1930.02.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 32α

ΠΕΜΠΤΗ 6 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1930

Προεδρία αʹ Ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ συνοικισμοὶ Καισαριανῆς, Ἀναλήψεως καὶ ὁ πέριξ τοῦ Σκοπευτηρίου αἰτοῦνται τὴν ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κατακυροῦντος τὴν παραμονὴν τοῦ Σκοπευτηρίου ὡς ἐπιζημίου εἰς αὐτούς. — Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Ἀναστασίου καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Μοιράκας Ἠλείας, παραπονουμένων κατὰ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης διότι ἐνοικίασε τὰς παροχθίους ἐκτάσεις τοῦ Ἀλφειοῦ τὰς ἀνηκούσας εἰς τοὺς κατοίκους. — Τὸ Σωματεῖον καπνεργατῶν Κιλκὶς «ἡ Πρόοδος» διαμαρτύρεται διὰ τὴν διάλυσιν τῆς Γενικῆς Ἑνωτικῆς Συνομοσπονδίας. — Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Παπαστρατῆς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἁγίας Ἄννης Λίμνης, ζητούντων τὴν ἀναστολὴν εἰσπράξεως φόρου οἰκοδομῶν καὶ τὴν ἀποδοχὴν τῶν ὑπὸ τούτων ὑποβληθεισῶν ἐνστάσεων. — Οἱ ἐνορῖται Ἁγίου Γεωργίου καὶ Ἁγίου Δημητρίου Λαμίας διαμαρτύρονται διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἐφημερίου Κ. Ζήση. — Οἱ ἀγορασταὶ ἀνταλλαξίμων Θεσσαλονίκης αἰτοῦνται τὴν ἀπαλλαγὴν ἐκ τοῦ φόρου οἰκοδομῶν ἐπὶ 15ετίαν. —Τὸ Γεωργικὸν ἐπιμελητήριον Ἀχαϊοήλιδος αἰτεῖται τὴν μὴ κατάργησιν τοῦ νόμου περὶ ἀμβύκων. —Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Ἰασωνίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ τεχνικοῦ Γραφείου «Σαλιάρης καὶ Χαρίτος», σχετικὴν πρὸς τὴν προμήθειαν τηλεφώνων. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Παπαφλέσσας καταθέτει ἀναφορὰν ἐπαγγελματιῶν Καλαμῶν κατόχων ἐπιτρόπων βʹ ἀναγκαστικοῦ δανείου, ζητούντων τὴν ἀνταλλαγὴν τούτων δι’ ὁμολογιῶν. —Οἱ Ἐπαγγελματίαι Ξάνθης διαμαρτύρονται διὰ τὴν κατάθεσιν νομοσχεδίου περὶ ἀκατασχέτου μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν. —Ὁ ἀγροτικὸς καὶ ἐμπορικὸς κόσμος Παρνασσίδος διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἀποδοχὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῶν αἰτημάτων τοῦ ἐλαιοκομικοῦ συνεδρίου καὶ αἰτεῖται τὴν χορήγησιν ὡρισμένων εὐεργετημάτων. —Αἱ διδασκάλισσαι Χαλκίδος ὑποβάλλουσι διάφορα αἰτήματα καὶ αἰτοῦνται τὴν νομοθετικὴν κύρωσιν αὐτῶν. —Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ περιφερειακοῦ Ἐπιμελητηρίου Λευκάδος αἰτουμένου τὴν ἐξαγωγὴν σταφυλοπνεύματος. —Ὁ Α. Κ. Μπεκιάρης, ἐφορειακὸς γραμματεὺς αʹ τάξεως ὑποβάλλει ἀναφορὰν σχετικῶς μὲ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς γνησιότητος τῶν διενεργουμένων ἐξετάσεων πρὸς ἀπόκτησιν πτυχίου οἰκονομικοῦ ἐφόρου καὶ ἀκύρωσιν τοῦ διενεργηθέντος διαγωνισμοῦ. —Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Τερπνῆς Νιγρίτης αἰτεῖται τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων περὶ ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν. —Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Δοβριτσᾶς Ναυπακτίας ὑποβάλλει ὑπόμνημα σχετικὸν μὲ τὴν δημοσίαν ὁδὸν Ναυπάκτου, Ἰτέας, Λαμίας. —Οἱ κάτοικοι Ψαχνῶν Χαλκίδος ζητοῦν τὴν ἀπαλλαγήν των διὰ τὸ παρελθὸν γεωργικὸν ἔτος ἐκ τῆς φορολογίας τῆς δεκάτης πρὸς ἀναστολὴν ἐξοφλήσεως ἐνταλμάτων μέχρι τοῦ Ἰουλίου. —Οἱ σμυριδορῦκται τῶν κοινοτήτων Κορώνου, Σκαδοῦ Ἀπειράνθου καὶ Δανακοῦ ζητοῦν τὴν διατήρησιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ σχετικοῦ ἐπόπτου τῶν σμυριδορυχείων Νάξου Χαρ. Χατζιδάκη. —Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐν ἀποστρατείᾳ ταγματάρχου Φ. Κατωπόδη, αἰτουμένου τὴν ὑπαγωγὴν του εἰς τὴν κατάστασιν τῆς τιμητικῆς ἀποστρατείας. —Ὁ αὐτὸς κ. βουλευτὴς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ φαρμακοποιοῦ Σ. Π. Ζερβοῦ αἰτουμένου τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου τῶν εἰσαγωμένων σταγωνομετρικῶν φυαλιδίων, ἐφ’ ὧν εἶναι ἀναγεγραμμένον τὸ ὄνομα «Νεῦρα Ζερβός». —Ὁ συνοικισμὸς Πλιατσικοκουκίου Φιλιατῶν ὑποβάλλει διὰ ψηφίσματος διάφορα αἰτήματα καὶ αἰτεῖται τὴν ἀποδοχήν των. —Οἱ πρόσφυγες τοῦ συνοικισκοῦ Μποκίων Δράμας διαμαρτύρονται διὰ τὴν κατάληψιν 40 στρεμμάτων ὑπὸ τοῦ τάγματος προκαλύψεως Μπουκίων, διὰ τὴν ἀνέγερσιν στρατώνων. —Οἱ κάτοικοι Καλαμπάκας ζητοῦν τὴν συμπλήρωσιν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἡμιγυμνασίου των. —Ἡ κοινότης Ἁγίας Τριάδος Εὐρυτανίας παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως υἱοθετήσῃ τὸ ὑπόμνημα τῆς κοινότητος Καρπενησίου σχετικὸν μὲ τὴν ἁμαξιτὴν ὁδὸν Ἀγρινίου–Καρπενησίου–Καρδίτσης. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Μάρκου, Μ. Συριόπουλος, Κ. Γκόστης, Η. Τσεριώνης, Τ. Ἀναστασίου, καὶ Τ. Σπηλιάδης καταθέτουν τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀχαϊοήλιδος καὶ ὑπόμνημα τῶν ἐν Πελοποννήσῳ ἀμπελουργῶν καὶ διὰ μικρῶν ἀμβύκων ἐργαζομένων οἰνοπνευματοποιῶν αʹ κατηγορίας, αἰτουμένων ὅπως ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ καταργηθῇ ὁ ὑφιστάμενος νόμος «περὶ ἀμβύκων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Μάρκου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ συνεταιρισμοῦ Βαραβαλίου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ χορήγησιν καλλιεργητικῶν δανείων εἰς παραγωγοὺς κηπουρικῶν εἰδῶν καὶ, παρακαλεῖ ὅπως διαταχθῇ ἡ χορήγησις τοιούτων δανείων. Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργικῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων νομῆς ἐπὶ γαιῶν παραχωρηθεισῶν κατὰ κυριότητα εἰς τὴν Ε.Α.Π. καὶ ὁριστικῶς διανεμηθεισῶν». Ὁ κ. Δ. Μπότσαρης (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀποδοχῶν προσωπικοῦ πολεμικῶν πλοίων ἐκτελούντων πλόας ἐξωτερικοῦ». Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ Διευθύνσεως τεχνικῶν ἔργων ὑπουργείου Γεωργίας». —Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Παπαστρατῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8)10 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Κεντούρης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 4494 περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 10 Μαρτίου 1926 περὶ συστάσεως ταμείου ἀρωγῆς ὑπαλλήλων Τ.Τ.Τ. ἐξερχομένων τῆς ὑπηρεσίας». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Καλαντζᾶκος, Α. Παπαθανάσης, Δ. Γιαννόπουλος κ.λ.π ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28–8–25 Ν. Δ. περὶ σειρᾶς ἀρχαιότητος ἀξιωματικῶν καὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τούτου». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Κοκκινάκης, Κ. Πολυχρονάκη, Μ. Κοθρῆς, Ι. Περδικογιάννης, Ε. Μαλαμίδας, Γ. Τηλυκίδης, Ν. Τζερμιᾶς, Ε. Μαχαίρας, Μ. Βολουδάκης, Α. Λούλης, Β. Σκουλᾶς, Π. Πολυχρονίδης, Ι. Γοβατζιδάκης καὶ Ε. Τριποδάκης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28–8–25 Ν. Δ. περὶ σειρᾶς ἀρχαιότητος τῶν ἀξιωματικῶν καὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τούτου». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Βαλαλᾶς, Η. Παπαδόπουλος, Σ. Τσακμάνης, Μ. Σαμαρᾶς, Π. Κύρτσης, Ν. Καραμάνος, Β. Χατζηλίας κ. Γ. Μόδης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 19 Μαρτίου 1929 Ν. Δ. περὶ καταργήσεως τῆς αὐτομάτου ὑπερτιμήσεως τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας καὶ ἐπιβολῆς εἰδικοῦ φόρου μεταβιβάσεως ἀκινήτων». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ζαρίφης, Μ. Σαμαρᾶς καὶ Ι. Ἀποστόλου ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 2 Ὀκτωβρίου 1929 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 25 Σεπτεμβρίου 1924 περὶ ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Σαμαρᾶς, Ν. Ζαρίφης, Ν. Ἀσκεπίδης, Π. Λούβαρης, Ι. Ἀποστόλου, Σ. Τσακμάνης, καὶ Δ. Δημάδης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως ἀνωτάτου οἰκονομικοῦ συμβουλίου». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. 1) Θ. Κριμπᾶς 2) Τ. Ἀναστασίου, 3) Π. Φλῶρος, 4) Κ. Κουρτίδης, 5) Ν. Ζαρίφης, 6) Β. Κυρέλλος, 7) Α. Μπακάλμπασης, 8) Π. Εὐριπαῖος, 9) Δ. Ἡρακλείδης, 10) Δ. Εὐθυμιάδης, 11) Ν. Συριόπουλος, 12) Χ. Ζουμῆς, 13) Μ. Μαντᾶς, 14) Ι. Νικολίτσας, 15) Ι. Μουτζουρίδης, 16) Δ. Χατζίσκος, 17) Δ. Γιαννόπουλος, 18) Σ. Σχοινᾶς, 19) Ι. Παπαφλέσσας, 20) Β. Τσάφος, 21) Α. Καλαντζᾶκος, 22) Ι. Ἀνδριόπουλος, 23) Α. Παΐζης, ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ νόμου 4101». —Ἐπίσης ὁ ὑπουργὸς τῆς Προνοίας κ. Ε. Ἐμμανουηλίδης καταθέτει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν. (ἀναγινώσκει) «—Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Ἡρακλείδη, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 93 31– 1–30 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω ὑμῖν τὰ κάτωθι: «Ὅτι διὰ τὸ ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ἴωνος ἀριθ. 10 παράρτημα τοῦ καθ’ ἡμᾶς ὑπουργείου καταβάλλονται ὡς μίσθωμα δραχμαὶ 18.440 μηνιαίως. Ἐν τῷ οἰκήματι τούτῳ στεγάζεται τὸ τμῆμα θυμάτων Πολέμου ἀπὸ τοῦ ἔτους 1925, τὸ οἴκημα δὲ μολονότι ἐξυπηρετεῖ σπουδαίως τὸ ἐνδιαφερόμενον κοινόν, ὡς κείμενον πλησιέστατα τοῦ Κεντρικοῦ Καταστήματος, δὲν εἶναι βεβαίως ἀπολύτως κατάλληλον· ἀνεμισθώθη ὅμως τὸν παρελθόντα Αὔγουστον, καθόσον οὐδὲν ἐν τῇ σχετικῇ μειοδοσίᾳ προσεφέρθη. Τὴν 31ην Αὐγούστου τρεχ. ἔτους λήγει ἡ μίσθωσίς του. ὁπότε βεβαίως διὰ νέαν μίσθωσιν θέλει προτιμηθῇ ἕτερον, ἐφ’ ὅσον ἤθελεν ἐν μειοδοσίᾳ προσφερθῇ τοιοῦτον καταλληλότερον ὑπὸ τὰς ἀπόψεις ἐξωτερικῆς ἐμφανίσεως καὶ ἐξυπηρετήσεως τοῦ κοινοῦ καὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς ὑπηρεσίας». Ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κ. Γ. Παπανδρέου καταθέτει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν. (ἀναγινώσκει). «Ἐπ’ τῆς ἀριθ. 84 28 1–30) ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Καλαντζάκου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀπαντήσωμεν ὅτι ἡ τοποθέτησις τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Θ. Σταματοπούλου εἰς τὴν Ἠλείαν ἐγένετο κατόπιν προτάσεως τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου, διότι ἐθεωρήθη ὡς μὴ ἀντικειμένη εἰς τὸν περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων νόμον, καθόσον οὗτος κατάγεται ἐκ τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων. Κατὰ δὲ τὸν νόμον ΦΜ, ἐκλογικὴ περιφέρεια διὰ τοὺς ἐντοπίους ὑπαλλήλους λαμβάνεται καὶ τῆς ἐπαχίας. Ἐπειδὴ ὅμως ἐγείρεται ἀμφιβολία περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς ἑρμηνείας ταύτης τοῦ νόμου, ὑποβάλομεν σχετικὸν ἐρώτημα πρὸς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, καὶ μετὰ τὴν γνωμοδότησίν του θὰ κανονίσωμεν τὴν ἐνέργειάν μας». Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Τσαρλαμπᾶ διὰ τὸ τηλεφωνικὸν μηχάνημα τοῦ γραφείου Λαζαράτων ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Β. Καραπαναγιώτης καταθέτει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν: (ἀναγινώσκει) «Παρὰ τοῦ ταμείου τηλεφ. Συγκοινωνιῶν Ἠπείρου ἀπεστάλησαν τὴν 24 Νοεμβρίου 1929 εἰς τὴν ἐνταῦθα ἀποθήκην Ὑλικοῦ Τ. Τ, Τ. τέσσαρα (ἀριθ. 4) τηλεφωνικὰ μηχανήματα, χωρὶς νὰ κατονομάζωνται τὰ γραφεῖα εἰς ἃ ταῦτα ἀνῆκον. Τὰ μηχανήματα ταῦτα, ἐπισκευασθέντα, ἐπεστράφησαν εἰς τὸ εἰρημένον ταμεῖον τὴν 28–12–1929. Συγκεκριμένως διὰ τὸ Τηλεφων. μηχάνημα τοῦ Γραφείου Λαζαράτων ἐζητήθησαν σχετικαὶ πληροφορίαι παρὰ τῆς Περιφερειακῆς Διευθύνσεως Ἠπείρου». Ἐπίσης κατατίθεται ἡ ἑξῆς ἀπάντησις, εἰς ἐρώτησιν τοῦ κ. Μ. Τσαρλαμπᾶ σχετικῶς πρὸς τὰ Χρηματοκιβώτια Τ.Τ.Τ. γραφείου Καρυᾶς. «Πρὸς τὸ Τ.Τ.Τ. Γραφεῖον Καρυᾶς ἐδόθη ἐγκαίρως ἡ ἀπάντησις, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἐστερεῖτο τότε χρηματοκιβωτίων. Ἤδη κατόπιν διαγωνισμοῦ ὃν ἐνήργησεν ἡ Ὑπηρεσία Κρατικῶν Προμηθειῶν, ἐγένετο ἡ προμήθεια· καὶ ἐκ τῶν πρώτων ληφθέντων ἀπεστάλη ἓν εἰς παραλαβὴν τοῦ ἐν λόγῳ Γραφείου». Ἔπιπλα Τ.Τ.Τ. γραφείου Καρυᾶς. Ἁρμοδία διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἀναγκαιούντων διαχωρισμάτων καὶ ἐπίπλων εἶναι ἡ Γενικὴ Διοίκησις Ἠπείρου πρὸς ἣν διεβιβάσθη μέσῳ τῆς Τ.Τ.Τ. Διευθύνσεως Ζακύνθου διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 175178 τῆς 8ης Ἰουνίου 1929 ἐγγράφου ἡμῶν ἡ σχετικὴ αἴτησις. Πιθανὸν ἡ μέχρι τοῦδε καθυστέρησις τῆς κατασκευῆς τούτων νὰ προέρχεται ἐκ τῆς ἐξαντλήσεως τοῦ οἰκείου κεφαλαίου 12–7 δὶς τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξόδων. Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν αἰτήσεων τῶν οἰκείων Εἰσαγγελέων περὶ διώξεως τῶν βουλευτῶν, κ.κ. Ν. Ἀβραάμ, Λ. Κουτσοπετάλου, Γ. Θεοδοσιάδη, Λ. Νάκκου Δ. Τσιτσάρα, Ν. Τζερμιᾶ, Π. Χατζῆ καὶ Α. Λούλη, ἀποφαινομένη ὅτι οὐδεὶς λόγος συντρέχει πρὸς ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς αὐτῶν ἀσυλίας. Ἐπίσης ἀνακοινῶ ὅτι τὴν εἰδικὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν πρὸς ἐπεξεργασίαν τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Ἀνωτάτου Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου» κατήρτισα ἐκ τῶν βουλευτῶν κ.κ. 1) Α. Ἀλεξανδρῆ, 2) Π. Ἀραβαντινοῦ, 3) Γ. Ἀργυροπούλου, 4) Σ. Ἀνθρακοπούλου, 5) Ι. Βαλαλᾶ, 6) Κ. Βουδούρη, 7) Κ. Βότση, 8) Ν, Ζαρίφη, 9) Κ. Ζωγράφου, 10) Γ. Ἡσαΐα, 11) Α. Καναβοῦ, 12) Α. Καραπάνου, 13) Ι. Κουνδούρου, 14) Σ. Κωστοπούλου, 15) Χ. Λαδᾶ, 16) Κ. Λιδωρίκη, 17) Α. Λούλη, 18) Α. Μακᾶ, 19) Φ. Μανουηλίδη, 20) Ν. Μπακοπούλου, 21) Α. Μάρκου 22) Δ. Ματαλών, 23) Ν. Ξηροῦ, 24) Α. Παπαθανάση, 25) Α. Πρέκκα, 26) Ι. Ράλλη, 27) Γ. Ροδοπούλου, 28) Γ. Σακαλῆ, 29) Φ. Σαράντη καὶ 30) Δ. Χατζίσκου. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Μαντᾶς ἐπὶ ἀναφορῶν συλλόγων καπνοπωλῶν κλπ. ἐπαγγελματιῶν Σερρῶν, Βερροίας καὶ Γιαννιτσῶν.

§3Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ δώσῃ ἕνα τέρμα εἰς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ σήμερον τοὺς καπνοπαραγωγούς, νὰ δώσῃ μίαν τελικὴν ἀπάντησιν, ὥστε νὰ μὴ ἀπασχολούμεθα καθημερινῶς μὲ τὸ ζήτημα αὐτό, ἂν δηλαδὴ πράγματι τὸ τρὰστ ἐκεῖνο τῶν καπνοβιομηχάνων καὶ καπνεμπόρων πρόκειται νὰ πραγματοποιηθῇ. Νὰ μελετήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα καὶ νὰ εἴπῃ τὶ σκέπτεται ἐπ’ αὐτοῦ, διὰ νὰ λυθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν ἐξεγέρσεις κάθε ἡμέραν τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ τῶν διαφόρων ἄλλων ὀργανώσεων καὶ νὰ δυνηθῶμεν καὶ ἡμεῖς ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ νὰ καθορίσωμεν τὴν περαιτέρω ἡμῶν στάσιν.

§4Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ θέμα αὐτὸ ἐξηντλήθη κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀπολύτως καμμίαν σκέψιν περὶ τῆς ὀργανώσεως αὐτοῦ τοῦ τράστ. Ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ ἕνα σχετικὸν συνέδριον καὶ θὰ παρακολουθήσω τὸ ζήτημα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἑνώσεως ἐφέδρων πολεμιστῶν Παγκρατίου, Κοπανᾶ, Ν. Ἑλβετίας.

§6Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, μία ἕνωσις ἐφέδρων πολεμιστῶν Παγκρατίου, Κοπανᾶ καὶ Νέας Ἑλβετίας παραπονεῖται ἐναντίον τῶν μέτρων τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας σχετικῶς μὲ μίαν ἔκτασιν ἡ ὁποία ἔχει παραχωρηθῇ εἰς τοὺς ἐφέδρους αὐτοὺς εἰς τὴν περιφέρειαν Παγκρατίου, Κοπανὰ καὶ Νέας Ἑλβετίας. Ὑπῆρχεν ἐκεῖ μία ἔκτασις τὴν ὁποίαν ἠγόρασαν οἱ ἔφεδροι αὐτοὶ πολεμισταὶ καταβαλόντες ὅταν συνήπτων τὰ συμβόλαια περὶ τὰς 250.000 δραχμῶν. Ἐπὶ τῆς ἐκτάσεως ταύτης ἐγκατεστάθησαν, κατασκηνώσαντες μὲ διάφορα παραπήγματα καὶ ἄλλα, μονίμως διάφοροι ἔφεδροι πολεμισταὶ καὶ χῆραι ἢ ὀρφανὰ ἐφέδρων πολεμιστῶν. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἐπειδὴ τὴν ἔκτασιν ταύτην ἐθεώρει ὡς ἀναδασωτέαν, ἐζήτησε νὰ ἐκβάλῃ αὐτοὺς βιαίως ἐκ τῆς ἐκτάσεως ταύτης. Ἀλλὰ κατόπιν παραπόνων αὐτῶν οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀγοράσει καὶ εἶχον καταβάλει τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 250 χιλιάδων δραχμῶν, τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐδέχθη ὅτι τὰ παράπονα αὐτὰ τῶν ἐφέδρων αὐτῶν πολεμιστῶν ἦσαν δίκαια καὶ ἦρε τὴν ἀναδάσωσιν τοῦ χώρου τούτου, καὶ οὕτω πως τὸ ζήτημα διευθετήθη καὶ θὰ παρέμεναν αὐτοὶ εἰς τὰ κτήματα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἠγόρασαν. Ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας ἀντιθέτως ὅλως πρὸς τὴν ἐνέργειαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Γεωργίας σκεπτόμενον, ἀπηλλοτρίωσε τὴν ἔκτασιν ταύτην, πρὸς ἀποκατάστασιν προσφύγων καὶ ἐπέκτασιν ἑνὸς ἄλλου συνοικισμοῦ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν διατὶ ἔλαβε τὸ μέτρον τοῦτο ὥστε νὰ θελήσῃ νὰ τοὺς ἐκδιώξῃ ἀπὸ μίαν ἔκτασιν τὴν ὁποίαν ἔχουν ἀγοράσει καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἔχουν ἐγκατασταθῇ ἔφεδροι ἀξιωματικοί. Εἶναι γνωστὸν κ. βουλευταί, ὅτι ἡ τάξις τῶν ἐφέδρων πολεμιστῶν διότι ὑποφέρει παρ’ ὅλας τὰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ἔδωκε τὸ Κράτος ὅτι θὰ ἀποκαταστήσῃ αὐτοὺς ἐν Μακεδονίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ δίδον εἰς αὐτοὺς ὁλόκληρον ἔκτασιν διὰ τὴν ἐγκατάστασίν των, μέχρι σήμερον οὐδὲν ἐπετέλεσε δι’ αὐτοὺς αἱ δὲ ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ἔδωκε δὲν ἐπραγματοποιήθησαν μέχρι σήμερον. Εἶναι δὲ ζήτημα σοβαρώτατον σχετιζόμενον μὲ τὴν περαιτέρω πορείαν τοῦ Κράτους ἀπέναντι τοῦ μαχομένου λαοῦ, καὶ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν τὸ Κράτος νὰ ἔρχεται καὶ νὰ ἀθετῇ τὰς ὑποσχέσεις πρὸς ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἀποστέλλει νὰ πολεμήσουν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας καὶ ἀνεξαρτησίας του. Καὶ νομίζω ἀκόμη, ὅτι ἀποτελεῖ ἀστοργίαν τοῦ Κράτους τὸ νὰ ἐκδιώκῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἠγόρασαν, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι κατέθεσαν κατὰ τὴν σύναψιν τῶν συμβολαίων 250,000 δραχμάς. Ἀνέρχονται δὲ οὗτοι εἰς 1064 ἐκ τῶν ὁποίων οἱ πλεῖστοι εἶναι χῆραι καὶ ὀρφανὰ πολέμου. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας νὰ ἄρῃ τὸ ἄτοπον αὐτὸ μέτρον τῆς ἀπαλλοτριώσεως πρὸς ἐπέκτασιν συνοικισμοῦ καὶ πρὸς ἐγκατάστασιν προσφύγων. Διότι αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται, κ. ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, φέρει εἰς σύγκρουσιν τοὺς ἐφέδρους πολεμιστὰς καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν πεσόντων ἐν πολέμῳ μὲ τοὺς πρόσφυγας. Δὲν εἶναι πολιτικὴ αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε φέροντες εἰς ἀντίθεσιν γηγενεῖς καὶ πρόσφυγας. Διὰ τοῦτο ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν τὰ παράπονα τῶν ἐφέδρων τούτων, διότι δὲν εἶναι τόσον εὔκολον νὰ ἐκδιώξητε 1000 ἀνθρώπους ἀπὸ μίαν ἔκτασιν τὴν ὁποίαν ἠγόρασαν. Ἔχω δὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ ἡ Κυβέρνησις θέλει λάβῃ ὅλα τὰ προσήκοντα μέτρα, ἵνα μὴ θρηνήσωμεν ἴσως καὶ θύματα εἰς τὴν ἔκτασιν ταύτην διότι θὰ εἶναι πολὺ δύσκολος ἡ ἐκδίωξις αὐτῶν.

