1930.02.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 31η

ΤΡΙΤΗ 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1930

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ ἰδιῶται Θεσσαλονίκης κάτοχοι ἐπιτρόπων βʹ ἀναγκαστικοῦ δανείου αἰτοῦνται τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας ἀνταλλαγῆς τῶν ὁμολογιῶν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Λύρας καταθέτει αἴτησιν ἀποστράτου ταγματάρχου Λάγγη Ἀνδρ. αἰτουμένου τὴν παροχὴν συντάξεως ἀντισυνταγματάρχου. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Παπαφλέσσας καταθέτει αἴτησιν τῶν περιοίκων συνοικίας Ὑπαπαντῆς Καλαμῶν αἰτουμένων τὴν ἀνέγερσιν δικαστικοῦ μεγάρου εἰς τὸ γήπεδον τὸ δωρηθὲν ἀπὸ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Καλαμῶν. — Πολεμοπαθεῖς Γκέρλιτς παραμένοντες ἐν Ρουμανίᾳ παρακαλοῦσιν ὅπως συμπεληριφθῶσιν εἰς τὸν τροποποιούμενον νόμον 3278 «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν πολεμοπαθῶν» διάφοροι ἀποστελλόμεναι παρ’ αὐτῶν τροπολογίαι. — Ὁ Σύνδεσμος τροχιοδρομικῶν καὶ ἠλεκτροτεχνιτῶν Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν διάλυσιν τῆς ἐργατικῆς βοηθείας. —Οἱ Μακεδονομάχοι Νιαούσης, Κοζάνης, Βερροίας, Τυρνάβου καὶ Δράμας διαμαρτύρονται διὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 4413. —Οἱ πρατηριοῦχοι καὶ λιανοπωληταὶ καπνοῦ Καρδίτσης αἰτοῦνται τὴν ταχεῖαν λύσιν τοῦ ζητήματος τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ καπνοῦ ἀφ’ ἑνὸς, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῆς τάξεώς των. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Μαχαίρας καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ προέδρου τῶν βυρσοδεψεργατῶν Σύρου διαμαρτυρομένων διὰ τὴν καθυστέρησιν ὑποβολῆς τοῦ κώδικος κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων καὶ διὰ τὴν συγκρότησιν λιμενικῶν ἐπιτροπῶν ἄνευ ἀντιπροσωπείας ἐργατῶν. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Νικολίστας καταθέτει ἀναφορὰς τοῦ συλλόγου πολυτέκνων Καρπενησίου αἰτουμένων τὴν μετάθεσιν τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν δεινῶς ὑβρισθέντων πολυτέκνων. —Ἡ κοινότης Ἀκταίου Κορίνθου ἐκφράζει τὰς εὐχαριστίας της διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου 3998. —Ἡ ἕνωσις οἰκοδομῶν καὶ οἰκοδομησίμων ὑλῶν Δράμας αἰτεῖται τὴν μὴ διάλυσιν τῆς γενικῆς συνομοσπονδίας καὶ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου περὶ ἰδιωνύμου. —Ἡ ἀστικὴ ἕνωσις κτηματιῶν Θεσσαλονίκης, αἰτεῖται τὴν πληρωμὴν τῶν δαπανῶν τῶν ἔργων τῶν ὑπονόμων, τὴν ἀντικατάστασιν τῶν μελῶν τῆς κτηματικῆς ὁμάδος καὶ τὴν ἀνέγερσιν σχολικῶν κτιρίων ἐν τῇ καείσῃ ζώνῃ. —Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Ναυπλίου αἰτεῖται τὴν μὴ κατάργησιν τῆς μητροπολιτικῆς ἕδρας Ναυπλίου. —Οἱ ἐπαγγελματίαι Βόλου αἰτοῦνται τὴν ψήφισιν νόμου περὶ μὴ κατασχέσεως κλπ. ἡμερομισθίων καὶ μισθῶν τῶν ἰδιωτικῶν ἐν γένει ὑπαλλήλων. —Τὸ Πανχαλκιδικὸν ἀγροτικὸν συνέδριον, διαμαρτυρόμενον διὰ τὴν ἀντιαγροτικὴν πολιτικὴν τοῦ νομάρχου Χαλκιδικῆς, αἰτεῖται τὴν ἀπομάκρυνσίν του. —Ὁ πρόεδρος συνοικισμοῦ Νέου Σκοποῦ, γνωρίζων τὴν καταστροφὴν 30.000 στρεμμάτων τοῦ συνοικισμοῦ των ἐκ τῶν ὑδάτων τοῦ ποταμοῦ Στρυμῶνος, αἰτεῖται τὴν λῆψιν μέτρων. —Ὁ δημοδιδάσκαλος Πάγκαλος αἰτεῖται τὴν ἵδρυσιν ταμείου ἐλαττώσεως τοῦ δημοσίου χρέους πρὸς προστασίαν τῶν ἑλληνικῶν χρεωγράφων. —Ὁ Α. Μικρουλέας τέως δημοδιδάσκαλος Λιοπεσίου Ἀττικῆς διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἄδικον ἀπόλυσίν του. —Αἱ κοινότητες τῆς ἐπαρχίας Ἀμαρίου Κρήτης αἰτοῦνται τὴν μὴ προικοδότησιν τῆς πρακτικῆς γεωργικῆς σχολῆς Ἀμαρίου καὶ διὰ τῆς ὑπολοίπου περιουσίας τῆς Μονῆς Ἀσωμάτων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Βολουδάκης καὶ Ι. Γοβατζιδάκης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28)8)25 Ν. Δ. περὶ σειρᾶς ἀρχαιότητος τῶν ἀξιωματικῶν καὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τούτου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Λούλης, Κ. Κατσαδήμας καὶ Σ. Σταυρόπουλος ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4097 περὶ παροχῆς ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς συνταξιούχους ἀνταλλαξίμους». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαθανάσης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15)22 Ὀκτωβρίου 1929 Ν. Δ. περὶ ἀσφαλείας ἀγροτικῶν κτημάτων». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Ταλιαδοῦρος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως νομοῦ Ἠλείας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Καρασεβδᾶς, Θ. Χαβίνης, Α. Λούλης, Σ. Μαλαμίδας κ.λ.π., ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἱδρύσεως ταμείου αὐτασφαλίσεως βουλευτῶν καὶ γερουσιαστῶν». Ὁ κ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰανουαρίου 1930 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 441 ὡς πρὸς τοὺς προφυλακισθέντας παρὰ τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν Ἰωαννίνων καὶ 2) Περὶ γραφικῶν δικαιωμάτων τῶν ὑπαλλήλων τῶν δικαστικῶν καὶ τῶν μεταφραστικῶν γραφείων. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Γεωργίου Βεργοπούλου.

§3Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Καίτοι ἡ αἴτησις τοῦ Βεργοπούλου δὲν εἶναι νόμιμος, ἐν τούτοις ἐπικαλοῦμαι τὴν εὐμένειαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, διότι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶναι 80 ἐτῶν καὶ δὲν ἔχει ἄλλο παιδὶ εἰς τὸ σπῆτι του. Καλὸν ἑπομένως εἶναι νὰ τοῦ δοθῇ μία περίθαλψις.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐριπαῖος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν παραγωγῶν Κυκλάδων.

§5Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὴ ἡ μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τῆς παραγωγῆς τῆς Χώρας· ἐξ ἄλλου εἶναι ἐπίσης γνωστὴ ἡ μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν πρό τινων ἡμερῶν συνεκάλεσε συνέδριον τῶν παραγωγῶν ὅλης τῆς Ἑλλάδος μεταξὺ τῶν ὁποίων ἦσαν καὶ οἱ παραγωγοὶ τῶν Κυκλάδων. Μετὰ διαφόρους σκέψεις καὶ ἀνταλλαγὰς γνωμῶν, κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἔπρεπε μία ἐπιτροπὴ ἐξ αὐτῶν, ὑποδεικνυομένη ὑπὸ τῶν μελῶν τῶν παραγωγῶν, νὰ καταρτίσῃ ἕνα ὑπόμνημα τὸ ὁποῖον νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ ὑπόμνημα αὐτὸ τὸ κατήρτισαν οἱ παραγωγοὶ καὶ δι’ αὐτοῦ ὑποδεικνύουν διάφορα μέτρα πρὸς βελτίωσιν τῆς διαθέσεως τῶν προϊόντων των. Ἐπὶ τῶν διαφόρων αὐτῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ὑποδεικνύουν εἰς τρία κυρίως ἔχω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδίως τοῦ κ. Προέδρου αὐτῆς, ὁ ὁποῖος ἔδωσε μίαν ὑπόσχεσιν πρὸ ἡμερῶν ὅταν ἐγένετο συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς παραγωγῆς τῆς Χώρας, ὅτι θὰ καταργήσῃ τὸν φόρον ἐπὶ τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων λιπασμάτων. Εἶναι καὶ αὐτὸ ἕνας ὅρος ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπιμένουν πολὺ οἱ παραγωγοί. Ἐπίσης ἄλλος ὅρος εἶναι ἡ ἀτελὴς εἰσαγωγὴ διαφόρων χαρτιῶν μὲ τὰ ὁποῖα περιτυλίγουν τὰ προϊόντα των, ὅπως τὰς ὀπώρας. Ἄλλος ὅρος ἐπίσης εἶναι ἡ ἐλάττωσις τῶν κομίστρων εἴτε τῶν διὰ τῶν σιδηροδρόμων εἴτε τῶν διὰ θαλάσσης, καὶ κυρίως ἐπὶ τῶν λαχανικῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα παράγουν ἡ Νάξος, ἡ Πάρος, ἡ Σύρος καὶ ἡ Τῆνος ἀκόμη. Θὰ καταθέσω τὸ ὑπόμνημα τοῦτο εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ τὸ διαβιβάσῃ εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ νὰ ἴδῃ ποῖα μέτρα εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν διὰ τοὺς παραγωγούς.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς κοινότητος Παναιτωλικοῦ πρὸς ἐγκατάστασιν ἐν αὐτῇ ἀστυνομικοῦ σταθμοῦ.

§7Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ κοινότης Παναιτωλικοῦ μαστίζεται ἀπὸ πολλοῦ ἐκ διαφόρων ἐγκληματικῶν πράξεων ζητεῖ δὲ τὴν ἵδρυσιν ἐντὸς τῆς κοινότητος ἀστυνομικοῦ σταθμοῦ. Πρὸς τοῦτο δὲ δὲν θὰ ὑποστῶμεν δαπάνην τινα, οὔτε ἀπασχόλησιν δυνάμεώς τινος ἀστυνομικῶν, διότι εἰς τὴν παρυφὴν τοῦ χωρίου ἔχει ἐγκαθιδρυθῆ ἀπὸ ἑνὸς ἔτους ἀστυνομικὸς σταθμὸς δυνάμει τοῦ νόμου ἢ μᾶλλον κατὰ παρεξήγησιν τοῦ νόμου «περὶ προστασίας περιουσιακῶν δικαίων». Εἷς ἀπόστρατος εἶχεν ἕνα ἀγρὸν 30–40 στρεμμάτων καὶ ἐζήτησε νὰ ἐγκατασταθῇ, διότι προβλέπει τοιαύτην περίπτωσιν ὁ νόμος, ἀστυνομικὸς σταθμὸς πρὸς φύλαξιν ἑνὸς τοιούτου κτήματος ἐκ 30–40 στρεμμάτων. Παρακαλῶ νὰ ἐξετασθῇ ἰδιαιτέρως τὸ ζήτημα τοῦτο, εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι θέλετε τὸ ἐξετάσῃ καὶ παρακαλῶ νὰ ἐξετασθῇ ποῖος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος καὶ τὶς πταίει διὰ τὴν παραμονὴν ἑνὸς τοιούτου σταθμοῦ ἐπὶ ἑνὸς τοιούτου μέρους. Αὐτὴ ἡ ἀστυνομικὴ δύναμις ζητεῖ ἡ κοινότης νὰ ἐγκατασταθῇ ἐντὸς τοῦ χωρίου καὶ νὰ ἐκτελῇ τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς κοινότητος ἡ ὁποία μαστίζεται ἀπὸ τὰς ἐγκληματικὰς αὐτὰς πράξεις. Παρακαλῶ, εὐμενῶς νὰ ἐξετασθῇ ἡ αἴτησίς των καὶ νὰ διατεθῇ ἡ ἀστυνομικὴ αὐτὴ δύναμις πρὸς φύλαξιν τοῦ χωρίου.

§8Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρώτην φορὰν λαμβάνω γνῶσιν τοῦ περιστατικοῦ αὐτοῦ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ κάμετε τὴν χάριν νὰ ἔλθετε ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἐξετάσωμεν ἂν παρὰ τὸν νόμον εἶναι ἐγκατεστημένη ἐκεῖ ἡ ἀστυνομικὴ δύναμις, ἢ ἐὰν συμφώνως μὲ τὸν νόμον. Ἀλλὰ δὲν βλέπω τὸν λόγον, ἀφοῦ εἶναι εἰς τὴν παρυφὴν ἐγκατεστημένη, διατὶ νὰ μὴ εἶναι εἰς τὸ χωρίον;

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἐπὶ ἀναφορᾶς σχετικῶς μὲ τήν ὑπερβολικὴν τιμὴν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος τῆς ἠλεκτρικῆς ἑταιρείας Καλαμῶν.

§10Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὑπεβλήθη ἔγγραφος ἀπάντησις ἐντὸς τῶν προβλεπομένων προθεσμιῶν. Κατὰ συνέπειαν δὲν ὑπάρχει περίπτωσις, συμφώνως πρὸς τὸν κανονισμὸν νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων διὰ νὰ συζητηθῇ. Ἄν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς δὲν ἦτο ἱκανοποιημένος ἐκ τῆς ἀπαντήσεως, ὤφειλε νὰ τὴν ἀναγράψῃ ὡς ἐπερώτησιν, ὡς προβλέπει ὁ κανονισμός.

§11Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Θὰ ἐπροτίμων νὰ ἐρωτηθῇ ὁ κ. ὑπουργός, διότι εἶναι ἀμέτοχος τῆς καταστάσεως. Νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ κάνω ἐπερώτησιν. Διατὶ νὰ σᾶς ἐπερωτήσω ἀφοῦ δὲν εἶσθε σεῖς ὁ πταίστης; Ἀλλ’ ἐὰν θέλετε νὰ μετατρέψω αὐτὴν εἰς ἐπερώτησιν, τὴν μετατρέπω.

§12Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Κύριε συνάδελφε, νομίζω ὅτι ἡ ἀπάντησις ἡ ὁποία σᾶς ἐδόθη, λύει ὅλα τὰ ζητήματα διὰ τὰ ὁποῖα μὲ ἠρωτήσατε.

§13Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν εἶμαι ἱκανοποιημένος ὄχι ἀπὸ ὑμᾶς, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν ἡ ὁποία μοῦ ἔδωκε τὴν ἀπάντησιν. Βλέπετε ὅτι διακρίνω τὰ πράγματα.

§14Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὁπωσδήποτε ὡς ἐπερώτησις ἔπρεπε ν’ ἀναγραφῇ.

§15Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Ἀφοῦ τὸ θέλετε, εὐχαρίστως μετατρέπω, τὴν ἐρώτησιν εἰς ἐπερώτησιν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεγράφη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν, διότι, ὅπως γνωρίζετε, δὲν εἶχε λάβει γνῶσιν ἀκόμη τὸ γραφεῖον ὅταν ἐστάλη ἡ ἀπάντησις καὶ διὰ τοῦτο ἀνεγράφη εἰς τὰς ἐρωτήσεις.

§17Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐντὸς τῆς προθεσμίας ἐφρόντισα ν’ ἀπαντήσω, καὶ κατὰ τὸν κανονισμὸν πρέπει εἰς τὰ πρακτικὰ νὰ δημοσιεύωνται καὶ αἱ ἀπαντήσεις τῶν ὑπουργῶν καὶ νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν ἡ Βουλή.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν παρασκευὴν ἀναγράφεται ὡς ἐπερώτησις. Ὁ κ. Κουτσοπέταλος ἐπὶ ἀναφορᾶς Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν τοῦ τέως Δήμου Ὀρχομενοῦ Λεβαδείας.

§19Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Οἱ συνεταιρισμοὶ τοῦ τέως Δήμου Ὀρχομενοῦ, κύριε Πρόεδρε, ὑπέβαλον ὑπόμνημα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλοῦν νὰ τοὺς χορηγηθῇ μία πίστωσις χρόνου πρὸς ἐξόφλησιν τῶν γραμματίων τῶν καλλιεργητικῶν δανείων τὰ ὁποῖα ἔχουν λάβει ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Τὸ ὑπόμνημα τοῦτο τὸ ὑπέβαλον καὶ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ παρεκάλεσαν, ἂν εἶναι δυνατόν, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα νὰ ἀναλάβῃ ἔναντι τῶν πιστώσεων τὰς ὁποίας θὰ ἔχουν τὰ γραμμάτια αὐτὰ καὶ παρέχουσα εἰς αὐτοὺς μικράν τινα προθεσμίαν νὰ τοὺς δώσῃ εὐκολίαν νὰ ἐξοφλήσουν. Οἱ συνεταιρισμοὶ ἢ μᾶλλον τὰ μέλη τῶν συνεταιρισμῶν συναλλάσσονται μὲ τὴν Τράπεζαν τὴν ἀσκοῦσαν μέχρι τοῦδε τὴν γεωργικὴν πίστιν ἐπὶ 60 καὶ πλέον ἔτη, εἴτε ὡς ἄτομα εἴτε ὡς σύνολον συνεταιρισμῶν. Δὲν ὑπάρχει παράδειγμα κατὰ τὸ ὁποῖον νὰ ὑπῆρξεν ἔστω καὶ μιᾶς ἡμέρας καθυστέρησις ἢ μιᾶς δραχμῆς διαγραφὴ ἀπαιτήσεως τῆς Τραπέζης λόγῳ τοῦ μὴ φερεγγύου τῶν ὀφειλετῶν. Κατ’ ἀκολουθίαν τούτων, μοῦ φαίνεται ὅτι δικαίως σήμερον προσερχόμενοι ζητοῦσιν τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν νὰ παρασχεθῇ, εἰς αὐτοὺς εἴτε ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν εἴτε ἀπὸ τὴν Ἀγροτικήν, δικαίως λέγω πρέπει νὰ ἀξιοῦν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἡ παράκλησίς των αὕτη, δεδομένου ὄντος ὅτι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ εἰδικοῦ φυτοπαθολόγου Πατρῶν ἐκ τῆς ὁποίας ἐξάγεται ὅτι τὰ 90% τοῦ βάμβακος κατεστράφησαν ἀπὸ δύο νόσους, τὰς ὁποίας δὲν ἐνθυμοῦμαι πῶς ὀνομάζονται, ἐμφανισθείσας τὸ πρῶτον εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ δῆμος Ὀρχομενοῦ ὡς μόνον, ὄχι μόνον ὡς κύριον, ἀλλ’ ὡς μόνον εἰσόδημα ἔχει τὸν βάμβακα, πρὸς τούτοις δὲ καταβάλλει εἰς τὴν ἑταιρείαν Κωπαΐδος μίσθωμα 500–550 δραχμῶν κατὰ στρέμμα, ἐτησίως κάνει δὲν κάνει καταβάλλει εἰς τὴν ἑταιρείαν Κωπαΐδος τὸ μίσθωμα τοῦτο. Ἡ ἑταιρεία Κωπαΐδος ἐφέτος παρ’ ὅλην τὴν καταστροφὴν, καθ’ ὃ εἶχε δικαίωμα τυπικόν ὄχι οὐσιαστικόν, ὄχι ἠθικόν, δὲν ἠθέλησε νὰ ἀφήσῃ οὐδὲ τὸ ἐλάχιστον μόριον τῶν ὀφειλομένων εἰς αὐτὴν μισθωμάτων καὶ εὑρέθησαν οἱ γεωργοὶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποδώσουν ὅλο τὸ παραχθὲν εἰσόδημα, εἰς μερικὴν καὶ μόνον ἐξόφλησιν τοῦ μισθώματος πρὸς τὴν ἑταιρείαν Κωπαΐδος. Ἔμειναν δὲ χρεῶσται μέρους ἀκόμη τοῦ μισθώματος, διότι ἡ κατὰ στρέμμα παραγωγὴ ὑπῆρξεν ἐλάσσων τῶν 500–550 δραχμῶν τὰς ὁποίας ὤφειλον ὡς μίσθωμα νὰ δώσουν. Μὴ ἐξοφλήσαντες τὴν ἑταιρείαν Κωπαΐδος, κατὰ μείζονα λόγον δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς ἄλλας ὑποχρεώσεις τῶν καλλιεργητικῶν δανείων εἰς τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν χάριν τῆς καλλιεργείας, ἡ ὁποία ὑποθέτω, ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ γνωρίζῃ καλῶς, ὅτι στοιχίζει ὑπὲρ τὰς 700 δραχμὰς κατὰ στρέμμα. Θὰ ἤμην ἄδικος ἐὰν δὲν ἀνωμολόγουν ὅτι ἡ διοίκησις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἔδειξεν τὴν ὀρθοτέραν ἀντίληψιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ χωρὶς τὰς συνήθεις ἀρνήσεις τῶν Τραπεζῶν, ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ δοθῇ οὐδεμία παράτασις, ἠθέλησεν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ ἐδέχθη νὰ τηλεγραφήσῃ ὅπως ἀνασταλοῦν αἱ κοινοποιηθεῖσαι ἀγωγαὶ καὶ ἐπιταγαί. Ἀτυχῶς ἐκπρόσωπος ἐκεῖ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης εἶναι ὁ διευθυντὴς τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ξεύρετε τὶ εἶναι οἱ διευθυνταὶ αὐτοὶ; κἄτι παιδαρέλια κλεισμένα εἰς ἕνα γραφεῖον ποὺ ποτὲ δὲν ἀπεφάσισαν νὰ μάθουν τὶ θὰ πῇ γεωργία, τὶ θὰ πῇ παραγωγή. Ὁ διευθυντὴς τοῦ ἐν Λεβαδείᾳ ὑποκαταστήματος δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ χαρακτηρίσῃ τοὺς ἐν ἀδυναμίᾳ εὑρισκομένους νὰ πληρώσουν ὡς δυστρόπους κομμουνιστάς. Ἐχαρακτήρισεν κομμουνιστὰς τοὺς παραγωγοὺς ἐκείνους, ἐφ’ ὧν βασίζει ἀσφαλῶς καὶ ἐβάσισεν μέχρι τοῦδε ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τὰς ἐργασίας της καὶ τὴν γεωργικὴν πίστιν. Ἐχαρακτήρισεν κομμουνιστὰς τοὺς ὀφειλέτας της ἐκείνους οἵτινες παρέδωσαν εἰς τὴν Τράπεζαν, ὅταν κατήρτισαν τὸν Συν)μὸν κτηματοσημειώσεως κτημάτων ἀξίας 250 ἑκατομμυρίων. Ἐχαρακτήρισεν ὡς κομμουνιστὰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πέρισυ ἠγόρασαν 2 βιομηχανικὰ καταστήματα ἐκουκίσεως βάμβακος ἀντὶ 3 1½ ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ἐχαρακτήρισεν ὡς κομμουνιστὰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μὲ τέτοιαν περιουσίαν ὀφείλουν 6 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἐχαρακτήρισεν κομμουνιστὴν καὶ ἐμέ, διότι ἀνεκοίνωσα ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἢ μᾶλλον ἡ διοίκησις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης εἶχεν τὴν καλωσύνην νὰ ἐξετάσῃ εὐμενῶς ὑπὲρ αὐτῶν καὶ νὰ διατάξῃ τὴν μὴ κοινοποίησιν τῶν ἀγωγῶν. Διὰ τοῦτο ἀκριβῶς θέλω πλέον τὴν ἐπέμβασιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ κυρίως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἐπέμβῃ καὶ νὰ πείσῃ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία ἔχει τὴν καλὴν θέλησιν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ κομμουνιστῶν δυστρόπων οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν νὰ πληρώσουν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μίαν 50ετίαν πρώτην φορὰν ἠθέλησαν μίαν εὐκολίαν χρονικὴν, διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ καταβάλουν τὰ ὀφειλόμενα εἰς αὐτὴν καλλιεργητικὰ δάνεια.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐμπορικοῦ συλλόγου Κεφαλοβρύσου.

