαιον κρατήσεων ἀφαιρεῖται ἐκ τῶν ἐγκαταστάσεων διὰ τὴν πληρωμὴν ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου τῶν μὴ ἀποσβεσθεισῶν μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐγκαταστάσεων, ἐν ᾧ, ὅπως εἶπον, κατὰ τὴν σύμβασιν τῆς δικτατορίας τὸ ποσὸν τῶν 200 χρυσῶν δραχμῶν εἰσήρχετο εἰς τὰ κέρδη τῶν μετόχων. Ἀκολούθως 5% κατ’ ἔτος κρατεῖται πρὸς σχηματισμὸν ἀποθεματικοῦ μέχρι τοῦ ⅓, ὅπως προβλέπεται παρὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Μετὰ ταῦτα κρατοῦνται 2% πρὸς ἀναπλήρωσιν ἐλλειμμάτων προγενεστέρων ἐτῶν ἐν ᾗ περιπτώσει εἰς προγενέστερα ἔτη δὲν συνεπληρώθη τὸ βασικὸν μέρισμα τῶν 8%. Ἀκολούθως δίδεται 8% εἰς τοὺς μετόχους, μετὰ δὲ τὸ μέρισμα τῶν 8% τὸ ὑπόλοιπον κατανέμεται ἐξ ἴσου μεταξὺ τῆς ἑταιρείας καὶ τοῦ δημοσίου, Οὕτως ὥστε ἐπὶ τῶν στοιχείων τῆς κατανομῆς τῶν κερδῶν ἔχομεν νὰ ἀναφέρωμεν τὰ ἑξῆς πλεονεκτήματα ἐν σχέσει μὲ τὴν καταργηθεῖσαν σύμβασιν τῆς δικτατορίας ἀφ’ ἑνὸς τὸ ποσὸν τῆς ἐφ’ ἅπαξ εἰσφορᾶς δὲν εἰσέρχεται εἰς τὰ κέρδη τῶν μετόχων ἀλλ’ εἰς τὸ κεφάλαιον ἀνανεώσεως, τὸ ποσὸν δὲν εἶναι 200 ἀλλ’ 150 χρυσαῖ δραχμαί, τὸ δὲ πέραν τοῦ 8% μέρισμα δὲν εἶναι ὁλόκληρον εἰς ὄφελος τῆς ἑταιρείας, ὅπως κατὰ τὴν σύμβασιν τῆς δικτατορίας, ἀλλὰ κατανέμεται ἐξ ἴσου μεταξὺ δημοσίου καὶ ἑταιρείας. Ἡ ἑταιρεία ὑποχρεοῦται νὰ προσλάβῃ τὸ ὑπάρχον προσωπικόν, εἰς τὸ ὁποῖον ὑποχρεοῦται νὰ δώσῃ μισθοὺς ἴσους τοὐλάχιστον ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἐλάμβανον. Ἐπὶ τῇ βάσει εἰδικῆς διατάξεως περὶ συντάξεων ἡ ἑταιρεία ὑποχρεοῦται νὰ καταβάλῃ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον τὸ δικαίωμα τῆς συμμετοχῆς τῶν ἐκ τοῦ δημοσίου προερχομένων ὑπαλλήλων διὰ τὴν σύνταξιν, οὕτως ὥστε οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ ἐξερχόμενοι ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου δὲν χάνουν τὰ πρὸς σύνταξιν δικαιώματα αὐτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ τὸ ὁποῖον θὰ ὑπηρετῇ, ἡ ἑταιρεία ὑποχρεοῦται κατὰ τὰ τρία πρῶτα ἔτη νὰ ἔχῃ τὰ ⅘ τοῦ προσωπικοῦ Ἑλληνικόν, μετὰ δὲ τὸ τρίτον ἔτος ταὶ ἐπέκεινα τὰ 9)10 τοῦ προσωπικοῦ πρέπει νὰ εἶναι Ἕλληνες. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγορᾶς, τοῦτο ἄρχεται διὰ τὸ δημόσιον ἀπὸ τοῦ 13ου ἔτους, ὑπάρχει δὲ καθ’ ἑκάστην πενταετίαν ἀκολούθως τὸ δικαίωμα μετὰ προειδοποίησιν πρὸ ἑνὸς ἔτους νὰ ἀσκηθῇ τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγορᾶς, δηλαδὴ τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγορᾶς ὑφίσταται κατὰ τὸ 13ον, 18ον, 23ον καὶ οὕτω καθεξῆς ἔτος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν καταργηθεῖσαν σύμβασιν τῆς δικτατορίας, τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγορᾶς ἤρχιζεν ἀπὸ τοῦ 25ου ἔτους. Εἰς τὴν λῆξιν τοῦ προνομίου ὅλαι αἱ ἐγκαταστάσεις τῆς ἑταιρείας περιέρχονται εἰς τὸ δημόσιον· ὄχι μόνον δὲ αἱ αἱ ἐγκαταστάσεις τῆς ἑταιρείας ἀλλὰ σύμφωνα καὶ μὲ ὡρισμένας διατάξεις τῆς συμβάσεως καὶ ἐκεῖνο τὸ πλεονάζον χρηματικὸν ἢ ἄλλο τι ὑπόλοιπον, τὸ ὁποῖον μεθ’ ὡρισμένας προϋποθέσεις ἤθελε χρησιμεύσῃ πρὸς ἐξόφλησιν ὡρισμένων ὑποχρεώσεων τῆς ἑταιρείας, περιέρχεται καὶ ἐκεῖνο εἰς τὸ δημόσιον. Ὑπολογίζομεν δηλαδή, ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην θὰ ὑπάρχῃ ἐκ τοῦ κεφαλαίου κρατήσεων τὸ ὁποῖον θὰ ἐσχηματίζετο ἐκ τῆς κρατήσεως τοῦ 3–5% ἐκ τῆς εἰσφορᾶς νὰ ἔχῃ σχηματισθῇ ἀρκετὸν ποσὸν ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν καὶ πέραν τῶν ἐγκαταστάσεων νὰ περιέλθῃ τι εἰς τὸ δημόσιον. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν διαιτησίαν προβλέπεται ἐπιδιαιτητὴς Ἕλλην, ὁ πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα εἴτε νὰ ἀσκήσῃ ὁ ἴδιος τὴν διαιτησίαν εἴτε νὰ τὴν ἀναθέσῃ εἰς τρίτον. Σύμφωνα μὲ τὴν σύμβασιν τὴν καταργηθεῖσαν, τῆς δικτατορίας τὸν ἐπιδιαιτητὴν ὥριζεν ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου τῆς ἐργασίας τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Αὐτὰ μὲν εἶναι τὰ ἀφορῶντα τὴν κυρίαν σύμβασιν. Ἤδη ἁπλῶς πρὸς πληροφορίαν ὑμῶν, μολονότι θὰ δώσωμεν ἐντολὴν νὰ ἐκτυπωθῇ καὶ τὸ τιμολόγιον, μολονότι δὲν ἔχει ἀνάγκην τῆς κυρώσεως.....

§85Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Μᾶς ἐκάματε μίαν λεπτομερῆ εἰσήγησιν μεταξὺ τῶν ὅρων τῆς καταργηθείσης συμβάσεως τῆς δικτατορίας καὶ τῆς παρ’ ὑμῶν συνομολογουμένης. Θὰ εἴχετε πρόχειρα τὰ στοιχεῖα νὰ μοῦ κάμετε σύγκρισιν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως αὐτῆς πρὸς τοὺς ὅρους ἄλλων ἑταιρειῶν ἐπίσης σοβαρῶν;

§86Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως θὰ τὰ εἰποῦμε τότε.

§87Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὅσον ἀφορᾷ τὰ τιμολόγια ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παράσχω εἰς ὑμᾶς τὰς ἀκολούθους πληροφορίας. Ἕκαστος συνδρομητὴς συνδεόμενος μετὰ τοῦ νέου τηλεφωνικοῦ κέντρου ὀφείλει νὰ καταβάλῃ ἐφ’ ἅπαξ εἰσφορὰν κατὰ δόσεις ἐξ 150 χρυσῶν δραχμῶν ἔναντι 200 χρυσῶν δραχμῶν, ὅπως προεβλέπετο διὰ τῆς συμβάσεως τῆς δικτατορίας. Εἰς τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς κυρίας συνδέσεως συμπεριλαμβάνεται καὶ ἡ ἀξία τοῦ μηχανήματος. Ἀλλὰ πλὴν τῶν κυρίων συνδέσεων δυνάμει εἰδικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ προνόμιον τῆς ἑταιρείας Siemens, προβλέπεται ὅτι δύνανται δύο συνδρομηταί, ἀνὰ δύο, ἢ περισσότεροι συνδρομηταί, ἀνὰ δέκα, νὰ συνδέωνται ἐπὶ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς τηλεφωνικῆς γραμμῆς. Τοὐτέστι δύο συνδρομηταὶ δύνανται νὰ ἔχωσι τὴν αὐτὴν τηλεφωνικὴν γραμμὴν μὲ χωριστὴν συσκευασίαν, εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῇ ὁ εἷς χωρὶς φυσικὰ νὰ ἀκούεται ἀπὸ τὸν ἄλλον οὔτε νὰ ἐμποδίζεται ἀπὸ τὸν ἄλλον ὅταν ὁμιλῇ. Ἀλλὰ προκειμένου νὰ κάμῃ μίαν τοιαύτην διπλῆν σύνδεσιν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πληρώνει μόνον τὰ 72% τοῦ ἀνωτέρου ποσοῦ. Ἐν ᾗ περιπτώσει θελήσῃ νὰ κάμῃ σύνδεσιν πολλαπλῆν, ἡ ὁποία εἶναι ἐντελῶς ἐνδεδειγμένη διὰ τὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν τῶν κατοικιῶν, διότι ὅπως σᾶς εἶπον δὲν ἐπέρχεται καμμία ἀπολύτως ἐνόχλησις εἰς τὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἔκπτωσις εἶναι 50%, τοὐτέστι καταβάλλει μόνον τὰ 50% τῶν 150 χρυσῶν δραχμῶν. Ἀνάλογος ἔκπτωσις διὰ τὰς διπλᾶς καὶ πολλαπλᾶς συνδέσεις δὲν γίνεται μόνον διὰ τὴν ἐφ’ ἅπαξ εἰσφορὰν ἀλλὰ γίνεται καὶ διὰ τὰς κατ’ ἔτος ἢ κατὰ συνδιάλεξιν καταβαλλομένας συνδρομάς.

§88Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς μίαν πολυκατοικίαν μὲ 1100 δρ. θὰ ἔχουν τηλέφωνον.

§89Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Βεβαίως.

§90Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ συνδρομηταὶ οἱ ὁποῖοι ἐπλήρωνον ἤδη;