§7Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Θὰ κατέληγον καὶ ἐγὼ εἰς τὰ ἴδια συμπεράσματα εἰς τὰ ὁποῖαν κατέληξε ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν, ἂν τὰ πραγματικὰ γεγονότα ἦσαν ἀκριβῶς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐξέθεσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἔγινεν μία ἀπαλλοτρίωσις, εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐπὶ τῆς ἀπαλλοτριουμένης αὐτῆς ἐκτάσεως ζητοῦν νὰ ἐξασκήσουν δικαιώματα οἱ ἔφεδροι πολεμισταί, μὲ τὴν ἑξῆς διαφορὰν ὅμως, ὅτι ὑπάρχει μία χρονολογικὴ ἀνατροπή, ἤτοι παρουσιάζεται τὸ ὑπουργεῖον Προνοίας ὡς θέλον νὰ ἐκδιώξῃ τοὺς ἐφέδρους ἀπὸ μίαν ἔκτασιν τὴν ὁποίαν ἔχουν ἀγοράσει, φαίνεται δηλαδὴ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας χάριν τῶν προσφύγων καταπατοῦν τὰ δικαιώματα τῶν ἐφέδρων καὶ θέλον νὰ ἐγκαταστήσῃ πρόσφυγας. Τὸ πρᾶγμα, καθ’ ἅς ἔχω πληροφορίας ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ἔχει ὅλως διόλου ἀντιστρόφως. Οἱ ἔφεδροι πολεμισταὶ ἠθέλησαν νὰ ἀποκτήσουν δικαιώματα εἰς μέρος εἰς τὸ ὁποῖον δὲν δικαιοῦνται νὰ ἀποκτήσουν τοιαῦτα· ἤτοι ἡ ἀπαλλοτρίωσις ἐγένετο κατὰ τὸ 1928, οἱ δὲ ἔφεδροι ἔκαμαν συμβόλαιον ἀγορᾶς καὶ πωλήσεως κατὰ τὸ 1929. Ἂν κατ’ ἀρχὴν ἦτο δυνατὸν ἕνεκα τῆς συμπαθείας πρὸς τοὺς ἐφέδρους τὴν ὁποίαν ἔχω καὶ ἐγώ, ἂν χάριν τῶν ἐφέδρων ἦτο δυνατὸν νὰ θέσωμεν τὴν ἀρχὴν ὅτι διὰ τῶν μεταγενεστέρων συμβολαίων νὰ ἦτο δυνατὸν μία ἀπαλλοτρίωσις νὰ ἀνατραπῇ, τότε ἀντίο ὅλοι οἱ συνοικισμοὶ καὶ ὅλαι αἱ ἐγκαταστάσεις τῶν προσφύγων, διότι οἱ ἰδιοκτῆται θὰ ἐπώλουν εἰς ἄλλους οἱ ὁποῖοι διὰ συμβολαίων μεταγενεστέρων θὰ ἀνέτρεπον τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Ἂν ἀποδειχθῇ ὅτι πρὸ τῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐγένετο ἡ ἀγορὰ ὑπὸ τῶν ἐφέδρων, διαβεβαιῶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ὅτι ἐντὸς 5 λεπτῶν θὰ ἀρθῇ ἡ ἀπαλλοτρίωσις. Ἀλλὰ δι’ ἐπισήμων ἐγγράφων εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι ἀφοῦ ἔγινεν ἡ ἀπαλλοτρίωσις, μετά, τὸ 1929, ἐγένετο ἡ ἀγορὰ πρὸς ἀνατροπὴν τῆς ἀπαλλοτριώσεως.

§8Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἡ ἔκτασις αὐτὴ ἦτο ἀναδασωτέα, οἱ ἔφεδροι εἶχον ἐγκατασταθῆ· καὶ ἐπειδὴ ἡ ἔκτασις ἦτο ἀναδασωτέα, διὰ τοῦτο δὲν ἠδύνατο νὰ συνταχθῇ τὸ συμβόλαιον. Ὅταν δὲ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἦρε τὴν ἀναδάσωσιν, τότε ἐσκέφθητε σεῖς νὰ κάμετε τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἦσαν ἐγκατεστημένοι αὐτοί. Ἐγὼ θὰ μεταβάλω τὴν ἐρώτησίν μου εἰς ἐπερώτησιν καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ καταθέσητε τὸν φάκελλον, ὁπότε θὰ ἴδετε ὅτι ἔχω δίκαιον.

§9Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Θὰ εἶμαι πάντοτε εἰς τὴν διάθεσίν σας.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς Α. Καλαρίτη.

§11Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Καταθέτω ὑπόμνημα τοῦ ταγματάρχου ἐν ἀποστρατείᾳ Καλαρίτη, διὰ τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύεται ὅτι οὗτος ἔπαθεν ἐκ τοῦ πολέμου ἀναπηρίαν. Δυστυχῶς ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάνθη ὅτι τὸν ἔφερεν εἰς ἀναπειρίαν ἀλλὰ δὲν περιλαμβάνεται ἡ ἀσθένειά του εἰς τὸν κατάλογον τῶν ἀσθενειῶν ἐκείνων. Καταθέτει πιστοποιητικὸν διαφόρων ἰατρῶν ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει ὅτι ἡ πάθησις αὐτοῦ ἐγένετο λόγῳ τῶν κακουχιῶν τοῦ πολέμου. Παρακαλῶ, νὰ μελετηθῇ τὸ ὑπόμνημά του καὶ ἐπανεξετασθῇ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§12Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Νικολίτσας καὶ Ταλιαδοῦρος ἐπὶ ἀναφορᾶς κοινοτήτων Ἀραχώβης Ναυπακτίας καὶ Ἀστριᾶς.

§14Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐφέδρων πολεμιστῶν παθόντων ἐν πολέμῳ κλπ.

§16Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὑπάρχει μία τάξις ἀξιωματικῶν παθόντων ἐν πολέμῳ ἐκ διαφόρων κακουχιῶν, τῶν ὁποίων ἡ σύνταξις φθάνει σήμερον τὸ ποσὸν τῶν 700 δραχ. Τοὐναντίον ὑπάρχουν συγγενεῖς καταστάσεις ἀξιωματικῶν ἀναπήρων, εἰς τοὺς ὁποίους ἡ Πολιτεία παρεχώρησεν ἀρκετὰ ποσὰ διὰ νὰ ζοῦν Νομίζω, ὅτι καὶ οἱ πρῶτοι θὰ ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκον των ὅπως καὶ οἱ δεύτεροι.

§17Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἀκριβῶς ἐπ’ αὐτῶν εἰργάσθη ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἀποφαίνεται ὅτι πρέπει αὐτοὶ νὰ λάβουν τὴν σύνταξιν τοῦ μονίμου ἀνθυπολοχαγοῦ.

§18Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Πρόκειται περὶ τῶν παθόντων ἐν πολέμῳ ἐκ κακουχιῶν, τῶν ὁποίων ἡ σύνταξις ἦτο μέχρι τινὸς 400 δραχ. καὶ σήμερον 700. Συνιστῶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐλάχιστοι 25–30, διότι εἶναι δίκαιον.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσίνας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Τυρνάβου περὶ καταβολῆς τοῦ φόρου οἰκοδομῶν ἐκδόσεως τῶν χρήσεων 1926–1929.

§20Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ ὅπως διαβιβασθῇ αὕτη εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας παρακαλεῖ τὸν κύριον ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν τίνα μέτρα ἔλαβεν ἢ πρόκειται νὰ λάβῃ πρὸς παρεμπόδισιν τοῦ κακοῦ τὸ ὁποῖον προσγίνεται εἰς τὰς δημοσίας ὁδοὺς ὥστε αὗται νὰ χρησιμοποιοῦνται ὡς κοῖται χειμάρρων. Τοῦτο συμβαίνει καὶ εἰς ἓν τμῆμα τῆς ὁδοῦ Καλαμῶν–Τριπόλεως, μεταξὺ τῶν χωρίων Κατσαροῦ–Ἀλλαγῆς.

§22Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν ἀκηδία τὴν ὁποίαν δεικνύει ἡ Κυβέρνησις.

§23Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν ἔλαβον γνῶσιν, διότι δὲν ὑπεβλήθη ἐγγράφως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀναπτύξατέ την.

§24Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν ν’ ἀμυνθῶ ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων τῆς Μεσσηνίας διότι δυστυχῶς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἢ μᾶλλον ἡ Κυβέρνησις ἐνῷ δὲν προσφέρει τίποτε εἰς τὴν συγκοινωνία τῆς Μεσσηνίας τοὐναντίον ἐγκαταλείπει τὰς ὑπαρχούσας ὁδοὺς εἰς τὴν τύχην των. Ἐκχυλίζουν οἱ χείμαρροι καὶ μεταβάλουν τὰς ὁδοὺς εἰς κοίτας χειμάρρων. Τὸ μεταξὺ Πατρῶν–Καλαμῶν μέρος εἶναι ἕνα διάστημα ἀδιάβατον, καὶ οἱ κάτοικοι διὰ νὰ συγκοινωνοῦν κάνουν μίαν διαδρομὴν ἄνω τῶν 8 χιλιομέτρων. Ὁ ἄλλος δρόμος εἶναι καὶ αὐτὸς σὲ ἐλεεινὰ χάλια. Μόνον ἡ σιδηροδρομικὴ συγκοινωνία μένει. Ἡ δι’ αὐτοκινήτων ἐπιβατικὴ ἢ οἱαδήποτε ἄλλη συγκοινωνία εἶναι ἐντελῶς ἀνέφικτος καὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ βιοπαλαισταὶ αὐτοὶ νὰ βλέπουν τὰς περιουσίας των καταστρεφομένας διὰ τῶν βροχῶν καὶ ὅλα αὐτὰ ἕνεκα τῆς ἀστοργίας τῆς Κυβερνήσεως. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ παράπονόν μου τοῦτο καὶ νὰ ἐνεργήσῃ τὸ ταχύτερον νὰ βελτιωθῇ τὸ κακόν.

§25Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ γενικὸν μέρος τὸ ὁποῖον θίγει, τοὐτέστιν τῆς καταστάσεως ὅλων τῶν δημοσίων ὁδῶν συνεπεία τῆς ροῆς τῶν ὑδάτων, εἶναι προφανῶς ἀτύχημα τὸ ὁποῖον ὀφείλεται εἰς τὴν κακὴν χάραξιν καὶ λαμβάνονται μέτρα νὰ μὴ κατακλύζωνται εἰς τὸ ἑξῆς, θὰ προσπαθήσω δὲ νὰ ἱκανοποιήσω τὸν κ. βουλευτὴν εἰς ὅτι εἶναι δυνατόν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος, παρακαλεῖ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, πότε σκέπτεται νὰ ὁριστικοποιήσῃ τὰς διανομὰς τῶν διανεμηθέντων χωρίων τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων;

§27Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἂν θὰ ὁριστικοποιήσῃ τὰς διανομάς.

§28Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔχουν ὁριστικοποιηθῆ ὅλαι. Ἔχω νὰ σᾶς δώσω ἕνα πίνακα διὰ τοῦ ὁποίου ἐμφαίνεται ὅτι ὅλαι αἱ διανομαὶ τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων ἔχουν ὁριστικοποιηθῆ· ὅσον ἀφορᾷ τὰ δύο χωρία ἐξηκριβώθη ὅτι ἡ βραδύτης ἐθεραπεύθη.

§29Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἀπαιτεῖται ἔκδοσις παραχωρητηρίων καὶ αὐτὸ θὰ εἰπεῖ ὅτι πρέπει νά διορισθῇ ὑπάλληλος, ἀφοῦ διά τά Ζωγράφεια κτήματα ἔκαναν 15 χρόνια νά ἐκδοθοῦν.

§30Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ πάρῃ τοπογράφους.

§31Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Εἶχε πάρει ἔκτακτον προσωπικόν. Ἐάν δέν πάρῃ ἐπαρκές προσωπικόν, ὥστε νά ἐπαρκῇ...

§32Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ πάρῃ 1.000 ἀξιωματικούς ἀκόμη.

§33Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Οὔτε μετά ἕνα αἰῶνα δέν θά ὁριστικοποιηθῇ ἡ διανομή. Κάθε γεωργὸς δὲν ξέρει ποὺ εἶναι τὸ χωράφι του, ποῖα ὅρια ἔχει καὶ πῶς θὰ τὸ καλλιεργήσῃ. Πρέπει νὰ πάρῃ τὸ χωράφι του ὁ καθένας διὰ νὰ ξέρῃ πότε θὰ τὸ λιπάνῃ καὶ τὶ θὰ κάνῃ, διότι κάθε ἡμέρα γίνονται σκηναί. Λοιπὸν πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα.

§34Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ζήτημα εἶναι λελυμένον. Μηχανικοὶ μετέβησαν ἐπὶ τόπου καὶ ἔκαναν τὰς δεούσας ἐνεργείας. Τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκδοσιν τῶν παραχωρητηρίων γίνεται ἡ ἐργασία ἐντατική.

§35Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Εἶναι δουλειά, ἡ ὁποία θὰ διαρκέσῃ 50 χρόνια.

§36Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ προσπαθήσωμεν νὰ τὰ μειώσωμεν εἰς 25.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος παρακαλεῖ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν θὰ ἀκυρωθῇ ἢ θὰ ἐπικυρωθῇ ἡ περιώνυμος σύμβασις τῶν Θεσσαλικῶν Σιδηροδρόμων καὶ ἰδίᾳ ὡς πρὸς τὴν διάταξιν περὶ αὐξήσεως τῶν κομίστρων καὶ τῶν ναύλων πρὸς κάλυψιν τῶν ἐξόδων τῆς μελέτης τῆς διαπλατύνσεως τῆς γραμμῆς, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ Θεσσαλικὸς λαὸς πληρώνει ἐπὶ τριάμισυ ἔτη αὐξήσεις διὰ μελέτην ἡ ὁποία οὔτε ἔγινε οὔτε θὰ γίνῃ.

§38Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Πρόκειται περὶ τῆς διαπλατύνσεως τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων. Ξέρετε δὲ τὶ πληρώνει ἡ Θεσσαλία διὰ τὴν διαπλάτυνσιν αὐτήν.

§39Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Θὰ λάβετε ἀφορμὴν νὰ συζητήσητε, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ σύμβασις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ἔλθῃ συντόμως.

§40Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Πληρώνει ἑπταπλάσιον ἀπ’ ὅ,τι πληρώνει εἰς τοὺς Κρατικοὺς σιδηροδρόμους.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρέκας, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἡγουμενοσυμβουλίου τῆς ἱερᾶς μονῆς Προφήτου Ἠλιοῦ.

§42Α. ΠΡΕΚΑΣ. Θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Τὸ ἐν Θήρᾳ ἡγουμενοσυμβούλιον τῆς μονῆς Προφήτου Ἠλιοῦ πληροφορούμενον συγχώνευσιν τῶν μονῶν καὶ ἐπισκοπῶν, ὑποβάλει τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν καὶ παρακαλεῖ, ἐπικαλούμενον λόγους οὐσιαστικούς, λόγους ἱστορικούς, λόγους ἀξίους πάσης προσοχῆς, ὅπως ἡ μονὴ αὕτη διατηρηθῇ. Τοὺς λόγους τούτους τοὺς ἐξήτασα καὶ ἐγώ, γνωρίζων τὰ πράγματα, καὶ προσθέτω καὶ τοῦτο ὅτι ἐν Θήρᾳ ὑφίσταται μονὴ τῶν καθολικῶν στεγαζομένη εἰς μεγαλοπρεπέστατα οἰκοδομήματα καὶ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς καθολικῆς ἱεραρχίας προΐσταται ἱεράρχης ἄξιος πάσης προσοχῆς καὶ συνεπῶς θὰ ἦτο σκόπιμον, ὅπως ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ὑπουργὸς δώσῃ προσοχὴν εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀναφέρει τὸ ἡγουμενοσυμβούλιον καὶ σκεφθῇ ἐὰν ὄντως εἶναι ἐνδεδειγμένη ἡ διατήρησις τῆς μονῆς ταύτης.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀφεντούλης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐμπορικοῦ καὶ βιομηχανικοῦ ἐπιμελητηρίου Βόλου.

§44Γ. ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει δὲ ὡς ἀφορμὴν τὴν οἰκονομικὴν δυσπραγίαν, ἡ ὁποία κατὰ τὰς τελευταίας ἑβδομάδας ἐγένετο λίαν αἰσθητὴ εἰς τὴν ἐπαρχίαν τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω. Γνωρίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει μελετήσει τὸ ζήτημα τῆς ἐνισχύσεως τῶν βιομηχανιῶν. Ἐλπίζω δὲ ὅτι λίαν συντόμως θὰ καταλήξῃ εἰς συμπεράσματα καὶ συνεπῶς θὰ λάβῃ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ φέρουν ἀνακούφισιν τῶν βαρῶν τὰ ὁποῖα βαρύνουν τὸν λαόν. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ λησμονήσῃ τὰς βιομηχανίας τῶν ἐπαρχιῶν αἱ ὁποῖαι ἰδίᾳ αἰσθάνονται τὸν ἀντίκτυπον τῆς σημερινῆς καταστάσεως, δὲν θέλω νὰ μεταχειρισθῶ τὴν λέξιν «κρίσεως», διότι εἰς τὰς ἐπαρχίας δὲν γεννῶνται μόνον οἰκονομικαὶ συνέπειαι, ἀλλὰ καὶ κοινωνικαὶ καθ’ ὅτι δημιουργοῦν ζητήματα ἀνεργίας. Εὔχομαι καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν σύστασιν αὐτὴν—δὲν ποιοῦμαι βεβαίως τὴν διάκρισιν βιωσίμων καὶ μὴ βιωσίμων ἐπιχειρήσεων, ποιοῦμαι ὅμως τὴν διάκρισιν μεταξὺ καλῶς λειτουργουσῶν καὶ μὴ ἐπιχειρήσεων—καὶ θὰ θελήσῃ νὰ εἰσηγηθῇ ὡρισμένα μέτρα. Ἤδη, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, κ. ὑπουργέ, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῶν 2 βιομηχανιῶν τῶν ἐργοστασίων γεωργικῶν ἐργαλείων. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται ἐν καιρῷ νὰ ἐνισχύσῃ τὰς βιομηχανίας συνιστῶσα εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, κατὰ τὴν χορήγησιν δανείων, νὰ προτιμᾶ τοὺς γεωργοὺς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προμηθεύονται τὰ ἐργαλεῖα των ἐκ τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσίνας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§46Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λύρας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐνοικιαστῶν φόρου ἐλαίου.

§48Θ. ΛΥΡΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τῶν ἐνοικιαστῶν φόρου ἐλαίου.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξανθόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς συνοικισμοῦ Νέου Μαρμαρᾶ.

§50Α. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας τοῦ ὁποίου ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν. Ἀπὸ τοῦ 1924 ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ἐγκατέστησεν ἐπὶ τῆς χερσοννήσου Σιθονίας ἐν Χαλκιδικῇ, 300 προσφυγικὰς οἰκογενείας ἐκ Προικονήσου τῆς Προποντίδος, τοὺς ἐγκατέστησεν ἐπὶ μικροῦ ἀγροκτήματος τοῦ Ἁγίου Ὄρους, τοὺς ἔδωσε δὲ ἐλάχιστον κλῆρον ἀπὸ 3–10 στρέμματα εἰς κάθε οἰκογένειαν μὲ τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι θὰ ἀπαλλοτριώσῃ καὶ τὰ ἕτερα πλησίον ἀγροκτήματα πρὸς ἐπαύξησιν τοῦ κλήρου των, τοὺς ἔκαμε δὲ καὶ ἀνάλογα οἰκήματα μὲ τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι θὰ ἀποξηράνῃ καὶ τὸ ἐκεῖ πλησίον εὑρισκόμενον ἕλος τὸ ὁποῖον κυριολεκτικῶς τοὺς ἐθέριζεν ἀπὸ τοὺς πυρετούς. Δυστυχῶς, οὔτε τὸ ἕλος ἀπεξηράνθη, οὔτε ὁ κλῆρος των ἐπηυξήθη καὶ ἀναγκάζωνται οἱ ἄνθρωποι μαστιζόμενοι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀπὸ τὴν ἑλονοσίαν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀπὸ τὴν πεῖναν νὰ ἀναχωροῦν, ἄλλοι τῇ ἐγκρίσει τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἄλλοι αὐθαιρέτως μεταβαίνοντες εἰς ἄλλους συνοικισμοὺς ὅπου καὶ ὑγεία ὑπάρχει καὶ ἐπάρκεια γαιῶν. Σήμερον ἀπομένουν ἐκεῖ νομίμως ἐγκατεστημέναι μόλις περὶ τὰς 140–150 οἰκογένειαι. Τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου τῆς ὁλοκληρωτικῆς ἐρημώσεως τοῦ συνοικισμοῦ αὐτοῦ κρούων ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος διὰ τῆς ἀναφορᾶς του αὐτῆς παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως φροντίσει καὶ τοὺς παραχωρηθεῖ: 1ον βιώσιμος ἐπαρκὴς κλῆρος καὶ γίνῃ ἡ ὁριστικὴ διανομὴ τῶν γαιῶν, 2ον τὴν ἄδειαν ὅπως ἐμβολιάζουν τὰ κατὰ χιλιάδας πλησίον των εὑρισκόμενα ἄγρια ἐλαιόδενδρα, τὰ ὁποῖα μὴ ὄντα τοῦ Δημοσίου ἀλλ’ ἰδιοκτησία τῶν μονῶν δὲν τοὺς ἐπιτρέπουν νὰ τὰ ἐμβολιάσουν. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος, ἵνα δι’ ὡρισμένης ἀποφάσεως τῶν ἁρμοδίων τοὺς ἐπιτραπῇ νὰ ἐξημερώσουν τὰ ἄγρια ἐλαιόδενδρα. Ἐπίσης ζητοῦν καὶ τὴν ἀποξήρανσιν τοῦ ἕλους. Καὶ συνέστη μὲν εἰς τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας διεύθυνσις τεχνικῶν ἔργων πρὸς τοιούτους σκοποὺς καὶ ἐγένετο καὶ ὁ ὀργανισμὸς αὐτῆς ἀλλ’ ἀκόμη δὲν κατετέθη τὸ σχετικὸν σχέδιον νόμου εἰς τὴν Βουλήν. Παρακαλῶ, τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ σπεύσῃ νὰ καταθέσῃ τὸν ἐν λόγῳ ὀργανισμὸν τὸ ταχύτερον, ἵνα δυνηθῇ ἡ διεύθυνσις αὐτή, ἡ τεχνική, καὶ ἀρχίσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, ἓν ἐκ τῶν ὁποίων θὰ εἶναι καὶ ἡ ἀποξήρανσις τοῦ ἐν λόγῳ ἕλους. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ δώσῃ τὴν δέουσαν προσοχὴν ἐπὶ τῶν δικαίων αἰτημάτων τῆς δυστυχισμένης αὐτῆς κοινότητος ἵνα μὴ διασκορπισθῇ ὁλοτελῶς καὶ χαθοῦν τόσαι δαπάναι αἵτινες ἔγιναν διὰ τὴν ἐγκατάστασίν των. Τὸ τοιοῦτον θὰ εἶναι γενικῶς ἐπιζήμιον διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ διαρρεύσουν οἱ κάτοικοι εἰς τὰς πόλεις καὶ θὰ χαθοῦν ἀγροτικαὶ χεῖρες, ἀφ’ ἑτέρου δὲ αἱ ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων κτισθεῖσαι οἰκίαι θὰ μείνουν ἀκατοίκηται.

§51Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) Παρακαλῶ νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Θὰ τὴν ἐξετάσω λεπτομερῶς καὶ θὰ φροντίσω νὰ γίνουν ὅσα εἶναι δυνατά.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος ἐπὶ ἀναφορᾶς Σ. Θωμαΐδου.

§53Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Μίαν ἀναφορὰν διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ἡ Σουλτάνα Θωμαΐδου πρόσφυξ παραπονεῖται ὅτι ἀφοῦ τὴν ἐγκατέστησαν εἰς μίαν οἰκίαν ἐκ 3 δωματίων, παραδόξως ὅμως ἐπῆγαν ὑπάλληλοι τοῦ ἐποικισμοῦ καὶ ἐγκατέστησαν εἰς τὰ ⅔ τῆς οἰκίας ἕναν ἄλλον πρόσφυγα ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι κἄν πρόσφυξ, δὲν ξέρω δὲ πῶς ἀπέκτησεν τὴν ἰδιότητα αὐτὴν ἐνῷ εἶναι γηγενὴς ἡ γυναῖκα του ἔχει δὲ 30 στρέμματα γῆς. Καὶ οὕτω τώρα κατέχει αὐτὸς τὰ ⅔ τῆς οἰκίας της.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ταλλιαδοῦρος ἐπὶ ἀναφορᾶς κτηματιῶν Καρπενησίου.

§55Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Οἱ κτηματίαι ἐκ τῆς κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Καρπενησίου–Τρικκάλων ὑπέστησαν σημαντικὰς ζημίας καὶ καταστροφάς. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως συστήσῃ εἰς τὰ ὑπ’ αὐτὸν ἁρμόδια ὄργανα ὅπως ἐπιταχύνουν τὰς ἀπαιτουμένας διὰ τὴν ἀποζημίωσιν διατυπώσεις.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσίνας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ συνδέσμου σιδηροδρομικῶν Θεσσαλίας.

§57Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὁ σύνδεσμος τῶν σιδηροδρομικῶν Θεσσαλίας ζητεῖ ὅπως ἡ ἑταιρεία καταθέσει χρηματικὸν ποσὸν ὑπὲρ τοῦ ταμείου συντάξεων σιδηροδρομικῶν καὶ ὅπως διορίσῃ ἡ ἑταιρεία συμβούλους ἐκ τῶν ὑπαλλήλων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ταλλιαδοῦρος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§59Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐνδιαφέρει τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Δύναται ἡ ἑταιρεία νὰ διορίσῃ καὶ συμβούλους ἐκ τῶν ὑπαλλήλων. Τὰ παράπονα εἶναι βάσιμα καὶ ἔχω καὶ προηγουμένας ἀφορμὰς κατὰ τῆς ἑταιρείας ἡ ὁποία πάντα δὲν ἐκπληρώνει τὰς ὑποχρεώσεις της.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§61Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Γενικώτερον πρέπει νὰ συστηθῇ εἰς τοὺς κ.κ. ὑπουργοὺς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῆς Συγκοινωνίας ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμόζωνται οἱ νόμοι οἵτινες ψηφίζονται, διότι αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι ὁ μεγαλύτερος κίνδυνος τῶν κοινωνικῶν ἀνατροπῶν. Διότι αἱ ἑταιρεῖαι δὲν ἀναγνωρίζουν τὰ κεκτημένα σωματειακὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐκ τῶν κειμένων νόμων. Ὅπως συμβαίνει μὲ τὴν ἑταιρείαν Πάουερ συμβαίνει καὶ μὲ τὰς ἄλλας ἑταιρείας. Ἐὰν λοιπὸν οὕτω καταπατοῦνται οἱ νόμοι ἀπὸ τὸν πρῶτον τυχόντα τότε δὲν θὰ προχωρήσωμεν ποτέ.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπηλιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς Ν. Νικητοπούλου.