§21Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Κεφαλοβρύσσου διαμαρτύρεται ὅτι τελευταῖον ἐγένοντο σειρὰ διαρρήξεων καταστημάτων. Τὸ τοιοῦτον ὀφείλεται εἰς ἔλλειψιν ἀστυνομικῆς δυνάμεως, δεδομένου μάλιστα ὅτι ὁ ἐκεῖ ἀστυνόμος εἶναι δραστηριώτατος. Ἡ ὅλη ἀστυνομικὴ δύναμις τῆς περιφερείας ἀνέρχεται εἰς 6 ἄνδρας, εἶναι δὲ ἀνεπαρκεστάτη διὰ τὴν περιφέρειαν Κεφαλοβρύσσου, Παμφιλίας κλπ., δεδομένου ὅτι ἐκ τῶν 6 ἀντρῶν ὁ εἷς εἶναι γραφεύς, οἱ δὲ ἄλλοι τέσσαρες ἀκολουθοῦν τὸν εἰσπράκτορα καὶ οὕτω πως ἀστυνομικὴ δύναμις εἰς τὴν περιφέρειαν δὲν ὑπάρχει. Τελευταίως ἐσημειώθη σειρὰ διαρρήξεων: διέρρηξαν δὲ πρὸ ἑβδομάδος καὶ τὸ πρακτορεῖον τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Παρακαλοῦμεν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ληφθῶσιν ἄμεσα μέτρα καὶ νὰ ἀποσταλῇ ἀστυνομικὴ δύναμις.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§23Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Κεφαλοβρύσσου, καθόσον ἡ περιφέρεια αὐτὴ εἶναι καὶ ἐξαιρετικὰ γόνιμος καὶ ἐξαιρετικὰ παραγωγική. Πρέπει δὲ ἐπειγόντως νὰ ἐνισχυθῇ ἡ ἀστυνομικὴ δύναμις, ἵνα μὴ ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῆς ἀσφαλείας καταντήσῃ τὸ μέρος ἐκεῖνο φυτώριον ἐγκληματιῶν, ὁπότε θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λάβωμεν μέτρα βαρύτερα καὶ δραστικώτερα διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς δημιουργηθησομένης καταστάσεως. Νομίζω μάλιστα, ὅτι διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, δηλαδὴ τῆς ἐλλείψεως ἀσφαλείας, ἐμποδίζονται τὰ διάφορα πιστωτικὰ ἱδρύματα νὰ ἱδρύσουν πρακτορεῖα, καὶ τοῦτο βεβαίως εἶναι ἕνα πλῆγμα τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου.

§24Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, θὰ διατάξω τὴν ἐνίσχυσιν, διότι τοὺς λόγους τοὺς ἀναγνωρίζω ὡς πλήρως βασίμους, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι εἶναι γνωστὴ ἡ ἔλλειψις χωροφυλάκων. Ἐν τούτοις ὅμως θὰ κάμω κἄποιαν μετατώπισιν δυνάμεων χωροφυλακῆς, διότι ὑπάρχουν μέρη εἰς τὰ ὁποῖα πράγματι ὑπάρχει δύναμις περισσοτέρα ἐκείνης ἡ ὁποία χρειάζεται διὰ τὸν τόπον, ἐνῶ εἶναι ἄλλα μέρη τὰ ὁποῖα στεροῦνται ἐντελῶς δυνάμεων. Τοιουτοτρόπως θὰ κατορθώσωμεν, ὄχι βέβαια νὰ ἀναπληρώσωμεν τὴν ἔλλειψιν 3 χιλιάδων χωροφυλάκων, ἀλλὰ κἄπως νὰ μπαλώσωμεν τὰ πράγματα ἕως ὅτου δοῦμε τὶ μέτρα πρέπει νὰ ληφθοῦν, καὶ θὰ ληφθοῦν βεβαίως, διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν κενῶν τῆς χωροφυλακῆς. Πάντως ἀναγνωρίζω τὸ ὀρθὸν τῶν παρατηρήσεων καὶ θὰ διατάξω νὰ ἐνισχυθῇ ὁ σταθμὸς τῆς χωροφυλακῆς.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς Παναιτωλοακαρνανικῆς ὀργανώσεως προσφύγων.

§26Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Πρόκειται περὶ ἑνὸς συνεταιρισμοῦ Ἀγρινίου, ὁ ὁποῖος ὑπήκων εἰς τὴν οἰκονομικὴν κρίσιν ἡ ὁποία μαστίζει τὴν χώραν δὲν δύναται νὰ πληρώσῃ τὰ πρὸς τὸ δημόσιον χρέη του, δὲν ζητεῖ δὲ τίποτε ἄλλο παρὰ μίαν ἀναστολὴν ἐκτελέσεως μέχρι πωλήσεως τῶν καπνῶν των, ὁπότε θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὰ δώσουν. Νομίζω ὅτι εἶναι δικαία ἡ χορήγησις παρατάσεως, διότι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἔχουν παρὰ ὡς μοναδικὸν πόρον τὸ προϊὸν των, τὸ ὁποῖον καὶ πρέπει νὰ πωλήσουν διὰ νὰ πληρώσουν τὰ χρέη των.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς Βασιλικῆς χήρας Χριστοδούλου.

§28Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Συνιστῶ ταύτην καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν ὅπως κάμῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ συλλόγου «Ἀκρίται».

§30Π. ΦΛΩΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἐξετασθῇ.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ταλιαδοῦρος ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐπαγγελματιῶν καπνεμπορικοῦ συνδέσμου Καρδίτσης.

§32Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἔχει ὑποβληθῆ, κ. Πρόεδρε, ὑπόμνημα εἰς τὸ ὁποῖον θίγονται ὅλα τὰ ζητήματα ἐν σχέσει μὲ τὴν καπνικὴν κρίσιν. Ἀλλὰ κυρίως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον προσοχῆς εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἐπεξεργασίας τῶν καπνῶν διότι φρονοῦν ὅτι ἓν ἐκ τῶν αἰτίων τῆς κρίσεως εἶναι ἡ κακὴ ἐπεξεργασία τοῦ καπνοῦ ἡ ὁποία ἐδυσφήμησεν τὰ καπνά μας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑποδεικνύει ὁ σύνδεσμος, εἶναι νὰ προσλαμβάνωνται ὡς ὑπάλληλοι εἰς τὰ γραφεῖα προστασίας καπνοῦ καὶ ἀσφαλίσεως ἐργατῶν καπνέμποροι καὶ ὄχι ἀπόστρατοι ἀξιωματικοὶ ὡς συμβαίνει μέχρι τοῦδε, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄμοιροι γνώσεων καπνεμπορικῶν. Δὲν πρέπει εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς ὑπηρεσίας τὰς ἐχούσας σχέσιν μὲ τὸν καπνόν, νὰ διορίζωνται οἱ ἐν λόγῳ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοί. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα.

§33Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Παρακαλῶ νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ καὶ θὰ ἐξετασθῇ.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοκκινάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἱερατικοῦ Συνδέσμου Ρεθύμνης.

§35Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ σταλῇ αὐτὴ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν, ἵνα τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λύρας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀγροτικοῦ κόσμου Μεσσηνίας.

§37Θ. ΛΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ συστήσῃ τὴν ταχίστην παροχὴν δανείων εἰς τοὺς καλλιεργητάς, διότι εὑρίσκονται εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς καλλιεργείας.

§38Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ Γεωργικὴ Τράπεζα ὥρισεν ἓν ποσὸν 160.000.000 διὰ τὴν Πελοπόννησον.

§39Θ. ΛΥΡΑΣ. Νὰ δοθῇ, κ. ὑπουργέ, ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§41Π. ΦΛΩΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ἐξετάσῃ τὸ ἑξῆς ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ἔχει παρατηρηθῇ εἰς τὰ Ἰωάννινα. Ἡ Γεωργικὴ Τράπεζα ἢ μᾶλλον ὁ ἐκεῖ ἀντιπρόσωπός της δίδει δάνειον εἰς ὡρισμένα πρόσωπα. Διὰ νὰ μὴ γίνεται αὐτὸ τὸ ἄτοπον θὰ παρακαλέσω νὰ ἀποστείλητε μίαν ἐγκύκλιον διὰ τῆς ὁποίας νὰ εἴπετε εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν νὰ πρωτοκολᾷ τὰς αἰτήσεις καὶ νὰ δίδῃ τὰ δάνεια κατὰ σειράν. Ἔτσι μόνον θὰ λείψουν καὶ τὰ παράπονα τῶν ἄλλων, ὅτι οἱ ἔχοντες καὶ διαθέτοντες μέσα παίρνουν τὰ δάνεια ἐνῷ οἱ ἄλλοι δὲν παίρνουν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν ὅπως λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφοράν.

§42Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μάλιστα.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλειάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς συνεταιρισμοῦ Κυνουρίου Λοκρίδος.

§44Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε καὶ κύριε ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ὁ ἐκ Λοκρίδος συνάδελφος κ. Κουτσοπέταλος ἀρκετὰ ἐκτενῶς ἐξέθεσεν εἰς ἡμᾶς τὸν τρόπον τὸν ὁποῖον μεταχειρίζονται οἱ διευθύνοντες τὰ ὑποκαταστήματα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, οἱ ὁποῖοι πρὸς τὸ παρὸν ἐνασκοῦν ἐπ’ ὀνόματι τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τὰς δοσοληψίας διὰ τὴν γεωργικὴν πίστην εἰς τὰς διαφόρους περιφερείας. Θέλω, κύριε ὑπουργέ, νὰ σημειώσω τὸ ἑξῆς: Τὸ παράπονον εἶναι γενικόν· ἐὰν δὲ ἐρωτήσητε ὁλόκληρον τὴν Βουλήν, εἶμαι πεπεισμένος ὅτι κανεὶς δὲν θὰ εὑρεθῇ νὰ μὴ διατυπώσῃ θετικὰ καὶ ὡρισμένα παράπονα ἐναντίον τῶν διευθυνόντων τὰ ὑποκαταστήματα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, οἱ ὁποῖοι μὴ ἔχοντες οὐδεμίαν γνῶσιν τοῦ τί ἐστὶ γεωργικὴ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐννοεῖ νὰ ἐξασκήσῃ εἰς τὴν χώραν διαρκῶς καὶ καθημερινῶς παρουσιάζουν προσκόμματα εἰς τοὺς γεωργούς. Ἐγὼ καθημερινῶς διαμαρτύρομαι ἐκ μέρους γεωργικῶν συνεταιρισμῶν ὅτι τὰ ὑποκαταστήματα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀρνοῦνται νὰ κάμουν διευκολύνσεις εἰς τοὺς γεωργούς. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν, κύριε ὑπουργέ, ὅτι ἡ πρωτίστη ἀποστολὴ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως εἶναι ἡ διὰ παντὸς μέσου ὑποστήριξις τῆς γεωργίας. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο καλὸν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν σας, ἐφ’ ὅσον ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα δὲν θὰ εἶναι ἱκανὴ νὰ ἱδρύσῃ ἴδια ὑποκαταστήματα εἰς τὰς διαφόρους περιφερείας νὰ μὴ ἀρκεσθῇ εἰς τὸ νὰ ἀναθέσῃ ἁπλῶς εἰς τὸν διευθύνοντα τὸ ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τὴν ἀντιπροσωπείαν, ἀλλὰ ἐκ τῶν καλλιτέρων ὑπαλλήλων τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης νὰ ἀποσπάσῃ ἕνα τοὐλάχιστον εἰς κάθε ὑποκατάστημα, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι εἰς γνῶσιν τῶν ἀναγκῶν καὶ τῶν ἐλλείψεων τὰς ὁποίας ἔχει ὁ γεωργικὸς κόσμος καὶ ὁ ὁποῖος νὰ δύναται νὰ ἔρχεται εἰς ἀμεσωτέραν ἐπαφὴν μὲ τὸ Κέντρον τὴν διοίκησιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Τὴν γνώμην ταύτην, κύριε ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω πολὺ ὅπως τὴν μελετήσητε, διότι εἶμαι πεπεισμένος ὅτι θὰ προσφέρῃ μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὸν γεωργικὸν κόσμον.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλαντζᾶκος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Καλαμῶν.

§46Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λάβῃ προστατευτικὰ μέτρα ὑπὲρ τῶν μικροκαταθετῶν τῆς κατ’ αὐτὰς διαλυομένης Τραπέζης Μεσσηνίας παρόμοια πρὸς τὰς ληφθέντα ὑπὲρ τῶν καταθετῶν τῶν ἄλλων Τραπεζῶν, Ἀγγλοαμερικανικῆς κλπ.

§47Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Γνωρίζετε ὅτι ἐκκρεμεῖ παρὰ τῇ νομοπαρασκευαστικῇ Ἐπιτροπῇ τοῦ ὑπουργείου Δικαιοσύνης νομοσχέδιον προβλέπον περὶ τῆς ἐκκαθαρίσεως τῆς Τραπέζης Μεσσηνίας. Ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προβλέπεται ἡ ὁλοκληρωτικὴ πληρωμὴ τῶν μικροκαταθετῶν τῶν ἐχόντων λαμβάνειν μέχρι 5.000 δραχμῶν. Ἐπετύχομεν ἤδη τὴν συναίνεσιν τῶν Τραπεζῶν πρὸς ἀδάπανον ἐκκαθάρισιν τῆς Τραπέζης καὶ παροχὴν δανείου ἐκ τοῦ ἐνεργητικοῦ, διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ μικροκαταθέται.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Μόρου καὶ Λευκάδος.

§49Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Πόρου, ὑποστάντες μεγάλας γεωργικὰς ζημίας, ζητοῦν ἀναστολὴν ἢ μᾶλλον μετριωτέραν καὶ ἠπιωτέραν εἴσπραξιν. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν ὅπως εὐαρεστούμενος ἀποδεχθῇ τὴν δικαιοτάτην ταύτην ἀναφοράν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλωριᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ καθηγητοῦ Ξένου.

§51Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Συνιστῶ, κύριε Πρόεδρε τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν, ὅπως τὰ ἔτη τῆς ὑπηρεσίας τοῦ καθηγητοῦ τούτου νὰ ὑπολογίσῃ ὡς ἔτη συντάξεως, διότι φρονῶ ὅτι τοῦτο εἶναι δίκαιον.

§52Χ. ΛΑΔΑΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ κ. Ν. Κετσῆ «περὶ ἀποζημιώσεως διὰ τὴν δηλητηρίασιν τῶν αἰγῶν του ἐξ αἰτίας τῶν ἀκριδοκτόνων φαρμάκων»

§54Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ὁ Ἰδιώτης αὐτὸς ἀπώλεσεν ὁλόκληρον τὸ ποίμνιόν του, πρᾶγμα διὰ τὸ ὁποῖον εἶναι ἄδικον νὰ μὴ ἀποζημιωθῇ, διότι ἡ ἀμέλεια εἶναι καθαρῶς τοῦ Κράτους καὶ τῶν ὀργάνων αὐτοῦ. Παρακαλῶ νὰ ἐξετασθῇ ἡ ὑπόθεσις ἐν πνεύματι εὐμενείας.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§56Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ δικαίας ἢ ὅπως δήποτε ἐπιεικοῦς ἐκτιμήσεως, πρόκειται περὶ νομίμου ὑποχρεώσεως τοῦ Κράτους τὸ ὁποῖον κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ προστήσαντος φέρει τὴν εὐθύνην. Τὸ ὅτι πρόκειται περὶ ἀμελείας εἶναι πρόδηλον, διότι οὐδεὶς γεωργὸς οὐδὲ ποιμὴν θέλει νὰ καταστραφῇ τὸ ποίμνιόν του. Αἱ καταστροφαὶ ἐπῆλθον διότι οἱ ὑπάλληλοι οἱ ἐντεταλμένοι δὲν ἔλαβον τὰ προσήκοντα μέτρα νὰ καταστήσουν γνωστὰς τὰς συνεπείας αὐτὰς εἰς τοὺς κτηνοτρόφους. Ἕνεκα τούτου ὑπέστησαν ζημίας ὡρισμένα πρόσωπα. Ἡ εὐθύνη τοῦ Δημοσίου εἶναι νομικὴ εὐθύνη.

§57Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Καὶ εἰς τὴν Καρδίτσα τὸ ἴδιον ἔκαμαν. Ἐγκατέλειψαν τὰ πίττυρα εἰς τὸν σταθμὸν καὶ εἰς τὸν δρόμον.