§91Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Εἴπομεν ὅτι αὐτὰ ἐξαγοράζονται καὶ θὰ πληρώσουν τὴν διαφοράν. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς συνδρομητάς, οἱ συνδρομηταὶ διαιροῦνται εἰς δύο εἰδῶν: εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πληρώνουν κατ’ ἀποκοπὴν καὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πληρώνουν κατὰ συνδιάλεξιν. Τὰ κατ’ ἀποκοπὴν τιμολόγια ἰσχύουν διὰ τὰ τηλεφωνικὰ κέντρα τὰ ἔχοντα μέχρι 500 κυρίων συνδέσεων, κατὰ συνδιάλεξιν τὰ πλέον τῶν 500 συνδρομητῶν. Ἂς πάρωμεν τούς πρώτους τοὺς κατ’ ἀποκοπήν· διαιροῦνται εἰς 3 κατηγορίας, εἰς τὰ κέντρα τὰ ἔχοντα συνδέσεις μέχρις 100, εἰς τὰ κέντρα τὰ ἔχοντα συνδέσεις 100–300 καὶ εἰς τὰ ἔχοντα 300–500 συνδέσεις. Διὰ τὰ ἔχοντα 100 κυρίας συνδέσεις εἰς τὰ κατ’ ἀποκοπὴν γίνεται διάκρισις κατηγοριῶν α, β καὶ γ. Ἡ γʹ κατηγορία εἶναι τῶν ἁπλῶν οἰκιῶν, ἡ βʹ τῶν γραφείων καὶ ἡ αʹ. τῶν Τραπεζῶν, μεγάλων καταστημάτων ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχει εἰδικὸν τιμολόγιον· κατὰ μῆνα ἰσχύει διὰ μὲν τὴν αʹ. κατηγορίαν τῶν 100 τοὐτέστι κυρίων συνδέσεων 4 χρυσαῖ δραχμαὶ διὰ τὰς κατοικίας δηλαδὴ 48 χρυσᾶς δραχμὰς τὸ ἔτος, διὰ κέντρα ἔχοντα συνδρομὰς μέχρι 100, διὰ τὰ καταστήματα τῆς αὐτῆς πόλεως τὸ 4 Χ 1½ διὰ δὲ τὴν αʹ. κατηγορίαν ὁ συντελεστὴς γίνεται 2. Οὕτως ὥστε ἔχομεν 48, 72, 96, διὰ τὴν πρώτην κατηγορίαν. Διὰ τὴν δευτέραν κατηγορίαν 100–300 ὁ συντελεστὴς διατηρεῖται ὁ αὐτός, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ὁ συντελεστὴς αὐξάνει διὰ πόλεις ἐχούσας συνδρομητὰς 300–500, τὸ 5 γίνεται 7 μὲ τὸν αὐτὸν συντελεστήν. Ἔχομεν προσέτι τὰ κέντρα τὰ ἔχοντα ἄνω τῶν 500 συνδρομητῶν, δι’ αὐτὰ πληρώνεται ἓν βασικὸν τέλος τὸ ὁποῖον δίδει δικαίωμα μέχρι 500 συνδιαλέξεων. Νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ συνδιαλέξεων, ἐννοοῦμεν πλήρη συνδιάλεξιν διαρκείας μέχρι 16 λεπτῶν χωρὶς νὰ ἔχῃ δικαίωμα νά σᾶς διακόψῃ πρὸ τῆς παρελεύσεως τῶν 15 λεπτῶν. Τὸ βασικὸν τέλος εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην τῶν 500 συνδιαλέξεων ἀνέρχεται ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ τῶν συνδρομητῶν ἀπὸ 102 χρυσῶν δραχμῶν μέχρι 120 χρυσῶν δραχμῶν. Διὰ τὰς διπλᾶς γραμμὰς συνδιαλέξεων ὑπάρχει ἔκπτωσις τῶν ὑπολοίπων κατὰ 28% καὶ πληρώνεται μόνον τὸ 72%, διὰ δὲ τὰς πολλαπλᾶς θὰ πληρώνεται τὸ 47% ἀλλὰ διὰ τὴν περίπτωσιν μόνον τῶν 300 συνδιαλέξεων, διότι ὑποτίθεται ὅτι μία κατοικία δὲν θὰ ἔχῃ ἀνάγκην περισσοτέρων συνδιαλέξεων. Διὰ τὰς πέραν τῶν 300 συνδιαλέξεων θὰ πληρώνονται 5 χρυσᾶ λεπτὰ δι’ ἑκάστην συνδιάλεξιν. Ὅσον ἀφορᾶ τὰ τιμολόγια, αὐτὸ εἶναι τὸ στοιχεῖον τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσαμεν. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν τιμολογίων δὲν ὑφίσταται καμμία διαφορὰ μεταξὺ αὐτῶν τὰ ὁποῖα σᾶς ἀναγιγνώσκω καὶ ἐκείνων τῶν τιμῶν τῶν κατωτέρων αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν εἰς τὸν συναγωνισμόν. Προκειμένου δὲ περὶ συνδιαλέξεων δημοσίων θαλάμων τὸ τέλος αὐξάνεται ἀπὸ 15 χρυσᾶ λεπτὰ εἰς τριάκοντα. Ὅσον ἀφορᾶ τὰς ὑπεραστικὰς συνδιαλέξεις αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὰ περίχωρα, μέχρι 30 χιλιομέτρων τῶν Ἀθηνῶν, τῆς Θεσσαλονίκης μέχρι 20, καὶ τῶν Πατρῶν μέχρι 10, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς κουράσω μὲ λεπτομερείας διότι βασίζονται ἐπὶ τῶν αὐτῶν, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἀναλόγως τῆς ἀποστάσεως πολλαπλασιάζεται ἡ τιμὴ ἐπὶ 2, ἐπὶ 3, ἐπὶ 4, ἐπὶ 5, ἀναλόγως τῆς ἀποστάσεως. Τὸ καθαρὸν ἀστικὸν δίκτυον τῶν Ἀθηνῶν περιλαμβάνει τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ μὲ μίαν ἀκτίνα ἀπὸ τῆς Ὁμονοίας 10 χιλιομέτρων.

§92Ν. ΞΗΡΟΣ. Καὶ εἰς ποῖον σύμπλεγμα θὰ ὑπάγωνται;

§93Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἐσωτερικὸν τῆς ὑπηρεσίας. Αὐτὰ εἶναι ὅσον ἀφορᾶ τὴν κυρίαν σύμβασιν, σχετικῶς μὲ τὰ τιμολόγια. Ἤδη νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, νὰ σᾶς ἀναφέρω ὀλίγα τινὰ ὅσον ἀφορᾶ τὴν συμπληρωματικὴν σύμβασιν, τὴν καθιεροῦσαν δηλαδὴ ἐπὶ 13 ἔτη τὴν ὑπεραστικὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν. Δυνάμει τῆς συμβάσεως ἡ ἑταιρεία ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν τῆς μετατροπῆς, διασκευῆς, βελτιώσεως καὶ ἐνισχύσεως τῶν ὑπαρχουσῶν τηλεφωνικῶν συγκοινωνιῶν, ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς προγράμματος τὸ ὁποῖον θὰ κανονίσῃ ἐντὸς δύο μηνῶν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, μὲ βάσιν πάντοτε τὴν τηλεφωνικὴν γραμμὴν Πατρῶν, Ἀθηνῶν, Λαρίσσης, Θεσσαλονίκης καὶ ἐπέκεινα. Ἡ ἑταιρεία δεσμεύεται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμβάσεως, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅρων διὰ ποσὸν μέχρι 3.000.000 χρυσῶν δραχμῶν, τὸ ὁποῖον ἡ ἑταιρεία παρέχει, ὡς δάνειον εἰς τὸ δημόσιον ἐξοφλητέον ἐντὸς τῆς διαρκείας τῆς καθιερωθείσης, τῶν 13 ἐτῶν. Ἢ εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ὅροι τοῦ δανείου θὰ ἐφαίνοντο εἰς τὸ δημόσιον δυσμενεῖς, τὸ δημόσιον ἔχει τὸ δικαίωμα, νὰ καταβάλῃ εἰς πλείονα χρόνον τὸ ποσὸν τὸ ἀπαιτούμενον, τὸ ὁποῖον ἄλλωστε δὲν εἶναι καὶ μέγα. Ὅσον ἀφορᾶ διὰ τὰς βελτιώσεις καὶ τὰς ἐπεκτάσεις τῆς ὑπεραστικῆς τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας, πέραν τοῦ ποσοῦ τῶν 13.000.000 χρυσῶν δραχμῶν, τὸ δημόσιον ἔχει διὰ τοὺς ὅρους τῆς κατασκευῆς καὶ δικαίωμα νὰ διεξαγάγῃ καὶ διαγωνισμόν. Εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ διαγωνισμοῦ τούτου ἡ ἑταιρεία δύναται νὰ τύχῃ τῆς προτιμήσεως ἐν περιπτώσει προσφορᾶς ἐπὶ ἴσοις ὅροις, ἐκδηλουμένης μόνον κατὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν φακέλλων. Δηλαδή, ἐὰν εἰς τὸ ἄνοιγμα τῶν φακέλλων ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν θὰ προσφέρῃ ἡ ἑταιρεία εἶναι ἂν ὄχι συμφεροτέρα ἴσως τῶν ἄλλων προτιμᾶται αὐτή. Εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν γίνῃ μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν φακέλλων νέα ἀντιπροσφορά, γίνεται νέος διαγωνισμός, ἀλλ’ ὁ νέος αὐτὸς διαγωνισμὸς τερματίζει ὁριστικῶς τὸν διαγωνισμόν. Ἡ ἑταιρεία διὰ τὰς δαπάνας κατασκευῆς καὶ διὰ τὴν ἀμοιβὴν αὐτῆς λαμβάνει ποσοστὸν 20%. Ἡ ἀποπεράτωσις ὅλων αὐτῶν τῶν προσθηκῶν πρέπει, νὰ ἔχῃ συντελεσθῆ ἐντὸς δύο ἐτῶν. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἀμοιβὴν τῆς ἑταιρείας διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι τὰ ποσοστὰ τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ ἑταιρεία κανονίζονται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἡ ἑταιρεία νὰ ἔχῃ συμφέρον, νὰ κάμῃ οἰκονομίαν εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν, διὰ τὸν λόγον ὅτι τὰ ποσοστὰ τῆς ἀμοιβῆς της τότε αὐξάνονται ἀναλόγως. Εἰς τὴν περίπτωσιν τουτέστιν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ σύνολον τῶν δαπανῶν ἐκμεταλλεύσεως ἀνέρχεται εἰς 70% τῆς εἰσπράξεως τῆς ὑπεραστικῆς συγκοινωνίας, λαμβάνει 12% ἐπὶ τῶν δαπανῶν της· ἐὰν τὰ ποσοστὰ τοῦ συνόλου τῶν δαπανῶν ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων ἐλαττωθῶσι εἰς 69% ἡ ἀμοιβὴ αὐξάνει. Τουτέστιν ἡ ἀμοιβὴ τῆς ἑταιρείας αὐξάνει ἐφ’ ὅσον ἡ δαπάνη τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἐλαττοῦται, οὕτως ὥστε ἐὰν ἡ δαπάνη εἶναι 70% τὰ ποσοστὰ εἶναι 12X70, ἐὰν εἶναι 64 ἡ ἀμοιβὴ γίνεται 18X64. Οὕτως ὥστε ἡ ἑταιρεία ἔχει πάντα λόγον νὰ δημιουργῇ οἰκονομικὴν ἐκμετάλλευσιν διὰ νὰ λαμβάνῃ μεγαλειτέραν ἀμοιβήν. Νομίζω ὅτι κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν δημιουργεῖται ἡ μᾶλλον συμφέρουσα ἐκμετάλλευσις τοῦ ὑπεραστικοῦ δικτύου διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ὅσον ἀφορᾶ δὲ τὰς τιμάς, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ μὴ σᾶς τὰς ἀναφέρω. Πάντως εἶναι ἀσυγκρίτως εὐθηνότεραι τῶν τιμῶν αἱ ὁποῖαι καθωρίζοντο ὑπὸ τῆς συμβάσεως τῆς Δικτατορίας, θὰ τὰς ἴδετε δὲ ἐν λεπτομερείᾳ εἰς τὸ ἄρθρον 7 τῆς συμβάσεως, ὅταν αὕτη ἐκτυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ. Αὐτοὶ εἶναι οἱ σπουδαιότεροι ὅροι τῆς συμβάσεως τὴν ὁποίαν ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐνώπιον ὑμῶν κύριοι βουλευταί. Ἔχομεν τὴν ἐλπίδα καὶ τὴν πεποίθησιν ὅτι τὰ νομοθετικὰ σώματα ἀποβλέποντα εἰς τὸν μέγαν ἐκπολιτιστικὸν σκοπὸν τοῦ ἔργου τούτου καὶ ἐπιθυμοῦντα νὰ συμβάλουν εἰς τὸν τερματισμὸν μιᾶς καταστάσεως ἐκκρεμούσης ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, θὰ θελήσουν νὰ περιβάλωσι διὰ τῆς ψήφου των τὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἰσηγήθην. Διότι μόνον διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς ἦτο δυνατὸν νὰ τερματισθῇ μία κατάστασις ἐκκρεμοῦσα καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν τεσσάρων τελευταίων τούτων ἐτῶν, μὲ ὅλους μὲν τοὺς Ἕλληνας ἀγανακτοῦντας διὰ τὴν ἀφόρητον ταύτην κατάστασιν τῆς τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας, ἀλλὰ χωρὶς νὰ λαμβάνουν τὸ θάρρος νὰ ζητήσουν τὸν τερματισμὸν καθ’ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον τῆς καταστάσεως αὐτῆς. Ἔχομεν ἀκόμη καὶ τὴν πεποίθησιν ὅτι τὰ νομοθετικὰ σώματα θὰ ἀποβλέψουν μετὰ ἰδιαιτέρας ὅλως προσοχῆς καὶ εἰς τοὺς γενικωτέρους λόγους καὶ γενικωτέρους σκοπούς, τοὺς ὁποίους ἡ σύμβασις αὕτη ἔρχεται νὰ ἐξυπηρετήσῃ. Ἔρχεται νὰ τονώσῃ ἢ μᾶλλον ἔρχεται νὰ εὐρύνῃ τὸν κύκλον τῶν οἰκονομικῶν συμφερόντων, τὰ ὁποῖα συνδέουσι τὴν ἡμετέραν Χώραν πρὸς τὴν Γερμανικὴν Ἐπικράτειαν. Εἶμαι δὲ ἀπολύτως βέβαιος ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν καπνοπαραγωγικῶν περιοχῶν ἰδιαιτέρως, θὰ ἀποβλέψουν μετὰ ἰδιαιτέρας προσοχῆς πρὸς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ τούτου. Καὶ τέλος, κύριοι βουλευταί, ἡ παροῦσα σύμβασις ἔρχεται νὰ συσφίξῃ ἔτι μᾶλλον τὰς ἀγαθωτάτας σχέσεις αἱ ὁποῖαι ἐπικρατοῦν μετὰ τῆς μεγάλης Γερμανικῆς Δημοκρατίας, μετὰ τῆς ὁποίας συνέπεσε μὲν νὰ εὑρεθῶμεν ἀντίπαλοι κατὰ τὸ διάστημα τοῦ παγκοσμίου πολέμου, ἀντίπαλοι ὅμως χωρὶς νὰ ὑπάρξωμεν οὐδέποτε ἐχθροί· διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι οὐδέποτε ἀπὸ τὴν καρδίαν τῶν Ἑλλήνων ἔλλειψεν ἡ συμπάθεια καὶ ἡ ἀγάπη καὶ ὁ θαυμασμός, τὸν ὁποῖον ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀγῶνος τῆς ἀνεξαρτησίας, τρέφομεν πρὸς τὸ μεγάλο Γερμανικὸν Ἔθνος.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§95Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω νὰ ταχθῇ προθεσμία 15 ἡμερῶν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν πρὸς ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεώς της. Νομίζω ὅτι ἡ προθεσμία εἶναι ἀρκετὴ διότι πρόκειται περὶ σπουδαίας συμβάσεως. Μετὰ 15 ἡμέρας παρακαλῶ νὰ ἔχῃ δοθῇ ἡ ἔκθεσις, διότι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπιμείνῃ ὅπως ἡ σύμβασις ψηφισθῇ πρὸ τῶν διακοπῶν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν: δέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως;

§97ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τάσσεται προθεσμία 15 ἡμερῶν εἰς τὴν οἰκείαν ἐπιτροπὴν πρὸς ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν μελέτην καὶ τὴν ἐκτέλεσιν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν Θεσσαλίᾳ, Ἠπείρῳ καὶ Κρήτῃ». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Χρηστομᾶνος.