§63Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Ν. Νικητόπουλος προσεχώρησε εἰς τὸ κίνημα τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἐφονεύθη τορπιλλισθείς. Ἡ ὑπόθεσις περιφέρεται ἀπὸ γραφεῖον εἰς γραφεῖον, διετάχθησαν ἀνακρίσεις καὶ ἐβεβαιώθη τὸ γεγονὸς ὅτι ἐφονεύθη ἐπὶ τοῦ ἐπιταχθέντος ἀτμοπλοίου «Ἀγγελικὴ» ἐβεβαιώθη δὲ ἀπὸ τὸ στρατολογικὸν γραφεῖον Πατρῶν τοῦ ὁποίου φῦλλον πορείας ὑπάρχει, ὅτι ἐγράφη εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ ὡς φονευθεὶς ἐπὶ τοῦ ἀτμοπλοίου «Ἀγγελική». Τελευταίως ἐξεδόθησαν δύο γνωματεύσεις τῆς ὑγειονομικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ στρατοῦ αἱ ὁποῖαι ἀπορρίπτουσιν τὴν αἴτησιν τοῦ πατρός του ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν βεβαιοῦται ἡ ἰδιότης ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἀπέθανεν. Διετάχθησαν ἀνακρίσεις, ἐγένοντο καὶ ἐβεβαιώθη ὅτι προσῆλθεν εἰς τὸν Πειραιᾶ εἰς τὴν προσωρινὴν ἐπαναστατικὴν ἐπιτροπήν, ἔλαβεν φῦλλον πορείας μισθοδοτροφοτηθεὶς καὶ ἀνεχώρησεν διὰ τὸν στρατὸν Θεσσαλονίκης. Καθ’ ὁδὸν ἐτορπιλλίσθη τὸ ἀτμόπλοιον καὶ ἐφονεύθη. Ἐπίσημα ἔγγραφα κ. Πρόεδρε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσαχθοῦν διότι ἡ προσωρινὴ ἐπαναστατικὴ ἐπιτροπὴ δὲν ἦτο κρατικῶς ὠργανωμένη ὑπηρεσία ὥστε νὰ ἐκδίδῃ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα νὰ προσαχθοῦν. Πάντως προσεκομίσθησαν τὰ στοιχεῖα τῆς ἀνακρίσεως καὶ ἡ βεβαίωσις τοῦ στρατολογικοῦ γραφείου. Τέλος ἡ ὑπόθεσις προσεκομίσθη ἐνώπιον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὶ σημασίαν ἔχει ἡ προσχώρησις εἰς τὸ κίνημα αὐτό, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀναφορὰν καὶ νὰ κάνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἔγινε ἐπὶ τοῦ παρόντος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅταν θὰ γίνῃ ὁ σχετικὸς νόμος νὰ συμπεριληφθῇ καὶ αὐτὸς καὶ νὰ τύχῃ τῆς ἀποζημιώσεως, διότι ἀπὸ τοῦ 1916 ἀγωνίζεται διὰ τὸ δίκαιόν του.

§64Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι τῆς δικαιοδοσίας μου, εἶναι τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ εἰσηγητὴς τῆς ὑποθέσεως.

§65Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ κ. Πρόεδρε νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§67Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ περὶ καταστάσεως τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ καὶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Τρίτης.

§68Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἡ διαρκὴς ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου ἀποτελεῖ μίαν κωμῳδίαν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15)22 Ὀκτωβρίου 1929 Ν. Δ. «περὶ ἀσφαλείας ἀγροτικῶν κτημάτων καὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας». (γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἱδρύσεως ταμείου ἀντασφαλίσεως βουλευτῶν καὶ γερουσιαστῶν», ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Τσαλδάρης.

§70Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω. Ἁπλῶς θὰ ἤθελα νὰ γνωρίζω τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ἐὰν εἶναι κατ’ ἀρχὴν σύμφωνος.

§71Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ. Πρότασις νόμου, τόσον σπουδαία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητηθῇ.

§72Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ μάθω μόνον ἐὰν συμφωνεῖ ἡ Κυβέρνησις κατ’ ἀρχήν.

§73Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀποκρούεται τὸ νομοσχέδιον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν;

§74Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι. Ἀλλὰ δὲν ἔχω εἴδησιν. Πρώτη φορὰ ἀκούω νὰ γίνεται λόγος γιὰ τὸ νομοσχέδιο αὐτό. Πρέπει πρῶτα νὰ τὸ μελετήσωμεν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰανουαρίου 1930 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4441 ὡς πρὸς τοὺς προφυλακισθέντας παρὰ τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν Ἰωαννίνων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον τοῦ συνόλου)

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως ἀναδρομικῶς τοῦ νόμου 3827 περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 2230», ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ράλλης.

§77Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ζητῶ τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι δὲν ἔχει παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§78Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ὡς εἶναι γνωστὸν εἶχε δοθῇ εἰς τὴν Νομικὴν σχολὴν τοῦ Πανεπιστημίου πρὸς γνωμοδότησιν, μετὰ τὴν γνωμοδότησιν ἐπαναφέρεται ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν.

§79Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ ἄλλου νομοσχεδίου. Ὅταν ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ἄλλο τὸ τροποποιούμενον ἤδη ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη ὅτι, πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Νομικὴν σχολὴν πρὸς ἐξέτασιν. Ἤδη ἐξητάσθη ὑπὸ τῆς ἐν λόγῳ σχολῆς καὶ ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις τῆς Νομικῆς σχολῆς, ἀλλ’ ὑποβάλλεται τροποποιημένον ἤδη καὶ τροποποιημένον κατὰ τρόπον ποὺ πρέπει κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ νὰ παραπεμφθῇ ἐκ νέου εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ ἀρνῆται αὐτὴν τὴν βάσανον τῆς ἐπιτροπῆς, ἀφοῦ καὶ ἡ γνώμη τῆς Νομικῆς σχολῆς δὲν εἶναι ὁμόφωνος διότι ὑπάρχει σοβαρὰ μειοψηφία καὶ φρονῶ, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ συγκατατεθῇ εἰς τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάρκου.

§81Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐγὼ ἐζήτησα τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου ὄχι διότι ἀντιτίθεμαι εἰς τὴν ψήφισιν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἀπεναντίας ἡ κατάργησις τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς διαλυθείσης Βουλῆς, ἐπιβάλλεται. Ἐζήτησα ὅμως τὴν ἀναβολήν, διότι μοῦ ἐζητήθησαν πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἔχω ἀνάγκη νὰ τὰς συγκεντρώσω καὶ νὰ τὰς ἔχω κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν φρονῶ ὅτι ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή. Ὑπέστη ἤδη τὴν βάσανον τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐὰν ἐπῆλθε τροποποίησις εἴτε ἀπὸ μέρους τοῦ κ. βουλευτοῦ εἴτε ἀπὸ μέρους ἄλλων, δὲν καθιστᾷ ὑποχρεωτικὴν τὴν ἐκ νέου εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Τὰς ἀπόψεις μας θὰ τὰς εἴπωμεν ἐν ἐκτάσει ἐν τῇ Βουλῇ.

§82Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ ἐγὼ ἤθελα νὰ εἴπω ὅτι δὲν συντρέχει οὐδεὶς λόγος νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἰσάγω καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι αὐτὸ κατὰ βάσιν, καὶ σχεδὸν μὲ τὴν ἰδίαν διατύπωσιν μὲ τὴν τοῦ προηγουμένου, πλὴν μιᾶς φράσεως τὴν ὁποίαν συμφώνως μὲ τὴν γνωμοδότησιν ἀπήλειψα. Διὰ τῆς ἀπαλείψεως αὐτῆς δὲν ἐπῆλθε καμμία τροπολογία οὔτε εἰς τὴν βάσιν οὔτε εἰς τὴν διαμόρφωσιν αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Τὴν ἀναβολὴν ὅμως τὴν δέχομαι.

§83Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἐννοῶ διατὶ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀντίρρησις.

§84Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διότι ἐγένετο ἡ ἐπεξεργασία.

§85Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς λέγει ὅτι ἐγένετο ἡ ἐπεξεργασία αὐτή, καὶ λέγει ὅτι δὲν μεταβάλλεται τὸ νομοσχέδιον ἀλλὰ μεταβάλλεται μία φρᾶσις μόνον. Ὑποστηρίζω ὅτι ἡ φρᾶσις αὐτὴ δὲν ἐτέθη εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν ἀλλὰ πρόκειται περὶ φράσεως τεθείσης πρὸς τροποποίησιν ἐννοίας. Καὶ ἀφοῦ πρόκειται περὶ τροποποιήσεως ἐννοίας οὐδεὶς λόγος συντρέχει ὅπως ἀποφύγωμεν τὴν παραπομπήν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§87Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ἐζητήθη ἡ παραπομπὴ τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Καὶ πρὸ δύο ἑβδομάδων ὑπεβλήθη ἡ αὐτὴ πρότασις καὶ ἡ Βουλὴ τὴν ἀπέκρουσε, καὶ τὴν ἀπέκρουσε δικαίως, διότι τὸ νομοσχέδιον συνεζητήθη ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν, ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν συνεζητήθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ ἐκρίθη τότε ἀνάγκη νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τῆς νομικῆς σχολῆς. Τώρα ἦλθε καὶ ἡ γνώμη τῆς νομικῆς σχολῆς καὶ ἐπηνέχθησαν μερικαὶ τροπολογήσεις. Κατὰ συνέπειαν ὀρθῶς εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω ὅτι ὅλαι αἱ προτάσεις πρὸς παραπομπὴν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν δὲν εἶναι δικαιολογημέναι. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἐξετασθῇ σοβαρώτατα, πρόκειται δὲ νὰ ἀρθῇ μία σκανδαλώδης πρᾶξις ἑνὸς πρώην ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀποκατασταθοῦν τὸ ταχύτερον τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς θέλει νὰ τὸ ἀναβάλλῃ δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ἀλλὰ πρέπει νὰ συμφωνήσωμεν διότι αὐτὴ ἡ ἀναβολὴ δὲν μπορεῖ νὰ γίνεται ἐπ’ ἄπειρον.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μυλωνογιάννης.

§89Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον ἀφοῦ παρεπέμφθη εἰς τὴν Νομικὴν σχολὴν εἰσάγεται ἀπὸ τὸν νῦν ὑπουργὸν τροποποιημένον κατὰ μίαν διάταξιν, ἡ ὁποία θίγει δικαιώματα. Εἰσάγεται δὲ τροποποιημένον καὶ μὲ ἐντελῶς νέαν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν. Θὰ ἦτο λοιπὸν ὀρθὸν νὰ ἐξετασθῇ καὶ πάλιν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§90Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία τροπολογία ἡ ὁποία νὰ θίγῃ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, οὔτε τὴν διατύπωσιν αὐτοῦ. Πρόκειται περὶ τῆς ἑξῆς παρατηρήσεως τῆς Νομικῆς σχολῆς. Τὸ νομοσχέδιον ἔλεγε ὅτι καταργεῖται ὁ νόμος 3587 πλὴν διὰ τὰς ἐν τῷ μεταξὺ σχέσεις κανονισθείσας συμβατικῶς ἢ διὰ τελεσιδίκων ἀποφάσεων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου 3587 καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ τοιοῦτος συμβιβασμὸς δὲν θίγει δικαιώματα τρίτων. Ἡ Νομικὴ σχολὴ ἐνόμισεν ὅτι δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸς αὐτὸς ὁ κανονισμὸς καὶ εἶπεν ὅτι ἐφ’ ὅσον αἱ σχέσεις ἔχουν κανονισθεῖ ὁριστικῶς εἴτε διὰ τελεσιδίκου ἀποφάσεως εἴτε διὰ συμβιβασμοῦ δὲν πρέπει νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας. Καὶ ἐδέχθημεν τὴν τροπολογίαν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινε ἡ Νομικὴ σχολή. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐλευθέρα νὰ δεχθῇ, ἢ ὄχι τὴν τροπολογίαν.

§91Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐφ’ ὅσον εἶναι σύμφωνος ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἂς ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον ἀναγραφόμενον πρῶτον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας τῆς προσεχοῦς Τρίτης.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας ψηφισθέντος σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8)10 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξασφαλίσεως ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας εἰς ἀγόνους γραμμάς».

§93Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἰς τὸ ἄρθρον 2 ἡ σύνθεσις τοῦ συμβουλίου μετεβλήθη κατὰ τὰς ὑποδείξεις τῶν κ. βουλευτῶν τῶν ὁμιλησάντων κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν. Δηλαδὴ προσετέθη εἰς τὸ συμβούλιον εἷς ἀξιωματικὸς ναυπηγὸς καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν ἐμπορικῶν πλοίων, οὕτως ὥστε οἱ εἰδικοὶ νὰ εἶναι περισσότεροι. Μετὰ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ἐξουδετεροῦται ὁ φόβος, τὸν ὁποῖον ἐξεδήλωσαν οἱ ἀξιότιμοι κ. βουλευταὶ διότι τὸ συμβούλιον θὰ καθορίζῃ τὴν χωρητικότητα τῶν πλοίων.

§94Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει ἡ σύνθεσις τοῦ συμβουλίου, ἡ χωρητικότης παίζει ρόλον.

§95Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ συμβούλιον, τὸ ὁποῖον καταρτίζεται θὰ κανονίζῃ τὴν χωρητικότητα. Εἶναι περίεργον ὅτι ἐπιμένετε εἰς τὸ συμπέρασμά σας ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ ἡ χωρητικότης τῶν πλοίων εἰς 200 τόννους, ἐνῷ ἂν γίνῃ ἡ αὔξησις αὐτὴ καθίσταται ἀδύνατος ἡ λειτουργία τῆς συγκοινωνίας τῶν πλείστων ἀγόνων γραμμῶν. Αἱ ἐννέα ἄγονοι γραμμαὶ ἐξυπηρετοῦνται δι’ ἀτμοπλοίων τὰ ὁποῖα ἔχουν χωρητικότητα μείζονα τῶν 200 τόννων. Μόνον ἡ γραμμὴ τῆς Χαλκίδος, διὰ τὴν ὁποίαν οὐδέποτε ἠγέρθησαν παράπονα. Ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἀντιπρόσωπος τῆς Χαλκιδικῆς βεβαιοῖ ὅτι τὸ ἀτμόπλοιον αὐτὸ οὐδέποτε ἔδωσε ἀφορμὴν παραπόνων. Ἐφ’ ὅσον μεταβάλλεται ἡ σύνθεσις τοῦ συμβουλίου λαμβάνονται ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις. Ἐὰν συζητήσωμεν τὴν χωρητικότητα, ἐὰν ἀπαιτήσωμεν νὰ εἶναι πλοῖα 300 τόννων, τότε δὲν θὰ ὑπάρξουν πλοῖα, τὰ ὁποῖα νὰ ἀναλάβουν τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτῆς τῆς συγκοινωνίας τῶν ἀγόνων γραμμῶν.

§96Χ. ΖΟΥΜΗΣ. Ἡ συγκοινωνία Πειραιῶς–Κύμης–Σκοπέλου δύναται νὰ γίνῃ καὶ μὲ πλοῖα χωρητικότητος κάτω τῶν 100 τόννων.

§97Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἄλλος συνάδελφος ἐζήτησε 60 τόννων.

§98Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ὡμίλησεν περὶ τῆς Κύμης. Ἡ Κύμη ἀπέχει ὀλίγας μόνον ὥρας ἀπὸ τὸν Πειραιᾶ. Εἶναι ἀδύνατον ἀτμόπλοιον χωρητικότητος 150 τόννων νὰ πλέῃ ἀκινδύνως εἰς τὴν γραμμὴν τῶν Νοτίων Κυκλάδων δηλαδὴ Ἀμοργὸν –Ἀνάφην καὶ μάλιστα ἐν καιρῷ χειμῶνος ὁπότε οἱ δυστυχεῖς ἐπιβάται καὶ ζῶα ἐπιβιβάζονται τῶν πλοίων ἀναμιγνυόμενοι μὲ ἀποσκευὰς καὶ τετράποδα. Ἐὰν δὲν ὑποβάλετε διάταξιν διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἀναβιβάζεται ἡ χωρητικότης τῶν πλοίων αὐτῶν, σᾶς βεβαιῶ ὅτι οἱ ἐφοπλισταὶ θὰ βάνουν βενζινόπλοια διὰ νὰ κόψουν τὴν Ἀκτοπλοΐαν.

§99Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διὰ τὴν ἱστορίαν τοῦ πράγματος. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον εἶχε συνταχθεῖ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Χρηστομάνον καὶ ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἔφερε δὲ καὶ τὴν μονογραφήν του. Συνετάχθη δὲ κατόπιν συζητήσεων τοῦ ἰδίου μετὰ τοῦ διευθύνοντος τὸ ἐμπορικὸν ναυτικόν, μετὰ τοῦ προέδρου τοῦ ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου Πειραιῶς, καὶ ὅλων τῶν εἰδικῶν, καὶ ἐγένετο ὑπ’ αὐτοῦ ἡ σύνθεσις. Παραδόξως ἐξεδηλώθησαν ἀντιρρήσεις κατὰ τῆς συνθέσεως τοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον εἶχε γίνει παρ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ κ. Χρηστομάνου. Ἐν τούτοις εἰσήκουσα τὰς ὑποδείξεις καὶ μετέβαλον τὴν σύνθεσιν τοῦ συμβουλίου, οὕτως ὥστε νὰ μετέχουν αὐτοῦ τρία τεχνικὰ μέλη καὶ τρία τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, αὐτοὶ δὲ θὰ γνωμοδοτῶσι περὶ τῆς χωρητικότητος, τῆς καταστάσεως τῶν πλοίων εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀποτρέπωνται οἱ κίνδυνοι, τοὺς ὁποίους φοβοῦνται οἱ κ. κ. συνάδελφοι. Παραγνωρίζουν οἱ κ. κ. συνάδελφοι ὅτι ἡ μεταβολὴ τῆς χωρητικότητος, ἡ αὔξησις τῆς χωρητικότητος θὰ καταστρέψῃ ἀδύνατον τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς συγκοινωνίας τῶν ἀγόνων γραμμῶν.

§100Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Νὰ μὴ ἀναγραφῇ εἰς τὸν νόμον ἡ διάταξις περὶ χωρητικότητος, ἀφοῦ τὸ συμβούλιον θὰ κανονίζῃ.

§101Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἔχει σημασίαν ὁ περιορισμὸς τοῦ κατωτέρου ὁρίου, ἐφ’ ὅσον τὸ συμβούλιον θὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς μεταφορικὰς ἀνάγκας κλπ. αὐτῶν τῶν γραμμῶν. Θὰ εἶναι εἰδικὸν αὐτὸ τὸ συμβούλιον.

§102Μ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἐπεθύμουν νὰ μάθω ἐὰν θὰ ληφθῇ κἄποια φροντὶς περὶ τῶν ἀγόνων γραμμῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ, κατὰ τρόπον διευκολύνοντα τὴν συγκοινωνίαν μεταξὺ Πειραιῶς καὶ Σμύρνης καὶ δι’ Ἑλληνικῆς σημαίας διὰ λόγους τοὺς ὁποίους καλλίτερον ἀπὸ ἐμὲ κατανοεῖτε.

§103Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Λαμβάνεται πρόνοια διὰ τοῦ ἄρθρου 3.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακαλῆς.

§105Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κύριοι βουλευταί, δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ συνεχίζῃ μίαν κατάστασιν ἀπὸ μακροῦ καθιερωμένην, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιδιώκεται ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν λεγομένων ἀγόνων γραμμῶν, ἡ ἐπικοινωνία δηλαδὴ μερικῶν νήσων καὶ ἀκτῶν ἀπροσίτων, λόγῳ τῆς πτωχείας των, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τροφοδοτήσουν τὴν ναυτιλιακὴν ἐπιχείρησιν. Ἀπὸ μερικοὺς ἤκουσα ὅτι δὲν φαίνεται ἀρκετὴ ἡ χωρητικότης τῶν πλοίων τῶν προοριζομένων διὰ τὰς ἀγόνους γραμμάς. Ἀλλὰ ἐὰν ζητήσωμεν πλοῖα μεγαλυτέρας χωρητικότητος, ἴσως νὰ μὴν εἶναι εἰς θέσιν τὸ Κράτος νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀνάγκας αὐτάς. Θὰ ἦτο, ὡς ἐὰν ἠθέλαμεν, διὰ νὰ ἐπικοινωνῶμεν μὲ χωριὰ ὀρεινὰ νὰ χαράζωμεν εὐρείας λεωφόρους. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἡ κακοτυχιὰ τὰ ἔθεσεν ἐκεῖ ποὺ τὰ ἔθεσε θὰ ἀρκεσθοῦν τὰ ὀρεινὰ καὶ δυσπρόσιτα χωριὰ εἰς μίαν ἀτραπόν. Ἔτσι καὶ αἱ πτωχαὶ νῆσοι καὶ ἀκταί. Πρέπει νὰ ἀρκεσθοῦν εἰς μικρὰ σχετικῶς ἀτμόπλοια. Βέβαια, ζήτημα μέτρου εἶναι μέχρι ποίου σημείου πρέπει νὰ ὑποχωρήσῃ τις ὡς πρὸς τὴν χωρητικότητα τῶν πλοίων. Ἀλλὰ ὑπὲρ τὸ μέγεθος τῶν πλοίων, σπουδαιότητα μεγαλειτέραν ἔχει, ἡ παρακολούθησις τῆς ἐφαρμογῆς τῶν συμβάσεων. Δὲν λέγω ὅτι ἐξ ἀνωτέρας βίας δὲν ἐνδέχεται νὰ διαταράσσεται καὶ συγκοινωνία τῶν ἀγόνων νήσων καὶ ἀκτῶν. Ἀλλὰ ἔχω εἰς χεῖρας μου προχθὲς μόλις ἐπιδοθεῖσαν διαμαρτυρίαν συμπολίτου μου ἐργοστασιάρχου ὅστις ἀπεκλείσθη εἰς τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον 25 ἡμέρας χωρὶς νὰ συντρέχῃ ἀνωτέρα βία. Τοῦτο προκύπτει ἀπὸ ἐγγράφους πιστοποιήσεις τῶν ἁρμοδίων ἐπιτοπίων ἀρχῶν. Πλοῖον δηλαδὴ ὡρισμένον, ἡ «Χρυσαλὶς» ὑποχρεούμενον νὰ προσεγγίσῃ εἰς Ἅγιον Εὐστράτιον ἀπέφυγε ἐπανειλημμένως τὴν προσέγγισιν χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ καμμία πρὸς τοῦτο δικαιολογία, λίαν ἀμφίβολον εἶναι συνεπῶς ἂν ἡ ὑπηρεσία παρακολουθῇ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν συμβάσεων περὶ ἀγόνων γραμμῶν. Ἀλλὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὴν χασμωδίαν, ἡ ὁποία παρήχθη ἐξ ἀφορμῆς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, περὶ ταύτης ἢ ἐκείνης τῆς συνθέσεως τοῦ συμβουλίου, θὰ ἔλεγον ὅτι εἶναι συνέπεια μιᾶς παρανοήσεως ἡ ὁποία λαμβάνει χώραν ἀπὸ 25ετίας. Ἡ ταχυδρομικὴ δηλαδὴ ὑπηρεσία ἐν τῇ μερίμνῃ της, ὅπως ἀνταλλάσσῃ τοὺς ταχυδρομικούς της σάκκους, ἐπεξέτεινε τὴν μέριμνάν της καὶ πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ἐν γένει συγκοινωνίας τῶν ἀγόνων αὐτῶν νήσων. Ἔχει καλῶς. Ἀλλὰ τὸ σφάλμα, τὸ ὁποῖον διέπραξε καὶ διαπράττει ἐν συνεχείᾳ, εἶναι ὅτι δὲν ἐπικαλῶνται κἂν τοῦ ἁρμοδίου κρατικοῦ ὀργάνου τὴν ἀρωγήν, ὅπως ἐπιτυγχάνεται ὁ ἐπιδιωκόμενος σκοπός. Ποία εἶναι αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ παρακολουθῇ τὸ ἂν καλῶς ἢ κακῶς διεξάγεται αὐτὴ ἡ ἐργασία ἢ διὰ τίνος πλοίου πρέπει νὰ διεξάγεται; Βεβαίως ὄχι ἐκείνη ἡ ὁποία δὲν ἔχει πεῖραν τῶν ἐμποροναυτικῶν πραγμάτων. Ἐν τούτοις παρορᾶται ἡ μόνη ἡ ὑπηρεσία, ἡ ἐγκατεστημένη διὰ τὰ ἐμποροναυτικὰ πράγματα ἡ διεύθυνσις τοῦ Ἐμπορ. Ναυτικοῦ. Αἱ οἱαδήποτε ἄλλαι ὑπηρεσίαι ταχυδρομικαί, οἰκονομικαί, πολεμικαὶ εὐκαιρίαν θαρρεῖς γυρεύουν διὰ νὰ εἰσέρχωνται ἀναρμοδίως καὶ νὰ συνταράσσουν τὰ θαλάσσια πράγματα. Ἡ θάλασσα εἶναι ἀρκετὰ ρευστὴ ἀφ’ ἑαυτῆς καὶ εὐκολοτάρακτος ὥστε νὰ μὴ ἔπρεπε νὰ τὴν συνταράσσουν καὶ ὅλαι αἱ τρίαιναι τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν. Τάξις τις θὰ ἦτο ἐπιβεβλημένη. Ἀλλὰ βλέπομεν ἐν τούτοις ὅτι τὴν ἀταξία προάγει τὸ προκείμενον νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργείου τῶν ταχυδρομείων. Ἐὰν δέ κακῶς μέχρι τοῦδε ἐπελαμβάνετο ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία νὰ κανονίζῃ τὰ τοῦ τρόπου διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπικοινωνοῦν αἱ ἄγονοι νῆσοι μετὰ τῶν κεντρικῶν λιμένων ἐνῷ τὸ καθῆκον τοῦτο ἔπρεπε νὰ ἀνατίθετο εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ, ἤδη ἡ ἀναρμοδία ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία ἐπεξέτεινε τὸν ρόλον της ἐπὶ μᾶλλον καὶ ζητεῖ νὰ περιλάβῃ εἰς τὴν ἁρμοδιότητά της τίποτε ὀλιγώτερον, ἢ κεφάλαιον οὐσιωδέστατον τῆς ναυτιλιακῆς πολιτικῆς, καὶ ἔτσι ἐνῷ βλέπομεν εἰς τὴν ἐπικεφαλίδα τῆς ἐκθέσεως, ὅτι σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι πῶς θὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐπικοινωνία τῶν ἀγόνων νήσων, ἔξαφνα παρουσιάζεται εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ τρίτον ἄρθρον κατὰ τὸ ὁποῖον ἐξουσιοδοτεῖται λέγει ἡ κυβέρνησις, ἵνα τῇ εἰσηγήσει τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας ἐπιχορηγοῦνται καὶ γραμμαὶ ὄχι ἄγονοι ἀλλὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ, αἱ γραμμαὶ λόγου χάριν τῆς Μασσαλίας, τῆς Ἀλεξανδρείας, τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ θέμα κ. Πρόεδρε, εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα μὲ τὰ ὁποῖα ἀσχολεῖται ἡ συσταθεῖσα ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ὁποίαν μετέχουν σοβαρώτατα καὶ ἁρμοδιώτατα πρόσωπα καὶ διερευνοῦν τὰς ὑποθέσεις αὐτὰς λίαν ἀκανθώδεις, τὰς ὁποίας ὅμως μὲ αὐτὴν τὴν πρόχειρον νομοσχεδίασιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ταχυδρομείων, ἀφήνομεν νὰ ρυθμίσουν αἱ ἀναρμόδιαι ὑπηρεσίαι! Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ καθάρῃ τὸ νομοσχέδιον ἀπὸ τὴν διάταξιν αὐτὴν τὴν ἀπροσδιόνυσον.