§58Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐκ τῆς γενομένης ἐρεύνης ἀπεδείχθη ὅτι οἱ χωρικοὶ εἶχον εἰδοποιηθῆ νὰ προσέχουν κατὰ τὴν βόσκησιν τῶν ποιμνίων των· ἀλλὰ φαίνεται ὅτι ἔδειξαν ἀμέλειαν. Διὰ τοῦτο ἔπειτα ἀπὸ τοσοῦτον καιρόν, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀνοίξωμεν νέαν διαδικασίαν.

§59Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὰ μέτρα τῶν ὀργάνων δὲν εἶχον ληφθῆ ὅταν ἔγινε τὸ κακόν.

§60Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ ἐξετάσω τὸ πρᾶγμα ἐκ νέου.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ὁμοσπονδίας ἀναπήρων καὶ θυμάτων Κονίτσης.

§62Π. ΦΛΩΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορά.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαχαίρας ἐπὶ ἀναφορᾶς συνεταιρισμοῦ αὐτοκινητιστῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς «περὶ ἀπαλλαγῆς ἐκ τῶν χρεῶν τῶν πρὸς τὸ ταμεῖον τροχαίας κινήσεως».

§64Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Παρακαλῶ νὰ εὑρεθῇ εἷς τρόπος, ὥστε οὗτοι νὰ ἀπαλλαγοῦν ἢ τύχουν προθεσμίας διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν πρὸς τὸ ταμεῖον τροχαίας κινήσεως χρεῶν των, διότι ἐκ τῶν χορηγηθέντων αὐτοῖς αὐτοκινήτων τὰ περισσότερα κατεστράφησαν.

§65Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λύρας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐνοικιαστῶν φόρου ἐλαίου Σπάρτης.

§67Θ. ΛΥΡΑΣ. Οἱ ἐνοικιασταὶ τοῦ φόρου τῆς δεκάτης τρεχούσης χρήσεως εὑρίσκονται εἰς πλήρη ἀδυναμίαν νὰ ἐκπληρώσουν τὰς πρὸς τὸ Δημόσιον ὑποχρεώσεις των. Μὲ ὅλην τὴν πτῶσιν τοῦ ἐλαίου, κατώρθωσαν μέχρι σήμερον νὰ πληρώσουν τὸ ἥμισυ ἐνοίκιον εἰς τὸ Δημόσιον χωρὶς νὰ πωλήσουν οὔτε μίαν ὀκᾶν ἐλαίου. Δὲν ζητοῦν νὰ τοὺς τὰ χαρίσητε, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦν νὰ πληρώσουν.

§68Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ εὑρίσκονται ἐν ἀδυναμίᾳ; διότι ξέπεσε τὸ λάδι;

§69Θ. ΛΥΡΑΣ. Ὄχι· διότι δὲν ἠμπόρεσαν νὰ τὸ πωλήσουν.

§70Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ ζητοῦν προθεσμίαν;

§71Θ. ΛΥΡΑΣ. Μάλιστα.

§72Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου, ἡ ὁριζομένη διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου εἰς χρῆμα, δὲν εἶναι ἀναγκαία· καὶ ἡ τιμή, ἡ ἀγοραία συνήθως ἡ τελευταία, αὕτη, εἶναι κατωτέρα, ὥστε νὰ μὴ εὐσταθῇ ὁ ἰσχυρισμὸς τῶν ἐλαιοδεκατιστῶν, ὅτι ἐστηρίχθησαν εἰς ἀνωτέρας τιμὰς ἐλαίου κατὰ τὴν ἐνοικίασιν. Πρέπει δὲ νὰ προσθέσω ὅτι αἱ συμβατικαὶ αὗται ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τοῦ δημοσίου πρέπει νὰ ἐκπληροῦνται ἐκ μέρους τῶν δεκατιστῶν καὶ ὅταν δὲν κερδίζουν ἐκ τῆς μισθώσεως, ἡ ὁποία τέλος εἶναι μία ἐμπορικὴ ἐπιχείρησις. Ἐδόθησαν δὲ ἐφέτος ἀρκεταὶ προθεσμίαι καὶ ἐτάχθησαν δόσεις διὰ τὴν πληρωμήν, ὥστε νὰ μὴ δικαιολογῆται ἡ χορήγησις νέων προθεσμιῶν. Διὰ τοῦτο, τὸ πολὺ ἑνὸς μηνὸς καθυστέρησιν θὰ ἠνειχόμην, ὁσάκις ὑπάρχει εἰδικὸς λόγος, διότι ἄλλως κινδυνεύομεν νὰ δημιουργήσωμεν νέας καθυστερήσεις.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαδᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν Συλλόγων Ἀναπήρων καὶ θυμάτων Πολέμου Ἀθηνῶν καὶ Ἄργους.

§74Χ. ΛΑΔΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἐργατικοῦ Κέντρου Καλαμῶν.

§76Π. ΦΛΩΡΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§78Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ σχέδιον νόμου «Περὶ συστάσεως Ἀνωτάτου Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου» καὶ νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅπως ἐξουσιοδοτηθῇ ὁ Πρόεδρος νὰ ὁρίσῃ ἐπιτροπὴν εἰδικὴν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ παραπεμφθῇ καὶ εἰς τὴν ὁποίαν θὰ τεθῇ προθεσμία 15 ἡμερῶν, διὰ νὰ παρουσιάσῃ τὴν ἔκθεσίν της εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω σήμερον καθόλου. Τὸ ζήτημα εἶναι γνωστόν.

§79Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. 15 ἡμέρες εἶναι ὀλίγες.

§80Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ κ. συνάδελφε; Τὰ ζητήματα εἶναι γνωστά. Ἐγράφησαν εἰς τὸν Τύπον. Τὸ πρᾶγμα ἄλλως τε βιάζει! Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ συμφωνήσητε ὅλοι. Πρέπει νὰ περατωθῶσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς τὴν 31 Μαρτίου.

§81Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Μακάρι.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ναί, ἀλλ’ εἰς αὐτὸ πρέπει νὰ συντελέσωμεν ὅλοι. Δὲν πρέπει νὰ παρατείνωνται αἱ ἐργασίαι τῶν νομοθετικῶν σωμάτων περισσότερον ἀπὸ τὴν 31 Μαρτίου. Εἶναι δὲ τὸ διάστημα ἀρκετόν, ἂν τὸ χρησιμοποιήσωμεν καλῶς, διὰ νὰ ψηφισθῇ κάθε τι ποὺ θέλομεν, Ἀλλ’ ὅπως ὀρθῶς παρατηρεῖ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας βουλευτής, ἔχομεν πολλὴν δουλειάν. Ἔχομεν νὰ ψηφίσωμεν τὸν προϋπολογισμόν, τὸ νομοσχέδιον, τὸ νομοσχέδιον ποὺ θὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλὴν αὔριον, διὰ τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα Θεσσαλίας καὶ Ἠπείρου, ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ τηλεφωνικῆς Συγκοινωνίας, καὶ τόσα ἄλλα ἀκόμη, ὅπως καὶ τὸν καταστατικὸν χάρτην τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.

§83Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Αὐτὰ ὅλα σημαίνουν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς νὰ λήξουν τὴν 31 Μαρτίου.

§84Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἀδύνατον. Αὐτὸ ζητῶ, νὰ μὲ βοηθήσητε.

§85Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία διάθεσις νὰ σᾶς ἐμποδίσωμεν. Ὑπάρχει ἀπόλυτος προθυμία. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ζητοῦμεν, εἶναι ὅτι χρειάζεται χρόνος προπαρασκευῆς. Πρόκειται περὶ θεμελιωδῶν μεταρρυθμίσεων αἱ ὁποῖαι χρῄζουν μελέτης.

§86Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, ἐπιμένετε πῶς δὲν ἀρκοῦν 15 ἡμέραι;

§87Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐπιμένω εἰς τὴν σωρείαν τῶν ἐπειγόντων αὐτῶν μέτρων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ψηφισθῶσιν ἐντὸς τοῦ διαστήματος αὐτοῦ.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης. Νομίζω ὅτι δὲν ἔχει τόσον ἐπείγοντα χαρακτῆρα ὥστε νὰ καταστῇ ἀντικείμενον συζητήσεως ἐντὸς αὐτῶν τῶν ἡμερῶν. Πρόκειται περὶ ἑνὸς θεσμοῦ τόσον οὐσιώδους ὥστε νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ὅλη ἡ δυνατὴ ἐλευθερία εἰς τὴν προκαταρκτικὴν συζήτησιν, διότι ἂν ἀποφασίσωμεν καὶ αὐτὸ νὰ τὸ περάσωμεν ἔτσι χωρὶς συζήτησιν, δὲν θὰ δημιουργήσωμεν κἄτι τι σοβαρὸν Ἐγένετο προκαταρκτικὴ συζήτησις ἀλλ’ ἡ προκαταρκτικὴ αὕτη συζήτησις εἶναι εἰς τὰς γενικάς του γραμμάς. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ἰδικόν σας τὸ ὁποῖον εἰσάγεται, βεβαίως εἶναι διάφορον καὶ ἀπὸ τὸ πρῶτον καὶ ἀπὸ τὸ ἕτερον τὸ ὁποῖον ἴδετε. Νομίζω ὅτι ὄχι μόνον ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐκφέρῃ τὴν κρίσιν της ἐπὶ τούτου ἀλλὰ καὶ γενικώτερον νὰ συζητηθῇ ἡ τελευταία μορφὴ τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ νομοσχέδιον. Δὲν κρίνω ὅτι ὑπάρχει τόση ἀνάγκη ὥστε νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ Οἰκονομικὸν Συμβούλιον, ὅτι τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους καὶ ἐν γένει ἡ οἰκονομικὴ ρύθμισις τῶν πραγμάτων τῆς Χώρας θὰ ὑποστῶσι καμμίαν ζημίαν. Ὑποθέτω ὅτι καὶ σεῖς δὲν ἔχετε διάφορον γνώμην.

§89Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Λυποῦμαι πολὺ διότι δὲν μπορῶ νὰ συμφωνήσω εἰς τοῦτο μὲ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Βεβαίως δὲν ἐπιμένω ὅτι ἐνδιαφέρον εἶναι νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς 15 ἡμέρας ἢ 20 ἢ 30 ἀλλ’ ἐνδιαφέρον εἶναι νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ μὴ μεταφερθῇ εἰς μέλλουσαν σύνοδον. Σημειώσατε δὲ καὶ ἕνα ἄλλο πρᾶγμα, ὅτι δὲν ἱδρύομεν διὰ τοῦ Ἀνωτάτου Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου ἓν παρακοινοβούλιον. Ἀπομακρυνόμεθα τελείως ἀπὸ τὴν τοιαύτην ἀντίληψιν. Ὁπωσδήποτε θέλετε νὰ τάξωμεν 3 ἑβδομάδας εἰς τὴν ἐπιτροπήν; Θὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον νὰ καταρτίσῃ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ νὰ τάξῃ προθεσμίαν 20 ἡμερῶν, μετὰ τὰς ὁποίας θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον. Συγχρόνως δὲ παρακαλῶ ὅλας τὰς ἐπιτροπὰς νὰ ἐπισπεύσουν τὴν ὑποβολὴν τῶν ἐκθέσεών των διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ προχωρήσωμεν ὀλίγον ταχύτερον. Ἐπίσης παρακαλῶ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της τὸ βραδύτερον μέχρι τῆς 20 τοῦ παρόντος μηνός. Ὅπως γνωρίζετε ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε τὸν προϋπολογισμὸν τὴν 17 Νοεμβρίου.

§90Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ προϋπολογισμὸς δὲν μᾶς διενεμήθη.

§91Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐπιτροπὴ τὸν ἔχει.

§92Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Κατὰ τὰς πληροφορίας ποὺ ἔχω θὰ εἶναι ἑτοίμη ἡ ἐργασία.

§93Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω νὰ γίνῃ ἕως τότε ἡ εἰσήγησις ὥστε νὰ ἀρχίσωμεν ἀμέσως τὴν συζήτησιν. Ἐπίσης καὶ αἱ ἄλλαι ἐπιτροπαὶ νὰ ἐπισπεύσουν τὴν ὑποβολὴν τῶν ἐκθέσεών των. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ εἴπω ὅτι γενικώτερον συμφέρον εἶναι νὰ μὴ παρατείνωνται αἱ ἐργασίαι τοῦ σώματος πέραν τῆς 31 Μαρτίου. Θὰ προσέθετα καὶ ἕνα πρακτικὸν λόγον— δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μὴ τὸ εἰποῦμε ἀπὸ τοῦ βήματος— οἱ βουλευταὶ ἐκπληροῦντες τὰ καθήκοντά των εὑρίσκονται πρὸ δυσχερειῶν ἀληθῶς δυσυπερβλήτων, αἱ ὁποῖαι ὅσον περισσότερον παρατείνονται αἱ ἐργασίαι τοῦ σώματος τόσον εἶναι ἀκόμη πλέον δυσυπέρβλητον καὶ αὐτὸ—δὲν εἶναι ντροπὴ νὰ τὸ ποῦμε εἶναι ἕνας λόγος νὰ προσπαθήσωμεν νὰ μὴ κρατᾶμε εἰς τὴν Ἀθήνα τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν μποροῦμε, ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον, νὰ δώσωμεν μεγαλυτέραν ἀποζημίωσιν, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν μποροῦν νὰ ἐπαρκέσουν μὲ αὐτήν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφαντάρης.

§95Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ θὰ ὑπέβαλον τὴν παράκλησιν νὰ γίνῃ εἰς τὰς ἐπιτροπὰς ἡ σύστασις ὅπως αἱ ἐργασίαι των γίνωνται πλέον ἐπιμελεῖς, διὰ νὰ εἶναι ἡ ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησις ὡριμοτέρα, διότι ὅπως γίνεται ἡ ἐργασία εἰς τὰς ἐπιτροπὰς δὲν δύναται νὰ κριθῇ ἱκανοποιητικὴ εἰς τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς. Εἶδον ἔκθεσιν ἡ ὁποία λέγει: διὰ τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ ὑπουργοῦ προτείνομεν νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ ὑπουργοῦ εἶναι τρεῖς σειραί: ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον τὸ ἐπιβάλλουν γενικαὶ ἀνάγκαι τὸ ὑποβάλλομεν. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους εἶναι δυνατὸν νὰ περατωθῇ ἐντὸς δύο ἡμερῶν ὅλον τὸ ἔργον τὸ ἐκκρεμὲς εἰς τὰς ἐπιτροπάς, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ ἐργασίαν, ἡ ὁποία συμβάλλει εἰς τὴν τελειοτέραν κατάρτισιν τῶν νόμων.

§96Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ δὲν ὀφείλεται βεβαίως εἰς τὴν ἔλλειψιν προθεσμίας, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι εἰς τὴν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν δὲν εἶχε ταχθῆ καμμία προθεσμία.

§97Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θὰ ἐπρότεινα νὰ γείνουν πολυμελέστεραι ἐπιτροπαί. Τώρα ὅπου μετεβλήθη εἰς θεσμὸν νὰ μετέχουν εἰς τὰς ἐπιτροπὰς οἱ εἰδικοὶ ἐντελοδόχοι τῶν κομμάτων ἡ συζήτησις ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ πλέον ἐμπεριστατωμένη εἰς τὰς ἐπιτροπάς, διότι εἶναι περισσότερον ἀνεπίδεκτος καὶ νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν Βουλὴν ἐκκαθαρισμέναι αἱ διαφοραὶ τῶν ἀντιλήψεων.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§99Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Προοδευτικοῦ κόμματος εἶναι σοβαρωτάτη. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ ἐργασία εἰς τὰς ἐπιτροπὰς χωλαίνει. Εἶναι πολλοὶ οἱ λόγοι. Εἷς ἐκ τῶν λόγων εἶναι ὅτι δὲν ἐπαρκεῖ ὁ χρόνος εἰς τὰς ἐπιτροπὰς ἐὰν πρόκειται ν’ ἀκολουθοῦν τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς.

§100Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ αἰθούσας ἀκόμη δὲν ἔχουν καὶ προσωπικὸν καὶ ἄλλα.

§101Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπάρχει εἷς μέγας ἀριθμὸς νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα τυπικῶς κρίνονται ἀπὸ τὰς ἐπιτροπάς. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Πρόκειται περὶ τῶν σοβαρωτέρων νομοσχεδίων διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἐπαρκεῖ ὁ χρόνος νὰ συζητηθοῦν σοβαρῶς εἰς τὰς ἐπιτροπὰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπρότεινα εἶναι νὰ γίνωνται δεκτὰ εἰς τὰς ἐπιτροπὰς καὶ μὴ τακτικὰ μέλη ὄχι μὲ ψῆφον, ἀλλ’ ἁπλῶς πρὸς συζήτησιν καὶ πρὸς γνωμοδότησιν.

§102Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁσάκις ἐζήτησεν κανεὶς νὰ πάῃ αἱ ἐπιτροπαὶ τὸν ἐδέχθησαν.

§103Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶχε καθιερωθεῖ τὸ σύστημα αὐτό. Ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ καθιερωθῇ καὶ κἄτι τι ἄλλο διὰ νὰ ἐργάζωνται ἀποτελεσματικώτερον αἱ ἐπιτροπαί. Τὸ Σάββατον δὲν ἔχομεν ἐργασίαν καὶ μπορεῖτε νὰ τὸ χρησιμοποιήσητε διὰ τὰς ἐπιτροπάς. Ἐγὼ τὸ Σάββατον τὸ χρησιμοποιῶ διὰ μία ἐπιτροπὴν μέλος τῆς ὁποίας εἶμαι. Θὰ ἦτο δυνατὸν ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν πληθώραν ἐργασίας νὰ ὁρισθῇ μία ἄλλη ἡμέρα τῆς ἑβδομάδος διὰ τὰς ἐπιτροπὰς εἰδικῶς ὥστε νὰ ἐργάζωνται αἱ ἐπιτροπαὶ 4–5 ὥρας.

§104Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἐπρότεινα μίαν ἐκ τῶν δύο ἡμερῶν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§105Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν δὲν ἔχῃ ἀντίρησιν ὁ κ. Τσαλδάρης.

§106Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐπειδὴ φρονῶ, ὅτι μεγαλειτέρα ἐργασία ὀφείλει νὰ γίνεται εἰς τὰς ἐπιτροπάς, ὅπως ἄλλως τε συμβαίνει εἰς ὅλον τὸν κόσμον, λόγῳ τῆς πληθώρας τῶν νομοθετημάτων, δὲν δύναται ἡ συζήτησις νὰ γίνεται ἐνώπιον τῆς ὁλομελείας καὶ νὰ γίνεται συγχρόνως καὶ ἡ δέουσα ἐπεξεργασία. Ἡ ἐργασία αὐτὴ πρέπει νὰ γίνεται ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς καὶ νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν Βουλὴν αἱ θεμελιώδεις διαφοραί. Ἐφ’ ὅσον ἔχω αὐτὴν τὴν γνώμην συμμερίζομαι ἀπολύτως τὴν πρότασιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅπως ἡ Βουλὴ προσθέσῃ μίαν ἀκόμη ἡμέραν διὰ τὰ ἐργασίας τῶν ἐπιτροπῶν ἐκτὸς τοῦ Σαββάτου. Ἐπειδὴ ὅμως εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ ἐργασίαν τὴν ὁποίαν νὰ θέλῃ νὰ περαιώσῃ, ἐγὼ προσωπικῶς, θὰ ἐδεχόμην, τὸ κατ’ ἐμέ, ὅπως, χάριν τῆς ἐργασίας τῶν ἐπιτροπῶν γίνεται ἡ συζήτησις εἰς μίαν ἐκ τῶν δύο ἡμερῶν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Τσαλδάρης.