§99Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Τὰ ἔργα τῶν ὁποίων τὴν ἐκτέλεσιν προβλέπει ἡ ὑπὸ συζήτησιν σύμβασις εἶναι πράγματι μέγιστα. Ἡ σημασία αὐτῶν διὰ τὴν κοινωνικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τόπου θὰ εἶναι κολοσσιαία. Λίμναι, τέλματα, ἑλώδεις ἐκτάσεις θὰ ἀποξηρανθοῦν, θὰ ἐξυγιανθοῦν καὶ θὰ ἀποδοθοῦν εἰς τὴν καλλιέργειαν καὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν, ἐνῷ σήμερον ἀποδίδωσι τὴν νόσον καὶ τὸν θάνατον, καὶ πλὴν τούτων καὶ τὰς καταβαλλομένας ἐργασίας, τὰ κεφάλαια καὶ τοὺς κόπους τῶν ἀγροτῶν καταστρέφουν. Οἱ ὑπὸ πρωτογενεῖς οἰκονομικοὺς ὅρους βιοῦντες σήμερον κάτοικοι Θεσσαλίας, Ἠπείρου καὶ Κρήτης θὰ ἐκπολιτισθοῦν, θὰ εὐημερήσουν καὶ συγχρόνως θὰ ἀγαπήσουν τὸν τόπον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἰς τὸ μέλλον θὰ τοὺς τρέφῃ ἀντὶ νὰ τοὺς φονεύῃ ὅπως συμβαίνῃ σήμερον. Καὶ εἰς προηγουμένας Κυβερνήσεις ὀφείλεται μέγιστος ἔπαινος διότι ἐσκέφθησαν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐκτελεσθοῦν τὰ ἔργα ταῦτα καὶ ἐξετέλεσαν μέρος τοὐλάχιστον τῶν ἔργων τούτων. Τὰ ἔργα τοῦ Ἀξιοῦ εἶχον ἤδη ἀρχίσει πρὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς ἀρχῆς ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως καὶ εἶχε προηγηθῆ καὶ συναγωνισμὸς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ Στρυμῶνος, τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς Ἠπείρου. Ἀλλ’ εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος δὲν ἔπαυσε μεριμνῶν περὶ τῆς ἐπιτεύξεως καὶ τῆς πραγματοποιήσεως τῆς σκέψεως αὐτῆς καὶ ὅστις ἀνεῦρε καὶ τὰ ἀπαιτούμενα κεφάλαια, ὀφείλεται πράγματι μέγιστος ἔπαινος. Ὅταν δὲ ἐν τῷ προσεχῇ μέλλοντι ληφθῇ μέριμνα καὶ διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τῶν μικρῶν ἑλῶν καὶ διὰ τὴν διαρρύθμισιν τῆς ροῆς τῶν ὑδάτων τῶν χειμάρρων καὶ ποταμῶν, τότε εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἡ Ἑλλὰς πράγματι θὰ μεταβάλῃ ὄψιν καὶ θὰ εὐημερήσῃ πραγματικῶς. Εἰσηγούμενος πέρυσι τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως τοῦ Στρυμῶνος εἶχον εἴπει, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο ἂν τὸ Κράτος ἐλάμβανεν ἐγκαίρως φροντίδα, ὥστε νὰ γίνῃ ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν μελλουσῶν νὰ ἐξυγιανθῶσι καὶ ἀποκαλυφθῶσι γαιῶν ἐκείνων καὶ καταλλήλως καὶ ἐγκαίρως. Τὸ τοιοῦτον ἔχει μεγάλην οἰκονομικὴν σημασίαν, διότι παρετηρήσαμεν καὶ ἐφέτος, ὁπότε καὶ αἱ καιρικαὶ συνθῆκαι ηὐνόησαν τὴν καλλιτέραν παραγωγὴν καὶ ὅτε προσετέθη καὶ ἡ ἐργασία τῶν ἐγκατασταθέντων προσφύγων, εἴδομεν, ἐπαναλαμβάνω ἀμέσως δυσπραγίαν καὶ ἀπογοήτευσιν τῶν γεωργῶν ὡς ἐκ τῆς μειώσεως τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν, ἥτις δὲν ἦτο τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον ἀποτέλεσμα τῆς ἐλλείψεως μελέτης περὶ τῆς ἐξευρέσεως τῆς ἀγορᾶς τῶν προϊόντων ἐκείνων. Θέλω νὰ σημάνω ἀπὸ τώρα τὸν κίνδυνον, ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποδείξῃ ὅτι τὰ ἔργα ἐκεῖνα δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δώσουν τὰ ἀποτελέσματά των, ἂν ληφθῇ ἀπὸ τώρα φροντὶς περὶ τοῦ πῶς θὰ ἐξυπηρετηθοῦν αἱ γαῖαι ἐκεῖναι, τίνι τρόπῳ θὰ καλλιεργηθοῦν, τίνος εἶδος σπόρος θὰ διατεθῇ διὰ τὴν σπορὰν αὐτῶν καὶ τὰ τοιαῦτα. Βεβαίως αὐτὰ εἶναι ζητήματα τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ ληφθῇ μέριμνα.

§100Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἤθελα νὰ σᾶς δώσω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν: Μετὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου, καθ’ ὃ ἐνεκρίθη ἡ ὑπὸ συζήτησιν σύμβασις, κατηρτίσθη μία ὑποεπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἐκ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Αἰλιανοῦ, τοῦ κ. Μάτσα, καὶ ἂν δὲν ἀπατῶμαι τοῦ κ. Λοπρέστη, διὰ τὴν μελέτην αὐτοῦ τοῦ ζητήματος.

§101Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἀφηγήθη τὸ ἱστορικὸν τῆς παρούσης συμβάσεως. Ἰσχυρίσθη ὅτι ὑπῆρξεν ἠθικὴ ὑποχρέωσις τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ὅπως δώσῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, καθ’ ὅσον ὑπῆρχε πρακτικόν τι τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως τὸ ὁποῖον ὑπεχρέου τὴν Κυβέρνησιν εἰς τοῦτο. Τὸ πρᾶγμα ἔχει ὡς ἑξῆς: Εἶχε προκηρυχθῆ συναγωνισμὸς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων καὶ ἀφοῦ οἱ διάφοροι ἀνάδοχοι ὑπέβαλον τὰ σχέδιά των τὰς αἰτήσεις των καὶ τὰ προγράμματά των ἐν Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ ἀπεφασίσθησαν τὰ ἑξῆς: Τὰ ἔργα τοῦ Στρυμῶνος καὶ τῆς Θεσσαλίας θὰ ἐδίδοντο εἰς τὸν οἶκον Μὸνκς–Οὔλεν καὶ τῆς Foundation, ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῆς Ἐργοληπτικῆς ἑταιρείας εὑρισκομένης, τὰ δὲ τῆς Ἠπείρου καὶ τῶν ἄλλων εἰς τὸν οἶκον Μπούτ. Αὐτὸ τὸ σημείωμα εὑρέθη κατόπιν ἐπὶ τῆς Τραπέζης τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Τὸ ὅτι ὅμως ἦτο τόσον ἀόριστος ἡ ἀπόφασις, ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τοῦ ὅτι δὲν κατεχωρήθη κἂν εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ Συμβουλίου, ἀλλ’ ὡρίσθη ὡς σημείωμα πρὸς τοὺς δημοσιογράφους.

§102Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὡς ἐπίσημον ἀνακοινωθέν.