§106Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι ἐπαρκὴς ἡ ἀπόφασις τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου;

§107Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Εἶναι καὶ πρωτοφανὲς τὸ συμβαῖνον παρ’ ἡμῖν. Εἰς ὅλον τὸν κόσμον—καὶ εἰς τὸν τομέα τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν κάπως τὸ γνωρίζω—ὅταν πρόκειται νὰ ἐπιχορηγηθοῦν αἱ ναυτιλιακαὶ ἐπιχειρήσεις εἰσάγονται εἰς τὴν Βουλὴν ἐμπεριστατωμένα νομοσχέδια διεξάγονται μακραὶ ἔρευναι καὶ δὲν νομίζουν εἰς ὅλον τὸν κόσμον ὅτι πρέπει νὰ ἀφήνουν τὰ πάντα εἰς τὰ ὑπουργικὰ συμβούλια ἤτοι εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας τῶν ὑπουργείων.

§108Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι εἰδικῶς διὰ τὴν γραμμὴν μὲ τὴν Ἀλβανίαν καὶ ὡς εἶπεν ὁ κύριος Ἀργυρόπουλος διὰ τὴν γραμμὴν τῆς Σμύρνης......

§109Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι γενικόν.

§110Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἡ διάταξις ὅμως εἶναι γενική. Ἄν ἔχῃ εἰδικὴν πράγματι ἔννοιαν καὶ ἐδηλοῦτο αὕτη, τότε δὲν θὰ εἶχον ἀντίρησιν νὰ κλείσωμεν τοὺς ὀφθαλμούς, ἀλλὰ μὲ τὴν παρατήρησιν ὅτι αὕτη ἡ εἰδικὴ ἔννοια τοῦ νομοθέτου ἔπρεπε νὰ σημειωθῇ ῥητῶς.

§111Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔκαμον καὶ ἐγὼ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν αὐτὴν τὴν παρατήρησιν καὶ μοῦ ἀπήντησεν ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς ὅτι πρόκειται περὶ Κύπρου καὶ Δωδεκανήσων.

§112Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀλβανίας, Κύπρου, Δωδεκαννήσων καὶ Σμύρνης.

§113Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ τότε νὰ δοθῇ ἐκ μέρους σας ἐπ’ ὀνόματι τῆς Κυβερνήσεως ἡ διαβεβαίωσις ὅτι δὲν θὰ σκεφθῶμεν νὰ ἐπιχορηγήσωμεν παρὰ μόνον αὐτὰς τὰς γραμμάς.

§114Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δι’ αὐτὰς τὰς γραμμὰς ἔλαβεν ἀφορμὴν ἡ ὑπηρεσία καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς διατάξεως καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἐπεκταθῇ εἰς ἄλλας γραμμὰς ἐξωτερικοῦ.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.

§116Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν τοῦ ὑπ’ ὄψιν θέματος, κύριοι βουλευταί, καθ’ ἣν στιγμὴν συνέπιπτε νὰ μὴ παρευρίσκεται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου εἶχεν ἀποφασισθῆ πλήρως ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου 3 καὶ δηλῶ καὶ πάλιν ὅτι μοὶ ἐγεννήθη ἡ ἀπορία ὅταν μοὶ προσεκομίσθη ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας κατὰ πόσον θὰ ἦτο ὀρθὸν καὶ σκόπιμον νὰ παρενθέσωμεν τὸ ἄρθρον 3. Ἐδήλωσα εἰς τὴν Βουλὴν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἐρωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ὅτι τὸ ἄρθρον 3 δὲν ἔχει σκοπὸν ἀναπτύξεως τῶν ἐμπορικῶν συγκοινωνιῶν μετὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἀλλ’ ἁπλῶς καὶ μόνον εἰς τὸ νὰ καταστήσῃ δυνατὴν διὰ τὸ βραχὺ χρονικὸν διάστημα μίαν ἐτησίαν σύμβασιν τὴν ἐπικοινωνίαν ἀγόνων ἐγγὺς γραμμῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ εἶπον, ὅτι αἱ γραμμαὶ αὐταὶ εἶναι ἴσως ἡ γραμμὴ τῆς Ἀλβανίας, Δωδεκαννήσου καὶ Κύπρου. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἄλλην μεγαλειτέραν Κυβερνητικὴν προσπάθειαν, ἐπαναλαμβάνω τὴν δήλωσιν, ὅτι εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν Προεδρείαν τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας ἐπιτροπῆς ἔχω τὴν ἀντιπροεδρείαν μελετᾷ ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα, θὰ ἐκδηλώσουν προσεχῶς τὴν Κυβερνητικὴν ναυτικὴν πολιτικήν. Μετὰ ταῦτα εἶναι ἐνδεχόμενον, ὅπως πρὸ τῆς παρελεύσεως ἑνὸς καὶ ἡμίσεως μηνός, θὰ τεθῶσι ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ τὰ μέτρα ταῦτα θὰ τεθῶσι, ἀφοῦ συζητήσωμεν προηγουμένως καὶ μετὰ τῶν ἄλλων κομμάτων εἰς τρόπον ὥστε, νὰ ἔχωσι ἀποκαταστήσει ἕνα μέσον ὅρον προγράμματος μετὰ εἱρμοῦ, τοιοῦτον ὥστε νὰ μὴ ὑποτεθῇ, ὅτι ἀποτελεῖ μίαν ἁπλῶς καὶ μόνον ἀπόφασιν πολιτικῆς ἑνὸς κόμματος. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος φρονῶ, λοιπόν, ὅτι εἶναι ὀρθὸν καὶ ἐπιβεβλημένον νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει, θὰ μᾶς παράσχῃ ὅμως τὴν εὐχέρειαν νὰ ρυθμίσωμεν τὰς συγκοινωνίας ταύτας ἐπὶ βραχύ τι διάστημα, θὰ ἔχωμεν δὲ τὸν καιρόν, ὅταν ἐκδηλωθῶσι καὶ τὰ ἄλλα μέτρα τῆς Κυβερνήσεως. Πρέπει ὅμως, νὰ ἠξεύρῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι ἐκ τῶν μέτρων τούτων ὅσον ἀφορᾶ τὰς ἐγγὺς γραμμὰς θὰ ἐπέλθῃ περιορισμὸς ἀριθμητικὸς τῶν ἀτμοπλοίων, ὥστε νὰ μὴ ὑποθέτῃ ἡ Βουλή, ὅτι πρόκειται, νὰ εὑρεθῇ εἰς τὸ μέλλον πρὸ μεγαλυτέρων εὐκολιῶν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀγόνων γραμμῶν. Κατὰ τὰ ἄλλα, ὑποθέτω, ὅτι πλήρως ἐξασφαλίζεται ἡ καλὴ καὶ ἀπόλυτος συγκοινωνία.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Λεωνίδας.

§118Ι. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀφορᾷ σήμερον ὡρισμένας μόνον ἀγόνους γραμμὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ὄχι ἐκτενῶς ἐκείνας τὰς ὁποίας μέχρι τώρα ἐννοοῦσε, βεβαίως δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ἀλλ’ ἐὰν πρόκειται νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ Κράτος νὰ χορηγῇ ἀποζημιώσεις διὰ τὰς παρούσας ἤδη ἐξωτερικὰς γραμμάς, λέγω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἔκαμε τὴν δήλωσιν, ὅτι πρόκειται διὰ τοῦ ἄρθρου νὰ δοθῇ μία ἀποζημίωσις δι’ ὡρισμένας ἀγόνους γραμμὰς βεβαίως δὲν πρόκειται νὰ ἐπιμείνω. Νομίζω, ὅτι πρὸς τὸ παρόν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν ἀκόμη τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐπεξεργαζομένης τὸ νομοσχέδιον, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει, νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις, διότι νομίζω ὅτι δὲν ἔχει πλέον κανένα σκοπόν, ἐφ’ ὅσον ἄλλη ἦτο ἡ ἀπόφασις τῆς τότε Κυβερνήσεως διὰ νὰ μελετήσῃ τὴν συγκοινωνίαν. Διότι τότε ἐδημιουργήθη ἡ συγκοινωνία αὕτη, δὲν ὑπῆρχε δὲ ἄλλη συγκοινωνία εἰς τὴν Εὐρώπην παρὰ μόνον διὰ τῆς Μασσαλίας. Λοιπὸν αὐτὸς εἶναι ὁ μόνος σκοπὸς ὁ ὁποῖος ἠνάγκασε τὰς Κυβερνήσεις τότε νὰ ἀποζημιώσουν διὰ ἐπιχορηγήσεων τέλος πάντων τὰς δύο ἢ τρεῖς γραμμάς. Τώρα δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη, εἶναι ἀρκετὰ γόνιμος ἡ γραμμὴ αὐτή, ὥστε δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἐπιχορηγηθῇ. Ἐὰν θέλῃ τὸ Κράτος καὶ ἐὰν ἐπιδιώκῃ νὰ ἐπιχορηγῇ τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν διὰ σκοπὸν ἐντελῶς ἄλλον οὕτω ὥστε νὰ εἶναι συντελεστικὸς ὁ σκοπὸς πρὸς βελτίωσιν τῆς ναυτιλίας αὐτὸ βεβαίως ἔχομεν καιρὸν νὰ τὸ συζητήσωμεν ὅταν θὰ παρουσιασθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς.

§119Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριε Πρόεδρε ἐπιτρέψατέ μου, ἐπειδὴ βλέπω ὅτι ἐγεννήθη ζήτημα ἁρμοδιότητος νὰ εἴπω δύο λέξεις, διότι ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ ρυθμίζεται ἀπὸ τεσσαρακονταετίας ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, καθ’ ὅσον ἐθεωρήθη κυρίως ζήτημα Συγκοινωνιακῆς φύσεως, δηλαδὴ τὴν πρωτοβουλίαν εἶχε πάντοτε ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας. Ὁ κύριος καὶ ἄμεσος σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι νὰ ἐπικυρωθοῦν αἱ ἤδη συναφθεῖσαι συμβάσεις. Πρόκειται δ’ ἐπίσης νὰ συναφθῶσι συμβάσεις διὰ τὰς ὁποίας ἔχει γίνει ἡ προκήρυξις τῆς δημοπρασίας παρατεινομένης τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ἡ ὁποία ἔπαυσεν ἀπὸ τοῦ λήξαντος ἔτους. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐξωτερικὰς γραμμὰς ἐπαναλαμβάνω ὅτι πρόκειται νὰ περιορισθῇ ἡ ἐπιχορήγησις τοῦ Κράτους μόνον εἰς τὰς γραμμὰς αὐτὰς τὰς ὁποίας ἐδηλώσαμεν πάντως δὲ ἀπαιτεῖται προηγουμένη ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία θὰ ὁρίσῃ αὐτάς. Κατὰ συνέπειαν οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Χρηστομάνος διὰ τὴν προτίμησιν ἀτμοπλοίων τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦν ἀποκλειστικῶς λιγνίτην, δὲν θά εἶχον καμμίαν ἀντίρρησιν, ἂν ἦτο εὐχερὴς ἡ ἐξέλεγξις. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἔχει τεθῆ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἐπίσης τὸ τελευταῖον ἄρθρον, κύριε Πρόεδρε, τροποποιεῖται οὕτως ὥστε νὰ παρατείνηται ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου, τοῦ προηγουμένου, ἡ ὁποία ἔχει ἤδη ὡς εἶπον, λήξει.

§120Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριε Πρόεδρε αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας μοῦ ἔκαμε ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Λεωνίδας εἶναι κατὰ πάντα ἄξιαι πάσης τιμῆς. Νομίζω ἐν τούτοις, ὅτι θὰ ἦτο σαφέστερον, ἐὰν ὁ κ. συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ἐδέχετο νὰ κατονομάσῃ τὰς γραμμάς, διὰ τὰς ὁποίας ἐπιθυμοῦν νὰ δοθοῦν ἐπιχορηγήσεις. Δὲν ὑπάρχει καμμία δυσκολία νὰ κατονομάσω τὰς γραμμὰς Κύπρου, Δωδεκαννήσου καὶ Ἀλβανίας.

§121Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀντελήφθην ἕνα πρᾶγμα, ἐὰν ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία δυνάμει τῆς ὁποίας νὰ καίεται ὑποχρεωτικῶς ὁ λιγνίτης.

§122Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὑποχρεωτικῶς ὄχι, ἀλλ’ ὅταν καίεται, θὰ προτιμᾶται.

§123Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ ἐμπορίου λιγνίτου, καὶ δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ. Ἀλλ’ ἐξεταστέον τὸ ἑξῆς: Ἐὰν πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῇ ὁ λιγνίτης εἰς ἀγόνους γραμμάς, ἐρωτᾶται; Εἶναι δυνατὸν μὲ τὰ ὑπάρχοντα πλοῖα νὰ γίνῃ χρησιμοποίησις λιγνίτου; Καὶ δὲν ὑπάρχει κίνδυνος μήπως αἱ ἄγονοι αὐταὶ γραμμαὶ γίνουν ὄχι ἀγονώτεραι, ἀλλὰ μήπως ἡ συγκοινωνία μὲ τὸν λιγνίτην εἶναι πολὺ δυσχερεστέρα ἀπὸ ὅ,τι εἶναι σήμερον. Ἂν μὲν πρόκειται περὶ μεγάλων πλοίων δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις, ἀλλὰ τὰ μικρὰ πλοῖα δὲν ἔχουν χωρητικότητα.

§124Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐγκαταστάσεις ἰδιαίτεραι διὰ νὰ καίουν λιγνίτην δὲν ὑπάρχουν.

§125Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ τὸ διατυπώσωμεν «ἐφ’ ὅσον τεχνικῶς ἐνδείκνυται».

§126Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Νὰ βάλετε ἐφ’ ὅσον καὶ καθ’ ὃ μέτρον.

§127Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Καὶ ὄχι μόνον δι’ ἓν ταξείδιον.

§128Π. ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ καθορισθῇ ὡς πρὸς τὴν χωρητικότητα ὅτι τὰ ἀτμόπλοια θἄχουν 200 τόννους καθαρούς, διότι τὸ ἐπιχείρημα ὅτι θ’ ἀπαιτηθῇ μεγαλειτέρα δαπάνη δὲν φαίνεται νὰ στηρίζεται ἐπὶ πραγματικῶν γεγονότων. Πάντοτε τὰ ἀτμόπλοια τῶν ἀγόνων γραμμῶν εἶναι ἄνω τῶν 200 τόννων καθαρῶν. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν δαπάνην, κ. ὑπουργέ, ἔχω νὰ σᾶς ὑπομνήσω ὅτι εἶναι προτιμώτερον τὸ Κράτος εἰς τὰ 6.000.0 0, τὰ ὁποῖα πληρώνει κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, νὰ προσθέσῃ 300 ἢ 500.000 κατ’ ἔτος παρὰ νὰ πληρώνωμεν 17.000.000 μὲ τὰ ὁποῖα ἐπεβαρύνθη τὸ Κράτος ὅταν ἐναυάγησε τὸ ἀτμόπλοιον «Ἀλέξανδρος» διότι ἐὰν ἡ χωρητικότης ἦτο ἄνω τῶν 200 τόννων δὲν θὰ ἐπλήρωνε τὸ Κράτος 17.000.000 εἰς συντάξεις ἐτησίως. Ἐπίσης πρέπει νὰ λάβητε μέριμναν διὰ τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 2, διότι δὲν δύναται ἓν συμβούλιον νὰ εἶναι ἐλέγχον καὶ ἐλεγχόμενον καὶ ν’ ἀλλάξητε τὴν σύνθεσιν τῆς 2ας παραγράφου. Ἄλλο πρέπει νὰ εἶναι τὸ συμβούλιον διὰ τὴν καταλληλότητα τῶν σκαφῶν καὶ ἄλλο, τὸ ὁποῖον θὰ ἐγκρίνῃ τὰς δημοπρασίας.

§129Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τρία μέλη τοῦ συμβουλίου εἶναι τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ὅλα δὲ τὰ ἄλλα εἶναι ναυτικοί, τὴν δὲ σύμβασιν θὰ τὴν καταρτίσῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι αἱ γνῶμαι τοῦ συμβουλίου θὰ εἶναι συμβουλευτικαί. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν γραμμὴν τοῦ Σκοπέλου οὐδέποτε ὑπῆρξε παράπονον.

§130Π. ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἡ συγκοινωνία τῆς ἐπαρχίας μου εἶναι εἰκονικὴ καὶ πρέπει τοὐλάχιστον νὰ γίνῃ διάκρισις ἀναλόγως τῶν ἀποστάσεων.

§131Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διὰ τῆς τροπολογίας τοῦ ἄρθρου 1 ἐτέθη κύρωσις;

§132Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ἐπιτροπὴ θά τὸ κρίνῃ. Ἐθέσαμεν «ἐφ’ ὅσον καὶ καθ’ ὃ μέτρον τεχνικῶς ἐνδείκνυται».

§133Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἂν δὲν καῇ ὁ λιγνίτης τὶ θὰ γίνῃ, θὰ κηρύσσεται ἔκπτωτος;

§134Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ βάλωμεν τὸ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἐτροπολογήθη.

§136ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τινων τῆς ὑπηρεσίας τῶν ταχυδρομικῶν δεμάτων καὶ δεδηλωμένων ἀξιῶν».

§138Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴπομεν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ κ. ὑπουργοὶ νὰ λέγουν δύο λόγια εἰσαγωγικαὶ διὰ κάθε νομοσχέδιον.

§139Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν.

§140Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρέπει νὰ τὴν κάμετε τώρα.

§141Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἂν δὲν γίνῃ ἔκθεσις εἰσηγητοῦ.

§142Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι.

§143Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν πρόκειται περὶ νέων νόμων, πρόκειται περὶ τροποποιήσεως ὑφισταμένου νόμου περὶ δικαιωμάτων εἰς τὸν ὁποῖον γίνονται ὡρισμέναι τροποποιήσεις, συνεπείᾳ μιᾶς διεθνοῦς συμβάσεως, ἐκ τῆς ὁποίας ἔχομεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιβάλωμεν ὡρισμένα τινά. Ὡς πρὸς τὸν 9ον πρόκειται πάλιν περὶ κυρώσεως μιᾶς συμβάσεως ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τῆς Ἑταιρείας τῶν Κεντρικῶν Σιδηροδρόμων Ἀθηνῶν Πειραιῶς καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, διὰ τὴν μίσθωσιν ἑνὸς διαμερίσματος τοῦ καταστήματος τοῦ σταθμοῦ Πειραιῶς, ὡς γραφεῖον ταχυδρομείων καὶ τηλεγραφείων. Πρόκειται κύριοι περὶ μιᾶς συμβάσεως ἡ ὁποῖα ἐγένετο καθ’ ὑπέρβασιν τῶν κειμένων νόμων περὶ ἐνοικιάσεως κτημάτων πρὸς δημοσίαν χρῆσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἑταιρείας τῶν Ἑλληνικῶν Σιδηροδρόμων συμβάσεως περὶ μισθώσεως διαμερίσματος ἐν τῷ κτιρίῳ τοῦ ἐν Πειραιεῖ σταθμοῦ Ε.Η.Σ. κλπ.». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 2 Ὀκτωβρίου 1929 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 25 Σεπτεμβρίου 1924 περὶ ἀποδοχῶν δημοσίων ὑπαλλήλων». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μαντᾶς.

§146Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Πρόκειται κ. βουλευταί, περὶ κυρώσεως νομοθετικοῦ διατάγματος σχετικῶς μὲ τὰς ἀποδοχὰς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα λέγει τὰ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει). Εἰς τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα προσετέθη καὶ δεύτερον ἄρθρον ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει). Νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐτέθη προξενεῖ μίαν ἀδικίαν μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων, μίαν ἀνισότητα, διότι περιορίζει τὸ ἐπιμίσθιον αὐτὸ μόνον εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῶν δημοσίων ἔργων, ἐνῷ εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὑπάρχουν καὶ ὑπάλληλοι μηχανικοὶ εἰς τὰ διάφορα ἄλλα ὑπουργεῖα καὶ δὲν δυσκολεύομαι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὑπάρχουν μηχανικοὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας οἱ ὁποῖοι εἶναι 6 ἐν ὅλῳ καὶ οἱ ὁποῖοι προσφέρουν μεγίστας ὑπηρεσίας. Εἶναι γνωστὸν κ. ὑπουργὲ ὅτι τὰς μεγίστας αὐτὰς ὑπηρεσίας παρέχουν οἱ μηχανικοὶ τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας, ἀμοιβόμενοι γλίσχρως. Ἀναγκάζεται δὲ ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας ἡ ὁποία δὲν εὑρίσκει μηχανικοὺς διὰ τὰς ἐργασίας του νὰ παίρνῃ ἐκτάκτους.

§147Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ ποία θὰ εἶναι ἡ δαπάνη. Ἐγὼ τουλάχιστον δὲν ἠμπορῶ νὰ δώσω γνώμην.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος.

§149Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλοῦσα εἰς τὴν ἐντολὴν ἡ ὁποία θὰ δοθῇ εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὑπάρχουν καὶ μηχανικοὶ οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦντες εἰς τὰ δημόσια ἔργα τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, μετετέθησαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, εἰς τὰς τεχνικὰς ὑπηρεσίας του. Δὲν εἶναι δὲ οὔτε δίκαιον οὔτε θεμιτὸν νὰ ἔρχεται τώρα τὸ Κράτος νὰ αὐξάνῃ τοὺς μισθοὺς τῶν μηχανικῶν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας καὶ νὰ μὴ αὐξάνῃ ἀναλόγως τοὺς μισθοὺς τῶν μηχανικῶν οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦντες εἰς τὸ ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας μετετέθησαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ναυτικῶν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία ἰσότης διὰ νὰ ὑπάρχῃ καὶ μία εἰδικὴ τάξις.

§150ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον νὰ ἐρωτηθῇ καὶ διὰ τοὺς μηχανικοὺς τῶν Τ.Τ.Τ.

§151Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δι’ ὅλους τοὺς μηχανικοὺς νὰ μᾶς εἴπῃ τὸ Λογιστήριον ποία θὰ εἶναι ἡ αὔξησις, καὶ δι’ ἕκαστον ἐξ αὐτῶν ἰδιαιτέρως.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται καὶ θὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 3494 περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 10 Μαρτίου 1926 περὶ συστάσεως ταμείου ἀρωγῆς ὑπαλλήλων Τ.Τ.Τ. ἐξερχομένων τῆς ὑπηρεσίας». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεως τοῦ νόμου 3555 περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12 Αὐγούστου 1926 περὶ συστάσεως ταμείου ἀλληλοβοηθείας βοηθητικοῦ προσωπικοῦ Τ.Τ.Τ.». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν».

§153Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον 5, ὅπως ὑπέδειξεν καὶ ἡ ἐπιτροπή. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 5 νὰ διαγραφῇ ὁλόκληρον.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν μελέτην καὶ ἐκτέλεσιν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν Θεσσαλίᾳ, Ἠπείρῳ καὶ Κρήτῃ».

§156Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀνάγκη ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν Θεσσαλίᾳ...

§157Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὄχι μόνον ἐν Θεσσαλίᾳ, καὶ ἐν Ἠπείρῳ.