§108Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀντίρρησιν νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος ὅπως αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ περισσότερον ἐργάζωνται καὶ εἰς τὴν Βουλὴν παρασχεθῇ χρόνος ἐπαρκὴς διὰ τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὁ ἔλεγχος εἶναι καὶ αὐτὸς ἐκ τῶν οὐσιωδεστέρων καθηκόντων τοῦ Κοινοβουλίου. Ἔχετε δὲ ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἰς τὰς ἡμέρας τοῦ ἐλέγχου, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον συμβαίνει, νὰ παρεμβάλλωνται ζητήματα ἀλλὰ μὴ συνδεόμενα ἀπολύτως μὲ τὸν ἔλεγχον καὶ νὰ ματαιοῦνται αἱ ἡμέραι τοῦ ἐλέγχου. Πάρετε τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων καὶ θὰ ἴδητε τὶ γίνεται. Τώρα, ὁπωσδήποτε ἐξεκαθαρίσθη ἡ Ἡμερησία Διάταξις διὰ τὸν λόγον ὅτι ἀπουσίασαν οἱ ἐνδιαφερόμενοι καὶ ἑπομένως ἐσβέσθησαν αἱ ἐπερωτήσεις, ἀπουσίασαν δὲ διατί; Διότι ὡς ἐκ τῆς παρόδου τοῦ χρόνου ἡ ἐπερώτησις ἔχασε τὴν ἐπικαιρότητά της. Τὶ νὰ κάνῃ κανεὶς τὴν ἐπερώτησιν τὶ ἔκανε τὸ τάδε κρατικὸν ὄργανον πρὸ δύο μηνῶν. Καὶ αὐτοὶ οἱ ἀμέσως ἐνδιαφερόμενοι ἔπαυσαν νὰ ἐνδιαφέρωνται. Δὲν εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι ὁ ἔλεγχος πρέπει νὰ περιορισθῇ. Ἄλλωστε πολὺ καλὰ γνωρίζει ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψει, ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις καὶ εἰς ἡμέρας τοῦ ἐλέγχου, ὁπότε ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ καὶ νομοθετικὴ ἐργασία, οὐδέποτε ἔφερε ἀντίρρησιν. Ἀλλ’ ἂς ἀφήσωμεν τὴν ἡμέραν τοῦ ἐλέγχου καὶ ἂν ὑπάρχῃ νομοθετικὴ ἐργασία ἡ ὁποία ἐπείγει, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ χάνωμεν καὶ τὴν ἡμέραν τοῦ ἐλέγχου.

§109Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ θὰ ἤθελον μόνον, νὰ παρατηρήσω, ὅτι μία λύσις καλὴ θὰ ἦτο νὰ ἐργάζωνται αἱ ἐπιτροπαὶ τὸ βράδυ. (διαμαρτυρίαι).

§110ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτό.

§111Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλή, διότι τὸ ζήτημα εἶναι ἐξαιρετικῶς σπουδαῖον νὰ ἐπιμείνω εἰς τὰς παρατηρήσεις μου, ὅπως ἡ ἀντίρρησις ἡ ὁποία προβάλλεται, ὅτι ἡ ἄσκησις τοῦ ἐλέγχου διὰ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἔργον τόσον ἐκτενοῦς συζητήσεως. Ἐπειδὴ ὅμως πρόκειται αὐτὴν τὴν περίοδον, νὰ καταρτίσωμεν νὰ ἐπισπεύσωμεν τὸ νομοθετικὸν ἔργον, νὰ μὴ περιορίσωμεν ὑπὲρ τὸ δέον τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. Νὰ ἐξεύρωμεν ἕνα τρόπον, ὥστε ἡ νομοθετικὴ ἐργασία, νὰ ὑφίσταται ὅλην τὴν πρέπουσαν βάσανον, τὴν ὁποίαν ἔχουσι ἀνάγκην τὰ νομοθετήματα. Διὰ τοῦτο ἐγὼ προτείνω, νὰ θυσιασθῇ μία ἡμέρα τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου μὲ τὴν σκέψιν, ὅτι αἱ μὲν λεπτομερειακαὶ ἐπερωτήσεις εἶναι δυνατόν, νὰ συγκεντρωθοῦν, συζητούμεναι ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος διότι ἑκάστη ἐξ αὐτῶν δὲν ἀπασχολεῖ ἐπὶ μακρὸν χρόνον τὴν Βουλήν, αἱ δὲ ἐπερωτήσεις γενικωτέρας φύσεως, θὰ ἠδύνατο καὶ παρ’ ἡμῖν νὰ συζητοῦνται ὄχι εἰς ὡρισμένην ἡμέραν, ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον συστηματικώτερον ἀκόμη κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἡ ὁποία παρ’ ἡμῖν καταπνίγεται ἐντὸς ἐλαχίστων ἡμερῶν. Δηλαδὴ ἀντί, νὰ περιορίζεται ἡ ἐξέτασις τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπὶ μόνου τοῦ τμήματος τῶν ἐσόδων, καὶ εἰς τὰς γενικὰς γραμμάς, θὰ ἦτο ὀρθόν, νὰ κανονισθῇ συστηματικωτέρα, εἰς τὴν ἐξέτασιν περὶ τῆς λειτουργείας τῶν διαφόρων κλάδων καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν. Αὐτὸ γίνεται, τοὐλάχιστον ἐφ’ ὅσον παρηκολούθησα τὰς ξένας Βουλάς, αὐτὸ γίνεται εἰς ὅλην τὴν Οἰκουμένην. Ἐκεῖ ὅσα παράπονα ὑπάρχουν, ὡς πρὸς τὴν διεξαγωγὴν τῶν ὑπηρεσιῶν διατυποῦνται κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἡ ἐργασία γίνεται συστηματικωτέρα καὶ τὰ ἀποτελέσματα εἶναι ἄμεσα. Λοιπόν, ἐὰν περιορίσωμεν ἐπὶ τῶν λεπτομερειακῶν ἐπερωτήσεων τὴν συζήτησιν εἰς μίαν ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος καί, ἐὰν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ θέσωμεν αὐτὴν τὴν ἔκτασιν τὴν ὁποίαν πρέπει, νὰ προσλάβῃ, τότε ὅλαι, αἱ ἀπόψεις θὰ συμβιβάζωνται, ὅπως αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς ρυθμίζωνται συντομώτερον.

§112Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν, νὰ καταλήξωμεν εἰς μίαν συμφωνίαν, χωρὶς νὰ τροποποιήσωμεν καὶ τὸν κανονισμόν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Προοδευτικοῦ κόμματος εἶπε, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν νά κάμωμεν νομοθετικὴν ἐργασίαν τὰς ἡμέρας τῆς ἐπερωτήσεως. Ἀποδέχομαι κατ’ ἀρχὴν τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Καφαντάρη εἰς τὸ ὅτι εἶναι δυνατὸν μέγα μέρος τῶν ἐπερωτήσεων, νὰ συζητηθῇ κατὰ τὴν ἐξέτασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ ἠμποροῦμεν τέλος πάντων, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ καμμία διαφωνία, νὰ συμφωνήσωμεν χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ ζήτημα κανονισμοῦ. Τὴν δευτέραν ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων τὴν Παρασκευήν, νὰ περιοριζώμεθα εἰς δύο μόνον ὥρας δι’ ἐπερωτήσεις καὶ ἔπειτα νὰ γίνεται νομοθετικὴ ἐργασία. Εἶναι γνωστόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων γίνεται καὶ νομοθετικὴ ἐργασία.

§113Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν κερδίζομεν τὴν ἡμέραν μὲ τὴν πρότασίν σας.

§114Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μὰ κερδίζομεν, διότι τὴν Τετάρτην δὲν θὰ ἔχωμεν ἐργασίαν καὶ θὰ ἔχωμεν ἐπιτροπήν.

§115Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπε ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Προοδευτικοῦ κόμματος, ὅτι ὁ ἔλεγχος νὰ ἀσκῆται κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι κάτι τι τὸ ὁποῖον λέγεται διὰ πρώτην φοράν. Ἀκριβῶς ὄχι μόνον ἀλλοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐδῶ, ὁ ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως ἀσκεῖται ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Διατὶ κάμετε αὐτὰς τὰς δαπάνας λ. χ. διὰ τὴν δικαιοσύνην, καὶ τὰ λοιπά. Γίνεται βεβαίως ὁ προϋπολογισμός, περιλαμβάνει τὸν γενικὸν ἔλεγχον ἀπέναντι τῶν δαπανῶν, ἀλλ’ αἱ ἐπερωτήσεις ἀφορῶσι εἰδικὰ θέματα, διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιστηθῇ εἰδικώτερον ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ καὶ αὐτὴ λάβῃ ἀφορμήν, νὰ ἐρευνήσῃ καὶ νὰ ἐξετάσῃ κατὰ πόσον τὰ ὄργανά της λειτουργοῦν καλῶς καὶ αὐτὴ ἡ ἰδία, νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της, ὡς Κυβέρνησις ἐπὶ τῶν ὀργάνων αὐτῆς. Λοιπὸν αὐτὸς ὁ ἔλεγχος δὲν δύναται, νὰ ἀντικατασταθῇ διὰ τοῦ ἐλέγχου, ὁ ὁποῖος ὀρθὸν εἶναι, νὰ γίνηται καὶ γίνεται κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§116Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μίαν πληροφορίαν, νὰ σᾶς δώσω.

§117Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ ἀκούσατε, κ. Καφαντάρη. Λοιπὸν ἄλλος εἶναι ὁ ἔλεγχος ὁ γενικὸς καὶ ἄλλος εἶναι ὁ εἰδικός. Ἀλλὰ θὰ ἦτο ἴσως μία ἄλλη παρατήρησις χρήσιμος. Πολλάκις μετατρέπεται εἰς ἔλεγχον καὶ ἀντικείμενον τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων, νὰ εἶναι ἔλεγχος. Διότι ἡ ἀντιπολίτευσις εἶναι μικρὰ καὶ κατ’ ἀνάγκην ὀλίγα, θὰ ἔχῃ θέματα ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἀσκῇ τὸν ἔλεγχον, τὸν πραγματικὸν ἔλεγχον. Ὥστε, θὰ ὑπολείπεται ἐπαρκὴς χρόνος καὶ διὰ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Θὰ ἦτο ἴσως χρήσιμον, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤρχετο εἰς ἰδιαιτέραν συνεννόησιν μετὰ τῶν φίλων της, ἵνα μὴ ἐπεκτείνηται ὁ ἔλεγχος ἐπ’ αὐτῶν. Θὰ ἠδύνατο ἐκ μέρους αὐτῶν οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι φυσικόν, νὰ ἀσκῶσι ζωηρὸν ἔλεγχον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ καταβληθῇ ἡ προσπάθεια, ὥστε νὰ ἀπασχολῶσι πολὺ τὴν Βουλήν, καὶ διὰ διαφόρων ἐπερωτήσεων καταλαμβάνουσι τὴν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ἐάν, γίνῃ τοιαύτη γενικωτέρα συνεννόησις ὑποθέτω, ὅτι θὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα, ὥστε καὶ τὰς δύο ἀκόμη ἡμέρας τοῦ ἐλέγχου δυνάμεθα, νὰ διατηρήσωμεν καὶ νά κάμωμεν καὶ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§118Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὀφείλω νὰ προτείνω μίαν λύσιν ἡ ὁποία θὰ ἄρῃ τὰς δυσχερείας εἰς τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα, πῶς θὰ δώσωμεν καιρὸν εἰς τὰς ἐπιτροπὰς καὶ πῶς θὰ κανονίσωμεν τὸν ἔλεγχον. Λοιπὸν θὰ σᾶς προτείνω, νὰ περιορίσωμεν τὸν ἔλεγχον εἰς μίαν μόνον ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος, ἀλλὰ νά τὸν κάμωμεν καὶ πρωΐ, καὶ ἀπόγευμα, δηλαδὴ ἀπὸ τὰς 10–12 καὶ ἀπὸ τὰς 4½ τὸ βράδυ. Νομίζω ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν περιορίζομεν τὸν χρόνον. Ἡ ἡμέρα δὲ τοῦ ἐλέγχου, τὴν Παρασκευήν, νὰ τὴν ἀφήσωμεν διὰ τὰς Κοινοβουλευτικὰς ἐπιτροπάς.

§119Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει πληθώρα νομοθετικῆς ἐργασίας....

§120Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει τώρα, θὰ ἐμφανισθῇ ὅμως.

§121Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε, κ. Πρόεδρε, νὰ τροποποιήσω ὀλίγον τὴν πρότασίν σας; Τὴν ἡμέραν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἀνεφέρατε ἀντὶ νὰ κάμωμεν πρωΐ καὶ ἀπόγευμα Κυβερνητικὸν ἔλεγχον, ἂς κάμωμεν τὸ πρωΐ ἢ τὸ ἀπόγευμα νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§122Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχομεν δύο ἡμέρας διὰ τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ μᾶς μένουν κυρίως τρεῖς. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Τσαλδάρην νὰ σκεφθῇ τὴν πρότασιν αὐτὴν καὶ τὸν παρακαλῶ ἂν εὕρῃ καμμίαν ἄλλην πρότασιν νὰ μοῦ τὴν φέρῃ. Τώρα σᾶς παρακαλῶ ἕνα ἄλλο. Θέλετε δι’ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον νὰ μετάσχουν ὅλοι οἱ ἀρχηγοὶ εἰς τὴν ἐπιτροπήν;

§123Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μὰ ὑποθέτω κ. Πρόεδρε, ὅτι οἱ διάφοροι βουλευταὶ οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ λάβωσι μέρος, θὰ ἔλθωσι προηγουμένως εἰς μίαν συνεννόησιν μετὰ τῶν ἀρχηγῶν των. Διότι θὰ εἶναι δύσκολον οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων νὰ παρευρίσκωνται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν εἰς τὰς ὡρισμένας ἡμέρας κατὰ τὰς ὁποίας θὰ συνέρχητε αὕτη.

§124Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Τσαλδάρης λύει νομίζω τὸ ζήτημα. Νὰ ἔχωμεν τρεῖς φορὲς νομοθετικὴν ἐργασίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις. Λοιπὸν ὁ κ. Τσαλδάρης λέγει τὰ ἑξῆς: Π. χ. τὴν Παρασκευὴν τὸ ἀπόγευμα θὰ ἔχωμεν νομοθετικὴν ἐργασίαν καὶ τὸ πρωΐ Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον.

§125Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῦ θὰ βάλητε τὴν μίαν ἡμέραν ποῦ χρειάζεται διὰ τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς;

§126Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴπατε ὅτι διαθέτετε τὴν Παρασκευὴν διὰ τὰς ἐπιτροπὰς καὶ ὁ κ. Τσαλδάρης σᾶς λέγει διαθέσατε τὴν Τετάρτην διὰ τὰς ἐπιτροπὰς καὶ σᾶς δίδομεν τὴν Παρασκευὴν τὸ ἀπόγευμα διὰ νομοθετικὴν ἐργασίαν. Ἐπειδὴ δὲ περιορίζεται ὁ ἔλεγχος, τότε νά κάμωμεν τὴν Παρασκευὴν τὸ πρωΐ Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον.

§127Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ προτείνω ὅπως ἡ μία ἡμέρα τοῦ ἐλέγχου νὰ γίνῃ τὴν Παρασκευὴν τὸ πρωΐ, τὸ δὲ ἀπόγευμα νομοθετικὴ ἐργασία. Ἐγὼ θέλω νὰ κρατήσω τὰς δύο ἡμέρας τοῦ ἐλέγχου.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ καταλήξωμεν εἰς συμπέρασμα. Θὰ συνεδριάζῃ ἡ Βουλή, τὴν Δευτέραν, Τρίτην, Πέμπτην καὶ Παρασκευήν: ἐκ τῶν ὁποίων, Δευτέρα Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος, Τρίτη νομοθετικὴ ἐργασία, Τετάρτη ἀργία, Πέμπτη νομοθετικὴ ἐργασία, Παρασκευὴ τὸ πρωῒ μὲν Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος τὸ ἀπόγευμα δὲ νομοθετικὴ ἐργασία. Ἑπομένως διατίθεται Τετάρτη καὶ Παρασκευὴ διὰ τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς.

§129Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μόνον μία παράκλησιν θὰ κάμω, οἱ κύριοι βουλευταὶ νὰ εἶναι κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας.

§130Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μίαν τελευταίαν σύστασιν. Νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος περὶ τῆς προφορικῆς συζητήσεως τῶν νομοθετημάτων ἐφ’ ὅσον τοὐλάχιστον εἶναι σπουδαῖα. Ἡ διάταξις αὐτὴ παραβιάζεται ὅταν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς συμπίπτουν καὶ ὅταν αἱ Κυβερνήσεις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεκπαιρεώσουν τὸ νομοθετικόν των ἔργον. Ἀλλὰ σήμερον πρέπει νὰ καθιερωθῇ ὡς κανὼν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει τὸ Σύνταγμα.

§131Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπάρχει μία διάταξις τοῦ Συντάγματος κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ εἰσήγησις νόμου πρέπει νὰ γίνεται προφορικῶς καὶ τοῦτο εἴτε κατὰ τὴν κατάθεσιν αὐτοῦ εἴτε καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν. Λοιπὸν θὰ παρακαλοῦντο οἱ κ. ὑπουργοί, ἀντὶ νὰ κάμουν εἰσήγησιν κατὰ τὴν κατάθεσιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει σκοπιμότητα μεγάλην θὰ εἶναι προτιμότερον νὰ κάμουν προφορικὴν εἰσήγησιν, ὥστε νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν ἡ Βουλὴ τοῦ περιεχομένου τοῦ νομοσχεδίου.

§132Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ κάνῃ μίαν τροπολογίαν, νὰ καλέσῃ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ κανονισμοῦ νὰ σκεφθῇ ἂν ἐπιβάλλεται νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν μελῶν τῶν ἐπιτροπῶν ἢ τοὐλάχιστον ἂν θέλετε νὰ τὸν αὐξήσετε, ἡ ἀπαρτία νὰ μείνῃ ἡ αὐτή.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἐκκρεμὴς πρότασις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅταν εἰσηγήθησαν τὴν τροποποίησιν τοῦ κανονισμοῦ περὶ ἐλαττώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μελῶν.

§134Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιτροπῶν ἀλλ’ ἡ ἀπαρτία νὰ μείνῃ ἡ αὐτή.

§135Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς δεχόμεθα ἐλάττωσιν ἀριθμοῦ ἀπαρτίας ἀλλ’ ὄχι ἐλάττωσιν τῶν μελῶν τῶν ἐπιτροπῶν. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ καλέσω τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ κανονισμοῦ.

§137Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ θὰ σᾶς συστήσω ὅσον ἀφορᾷ τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ νὰ τὴν συμπληρώσητε ἢ νὰ τὴν διορθώσητε, ὅπως θέλετε, μᾶλλον συμφωνότερον πρὸς τὰς μερίδας τῶν κομμάτων.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχουν μερίδες τῶν κομμάτων.

§139Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε ἀφήσετέ με σᾶς παρακαλῶ, γνωρίζω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ κάμετε, ἀλλὰ ὅταν εἶσθε περισσότερον ὑπομονητικὸς θὰ ἴδετε ὅτι εἶναι περιττή.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περισσότερον ὑπομονητικός;

§141Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ὁ κανονισμὸς διὰ νὰ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν πλήρη θέλησιν τῆς Βουλῆς εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ καὶ τὴν πραγματικὴν ἐκπροσώπησιν τῆς Βουλῆς. Δὲν λέγω ὅτι ὁ κανονισμὸς τῆς Βουλῆς θὰ γίνεται κατὰ τὴν κομματικὴν ἀντίληψιν, διότι ὁ κανονισμὸς τῆς Βουλῆς χρησιμεύει διὰ τὰς ἐργασίας τοῦ συνόλου. Ἀλλὰ τὸ σύνολον ἔχει τὰς ἀντιλήψεις Α ἢ Β καὶ τὰς ἀντιλήψεις αὐτὰς πρέπει νὰ λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν. Ἔχετε καταρτίσει μίαν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ εἰς τὴν ὁποίαν νομίζω ἐκ τῶν ἄλλων μερίδων εἷς μόνον ὑπάρχει.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴμην ὑποχρεωμένος νὰ προσλάβω 2 ἐκ τῆς πλειοψηφίας κατὰ ψηφισθεῖσαν τελευταίως διάταξιν. Προσέλαβον λοιπὸν 2. Δυστυχῶς...

§143Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Προσλάβετε τώρα παρακαλῶ.

§144Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἡ τάξις ἀπαιτεῖ νὰ ἐκπροσωποῦνται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ κανονισμοῦ ὅλα τὰ κόμματα.

§145Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σωστά. Νὰ συμπληρωθῇ, κ. Πρόεδρε.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει συμπλήρωσις, κ. Πρόεδρε. πρέπει νὰ ἐλαττώσω τὸν ἀριθμὸν τῆς πλειοψηφίας.

§147Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ αὐξήσετε τὸν ἀριθμὸν κ. Πρόεδρε; ἀπαγορεύεται νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμός;

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαγορεύεται.

§149Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βγάλετε ἕναν ἀπὸ τὴν πλειοψηφία καὶ βάλετε ἀπὸ τὴν μειοψηφία.