§103Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἔστω! Κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐκάλεσα ἅμα τῇ ἀναμίξει τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας τὰς τρεῖς συμμετασχούσας τοῦ διαγωνισμοῦ ἑταιρείας καὶ ἐζήτησα ὅπως ὑποβάλουν προτάσεις μᾶλλον συμφερούσας καὶ μᾶλλον συγκεκριμένας, διότι αἱ προτάσεις ἃς εἶχον ὑποβάλει προηγουμένως δὲν ἦσαν πολὺ συγκεκριμέναι. Πράγματι δὲ ὑπέβαλον προτάσεις κατόπιν δὲ ἐπροτίμησα τὴν ἑταιρείαν Μὸνκς–Οὔλεν καὶ διότι ὑπῆρχεν ἡ ἀνειλημμένη αὐτὴ ἠθικὴ ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ διπλωματικόν τι ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ὁπωσδήποτε ὑπεχρέου τὴν Κυβέρνησιν πρὸς τὴν ἑταιρείαν αὐτήν, ἡ ὁποία συγχρόνως ἐχρηματοδοτεῖτο καὶ ἀπὸ τὸ δάνειον τοῦ Σέλιγκμαν. Καὶ εἶπον εἰς αὐτὴν, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν βεβαίως νὰ παρίδω τὴν ἠθικὴν αὐτὴν ὑποχρέωσιν, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι δὲν θὰ παρέβλαπτον οἱ ὅροι τῆς πρὸς αὐτὴν συμβάσεως τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ ἡ πρὸς αὐτὴν σύμβασις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ περιέχῃ ὅρους χειροτέρους ἀπὸ οἱανδήποτε ἄλλην προσφορὰν ἄλλης ἑταιρείας. Πράγματι δὲ ἡ ὑποβαλοῦσα τοὺς καλλιτέρους ὅρους ἦτο ἡ ἑταιρεία Μούτ. Εἶπον λοιπὸν εἰς τὴν ἑταιρείαν Μὸνκς– Οὔλεν, ὅτι δὲν ἦτο φρόνιμον τὸ Κράτος νὰ ὑπογράψῃ συμφωνίαν μετ’ αὐτῆς ὑπὸ ἄλλους ὅρους. Εἶχε λοιπὸν καὶ ἡ ἑταιρεία Μποὺτ συντελέσει εἰς τὴν μείωσιν τῶν ἀρχικῶν τιμῶν τῆς συμβάσεως Στρυμῶνος. Μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως τοῦ Στρυμῶνος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τοῦ κ. Μποὺτ ἐν Εὐρώπῃ, μοῦ εἶχεν ἀποστείλει ἐπιστολὴν διὰ τῆς ὁποίας μοῦ ἔλεγε νὰ προβῶ εἰς σύμβασιν μετὰ τῆς ἑταιρείας Μποὺτ ἡ ὁποία νὰ προβλέπῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν μελετῶν μόνον. Ἡ δ’ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων· θὰ ἐγίνετο ὀψέποτε ἡ Ἑλλὰς ἤθελεν ἀποφασίσῃ νὰ ἐκτελέσῃ αὐτά, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ προετιμᾶτο ἐν συναγωνισμῷ ἐπὶ ἴσοις ὅρους. Ὁ κ. Μποὺτ ὅταν τοῦ ἀνεκοίνωσα τὴν ἐντολὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως μοῦ εἶπεν «ἀσφαλῶς θὰ ἐγένετο παρερμηνεία τις· οὐδέποτε ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῶ τοιοῦτον ὅρον». Τὸ «ὀψέποτε» θὰ τὸ ἀπεδέχετο, οὐδέποτε ὅμως τὸ «ἐπὶ ἴσοις ὅροις» πρὸς ἄλλας ἀνταγωνιζομένας. Διότι αὐτὸ τὸ «ἐπὶ ἴσοις ὅροις» ἦτο κάτι τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῇ, διότι ἐφ’ ὅσον ἐπρόκειτο νὰ συναγωνισθοῦν μεγάλαι καὶ σοβαραὶ ἑταιρεῖαι, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀνεκοινοῦτο πρὸς τὴν ἑταιρείαν Μποὺτ ἡ προσφορὰ αὐτῶν, θὰ ἀπεκλείοντο διότι ἀσφαλῶς θὰ ἐδέχετο ὁ οἶκος Μποὺτ τὴν κατωτέραν ὑπ’ αὐτῶν προσφερθεῖσαν τιμήν. Συνεπῶς οὐδεὶς ὑπῆρχε λόγος νὰ προσέλθουν ὅπως συναγωνισθοῦν, διότι καὶ ἡ ἄλλη ἑταιρεία θὰ εἶχεν ὅρους σοβαροὺς καὶ ἡ ἑταιρεία Μποὺτ θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ δεχθῇ τούτους· ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου θὰ ἐξετίθετο ἡ ἑταιρεία εἰς τὸν κίνδυνον ἐκβιασμοῦ, διότι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσφέρουν μὴ σοβαροὶ συναγωνισταὶ πολὺ μικροτέρας τιμάς, ὁπότε ἡ ἑταιρεία Μποὺτ θὰ ἦτο ἠναγκασμένη νὰ ὑποχωρήσῃ ἢ νὰ προσφέρῃ μικροτέρας τιμὰς ἢ νὰ δώσῃ ἀέρα. Εὗρον λογικὰ τὰ ἐπιχειρήματα καὶ ἐσκέφθην τότε ὅτι τὸ νὰ παραμείνῃ ἡ Θεσσαλία ἡ Ἤπειρος καὶ ἡ Κρήτη χωρὶς καμμίαν πρόβλεψιν ἐξυγιάνσεως αὐτὸ θὰ ἦτο τραγικόν, ἀφοῦ εἶχον προβλέψει μάλιστα ὡς ὑπουργὸς τῇ ἐντολῇ τῆς Κυβερνήσεως βεβαίως, διὰ τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα καὶ συνεπῶς ἐσκέφθην τὸ τὶ ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ κανείς, ὥστε χωρὶς νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ τὸ Κράτος διόλου, νὰ δυνηθῇ νὰ προβῇ ὄχι μόνον εἰς τὴν μελέτην, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Ἐσκέφθην ὅθεν τὸ ἑξῆς: ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐμελέτα τὸ σύνολον τῶν ἔργων ἐξετέλει ὅμως ἐκ τοῦ συνόλου τῶν ἔργων μόνον ἐκεῖνο ἢ τὰ τμήματα ἑνὸς ἔργου, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι παραγωγικά, δηλαδὴ ἐτέλη ἐκεῖνα τὰ τμήματα τινὸς τὰ ὁποῖα διὰ μικρᾶς σχετικῆς δαπάνης θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προκαλέσουν τὴν ἐξυγίανσιν καὶ τὴν ἀποκάλυψιν μεγάλων ἐκτάσεων, αἱ ὁποῖαι πωλούμεναι ἢ φορολογούμεναι, ἀναλόγως τοῦ βαθμοῦ τῆς ὠφελείας αὐτῶν, ν’ ἀποδίδουν εἴτε ἁπλῶς εἴτε καὶ πολλαπλῶς ἀκόμη τὸ τίμημα τὸ καταβληθὲν διὰ τὴν ἐξυγίανσίν των, θὰ ἐπετυγχάνετο τότε τὸ ποθούμενον. Ἔκαμα τὴν πρότασιν αὐτὴν καὶ ἡ ἑταιρεία ἀπεδέχθη τοῦτο Ἐκτὸς τούτου ἀπεδέχθη νὰ ἐκτελέσῃ κατὰ βούλησιν καὶ κρίσιν, μὴ ἐπιδεχομένην οὐδεμίαν διαιτητικὴν ἀμφισβήτησιν, οἱαδήποτε ἔργα ἤθελεν προτιμήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Αὐτὸ δὲ διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, καὶ θὰ ἤθελον νὰ προσέξῃ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, διότι ἐὰν ἤθελεν ἐκτελεσθῇ ὁλόκληρος ἡ προβλεπομένη ἐξυγίανσις ὅλης τῆς πεδιάδος τῆς Θεσσαλίας, ἡ προβλεπομένη δαπάνη θὰ ἦτο 4–6,000,000 λιρῶν. Ἡ ἀξία ὅμως τῶν γαιῶν σήμερον ἐν Θεσσαλίᾳ, μὲ τὴν ἐκτελουμένην ἀτελεστάτην καλλιέργειαν δὲν εἶναι τοιαύτη ὥστε νὰ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸ τίμημα αὐτὸ τῶν ἔργων. Πότε θὰ ἠμποροῦσε νὰ πληρώσῃ ἡ Θεσσαλικὴ γῆ τὴν ἀξίαν τῶν ἔργων; Ὅταν ἡ καλλιέργεια αὐτῆς ἤθελεν ἀποβῆ ἐντατική, ὅταν ὁ γεωργὸς ἐν Θεσσαλίᾳ δὲν σπαίρνει μόνον σῖτον ἢ κριθήν, ἢ δὲν καρποῦται μόνον τὰ φυσικὰ λειβάδια. Μόνον ὅταν γίνῃ πραγματικῶς ἐντατικὴ καλλιέργεια, τότε ἀσφαλῶς κάθε στρέμμα θὰ ἀποδώσῃ 2–3 χιλιάδας δραχμὰς ἐτησίως, τότε μόνον ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἐκτελεσθοῦν τὰ ἔργα τῆς Θεσσαλίας ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῶν. Διὰ τὴν σήμερον ἀρκεῖ νὰ κάμῃ τις τὴν γενικὴν μελέτην καὶ ἐκ τῆς γενικῆς μελέτης νὰ ἐκτελέσῃ τὸ Κράτος ἐκεῖνα τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα συμφέρει νὰ ἐκτελέσῃ. Ἔπειτα ἐσκέφθην ὅτι αὐτὸ τὸ «οὐδέποτε» δὲν εἶναι ἀδιάφορον, ὅτι εἶναι κάτι ὅρος βαρὺς καὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ διὰ τὸν ἀνάδοχον. Ἐσκέφθην νὰ ἔθετα ὡρισμένον τι ὅριον τῆς ἐξακολουθήσεως τῆς ἀμοιβαίας ταύτης ὑποχρεώσεως. Ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐπὶ 5–6 ἔτη θὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Ἑλλὰς μὲ τὰ μεγάλα ἔργα τοῦ Ἀξιοῦ καὶ τοῦ Στρυμῶνος, ὅτι ἐπὶ 6–8 ἔτη αἱ δαπάναι διὰ τὰ ἔργα ταῦτα θὰ εἶναι τόσον μεγάλαι καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τόσον πολὺ βεβαρυμένος, καὶ ὅτι τὰ μεγάλα ἐκσκαπτικὰ μηχανήματα τῶν ὁποίων ἕκαστον στοιχίζει πλέον τοῦ ἑκατομμυρίου θὰ εἶναι κατειλημμένα καὶ ἀπησχολημένα εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα. Ἐνῷ μετὰ 6 ἔτη αὐτὰ θὰ ἐλευθερωθοῦν καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μετακομισθοῦν εἰς τὴν Θεσσαλίαν, τὴν Ἤπειρον καὶ τὴν Κρήτην ἵνα ἐκτελέσουν τὰς ἐκεῖ ἐργασίας, καὶ ἑπομένως ἡ τιμὴ τοῦ συνόλου τῶν δαπανῶν θὰ εἶναι πολὺ μικροτέρα παρὰ ἐὰν προμηθευθῶμεν νέα· καὶ ὄχι μόνον τὰ ἔξοδα τῆς κατασκευῆς τῶν ἔργων τούτων θ’ ἀποβοῦν πολὺ μικρότερα, ἀφοῦ θὰ ἔχωμεν ἤδη τὰ μηχανήματα ἀγορασμένα, ἀλλὰ καὶ τὸ ποσοστὸν τοῦ ἀναδόχου θὰ εἶναι πολὺ μικρότερον, ἀφοῦ ὑπολογίζονται εἰς ποσοστὰ ἐπὶ τῶν δαπανῶν. Καὶ συνεπῶς ἐσκέφθην, ὅτι ἀφ’ οὗ ἐπὶ 6 ἔτη θ’ ἀπασχοληθῶμεν μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ Ἀξιοῦ καὶ τοῦ Στρυμῶνος, δὲν θὰ ἦτο πολὺ βαρεῖα δέσμευσις ἐὰν ἐπὶ 4 εἰσέτι ἔτη ἐδεσμευόμεθα πρὸς τὸν οἶκον Μποὺτ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων Θεσσαλίας κλπ. Πάντως ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τὸ Κράτος νὰ τὰ ἐκτελέσῃ καὶ πρὸ τῆς λήξεως τῆς χρονικῆς ταύτης περιόδου τῶν 8–10 ἐτῶν. Ἐὰν δὲ δὲν ἐκτελεσθοῦν ἐντὸς 8 ἐτῶν τὰ ἔργα ταῦτα νὰ εἶναι διαλελυμένη ἡ σύμβασις. Ὁ ἀνάδοχος ἐπέμενε νὰ δεσμευθῶμεν διὰ 13 ἔτη, τὸ ὁποῖον βλέπω ὅτι καὶ ἐπέτυχεν. Ἡ ἐλαστικότης λοιπὸν τὴν ὁποίαν θὰ ἀπέκτα ἡ σύμβασις δυνάμει τοῦ ὅρου τούτου τῆς ἐκτελέσεως μεμονωμένου ἔργου ἢ καὶ τμήματος μόνον, ἔργου δυναμένου νὰ ἐκτελεσθῇ αὐτοτελῶς, παραγωγικοῦ προνομίου ὡς τοιούτου κατ’ ἀπόλυτον δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν σχετικὴν περιωρισμένην δεκαετῆ δέσμευσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἐλαστικότης αὕτη μοῦ ἐφάνει ὅτι ἀποτελεῖ πρωτοτυπίαν χρήσιμον διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν μᾶλλον ἐπειγόντων Θεσσαλικῶν ἔργων. Ἄλλο ζήτημα ἦτο ἡ πικρὰ πεῖρα τὴν ὁποίαν ἀπεκομίσαμεν ἀπὸ τὰς διεθνεῖς διαιτησίας εἰς τὰς ὁποίας ἀναγκαστικῶς ὑποβαλλόμεθα δυνάμει τῶν συμβάσεων τῆς Πάουερ, τῆς Οὔλεν, τῆς ἑταιρείας διανομῆς ὑδάτων Ἀθηνῶν, τῆς συμβάσεως τῶν σιδηροδρόμων Καλαμπάκας, τῆς συμβάσεως τῶν ὑδάτων Θεσσαλονίκης κλπ., αἱ ὁποῖαι κάθε λίγο μᾶς ἀναγκάζουν νὰ δαπανῶμεν ἑκατοντάδας χιλιάδων δραχμῶν διὰ τὴν μετάβασιν τῶν ὑπαλλήλων, ἀντιπροσώπων τοῦ Κράτους, εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ ὑποστῶμεν τὴν διαιτησίαν. Καὶ ἔθεσα ὡς ὅρον ἀπαράβατον τότε ὅτι ἡ διαιτησία θὰ εἶναι διαιτησία Ἑλληνικὴ καὶ ὅτι ἡ ἐπιδιαιτησία θὰ εἶναι εἰς τὰς χεῖρας τοῦ προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὅστις θὰ ἠμπορῇ νὰ ἐκλέξῃ καὶ ἕτερον πρόσωπον ὡς ἐπιδιαιτητὴν μεταξὺ ὑπηκόων οὐδετέρων, δηλαδὴ οὔτε Ἑλλήνων οὔτε Ἄγγλων, ἀλλ’ ὄχι ὑποχρεωτικῶς διαμενόντων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ δυναμένων νὰ διαμείνωσι εἰς τὸ ἐσωτερικόν, φθάνει μόνον νὰ μὴ εἶναι λίαν ἀπησχολημένοι ἢ καὶ συμβεβλημένοι μετὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Τρίτον ζήτημα τὸ ὁποῖον μὲ ἀπησχόλησε πολὺ εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ποσοστῶν. Ἡ ἑταιρεία Μποὺτ εἶχε ζητήσει ὡς ποσοστὸν κέρδους καὶ γενικῶν ἐξόδων 21.63%. Τώρα βλέπω ὅτι ἐμειώθη τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς 19% μόνον καὶ διὰ τοῦτο συγχαίρω τὸν κ. ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος κατώρθωσε τὴν μείωσιν τῶν ποσοστῶν τούτων. Ἀλλὰ εἰς τὰ ποσοστὰ τὰ ὁποῖα ἐζήτει κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἐποχὴν περιελαμβάνετο καὶ ἡ δαπάνη τῶν μελετῶν. Ἂν δὲ ὑπολογίσωμεν εἰς 2% τὰ διὰ τὴν μελέτην ποσοστά, τότε ἀνέρχεται τὸ ὅλον ποσοστὸν ἀπὸ 19 εἰς 21.

§104Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν τὸ καταλαβαίνω αὐτό. Τὶ ἐννοεῖτε;

§105Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ὅτι τὸ 19 αὐτὸ αὐξάνεται καὶ γίνεται 21.

§106Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἑπομένως σεῖς λέγετε ὅτι εἰς τὸ 21,63 συμπεριλαμβάνονται καὶ αἱ μελέται; Ὄχι, οὐδόλως. Ἰδοὺ τὸ κείμενον.

§107Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ὄχι, τὸ ἀντίτιμον τῶν μελετῶν τῆς Θεσσαλίας ἦτο μηδέν.

§108Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὄχι. Τὸ ἐπροτείνατε σεῖς, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐδέχθη ἐκεῖνος. Ἐπὶ πλέον καταβάλλετε 2% διὰ τὴν Ἤπειρον, πλὴν τῶν γενικῶν ἐξόδων, 1½ διὰ τὴν Κρήτην καὶ ⅕ διὰ τὴν Θεσσαλίαν.

§109Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Εἰς τὰ 21.63% συμπεριλαμβάνεται καὶ ἡ ἀποζημίωσις τῶν μελετῶν ὅπως καὶ διὰ τὸν Στρυμῶνα.

§110Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὄχι, ὄχι. Εἰς τήν μελέτην καὶ τῆς Φαουντέσιον καὶ τοῦ Στρυμῶνος κατεβάλαμε τὰ ἔξοδα τῶν μελετῶν ὡς ἀξίαν ἔργων, ὡς ποσοστὰ γενικῶν ἐξόδων ὡς ἐργολαβικὸν κέρδος 81,83. Εἶναι δὲ πραγματικὰ αὐτά· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθοῦν.

§111Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Μόνον διὰ τὰς μελέτας τῆς Θεσσαλίας ἐζήτει τὸ ⅕. Καὶ ἐκεῖ ἔχω νὰ σᾶς παρατηρήσω, ὅτι τὸ ⅕ αὐτὸ δὲν εἶναι τὸ 0.50 ἀλλὰ εἶναι 0,20 ἡ δὲ διαφορὰ διὰ τὸ ὅλον ἔργον εἶναι περίπου 3 ἑκατομμύρια.

§112Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ναί, ἀλλ’ ἀφοῦ τοὺς πληρώνετε πλὴν τούτου καὶ τὰ ἔξοδά των διατὶ δὲν τὰ ὑπολογίζετε;

§113Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν συζητῶ τὸ παλαιὸν σχέδιον, ἔρχομαι εἰς τὸ ἰδικόν σας. Σεῖς λέγετε ὅτι τοὺς δίδετε τὸ ⅕.

§114Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν τοὺς δίδω τὸ ⅕.