§158Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Περιμένετε μὲ τὴ σειρὰ κ. Χαβίνη. Ἀναγνωρίσθη, λέγω, ἡ ἀνάγκη αὐτὴ εὐθὺς ὡς ἡ Θεσσαλία ἀπετέλεσε τμῆμα τῆς ἀνεξαρτήτου Ἑλλάδος, καὶ εὐθὺς ἐγένετο ἀντιληπτὸν ὅτι ἡ Θεσσαλία ἠδύνατο νὰ ἀποτελέσῃ τὴν εὐφορωτέραν καὶ μεγαλειτέραν πεδιάδα τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας. Ἡ Θεσσαλικὴ χώρα ἀποτελεῖται, ὡς γνωστόν, ἀπὸ μίαν ὑδρογραφικὴν λεκάνην τετραπλεύρου γεωγραφικοῦ σχήματος. Περιορίζεται πρὸς βορρᾶν ὑπὸ τοῦ Ὀλύμπου, πρὸς δυσμὰς ὑπὸ τῆς Πίνδου, πρὸς νότον ὑπὸ τῆς Ὄρθρυος, ἀποτελεῖ δὲ ἐν συνόλῳ ἡ πεδιὰς μίαν ἔκτασιν ἡ ὁποία δύνανται εὐκόλως νὰ ὑπολογισθῇ εἰς 2 ἑκατομμύρια 600 χιλιάδες στρέμματα, περίπου ὅλα καλλιεργούμενα. Αἱ κλιτύες τῶν ὀρέων τῆς Θεσσαλίας σχηματίζουν πλείστας ὅσας κοιλάδας διὰ τῶν ὁποίων ρέουσι ἄφθονοι χείμαρροι, οἱ ὁποῖοι ξαπλώνονται πρὸς τὴν ἐκτεταμένην πεδιάδα καὶ σχηματίζουσι μίαν πληθὺν ἑλῶν κατὰ τὴν περίοδον τῶν βροχῶν αἱ ὁποῖαι ὑπερχειλύζουσι τὰς κοίτας αὐτῶν προκαλοῦσαι συνήθως ζημίας ἀνυπολογίστους. Πρέπει τις νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐπὶ τῶν 2.600 χιλιάδων στεμμάτων τῆς πεδιάδος 600 χιλ. στρέμματα συνήθως κατακλίζονται, ὅτι περίπου τὰ 150 χιλ. στρέμματα εἶναι διαρκῶς ὑπὸ τὰ ὕδατα, ὡς τοιαῦτα δὲ ἕλη εὐκόλως δύναταί τις νὰ παρατηρήσῃ τῆς Κάρλας, τῆς Μαραδιᾶς, τῶν Δεργιπινίων. Ἐννοεῖται ὅτι ὑπὸ τὰς συνθήκας ταύτας, ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν τοιούτων πλημμυρῶν, αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κωφεύσουν εἰς τὰς ἐπικλήσεις τοῦ Θεσσαλικοῦ πληθυσμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις Τρικούπη ἀπὸ τοῦ 1887, ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς, ἤρχισεν ἤδη νὰ ἐπιλαμβάνεται τῆς μελέτης καὶ εἶχεν ἤδη ἐπιτύχει τὴν σύνταξιν τοπογραφικῶν διαγραμμάτων, τὰ ὁποῖα δυστυχῶς περιελθόντα μετὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1897 εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Ἐπιτελείου ἀπωλέσθησαν καὶ δὲν ἐχρησίμευσαν εἰς τίποτε. Μετὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1897 καὶ πάλιν, τὸ 1902, ἐπιλαμβάνονται αἱ Κυβερνήσεις τῆς μελέτης τῶν ἔργων. Σχηματίζεται μία ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τῶν σιδηροδρόμων τῆς Θεσσαλίας, ἐγκαθίστανται τοπογραφικοὶ καὶ προχωματικοὶ σταθμοί, εἰς τρόπον ὥστε ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων εὑρίσκει προπαρεσκευασμένην ἐργασίαν καὶ ἐπιμελεῖται τῆς μελέτης τοῦ ἔργου ὁ μετακληθεὶς μηχανικὸς Ἰταλὸς Νόμπιλε τὸ 1913. Ὑποβάλλεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων τῆς Ἰταλίας καὶ ἐγκρίνεται μελέτη πλήρους διαρρυθμίσεως τῆς Θεσσαλικῆς πεδιάδος ἀπὸ ὑδραυλικῆς καθαρῶς ἀπόψεως. Ὁ μηχανικὸς Νόμπιλε, ὁ ὁποῖος ἐκ τῆς μελέτης αὐτῆς φαίνεται ὅτι ἦτο ἕνας ἐμπεριστατωμένος εἰδήμων περὶ τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα, συνέλλεξε τῷ ὄντι ὅσας πληροφορίας τοῦ ἐχρειάζοντο περὶ τῆς Θεσσαλικῆς παιδιάδος καὶ ὑπέβαλε μίαν μελέτην εὑρισκομένην εἰς χεῖρας ἡμῶν, ἡ ὁποία ἀπὸ ἀπόψεως ὑδραυλικῶν ἔργων εἶναι ἀληθές, ὅτι εἶναι ἀξία πάσης προσοχῆς, διότι τῷ ὄντι ὁ Νόμπιλε ἐπέτυχεν ὥστε νὰ διαρρυθμίσῃ κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον ὅλας τὰς κοίτας τοῦ ποταμοῦ. Ἐπέτυχε διὰ τῆς μελέτης αὐτῆς νὰ ἀποξηράνῃ ὅλα τὰ ἕλη, ἐπέτυχεν ὥστε ἡ Θεσσαλικὴ πεδιὰς νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ ἀπειλῆται ἀπὸ οὐδένα κίνδυνον πλημμύρας, νὰ μὴ μαστίζεται πλέον ἐκ τῆς ὑπάρξεως ἀφθόνων ἑλῶν. Ἡ μελέτη τοῦ Νόμπιλε εἶχε προϋπολογισθῆ ὑπὸ τοῦ ἰδίου εἰς 39 ἑκατομμύρια χρυσᾶ φράγκα, δηλαδὴ σημερινὰς δραχμὰς κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμοὺς τοὐλάχιστον 800 ἑκατομμύρια, ἐννοεῖται ὅτι ἡ μελέτη αὐτὴ τοῦ Νόμπιλε παρ’ ὅλον τὸν ὑδραυλικὸν καθαρῶς αὐτῆς χαρακτῆρα εἶχε καὶ ἔχει μίαν μεγάλην ἔλλειψιν, τὴν ἔλλειψιν ἐκείνην ἡ ὁποία ἴσως τὴν ἐποχὴν ἐκείνην νὰ μὴ ἐνεφανίζετο ἀρκούντως ἀναγκαία οὔτε εἰς τὸν Νόμπιλε οὔτε εἰς ἡμᾶς, τὴν παράλειψιν τῆς ἀρδεύσεως. Φαίνεται ὅτι ἡ ἔλλειψις αὐτὴ παρετηρήθη τότε καὶ ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις, μόλις δὲ ἡσυχάσαμεν ἀπὸ τὸν πόλεμον, τὸ 1920, διὰ δευτέραν φορὰν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων μετακαλεῖ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τὸν οἶκον Τζάκσον, ὁ ὁποῖος ἐπιλαμβάνεται ἐκ νέου τῆς πλήρους μελέτης τῶν ἐκτελεστέων ἔργων, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἡ δευτέρα αὐτὴ ἐντολὴ δὲν ἀφεώρα τὴν διαρρύθμισιν τῆς Θεσσαλικῆς πεδιάδος ἀπὸ ὑδραυλικῆς μόνον ἀπόψεως, ἀλλὰ ἐδίδετο ἡ ἐντολὴ ὅπως μελετήσῃ τὰ ἔργα ταῦτα ὁ οἶκος Τζάκσον καὶ ἀπὸ ἀρδευτικῆς ἀπόψεως. Τὸ κυριώτερον ἑπομένως σημεῖον τῆς μελέτης τοῦ οἴκου Τζάκσον εἶναι αἱ ἀρδευτικαὶ αὐτῆς παρατηρήσεις. Διὰ τῆς μελέτης Τζάκσον, ἐνῷ ἐπετυγχάνετο ἀφ’ ἑνός, φυσικά, ἡ πλήρης διαρρύθμισις, ἡ ἐπαρκὴς τοὐλάχιστον διαρρύθμισις τῶν κοιτῶν τῶν ποταμῶν καὶ κατασκευὴ τῶν ἐπαρκῶν ἀναχωμάτων, ἐπιτυγχάνεται ταὐτοχρόνως καὶ ἡ ἄρδευσις τοὐλάχιστον 500 χιλιάδων στρεμμάτων καὶ μάλιστα μὲ τιμὴν ὕδατος προσιτὴν καὶ ἱκανοποιητικὴν μὲ μόνην τὴν παρατήρησιν ὅτι, ὡς ὁ ἴδιος ὁ Τζάκσον προσθέτει, βεβαίως προκειμένου νὰ προβῇ τις εἰς δαπάνην ἡ ὁποία ἀποκλειστικῶς μόνον διὰ τὴν ἄρδευσιν δὲ θὰ ἦτο ὀλιγωτέρα τῶν 250 ἑκατομμυρίων δραχμῶν.

§159Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σημερινῶν;

§160Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Μάλιστα. Θὰ ἐγένετο ταυτοχρόνως καὶ ἡ μελέτη τῆς Θεσσαλικῆς πεδιάδος ἀπὸ γεωργικῆς ἀπόψεως δηλ. δέχεται ὁ Τζάκσον ὅτι ἐφ’ ὅσον θὰ ἀποφασίσωμεν νὰ κατασκευάσωμεν ἀρδευτικὰ ἔργα ἐν Θεσσαλίᾳ, θὰ ἔπρεπε ταυτοχρόνως νὰ ἐξετάσωμεν καὶ τὰς καλλιεργητικὰς συνθήκας δηλαδὴ ὁ Τζάκσον φρονεῖ ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ἀρδευτικῶν ἔργων ἐφ’ ὅσον θὰ ἐξακολουθοῦμεν νὰ καλλιεργοῦμεν σῖτον ἢ ἄλλα δημητριακὰ παρεμφερῆ. Δὲν εἶναι ὁ εὔθετος χρόνος νὰ ἐπεκταθῇ τις περισσότερον. Ἐν τούτοις δέον νὰ τονισθῇ ὅτι ἡ μελέτη τοῦ Τζάκσον εἶναι πλήρης ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης καὶ θὰ ἀποτελέσῃ βάσιν..........

§161Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ Τζάκσον εἰς πόσα ἑκατομμύρια δραχ. ἐκτιμᾷ τὴν μελέτην διὰ τὴν ἄρδευσιν;

§162Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. 250 ἑκατομμύρια. Συνολικῶς τὰ ἔργα τοῦ Τζάκσον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν εἶναι 124 ἑκατομμύρια προπολεμικὲς δραχμές, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ὁ Τζάκσον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν προβλέπει τιμὰς διπλασίας τῶν τιμῶν τοῦ 14· δηλ. τὰ 124 ἑκατομμύρια εἶναι 62, προπολεμικαὶ δραχμαί. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀναλογία. Ἀλλ’ ἐὰν ἐξετάσῃ κανεὶς καὶ τὸ ἀρδευτικὸν σύστημα παραλλήλως πρὸς τὸ ὑδραυλικόν, ὑπάρχουν μεγάλαι πιθανότητες νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ σκόπιμον τῆς ἀρδεύσεως, τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν ἄρδευσιν ἔργα εἶναι χρησιμώτατα καὶ διὰ τὴν ἀντιπλημμυρικὴν ἄποψιν. Ἀπὸ τὴν παροῦσαν ἀνάπτυξιν ἐπιθυμῶ μόνον ἕν, νὰ ἀποκομίσῃ ἡ Βουλὴ τὴν γνώμην ὅτι ἀρδευτικὰ ἔργα τελείως κατασκευαζόμενα μᾶς ἀπαλλάσουν ἀπὸ τὰς πλημμύρας, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως ὅπως βελτιώσωμεν ταὐτοχρόνως καὶ τὰς καλλιεργητικὰς συνθήκας τῶν αὐτῶν περιφερειῶν. Ἐκτὸς τῶν ἔργων τῆς Θεσσαλίας ἡ σύμβασις τὴν ὁποίαν σήμερον καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν προβλέπει μελέτην καὶ κατασκευὴν ἔργων ἐν Ἠπείρῳ καὶ Κρήτῃ. Εἰς μὲν τὴν Ἤπειρον προβλέπει ἔργα: (ἀναγινώσκει). Διὰ νὰ δικαιολογήσω τὴν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἠπείρου συναδέλφου, τὰ ἔργα τῆς Ἠπείρου δὲν ἔχουν τὴν σημασίαν καὶ τὴν εὐρύτητα τῶν ἔργων τῆς Θεσσαλικῆς πεδιάδος, διότι ὅλαι αἱ περιφέρειαι αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ ἐξυγιανθοῦν εἰς τὴν Ἤπειρον εἶναι κατὰ πολὺ μικρότεραι ἀπὸ ὅτι εἶναι ἡ ὅλη Θεσσαλικὴ πεδιάς. Συγκεκριμένως δὲ ὀφείλω νὰ τονίσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὡρισμένα ἀπὸ τὰ προβλεπόμενα ὑδραυλικὰ ἔργα εἶναι ἥσσονος σημασίας ἀπὸ ἐκείνην ποὺ ἀποδίδετε. Διότι κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχω διὰ τὰ ἕλη τῆς περιοχῆς τοῦ Μαργαριτίου καὶ Δραγάνης, ἔργα μικρά, δηλαδὴ ἀποφράξεις καταβοθρῶν, θὰ ἀπαλλάξουν τὴν περιοχὴν ἐκείνην ἀπὸ ἕλη τὰ ὁποῖα εἶναι σχηματισμένα κατόπιν ἀνθρωπίνης καὶ μόνον ἐπεμβάσεως. Αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἡ ὑδραυλικὴ ὑπηρεσία τοῦ Κράτους ἔχει εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς, εἶναι, ὅτι ἐπίσης διὰ τὴν λίμνην τῶν Ἰωαννίνων καὶ τὴν λίμνην τῆς Λαψίστης, ἐὰν κατασκευασθῇ ἕνα πρόχειρον φρᾶγμα εἰς τὴν ἔξοδον τῆς λίμνης τῶν Ἰωαννίνων, ὑπάρχουν μεγάλαι πιθανότητες, ὅτι θὰ ἐλύετο ὁριστικῶς τὸ ὑδραυλικὸν πρόβλημα τῆς περιοχῆς αὐτῆς. Ἀπὸ ἀπόψεως ἔργων Κρήτης προβλέπονται ἔργα....(ἀναγινώσκει). Διὰ τὰ ἔργα ταῦτα δυστυχῶς δὲν ἔχω τίποτε νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν.

§163Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὰ κυριώτερα ἔργα τῆς Ἠπείρου εἶναι τοῦ Ἀχέροντος καὶ τοῦ Λούρου.

§164Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Τὰ εἶπα.

§165Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Προχείρως σᾶς ἐπληροφόρησαν, διότι δὲν ἐμελετήσατε οὔτε τὴν τοπογραφίαν οὔτε τὴν γεωγραφίαν τῆς Ἠπείρου, διότι ἐὰν εἴχατε μελετήσει, θὰ ἐβλέπατε, ὅτι εἶναι σπουδαιότατα τὰ ἔργα καὶ εὐκολωτέρα ἡ ἐκτέλεσίς των ἀπὸ τὰ ἔργα τῆς Θεσσαλίας τὰ ὁποῖα τὰ ἀκούω ἀπὸ μικρὸ παιδί.

§166Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Σᾶς πληροφορῶ, ἐπειδὴ θέλετε συγκεκριμένως νὰ ἔχετε πληροφορίας καὶ ἐπειδὴ φαίνεται ὅτι γνωρίζετε μὲν τὰς περιοχὰς τῆς Ἠπείρου ἀγνοεῖτε ὅμως τὰς τῆς Θεσσαλίας, ὅτι τῆς μὲν Ἠπείρου ἡ περιοχὴ ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐξυγιανθῇ εἶναι 40 χιλ. στρέμματα, τῆς δὲ Θεσσαλίας 2.600.000. Δὲν ζητῶ νὰ μὴ κατασκευασθοῦν τὰ ἔργα τῆς Ἠπείρου, ἀλλὰ δὲν ἀποδίδω εἰς αὐτὰ τὴν σημασίαν τῶν ἔργων τῆς Θεσσαλίας.

§167Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλ’ ὅμως ἰσχυρίζεσθε ὅτι δὲν ὑπάρχει τίποτε πρὸς κατασκευὴν εἰς τὴν Ἤπειρον.

§168Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Εἶπα ἥσσονος σημασίας. Ἐκτὸς τῶν ἔργων τούτων, κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ τῆς συγκοινωνίας εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε παραπεμφθῇ ἡ παροῦσα σύμβασις, ἐνόμισεν ὅτι σκόπιμον θὰ ἦτο νὰ προστεθοῦν καὶ μερικὰ ἄλλα ὑδραυλικὰ ἔργα καὶ ὡς τοιαῦτα ἡ ἐπιτροπὴ τῆς συγκοινωνίας μὲ ἐξουσιοδότησε νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅπως συμπεριλάβῃ καὶ τὰ ἔργα τῆς ἐξυγιάνσεως....(ἀναγινώσκει). Εἰσέρχομαι νῦν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν στενῶν ὁρίων τῆς συμβάσεως. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς συγκοινωνίας θεωρεῖ σκόπιμον, ὅπως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐκθέσῃ τὰς ἐπιτευχθείσας βελτιώσεις ἐν σχέσει πρὸς τὰς προγενεστέρας συμβάσεις καὶ δὴ πρὸς τὴν τελευταίαν ἐκείνην σύμβασιν τὴν ὁποίαν ἐψηφίσαμεν εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς αʹ βουλευτικῆς ἡμῶν περιόδου. Ὡς σημαντικὴν βελτίωσιν ἡ ἐπιτροπὴ νομίζει ὅτι δύναται νὰ ἀναφέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρῶτον τὴν ἐπίτευξιν ποσοστοῦ ἀνερχομένου 19% ἐπὶ τῆς δαπάνης τῶν ἔργων διὰ γενικὰ ἔξοδα καὶ ἀμοιβὴν τοῦ ἀναδόχου, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὴν σύμβασιν τοῦ Στρυμῶνος τὰ ποσοστὰ ἀνέρχονται εἰς 21.60%. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ὀφείλω νὰ προσθέσω, ὅτι ἡ ἀξία τῶν δαπανῶν διὰ τὴν μελέτην τῶν ἔργων ἀνέρχεται εἰς 2% καὶ ἑπομένως ἔχομεν 21%, ἀλλὰ ὀφείλω νὰ προσθέσω, ὅτι αἱ μελέται διὰ τὸν Στρυμῶνα μᾶς ἐκόστισαν πολὺ περισσότερον τῶν 2% ἤτοι 3–4%. Ἐπίσης ὀφείλω νὰ ἀναφέρω καὶ ὅτι ἡ παροῦσα σύμβασις ἀπὸ ἀπόψεως ποσοστοῦ εἶναι ἡ πλέον συμφέρουσα πάσης ἄλλης συμβάσεως. Ἐκτὸς ὅμως τῆς ἐλαττώσεως τῶν ποσοστῶν τούτων ὑπάρχει καὶ ἕτερον ἀγαθὸν ὅτι τὰ ποσοστὰ ταῦτα δὲν θὰ καταβάλλωνται εἰς τὸν ἀνάδοχον κατὰ μηνιαίας δόσεις, ὅπως εἰς τὰς προγενεστέρας συμβάσεις, ἀλλὰ θὰ καταβάλλωνται ἀναλόγως τῆς προόδου τῶν ἐργασιῶν. Ἐννοεῖται ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἐπέρχεται μία σημαντικὴ βελτίωσις. Τρίτον ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων αὐτῶν δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν ἐργοδότην, διότι τὸ Κράτος ἐπεφύλαξεν εἰς ἑαυτὸ τὸ δικαίωμα ὅπως ἐκτελέσῃ ἢ μὴ τὰ ἔργα ἀναλόγως τῆς σκοπιμότητος καὶ ἀπὸ τῆς οἰκονομικῆς καθαρῶς ἀπόψεως τὴν ὁποίαν τὰ ἔργα ταῦτα μετὰ τὴν μελέτην θὰ ἐνεφάνιζον. Ἐνῷ τοὐναντίον ὁ ἀνάδοχος δεσμεύεται. Ὄντως ἐὰν ἐντὸς μιᾶς δεκαετίας ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς τελευταίας μελέτης ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα, ὑποχρεοῦται ὁ ἀνάδοχος ὅπως ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς παρούσης συμβάσεως. Ὡς σημαντικὴν ἐπίσης βελτίωσιν ἡ ἐπιτροπὴ νομίζει ὅτι εἶναι σκόπιμον ν’ ἀναφέρῃ, ὅτι ἐπιδιαιτητὴς ἐν περιπτώσει διαφωνίας δὲν θὰ εἶναι πλέον ξένος διοριζόμενος ὑπὸ ξένων ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, ἀλλὰ θὰ διορίζεται ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου ἐν Ἑλλάδι. Ἐπίσης σημαντικὴ εἶναι ἡ συμμετοχὴ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τούτων καὶ τῶν Ἑλληνικῶν ἑταιρειῶν εἶμαι δὲ εὐτυχὴς καὶ εὑρίσκομαι εἰς λίαν εὐχάριστον θέσιν ν’ ἀναγγείλω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ οἶκος Boute ἔχει ἤδη συμβληθῇ μετὰ τοῦ συνόλου σχεδὸν τῶν Ἑλληνικῶν ἑταιρειῶν διὰ νά χορηγήσῃ δι’ ὑπεργολαβίας τὴν ἐκτέλεσιν τῶν 40% τοῦ συνόλου τοῦ ἔργου. Τὸ γεγονὸς τοῦτο δὲν εἶναι εὐχάριστον μόνον ἀπὸ Ἐθνικῆς ἢ ἀπὸ Ἑλληνικῆς τεχνικῆς ἐπιστήμης, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἀπὸ οἰκονομικῆς τοιαύτης· διότι ἐνῷ τὰ κέρδη τῶν ξένων ἑταιρειῶν τῶν ἐργαζομένων ἐν Ἑλλάδι δὲν φορολογοῦνται τὰ κέρδη τῶν Ἑλληνικῶν ἑταιρειῶν θὰ φορολογοῦνται. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν φορολογίαν αὐτὴν τὴν ὁποίαν θὰ καταβάλλουν αἱ Ἑλληνικαὶ ἑταιρεῖαι, φθάνομεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι τὸ ποσοστὸν τῶν 19% θὰ μειωθῇ ἐμμέσως τοὐλάχιστον κατὰ 2% ἐκ τοῦ ὅτι ἀκριβῶς τὸ Κράτος θὰ εἰσπράξῃ φόρους ἐκ τῶν Ἑλληνικῶν ἑταιρειῶν. Ἐπίσης ὡς βελτίωσιν ἐπὶ τῆς προηγουμένης συμβάσεως δυνάμεθα ν’ ἀναφέρωμεν ὅτι θὰ κατατεθῇ μία ἐγγυητικὴ ἐπιστολὴ 2½% καὶ θὰ ἐπιστρέφεται τὸ ποσὸν κατὰ τὸ ἥμισυ μετὰ τὴν ὁριστικὴν παραλαβήν. Ὅτι ἡ διάταξις περὶ προσλήψεως ξένου προσωπικοῦ εἶναι περισσότερον σαφές, ὅτι εἰδικὸν ἄρθρον προβλέπει ὅτι ἐκτὸς τοῦ ἀρχιεργάτου...Ὅτι δὲ ἐπίσης ἓν μέρος τοῦ ποσοστοῦ τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐν γένει τῶν ἐργατῶν θὰ προσλαμβάνωνται ἐκ παλαιῶν πολεμιστῶν. Ἐπίσης καθίσταται ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν ἀνάδοχον ἡ ἐκτέλεσις ὡρισμένων μεμονωμένων ἔργων, ἀνεξαρτήτως δηλαδὴ τῶν γενομένων δι’ ὑπεργολαβιῶν· γνωρίζετε δὲ ποίαν σημασίαν θὰ ἔχῃ αὐτό, ἐφ’ ὅσον Ἕλληνες πλέον ἐργολάβοι καὶ δὴ μικρᾶς οἰκονομικῆς ἀντοχῆς καὶ ἑπομένως μὲ μικρὰς ἀπαιτήσεις θὰ δύνανται νὰ κατασκευάσουν τὰ μικρὰ ἔργα μὲ τιμὰς ἐξαιρετικῶς συμφερούσας. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τούτοις παρ’ ὅλας τὰς ἐπενεχθείσας τροποποιήσεις θεωρεῖ σκόπιμον ὅπως προτείνῃ εἰς τὴν Βουλὴν μερικὰς ἀκόμη βελτιώσεις νομίζουσα ὅτι διὰ τῆς ἀποδοχῆς αὐτῶν δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ σχετική τις οἰκονομία περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Ὡς ἓν τοιοῦτον βασικὸν μέτρον βελτιώσεως ἡ ἐπιτροπὴ λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψει ὅτι ὁ οἶκος Boute εἶχε ἤδη δηλώσει ἐγγράφως πρὸς τὸ ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας ὅτι διὰ τὴν μελέτην καὶ τὴν ἐνδεχομένην παρακολούθησιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων συνεβλήθη ἤδη μετὰ τῶν διασήμων μηχανικῶν Μακ Δόναλδ, προτείνει ὅπως ἡ συμμετοχὴ τοῦ Μακ Δόναλδ γίνῃ περισσότερον κατηγορηματική. Προτείνει δηλαδὴ ὅπως ὁ οἶκος Μακ Δόναλδ συμβληθῇ ἐκ παραλλήλου μὲ τὸν οἶκον Boute. Ἐπὶ τοῦ σημείου δὲ τούτου δύναμαι ἴσως νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ὅτι ἡ συμμετοχὴ τοῦ γνωστοῦ οἴκου Μακ Δόναλδ εἶναι ὅλως ἐξαιρετική, διότι ὁ οἶκος οὗτος ἔχει κατασκευάσει καὶ μελετήσει πλεῖστα ὅσα ἔργα.

§169Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ μᾶς γυρεύετε πράγματα ποὺ δὲν μποροῦμε νὰ τὰ ἐπιτύχωμεν. Τοῦ Μακ Δόναλδ τοῦ ἐπροτείναμεν νὰ πάρῃ τὴν ἠθικὴν εὐθύνην τοῦ ἔργου προσυπογράφων. Ἠξεύρετε δὲ τὶ εἶναι ὁ Μὰκ Δόναλδ, ὥστε νὰ μὴ ὑποθέσετε ὅτι θὰ βάλῃ τὴν ὑπογραφὴν του χωρὶς νὰ τὰ διαβάσῃ. Δὲν εἶναι ἐργολάβος.

§170Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Τεχνικὸς σύμβουλος. Αὐτὸ ζητεῖ ἡ ἐπιτροπή.

§171Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Σεῖς ζητεῖτε νὰ γίνῃ ἐργολάβος.

§172Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Νὰ συμβληθῇ ἀπὸ ἀπόψεως μελετῶν. Νὰ μπῇ μέσα εἰς τὸ συμβόλαιον ὁ οἶκος Μακ–Δόναλτ.