§150Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν σᾶς ἐλέγχω. Λέγω ποία εἶναι ἡ κανονικωτέρα σύστασις τῆς ἐπιτροπῆς.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως νομοῦ Ἠλείας». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ταλιαδοῦρος.

§152Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατ’ ἀρχὴν εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν βάσιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, διότι ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι αἱ περιφέρειαι διοικοῦνται καλλίτερα ὄχι ὅταν εἶναι εὐρύταται ἀλλὰ ὅταν οἱ ἐπόπται αὐτῶν, οἱ νομάρχαι, εἶναι εἰς θέσιν ὡς ἐκ τῆς γεωγραφικῆς διαπλάσεως μιᾶς ἐπαρχίας νὰ ἐπιβλέπουν καλλίτερον τὰ τῆς ρυθμίσεως τῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἀνακύπτουν εἰς τὰς ἐπαρχίας των. Καὶ ἄλλοτε, ὅπως γνωρίζετε, μία διοίκησις περιφερείας ἐν Ἑλλάδι ἐν ἀρχῇ ἦτο μικρά. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον κάνει βεβαίως μίαν καλὴν ἀρχὴν ἵνα ὁρίσῃ καὶ μικροτέραν περιφέρειαν τῆς νομαρχιακῆς, δηλαδὴ περιφέρειαν ἐπαρχιακήν, ὡς ἐκ τῆς θέσεως τῶν διαφόρων ζητημάτων τὰ ὁποῖα ὄντως εἶναι πολύπλοκα καὶ ποικίλα εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν καὶ διάφορα εἶναι τὰ συμφέροντα τῆς μιᾶς ἀπὸ τῆς ἄλλης ἐπαρχίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ νομάρχαι νὰ εἶναι περισσότερον ἐγγύτερον εἰς τὰ πράγματα μιᾶς ἐπαρχίας ὅταν ὁ νομὸς εἶναι μεγάλος, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς εἰσάγεται μεμονωμένως διὰ μίαν ἐπαρχίαν τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας, εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἀφορμὴ παραπόνων καὶ δὴ εὐλόγων παραπόνων τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ἑπομένως καὶ ὡς ἀφορμὴν ζηλοφθονίας καὶ παρεξηγήσεων. Διότι ἐφόσον γίνεται δεκτὸν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἡ περιφέρεια πρέπει νὰ γίνῃ ἐπαρχιακὴ εἰς τὴν αʹ ἐπαρχίαν φερ’ εἰπεῖν, διατὶ τὸ μέτρον τοῦτο νὰ μὴ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας διὰ τὰς ὁποίας συντρέχουν οἱ αὐτοὶ λόγοι συγκοινωνίας, πληθυσμοῦ, συμφερόντων καὶ πληθώρας ζητημάτων; Καὶ ἂν ἐφαρμόσωμεν τὸν κανόνα «μὴ θίγεται τὰ κακῶς κείμενα» δὲν πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ διαίρεσις ἡ νομαρχικὴ ἐν Ἑλλάδι παρουσιάζει παραλλαγάς. Ἔχομεν ἐπαρχίας ὅπως εἶναι ἡ ἐπαρχία Ἄρτης ἡ ὁποία ἔχει πληθυσμὸν περὶ τὰς 70.000 κατοίκων. Καὶ ἐν τούτοις εἶναι νομός. Ἔχομεν τὸν νομὸν Κεφαλληνίας, τὸν νομὸν Ζακύνθου, τῶν ὁποίων ὁ πληθυσμὸς εἶναι 70 καὶ 65 χιλιάδες κατοίκων. Ἀφ’ ἑτέρου ἔχομεν τὸν νομὸν Τρικάλων, διὰ τὸν ὁποῖον καὶ θὰ ὁμιλήσω, εἰς τὸν ὁποῖον ὑπάγονται τρεῖς ἐπαρχίαι ἐν αἷς καί ἡ ἐπαρχία Καρδίτσης μὲ πληθυσμὸν 131 χιλιάδες κατοίκων. Εἶναι δὲ καὶ αἱ ἐπαρχίαι Τρικάλων καὶ Καλαμπάκας, αἱ ὁποῖαι ἂν δὲν ἀπατῶμαι ἔχουν ὀλιγώτερον πληθυσμὸν κατά τι τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης. Τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἔχουν αἱ δύο ἐπαρχίαι Τρικάλων καὶ Καλαμπάκας εἶναι ἐντελῶς διάφορα μὲ τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀνακύπτουν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καρδίτσης, ἡ ὁποία ἔχει καπνεργατικά, ἀγροτικά, κουμμουνιστικά, καὶ οἱαδήποτε ἄλλα θέλετε ζητήματα. Λοιπὸν δὲν θὰ ἦτο σκόπιμον μία ἐπαρχία ὅπως ἡ ἐπαρχία Καρδίτσης ἡ ὁποία καὶ ἄλλοτε ἀπετέλει νομὸν τὸν ὁποῖον συνέστησεν ἡ Κυβέρνησις Θεοτόκη τὸ 1901, δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν ἡ ἐπαρχία Καρδίτσης ἡ ὁποία ἔχει πληθυσμὸν 115 χιλιάδων ἡ ὁποία ἄλλωστε μὲ τὴν νέαν διαίρεσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ γίνῃ ὑποδιοίκησις, δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν λοιπὸν ἀκολουθοῦντες τὴν γραμμὴν τοῦ νομοσχεδίου νὰ τὴν ὁρίσωμεν εἰς νομὸν τὴν περιφέρειαν τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης, ἡ ὁποία εἶναι πολυπληθεστέρα τῶν δύο ἐπαρχιῶν Τρικάλων καὶ Καλαμπάκας; Μάλιστα ἤθελον συστήσῃ καὶ τὸ ἑξῆς εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν: Ἡ ἐπαρχία Φαρσάλων ἡ ὁποία συνδέεται ἀμέσως μὲ τὴν ἐπαρχίαν Καρδίτσης, ἠδύνατο νὰ προσαρτηθῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καρδίτσης διότι οἱ ἄνθρωποι τῶν δύο τούτων ἐπαρχιῶν ἔχουν κάθε ἡμέραν συναλλαγάς. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι μία ἐπαρχία ὅπως ἡ ἐπαρχία Καρδίτσης πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἴδιον νομὸν καὶ προτείνω τροπολογίαν εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ὥστε μετὰ τοῦ νομοῦ Ἠλείας νὰ συστηθῇ καὶ ὁ νομὸς Καρδίτσης. Καὶ ἂν θέλουν οἱ ἀξιότιμοι βουλευταὶ Λαρίσσης, νὰ ὑπαχθῇ καὶ ἡ ἐπαρχία Φαρσάλων εἰς τὸν νομὸν Καρδίτσης. Συντρέχουν ἀκόμη καὶ οἱ λόγοι τῆς ἀσφαλείας, διότι σήμερον ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία Καρδίτσης ἔχει στερηθῆ τῶν ἀγαθῶν τῆς Διοικήσεως. Δὲν εἶναι εὔκολον νὰ μεταβαίνωμεν εἰς τὰ Τρίκκαλα νὰ ἱκετεύωμεν τὸν Νομάρχην διαρκῶς, καὶ διὰ τοῦτο πλεῖστα ζητήματα τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης ἔχουν χαντακωθῆ. Ἔχομεν στείλει εἰς χωριὰ τῆς Καρδίτσης ὑλικὰ τηλεφώνων καὶ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ διατάξῃ ἕνα συνεργεῖον νὰ μεταβῇ νὰ ἐγκαταστήσῃ τὸ τηλέφωνον, καὶ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν διότι ὁ Νομάρχης εἶναι ἀπησχολημένος μὲ τὰς ἀνάγκας καὶ τὰ συμφέροντα τῶν δύο τούτων ἐπαρχιῶν. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι θὰ εἴμεθα δίκαιοι ἐὰν εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο προσθέσωμεν καὶ τὸν νομὸν Καρδίτσης.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαοικονόμου.

§154Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ἐπίσης οἱ αὐτοὶ λόγοι συντρέχουν περισσότερον διὰ τὴν ἐπαρχίαν Μαγνησίας, ἡ ὁποία ἔχει πληθυσμὸν μεγαλείτερον καὶ θὰ εἶναι ἔγκλημα νὰ γίνῃ ἡ Ἠλεία νομός καὶ νὰ μὴ γίνῃ ἡ Μαγνησία.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουντούρης.

§156Δ. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Βόλος εἶναι πόλις τῆς ὁποίας ὁ πληθυσμὸς εἶναι περὶ τὰς 60 χιλιάδας κατοίκων. Ἐκτὸς δὲ τούτων ἡ ἐντεῦθεν μόνον τοῦ Βελεστίνου εἶναι καθαρῶς γεωργικὴ περιφέρεια ἡ ἐκεῖθεν δὲ καθαρῶς βιομηχανικὴ καὶ ἐλαιοπαραγωγικὴ καὶ ἑπομένως τὰ συμφέροντα εἶναι ἐντελῶς διάφορα. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἡ πόλις τοῦ Βόλου δέχεται κατ’ ἔτος ὅλας τὰς ἐπισήμους ἀρχάς, εἶναι δὲ φοβερὸν νὰ φέρνουν τὸν νομάρχην ἀπὸ τὴν Λάρισσαν διὰ νὰ ἐπισκεφθῇ τὸν ναύαρχον τοῦ ξένου στόλου εἰς τὸν Βόλον. Θὰ παρεκάλουν νὰ γίνῃ ἡ ἐπαρχία αὐτὴ νομός καὶ θὰ ἤμουν εὐτυχέστερος ἐὰν γίνουν καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι νομοί.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἡρακλείδης.

§158Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ καὶ ἐγὼ νὰ γίνῃ ὁ χωρισμὸς τοῦ νομοῦ Λαρίσσης. Ἡ διαίρεσις αὐτὴ πρέπει νὰ λάβῃ χώραν, καὶ ὁ Βόλος νὰ γίνῃ ἕδρα νομοῦ καὶ νὰ χωρισθῇ ἀπὸ τὴν Λάρισσαν. Καὶ ἀπὸ ἀπόψεως πληθυσμοῦ ἔχει περισσότερον τοιοῦτον, μετὰ τὸν νομὸν Ἀχαϊοήλιδος.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§160Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν κατάγομαι ἀπὸ τὸν Βόλον καὶ δὲν ἔχω ἰδιαίτερα συμφέροντα, ὀφείλω ὅμως νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἡ ἀξίωσις τῶν πολιτῶν Παγασῶν εἶναι πλέον ἢ δεδικαιολογημένη. Ὄχι μόνον ἡ ἔκτασις τῆς ἐπαρχίας εἶναι μεγάλη, ὄχι μόνον τὰ οἰκονομικὰ συμφέροντα δὲν συμπίπτουσιν ἀπολύτως μὲ τὰ συμφέροντα τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ καὶ ὁ πληθυσμὸς εἶναι μεγάλος, ἔχει 130.000 κατοίκους καὶ τὸ σπουδαιότερον ἡ ἐπαρχία Παγασῶν ἔχει ἕνα κέντρον ἀστικὸν μεγάλο τὸ ὁποῖον ἔχει ἄπειρα προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουσιν τὴν ἄμεσον ἀντίληψιν τοῦ Κράτους. Δι’ αὐτὸ συνηγορῶ ἀπολύτως ὑπὲρ τῆς ἀναγνωρίσεως τῆς ἐπαρχίας Παγασῶν ὡς νομοῦ, δεδομένου ὅτι δὲν ὑστερεῖ ἡ ἐπαρχία αὐτὴ ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν Λαρίσσης, ἡ ὁποία δικαίως κέκτηται νομοῦ.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐριπαῖος.

§162Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἐκ τῶν ἀγορεύσεων τῶν προλαλησάντων ἓν καὶ μόνον ἐξάγεται, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἀνάγκην νέας διοικητικῆς διαιρέσεως, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νέων συγκοινωνιῶν καὶ τῶν νέων συνθηκῶν αἱ ὁποῖαι σήμερον ἐπικρατοῦσιν. Ὁ νομὸς τῶν Κυκλάδων πρέπει νὰ διαιρεθῇ καὶ αὐτὸς εἰς νοτίους καὶ εἰς βορείους Κυκλάδας. Παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τὸ ταχύτερον, μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ φέρῃ νομοσχέδιον μιᾶς νέας διοικητικῆς διαιρέσεως.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουδούρης.

§164Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Αἱ διαμαρτυρίαι τῶν κυρίων συναδέλφων ζητούντων ὅπως καὶ εἰς τὰς περιφερείας των ἐφαρμοσθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον εἶναι ἀρκούντως δεδικαιολογημέναι, θὰ ἀπεφεύγοντο δέ, ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πρὶν ἢ ὑποβάλῃ τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς ἀνέπτυσσεν εἰς τὴν Βουλὴν ποῖοι λόγοι γενικώτεροι ὑποδεικνύουσιν τὴν ἀνάγκην τοῦ νομοσχεδίου, ἀπὸ τὴν συζήτησιν δὲ αὐτὴν θὰ ἐπείθετο ἡ Βουλὴ ὅτι ἀσφαλῶς ὑφίσταται ἡ ἀνάγκη νέας διοικητικῆς διαιρέσεως ἐκ τῶν δημιουργηθεισῶν σήμερον συνθηκῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ λάβῃ γενικώτερα μέτρα καὶ δὲν θὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὸν νομὸν Ἠλείας. Εἰς τὰς σκέψεις αὐτὰς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὡς γνώμονα τὴν αὐτοδιοίκησιν καὶ τὴν ἀποκέντρωσιν τὴν ὁποίαν λέγει ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ ἐφαρμόσῃ ἐν τάχει καὶ τῆς ὁποίας τὴν ἀνάγκην ὅλοι ἔχομεν διαπιστώσει. Τὸ ἐφαρμοσθησόμενον νέον σύστημα ἐπιβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ τὸ σύστημα τῶν διοικητικῶν περιφερειῶν, διότι θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ δημιουργήσῃ νέας τοιαύτας ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ διατάγματος τοῦ 1836, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σημερινῶν ἀναγκῶν. Τοῦτο κατὰ τὴν γνώμην μου ἔπρεπε νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ὑπὲρ πάντα ἄλλον γνωρίζει τὴν ὑφισταμένην ἀνάγκην τῆς μεταβολῆς τῆς σημερινῆς διοικητικῆς διαιρέσεως.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς.

§166Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε, ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι τὸ νομοσχέδιον περὶ νέας διοικητικῆς διαιρέσεως θὰ ἐπανορθώσῃ πολλὰς ἀδικίας, διότι ὁμολογουμένως ὑπάρχουν περιφέρειαι αἵτινες ἀδικοῦνται.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρασεβδᾶς.

§168Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Εἶναι περιττὴ ἡ συζήτησις καὶ παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τὸ ταχύτερον.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§170Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κατ’ ἀρχήν, κ. βουλευταί, δὲν εἶμαι ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, καίτοι ἡ ὑποβολὴ αὐτοῦ ἐγένετο εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν ἐν Ἠλείᾳ καὶ τοῦτο δύναται νὰ προκαλέσῃ παρεξηγήσεις.

§171ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἔχει σημασίαν αὐτό.

§172Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐγὼ σᾶς ἐδήλωσα ὅτι δὲν ἀντίκειμαι κατ’ ἀρχὴν εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§173Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε· θὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγώ.

§174Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν δὲν ἀφήσετε τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸ συζητήσῃ, ρητῶς τὸ δηλῶ ὅτι δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ καταρτίσωμεν διάταγμα. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ἀπὸ κηδεμονίας οὔτε ἀπὸ δικηγόρους

§175Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Μά, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀντιτίθεμαι ἐγὼ κατ’ ἀρχὴν ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου.

§176Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ λέγω γιὰ σᾶς, τὸ λέγω γιὰ τοὺς φίλους μου νὰ σᾶς ἀφήσουν νὰ ὁμιλήσητε.

§177Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Πλεῖστοι νομοὶ ὅπως ὁ νομός Ἀχαϊοήλιδος εἶναι βεβαρημένοι ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐπαρκέσουν εἰς τὴν ρύθμισιν τῶν διοικητικῶν ὑποθέσεων τῆς περιφερείας των. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον εἶναι βεβαρημένος καὶ λόγῳ ἀριθμοῦ κατοίκων ἀλλὰ καὶ λόγῳ ἐκτάσεως ὁ νομὸς Θεσσαλονίκης τὸν ὁποῖον ἀναφέρει ἐν τῇ ἐκθέσει του ὁ κ. ἐπιθεωρητής, ἀλλὰ καὶ ὁ νομὸς Αἰτωλοακαρνανίας ὁ ὁποῖος ἰδιαιτέρως στερεῖται συγκοινωνιῶν. Διὰ τοῦτο δὲν γνωρίζω ποῖον εἶναι τὸ σύστημα τὸ διοικητικὸν τὸ ὁποῖον προτίθεται νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ ἂν εἶναι ἀληθὲς ὅτι πρόκειται νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὸ νομαρχιακὸν σύστημα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παρακαλέσω νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοθετήματος, διότι ὑπάρχουν διαμερίσματα, καὶ μεγάλα διαμερίσματα ὅπως τῆς Αἰτωλοακαρνανίας τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ 50–60 κοινότητας, ἅτινα δὲν ἔχουν ἐκδικάσῃ ἀκόμη οὔτε τοὺς προϋπολογισμοὺς τοῦ ἔτους 1926. Ἑπομένως ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ κοινότητες νὰ ἐπιτελέσουν τὸ ἔργον διὰ τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντεταλμέναι. Δὲν ἀντιτίθεμαι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ὑποστηρίζω ὅτι πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τοῦ νομοθετικοῦ σώματος τὸ ὅλον σύστημα τὸ διοικητικόν, διὰ νὰ λυθῶσιν πολλὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἐμποδίζουν τὴν πρόοδον τῶν κοινοτήτων.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§179Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅτι τὸ τὸ διοικητικὸν σύστημα ἔχει ἀνάγκην μεταρρυθμίσεων, καὶ μεταρρυθμίσεων ριζικῶν, δὲν εἶναι μόνον γνώμη τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ καὶ ὅλου τοῦ κόσμου ἐν Ἑλλάδι. Ὅτι δέ ἡ διοικητικὴ διαίρεσις δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς σημερινὰς συναλλακτικὰς καὶ γενικώτερον τὰς κοινωνικὰς ἀνάγκας, εἶναι καὶ τοῦτο ἀναμφισβήτητον. Ἀπὸ τοῦ σημείου ὅμως τῆς ἀναγνωρίσεως τῆς ἀνάγκης ταύτης μέχρι τῆς ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου διατυπώσεως, καὶ ἀμέσως μάλιστα, ὅπως ὑπό τινων τῶν κ. συναδέλφων ἐζητήθη, τοῦ τρόπου καθ’ ὃν θὰ γίνῃ ἡ διοικητικὴ διαίρεσις, ἂν θὰ πάρῃ αὐτὴν ἢ τὴν ἄλλην μορφήν, ἡ ἀπόστασις εἶναι μεγάλη. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπὸ μελέτην τὸ ζήτημα τῆς διοικητικῆς διαιρέσεως καὶ ἐλπίζει ὅτι δὲν ἀπέχει πολὺ ὁ χρόνος κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ εἰσηγηθῇ τὶ κατὰ τὴν γνώμην της ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ. Ἀλλ’ ἔχω καθῆκον νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς κ. συναδέλφους τὰς δυσκολίας αἵτινες συνδέονται μὲ τὸ ἐγχείρημα τῆς μεταβολῆς τῆς διοικητικῆς διαιρέσεως, δυσκολίαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι συναφεῖς τὸ μὲν πρὸς δημιουργηθείσας ἤδη ἀνάγκας, τὸ δὲ πρὸς ἄλλα συμφέροντα, μεταξὺ τῶν ὁποίων δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ παραλείψω νὰ ἀναφέρω καὶ τὴν ἐκλογικὴν πλευρὰν τοῦ ζητήματος. Ἔχουν γίνει διάφοροι μελέται περὶ τοῦ ποία πρέπει νὰ εἶναι ἡ διοικητικὴ διαίρεσις. Αἱ μελέται αὐταὶ δὲν ἔχουν πάρει χαρακτῆρα συστηματικῆς, εὐμεθόδου, καὶ πρὸς καθωρισμένους σκοποὺς τεινούσης ἐρεύνης. Πρόκειται περὶ ἀκαδημαϊκῶν γνωμῶν, γνωμῶν αἵτινες εἶναι πολύτιμοι, ἀλλὰ καὶ γνωμῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν ἐξαντλήσει καὶ τὴν πλευρὰν τὴν πολιτικὴν καὶ τὴν πλευρὰν τὴν κοινωνικοοικονομικήν. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε, ἐν ἀναμονῇ τῆς λήψεως ἀποφάσεων διὰ τὴν διοικητικὴν διαίρεσιν, νὰ μὴ ἀποβλέψῃ πρὸς ἀνάγκας τινὰς ἐπιτακτικὰς διαφόρων περιφερειῶν, αἵτινες ἐπιβάλλουσιν ἄμεσον τὴν λῆψιν τῶν ἀναγκαίων μέτρων, διὰ τῶν ὁποίων αἱ περιφέρειαι ἐκεῖναι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ αἰσθανθοῦν ἀνακούφισίν τινα ἀπὸ τὰς δυσχερείας αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον ὑπὸ τὸ καθεστὼς ποὺ ἀπὸ μιᾶς ἑκατονταετηρίδος περίπου ὑπάρχει ἐν Ἑλλάδι, διότι ἀπὸ ἐκείνης τῆς ἐποχῆς ὑφίσταται ἡ αὐτὴ διοικητικὴ διαίρεσις.