§115Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ναὶ ἀλλὰ ὑπάρχει συγκατάθεσις αὐτοῦ δεχομένου τό ⅕%.

§116Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὸ ⅕ ἐν ᾗ περιπτώσει τοὺς πληρώσωμεν τὰ ἔξοδα τῶν μελετῶν.

§117Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ὄχι.

§118Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐδῶ εἶναι τὰ κείμενα τὰ ὁποῖα εἶναι σαφῆ, τοῦτο δὲ ἐτέθη καὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ. Παραμένει ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ὑπῆρχον εὐνοϊκώτερα ποσοστὰ τὰ ὁποῖα ἐγὼ ηὔξησα;

§119Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ὄχι. Τοὐναντίον ἐγὼ σᾶς ὑπέβαλον τὰ συγχαρητήριά μου ὅτι κατεβιβάσατε τὰ ποσοστὰ τοῦ ἀναδόχου.

§120Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας)...

§121Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἀλλὰ 19% σὺν 2% φθάνουν τὰ 21%, κ. ὑπουργέ.

§122Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Καὶ εἰς τὸ Στρυμῶνα σᾶς λέγω ὅτι 21+3 κάνουν 24. Σᾶς τὸ ἀπέδειξα ὅτι αἱ μελέται κοστίζουν ἀναμφισβητήτως 3%. Εἶναι ἀναμφισβήτητον αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§123Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἐκεῖ εὑρίσκοντο τὰ πράγματα ὅτε προτοῦ ἐγκαταλείψω τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἀπέστειλα τὴν σύμβασιν πρὸς μελέτην εἰς τὸ συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων σχεδὸν πλήρη μὲ τὴν παράκλησιν εἰ δυνατόν, νὰ τὴν ἐξετάσῃ τοῦτο, διότι περισσότερον δὲν ἠδυνάμην νὰ προχωρήσω. Τὰς λεπτομερείας καὶ τὴν τεχνικὴν ἐπεξεργασίαν ἔπρεπε νὰ τὰς κάμῃ τὸ συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων. Ἔγραψα δὲ πρὸς αὐτό τὴν 12 Φεβρουαρίου 1929 ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μειωθῇ, εἰ δυνατόν, τὸ ποσὸν τὸ διὰ τὰς μελέτας, νὰ μειωθῇ τὸ ποσὸν τῆς προκαταβολῆς, ὥστε αὕτη νὰ μὴ εἶναι μεγαλειτέρα τῆς ἐγγυήσεως τοῦ ἀναδόχου, νὰ μειωθῇ ἐπίσης τὸ ποσοστὸν τῶν 2% διὰ τὰ ἔργα Ἠπείρου καὶ τὸ 1½% διὰ τὰ ἔργα Κρήτης. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν εἶχεν ὑποσχεθῆ εἰς ἐμὲ ὅτι θὰ ἐζήτη 1½ διὰ τὰ ἔργα τῆς Κρήτης.

§124Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). 1½ σὺν τοῖς ἐξόδοις.

§125Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Καὶ τρίτον νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει πλειότερον τὰ συμφέροντα τῶν ἐντοπίων ἐργολάβων. Κατόπιν ἐγὼ ἀπεχώρησα τοῦ ὑπουργείου. Ὡς ἐπληροφορήθην, τὸ συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων ἀπέρριψε τὴν σύμβασιν ἐκείνην, ἐνέκρινεν ὅμως τὴν ἐκτέλεσιν τῶν μελετῶν στηριχθὲν ἐπὶ τῆς πρώτης, τῆς ἀρχικῆς ἐντολῆς τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπέρριψε δηλαδὴ καὶ τὸ ἐνδεχόμενον τῆς τμηματικῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ἔστω καὶ ἐὰν ὅπως εἶπον, θὰ ἐκρίνετο αὕτη κατ’ ἀπόλυτον δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως μὴ ἐπιδεχόμενον οὐδεμίαν ἀμφισβήτησιν καὶ θὰ ἐδίδετο 10ετὴς δυνατότης τῆς ἐξακολουθήσεως τῆς συμβάσεως. Ἄς ἐξετάσω ἤδη ζητήματά τινα τῆς παρούσης συμβάσεως. Καὶ πρῶτον τὸ ζήτημα τῶν μηχανημάτων. Ἤκουσα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Καστορίας ὅτι τὰ μηχανήματα δὲν ἔπρεπε νὰ δοθοῦν ὅπως ἐδόθησαν. Νομίζω τοὐναντίον ὅτι καλῶς ἐδόθησαν τὰ μηχανήματα καὶ καλῶς ἔχει ἡ σύμβασις ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ. Τὰ μηχανήματα διὰ τὰ ὁποῖα ὁ κ. συνάδελφος νομίζει ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ λάβῃ ποσοστὰ ἡ ἑταιρεία, ἀφοῦ ἀνήκουν εἰς τὸ Κράτος, ἰσοδυναμεῖ, πρὸς ἀριθμὸν προσληφθέντων ἐργατῶν. Ὅταν λοιπὸν ἡ ἑταιρεία δικαιοῦται νὰ λάβῃ ἐπὶ τῶν καταβαλλομένων ἡμερομισθίων ποσοστά, πόσῳ μᾶλλον δὲν θὰ δικαιοῦται νὰ λάβῃ ποσοστὰ ἐπὶ τῶν μηχανημάτων τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἀθροισμένη δύναμις ἐργατῶν ἡ ὁποία χρήζει ἐπιβλέψεως, ἐπιτηρήσεως, συντηρήσεως καὶ εὐθύνης ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας; Ἐπειδὴ δὲ τὰ μηχανήματα θὰ προσφερθῶσι μεταχειρισμένα πρὸς τὸν Ἀνάδοχον, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ προέλθουν ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ Στρυμῶνος, ἡ μείωσις τῆς τιμῆς αὐτῶν θὰ ἐπιφέρῃ καὶ μείωσιν τῶν ποσοστῶν τῆς ἑταιρείας. Καὶ νομίζω ὅτι ἐὰν τὰ παραδώσωμεν εἰς τὸν Ἀνάδοχον, ὅπως προβλέπει ἡ σύμβασις, ἀλλὰ προμηθευθῶμεν τοιαῦτα δι’ ἐνοικιάσεως, εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα ποσοστῶν θὰ καταλήξωμεν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς Ἑλληνικὰς ἑταιρείας, δὲν εἶδα εἰς τὴν σύμβασιν ἀναγραφόμενον ὅτι δίδονται τὰ 40% τοῦ ὅλου ἔργου εἰς ταύτας.

§126Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Παρέχω τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι ἔχει γίνει ἤδη.

§127Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Πολὺ καλά, ἀλλ’ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω ὅτι βεβαίως εἶναι ὀρθόν, ἵνα, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐνισχύσῃ χρηματικῶς καὶ δαπανᾷ διὰ τὴν ὑποστήριξιν τῆς βιομηχανίας, νὰ θυσιάσῃ καί τι διὰ τὴν ἐνδυνάμωσιν τῶν τεχνικῶν ἑταιρειῶν τῆς Ἑλλάδος, αἱ ὁποῖαι ἐντὸς βραχέος θὰ εἶναι αἱ διάδοχοι τῶν ξενικῶν τεχνικῶν ἑταιρειῶν. Οὕτως ἐλπίζει ὅτι τὰ λοιπὰ τεχνικὰ ἔργα τῆς Ἑλλάδος θὰ γίνουν διὰ χειρῶν Ἑλληνικῶν. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ καταστήσω ἐπὶ τοῦ ἑξῆς προσεκτικὸν τὸν κ. ὑπουργόν. Φρονῶ ὅτι δὲν ἀποτελεῖ ἡ ὑπὲρ τῶν Ἑλληνικῶν τεχνικῶν ἑταιρειῶν πρόνοια οἰκονομίαν, ἀλλὰ οὐσιαστικὴν μείζονα δαπάνην. Καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μὲ προσέξῃ. Ὑποθέσατε ὅτι ἔχετε νὰ ἐκτελέσετε ἔργον τι ἀξίας 1.000.000. Ἡ ὑπηρεσία γνωρίζει ὅτι διὰ τὸ ἔργον τοῦτο θὰ δαπανήσῃ ὁ ἀνάδοχος ἓν ἑκατομμύριον καὶ ἐπὶ τοῦ ἑκατομμυρίου τούτου θὰ λάβῃ καὶ 19% ὡς ποσοστὰ γενικῶν ἐξόδων κέρδος, ἤτοι 1.190.000 δραχ. Ἐὰν τὸ ἐκτελέσωμεν ὑπεργολαβικῶς, ὅπως προβλέπῃ ἡ σύμβασις τοῦ Στρυμῶνος, τὶ θὰ συμβῇ; Θὰ μειοδοτήσουν ἴσως 2–3 ἐργολάβοι δι’ αὐτὸ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον θὰ ἀπαιτῇ δαπάνην ἑνὸς ἑκατομμυρίου καὶ ὁ εἷς θὰ προσφέρῃ 1.000.000, ὁ δεύτερος 900.000 καὶ ὁ ἄλλος 800 χιλιάδες. Συνεπῶς θὰ πληρώσῃ τὸ Κράτος 800.000 διὰ τὸ ἔργον, καὶ μόνον ἐπὶ τῶν 800.000 δραχμῶν τούτων θὰ ὑπολογισθῇ τὸ 19% εἰς τὸν ἀνάδοχον. Συνεπῶς θὰ ἔχῃ οἰκονομίαν τὸ δημόσιον. Διότι ἐν ὅλῳ θὰ δαπανηθοῦν 952.000 δραχ. ἀντί 1.190.000 διὰ τὸ αὐτὸ ἔργον. Συνεπῶς δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ, ὅτι ὅπως εἶχεν ὑποστηρίξει ὁ πρόεδρος τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, τὸ Κράτος θὰ πληρώσῃ πλειότερα διὰ τῶν ὑπεργολαβιῶν. Φρονῶ συνεπῶς, ὅτι ἐπὶ ἔργου ἑνὸς ἑκατομμυρίου εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ζημία 120.000 δηλαδὴ 10% ἀκόμη ἐπὶ τῶν 19%. Ἐὰν τώρα ὑπολογίσησε εἰς 6.000.000 λίρες τὴν ἀξίαν τοῦ συνόλου τοῦ ἔργου καὶ ὑπολογίσητε τὸ ποσοστὸν τῶν 40%, ὅπερ θὰ δοθῇ εἰς τὰς Ἑλληνικὰς ὑπεργολαβίας, θὰ εὕρετε ὅτι θὰ δαπανήσωμεν 107.000.000 δρ. περισσοτέρας παρὰ διὰ τῆς μεθόδου τῆς προβλεπομένης διὰ τῆς συμβάσεως τοῦ Στρυμῶνος.

§128Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὶ μᾶς κάνει νὰ τὰ δώσωμεν καὶ τὰ 40% ὑπεργολαβικῶς; ποὺ ὑπάρχει τὸ κώλυμα;

§129Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Οὐδὲν κώλυμα. Ἀλλὰ τότε αἱ ἑταιρεῖαι δὲν θὰ εἶναι ἰσότιμοι μὲ τὸν ἀνάδοχον.

§130Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Διατί; Ὁ γενικὸς ἐργολάβος κ. Μποὺτ ἔχει γενικὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν αἱ συμβαλλόμεναι ἑταιρεῖαι τῶν 40%, καὶ συνεπῶς δίκαιον εἶναι νὰ κρατῇ ὡρισμένα ποσοστὰ διότι σύμφωνα μὲ τὴν σύμβασιν τὴν εὐθύνην τὴν φέρει ὁ Μποὺτ καὶ ὄχι αἱ ἑταιρεία τῶν 40%, διότι ἡμεῖς δὲν τὰ ἀναγνωρίζομεν διὰ τῆς συμβάσεως.

§131Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἀπὸ τῆς συμβάσεως δὲν φαίνεται ἀπολύτως νὰ ἔχῃ τὴν εὐθύνην ὁ Μπούτ.

§132Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὁπωσδήποτε, ἵνα μὴ σᾶς ἐγείρωνται ἀνησυχίαι, αἱ συμβάσεις τὰς ὁποίας καὶ ἐγὼ ἐνέκρινα προκαταβολικῶς συμπεριλαμβάνουν τὸν ὅρον ὅτι τὴν εὐθύνην ἔναντι τοῦ δημοσίου φέρει ὁ Μπούτ.

§133Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Καὶ τὰς ἐργασίας ἀκόμη τοῦ Μποὺτ τὰς ἐποπτεύουν Ἕλληνες μηχανικοί, οἵτινες μάλιστα δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἀνεκάλυψαν πολλὰ λάθη εἰς τὰς μελέτας τῶν ξένων. Καὶ οἱ ξένοι, ὅπως γνωρίζετε, μὲ Ἕλληνας μηχανικοὺς ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐργάζονται. Ἡ ἑταιρεία Μὸνκς Οὖλεν ἔχει εἰς τὰς ἐργασίας Ἕλληνας μηχανικούς. Διὰ τῶν λεχθέντων μου ἰσχυρίζομαι ὅτι δὲν γίνεται οὐδεμία οἰκονομία.

§134Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τοὐναντίον, τεραστία γίνεται οἰκονομία. Τὸ ἄρθ. 13 περὶ ὑπεργολαβιῶν ἐφαρμόζεται καὶ εἰς Ἕλληνας ἐργολάβους.

§135Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν ξέρω πῶς διατυποῦται εἰς τὴν τροπολογίαν σας.

§136Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὴν ἔχω ἐδῶ. (ἀναγινώσκει).....

§137Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Συνεπῶς οὐδεμίαν εὐθύνην ἔχει ὁ οἶκος Μπούτ.

§138Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὴν εὐθύνην τὴν φέρνει ὁ Μποὺτ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συμβολαίων.