§173Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν τὰ σχέδια ποὺ θὰ μᾶς γίνωσι δὲν φέρουσι τὸ κῦρος τοῦ Μακ Δόναλδ, δὲν τὰ δεχόμεθα. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω διὰ νὰ σᾶς καθησυχάσω, ὅτι τὸν εἶδον εἰς Λονδῖνον ἢ μᾶλλον εἰς τὸ Παρίσι καὶ τοῦ εἶπον ὅτι θὰ σᾶς τὰ δώσω ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον αὐτόν, καὶ εἶπεν ὅτι δέχεται.

§174Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Εἶναι ἱκαναὶ αἱ δηλώσεις σας νὰ ἡσυχάσουν τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐπίσης ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόμιζεν ὅτι αἱ Ἑλληνικαὶ ἑταιρεῖαι θὰ ἠμποροῦσαν ἴσως νὰ συμβληθοῦν ἐκ παραλλήλου καὶ αὐταί, διὰ νὰ γίνῃ περισσότερον ἐμφαντικὴ ἡ συμμετοχή των. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπίσης ἔχει νὰ κάμῃ μερικὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 τῆς συμβάσεως καὶ τοῦ ἐδαφίου 1, ἔχουσα κυρίως ὑπ’ ὄψιν ὅτι θὰ εἶναι ἀναπότρεπτος ἡ ἀνάγκη καὶ ὡρισμένων διατρύσεων ἄνευ τῶν ὁποίων θεμελίωσις τοὐλάχιστον θὰ εἶναι ἀδύνατος προτείνει ὅπως μετὰ τὴν λέξιν «ἐργασιῶν καὶ παρατηρήσεων» προστεθῇ καὶ ἡ λέξις «διατρύσεων». Διότι ἂν παραληφθῇ ἡ λέξις αὐτή, κινδυνεύομεν νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὰ ἔργα διὰ προσθέτων δαπανῶν προερχομένων ἐκ τῶν διατρύσεων τούτων. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 καθὼς καὶ εἰς τὸ ἑπόμενον ἄρθρον 4ον ἡ ἐπιτροπὴ ἐζήτησεν, ὅπως αἱ ὑποβληθησόμεναι προμελέται καθὼς καὶ αἱ ὑποβληθησόμεναι ὁριστικαὶ μελέται τοῦ ἄρθρου 4ου συνταχθῶσι ὑπὸ διακεκριμένων μηχανικῶν, ἔκαμε δὲ ἀκριβῶς τὴν ἐπιφύλαξιν ταύτην ἡ ἐπιτροπή, ὅπως εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἐγίνετο δεκτὴ ἡ παρατήρησις αὐτή, δηλαδὴ ἡ συμμετοχὴ τοῦ οἴκου Μακ Δόναλδ ἐν τῇ συμβάσει, νὰ τεθῇ ἡ λέξις «διακεκριμένου μηχανικοῦ» ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἀπαύγασμα τῆς ἐπιστολῆς τῆς ὁποίας ἔχομεν ἤδη εἰς χεῖρας μας, καὶ αὐτή, μπορῶ νὰ πῶ, ὅτι περιττεύει μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπίσης ἡ ἐπιτροπή, ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ της ὅπως αἱ ὁριστικαὶ μελέται λάβωσι τὸ ταχύτερον τὴν ὁδὸν τῆς ἐφαρμογῆς, προτείνει ὅπως εἰς τὸ ἄρθρον 6ον, τὸ ἄρθρον δηλαδὴ τὸ ἀφορῶν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τούτων, τεθῇ ἡ φρᾶσις «τὴν ἐκτέλεσιν τμήματος αὐτοτελοῦς ἢ μή», καθ’ ὅτι ἐνδεχόμενον εἶναι ν’ ἀποφασισθῇ καὶ ἐντὸς τοῦ ἀμέσου μέλλοντος ἡ κατασκευὴ φραγμάτων τινῶν τὰ ὁποῖα δυνατὸν ν’ ἀποδειχθῶσιν χρησιμώτατα καὶ ὠφέλιμα. Δέον νὰ τονισθῇ ὅτι ἡ γενικὴ ἔννοια τῆς συμβάσεως δὲν στερεῖται αὐτῆς τῆς ἐννοίας. Οὐχ’ ἧττον ἡ ἐπιτροπὴ ἔκρινεν ὅτι τοιούτων δικαιωμάτων ὄχι μόνον ἔδει νὰ μὴ στερηθῇ τὸ Κράτος, ἀλλὰ τοὐναντίον ἔπρεπε τοῦ δικαιώματος τούτου νὰ κάμῃ εὐρυτάτην χρῆσιν ὁπουδήποτε καὶ οἱανδήποτε ἤθελε νομίσει πρόσφορον. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10ου τοῦ ἀφορῶντος τὰ μηχανήματα καὶ τὰ ἐργαλεῖα νομίζει σκόπιμον ἐπίσης, ὅπως τονισθῇ ἀκόμη μίαν φοράν, ὅτι τὰ ἔργα, τῆς Θεσσαλίας τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Κρήτης, ὅπως καὶ τὰ ἄλλα ὑδραυλικὰ ἔργα τῆς Ἑλλάδος ἀσφαλῶς πρόκειται νὰ κατασκευασθοῦν ἐντὸς τῶν προσεχεστάτων ἐτῶν, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν ἔργων τῆς Μακεδονίας θὰ εὑρεθῇ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, τὸ Κράτος, τὸ εὐχόμεθα τοὐλάχιστον, νὰ εἶναι κάτοχον πλείστων ὅσον μηχανημάτων, ἐκσκαφέων καὶ ἐν γένει ὑδραυλικῶν ἐργαλείων, τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς θὰ ἔχῃ κάθε συμφέρον νὰ χρησιμοποιήσῃ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔχουσα ἀκριβῶς τοιαύτην πρόθεσιν καὶ ἐπιθυμίαν, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, νὰ ἴδῃ τὰ μηχανήματα ταῦτα χρησιμοποιούμενα καὶ τὰ ἄλλα ἔργα κατασκευαζόμενα τὸ ταχύτερον, ἐνόμισεν ὅτι ὤφειλε νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅπως εἰς τὸ ἄρθρον 11, τὸ ἄρθρον δηλαδὴ τὸ ἀφορῶν τὴν χρησιμοποίησιν τῶν μηχανημάτων, προστεθῇ «τὰ μηχανήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ εἶχε τὸ Κράτος χρησιμοποιήσει καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἔχῃ πληρώσῃ ἤδη ποσοστά, νὰ χρησιμοποιηθοῦν ὑπὸ τοῦ ἐργολάβου οἴκου Boute, χωρὶς οὗτος νὰ πάρῃ ποσοστὸν δαπανῶν ἢ γενικῶν ἐξόδων. Ἐννοεῖται ὅτι αὐτὴ ἡ ἄποψις τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν εἶναι ὀλίγον τι ριζοσπαστική, διότι φυσικὰ ὁ οἶκος Boute θὰ μᾶς ἀπαντήσῃ: Κύριοι, ἀνεξαρτήτως ἂν τὰ μηχανήματα ταῦτα ἔχουν χρησιμοποιηθῆ ἢ ὄχι, εἶμαι ὑποχρεωμένος εἰς τὸ σύνολον τῶν γενικῶν ἐξόδων νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ ποσοστά μου ἐπὶ τῶν μηχανημάτων τούτων. Ἡ ἐπιτροπὴ ἑπομένως εὑρίσκουσα ὅτι ἡ ριζοσπαστικὴ αὕτη πρότασις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτή, ζητεῖ ὅπως τοὐλάχιστον ἐπὶ τῶν μηχανημάτων νὰ μὴ ὑπολογισθοῦν τὰ γενικὰ ἔξοδα τοῦ ἐργολάβου ἐπὶ τοῦ ὅλου ποσοῦ τῆς δαπάνης ἀγορᾶς καὶ ἐπὶ τοῦ ποσοστοῦ τῆς χρήσεως ἢ τῆς φθορᾶς. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπροτάθη ἐπίσης ὅπως μὴ πληρωθῇ εἰς τὸν ἐργολάβον τὸ ποσοστὸν ὁλόκληρον ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν μηχανημάτων, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἀναλογεῖ πρὸς μίαν ἐνδεχομένην ἐνοικίασιν. Ταῦτα πάντα ἐλπίζομεν ὅτι ὁπωσδήποτε θὰ ἀποτελέσωσιν ἐπιχείρημα διὰ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ δύναται νὰ βασισθῇ διὰ τὰς περαιτέρω μετὰ τῆς ἑταιρείας συζητήσεις. Ὀφείλω νὰ τονίσω, συμπεραίνω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ προτάσεις δὲν ἔχουν οὐδὲν ἄλλο ἀποτέλεσμα, παρὰ οὐσιαστικῶς τὴν μείωσιν τοῦ ποσοστοῦ τοῦ ἐργολάβου, καὶ ὅτι ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας νομίζομεν ὅτι μποροῦμε νὰ ἐπιτύχωμεν κἄτι τι περισσότερον, ὅταν εἰλικρινέστερον ἀπευθυνθῶμεν πρὸς τὸν ἀνάδοχον, οὐχὶ διὰ πλαγίων ὁδῶν ἀλλ’ ἀπευθείας, διὰ τὴν μείωσιν τοῦ ποσοστοῦ, καὶ ὄχι δι’ ἐμμέσου τρόπου νὰ προσπαθῶμεν νὰ καταβιβάσωμεν τὰ ποσοστὰ τὰ ὁποῖα σήμερον ἔχει. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόμισε σκόπιμον ὅπως προτείνῃ τέλος μίαν πρόσθετον ἐγγύησιν ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐνδεχόμενον ὑπολογισμὸν τῶν ἔργων καὶ τὴν ἐνδεχομένην ἐμφάνισιν αὐτοῦ ὡς ὑποδεεστέραν ἀπὸ παραγωγικῆς ἀπόψεως Διότι εἶναι ἐνδεχόμενον ὁ ἐργολάβος ὁ ὁποῖος θὰ προβῇ εἰς τὴν μελέτην νὰ ἐμφανίσῃ ἔργα παραγωγικά, χωρὶς νὰ εἶναι τοιαῦτα. Ὑπάρχει πιθανότης, ὅτι ἐὰν ὁρισθῇ ὅτι δὲν θὰ δικαιοῦται κέρδους πέραν ὡρισμένου ποσοῦ, ἴσως νὰ προσέξῃ περισσότερον εἰς τὴν ὑποβολὴν τῶν προϋπολογισμῶν καὶ νὰ ἐπιτύχῃ οὕτω ἔργα τὰ ὁποῖα ἐν τῷ συνόλῳ νὰ εἶναι οἰκονομικά. Αὐταὶ ἦσαν αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἐπὶ τῆς συμβάσεως εἶχεν νὰ κάμῃ ἡ ἐπιτροπή. Συνιστῶσα δὲ ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τοῦ εἰσηγητοῦ αὐτῆς τὴν ψήφισιν τῆς παρούσης συμβάσεως ἐκφράζει τὴν εὐχὴν ὅπως αἱ μελέται ὑποβληθοῦν τὸ ταχύτερον, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζουσα τὴν ἀνάγκην τῶν ἔργων προβῇ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ, ταὐτοχρόνως δὲ ὅπως γίνῃ συστηματικὴ ἐξονύχισις ὅλων τῶν ὑποβληθεισῶν μέχρι σήμερον μελετῶν ἢ προϋπολογισμῶν, εἰς τρόπον ὥστε ἐν ἐπιγνώσει τοῦ προσφόρου καὶ τῆς παραγωγικότητος αὐτῶν νὰ δύναται πολὺ ταχέως νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα ἐκτὸς τῆς καθαρᾶς ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως σημασίας καὶ ἀπὸ οἰκονομικῆς, ἔχουν καὶ μίαν ὅλως ἐξαιρετικὴν σημασίαν δι’ αὐτὴν ταύτην τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν τῆς Χώρας.

§175Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Λυποῦμαι πολύ, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ παροῦσα σύμβασις κατετέθη κατὰ τὰς ἡμέρας κατὰ τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ δὲν συνεδρίαζεν καὶ οὕτω δὲν ἔλαβον τὴν τιμὴν ἵνα ἐνώπιον ἡμῶν κάμω τὴν κεκανονισμένην διὰ τὴν σύμβασιν εἰσήγησιν. Εὐτυχῶς ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἀνέπτυξεν τόσον εὐρέως τὸ θέμα καὶ τόσον εὐκρινῶς, ὥστε διὰ τὴν ἀνάπτυξιν αὐτὴν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ ἐκφράσω εὐχαριστίας, διότι μὲ ἀπήλλαξεν τοῦ κόπου νὰ ἐπαναλάβω πράγματα τὰ ὁποῖα τόσον καλῶς ἀνεπτύχθησαν. Οὐχ ἧττον ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ συμπληρώσω μερικὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ διασαφηνισθοῦν ἐνώπιον ὑμῶν. Τὸ πρῶτον σημεῖον τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ διασαφηνίσω εἶναι τὸ ἱστορικὸν τῆς ὑπὸ συζήτησιν συμβάσεως. Ὡς γνωστόν, ὁ οἶκος Boute συμμετέσχεν εἰς διαγωνισμὸν διενεργηθέντα ἐπὶ Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως ὑπουργοῦντος τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Ἐλευθεροφρόνων κατὰ τὸ 1927. Κατὰ τὸν γενόμενον τότε διαγωνισμὸν ὁ οἶκος Boute παρουσίασεν τοὺς συμφερωτέρους ὅρους, καὶ διὰ τοῦτο ἐδημιουργοῦντο ὡρισμένα δικαιώματα ὑπὲρ αὐτοῦ. Μάλιστα, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, πρὸ τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς ἡ τότε Κυβέρνησις τοῦ εὐρέως συνασπισμοῦ ἔλαβεν καὶ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι δὲν ἐκοινοποιήθη εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἀποφάσεως ἐπεδικάζετο εἰς τὰς διαφόρους συμμετασχούσας ἑταιρείας τὸ σύνολον τῶν ἔργων τῶν ὁποίων τὴν ἐκτέλεσιν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν ἡ τότε Κυβέρνησις.

§176Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας, δὲν πρόκειται περὶ ἐπιδικάσεως. Δὲν ἤλθομεν εἰς καμμίαν συνεννόησιν, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπιδίκασις;

§177Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§178Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡμεῖς, κ. ὑπουργέ, δὲν εἴχομεν προκηρύξει διαγωνισμόν, ἀλλὰ προέβημεν εἰς ἀπ’ εὐθείας συνεννόησιν. Συνεπῶς εἴχομεν ἀπόλυτον ἐλευθερίαν καὶ δικαίωμα νὰ δώσωμεν ἢ ὄχι εἰς τὸν οἶκον Boute.

§179Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Πιθανὸν νὰ μὴ εἶναι ἀκριβὴς ὁ ὅρος τὸν ὁποῖον μετεχειρίσθην· πάντως ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§180Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη ἀπόφασις.

§181Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Λυποῦμαι, κ. ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων, διότι δὲν ἔχω τὸ πρακτικὸν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§182Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Οὔτε διαγωνισμὸς εἶχε γίνει οὔτε τίποτε· εἶχον ὑποβληθῇ ἁπλῶς προτάσεις.

§183Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Εἶχε γίνει διαγωνισμός.

§184Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Προτάσεις εἴχομεν δεχθῇ ἀπὸ διαφόρους οἴκους.

§185Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἴχαμεν δεχθῇ ἐπισήμως προτάσεις καὶ αὐτὸ δὲν τὸ λέγομεν διὰ νὰ ἐπικρίνωμεν τοὺς προκατόχους μας, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐξηγήσωμεν τὰς ἰδικάς μας ἐνεργείας. Διότι, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ δώσωμεν τὰ ἔργα ἦλθε ὁ οἶκος Boute καὶ μᾶς λέγει: κύριοι σεῖς ἐκάνατε διαγωνισμόν, ἐγὼ ἔδωσα καλλιτέρους ὅρους, δώσατέ μου τὰ ἔργα. Ἡμεῖς ἐξηγοῦμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰδική σας ἀνέλαβεν τὴν ὑποχρέωσιν τὰ ἔργα τοῦ Στρυμῶνος νὰ τὰ δώσῃ εἰς τὸν Ἀμερικανικὸν οἶκον, καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχε ἀνάληψις ὑποχρεώσεως, ἡμεῖς ἠναγκάσθημεν νὰ δώσωμεν τὰ ἔργα εἰς τὸν Ἀμερικανικὸν οἶκον, διότι, ὅπως θὰ σᾶς εἴπῃ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς Συγκοινωνίας, εὑρέθημεν εἰς κἄποιαν δύσκολον θέσιν ἀπέναντι τοῦ οἴκου Boute, διότι ἤδη ἡ Κυβέρνησις τοῦ συνασπισμοῦ εἶχε προτιμήσει, ἢ μᾶλλον εἶχε ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ τὰ ἔργα τοῦ Στρυμῶνος εἰς τὸν οἶκον Μακ δόναλ, καὶ τὰ ἔργα τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Θεσσαλίας εἰς τὸν οἶκον Boute. Συνεπῶς ἐγὼ δὲν παραπονοῦμαι δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἂν καὶ δὲν νομίζω ὅτι ὁ οἶκος Boute εἶναι ὁ καλλίτερος οἶκος ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ διενεργήσῃ αὐτὰ τὰ ἔργα.

§186Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἤθελον νὰ πληροφορηθῶ κατὰ τί αἱ προσφοραὶ ἐδέσμευσαν τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συνασπισμοῦ.

§187Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν εἶπον ἐγὼ ὅτι αἱ προσφοραὶ ἐδέσμευσαν.

§188Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡμεῖς εἴπομεν νὰ μᾶς ὑποβάλουν προτάσεις. Ἐλάβομεν τὴν ἀπόφασιν νὰ συνεννοηθοῦμε ἰδιαιτέρως μὲ τὸν οἶκον Boute διὰ τὰ ἔργα τῆς Θεσσαλίας καὶ ἂν κατελήγομεν εἰς ἀπόφασιν, νὰ τὰ παραχωρήσωμεν· ἂν δὲ ἐκρίναμε τοὺς ὅρους ἀπαραδέκτους, νὰ μὴ καταλήξωμεν εἰς συμφωνίαν.

§189Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ γιατὶ κάνετε τὰς παρατηρήσεις; ἐγὼ διασάφησιν σᾶς ἔδωκα.

§190Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Διασαφήσεις δίδετε;

§191Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς δὲν λέγομεν ὅτι εἴχατε νομικὴν ὑποχρέωσιν, ἀλλὰ πάντως εἴχατε ἠθικὴν ὑποχρέωσιν· διότι, ὅταν κάνουμε ἕνα διαγωνισμὸν καὶ δεχόμεθα προτάσεις ἀπὸ διαφόρους οἴκους, ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ δεχθῶμεν τὰς καλλιτέρας προτάσεις.

§192Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ἐπροκαλέσαμεν προτάσεις μόνον τῶν διαφόρων οἴκων.

§193Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν θέλω νὰ πῶ ὅτι εἴχατε νομικὴν ὑποχρέωσιν ἁπλῶς, μόνον ἠθικήν.

§194Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν θέλω νὰ λεχθῇ ὅτι εἴχομεν ὑποχρέωσιν, οἱανδήποτε ὑποχρέωσιν· δὲν εἴχομεν καμμίαν ἀπολύτως.

§195Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι διάφορος ἀντίληψις πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἔχω ἐγώ, ὅτι, ὅταν εἰς ἕνα διαγωνισμὸν δημόσιον δεχόμεθα προτάσεις ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ δεχθῶμεν τὰς καλλιτέρας. Ἀκοῦτε ἐδῶ, εὑρέθηκα καὶ ἐγὼ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δεχθῶ αὐτοὺς τοὺς ὅρους προσεπάθησα ὅσον μποροῦσα νὰ τακτοποιήσω μερικὰ πράγματα. Δὲν λέγω πὼς εἶναι ἔγκλημα, ἀλλ’ ἐξηγῶ τὰ πράγματα. Εὑρέθημεν εἰς μίαν δύσκολον θέσιν.

§196Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Κύριοι βουλευταὶ πρὸς διασάφισιν τῶν ὅσων διημείφθησαν ἀπὸ τὴν στιχομυθίαν αὐτὴν ἔχω νὰ σᾶς ἀναφέρω τὰ ἑξῆς: ὅτι εἰς τὰς 28 Φεβρουαρίου ἐδημοσιεύθη προκήρυξις διαγωνισμοῦ διὰ τὴν ὑποβολὴν προτάσεων διὰ τὰ δημόσια ἔργα.

§197Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἠξεύρω ποία εἶναι ἡ διατύπωσις. Ἡμεῖς εἴπομεν ὅτι θὰ ἀρχίσωμεν διαπραγματεύσεις διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποφάσεις.

§198Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Σᾶς ἀνέγνωσα τὸ πρακτικὸν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§199Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ξεύρετε κατὰ ποῖον τρόπον συντάσσονται αὐτὰ τὰ πρακτικά.

§200Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὶ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, κ. Πρόεδρε; Εἶναι τὸ μόνον θετικὸν στοιχεῖον τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει.

§201Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὰ πρακτικὰ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἶναι αὐτά;

§202Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Μάλιστα.

§203Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχουν πρακτικά. Εἶναι ἓν σημείωμα τὸ ὁποῖον εὑρέθη ἐν τῷ μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας κ. Μεταξᾶ. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐδιαβάσατε δὲν εἶναι πρακτικὰ ἐπίσημα· ἐγὼ τὰ ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Μακρῆν, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρχον.

§204Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὑπῆρχον καὶ ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὸν «Ἡμερήσιον Τύπον» ὡς ἀνακοινωθὲν τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἄλλος τρόπος δὲν ὑπάρχει νὰ σᾶς πείσω. Ὅπως δήποτε κατόπιν τοῦ διαγωνισμοῦ καὶ τῶν ὅσων ἀνέπτυξα ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι ἔναντι τοῦ οἴκου Boute ὑπῆρχε μία ἠθικὴ ὑποχρέωσις καθ’ ὅσον μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν προτάσεων, διὰ νὰ μή μεταχειρισθῶ τὴν λέξιν «διαγωνισμὸν», ὁ οἶκος Boute εἶχε τοὺς καλλιτέρους ὅρους. Ἐπὶ Κυβερνήσεως Φιλελευθέρων, ὅταν ἔλαβε χώραν ἡ σύμβασις μετὰ τοῦ οἴκου Μὸνξ–Γιούλεν διὰ τὰ ἔργα τοῦ Στρυμῶνος, ὁ οἶκος αὐτὸς ἀπεδέχθη τὰ ποσοστὰ τὰ μικρότερα τοῦ διαγωνισμοῦ, τοὐτέστι τὰ ποσοστὰ τοῦ οἴκου Boute καὶ κατελήξαμεν διὰ τὸ ποσοστὸν τῶν 21.60

§205Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Χάριν τῆς ἱστορίας, μήπως ἐνθυμεῖσθε διὰ ποίους λόγους ἐνῷ ἦσαν καλλίτεραι αἱ προτάσεις τοῦ Οἴκου Βοὺντ ἐπροτιμήθη ὁ οἶκος Μὸνξ– Γιοῦλεν;

§206Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ὑπῆρχε μία ὑπόσχεσις τοῦ ἐν Βασιγκτῶνι πρεσβευτοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπῆγεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ ἐδήλωσεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπόσχεται ὅτι τὰ ἔργα τοῦ Στρυμῶνος θὰ τὰ δώσῃ εἰς τὸν οἶκον Μὸνξ– Γιοῦλεν. Δὲν ἐπικρίνω τὴν ἀνάληψιν τῆς ὑποχρεώσεως, γεγονότα μόνον ἀναφέρω.

§207Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὁπωσδήποτε, κ. βουλευταί, καὶ ἐὰν τις ἐξ ὑμῶν νομίζῃ ὅτι οὐδεμίαν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν ἔχομεν ἔναντι τοῦ οἴκου Μὸνξ —Γιοῦλεν, δυνάμεθα τὴν σύμβασιν αὐτὴν νά τὴν συζητήσωμεν ἀνεξαρτήτως τῶν ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων, διότι νομίζομεν ὅτι οἱ ὅροι τοὺς ὁποίους ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρουσιάσωμεν ἐνώπιον ὑμῶν εἶναι τόσον συμφέροντες, ὥστε καὶ ἐὰν δὲν εἴχομεν τὰς ἀνειλημμένας αὐτὰς ὑποχρεώσεις ἔναντι τοῦ οἴκου Μὸνξ–Γιοῦλεν, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠδύνατο θαυμάσια νὰ προβῇ εἰς τὴν σύναψιν τῆς συμβάσεως χωρὶς νὰ ἔχῃ ὡς αἰτιολογικὸν τὸ προηγούμενον τῶν ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων, καὶ νά ἐπιδείξῃ εἰς ὑμᾶς, κ. βουλευταί, τοὺς καλοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους ἡ παροῦσα σύμβασις περιέχει.

§208Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Περὶ ποίων ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων ὁμιλεῖτε; Ὅταν ἤρχετο ἡ σύμβασις εἰς τὴν Βουλήν, δὲν θὰ ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ τὴν κυρώσῃ.

§209Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄλλη εἶναι ἡ νομικὴ ὑποχρέωσις καὶ ἄλλη ἡ ἠθικὴ ὑποχρέωσις. Δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ εἴπω, καὶ παρακαλῶ νὰ λήξῃ τὸ ἐπεισόδιον.

§210Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ὑπάρχει κανὲν ἐπεισόδιον, οὔτε ἐκ μέρους ὑμῶν, οὔτε ἐκ μέρους ἡμῶν ὑπῆρξεν ἡ διάθεσις.