§180Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Μόνον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας ἐνεφανίσθησαν αἱ δυσχέρειαι;

§181Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν θὰ περιορισθῶμεν μόνον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας. Ἠρχίσαμεν ἤδη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους συστηματικῶς τὴν ἔρευναν καὶ ἐξακολουθοῦμεν τὴν μελέτην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Πόρισμα τῆς μελέτης αὐτῆς ὑπῆρξεν, ὅτι ἡ μεγαλειτέρα, ἐκτὸς τῶν ἐπαρχιῶν Ἀττικῆς καὶ Θεσσαλονίκης αἱ ὁποῖαι δὲν μποροῦν νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν, διότι ἔχουν τὸν πληθυσμὸν τῶν πόλεων, ἡ μεγαλυτέρα ὑπὸ ἔποψιν πληθυσμοῦ, ἡ ἐπαρχία Ἠλείας, ἦτο ἐκείνη ἡ ὁποία ἐνεφάνιζε τὴν μεγαλειτέραν ἀνάγκην τῆς διαρρυθμίσεως τῶν διοικητικῶν της πραγμάτων. Δὲν παρεγνωρίσθη ποτέ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ ἀνησυχοῦν οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες, ὅτι θὰ ἀποκρούσῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον οἱανδήποτε μεταβολὴν τῆς σημερινῆς διοικητικῆς διαιρέσεως. Δὲν ὑπάρχει τίποτε ἄλλο, παρὰ διαπίστωσις ὅτι ὑπάρχει μεγάλη ἀνάγκη διὰ τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας λύσεως τοῦ ζητήματος καὶ ἐπιφύλαξις διὰ τὴν μελέτην τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται εἰς τὰς ἄλλας περιφερείας. Πρῶτος ἐγώ, κ. συνάδελφοι, ᾐσθάνθην νὰ θίγεται κἄποια εὐαίσθητος πολιτική μου χορδή, ὅταν συνάδελφος ἀντιπροσωπεύων τὴν ἰδίαν μὲ ἐμὲ ἐπαρχίαν ἔθιξεν τὸ ζήτημα τῆς τῆς δημιουργίας νομοῦ εἰς τὴν ἐπαρχίαν τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύω. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς εὐαισθήτου αὐτῆς χορδῆς καὶ ἄλλη χορδὴ ἐθίγη διὰ τὸν νομὸν Μαγνησίας, διότι γενικώτερον εἶμαι καὶ ἀντιπρόσωπος τῆς Θεσσαλίας. Δὲν δίδεται ὑπ’ ἐμοῦ ἀρνητικὴ ἀπάντησις, ἀλλ’ ἡ ἀνάμιξις τῶν ζητημάτων αὐτῶν μὲ τὸ ζήτημα τοῦ νομοῦ Ἠλείας, ἐκτὸς τοῦ τυπικοῦ μέρους τὸ ὁποῖον θὰ ἠμποροῦσαν νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν οἱ κ. συνάδελφοι, διότι δὲν θὰ ἐπετρέπετο προκειμένου περὶ τοῦ νομοῦ Ἠλείας νὰ γενικεύσωμεν τὴν συζήτησιν καὶ νὰ ζητοῦμεν νὰ δημιουργηθοῦν ὅλοι οἱ νομοὶ τοὺς ὁποίους ἐπιθυμοῦμεν, δὲν θὰ ἠδύνατο δὲ νὰ ἀξιώσῃ οὔτε ἡ ἰδιαιτέρα μου περιφέρεια οὔτε ἡ ἐπαρχία Βόλου ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸν πληθυσμόν, νὰ προτιμηθοῦν τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας. Καθησυχάζω τοὺς ζητήσαντας τὴν ἵδρυσιν νομοῦ, ὅτι ἡ σημερινὴ ἵδρυσις δὲν ἀποτελεῖ ἀποκοπὴν πάσης ἐλπίδος ἐν τῷ μέλλοντι. Δὲν ἀποτελεῖ ὑπόσχεσιν περὶ τοῦ ὅτι τὰ πράγματα θὰ γίνουν ὅπως ἐζήτησαν, ἀλλὰ δὲν ἀποτελεῖ καὶ ἀποκοπὴν ἐλπίδος.

§182Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἀναγνωρίζεται ἡ ἀνάγκη, διατὶ νὰ μὴ γίνουν καὶ ἄλλοι νομοὶ καὶ νὰ μὴ δοθῇ ἀφορμὴ εἰς παρεξηγήσεις;

§183Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἂν κάμωμεν τὸ πείραμα νὰ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν ποῖοι νομοὶ πρέπει νὰ γίνουν θὰ ἐβλέπατε, ὅτι δὲν θὰ ἐτερματίζετο ἡ συζήτησις.

§184Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ὁ νομὸς Ἀχαϊοήλιδος ἔχει 364 κοινότητας· ἐξ αὐτῶν αἱ 168 κοινότητες ἀνήκουν εἰς τὴν περιφέρειαν Ἠλείας. Ἐρωτῶ: εἶναι δυνατὸν εἷς διοικητὴς νομαρχίας νὰ διοικῇ 364 κοινότητας; Δι’ αὐτὸ ἐμφανίζεται ἐκεῖ μεγαλειτέρα ἀνάγκη.

§185Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν διεφιλονείκησαν τὴν ἀνάγκην τῆς συστάσεως τοῦ νομοῦ Ἠλείας. Ζητοῦν νὰ γίνουν καὶ ἀλλαχοῦ.

§186Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δώσατέ μας τὰ στοιχεῖα αὐτά.

§187Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα. Πρόκειται περὶ μιᾶς περιφερείας, εἰς τὴν ὁποίαν δικαιολογεῖται ἡ σύστασις τοῦ νομοῦ διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Ἀπὸ ἀπόψεως πληθυσμοῦ ἐπαναλαμβάνω ὅ,τι προηγουμένως εἶπον, ὅτι ἡ ἐπαρχία Ἠλείας, ἐξαιρουμένης τῆς Ἀττικῆς καὶ τῆς Θεσσαλονίκης, ἔχει τὸν μεγαλείτερον πληθυσμόν. Ἡ ἐπαρχία Ἠλείας ἔχει 131.000 κατοίκους κατὰ τὴν τελευταίαν στατιστικήν. Ἔρχεται ἀμέσως μετ’ αὐτὴν ἡ ἐπαρχία Καρδίτσης μὲ 115.000 κατοίκους, καὶ ἐπακολουθεῖ ἡ ἐπαρχία Βόλου μὲ 102.000.

§188Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Ἡ ἐπαρχία Βόλου εἶναι συνδεδεμένη μὲ τὴν ἐπαρχίαν Ἁλμυροῦ, ἐνῷ ἡ ἐπαρχία Καρδίτσης δὲν συνδέεται μὲ ἄλλην ἐπαρχίαν.

§189Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἐπαρχία Βόλου μαζὺ μὲ τὴν ἐπαρχίαν Ἁλμυροῦ πάλιν ὑπολείπεται κατά τινας χιλιάδας, διότι εἶναι 125.000 ἔναντι 131.000 τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ὁ πληθυσμός. Δὲν παραγνωρίζω τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τὴν σφρυγῶσαν εἰς τὸ Πήλιον καὶ τὸν Βόλον, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ παραγνωρισθῇ καὶ ἡ μεγάλη οἰκονομικὴ σημασία, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ Πύργος, ὄχι μόνον διὰ τὴν τοπικὴν συναλλαγήν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον, διότι ἀποτελεῖ τόπον παραγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς....

§190Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διὰ τὸν Βόλον δὲν εἶναι τὸ αὐτό, μὲ τὰ φροῦτα καὶ μὲ τὶς ἐληές;

§191Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχει τὴν ἰδίαν ἐξαγωγικὴν ἀξίαν. Ἡ ἀξία τῆς ἐξαγομένης σταφίδος εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα τῆς ἀξίας τῶν φρούτων καὶ τῶν ἐλαιῶν ποὺ ἐξάγονται ἀπὸ τὸ Πήλιον.

§192Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν ἀμέσων φόρων νομίζω ὅτι ἡ Ἠλεία ἔρχεται τετάρτη ἐξ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν.

§193Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ τὸ εἴπω ἀμέσως.

§194Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἦτο μία ἀνάγκη αἰσθητὴ καὶ ὑπεδεικνύετο ὑπηρεσιακῶς ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη, ὄχι μόνον ἀπὸ τὸν τόπον, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ κέντρον. Ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἡ ἐπίβλεψις ἦτο δυσχερής. Ἡ νομαρχία ἦτο ἀνεπαρκής, οἱονδήποτε πρόσωπον καὶ ἂν εἶχε. Ἦτο ἑπομένως ἀνάγκη ἐπιτακτική. Δὲν θέλω νὰ παραγνωρίσω καὶ ἄλλας τοιαύτας περιστάσεις καὶ ἰδιαιτέρως ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐπαρχίαν Βόλου, ἀλλὰ δὲν ἔχει καμμίαν σύγκρισιν ἡ ἐπαρχία τῆς Ἠλείας πρὸς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας τοῦ Κράτους.

§195Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἡ οἰκονομικὴ διαμόρφωσις τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὴ ἡ ἐξακολούθησις τῆς ὑπαγωγῆς εἰς τὰς Πάτρας. Ἡ ἐπαρχία Ἠλείας εἶναι καθαρῶς ἀγροτικὴ περιφέρεια· εἶναι ἀσυγκρίτως ἀγροτικωτέρα ἀπὸ τὴν περιφέρειαν τῶν Πατρῶν, ἡ ὁποία, χωρὶς νὰ παύῃ νὰ ἔχῃ χαρακτῆρα ἀγροτικὸν ἔχει μεγάλην δόσιν χαρακτῆρος ἐμπορικοῦ, εἶναι καθαρῶς ἐμπορικὴ περιφέρεια. Εἶναι φυσικόν, ὅτι αἱ Πάτραι, αἱ ὁποῖαι εἶναι κέντρον σημαντικώτατον καὶ ἡ πρωτεύουσα θὰ ἔλεγον τῆς Πελοποννήσου λόγῳ ἀκριβῶς τῆς μεγάλης κινήσεώς της, εἶναι φυσικόν, ὅτι θὰ ἀπερρόφαν, καὶ ἀπερρόφησον κατὰ τὸ παρελθὸν τὴν προσοχὴν τῆς διοικήσεως μέχρι τοιούτου σημείου ὥστε οὔτε ὁ Βόλος οὔτε ἡ Καρδίτσα οὔτε ἄλλη περιφέρεια ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ ὅτι ἔτυχεν τοιαύτης ἀδιαφορίας ἐκ μέρους τῆς διοικήσεως, ὅπως ἔτυχεν ἡ περιφέρεια τῆς Ἠλείας. Δὲν ἦτο δυνατὴ ἡ ἐξακολούθησις τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία καθ’ ἑκάστην ἐδείκνυεν εἰς τοὺς Ἠλείους τὸν νομάρχην οὐδέποτε ἐνδιαφερόμενον, διότι δὲν ἠδύνατο λόγῳ τῶν καθημερινῶν ἀπασχολήσεών του μὲ τὰς Πάτρας, πόλιν βιομηχανικὴν καὶ ἐμπορικὴν παρουσιάζουσαν ἄπειρα ζητήματα βιομηχανικὰ ἐμπορικὰ ἐργατικὰ καὶ πάσης φύσεως, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν Ἠλείαν καὶ τὸν Πύργον, ἐπίσης τὸν νομομηχανικόν, τὸν νομογεωπόνον, τὸν κτηνίατρον, νὰ παραμένουν κατὰ κανόνα εἰς τὸ κέντρον, ἔχον καὶ τοῦτο βεβαίως ἀνάγκην τῶν ὑπηρεσιῶν των, ἀλλὰ καὶ μὴ θέλον νὰ ἀποστερηθῇ τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν. Ἦτο ἑπομένως ἀνάγκη ἐξαιρετικῶς ἐπιτακτική, νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα τῆς διοικήσεως τῆς περιφερείας Ἠλείας· καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐκανόνισεν ἡ Κυβέρνησις ἀνεξαρτήτως οἱουδήποτε πολιτικοῦ ὑπολογισμοῦ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντονώτατα ἐναντίον τῆς μομφῆς ἡ ὁποία ἐπερρίφθη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπεδίωξε τάχα τὴν ὑποβολὴν καὶ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως τοῦ νομοῦ Ἠλείας» εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν.

§196Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Τοὐναντίον ἐγὼ εἶχον στείλει τὸν ἐπιθεωρητὴν διὰ νὰ κάμῃ τὴν ἔκθεσίν του διότι εἶχον αἰσθανθῇ τὴν ἀνάγκην αὐτήν. Καὶ ἐγὼ καθυστέρησα τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου καὶ παρῆλθον καὶ αἱ γερουσιαστικαὶ ἐκλογαὶ χωρὶς νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἐγὼ τὸ εἶχον ἀποφασίσει.

§197Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οἱ θέλοντες νὰ ρίψωσι καὶ ἁπλοῦν βλέμμα εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, θὰ ἴδουν στὸ τέλος τὰ πορίσματα τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῆς διοικήσεως κ. Δασίου τὴν 15 Ἀπριλίου 1929 —πρὸ ἑνὸς ἔτους— τὸ νομοσχέδιον ἐπρόκειτο νὰ καταθέσῃ ὁ κ. ἐκ Κερκύρας πολιτευτής. Κατετέθη ὅμως τὴν 19 Δεκεμβρίου 1929, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδεμία εἶχε ληφθῇ οὐδὲ πόρρωθεν ἀπόφασις περὶ διορισμοῦ τοῦ κ. Γόντικα ὡς διοικητοῦ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης.

§198Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ νὰ μὴ τὸ εἴπητε, διότι θὰ σοῦ εἴπουν ὅτι σκεπτόμεθα νὰ τὸν κάμωμεν διοικητὴν τῆς Τραπέζης. Θὰ παρακαλέσω συνεπῶς τὴν Βουλὴν νὰ κυρώσῃ διὰ τῆς ψήφου της τὸ νομοσχέδιον τοῦτο διὰ τὴν σύστασιν τοῦ νομοῦ Ἠλείας, νὰ δώσῃ δὲ διὰ τὰ συναφῆ ζητήματα πίστωσιν χρόνου εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὅσα διὰ τοῦ προγράμματός της εἶπεν οὐδαμῶς θὰ θελήσῃ νὰ παραμείνουν γράμμα νεκρόν, ἀλλὰ θὰ τὰ καταστήσῃ πραγματικότητα ὅταν ἐπιστῇ ἡ εὔθετος στιγμή.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§200Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Οὐδεὶς ἔφερεν ἀντίρρησιν ὅπως ἡ ἐπαρχία Ἠλείας ἀποτελέσῃ νομόν. Αἱ ἀντιρρήσεις μερικῶν ἐκ τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν γενικωτέραν λῆψιν μέτρων, καθοριζομένων πρακτικώτερον τῶν ὁρίων τῶν νομῶν, δὲν ἀποσκοποῦν νὰ ματαιώσουν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας. Εἶναι βεβαίως ἀναμφισβήτητον, ὅτι εἰς πολλοὺς νομοὺς τὰ ὅρια δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς σημερινὰς ἀνάγκας. Δὲν ἀνταπεκρίνοντο καὶ εἰς τὰς παλαιωτέρας ἀνάγκας ἀλλὰ τότε αἱ λειτουργίαι τοῦ Κράτους ἦσαν περιωρισμέναι καὶ δὲν παρίστατο τόσον μεγάλη ἀνάγκη παρεμβάσεως Κρατικῆς εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν τῶν διαφόρων κοινοτήτων. Καὶ δι’ αὐτὸ εἶμαι καὶ ἐγὼ σύμφωνος εἰς τοῦτο, δηλαδὴ εἰς τὸ ὅτι ἡ λύσις ἡ γενικωτέρα τοῦ ζητήματος δὲν πρέπει νὰ ἐμποδίσῃ τὴν βαθμιαίαν ἱκανοποίησιν τῶν διοικητικῶν αὐτοῦ ἀναγκῶν, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀναμφισβήτητοι αὐταὶ αἱ χωρισταὶ ἀνάγκαι, ὁ δὲ νομὸς Ἠλείας παρουσιάζει τοιαύτας χωριστὰς ἀνάγκας. Ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν ἀκριβῶς εἰς τὸν ὁποῖον παρουσιάζονται αὐταὶ αἱ διοικητικαὶ ἀνάγκαι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας, παρουσιάζονται καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας Παγασῶν–Ἁλμυροῦ. Ἀπὸ οἰκονομικῆς δὲ ἀπόψεως ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς ἐπαρχίας Παγασῶν καὶ τῆς ἐπαρχίας Λαρίσσης εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα παρ’ ὅτι εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν ἐπαρχιῶν Ἀχαΐας καὶ Ἠλείας. Ὁ πληθυσμὸς ὅμως τῶν δύο αὐτῶν ἐπαρχιῶν ὑπολείπεται τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν πόλιν τοῦ Βόλου, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι εἶναι μεγαλείτερον βιομηχανικὸν κέντρον ἀπὸ ὅ,τι εἶναι αἱ Πάτραι. Ἡ ἀνάπτυξις καὶ ἡ ἐξέλιξις τοῦ Βόλου, παρουσιάζουν αὐτὸν ὡς μεγαλείτερον βιομηχανικὸν κέντρον, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ ἐργατικὰ καὶ ἄλλα ζητήματα, δι’ αὐτὸ δὲ καὶ ὁ νομάρχης διαμένει περισσότερον εἰς τὸν Βόλον. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον συμφωνῶ μὲ τὴν πληροφορίαν τῆς Κυβερνήσεως ὅτι θὰ φέρῃ τὸ ταχύτερον τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἐπειδὴ αἱ διοικητικαὶ ἀνάγκαι αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται εἶναι ἀναμφισβήτητοι, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τῶν κυρίων συναδέλφων ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπαρχίαν Παγασῶν.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν).

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15)22)10)1929 Ν. Δ. «περὶ ἀσφαλείας ἀγροτικῶν κτημάτων καὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Παπαναστασίου.

§204Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι θὰ ὑποβάλῃ προσεχῶς νομοσχέδιον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ τροποποιοῦνται αἱ διατάξεις τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου. Ὅπως θὰ ἐνθυμεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς, ἦτο παρὼν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ὁπότε ἐφέραμεν πολλὰς ἀντιρρήσεις ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον. Βεβαίως δὲν πρόκειται νὰ ἐπαναλάβω ὅσα ἀνέπτυξα κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, λυποῦμαι μόνον ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐγένετο νόμος, ἔστω καὶ προσωρινὸς καὶ δὲν εἶναι τώρα δυνατὴ ἡ τροποποίησις, ὅσον ἀφορᾷ σοβαρὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπιφυλάσσομαι νά ἐξετάσω πάλιν τὸ ζήτημα ὅταν θὰ ὑποβάλῃ τὰς τροποποιήσεις ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Παρακαλῶ τοὐλάχιστον τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ κάμῃ δεκτὰς τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἐν σημειώματι τοῦ παρέδωσα, ἀφορώσας τὴν ἐπαρχίαν μου Μαντινεία εἰδικῶς, αἱ ὁποῖαι δὲν θίγουν καθόλου τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν θὰ ἔχῃ καμμίαν ἀντίρρησιν.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἡρακλείδης.