§139Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐφ’ ὅσον παρέχεται ἡ ἔγκρισις τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας, κάλλιστα μπορεῖ νὰ δοθῇ ὑπὸ τὸν ὅρον αὐτόν.

§140Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ δὲν διαφαίνεται ὅτι τὴν εὐθύνην ἔχει ὁ οἶκος Μπούτ. Τοὐναντίον, οἱ ὑπεργολάβοι συμμερίζονται τῆς εὐθύνης τοῦ Μπούτ.

§141Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς δίδεται ἡ πληροφορία, ὅτι αἱ ὑπεργολαβικαὶ συμβάσεις γεννῶνται μὲ τὴν εὐθύνην τοῦ Μπούτ.

§142Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὅ,τι λέγει τὸ ἄρθρον 13 θὰ ἐφαρμοσθῇ δι’ ὅλας τὰς ἐργολαβίας κατὰ συνέπειαν δὲν ἰσχύει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε, ὅτι ἀντὶ 1.000.000 θὰ πᾶνε 800.000.

§143Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Αὐτοὶ θὰ ἀναλάβουν τὸ ἔργον των ὅπως τὸ πέρνει καὶ ὁ Μπούτ, ἤτοι μὲ τὸ σύστημα τὸ ἀπολογιστικόν.

§144Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας θὰ ἐφαρμόσῃ τὸ ἄρθρον 13.

§145Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Τότε θὰ γίνῃ ὑπερεργολαβία τῆς ὑπερεργολαβίας. Διότι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐργοληπτική τις ἑταιρεία θ’ ἀναλάβῃ τμῆμα τι μὲ τὸ ἀπολογιστικὸν σύστημα καὶ θὰ ἀναθέσῃ τμήματά τινα τούτου ὑπεργολαβικῶς εἰς ἑτέρους ἐργολήπτας διὰ συναγωνισμοῦ, θὰ ἔχωμεν ὑπεργολαβίαν τῆς ὑπεργολαβίας. Τοῦτο δὲ ἔχει σημασίαν διότι ὅλα τὰ βάρη θὰ ξεσπάσουν εἰς τὴν ράχην τοῦ ἐργάτου, διότι ὅλοι οἱ διάμεσοι οὗτοι ἐργολῆπται θὰ θελήσουν νὰ κερδίσουν ἐπὶ τοῦ ἡμερομισθίου τοῦ ἐργάτου.

§146Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Προκειμένου περὶ ἐργολαβιῶν, ξέρετε ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐν μέρει μόνον ἐφαρμοσθοῦν, διὰ τὸν λόγον ὅτι, εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν μηχανημάτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χωρήσῃ ἡ ἐργολαβία.

§147Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Αὐτὸ ἤθελον ἐπίσης νὰ εἴπω, ὅτι ἐφ’ ὅσον λέγετε ὅτι οἱ ἑλληνικοὶ οὗτοι ἐργοληπτικοὶ ὀργανισμοὶ θὰ εἶναι, οὐχὶ ὑπεργολάβοι, ἀλλ’ ὑποκατάστατοι τοῦ ἀναδόχου, θὰ σᾶς ζητήσουν καὶ αὐτοὶ μηχανήματα καὶ κατὰ συνέπειαν, ἐὰν εἶναι ἓξ αἱ ἑταιρεῖαι αὐταί, θὰ ζητήσουν δι’ ἓξ τμήματα τῶν ἔργων ἀνάλογα μηχανήματα· θὰ ἔχωμεν λοιπὸν πολὺ μεγαλειτέρας δαπάνας. Ἐνῷ τοὐναντίον ἐὰν ἀνελάμβανον μέρος τοῦ ἔργου ὑπεργολαβικῶς θὰ εἴχωμεν μικροτέρας δαπάνας.

§148Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Θὰ ζητήσῃ μόνον ὁ Μποὺτ μηχανήματα, οἱ δὲ ὑπεργολάβοι οὐδεμίαν σχέσιν θὰ ἔχουν μὲ τὸν ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας.

§149Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἀλλὰ ὑποκαθίσταται ὁ Μποὺτ ἀπὸ τὰς ἑταιρείας.

§150Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν ἔχουν οὐδεμίαν σχέσιν αὐταὶ μὲ τὸν ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας.

§151Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν θέλω νὰ σᾶς κάμω πολεμικήν, ἀλλὰ σᾶς κάμνω προσεκτικόν, διότι νομίζω ὅτι, ὅπως ἔχετε διατυπώσει τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐπιτρέπεται ἡ αἴτησις μηχανημάτων παρ’ ὅλων.

§152Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἔγκρισις ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας.

§153Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν δύναται νὰ μεταβάλῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως.

§154Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δύναται ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ εἴπῃ, «ὅτι παρέχω τὴν ἔγκρισίν μου εἰς τὴν ἑταιρείαν ὑπὸ τὸν ὅρον αὐτὸν» χωρὶς νὰ μεταβάλῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως.

§155Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Τὴν στιγμὴν ποὺ λέγετε ὑποκαθίσταται, εἶναι ἀδύνατος ἡ μεταβολὴ τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως.

§156Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν ἐγκρίνω ὑπὸ τοιούτους ὅρους τὴν ὑποκατάστασιν, ὅπως δὲν ἐνέκρινα καμμίαν.

§157Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν ἔλθῃ μία ἑταιρεία καὶ τοῦ εἴπῃ ὅτι εἶναι ὑποκατάστατος τοῦ Μπούτ, ὁ ὑπουργὸς θὰ τῆς εἴπῃ ὅτι δὲν τὸ ἐγκρίνει.

§158Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν καὶ ἄλλο τι νὰ εἴπω. Εἶναι τόσα τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα τώρα τελευταίως, μετὰ τὴν προσθήκην μάλιστα εἰς τὸν κατάλογον τῶν ἐκτελεστέων ἔργων τοῦ Βοιωτικοῦ Κηφισσοῦ, θὰ γίνουν, ὥστε θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ Ἑλληνικαὶ ἑταιρεῖαι, ἐνισχυόμεναι ὑπὸ τοῦ Κράτους, νὰ ἐκτελέσουν ταῦτα ἀπ’ εὐθείας, κατόπιν μελέτης γενησομένης ἀπὸ εἰδικὸν διεθνοῦς φήμης. Διατὶ νὰ εἶναι ὁ προστάτης πασῶν τῶν Ἑλληνικῶν ἑταιρειῶν καὶ ὁ ἐκτελεστὴς ὅλων τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων τῆς Ἑλλάδος ὁ Μποὺτ ἢ ἄλλος τις ξένος! Διατὶ νὰ εἶναι τόση μεγάλη ἡ δικαιοδοσία ἡ διδομένη εἰς ἕνα ξένον οἶκον καὶ νὰ μὴ διαφυλάξῃ ἑαυτῷ τὸ Κράτος τὸ δικαίωμα νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα κατόπιν διαγωνισμοῦ καὶ οὐχὶ μὲ ὡρισμένας ἑταιρείας; Σοβαρωτάτη ἐπίσης εἶναι ἡ παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὅπως προϋπολογισθῇ τὸ μέγιστον ποσὸν τῆς ἀπαιτουμένης δι’ ἓν ἕκαστον τῶν ἔργων δαπάνης, ἐφ’ οὗ θὰ δικαιοῦται γενικῶν ἐξόδων καὶ κέρδους ὁ ἀνάδοχος, πέραν δὲ τοῦ ὁποίου θὰ καταβάλλωνται εἰς αὐτὸν ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον τὰ ποσοστὰ τῶν γενικῶν του ἐξόδων, ἄνευ ὅμως οὐδεμιᾶς προσθέτου ἀμοιβῆς ἢ κέρδους. Ἐν πάσῃ περιπτώσει μετὰ τὴν σύμβασιν τοῦ Στρυμῶνος τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν δυνάμει τῆς συμβάσεως ταύτης εἶναι τοιαύτης σημασίας, ὥστε ἡ Θεσσαλία, ἡ Ἤπειρος καὶ ἡ Κρήτη, ὡς καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν ρύθμισιν τῆς κοίτης τοῦ Κηφισσοῦ πρέπει νὰ πανηγυρίζουν. Ὁμολογῶ, ὅτι ἡ πρωτόβουλος σκέψις τὴν ὁποίαν εἶχον περὶ τῆς μερικῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, βασιζομένη ἐπὶ τῆς παραγωγικότητος αὐτῶν ἐγένετο ἀποδεκτὴ ἐν τέλει ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ ἐνεκρίθη παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος.

§160Π. ΦΛΩΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα, διότι προχθὲς ἠκούσθη φωνὴ συναδέλφων λέγουσα, ὅτι ἡ Ἤπειρος δὲν ἔχει ἀνάγκην ἀποξηραντικῶν ἔργων.

§161Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Ἐλέχθη μόνον, ὅτι τὰ ἔργα τῆς Ἠπείρου εἶναι ἥσσονος ἀξίας τῶν Θεσσαλικῶν ἔργων.

§162Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον, κ. συνάδελφε, ἡ Ἤπειρος δὲν ἔχει παρὰ κατσάβραχα, οἱ μόνοι δὲ αὐτῆς κάμποι εἶναι κεκαλυμμένοι ἀπὸ ἕλη καὶ διὰ τοῦτο ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην τῶν ἔργων, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὁποίων εὐχαριστῶ καὶ πάλιν τὸν κ. ὑπουργόν.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας.

§164Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι δὲν ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἀμφισβητήσω τὴν σπουδαιότητα τῶν ἔργων τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Θεσσαλίας καὶ τῶν ἄλλων μερῶν ἀλλ’ ἡ σπουδαιότης προξενεῖ καὶ τὸ κακόν, ὅτι ἡμᾶς τοὺς Μεσσηνίους μᾶς κάμνει ζηλοτύπους τῆς εὐνοίας τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὰ μέρη αὐτά, διότι ἐγκατελείφθη τελείως εἰς τὴν τύχην της ἡ Μεσσηνία. Πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, περὶ ἔργων τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι τόσον μεγάλα ὅσον εἶναι τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Ἠπείρου, ὥστε οἱ βουλευταὶ τῶν μερῶν αὐτῶν νὰ συμφωνήσουν καὶ νὰ μὲ βοηθήσουν καὶ ἐμέ, ἵνα καὶ ἐγὼ λάβω κάτι τι ἀπέναντι τοῦ ὅλου τὸ ὁποῖον λαμβάνουν οἱ βουλευταὶ τῶν ἐν λόγῳ μερῶν. Πρόκειται περὶ τῶν ἀποξηραντικῶν ἔργων τῆς Μεσσηνίας, περὶ τῆς λίμνης τῆς Ἀγουλινίτσης καὶ τῶν ἑλῶν τοῦ Κακοβάτου. Ἡ λίμνη αὐτὴ ἔχει ἔκτασιν περὶ τὰ 85.000 στρέμματα. Ὅπως γνωρίζετε ἡ λίμνη αὐτὴ καὶ τὰ πέριξ ἕλη γίνεται αἰτία ὥστε νὰ ὑπάρχουν 4500 φθισικοί, προφυματικοὶ δέ, διπλάσιος ἀριθμὸς ἐκ τῶν πέριξ κατοίκων. Νομίζω, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ὅτι χάριν φιλανθρωπίας πρέπει νὰ γίνουν τὰ ἔργα αὐτὰ διότι πρόκειται περὶ ζητήματος ὑπάρξεως. Τὶ τὸ ἐκάματε τὸ ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς; Τὶ χρησιμεύει ὅταν δὲν κάνετε αὐτὰ τὰ ἔργα; Καταργήσατέ το, διότι μᾶς δίδει ἔξοδα. Σᾶς παρακαλῶ θερμῶς, νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας καὶ τὴν Μεσσηνίαν ἀφοῦ λαμβάνετε φροντίδα δι’ ὅλα τὰ ἄλλα μέρη.

§165Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Σήμερον παρουσιάσθη εἰς τὸ ὑπουργεῖον μία ἐπιτροπὴ Μεσσηνίων ἡ ὁποία μοῦ ἐξέθεσε τὴν κατάστασιν. Εἶπον ὅτι θά φέρω τὸ ζήτημα εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον καὶ δυνάμει τῆς διατάξεως θά τά ἐξετάσωμεν μετά πάσης εὐμενείας.

§166Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Δώσατε τὴν ζωὴν εἰς τὴν Μεσσηνίαν.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασιάδης.

§168Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡς ἐκπρόσωποι τοῦ Θεσσαλικοῦ Λαοῦ, θεωροῦμεν καθῆκον ἡμῶν νά ἐκφράσωμεν τὴν πλήρη ἱκανοποίησιν καὶ τάς εὐχαριστίας μας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπὶ τῇ καταθέσει τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μετά τῆς ἑταιρείας Μπούτ». Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἀφ’ ἧς προσηρτήθη εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἡ Θεσσαλία, ἔκτοτε καὶ ἐγεννήθη τὸ ζήτημα τῆς ἐκτελέσεως ἔργων ἐν αὐτῇ πρὸς ἀποσόβησιν πλημμυρῶν, ἀποξήρανσιν ἑλῶν καὶ ἄρδευσιν γαιῶν. Τὸ ἅπαντον δὲ ὅλων τῶν πολιτικῶν προγραμμάτων τῶν ἑκάστοτε πολιτευομένων, ἦτο ἡ μέριμνα πρὸς ἐκτέλεσιν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν Θεσσαλίᾳ καὶ ἡ ἵδρυσις Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Καὶ ἡ μὲν Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἀπ’ ἐλαχίστου χρόνου ἐπραγματοποιήθη χάρις εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ νῦν Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχομεν δὲ ἀκράδαντον τὴν πεποίθησιν ὅτι καὶ ἡ ἐκτέλεσις τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων θέλει ἐπιτευχθῇ πάλιν ὑπὸ τῆς αὐτῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τὸ διάστημα τῆς θητείας της.