§211Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Προβαίνων περαιτέρω, κύριοι βουλευταί, θὰ ἔχω νὰ συμπληρώσω τὴν σύγκρισιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Προφανῶς ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς κάμνων τὴν σύγκρισιν τῶν ὅρων τῆς παρούσης συμβάσεως πρὸς τοὺς ὅρους τοῦ Στρυμῶνος, προφανῶς δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ σύμβασις τοῦ Στρυμῶνος, ἡ ὁποία συνήφθη τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συναφθῇ ὑπὸ ὅρους καλλιτέρους διὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Συνέπεσε νὰ εἶμαι εἰσηγητὴς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς κατὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τῆς συμβάσεως τοῦ Στρυμῶνος ὅταν αὕτη προσήχθη ἐνώπιον ἡμῶν, κύριοι βουλευταί καὶ μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἐκφράσω ἐκ μέρους τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς τὸν τότε ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, τὸν ἀξιότιμον ἐκ Σερρῶν βουλευτήν, τὰ συγχαρητήριά μου διὰ τοὺς ὄντως εὐνοϊκοὺς ὅρους ἐν συγκρίσει πρὸς προγενεστέρας συμβάσεις αἱ ὁποῖαι ἐπετεύχθησαν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθοῦν καλλίτεροι ὅροι. Τὸ ὅτι σήμερον ἐπετεύχθησαν ὅροι καλλίτεροι μετὰ πάροδον ἑνὸς καὶ πλέον ἔτους, τοῦτο ἀσφαλῶς δὲν μειώνει οὐδαμῶς τὴν ἀξίαν τῶν εὐνοϊκῶν ὅρων, ὑπὸ τοὺς ὁποίους συνήφθη ἡ σύμβασις τοῦ Στρυμῶνος κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Ἐὰν δὲ θελήσωμεν νὰ συγκρίνωμεν τὴν σύμβασιν αὐτὴν τοῦ Στρυμῶνος πρὸς προγενεστέρας συμβάσεις, θὰ ἴδωμεν ὅτι ὑπάρχει μία συστηματικὴ βελτίωσις τῶν ὅρων, οὕτως ὥστε νὰ φθάσωμεν εἰς τὰς καλλιτέρας εὐνοϊκὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἡ παροῦσα σύμβασις συνάπτεται. Ἡ τοιαύτη βελτίωσις δὲν πρέπει νὰ ἀποδοθῇ οὔτε εἰς τὰς προσπαθείας τῶν ὑπουργῶν τῆς Συγκοινωνίας, οὔτε τῶν Κυβερνήσεων, ἀλλὰ μόνον δύναται νὰ παρουσιασθῇ ὡς ἀπότοκος τῶν εὐνοϊκῶν συνθηκῶν, ὑπὸ τὰς ὁποίας τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἔκτοτε ἀρχίζει νὰ βαίνῃ μὲ σταθερὸν τὸ βῆμα, οὕτως ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίζωμεν εἰς τὸ μέλλον τὴν ὑπογραφὴν συμβάσεων ὑπὸ ἔτι καλλιτέρους ὅρους. Ὅσον ἀφορᾷ τά ποσοστά τῶν μελετῶν, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος κ. εἰσηγητὴς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι ὁ τρόπος ὁ ὁποῖος καθωρίσθη διὰ τὸν ὑπολογισμὸν τῶν μελετῶν εἶναι ἐν προκειμένῳ ὁ μᾶλλον ἐνδεδειγμένος καθ’ ὅσον ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρήσωμεν τὸ ἐργοληπτικὸν σύστημα τὸ ἀπολογιστικὸν ὅτι εἶναι δυνατὸν ὑπὸ εὐνοϊκοὺς ὅρους καὶ μὲ καλὸν ἔλεγχον νὰ ἐφαρμοσθῇ, παρὰ τὴν ἀντίθετον γνώμην τὴν ὁποίαν ἐν προκειμένῳ ἐπανειλημμένως ἐξέφερε τὸ συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων καὶ μοὶ ἐδόθη ἐπανειλημμένως ἡ εὐκαιρία δὶς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀντιθέτους μου ἀπόψεις, πάντως διὰ τὰς μελέτας τὸ σύστημα αὐτὸ οὐδόλως εἶναι ἐνδεδειγμένον. Διότι ἐὰν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ὁ ἔλεγχος εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκῆται διὰ καλοῦ ἐπόπτου, κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν μελετῶν ἀσφαλῶς ὁ ἔλεγχος οὗτος θὰ ἀπέβαινε μάταιος. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἐνασκῶν τὸν ἔλεγχον νὰ περιορίσῃ χρονικῶς τοὺς κάμνοντας τὰς μελέτας μηχανικοὺς χωρίς, φυσικά, νὰ ἔλθῃ εἰς ἀντίκρουσιν πρὸς αὐτούς. Διὰ τοῦτο τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἠκολουθήσαμεν ἐν προκειμένῳ, δηλαδὴ τὸ ἀντίθετον παρ’ ὅ,τι ἠκολουθήσαμεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, εἶναι τὸ μᾶλλον ἐνδεδειγμένον, διότι θὰ ἔχωμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐὰν καθορίζεται ὑπὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἔργων 3%, εἰς τὴν Θεσσαλίαν καθορίζομεν ½%, διότι ἐκεῖ ὑπάρχουν τοπογραφικὰ διαγράμματα καὶ προγενέστεραι μελέται. Ἐὰν αἱ μελέται αὐταὶ ἐξετελοῦντο ἀπολογιστικῶς, ἀσφαλῶς θὰ ὑπερέβαινον τὸ 3%, διότι ἀναγόμεναι εἰς τὴν σημερινὴν ἀξίαν θὰ ἴδωμεν ὅτι φθάνουν τὰ 3½%. Ἐὰν δὲ ἐζητοῦμεν νὰ ἴδωμεν πόσον μᾶς ἐκόστισαν τὰ ἔργα τῆς Φαουντένσιον καὶ τοῦ Στρυμῶνος, ἐν προκειμένῳ δὲν εἶναι δυνατόν, διότι δὲν ἔχει γίνει ἀκόμη ὁ ἀποχωρισμὸς τῶν δαπανῶν, ποῖαι δαπάναι γενικαὶ ἐξόδων δέον νὰ καταλογισθῶσιν εἰς τὰς μελέτας καὶ ποῖαι εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, ἀλλ’ ἀσφαλῶς φαντάζομαι ὅτι ἐκεῖ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ τὸ 3%.

§212Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρόκειται νὰ γίνῃ τροποποίησις τῆς μελέτης Τζάκσον;

§213Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τροποποίησις τελεία, διότι ἡ μελέτη Τζάκσον εἶναι τόσον ἀτελὴς ὥστε δὲν ἐφαρμόζεται σήμερον.

§214Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διατὶ εἶναι ἀτελής;

§215Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Διότι δὲν ἔχει μελετήσει τὸ σύστημα τῶν φραγμάτων διὰ τὰς ἀρδεύσεις. Δι’ αὐτὸ τὸ ποσοστὸν ½% δίδεται εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν μελέτας εἰς ἐδάφη ποὺ ὑπάρχουν πλήρη τοπογραφικὰ διαγράμματα καὶ διάφορα ὑδρολογικὰ καὶ ἄλλα τινὰ δεδομένα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συμμετοχὴν τῶν Ἑλληνικῶν ἐργοληπτικῶν οἴκων εἰς τὴν ὅλην σύμβασιν αὐτήν, ἁπλῶς ἀναφέρομαι εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Διότι τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ μόνον στοιχεῖον προόδου διὰ τὰς Ἑλληνικὰς τεχνικὰς ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι μέχρι τοῦδε δὲν ἐξετέλεσαν παρόμοια μεγάλα ἔργα, ἀλλὰ συντείνει διὰ τῆς συμμετοχῆς αὐτῶν εἰς τήν μείωσιν τῶν ποσοστῶν τοῦ ἐργολάβου κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, ἀπὸ 19, ἂν ὄχι μέχρι 17 ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητής, μέχρι 17.25 ἢ 17 καὶ ἥμισυ, πάντως δηλαδὴ ἀποτελεῖ μείωσιν τῶν ποσοστῶν τοῦ ἐργολάβου. Τὸ ὅτι διὰ τὰ 3 ἔργα αὐτὰ μετεχειρίσθημεν ξένους ἐργοληπτικοὺς οἴκους δὲν πρέπει νὰ θίγῃ τὴν φιλοτιμίαν τῶν Ἑλλήνων μηχανικῶν οὔτε νὰ θίγῃ τὴν ἀτομικὴν αὐτῶν ἱκανότητα, καθ’ ὅτι ἔχω νὰ ἀναφέρω ὅτι παρόμοια ἔργα ἐξετελέσθησαν πρὸ 100 ἐτῶν ἐν Ἀγγλίᾳ ὑπὸ Φλαμανδῶν μηχανικῶν χωρὶς νὰ θιγῇ οὔτε ἡ Ἀγγλικὴ ἀξιοπρέπεια οὔτε ἡ ἀξιοπρέπεια τῶν Ἄγγλων μηχανικῶν, διότι ἐνεπιστεύθησαν εἰς ξένους μικροῦ Κράτους ἐκτέλεσιν παρομοίων ἔργων. Ὁπωσδήποτε ἡ συμμετοχὴ αὕτη ἀποτελεῖ ἕνα καλὸ, οἰωνὸν διὰ τὴν πρόοδον τῶν Ἑλληνικῶν τεχνικῶν ἐργοληπτικῶν ἐπιχειρήσεων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρόσωπον τοῦ διακεκριμένου Ἄγγλου ὑδραυλικοῦ Μακδόναλδ, νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὴν ἐπιστολὴν τὴν ὁποίαν ὁ οἶκος Boute ἀπέστειλεν ἐπιβεβαιώσας ὅτι ἔχει συμβληθῆ μὲ τὸν οἶκον Μακδόναλδ ἵνα προσωπικῶς ὑπογραφῶσι τὰ σχέδια καὶ αἱ προμελέται τὰς ὁποίας θὰ ὑποβάλουν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Κατὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν μελετῶν αὐτῶν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ εὐρέως συνεζήτησε τὸ ζήτημα τῆς προσθέσεως καὶ ἄλλων ἀκόμη ἔργων διὰ τὴν μελέτην καὶ ἐκτέλεσιν ἔργων διὰ τῆς παρούσης συμβάσεως. Φυσικὰ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἀπεριορίστως νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν σύμβασιν ταύτην, ἀλλὰ λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψει τὴν ἐπείγουσαν ἀνάγκην καὶ τὰς ἐπανειλημμένας ὑποσχέσεις αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν παρ’ ὅλων τῶν Κυβερνήσεων μέχρι τοῦδε διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ Βοιωτικοῦ Κηφισσοῦ, ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ ἀποδεχθῇ ὅπως προστεθῇ εἰς τὴν σύμβασιν καὶ εἰδικὸν ἐδάφιον εἰς τὸ ἄρθρον 1 ὅτι εἰς τὸ ἔργον τοῦ ἐδαφίου 1 προστίθενται καὶ τὰ ἔργα τοῦ Βοιωτικοῦ Κηφισσοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συζήτησιν περὶ προσθήκης καὶ ἄλλων ἔργων, δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι εἰς θέσιν τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ διακρίνῃ ποῖα ἐκ τῶν ἔργων παρουσιάζουν τόσον ἐπείγουσαν ἀνάγκην ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προστεθοῦν ἀμέσως. Ἐν τούτοις θὰ προέτεινα εἰς τὴν Βουλὴν ὅπως προστεθῇ εἰδικὸν ἄρθρον κατὰ τὸ ὁποῖον δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου λαμβανομένης ἐντὸς τριμήνου ἢ τετραμήνου ἀπὸ τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως νὰ εἶναι δυνατὸν κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ προστεθῶσιν καὶ ἄλλα ἔργα εἰς μελέτην καὶ ἐνδεχομένην ἐκτέλεσιν παρὰ τοῦ οἴκου Boute, ἐφ’ ὅσον ἤθελον θεωρηθῇ ὡς ἐπειγούσης φύσεως. Ὑποθέτω ὅτι ἡ γενικὴ αὕτη διάταξις, τὴν ὁποίαν θὰ εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δεχθῶμεν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσῃ ἀρκετὰς ἐκ τῶν εὐλόγων διεκδικήσεων τὰς ὁποίας παρουσιάζουν πολλὰ μέλη τοῦ σώματος διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἰδιαιτέρων των ἐκλογικῶν περιφερειῶν.

§216Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὡς ἐκπροσωπῶν τὴν ἐπαρχίαν Λοκρίδος καὶ ἀπουσιάζοντος τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Λεβαδείας, ὀφείλω νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν ἐπαρχιωτῶν Λοκρίδος καὶ Λεβαδείας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὅπως ἡ διαρρύθμισις τῆς κοίτης τοῦ Κηφισσοῦ περιληφθῇ ἐντὸς τῶν ἔργων τῆς συζητουμένης συμβάσεως. Τὰ ἔργα ταῦτα πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσουν μεγάλως τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν τῆς Χώρας, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι πλέον τῶν 50 χιλιάδων στρεμμάτων κατακλύζονται. Καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐκφράζω τὰς εὐχαριστίας τῶν ἐπαρχιῶν τούτων.

§217Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἀφήνεται νὰ κλάψωμεν ἡμεῖς οἱ ἄλλοι.

§218Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἤδη κύριοι βουλευταὶ ἐρχόμενος εἰς τὴν συζήτησιν τῶν τροπολογιῶν αἱ ὁποῖαι προὐτάθησαν ἐκ μέρους τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι κατόπιν διαπραγματεύσεων εἰς τὰς ὁποίας προέβην μετὰ τοῦ ἀναδόχου, κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα τὸ ὁποῖον ἐμεσολάβησεν ἀπὸ τῆς συζητήσεως ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῆς διατυπώσεως τῶν προτάσεων αὐτῆς μέχρι τῆς σήμερον, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς ἀνακοινώσω ὅτι ἐκ τῶν τροπολογιῶν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς αἱ πλεῖσται ἐγένοντο ἀποδεκταί, θὰ σᾶς ἀνακοινώσω δὲ ποῖαι ἐξ αὐτῶν καὶ διὰ ποίους λόγους δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνωσι δεκταὶ παρὰ τοῦ ἀναδόχου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην τροπολογίαν τὴν ὁποίαν προτείνει ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὅπως κατὰ τὰς μελέτας γίνωσι καὶ αἱ ἀναγκαῖαι διατρύσεις παρ’ εἰδικῶν γεωλόγων, ὁ ἀνάδοχος προφανῶς δὲν εἶχε καμμίαν ἀντίρρησιν ὅπως τὸ ἀποδεχθῇ, διότι ὅπως ἀνεκοίνωσε κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν μιᾶς μελέτης ἂν εἶναι ἀναγκαῖαι διατρύσεις αὐταὶ θὰ γίνωνται, καὶ δι’ αὐτὸ εἰς τὸ ἄρθρον 3 προσθέτομεν τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν προτείνει ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ συμμετάσχῃ ὁ οἶκος Μακδόναλδ εἰς τὴν σύμβασιν ὡς συμβαλλόμενος, τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν προφανῶς νὰ γίνῃ δεκτόν. Ὑποθέτω ὅτι καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ θὰ ἀρκεσθῇ, ὅπως καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀρκεῖται εἰς τὴν ἔγγραφον διαβεβαίωσιν τὴν ὁποίαν παρέσχεν ὁ ἀνάδοχος, ὅπως προηγουμένως εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀνακοινώσω. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τρίτην τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ὁ ἀνάδοχος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ἑνὸς ἔργου αὐτοτελοῦς ἢ μὴ αὐτοτελοῦς θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω ὅτι ἦτο ἀδύνατον νὰ τὸν ὑποχρεώσωμεν νὰ ἐκτελέσῃ, ἄς φερ’ εἰπεῖν τὰ ἔργα τῆς Θεσσαλίας, Ἠπείρου, Κρήτης, ὡς σύνολον ἀλλὰ καὶ μεμονωμένα ἔργα τῆς Θεσσαλίας τῆς Ἠπείρου ἢ καὶ ἀλλαχοῦ τῆς Ἑλλάδος ἂν τοιαῦτα προστεθῶσιν εἰς ἄλλο ἔργον τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ αὐτοτελῶς, διότι ὁ ἀνάδοχος, δεδομένου ὅτι ἔχει μακρὰν προθεσμίαν ἐνώπιον αὐτοῦ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναχωρήσῃ καὶ ἑκάστοτε νὰ καλῆται ἵνα ἐκτελέσῃ ἔργα μηδαμινῆς ἀξίας. Διὰ τοῦτο ὑποθέτω ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν ἑξῆς προσθήκην: (ἀναγινώσκει) «εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ἑνὸς ἢ πλειόνων κτλ.». Ὑποθέτω ἡ προσθήκη αὕτη θὰ εἶναι ἐπαρκὴς διὰ νὰ διαλύσῃ τοὺς φόβους τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ νὰ ἀνταποκριθῇ καὶ εἰς τὴν ἐκφρασθεῖσαν παρ’ αὐτῆς ἐπιθυμίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν μηχανημάτων, νομίζω ὅτι ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο ὁ ἀνάδοχος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ προέτεινε, διότι ἡ διατύπωσις, τὴν ὁποίαν προτείνει ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὅσον ἀφορᾷ τὸν καταλογισμὸν τῆς ἀξίας τῶν μηχανημάτων κατ’ οὐδὲν ἄλλο ἰσοδυναμεῖ, εἰ μὴ πρὸς μίαν ἀπ’ εὐθείας μείωσιν τῶν ποσοστῶν τοῦ ἀναδόχου. Ἐφ’ ὅσον εἶναι προφανὲς ὅτι τὰ ποσοστὰ τοῦ ἀναδόχου ἐμειώθησαν σημαντικῶς, δὲν ἦτο δυνατὸν ὁ ἀνάδοχος ν’ ἀποδεχθῇ καὶ ἔτι μεγαλειτέραν μείωσιν τῶν ποσοστῶν αὐτοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἔργων, τὸ ὁποῖον ὀρθῶς ἔθιξεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὑπομνήσω τὸ τὶ ἐμνημόνευσα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν περισυνήν μου εἰσήγησιν ἐνώπιον ὑμῶν διὰ τὰ ἔργα τοῦ Στρυμῶνος. Ἔλεγον τότε ὅτι οὐδόλως φοβοῦμαι ὅτι τὸ ἐργοληπτικὸν σύστημα τὸ ἀπολογιστικὸν εἶναι δαπανηρὸν καὶ καταστρεπτικὸν διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου, ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχῃ ὁ ἔλεγχος, νὰ καθορίζεται ἓν ὡρισμένον ποσὸν τοῦ συνόλου τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, ὥστε ὁ ἀνάδοχος νὰ μὴ ἔχῃ τὴν δυνατότητα νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ἐπαύξησιν τῶν δαπανῶν καὶ νὰ δημιουργῇ εὐρύτερα περιθώρια ἐπαυξήσεως τῆς ἐργολαβικῆς αὐτοῦ ἀμοιβῆς. Ἀλλὰ τοῦτο ἐνῷ ἦτο δυνατὸν καὶ εἰς τὰς συμβάσεις τῆς Φαουντέσιον, ὅπως ἀρχικῶς ἦτο καὶ εἰς τὴν σύμβασιν τοῦ Στρυμῶνος καὶ τῆς Γιούλεν, διότι ἐκεῖ σαφῶς καθωρίζοντο τὰ ἔργα τῶν ὁποίων τὴν ἐκτέλεσιν ἀνελάμβανεν ὁ ἀνάδοχος, ἐν προκειμένῳ τὸ πρᾶγμα καθίστατο ἔτι δυσχερέστερον, διότι εἰς τὸν ἀνάδοχον ἀνατίθεται ἡ ἐκτέλεσις μελέτης ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα θὰ ἐγίνοντο καὶ διότι εἶναι ἄγνωστον ποίων ἔργων θὰ ἀνελάμβανε τὴν ἐκτέλεσιν οὕτως ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τοῦδε νὰ τὸν περιορίσωμεν. Οὐχ’ ἧττον, τότε ἐπρότεινα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τὸν ἀνάδοχον, ὁ ὁποῖος τὸ ἀπεδέχθη, ὅτι κατὰ τὰς μελέτας του ὁ προϋπολογισμὸς ὁ ὁποῖος θὰ ἐνεκρίνετο ἀπὸ τὸ συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων, ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς ν’ ἀποτελῇ τὸ ὅριον μόνον τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ, οὕτως ὥστε ἐὰν ὑπερέβαινε τὸ ὅριον τοῦτο, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἐλάμβανε μόνον τὰ γενικά του ἔξοδα, ἀλλ’ ὄχι καὶ ἀμοιβήν· ὥστε δὲν δημιουργεῖται πλέον ἔδαφος ἐλπίδος εἰς τὸν ἀνάδοχον πρὸς ἐπαύξησιν κερδῶν ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λάβῃ διὰ τῆς συμβάσεως. Οὐχ’ ἧττον πρέπει νὰ προσθέσω ὅτι εἶναι προφανὲς, ὅτι ἐπειδὴ ὁ προϋπολογισμὸς θὰ συνταχθῇ ἐφέτος τὰ δὲ ἔργα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τερματισθοῦν μετὰ 4–5 ἔτη, εἶναι προφανὲς ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἰσχύσῃ οἷος εἶναι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Διὰ τοῦτο ὁ προϋπολογισμὸς θὰ αὐξήσῃ κατὰ τὰ ἑκάστοτε προστιθέμενα ἔξοδα ἀπροβλέπτων ἔργων, ὥστε νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὰς συνθήκας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι θὰ διέπουν τὴν ἐκτέλεσιν παρομοίων ἔργων ἐν Ἑλλάδι. Νομίζω ὅτι εἶναι δικαία ἡ προσθήκη αὐτὴ διὰ τὸν ἀνάδοχον λόγῳ τῆς μεγάλης χρονικῆς διαφορᾶς ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ μεσολαβήσῃ μεταξὺ τῆς μελέτης καὶ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔργα τοῦ Βοιωτικοῦ Κηφισσοῦ ἔχω νὰ προσθέσω ὅτι τὰ ποσοστὰ ἐκεῖ εἶναι 1½% διὰ τὸν λόγον ὅτι ὑπάρχει κἄποια διαφορὰ τοπογραφικῶν διαγραμμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἤθελον σχετικὴν ἐπιθεώρησιν. Διὰ τοῦτο ἐζήτησα ἀπὸ τὸν ἀνάδοχον νὰ κόψῃ 2%, καὶ ἐδέχθη οὗτος νὰ κόψῃ ½% ἐκ τῶν ποσοστῶν τὰ ὁποῖα εἶχε νὰ λαμβάνῃ. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὀρθῶς ὑπέμνησε τὴν προσθήκην μου ἐπὶ μιᾶς ἀσαφοῦς διατυπώσεως σχετικῶς μὲ τοὺς διαιτητὰς καὶ διὰ τοῦτο προσθέτομεν τὴν διασάφησιν ὅτι ἂν προβλέπεται διαφωνία τῶν διαιτητῶν ἐπὶ τοῦ ὑπὸ ἐξέτασιν θέματος, τότε προσφεύγουσιν εἰς ἐπιδιαιτητὴν καὶ ὡς ἐπιδιαιτητὴς ὁρίζεται εἴτε ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου εἴτε πρόσωπον ὁριζόμενον παρὰ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου. Νομίζω ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἄξιον νὰ ἐξαρθῇ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, διότι ἀποτελεῖ ἓν στοιχεῖον τῆς ἐπαυξήσεως τῆς ἐμπιστοσύνης τὴν ὁποίαν ἔχουσι καὶ πρέπει νὰ ἔχουσιν οἱ ξένοι ἐπὶ τὴν δικαιοσύνην τῆς Χώρας μας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐργολάβων Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι θὰ συμμετάσχουν κατὰ 40% εἰς τὴν σύμβασιν Boute, μολονότι ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ γίνῃ προσθήκη εἰς τὴν σύμβασιν, ἐν τούτοις δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ προσθέσωμεν ἕνα σχετικὸν ἄρθρον ὥστε νὰ νομιμοποιῆται καὶ ἡ ἐξασφάλισις ἑνὸς ὡρισμένου ποσοστοῦ τῶν ἔργων τῶν ὑπὸ ἐκτέλεσιν εἰς τοὺς Ἕλληνας ἐργολάβους καὶ ὑπεργολάβους, τὸ ὁποῖον θὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 33 μετὰ τὸ ἐδάφιον 1, μολονότι καὶ ἐκεῖ θὰ ἦτο δυνατόν, ὡς ἀνέπτυξα εἰς τὴν ἐπιτροπήν, νὰ προστατευθῶσιν ἐπαρκῶς τὰ συμφέροντα τῶν Ἑλλήνων ἐργολάβων μετὰ τὴν προσθήκην τὴν ὁποίαν ἔκαμα. (ἀναγινώσκει). Ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἐργοδότης ἔδωκεν ἤδη τὴν ἔγγραφον συγκατάθεσίν του, προφανῶς παρεῖλκεν· ἀλλὰ κατόπιν ἀξιώσεως προσετέθη δεύτερον ἐδάφιον ἔχον οὕτω: (ἀναγινώσκει). Ἔχω ὅμως νὰ σᾶς ἀνακοινώσω καὶ τοῦτο: ὅτι μολονότι οἱ Ἕλληνες ἐργολάβοι συμβάλλονται μετὰ τοῦ οἴκου Boute δὲν θὰ ἔχουν τὴν εὐθύνην διὰ τὰς μελέτας καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων.

§219ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Λέγετε μελέτας.

§220Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὄχι τὰς μελέτας τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Ὑποθέτω, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη καμμιᾶς διασαφήσεως, μετὰ δὲ τὰς τροποποιήσεις ἡ Βουλὴ νομίζω ὅτι θὰ ἐγκρίνῃ τὴν σύμβασιν. (χειροκροτήματα).

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλαλᾶς.