§206Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐδήλωσεν ὅτι θὰ φέρῃ προσεχῶς τροποποιήσεις, δὲν θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι ἤμην διατεθειμένος νὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν. Ὀφείλω ὅμως νὰ δηλώσω, ὅτι ἐπειδὴ τὸ διάταγμα αὐτὸ ἐπέρασεν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐψηφίσθη, ἐπέρασε μία διάταξις διὰ τῆς ὁποίας εἰς τοὺς πόρους τοῦ γενικοῦ ταμείου ἀγροφυλακῆς περιλαμβάνονται ἔσοδα τὰ ὁποῖα προέρχονται ἀπὸ ἐπαρχίας αἱ ὁποῖαι δὲν πρόκειται νὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου. Πρόκειται περὶ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ ἡ ὁποία εἶναι εἰς τὸ ἄρθρον 60, πρόκειται δὲ διὰ τῶν πόρων αὐτῆς νὰ πληρωθοῦν ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑπηρετοῦν εἰς ἐπαρχίας αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι καπνοπαραγωγοί.

§207Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, θὰ ἐξετάσω· καὶ ἂν εἶναι τὸ πρᾶγμα ὅπως λέτε, θὰ διορθωθῇ. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἔτσι. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἴδω τὸ πρᾶγμα.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§209Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλῃ ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἔχει ἀκόμη καταρτισθῆ καὶ ὁ καιρὸς παρέρχεται, ἐνῷ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θὰ ἐφαρμόζεται. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ κατατεθεῖσα τροπολογία μου, ὥστε νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ἐφαρμογή του καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ εἰρηνοδικείου Ἀγρινίου.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης.

§211Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 110, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν διορισμὸν τῶν ἀγρονόμων, ὁρίζεται ὅτι δύναται νὰ γίνῃ ἐπαναδιορισμὸς τῶν διατελεσάντων ἀγρονόμων ἄνευ διαγωνισμοῦ ἐφ’ ὅσον ὁ εὐδοκίμως προϋπηρετήσας ὡς ἀγρονόμος ἔχει ἀπολυτήριον γυμνασίου καὶ διετέλεσεν ἢ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς μὲ ὑπερδιετῆ ὑπηρεσίαν μετώπου ἢ ἀξιωματικὸς τῆς χωροφυλακῆς. Φρονῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἀπαιτουμένη ὑπερδιετὴς ὑπηρεσία μετώπου εἶναι μεγάλη καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ ὅπως αὕτη περιορισθῇ εἰς ἓν μόνον ἔτος.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεολογίτης.

§213Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ἡρακλείδης ὁμιλῶν περὶ τοῦ ἄρθρου 60 ἀνέφερε τοὺς πόρους οἱ ὁποῖοι θέλουσι διατεθῆ δι’ εἰδικὰς περιφερείας. Τὸ ἄρθρον 60 παράγραφος 4 λέγει ὅτι «πόρος τοῦ γενικοῦ ταμείου ἀγροτικῆς ἀσφαλείας εἶναι τὸ ἀναλογοῦν ἐτησίως εἰς τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλειαν ποσὸν ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ κατὰ τὴν παράγραφον 5 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ἀπὸ 25 Μαΐου 1926 Ν. Δ. «περὶ τρόπου ἀποδόσεως ἐκ τοῦ ἐγγύου φόρου καπνοῦ τὸν εἰς τρίτα νομικὰ πρόσωπα καὶ ὑπηρεσίας ἀνηκόντων ποσοστῶν». Ἐκ τῶν ποσοστῶν αὐτῶν πρόκειται νὰ πληρωθῶσιν οἱ ὑπάλληλοι τῶν περιφερειῶν Πατρῶν καὶ Κερκύρας. Πρόκειται δηλαδὴ νὰ διαθέσωμεν τοὺς πόρους τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ τοὺς ὁποίους θὰ ἔχωμεν ἀπὸ ὡρισμένας περιφερείας διὰ τὴν ἀγροφυλακὴν ἄλλων περιφερειῶν αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν ἐκ τοῦ καπνοῦ πόρους. Εἶναι δὲ δικαιολογημένη ἡ ἀγανάκτησις τῶν περιφερειῶν αὐτῶν τῶν καπνοπαραγωγῶν, διότι εἶναι ἐντελῶς ἄδικον, τὰ περισσεύματα αὐτὰ ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ νὰ διατεθοῦν διὰ περιφερείας, ἄλλας ἐλπίζω δὲ ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ προσγινόμενον εἰς τὰς περιφερείας ταύτας ἄδικον καὶ δὲν θὰ ἀρνηθῇ νὰ ἐξεύρῃ ἄλλους πόρους διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ὑπαλλήλων τῶν περιφερειῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι δὲν φορολογοῦνται διὰ τὸν καπνόν.

§214Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας ἔχει ὑποστῆ τοιοῦτον κλυδωνισμὸν εἰς τὰς διαφόρους Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς, εἶναι δ’ ἀφ’ ἑτέρου τόσον ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη καὶ τόσον ἐπιτακτικὴ ἡ ἀξίωσις εἰς τὰς διαφόρους ἀγροτικὰς περιφερείας νὰ ἐφαρμοσθῇ, νὰ ἐφαρμοσθῇ τάχιστα, δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ κάμῃ ὑπομονὴν ὀλίγας ἡμέρας νὰ ψηφισθῇ αὐτὸ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα καὶ θὰ φέρωμεν ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν τροποποίησιν ἐπὶ διαφόρων σημείων. Μεταξὺ τῶν σημείων αὐτῶν, εἶναι καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καλαμῶν βουλευτής. Τὸ πρᾶγμα θὰ γίνῃ τάχιστα, δὲν πρόκειται νὰ περιμένωμεν ἐπὶ πολύ.

§215Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὄχι, κ. ὑπουργέ· νὰ ἀπαλειφθῇ.

§216Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἠμπορῶ νὰ δηλώσω ὅτι θὰ ἀπαλειφθῇ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἐν τούτοις ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω σήμερον νὰ εἴπω, εἶναι ὅτι ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι αὐτὸ εἶναι θεσμὸς ὁ ὁποῖος πρὸ παντὸς πρέπει νὰ τεθῇ ἀναλόγως πρὸς τὰς τοπικὰς συνθήκας. Ἐφόσον αἱ τοπικαὶ συνθῆκαι ὡρισμένων περιφερειῶν εἶναι ἄλλαι, ἡ γενικὴ γραμμὴ τοῦ νομοθετήματος δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ γίνῃ οὕτω.

§217ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ τὸ σύστημα νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας ποὺ ἐφηρμόσθη ἄλλοτε μετ’ ἐπιτυχίας.

§218Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δι’ αὐτὸ ἡ ἐφαρμογὴ θὰ γίνῃ εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι τὸ ἐζήτησαν, ὅπως εἶναι ἡ περιφέρεια Καλαμῶν. Ἐὰν δὲν θὰ ἐζήτουν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ θεσμὸς αὐτὸς δηλῶ ὅτι ἀποδέχομαι καὶ τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως τὴν ἀφορῶσαν τὴν ἐφαρμογὴν εἰς τὴν περιφέρειαν Μαντινείας καὶ τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε τὴν ἐφαρμογὴν εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Ἀγρινίου. Δηλαδὴ εἶμαι πρόθυμος, ἐάν τις τῶν συναδέλφων εἶχε νὰ προτείνῃ τι προσαρμοζόμενον καλλίτερον εἰς τὰ μέρη, νὰ συζητήσωμεν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ. Θὰ παρεκάλουν ἐν τούτοις νὰ ψηφισθῇ, διὰ νὰ χωρήσωμεν εἰς τὴν ἀπρόσκοπτον ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Ἄλλωστε αὐτὸ δὲν ἀφορᾶ παρὰ μόνον τὰς περιφερείας αἱ ὁποῖαι τὸν ἐζήτησαν. Ἐφ’ ὅσον περιφέρειαι τινὲς δὲν τὸν ἐζήτησαν, ὁ νόμος αὐτὸς δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ ἐκεῖ. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν νὰ γίνῃ δεκτὸς ἐπὶ τοῦ παρόντος.

§219Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Τὰ ἀποθέματα ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ, θὰ δοθῶσι εἰς ἄλλας περιφερείας κ. ὑπουργέ;

§220Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Μωσαϊκὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἡ ἀγροφυλακή· ἓν σύστημα πρέπει νὰ ὑπάρχῃ. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἓν σύστημα οὔτε οἰκονομία ἐξόδων δύναται νὰ γίνῃ οὔτε μέτρα δύνανται νὰ ληφθῶσιν. Καὶ πρέπει ὁ νόμος περὶ ἀγροφυλακῆς νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς ὅλον τὸ Κράτος καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸν νομόν. Δὲν εἶναι δὲ ἀκριβὲς ὅτι αἱ περιφέρειαι δὲν θέλουν ὅλαι τὴν ἐφαρμογήν του. Τοὐναντίον πρὸ ἡμερῶν συνῆλθον καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν γεωργῶν εἰς τὸ Ἀγρίνιον καὶ ὑπέβαλον ψήφισμα διὰ τοῦ ὁποίου ζητοῦν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος αὐτὸς εἰς ὅλον τὸν νομόν. Δὲν πρέπει δὲ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν διάταξιν ὅτι δύναται νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ἐφαρμογὴ δι’ αἰτήσεως τῶν κοινοτήτων, διότι οἱ πρόεδροι τῶν κοινοτήτων ἀμελοῦν καὶ ἀδιαφοροῦν. Τὸ ὀρθὸν εἶναι ἡ γνωμοδότησις νὰ γίνεται ἀπὸ τὸν νομάρχην, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ συμβουλεύεται τὰς κοινότητας. Πάντως ὅσον ἀφορᾶ τὸν νομὸν Αἰτωλωακαρνανίας παρακαλῶ νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς ὁλόκληρον τὸν νομὸν εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι σύμφωνον καὶ τὸ συνέδριον τῶν γεωργῶν.

§221Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δηλαδή, ὅτι δὲν θὰ πρόκειται νὰ ἐνεργήσωμεν καμμίαν εἴσπραξιν μέχρι τῆς ὑποβολῆς τῶν τροποποιήσεων αὐτῶν.

§222Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ εἰσπράξεως. Πρόκειται περὶ ἀποθεματικοῦ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὰ κυριώτερα κεφάλαια. (Δημιουργεῖται θόρυβος πρὸ τῶν ὑπουργικῶν ἑδωλίων).

§223Χ. ΛΑΔΑΣ. Αὐτὴ δὲν εἶναι συζήτησις, κ. Πρόεδρε.

§224Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα αὐτὸ παρὰ εἰς τὰς ἐπαρχίας αἱ ὁποῖαι θὰ τὸ ζητήσουν. Πολλαὶ ἐπαρχίαι δὲν τὸ θέλουν τὸ σύστημα αὐτό, διότι ἐδοκιμάσθη. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ἐπιτρέπῃ, ὄντος τοῦ ἄλλου νόμου. Ἐφ’ ὅσον δὲν κάμνει τίποτε τὸ ὑπουργεῖον πρὸς βελτίωσιν τοῦ ἄλλου νόμου μὲ τὸν ὁποῖον δύνανται νὰ θεραπευθοῦν αἱ ἀνάγκαι τῶν κοινοτήτων τῶν περιφερειῶν αἱ ὁποῖαι ἐπιζητοῦν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου αὐτοῦ, εἶναι σὰν νὰ ἀναγκάζωνται ν’ ἀποδεχθοῦν..... (δημιουργεῖται θόρυβος).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι συζήτησις αὐτὴ κ. βουλευταί. Παρακαλῶ νὰ ἡσυχάσετε. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καφαντάρης.

§226Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐπιβάλλεται ἡ λῆψις γενικοῦ κανόνος διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἡ ἐκ μέρους ἑνὸς βουλευτοῦ μιᾶς ἐπαρχίας αἴτησις τῆς εἰς αὐτὴν ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου δὲν ἔχει σημασίαν, διότι πιθανὸν ἄλλος βουλευτὴς τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας νὰ διαφωνῇ. Ἂς ἀπευθυνθῇ τὸ Κράτος εἰς τὰς περιφερείας νὰ κρίνουν περὶ τῆς χρησιμότητος τοῦ μέτρου. Ἂν ὑπάρχῃ ἀμφιβολία ὅτι δὲν θὰ δειχθῇ ἡ δέουσα φροντὶς ἐκ μέρους τῶν τοπικῶν συμβουλίων ὁρίζετε μίαν μικροτέραν πλειοψηφίαν διὰ νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ μέτρου καὶ εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκεντρωθοῦν τὰ ⅔ τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων διὰ τὴν ἐφαρμογήν. Ἐὰν νομίζετε ὅτι ἐξ ἀβελτηρίας δὲν θὰ προτείνουν τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ μέτρου καίτοι ἀποδεχόμενα ταύτην, ἐπιβάλλετε διὰ τοῦ νομοθετήματος τὴν πρόσκλησιν τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων νὰ ἀποδεχθοῦν ἢ νὰ ἀποκρούσουν τὸ νομοσχέδιον καὶ ἔτσι ἔχετε ἕνα γενικὸν κανόνα.

§227Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὸ κείμενον τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος ἔχουν περιληφθῆ ὡρισμέναι περιφέρειαι.

§228Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Διατὶ νὰ περιληφθοῦν;

§229Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ σᾶς εἴπω: διότι αἱ περιφέρειαι ὄχι μόνον διὰ τῶν ἀντιπροσώπων των, ἀλλὰ διὰ συνεταιρισμῶν, ἑνώσεων καὶ λοιπῶν τὸ εἶχαν ζητήσει καὶ κατελήξαμεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ εἶναι δυνητικὴ ἡ ἐφαρμογὴ ἂν τὸ ζητήσῃ ὁ τόπος. Αἱ διατάξεις αἵτινες εἰσάγονται τώρα, δὲν εἶναι διατάξεις δυνάμει τῶν ὁποίων ἐπεκτείνεται ἀμέσως ὁ νόμος· ἀλλ’ ἐξαρτᾶται πάλιν ἀπὸ τὴν κρίσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ ὁποῖον δὲν θὰ παραλείψῃ πάλιν νὰ λάβῃ τὴν γνώμην καὶ τῶν περιφερειῶν.

§230Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ δύο περιφερειῶν, δὲν θέλω νὰ ὑποτεθῇ ποσῶς ὅτι ἐγὼ ἀντιτίθεμαι. Πολλοῦ γε καὶ δή. Ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ τονωθῇ περισσότερον τὸ αἴσθημα τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως τὴν ὁποίαν πάντες ἐπιζητοῦμεν, τὴν ὁποίαν πάντες συνιστῶμεν, ἀλλὰ τὴν ὁποίαν πάντες, ὅταν πρόκειται νὰ ἐφαρμόσωμεν εὑρίσκομεν τρόπους νὰ τὴν παρακάμπτωμεν. Ἐγὼ θὰ ἔλεγον, ὡς συμφωνότερον, πρὸς τὰς ἀρχὰς αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀποδεκταὶ ἀπὸ ὅλον τὸν κόσμον νὰ τεθῇ εἷς γενικὸς κανὼν διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ μέτρου, χωρὶς εἰδικὸν χωρισμὸν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ ἐφ’ ὡρισμένης περιφερείας. Καὶ ἔτσι δὲν θὰ προήρχετο καμμία δυσκολία καὶ αἱ ἐπαρχίαι αἱ ὁποῖαι θὰ τὸ ζητήσουν διὰ ψηφισμάτων δὲν θὰ εἶχον παρὰ νὰ ὑποβάλουν ἕνα ἀκόμη ψήφισμα.

§231Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ μέτρον τῆς προσκλήσεως θὰ τεθῇ εἰς τὸ νομοθετικὸν διάταγμα;

§232Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Διατὶ ὄχι; Διατὶ νὰ μὴ τεθῇ;

§233Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν. Τὸ κύριον σημεῖον εἶναι ἄλλο. Νὰ ἀποφανθοῦν αἱ κοινότητες ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας ἂν δέχωνται. Ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι θὰ τὸ ἀποκρούσουν νὰ ἔχουν κάθε δικαίωμα καὶ εἰς τὸ μέλλον.

§234Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ὀρθὴ ἡ ἀρχὴ νὰ κληθοῦν τὰ συμβούλια νὰ ἀποφανθοῦν. Ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ.....

§235Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐπὶ τέλους, περὶ τίνος θὰ μεριμνήσῃ αὐτὴ ἡ αὐτοδιοίκησις;

§236Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Εἶμαι σύμφωνος νὰ κληθοῦν τὰ συμβούλια νὰ ἀποφασίσουν. Ἂν ὅμως δὲν ἀποφασίσουν νὰ θεωρηθῇ θετικὴ ἡ ἀπάντησις. Νὰ σᾶς φέρω ἕνα παράδειγμα νὰ ἴδετε. Ἐκάλεσα κοινοτικὰ συμβούλια νὰ ὑπερασπίσουν τὴν περιουσίαν των καὶ ὅμως δὲν ἀπήντησαν. Ἂν δὲν ἀπαντήσουν λοιπὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶναι σύμφωνοι. Ἡ ἀσφάλεια τοῦ Κράτους τῆς ὑπαίθρου χώρας εἶναι, κύριοι, ζήτημα αὐτοδιοικήσεως; Ἔχετε λάθος. Εἶναι προτοφανῆ αὐτὰ τὰ πράγματα νὰ νομίζετε ὅτι εἶναι μόνον ζήτημα αὐτοδιοικήσεως. Εἶναι ἡ βάσις πάσης ἀσφαλείας τοῦ Κράτους. Ἡ ἀγροτικὴ ἀσφάλεια εἶναι ζήτημα κρατικόν. Διότι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἔχετε ἀσφάλειαν εἰς τὸν τάδε νομὸν καὶ εἰς τὸν ἄλλον νὰ βράζῃ ἡ ἀναρχία. Ἔτσι εἶναι καὶ ὄχι ὅπως ἐπιμένει ὁ ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Εἶναι μία κρατικὴ βάσις τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐφαρμόσητε εἰς ὅλον τὸ Κράτος. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐρωτᾶτε τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον ἂν θέλῃ τὴν ἀσφάλειαν. Οὔτε ἠμπορεῖτε νὰ ἐπιτύχετε μὲ ἡμίμετρα ἐδῶ καὶ ἐκεῖ.

§237Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὅλαι αἱ περιπτώσεις διὰ τὰς ὁποίας γίνεται ἡ συζήτησις περιλαμβάνονται εἰς τὰ νομοσχέδια. Ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος νὰ ψηφισθῇ. Λέγω τοῦτο μόνον νὰ ἀρθῇ ἡ παρεξήγησις ἡ ὁποία ὑπάρχει ὅτι πρόκειται νὰ ἀποφασίζουν διὰ πλειοψηφίας τῶν ⅔ τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων. Αὐτὸ δὲν λέγει τὸ νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον λέγει τὰ ἑξῆς: Τὰ ⅔ τῶν διοικητικῶν συμβουλίων ἑκάστης περιφερείας.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλαλᾶς.