§169Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ περιμένετε ὅτι εἰς τὰ 2 χρόνια ποὺ πρόκειται νὰ κυβερνήσω τὴν Ἑλλάδα, θὰ τελειώσουν καὶ τὰ ἔργα. Ἐγὼ ὅταν ἐπῆγα εἰς τὴν Μακεδονίαν ἐνθυμοῦμαι πὼς μοῦ εἴπατε νὰ πῶ πὼς θὰ κάμω καὶ ἔργα τῆς Θεσσαλίας. Ἐγὼ ἔλαβα τὸν λόγον καὶ εἶπα πὼς δὲν θὰ τὰ κάμω, διότι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἤμην ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν τῶν βαρῶν τὰ ὁποῖα ἀνέλαβε τὸ Κράτος. Καὶ εἶπα πὼς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν, ἄλλως τε δὲ εἶχα καὶ τὴν πληροφορίαν ὅτι ἔπρεπε διὰ νὰ κάμω τὰ ἔργα, νὰ χρησιμοποιήσω ἴδια μηχανήματα. Καὶ τώρα σᾶς λέγω ὅτι ἡ μελέτη θὰ γίνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον καὶ τὰ ἔργα θὰ γίνουν τόσον ταχύτερον, ὅσον ἐπιτρέπει τοῦτο ἡ χρησιμοποίησις τῶν μηχανημάτων καὶ ἡ γενικὴ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ τόπου. Σᾶς τὸ λέγω καθαρά. Ἐνθυμεῖσθε εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τὶ εἶπα; εἶπα «δὲν σᾶς τὰ κάμω». Τώρα ποὺ δὲν πρόκειται νὰ κάμω ἐκλογὰς πάω παρὰ πέρα ἀλλὰ μὴ περιμένετε ὅτι μέσα εἰς τὰ δύο χρόνια ποὺ μοῦ ὑπολείπονται θὰ τελειώσουν ὅλα.

§170Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Εἶναι ἀκόμη ἀληθὲς ὅτι μελέται ἐγένοντο μέχρι τοῦδε καὶ ἔγιναν μάλιστα καὶ ἀρκεταί. Ἐξεταστέον, ἐν τούτοις, εἰς ποίους λόγους ὀφείλεται ἑκάστοτε ἡ μὴ ἔναρξις τῆς ἐκτελέσεως, ὡς καὶ εἰς ποίους ὀφείλεται ἡ πρωτοβουλία τῆς καταρτίσεως τῶν προκαταρκτικῶν μελετῶν, ὥστε ν’ ἀποδώσωμεν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι. Πρώτη ἡ Κυβέρνησις Τρικούπη ἐν ἔτει 1885 ἀνέθεσεν εἰς τήν Γαλλικὴν ἀποστολὴν σχετικὴν μελέτην πρὸς ἐκτέλεσιν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν Θεσσαλίᾳ. Ἀλλ’ εἴτε διότι ἡ μελέτη ἐκείνη δὲν ἦτο τελεία, εἴτε διότι τὰ σχεδιαγράμματα ἔπεσαν εἰς χεῖρας τῶν Τούρκων κατὰ τὸν ἀτυχῆ πόλεμον τοῦ 1897, δὲν κατωρθώθη τι ἄξιον λόγου τότε. Καὶ ἂν ὅμως δὲν εἶχον ἀπωλεσθῆ, πάλιν ζήτημα εἶναι, λόγῳ τῶν ἀνακριβειῶν των καὶ τῆς ἐλλείψεως τῶν ἀπαιτουμένων βροχομετρικῶν καὶ ὑδρμοετρικῶν παρατηρήσεων, ἂν θὰ ἠδύναντο ἐπωφελῶς σήμερον νὰ χρησιμοποιηθοῦν. Βραδύτερον ἐν ἔτει 1900 ἐπὶ Κυβερνήσεως Θεοτόκη συνεστήθη ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἐκ τῶν τότε ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν καὶ ἄλλων τινων προσώπων διὰ τὴν παρασκευὴν τῶν σχεδίων τῶν ἐκτελεστέων ἔργων. Ἡ ἐκτέλεσις ἀνετέθη τότε εἰς τὰ ὑπὸ τοῦ Ἑλβετοῦ τοπογράφου μηχανικοῦ κ. Ζίμπερ καταρτισθέντα συνεργεῖα καὶ ἐξ Ἑλλήνων μηχανικῶν τὰ ὁποῖα ἐργασθέντα ἐπὶ τόπου ἐπὶ μίαν δεκαετίαν περίπου, ἤτοι ἀπὸ τοῦ ἔτους 1901 μέχρι 1910 κατήρτισαν τὰ ἀπαιτούμενα τοπογραφικὰ διαγράμματα, ἵδρυσαν δὲ καὶ εἰς διάφορα σημεῖα τῆς Θεσσαλίας 32 σταθμοὺς διὰ βροχομετρικὰς καὶ ὑδρομετρικὰς παρατηρήσεις. Πρὸς συναρμολόγησιν τῶν μέχρι τότε γενομένων παρατηρήσεων καὶ τοπογραφικῶν διαγραμμάτων ἀλλὰ καὶ καταρτισμὸν προϋπολογισμοῦ καὶ λεπτομεροῦς σχεδίου μετακαλεῖται πάλιν ἐν ἔτει 1911 ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὁ μηχανικὸς Νόμπιλ ἐξ Ἰταλίας. Ὀφείλω νὰ δηλώσω πρὸς τιμὴν τοῦ σήμερον κυβερνῶντος τὴν Ἑλλάδα, ὅτι ἐπὶ τῆς Πρωθυπουργίας τούτου ἐκλήθη ὁ μηχανικὸς ἐκεῖνος. Κατηρτίσθη ἡ μᾶλλον ἀρτιωτέρα μελέτη, παρατηρηθεῖσα ἐν ἔτει 1913, ἀλλ’ ἐπηκολούθησαν οἱ Βαλκανικοὶ πόλεμοι καὶ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ. Ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐν ἔτει 1920 πρωτοβουλία τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ μετεκαλεῖτο Ἀγγλικὴ ἀποστολὴ τῆς ἑταιρείας Τζάκσον, τῆς ὁποίας οἱ Ἄγγλοι μηχανικοὶ ἐγκατασταθέντες ἐπὶ διετίαν ἐν Θεσσαλίᾳ κατήρτισαν ἰδίαν μελέτην ἀξιόλογον καὶ αὐτὴν καίτοι μὴ συμφωνοῦσαν πρὸς τὴν πρώτην.

§171Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πόσαι μελέται ἔχουσι γίνει μέχρι τοῦδε;

§172Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Μία τοῦ Νόμπιλε καὶ κατόπιν τῆς ἑταιρείας Τζάκσον. Ἐγένετο καὶ ἐπὶ Τρικούπη ἡ πρώτη, ἀλλὰ ὡς εἶπον τὰ σχεδιαγράμματα ταύτης ἀπωλέσθησαν. Περιῆλθον εἰς χεῖρας τῶν Τούρκων κατὰ τὸ 1897. Κατὰ πληροφορίας ὅμως ποὺ ἔχω ἐκ τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας, ἡ μελέτη αὕτη ἦτο ἀτελής, ἀτελεστάτη. Ἤδη λαμβάνομεν γνῶσιν ὅτι ἀνετέθη εἰς τὴν ἑταιρείαν Μποὺτ ἡ κατασκευὴ τῶν ἔργων ὁπόταν ἤθελεν ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις. Βέβαια δὲν εἴμεθα ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ζητήσωμεν τὴν ἔναρξιν τῆς κατασκευῆς τῶν ἔργων ἀμέσως εἰς Θεσσαλίαν, καίτοι ἔχομεν πολλὰ δικαιώματα, διότι αὐτὰ εἶναι ζητήματα οἰκονομικῆς ἀντοχῆς τῆς Χώρας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ συστήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἶναι τὸ ἑξῆς: Γνωρίζομεν ὅτι σπουδαιότατος συντελεστὴς διά τὴν προτίμησιν τῶν ἔργων θά εἶναι κατὰ πόσον τὸ ἔργον θὰ εἶναι παραγωγὸν καὶ προσοδοφόρον, ἵνα μὴ ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς διά διηνεκῶν ἐτησίων βαρῶν. Παραγωγικώτατον ὅμως ἔργον εἶναι ἡ ἀποξήρανσις τῆς λίμνης Βοιβηΐδος (Κάρλας). Κατὰ τὴν μελέτην τοῦ Νόμπιλε διά τὴν ἀποξήρανσιν ταύτης κλπ. ἀπαιτοῦνται περὶ τά 4 ἑκατομμύρια δραχμῶν προπολεμικῶν τουτέστιν σημερινὰ 60–70 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἔτι σημαντικώτερον εἶναι ὅτι εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν μελέτην τοῦ Νόμπιλε ἀναφέρεται ὅτι μὲ τὴν ἀποξήρανσιν τῆς Κάρλας θά εἶναι δυνατὸν νά πραγματοποιηθῇ ἓν ὁλικὸν κέρδος ἴσον πρὸς κεφάλαιον δρ. προπολεμικῶν 8 ἑκατομμυρίων ἢ 140–150 ἑκατομμύρια σημερινῶν, ἤτοι διπλάσιον τῶν δαπανηθησομένων, λόγῳ τῆς τεραστίας αὐξήσεως τῶν γαιῶν ἐπειδὴ πρόκειται νά ἀποδοθῶσιν ἐκ τῆς ἀποξηράνσεως αὐτῆς εἰς τὴν καλλιέργειαν πλέον τῶν 258 χιλιάδων στρεμμάτων, καὶ τὸ σπουδαιότερον θά παύσῃ ἡ μαστίζουσα τὸν τόπον ἑλονοσία ἐκ τῆς ὁποίας ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ πολύτιμοι, καταδικάζονται εἰς ἀδράνειαν καὶ μαρασμὸν κατακείμενοι κατά τὸ πλεῖστον τοῦ ἔτους καχεκτικοὶ καὶ ἄχρηστοι. Διὰ τοὺς λόγους τούτους τοῦτο ἐπιθυμῶ νά συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁψέποτε ἤθελεν ἀποφασίσῃ τὴν ἔναρξιν τῆς κατασκευῆς τῶν ἔργων νά προτιμηθῶσι τά ἔργα τῆς ἀποξηράνσεως τῆς Κάρλας, διότι θά εἶναι καὶ προσοδοφόρα καὶ παραγωγικά εὐθὺς ἀμέσως.

§173Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐγὼ ὡς ἀντιπρόσωπος τῶν ἀγροτῶν ἔχω καθῆκον νά ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην αὐτῶν καὶ νά συγχαρῶ τὴν Κυβέρνησιν διά τά ἔργα τά ὁποῖα θέλει ἐκτελέσῃ.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σταυρόπουλος.

§175Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατά τὴν συνεδρίασιν τὴν τελευταίαν, ὁπότε συνεζητεῖτο ἡ κατατεθεῖσα σύμβασις Μποῦτ, ἠκούσθησαν φωναὶ διαμαρτυρίας ἐκ μέρους τοῦ συναδέλφου ἐκ Λαρίσσης κ. Κουτσίνα.

§176Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει.

§177Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τὸν καλέσετε τὸν κ. βουλευτὴν νὰ τὸν πᾶτε εἰς τὴν Ἤπειρον καὶ νὰ τοῦ τὰ δείξετε.

§178Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Ἤπειρον γίνονται ἔργα. Ἀλλὰ ἂν πάρωμε τὸ κατατεθὲν νομοσχέδιον θὰ ἴδωμεν ὅτι παραλείπεται μία μεγίστη ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν ἡ ἐπαρχία Τζουμουριᾶς, ἡ ἐπαρχία ἐκείνη ἡ ὁποία κατοικεῖται ἀπό 30 χιλιάδας κατοίκους. Περὶ τῆς περιοχῆς αὐτῆς τῆς κατ’ ἐξοχὴν παραγωγικῆς οὐδεμία μέριμνα λαμβάνεται, διότι δὲν θὰ ὁμιλήσω δι’ ἄλλα μέρη τῶν Ἰωαννίνων ἐφόσον εἶναι ὅλα βραχώδη. Εἰς τὴν Τζαμουριὰν κατὰ τὴν ἐκβολὴν τοῦ ποταμοῦ Καλάμου σχηματίζονται ἕλη, τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον παρεμποδίζουν τὴν καλλιέργειαν, ἀλλὰ καὶ μεταβάλλουν τοὺς κατοίκους εἰς φυματικούς. Ἐκτὸς τούτου εἰς τὴν περιοχὴν Τζαμουριᾶς, εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ νομοῦ Πρεβέζης καὶ ὄχι Παραμυθίας, ὑπάρχει ἔκτασις λιμναζόντων ὑδάτων.

§179ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς κ. συνάδελφε;

§180Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠξεύρω. Ἠξεύρω μόνον ὅτι ἐπὶ Τουρκοκρατίας παρῆγεν 80 ἑκατομμύρια ὀκάδας ὀρύζης, σήμερον ὅμως ἔχει περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς πολύ. Ὅπως ἠξεύρετε, κ. ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας, πρὸ μηνὸς εἴχατε τὴν εὐγενῆ καλωσύνην νὰ ἀποστείλετε μηχανικὸν ὁ ὁποῖος ἔκανε μελέτην διὰ τὴν Τζαμουριάν. Κατὰ τὴν μελέτην αὐτὴν εἶναι 60 χιλιάδες στρέμματα. Σᾶς λέγω ὅτι ὑπάρχουν ἄλλα 60 συνεχόμενα. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι ὑπάρχουν 120 χιλιάδες στρέμματα, φρονῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ κάμῃ καὶ ἐκεῖ τὰ ἀρδευτικὰ ἔργα, καὶ πιστεύω ὅτι ἐκτὸς τῶν ἀρδευτικῶν ἔργων δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς θὰ φροντίσῃ ὥστε νὰ γίνουν βεβαίως καὶ τὰ ἀνάλογα ἔργα πρὸς ἐξυγίανσιν τοῦ τόπου ἐκείνου.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσίνας.