§222Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὁ εἰσηγητὴς ἐξέθηκε πολὺ εὐχάριστα τὸ ζήτημα. Τὸ ζήτημα αὐτὸ ἠγέρθη ἀκριβῶς ἐκ τῆς πείρας τῶν προηγουμένων συμβάσεων. Εἰς τὴν προηγουμένην σύμβασιν ὑπῆρχεν ὁ ὅρος ὅτι θὰ ἐνοικιάζεται ἢ θὰ ἀγοράζεται. Ἦτο ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ προσέξῃ τὸ Κράτος. Ἀλλὰ παρετηρήθη ὅτι διαρκῶς ἀγοράζονται· καὶ διατὶ ἀγοράζονται; Διότι ἐνῷ ὑπῆρχε πρὶν τὸ σύστημα νὰ κανονίζεται τὸ κέρδος κατ’ ἀποκοπήν, ὡρίσθη κατόπιν μὲ ποσοστά, καὶ οὕτω ἐγεννήθη ὑπὲρ τῆς ἑταιρείας συμφέρον νὰ κάμῃ μεγαλείτερα ἔξοδα. Ἐνομίσαμεν λοιπὸν ὅτι τὸ ὀρθὸν καὶ τὸ δίκαιον, τὸ πανταχοῦ ἐφαρμοζόμενον, εἶναι νὰ κανονίζωνται αὐτὰ τὰ πράγματα ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἔργων. Ἐννοεῖται ὅτι ἐγὼ δὲν ἐννοῶ νὰ ἐπιμένω εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐδῶ πέρα, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ μιᾶς συμβάσεως εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ Κράτος τὸ δικαίωμα ν’ ἀναθέτῃ τὴν ἐκτέλεσιν, συμφέρον ἔχει νὰ γίνῃ σύμβασις τοιαύτη ὥστε νὰ εἶναι ὄχι μόνον ὑπὲρ τῶν ἐργολάβων, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων. Ἤθελα ὅμως τὸ ἑξῆς: Ἐλησμονήσαμεν ὅτι εἶναι ἡ πρώτη κατ’ ἄρθρον συζήτησις, δι’ αὐτὸ λέγω, ὅπως καθορισθῇ ἐν τῇ συμβάσει καὶ ὁ χρόνος ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἕκαστον τμῆμα τῶν ἔργων πρέπει νὰ παραδοθῇ. Ν’ ἀναφερθῇ καὶ αὐτὸ εἰς τὴν σύμβασιν.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης.

§224Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐκ μέρους τοῦ λαοῦ τόν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύω ἐκφράζω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν μέριμναν αὐτῆς πρὸς ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν τοῦ νομοῦ Πρεβέζης, ἅτινα καλύπτοντα μεγάλας ἐκτάσεις, αἱ ὁποῖαι διὰ τῆς καλλιεργείας αὐτῶν ἠδύναντο νὰ κάμουν τὸν τόπον αὐτὸν νὰ εὐημερήσῃ, γίνονται ἀφορμὴ νὰ μαστίζεται ὁ κόσμος ἀπὸ τοὺς ἑλώδης πυρετούς. Οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως εἶναι τόσον συμφέροντες, ὥστε δὲν αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην ν’ ἀναπτύξω τὸ ζήτημα. Μίαν μόνην παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω: Προκειμένου περὶ τῶν ἔργων τῆς Ἠπείρου δίδεται ὡς ποσοστὸν εἰς τὸν ἀνάδοχον 2% διὰ τὰς μελέτας. Τὸ ποσοστὸν αὐτὸ ἠδύνατο νὰ μειωθῇ, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τοπογραφικὸς χάρτης 1)50000.

§225Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν εἶναι ἐπαρκής.

§226Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὑπάρχει. Ἔχω δὲ τὴν γνώμην ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ μειωθῇ τὸ ποσοστόν. Ἂς τὸ βάλωμεν δυνητικόν.

§227Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ συζητοῦμεν διαρκῶς μὲ αὐτό. Ἐὰν σᾶς ἀρέσῃ ἡ σύμβασις ψηφίσατέ την. Ἐὰν δὲν σᾶς ἀρέσῃ μὴ τὴν ψηφίζετε. Ὅταν ὁ καθ’ ἕνας «λέγει ἐλαττώσατε τοῦτο, ἐλαττώσατε ἐκεῖνο» δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάνωμεν τίποτε.

§228Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐγὼ μίαν παρατήρησιν κάμνω. Ἂς μὴ γίνῃ δεκτή. Ὁ κ. Εἰσηγητὴς εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον ἀνέφερεν εἰς τὴν Βουλὴν ἐντελῶς ἀνακριβεῖς πληροφορίας διὰ τὰ ἔργα τῆς Ἠπείρου, καὶ ἡ πρώτη ἀνακρίβεια εἶναι, ὅτι εἶπεν ὅτι ἡ κατακλυζομένη ὑπὸ τῶν ὑδάτων ἐπιφάνεια εἶναι 40.000 στρέμματα, ἐνῷ μόνον ἡ ὑπὸ τοῦ Λούρου κατακλυζομένη ἔκτασις ἀνέρχεται εἰς 100.000 στρέμματα. Ἐπίσης ἔχω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ δι’ ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐγὼ θεωρῶ ἄξιον μεγάλης προσοχῆς. Μεταξὺ τῶν δύο μεγάλων ποταμῶν Ἀράχθου καὶ Λούρου εἶναι ἡ πεδιὰς τοῦ Κάμπου, ἡ εὐφορωτέρα πεδιὰς τῆς Ἑλλάδος, διότι εἶναι μεταξὺ δύο ποταμῶν ἐν τῷ μέσῳ δὲ αὐτῆς ὑπάρχει καὶ τρίτος ποταμός. Εἶναι μία πεδιάς, ἡ ὁποία παράγει ἀπὸ ὅλα τὰ προϊόντα πρώτης τάξεως Δύναται ἀρδευομένη καταλλήλως ἡ πεδιὰς αὕτη νὰ παράγῃ εἴδη πρώτης τάξεως καὶ νὰ καταστῇ πραγματικὴ πηγὴ πλούτου. Φρονῶ, ὅτι τὸ Κράτος δύναται νὰ κάμῃ εἰς τὴν πεδιάδα αὐτὴν μίαν ὑποδειγματικὴν ἄρδευσιν. Κατὰ τὴν μελέτην τῶν ἔργων ὅπως κατὰ τὴν κατασκευὴν φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει ἡ στενότης τῆς γῆς εἰς τὴν Ἤπειρον εἰς τὴν ὁποίαν ὁ γεωργικὸς κλῆρος εἶναι μόλις 20 στρέμματα, ἐνῷ εἰς τὴν Θεσσαλίαν εἶναι ἄνω τῶν 100 στρεμμάτων. Αὐτὸς εἶναι σπουδαιότατος λόγος, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ πείσῃ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι τὰ ἔργα τῆς Ἠπείρου πρέπει νὰ προτιμηθῶσιν ὡς πρὸς τὴν μελέτην καὶ τὴν κατασκευήν. Δὲν πρέπει, ἐπειδὴ ἡ Ἤπειρος εἶναι εἰς τὸ ἄκρον τῆς Ἑλλάδος, νὰ μὴ ἐφελκύῃ τὴν προσοχὴν τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, ὅπως ἀτυχῶς γίνεται. Ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις στρέφουν τὸ βλέμμα πρὸς βορρᾶν. Βεβαίως ἡ Βόρειος Ἑλλὰς εἶναι πολύτιμον στοιχεῖον τῆς χώρας μας, ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ ἄλλα τμήματα αὐτῆς. Μέχρι σήμερον διὰ τὴν Ἤπειρον δὲν ἔγινε τίποτε. Εἶναι τὸ πρῶτον ἔργον αὐτό τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐκφράζομεν καὶ πάλιν τὰς εὐχαριστίας μας εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐντὸς μικροῦ χρόνου θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ εὐχαριστήσωμεν καὶ πάλιν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἔναρξιν τῆς κατασκευῆς τῶν ἔργων τῆς Ἠπείρου.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γερογιάννης.

§230Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ὑποχρεωμένος νὰ εὐχαριστήσω τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν μέριμναν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων τῆς Ἠπείρου. Ἡ νοτία Ἤπειρος τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἀντιπροσωπεύω, εἶναι μία χώρα ἡ ὁποία διαρρέεται ὑπὸ πέντε ποταμῶν, εἶναι ἓν εἶδος πενταποταμίας. Μεταξὺ τῶν ποταμῶν σχηματίζονται τὰ διάφορα δέλτα, ὅπως συνήθως ὀνομάζονται. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ Δέλτα αὐτὰ συνήθως εἶναι χῶραι εὔφοραι, διότι ὅπως μᾶς λέγει καὶ ὁ Ἡρόδοτος ὁ ὁποῖος ἀναφέρει ὡς δῶρον τοῦ ἡλίου τὰ....., ἔτσι καὶ τὰ μέρη τὰ ἰδικά μας εἶναι δῶρον τῶν ποταμῶν αὐτῶν καὶ δῶρον αὐτῶν εἶναι καὶ ἡ πεδιὰς τοῦ Φαναριοῦ, καθὼς καὶ ὅλη αὐτὴ ἡ εὔφορη περιοχή. Τὴν χρησιμότητα τοῦ ἔργου αὐτοῦ τὴν ἀναγνωρίζει καὶ ἡ τελευταία Κυβέρνησις. Ἀλλὰ ἔχουν γίνει καὶ ὑδραυλικὰ ἔργα αὐτόθι εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς Τουρκοκρατίας. Ὑπάρχουν δὲ ἀκόμη τὰ ὑδραυλικὰ αὐτὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἔγιναν εἰς τὴν πεδιάδα ἡ ὁποῖα κεῖται ἑκατέρωθεν τοῦ ποταμοῦ Ἀχέρωντος. Ἐκεῖνα τὰ ἔργα δυστυχῶς συγκατέρρευσαν μετὰ τῆς καταρρεύσεως τοῦ καθεστῶτος τοῦ Τουρκικοῦ, λέγω δὲ δυστυχῶς διότι ὀφείλεται εἰς ἡμᾶς ἡ κατάρρευσις αὐτή. Καὶ εἶναι πράγματι ἡ ἀπελευθέρωσις πολύτιμος, ἀλλὰ τὸ κακὸ εἶναι ὅτι ἔπαψε ὁ βούρδουλας ὁ ὁποῖος ἔκανε τοὺς χωρικοὺς νὰ περιποιοῦνται τὰ χαντάκια καὶ ἐπέφερε τὸ ἀποτέλεσμα τὸ οἰκτρὸν ὅτι τὰ χαντάκια ἔγιναν τέλμα τέλμα καὶ τὰ ἕλη καὶ τὰ ἕλη ἔγειναν λίμνη, καὶ διὰ τοῦτο τὰ χωράφια κατακλύζονται διαρκῶς. Ἐπὶ τουρκοκρατίας ὅμως δὲν κατεκλύζοντο. Ἐκεῖ λοιπὸν ἐὰν ἐγίνοντο στοιχειώδη ὑδραυλικὰ ἔργα θὰ μεταβάλλετο τὸ Δέλτα αὐτὸ εἰς εὐφορωτάτην γῆν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύμβασιν παρατηρῶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρετήρησε καὶ ὁ προλαλήσας ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος κ. Χαβίνης, ὅτι δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν τόση ἐργασία ἡ ὁποία ἔγινε προτήτερα ἐκεῖ ὑπὸ διαφόρων καὶ καθὼς ἀνέφερεν ἀκριβῶς ὑπὸ τοῦ κ...... καὶ τῶν κ. κ. Σκέφερη καὶ Βούλα οἱ ὁποῖοι ἔκαμον ἐργασίαν ἐκεῖ ἡ ὁποία δὲν ἠξεύρω ἂν εὑρίσκεται εἰς τὰ ντουλάπια τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας εἰς τὸ τμῆμα τῶν μελετῶν.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσίνας.

§232Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Δὲν ὑποθέττω, μὲ ὅλον τὸ σέβας τὸ ὁποῖον τρέφω καὶ πρὸς τὸ πρόσωπόν σας καὶ πρὸς τὴν ἡλικίαν σας, δὲν ὑποθέττω νὰ ὑποστηρίζητε ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὅτι τὰ ἔργα τῆς Ἠπείρου εἶναι μείζονος ἢ μεγίστης σπουδαιότητος, μεγαλειτέρας ἀκόμη τῶν ἔργων τῆς Θεσσαλίας. Πρέπει νὰ εἴπω ὅτι εἶναι παγκοίνως γνωστὸν, ὅτι προηγοῦνται τὰ ἔργα τῆς Θεσσαλίας.

§233Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πρώτην φορὰν βλέπω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα νὰ διαμαρτύρωνται οἱ κληρονόμοι καὶ ὄχι οἱ ἀπόκληροι.

§234Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔθιξα τὸ ζήτημα τῆς Θεσσαλίας· καὶ μάλιστα ἠμπορῶ νὰ εἴπω καὶ τὸ ἄλλο, ὅτι ἦτο λίμνη ἄλλοτε καὶ κατόπιν ἔγινε πεδιάς.

§235Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Γίνονται ὅλοι κίτρινοι ἀπὸ τοὺς πυρετούς. Τέτοιον καιρὸν νὰ ἔλθητε εἰς τὴν Θεσσαλία διὰ νὰ ἰδῆτε.

§236Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τῂς σπλῆνες ποὺ ἔχομεν ἡμεῖς δὲν τῆς ἔχει κανένας. Κύριε συνάδελφε ἐγὼ ὁμιλῶ διὰ τὴν πατρίδα μου. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντιδικία μεταξὺ ἡμῶν, ἐγὼ ὁμιλῶ διὰ τὴν πατρίδα μου τὴν δυστυχισμένην ἡ ὁποία εἶναι ἀπελευθέρα, libertiuo ὅπως λέγουν οἱ Ρωμαῖοι. Ἀξίζει καὶ αὐτὴ κάποιας μερίμνης καὶ χαίρω πολὺ διότι περιελήφθη εἰς τὸ Νομοσχέδιον. Ἤθελον ὅμως νὰ παρατηρήσω ὅτι ἔχουν γίνει ἐργασίαι...

§237Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὥστε νὰ διαγραφῇ ἡ διάταξις περὶ αὐτῆς.

§238Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ κήδομαι τοῦ δημοσίου ταμείου, διότι ὑπάρχουν μελέται, καὶ δὲν βλέπω τὸν λόγον νὰ μὴ συμπεριληφθῇ καὶ διάταξις ἵνα ἠμπορεῖ ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν μελέται νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν. Τώρα ὅσον ἀφορᾶ τὰ ὠφέλη τὰ ὁποῖα θὰ προκύψουν αὐτὰ εἶναι πολλά. Θὰ ἐκλείψουν αἱ ζημίαι αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο καὶ τὰς ὁποίας ἐνέφερον οἱ κ. προλαλήσαντες, οἱ φόβοι πλημμυρῶν, τὸ ἀσταθὲς τοῦ ἐδάφους ἕνεκα τοῦ ὁποίου δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεμελιωθῇ τὸ ἔδαφος διὰ γεφυροποίησιν. Ἀλλὰ τὸ σπουδαιότερον πάντων εἶναι τοῦτο. Ἡ καταστροφὴ τῆς ἁλιείας ἡ ὁποία ἐπέρχεται. Μέγιστος πλοῦτος ἑλληνικὸς εἶναι καὶ ἡ ἁλιεία τοῦ Ἀμβρακικοῦ κύριε Πρόεδρε καὶ τὰ ἐντὸς τοῦ Ἀμβρακικοῦ ἰχθυοτροφεῖα κατακλύζονται καθ’ ἑκάστην ἀπὸ τὰ ὕδατα τῶν ἰδίων ποταμῶν Ἀράχθου καὶ τοῦ Λούρου καὶ ἰδίως ἀπὸ τοῦ Λούρου ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ τώρα πλημμυρίσει. Δὲν φθάνει δὲ ποὺ κατακλύζει τὰ πέριξ, ἀλλὰ καταστρέφει καὶ τὰ ἰχθυοτροφεῖα ὅπου παράγεται καὶ τὸ καλλίτερον αὐγοτάραχον. Ἂν διορθωθῇ ὅπως δήποτε τοῦ ποταμοῦ τὸ ρεῖθρον, τότε θὰ παύσῃ καὶ αὐτὸ τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον ἐπιφέρει ζημίας φοβερὰς καὶ εἰς τὴν παραγωγὴν τῆς ἁλιείας καὶ εἰς τὸ Δημόσιον, διότι ἑκάστοτε ἀναγκάζεται νὰ κάμνῃ ἐκπτώσεις ἀπὸ τὰ ἑκατομμύρια μὲ τὰ ὁποῖα εἶναι ἐνοικιασμένα. Ἐπὶ τῇ ἐλπίδι λοιπὸν ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα θὰ γείνουν εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον, ὀφείλομεν νὰ ἐκφράσωμεν τὰς εὐχαριστίας μας εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουδούρης.

§240Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐν πρώτοις κύριοι βουλευταὶ εὐχαριστῶ τοὺς κληρονόμους τῆς ὡραίας αὐτῆς κληρονομίας οἱ ὁποῖοι ἐπιτρέπουν καὶ εἰς ἕνα ἀπόκληρον εἰς τὸν ὁποῖον δὲν ἀνήκει τὸ ποσοστὸν τῆς ἀπόρου καὶ ἀπροίκου χήρας νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ ἐκφράσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν διαμαρτυρίαν του ἀντὶ οὗτος ἀκολουθῶν τὸ παράδειγμα τῶν προλαλησάντων συναδέλφων νὰ ἐκφράσῃ τὰς εὐχαριστίας τόσον αὐτοῦ ὅσον καὶ τῶν ἐπαρχιῶν τὰς ὁποίας ἀντιπροσωπεύει διὰ τὴν μέριμναν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἐν γένει διὰ τὰ ἔργα τὰ ἀποξηραντικὰ καὶ τὰ ὑδραυλικά. Διὰ τὴν μέριμναν τὴν ὁποίαν ἔλαβε διὰ τὰ ἔργα ἐν γένει τὰ ἀποξηραντικὰ καὶ λοιπά. Περὶ τῆς ἀνάγκης ἡ ὁποία ἐπιβάλλει τὴν ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης Ἀγουλινίτσης καὶ τῆς διευθετήσεως τῆς κοίτης τοῦ Ἀλφειοῦ καὶ ἄλλοτε ἐπανειλημμένως ἀπησχόλησα τὴν Βουλήν, συζητουμένης τῆς συμβάσεως τοῦ Στρυμῶνος. Ἐζήτησα καὶ ἐγὼ νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον πρὸς διακανονισμὸν τοῦ σοβαρωτάτου τούτου ζητήματος. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ διαβεβαίωσε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τὰ ἔργα τὰ ἀφορῶντα τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα ἔχει λάβει μέριμναν. Μετ’ ὀλίγους μῆνας συνέβησαν τρομεραὶ πλημμύραι ἐκ τῶν ὁποίων αἱ ἀπώλειαι ἦσαν ἄπειροι. Ἐπίσης ὑπέβαλα ἐπερώτησιν ἀπόντος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπέστησα ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ἐπὶ τῶν καταστροφῶν καὶ ἐπὶ τῶν καταστροφῶν ἐκείνων αἵτινες θὰ ἐπήρχοντο τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν δὲν ἐλαμβάνοντο τὰ στοιχειώδη μέτρα. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα συζητουμένης ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς συμβάσεως ἀνέπτυξα ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον ὅπως καὶ εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν περιληφθῇ καὶ ἡ μελέτη τοὐλάχιστον, ἂν ὄχι ἡ κατασκευή, τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης τῆς Ἀγουλινίτσης καὶ τῆς διαρρυθμίσεως τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Ἀλφειοῦ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεδέχθη τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον. Παραδόξως ὅμως ἐγώ, τόσον ἐγὼ ὅσον καὶ οἱ συμπολῖται μου, ἐνομίσαμεν ὅτι θὰ ἀνέτειλε καὶ δι’ ἡμᾶς ἡ ἁγία ἐκείνη ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀπηλλασσόμεθα δύο τρομερῶν ἐχθρῶν, ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κατελθὼν τοῦ βήματος ἀνήγγειλε μίαν καταδικαστικὴν ἀπόφασιν. Μᾶς παραπέμπει εἰς σχετικὴ πρότασιν ἡ ὁποία θὰ γίνῃ καὶ ἡ ὁποία θὰ ἀφίσῃ τὸ νομικὸν συμβούλιον νὰ κρίνῃ ποία ἡ τύχη τῶν τοιούτων ἐνεργειῶν καὶ τῶν τοιούτων μέτρων. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας εἶπεν ὅτι λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν του τὴν σύστασιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς μόνον διὰ τὸν Κηφισσόν, διότι ἔδωσε πολλὰς ὑποσχέσεις.

§241Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὄχι ἡμεῖς ἀλλὰ ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις.

§242Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶπε καὶ ἄλλο ὁ κ. ὑπουργὸς ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ κρίνωμεν περὶ τῆς ἀνάγκης τῶν ἄλλων ἔργων διότι δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας τὰ στοιχεῖα. Δὲν θὰ ἀπησχόλουν τὴν Βουλὴν κύριοι συνάδελφοι κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν, διότι εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ὅσον καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔλαβαν γνῶσιν τῶν ἐπικλήσεων εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας καὶ δύο ἐκθέσεων τοῦ νομάρχου Μεσσηνίας καὶ τοῦ νομομηχανικοῦ Μεσσηνίας, εἰς τὰς ὁποίας ρητῶς ἀναγράφεται, ὅτι χιλιάδες στρεμμάτων καλλιεργησίμων καταστρέφονται καθ’ ἑκάστην, ὁλόκληρος δὲ ἡ περιφέρεια ἀπὸ χιλιάδας κατοίκους ἀποτελουμένη ἀπειλεῖται ὑπὸ πλήρους καταστροφῆς καὶ ὅτι ἂν δὲν ληφθοῦν τὰ ἀπαραίτητα μέτρα— λέγει ὁ νομάρχης, ὁ ἐπιθεωρητὴς ὁ νομομηχανικὸς—πρέπει ὁ λαὸς αὐτὸς νὰ ἐκπατρισθῇ. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὰ στοιχεῖα αὐτὰ δὲν σᾶς πείθουν ὅτι ἡ μελέτη τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης αὐτῆς, τῆς ρυθμίσεως τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ αὐτοῦ, εἶναι τόσον ἀναγκαῖα ὅσον καὶ ἡ μελέτη τῶν ἔργων περὶ τῶν ὁποίων λαμβάνεται μέριμνα, καὶ τὶ ἄλλα περισσότερα στοιχεῖα ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ πεισθῇ ὅτι μαζὶ μὲ αὐτὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ αὐτὴ ἡ ἀποξήρανσις τῆς λίμνης 8.000 στρεμμάτων, ἡ ὁποία ἀντὶ τοῦ ἄρτου προμηθεύει εἰς μίαν πτωχὴν περιφέρειαν τὸν θάνατον καὶ ἡ ρύθμισις τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Ἀλφειοῦ ὁ ὁποῖος καταστρέφει χιλιάδες στρέμματα. Κατὰ μέσον ὅρον δὲ κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως 20 οἰκογένειαι κατ’ ἔτος καταστρέφονται τελείως. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας μὲ διαβεβαίωσε πέρυσι δι’ ἐγγράφου του ὅτι διετάχθη τοπογραφικὴ ὑπηρεσία νὰ μεταβῇ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν τοπογράφησιν τῆς περιφερείας ἐκείνης. Παρῆλθον ἔκτοτε ἔτη καὶ μῆνες ἀλλ’ οὔτε ἐλήφθη καμμία ἀπόφασις μετακινήσεως συνεργείου. Κύριε, Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ κ. ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας ἐπεφυλασσόμενος καὶ δεχόμενος νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ θέματος κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, διότι ἐλπίζω ὅτι τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔθεσα ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι θὰ σᾶς πείσουν περὶ τῆς ἀνάγκης ἡ ὁποία ἐπιβάλει ὅπως συμπεριληφθοῦν στὰ ἔργα ταῦτα ἡ ἀποξήρανσις τῆς λίμνης Ἀγουλινίτσης καὶ ἡ διευθέτησις τῆς κοίτης τοῦ Ἀλφειοῦ, θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου θὰ εὑρεθῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν ὅπως οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, νὰ συγχαρῶ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν τὰ ὁποῖα εἶναι ὑπὲρ πᾶν ἄλλο ἀπαραίτητα, διότι δὲν πρόκειται νὰ ἀποδώσουν 8.000 στρέμματα εἰς τὴν καλλιέργειαν, ἀλλὰ καὶ νὰ σώσουν τοὺς κατοίκους ἀπὸ βέβαιον θάνατον.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος.

§244Π. ΦΛΩΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ὑπὸ μελέτην ἔργου ἐν Ἠπείρῳ χαρίζεται καὶ τὸ τρίτον δώρημα εἰς τὴν Ἤπειρον. Ἡ ἀσφάλεια τῆς Χώρας διὰ τῆς ἐξοντώσεως τῆς λῃστείας, δεύτερον εἶναι οἱ δρόμοι διὰ τοὺς ὁποίους κρίνω ἀναγκαῖον νὰ εὐχαριστήσω τὸν πρώην ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὑπουργὸν κ. Χρηστομᾶνον διότι ἤκουσεν ἐνδιαφερόντως τὰς παρακλήσεις ὅλων τῶν Ἠπειρωτῶν καὶ ἐφάνη γενναιόδωρος. Ἔρχονται τώρα καὶ τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα. Ἔλαβα προχθὲς ἀφορμὴν κατὰ τὴν εἰσήγησιν μέτρων ἀφορώντων τὴν ἀστυφιλίαν καὶ ὡμίλησα περὶ τῶν ἀποξηραντικῶν ἔργων ἐν Ἠπείρῳ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸ ταξείδιόν του τὸ προεκλογικὸν τὸ 1928 εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν εἶδε κάμπον νὰ χορτάσῃ τὸ μάτι του, ἀλλὰ μόνον κατσάβραχα καὶ πέτραις καὶ μόνον ὅταν ἐπρόκειτο νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὰ Ἰωάννινα εἶδε πρασινάδα. Ὅταν λοιπὸν ἔχομεν μίαν χώραν τοιαύτην ὅπου ὁ γεωργικὸς κλῆρος δὲν ὑπερβαίνει τὰ 20 25 στρέμματα, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ εἶναι γενναιοτέρα εἰς τὰ ἔργα τὰ ὑδραυλικὰ καὶ ἀποξηραντικά, ἵνα διὰ τῶν τοιούτων ἔργων τὰ κατακλυζόμενα ὑπὸ τῶν ὑδάτων στρέμματα ἀνερχόμενα εἰς χιλιάδας, ἀποδοθοῦν εἰς χεῖρας τῶν Ἠπειρωτῶν.

§245Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι ὅταν ἐπῆγα εἰς τὴν Ἤπειρον τότε, δὲν ὑπεσχέθην ὅτι θὰ κάμω τά ἔργα αὐτὰ καὶ ὅμως τὰ κάμω.

§246Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἄν θέλετε νὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ συζήτησιν, κ. συνάδελφε καὶ ὁμιλεῖτε εἰς τὴν δευτέραν.

§247Π. ΦΛΩΡΟΣ. Μάλιστα κ. ὑπουργέ.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§249ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροπολογήθη).

§251ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν αὔριον καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 8.10′ μ. μ.)