§182Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὄχι μόνον ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Θεσσαλίας ἀλλὰ καὶ ὡς γνήσιον τέκνον τῆς Θεσσαλίας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν μέριμναν τὴν ὁποίαν αὕτη δεικνύει πρὸς λύσιν τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐπὶ 50ήκοντα ὁλόκληρα χρόνια ἀπησχόλησεν τὸν Θεσσαλικὸν λαόν. Δὲν θὰ ὁμιλήσω οὔτε διὰ τὴν οἰκονομικὴν σημασίαν τῶν ἔργων τούτων, οὔτε ὅτι τὰ ἔργα ταῦτα εἶναι ὄχι μόνον Θεσσαλικὴ ἀνάγκη ἀλλὰ καὶ Ἐθνικὴ τοιαύτη, οὔτε ἀπὸ ἀπόψεως γενικῆς. Ἁπλῶς μόνον θὰ ἐπεθύμουν νὰ καταστήσω γνωστὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁποία δυσφορία τοῦ Θεσσαλικοῦ λαοῦ ἐλύθη καὶ ὁποίαν ἴσως ἐξέγερσιν ἀντιμετωπίζομεν ἐκ τῆς κρίσεως τοῦ τελευταίου ἔτους, κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπεγράφετο ἡ σύμβασις διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τῆς Μακεδονίας. Ὅταν ἐγένετο ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἡ κύρωσις ταύτης, σύσσωμος ὁ Θεσσαλικὸς λαὸς ἠξίου ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς ἀντιπροσώπους ἐν τῇ Βουλῇ ὅπως ὑψώσωμεν φωνὴν διαμαρτυρίας, καὶ ἐν ἀνάγκῃ ἐγκαταλείψωμεν ὁμαδικῶς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ἐὰν καὶ τὴν φορὰν αὐτὴν ἡ ἀξίωσις δὲν ἐγένετο δεκτή. Καὶ ἐδέησεν νὰ καταβάλωμεν πᾶσαν ἡμῶν προσπάθειαν ὅπως ματαιώσωμεν τοιαύτην ἐξέγερσιν τοῦ Θεσσαλικοῦ λαοῦ καὶ ἐδέησεν νὰ καταβάλωμεν πᾶσαν ἡμῶν προσπάθειαν καὶ καταδείξωμεν εἰς τὸν Θεσσαλικὸν λαὸν ὅτι ὕψιστοι λόγοι καὶ γενικώτεροι τοιοῦτοι ἐπέβαλλον τὴν προτίμησιν τῶν ἔργων τῆς Μακεδονίας. Καὶ κατεβάλομεν πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ πείσωμεν αὐτὸν ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἀναγνωρίζουσα πλήρως τὴν ὑψίστην σημασίαν τῶν ἔργων τῆς Θεσσαλίας, ἤθελεν προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ταύτην εὐθὺς ὡς αἱ περιστάσεις τὸ ἐπιτρέψουν. Ἡ δυσφορία τοῦ Θεσσαλικοῦ λαοῦ, κύριοι βουλευταὶ εἶναι δεδικαιολογημένη, διότι ἡ Θεσσαλία ἔχει σπουδαιοτάτους λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἔπρεπεν νὰ προτιμηθῇ. Διότι ἡ Θεσσαλία ἔχει ἐλευθερωθῆ 30 ὁλόκληρα χρόνια πρὸ τῆς Μακεδονίας, καὶ ἔχει ἀνάγκην τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων τούτων, καθ’ ὅσον αἱ ἀνάγκαι τοῦ Θεσσαλικοῦ λαοῦ εἶναι ἐξ ἴσου ἐπιτακτικαὶ καὶ ἐπείγουσαι. Ἡ Θεσσαλικὴ περιφέρεια εἶναι μία περιφέρεια μεγάλη παραγωγῆς καὶ προσοδοφόρος, ἀλλὰ καὶ ἡ μᾶλλον ἐγκαταλελειμένη, στηρίζουσα τὰς ἐλπίδας της εἰς τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις Βενιζέλου, ἀναγνωρίζουσα τὴν σημασίαν τῶν ἔργων τοῦ Θεσσαλικοῦ κάμπου, θέλει προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν εὐθὺς ὡς ἤθελον ὑποβληθῆ αἱ μελέται ὑπὸ τῆς ἀναλαβούσης αὐτὰ ἑταιρείας. Ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων πρέπει νὰ γίνῃ τὸ ταχύτερον πρὸς Θεοῦ! Νὰ μὴ μείνῃ πάλιν ὁ Θεσσαλικὸς λαὸς μόνον μὲ τὰς μελέτας. Κυβερνήσεις ἐπὶ Κυβερνήσεων παρεῖχον ἀφθόνους ὑποσχέσεις πρὸς τὸν Θεσσαλικὸν λαὸν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων καὶ μελέται ἐπὶ μελετῶν ἐγένοντο, διὰ νὰ ριφθοῦν εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τονίσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι τὸν Θεσσαλικὸν λαὸν οὐδεμία δικαιολογία θὰ εἶναι ἱκανὴ ὅπως τόν πείσῃ, ἐὰν εὐθὺς μετὰ τὴν περαίωσιν τῶν μελετῶν δὲν ἀρχίσουν αἱ σκαπάναι, τὰ ἔργα των. Πιστεύω ὅμως ἀκραδάντως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὐθὺς ὡς αἱ περιστάσεις τὸ ἐπιτρέψουν, θέλει προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, ἐφόσον ἡ δύναμις τῶν πραγμάτων, τὸ συμφέρον τῆς Χώρας καὶ ἡ κακουχία 500 χιλιάδων δυστυχῶν ἀνθρώπων τὸ ἀπαιτεῖ.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοκκινάκης.

§184Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ἐζήτησα, κύριοι, τὸν λόγον διότι παρετήρησα μίαν παράλειψιν εἰς τὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν Διότι ἐπὶ τῆς ὑπουργείας τοῦ κ. Χρηστομάνου εἶχε δοθῆ ὑπόσχεσις, ὅτι θὰ περιλαμβάνετο καὶ τὸ ἕλος Μονίων τῆς Κρήτης εἰς τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα θὰ ἐγίνοντο. Κύριε ὑπουργὲ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ περιλάβετε καὶ αὐτὸ τὸ ἕλος, διὰ τὸ ὁποῖον ἄλλως τε τὸ Κράτος δὲν ἔχει νὰ δαπανήσῃ πολλὰ πράγματα. Τοὐναντίον θὰ ὠφεληθῇ ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως ἀλλὰ καὶ θὰ χαρίσῃ τὴν ὑγείαν καὶ τὴν ζωὴν τῶν κατοίκων. Εἶναι μοναδικὸν φαινόμενον εἰς τὴν Κρήτην, οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου αὐτοῦ ἀντὶ νὰ αὐξάνωνται ἐλαττοῦνται· τόση εἶναι ἡ θνησιμότης. Ἐὰν δὲ νομίζετε ὅτι σᾶς λέγω ὑπερβολάς ζητήσατε νά ἴδητε τάς στατιστικάς. Νομίζω ὅτι δύνασθε νά ἀποστείλετε ἕνα εἰδικὸν μηχανικὸν ἵνα προβῇ εἰς τὴν μελέτην· πρόκειται περὶ ἑνὸς ἕλους τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἔκτασιν μεγαλειτέραν τῶν 1.000 στρεμμάτων καὶ πρόκειται νά σώσητε ἓν χωρίον, τὸ ὁποῖον μαστίζεται ἀπὸ τὴν ἑλονοσίαν, πολλοὶ δὲ τῶν κατοίκων του ἀποθνήσκουν, διαρκῶς δὲ καθ’ ὅλον τὸ θέρρος εὑρίσκονται κλινήρεις.

§185Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Θὰ ἐξετάσω καὶ θὰ τὸ συμπεριλάβω.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαστρατῆς.

§187Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Καίτοι εἶμαι ἀπὸ τοὺς ἀδικουμένους ἐκ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου, ἐκφράζω τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν εὔνοιαν, τὴν ὁποίαν ὀρθῶς ἐπέδειξεν εἰς ἐκείνους περὶ τῶν ὁποίων προνοεῖ. Ἐάν ὑποβάλω πάλιν μίαν παρατήρησιν, δὲν ἔχω δυστυχῶς καμμίαν ἐλπίδα νά εἰσακουσθῇ.

§188Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἡ ἐλπὶς δὲν πρέπει νά λείπῃ ἀπὸ κανένα ποτέ.

§189Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Μόνον ὡς διαμαρτυρίαν θὰ τὸ ἐκφράσω. Ἔχομεν μίαν λίμνην εἰς τὴν Καρυστίαν ἐκτάσεως 15.000 στρεμμάτων, ἡ ὁποία εἶναι καθ’ ἑαυτὴν πύλη τοῦ Ἅδου, ἡ ὁποία καταπίνει κατ’ ἔτος ἕνα μεγάλον ἀριθμὸν τῶν κατοίκων, ἠρημώθη δὲ ὁ τόπος ἐντελῶς. Ὑπέβαλον διὰ τὴν θεραπείαν αὐτοῦ τοῦ ζητήματος μίαν πρότασιν νόμου κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει, διότι εἶναι γνωστὸν ποία τύχη περιμένει κάθε πρότασιν νόμου.

§190Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐὰν θέλετε, νὰ τὴν συζητήσωμεν τὴν πρότασιν τοῦ νόμου.

§191Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Εἶναι εὔκολον, κ. ὑπουργέ, νὰ ληφθῇ μία πρόνοια καὶ νὰ προστεθῇ καὶ ἡ λίμνη αὐτὴ εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου.

§192Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐντὸς τοῦ τετραμήνου μποροῦμεν νὰ τὸ ἐξετάσωμεν.

§193Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Δὲν ἔχει νὰ ζημιωθῇ καθόλου ἡ Κυβέρνησις. Ἡ ἀπόδοσις τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἡ ἀποξήρανσις τῆς λίμνης δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποδώσῃ πολλαπλασίως τὰς δαπάνας.

§194Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, παρὰ νὰ εὐχαριστούμεθα βλέποντες τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῶν διαφόρων ἑλῶν. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει δικαιούμεθα καὶ ἡμεῖς μὲ τὴν σειράν μας τῆς συμπαθείας της σχετικῶς μὲ τὰ ἕλη τὰ ὑπάρχοντα εἰς τὸν τόπον μας. Θὰ παρακαλέσωμεν ὅπως αἱ ἐκτάσεις αὐταί αἱ ὁποῖαι στεροῦνται ἀπὸ τὴν καλλιέργειαν χορηγηθῶσιν εἰς τοὺς ἀγρότας, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπεύθυνοι νὰ τὰ ἀποξηράνωσιν ἀντὶ πληρωμῆς ἐξ ὁλοκλήρου, ὅπως ἐδόθησαν εἰς τὰς ἀγροτικὰς φυλακὰς αἵτινες τὰ ἀπεξήραναν καὶ ἀπέδωσαν τόσους καρποὺς εἰς τὴν γεωργίαν.

§195Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐὰν θέλετε νὰ γίνῃ δι’ εἰδικοῦ νόμου, θὰ τὸ συζητήσωμεν.

§196Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Αὐτὰ τὰ ἐδάφη θὰ εἶναι χρήσιμα καὶ διὰ τὸν τόπον καὶ διὰ τὴν καλλιέργειαν καὶ διὰ τὴν ὑγείαν τοῦ τόπου.

§197Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν. Τὸ συζητοῦμεν ἰδιαιτέρως ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν.

§198Γ. ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Βόλου μετ’ ἐνθουσιασμοῦ δράττονται τὴν εὐκαιρίας τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὅπως ἐκφράσωσι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὰς θερμὰς αὐτῶν εὐχαριστίας διὰ τὴν μέριμναν τὴν ὁποίαν καταβάλλει ὑπὲρ τῆς προόδου τῆς Θεσσαλίας. Ἀσφαλῶς ἡ πραγματοποίησις τῶν ἔργων αὐτῶν σπουδαίως θὰ ἀναπτύξῃ τοὺς πλουτοπαραγωγικοὺς πόρους τῆς Θεσσαλικῆς ἐνδοχώρας, θὰ δώσῃ δὲ συνάμα σημαντικὴν ὤθησιν εἰς τὸ ἐμπόριον τοῦ κυριωτέρου ἐξαγωγικοῦ λιμένος αὐτῆς. Τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῶν ἔργων θὰ πανηγυρίζει ὁ Βόλος ὁλόκληρος μεθ’ ὁλοκλήρου τοῦ Θεσσαλικοῦ λαοῦ. Ἂς εἶναι δὲ βέβαιος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν εὐγνωμοσύνην τῆς ἐπαρχίας μας.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν: δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου;

§200ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 3555 «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12 Αὐγούστου 1925 περὶ συντάξεως ταμείου ἀλληλοβοηθείας βοηθητικοῦ προσωπικοῦ Τ.Τ.Τ.» (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Πέμπτην καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 8.30′ μ. μ.)