§239Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὅσοι ἐξ ἀρχῆς εἴχομεν τὴν ἰδέαν ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐκατηργήθη προηγουμένως, δηλ. ἐδοκιμάσθη, ἠναγκάσθημεν πρὸ τῆς ἐπιμονῆς ὡρισμένων συναδέλφων καὶ τοῦ τότε ὑπουργοῦ νὰ δεχθῶμεν ὅπως ψηφισθῇ μὲ τὴν προσθήκην ὅτι θὰ προσχωρήσουν αἱ περιφέρειαι ἐφ’ ὅσον ἤθελον νὰ προσχωρήσουν. Ἀλλ’ εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι ὅλαι αἱ περιφέρειαι πάσχουν ἀπὸ ἔλλειψιν ἀσφαλείας καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ βελτιώσῃ τὸν ἄλλον νόμον, τὸν ἁπλοῦν νόμον τῆς ἀγροφυλακῆς, διὰ νὰ ἠμποροῦν αἱ κοινότητες νὰ ἐκλέξουν μεταξὺ τῶν δύο. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν γίνεται αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, δι’ αὐτὸ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον θὰ συγκεντρώσῃ τρομερὰς ὑπηρεσίας εἰς βάρος τοῦ Κράτους, νὰ γίνῃ παραλλήλως ἐργασία καὶ διὰ τὸ ἄλλο νομοσχέδιον διὰ νὰ βελτιωθῇ καὶ νὰ δύνανται αἱ περιφέρειαι νὰ ἐκλέξουν. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω. Διότι διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰλικρινῶς ἡ διάταξις τοῦ νόμου τοῦ λέγοντος ὅτι αἱ περιφέρειαι αἱ ὁποῖαι θὰ ἐδήλουν ὅτι δὲν ἐπιθυμοῦν τὴν ἐφαρμογήν του εἶναι ἐλεύθεραι νὰ μὴ δεχθοῦν αὐτόν, νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν ἐπιτυγχάνεται διὰ τῆς δηλώσεως, ἀλλὰ πρέπει νὰ μὴ ἐξαναγκάζωνται διὰ τῆς ἀνυπαρξίας ἄλλου νόμου νὰ ἐκλέξουν αὐτόν. Πρέπει δὲ νὰ εἰξεύρετε ὅτι θὰ δημιουργηθῇ ἕνας νέος στρατὸς ἀπὸ 10.000 τοὐλάχιστον νέους ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι θὰ συνεκεντροῦντο εἰς τὴν ὕπαιθρον. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ κάμῃ μίαν σύντονον ἐργασίαν ὅπως ὁ ὑφιστάμενος νόμος τροποποιηθῇ, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δύναται νὰ διευκολύνῃ τὰς περιφερείας αἱ ὁποῖαι δὲν θέλουν νὰ προσχωρήσουν εἰς αὐτόν.

§240Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι, ἐγὼ λέγω ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπαιτοῦνται τὰ ⅔ τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος, ἔχει τὸ ἑξῆς ἐλάττωμα. Ὅτι ἡ ψῆφος μιᾶς μικρᾶς κοινότητος ἐξουδετερώνει τὴν ψῆφον τῆς μεγάλης κοινότητος, εἶναι δὲ δύσκολον νὰ συγκεντρωθοῦν τὰ ⅔. Θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία διαβάθμισις τῆς ψήφου διότι ἔτσι δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ ποτὲ ὁ νόμος εἰς τὰς περιφερείας ποὺ θέλουν. Μία κοινότης μὲ 50 σπίτια θὰ ἐξουδετερώνει μίαν κοινότητα μὲ 200 σπίτια. Νὰ γίνῃ λοιπὸν μία διαβάθμισις.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουδούρης.

§242Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὅταν συνεζητεῖτο ἐνώπιον τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, κ. βουλευταί, ἡ εἰσήγησις ἐκ μέρους μου ὡς εἰσηγητοῦ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ ὅτι αἱ δαπάναι διὰ τοὺς μισθοὺς τῶν ὀργάνων τῶν περιφερειακῶν δὲν ἔπρεπε νὰ καταβάλλωνται ἐκ μέρους τῶν κοινοτήτων ὡς προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον ἀλλ’ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἡ εἰσήγησίς μου, λέγω, αὐτὴ ἐγένετο ὁμοφώνως δεκτὴ ἐκ μέρους ὅλων τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, τρία τῶν μελῶν τῆς ὁποίας συνηντήθησαν μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ τὸν παρεκάλεσαν νὰ δηλώσῃ ἐὰν θὰ ἤθελεν κάμῃ δεκτὴν τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ συνεπῶς ἐὰν θὰ ἦτο διατεθειμένος νὰ ἀναγράψῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὴν σχετικὴν δαπάνην. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εὗρε τὰ ἐπιχειρήματα τῆς ἐπιτροπῆς ὀρθότατα, ἐδήλωσεν ὅμως ὅτι δὲν ἦτο εἰς θέσιν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην νὰ κάμῃ δεκτὴν τὴν πρότασιν αὐτὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ μισθοὶ τῶν περιφερειακῶν ὀργάνων, δηλαδὴ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ κ.λ.π., θὰ κατεβάλλετο ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ὄχι ἐκ τῶν κοινοτικῶν ταμείων, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ κατεβάλλοντο οἱ μισθοὶ τῶν ἀρχιφυλάκων καὶ τῶν φυλάκων. Σᾶς λέγω ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς ἦτο ὁμόφωνος ὅτι ἔπρεπε τὸ Κράτος νὰ καταβάλῃ τὰς δαπάνας τῶν ὀργάνων τούτων ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ διότι τὰ ὄργανα αὐτὰ δὲν ἐξυπηρετοῦν μόνον, ὡς ἀναφέρει ἡ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἐξυπηρετοῦν μόνον τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλειαν στενῶς ὡς τοιαύτην, οὕτως ὥστε αἱ ἐξ αὐτῆς δαπάναι νὰ καταβάλλωνται ἐκ μέρους τῶν ἀγροτῶν, ἀλλὰ τὰ ὄργανα αὐτὰ θὰ χρησιμοποιηθοῦν καὶ ὡς δικαστικὰ ὄργανα καὶ ὡς ὄργανα δημοσίας ἀσφαλείας καὶ ὡς ὄργανα εἰσπράξεως καὶ βεβαιώσεως τῶν φόρων. Διότι ἄλλως, διατὶ νὰ μὴ καταβάλληται ἐκ μέρους τῶν ταμείων αὐτῶν καὶ ὁ μισθὸς τοῦ Εἰρηνοδίκου καὶ ὁ μισθὸς τοῦ ἐνωμοτάρχου καὶ ὁ μισθὸς τοῦ διευθυντοῦ τοῦ σχολείου; Βέβαια δὲν εἶναι ὀρθὸν τὰς δαπάνας τῆς ἀγροφυλακῆς νὰ τὰς καταβάλλουν αἱ κοινότητες. Ἀλλὰ τὸ νὰ λέγετε εἰς τὰς κοινότητας ὅτι θὰ καταβάλουν καὶ τοὺς μισθοὺς τῶν ἀνωτέρων ὀργάνων καὶ τοῦ διευθυντοῦ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, νομίζω, κατὰ τὴν γνώμην μου ὅτι τοῦτο εἶναι ἀκατανόητον. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι μας ὁμιλοῦμεν περὶ προστασίας τῆς γεωργίας, δὲν εἶναι δυνατὸν προκειμένου περὶ ἑνὸς νομοθετικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον θ’ ἀποτελέσῃ τὸ α καὶ τὸ ω τῆς προστασίας τῆς γεωργίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θελήσωμεν νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὸν ἀτυχῆ αὐτὸν ἀγρότην νὰ καταβάλῃ καὶ τὸν μισθὸν τοῦ διευθυντοῦ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐκτὸς τούτου ὑπάρχει καὶ εἷς σοβαρώτατος λόγος, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει ὥστε ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους νὰ ὑποστῇ αὐτὴν τὴν μικρὰν δαπάνην, ἡ ὁποία δὲν ὑπερβαίνει τὰ 10.000.000. Ὁ νόμος αὐτὸς εἶχεν ἐφαρμοσθῆ καὶ ἄλλοτε προσέφερε δὲ λαμπρὰς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ἓν ἀπὸ τὰ σκιερά του σημεῖα ἦτο ὅτι οἱ κάτοικοι παρεπονοῦντο ὅτι καταβάλλουν τοὺς μεγάλους μισθοὺς τῶν ὀργάνων αὐτῶν καὶ ὁ νόμος ἐθεωρεῖτο πολυτελής. Ὡς γενικὸς εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπισκεφθῶ αὐτοπροσώπως τὰς ἐπαρχίας ὅπου θὰ ἐφηρμόζετο καὶ νὰ ἔλθω εἰς ἄμεσον ἐπαφὴν μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐζήτουν τὴν ἐφαρμογήν του. Ὅλοι μοῦ ἔλεγον ὅτι ὁ νόμος εἶναι πολυτελής, ἔχει μεγάλους μισθούς. Τοὺς ἀπήντησα: Αὐταὶ εἶναι αἱ θέσεις. Ποία εἶναι ἡ πολυτέλεια; Μήπως εἶναι πολυτέλεια νὰ ὑπάρχῃ ἐπόπτης; —Ὄχι—Μήπως φρονεῖτε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος ἄνευ ἀγρονόμων καὶ μήπως ὑποστηρίζετε ὅτι ὁ ἀγρονόμος πρέπει νὰ παίρνει ὀλιγώτερον μισθὸν ἀπ’ αὐτὰ ποὺ προβλέπει τὸ νομοσχέδιον; Ἐπείθοντο λοιπὸν καὶ αὐτοὶ ὅτι ὁ νόμος πᾶν ἄλλο παρὰ πολυτελής εἶναι. Ἡ κατασυκοφάντησις ἡ ἀσυνείδητος τοῦ νόμου προῆλθεν ἐκ τοῦ ὅτι οἱ ἀγρόται ἔφερον βαρέως νὰ πληρώνουν ἐκτὸς τῶν ἄλλων φόρων καὶ φόρον εἰδικὸν διὰ τὸν μισθὸν τοῦ ἀγρονόμου, τὸν μισθὸν τοῦ ἐπόπτου, τὸν μισθὸν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, τὸν μισθὸν τοῦ διευθυντοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἠξεύρω δὲ μήπως πληρώνουν καὶ ποσοστὸν τοῦ μισθοῦ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὄχι μόνον νὰ ἐκτιμήσῃ τὸ δίκαιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ περὶ τοῦ ὁποίου νομίζω εἶναι πεπεισμένη ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ἀλλὰ νὰ δώσῃ καὶ ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἰς τὴν σκοπιμότητα τοῦ μέτρου αὐτοῦ. Ἡ δαπάνη ἄλλως τε τῶν 10– 12.000.000 εἶναι τόσον ἀσήμαντος, ὥστε φαντάζομαι ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν θὰ φέρῃ καμμίαν ἀντίρρησιν.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§244ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς ὑπὸ τῆς Γερουσίας ψηφισθείσης προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 3398». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν κειμένων νόμων διατάξεων περὶ λιμενικῶν ταμείων». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καλαντζᾶκος.

§246Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ὁ Λιμενικὸς φόρος κατ’ ἐξαίρεσιν ὅλων τῶν ἄλλων φόρων δημοσίων καὶ δημοτικῶν φόρων δὲν εἰσπράττεται παρὰ τοῦ ἐνοικιαστοῦ, ἀλλὰ παρὰ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου, ὁ δὲ ἐνοικιαστὴς διατηρεῖ μόνον ἐποπτείαν ἐπὶ τοῦ φόρου. Ἐν περιπτώσει ἄρσεως ἢ μειώσεως τῆς φορολογίας κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐνοικιάσεως ἐκπίπτει μὲν ποσοστὸν τοῦ ἐνοικίου, ἀλλὰ δὲν καθορίζονται σαφῶς τὰ στοιχεῖα ἐφ’ ὧν στηρίζεται ἡ ἔκπτωσις. Πρὸς ἀποφυγὴν πεπλανημένων ἀποφάσεων ἀδίκων καὶ διὰ τὸν ἐνοικιαστὴν προτείνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: Νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 8 παραγρ. 4 τοῦ σχεδίου νόμου μετὰ τὰς λέξεις «τὰς λιμενικὰς εἰσπράξεις» αἱ λέξεις «τὸ ποσοστὸν ἐκπτώσεως τοῦ ἐνοικίου ἐν περιπτώσει μειώσεως τῆς φορολογίας δὲν δύναται νὰ εἶναι ἔλασσον τοῦ ποσοστοῦ καθ’ ὃ ἐμειώθη ἡ φορολογία ἐξακριβουμένου ἐκ τῶν διπλοτύπων εἰσπράξεων τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου τοῦ λιμενικοῦ ταμείου».

§247Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Εἶναι προφανὲς ὅτι ἡ ἔννοια τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Καλαντζάκου προκύπτει ἐκ τῆς ὅλης διατυπώσεως τοῦ νόμου μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κάμω δεκτὴν τὴν τροπολογίαν ὡς ἔχει, διότι ὑπάρχει καὶ ἄλλη περίπτωσις μειώσεως τοῦ ἐνοικίου ὄχι ἐκ τῆς μειώσεως τῆς φορολογίας, ἀλλὰ συνεπεία τῶν λόγων τοὺς ὁποίους ἀναφέρει ἡ παράγραφος 4 τοῦ ἄρθρου 8. Ὁπωσδήποτε ἡ δήλωσις αὕτη παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὡς ἑρμηνευτικὴ δήλωσις, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς μειώσεως τῆς φορολογίας εἶναι προφανὲς ὅτι ἡ μείωσις πρέπει νὰ εἶναι τοὐλάχιστον τόση, ὅση ἡ προελθοῦσα μείωσις τῆς φορολογίας.

§248Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ ἔχει ὁ κείμενος νόμος.

§249Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ναὶ τὸ ἔχει, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι πρέπει νὰ γραφῇ ὡς ἑρμηνεία εἰς τὰ πρακτικά, οὕτως ὥστε ἡ διοίκησις νὰ ἔχῃ τὴν ἐλευθερίαν νὰ κρίνῃ ἐκ τῶν πραγμάτων, διότι πολλάκις δὲν εἶναι ἡ ἀπόδειξις δυνατὴ ἐκ τῆς προσαγωγῆς τῶν διπλοτύπων ἀποδείξεων εἰσπράξεως τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. βουλευτής.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου 1927 Ν. Δ. περὶ ἐπεκτάσεως τῶν ἐξ ἀμοιβῆς τῶν ἐργασιῶν μηχανικῶν ἀρχιτεκτόνων κλπ. διαφορῶν μεταξὺ τούτων». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ζαβιτζιάνος.

§251Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Πρὸ πάσης συζητήσεως νομίζω ὅτι καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος θὰ δεχθῇ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ κατ’ οὐσίαν δὲν ἐπιδιώκεται τίποτε ἄλλο παρὰ ἡ μεταβολὴ ὅλων τῶν διατάξεων τῆς Δικονομίας ὑπὲρ μιᾶς τάξεως ἀνθρώπων. Καὶ μάλιστα νομίζω τοῦτο ἐπάναγκες κύριε ὑπουργέ. Ἀνεξαρτήτως δὲ τῆς βαθυτάτης ἐκτιμήσεως τὴν ὁποίαν τρέφω πρὸς ὑμᾶς, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἐὰν αὐτὸ τό νομοσχέδιον διέλθῃ διὰ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ὅπου καὶ ὑπάγεται ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ. Αἱ οἰκονομικαὶ συνέπειαι τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι τραγικαὶ καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἔλθω εἰς λεπτομερείας, διότι προέχει τὸ ἀπαράδεκτον. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι πολὺ ξένο ἀπὸ ὑμᾶς κύριε ὑπουργέ. Πλέον ἁρμόδιος ἀπὸ ὑμᾶς θὰ ἦτο ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας· καὶ διατί; Διότι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ὅπως εἶπον δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ μία σειρὰ μεταβολῆς τῶν δικονομικῶν διατάξεων ὑπὲρ μιᾶς τάξεως ἐπαγγελματιῶν, τὰ δὲ συμφέροντα τῶν ἐπαγγελματικῶν τάξεων ἀνήκουν εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅπου ὑπάγεται ἡ διεύθυνσις ἐργασίας. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, κ. ὑπουργὲ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένετε διότι ἄλλως θὰ ἔλθω εἰς τὰς λεπτομερείας.

§252Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἂς ἀναβληθῇ.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Σοφούλης καὶ Καραπαναγιώτης ἀποσύρουν τὸ νομοσχέδιον «περὶ κατασκευῆς δαπάναις τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν στρατιωτικὴν βάσιν προοριζομένου τμήματος τοῦ λιμένος Ἡρακλείου «Ἁγίου Γεωργίου». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 25 11) 1929 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Ἀφεντούλης.

§255Γ. ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Κατὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, διατυπώνων γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ὁποίας ἐξετέλουν ἐντολήν, διετύπωσα ἐπιφυλάξεις ὡς πρὸς τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 5 τῆς σχετικῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Ἤθελα, λοιπόν, νὰ γνωρίζω: Θὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει αἱ ὑποδείξεις τῆς ἐπιτροπῆς, ἢ θὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει; Κατὰ τὴν γνώμην μου εἶναι ἀδύνατον δι’ ἁπλῆς ἑρμηνείας ἑνὸς ἄρθρου τοῦ καταστατικοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος νὰ τροποποιηθῇ ζήτημα τόσον οὐσιῶδες.

§256Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ποῖον;

§257Γ. ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Τὸ τῆς ἀπαλλαγῆς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἐκ τῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν τελῶν καὶ λοιπῶν.

§258Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅταν τὸ καταστατικὸν ὁμιλεῖ περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ κάθε φόρον, νομίζω ὅτι ἐκεῖ ποὺ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ, εἶναι τὰ ταχυδρομικὰ καὶ τηλεγραφικὰ τέλη· τὸ ζήτημα συνεζητήθη καὶ προχθές. Δὲν ξέρω ἐὰν ἡ ἑρμηνεία τὴν ὁποίαν δίδετε εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ καταστατικοῦ εἶναι ἄλλη καὶ δίδει δικαιώματα εἰς τὸ Κράτος, ἀλλὰ ἡ νέα διάταξις τοῦ ἄρθρου καὶ δὲν ἀποτελεῖ ἀντιπαροχήν. Ἐσφαλμένη εἶναι ἡ ἀντίληψις ὅτι ἡ Τράπεζα ἡ Ἐκδοτικὴ εἶναι Τράπεζα ἰδιωτική, διότι ἡ Τράπεζα ἡ Ἐκδοτικὴ εἶναι τὸ κρατικώτερον τῶν ἱδρυμάτων καὶ δὲν δύναται νὰ ἐξομοιωθῇ μὲ καμμίαν ἄλλην Τράπεζαν, ἀδιάφορον ἂν κατὰ τοὺς κανόνας τῆς ἐπιστήμης ἀποτελῇ ἰδιαίτερον νομικὸν πρόσωπον δημοσίου δικαίου. Ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος δὲν δύναται νὰ ἐξομοιωθῇ μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, διότι ἡ Τράπεζα ἡ Ἐθνικὴ εἶναι Τράπεζα Ἐμπορικὴ καὶ δὲν ἔχει ἀπέναντι τοῦ Κράτους τὰς ὑποχρεώσεις ποὺ ἔχει ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, ἥτις ἐκτὸς τῶν ἄλλων ἔχει ἀναλάβει καὶ τὴν ταμειακὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Δημοσίου καὶ προκειμένου περὶ τελῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν δὲν τῆς κάμνομεν καμμίαν δωρεάν. Μάλιστα τὸ ὑπάρχον ἄρθρον εἶχεν εὐρυτέραν ἀτέλειαν, καὶ συνεπῶς παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ ἡ διάταξις ὡς ἔχει.

§259Γ. ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ κ. ὑπουργέ, διετύπωσα ἁπλῆν ἐντολὴν τῆς ἐπιτροπῆς.

§260Α. ΠΡΕΚΑΣ. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα ἐτέθη, δι’ αὐτὸ ὡς Πρόεδρος τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ διασαφηνίσω τὰς γνώμας τῆς ἐπιτροπῆς, διότι τὸ ζήτημα δὲν ἔχει σημασίαν μόνον εἰς τὴν ἀναφερθεῖσαν περίπτωσιν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ. Τὸ ζήτημα τῆς ἀπαλλαγῆς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ παντὸς τελωνειακοῦ δασμοῦ, διότι τὸ ἄρθρον τὸ σχετικὸν τοῦ καταστατικοῦ τῆς Τραπέζης ὁμιλεῖ καὶ λέγει ὅτι ἀπαλλάσσεται ἡ Τράπεζα παντὸς φόρου ἐπὶ πραγμάτων εἰσαγομένων ὑπὲρ τῆς Τραπέζης....

§261Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Διασαφηνίζονται αὐτὰ τὰ πράγματα κατὰ τὸ Γαλλικὸν κείμενον.

§262Α. ΠΡΕΚΑΣ. Ὁμιλῶ διὰ τὸ Ἑλληνικὸν κείμενον καὶ ἐρωτῶ: Τὰ αὐτοκίνητα συγκεκριμένως, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ φέρῃ ἡ Τράπεζα διὰ τοὺς ὑπαλλήλους της ἀπαλλάσσονται τοῦ δασμοῦ;

§263Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν τὰ φέρουν οἱ ὑπάλληλοι θὰ πληρώσουν· ἐὰν εἶναι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν της βεβαίως δὲν θὰ πληρώσῃ.

§264Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐφόσον ἡ διάταξις εἶναι σαφής, ποία ἡ ἀνάγκη τῆς ἑρμηνευτικῆς αὐτῆς διατάξεως;

§265Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ νὰ λείψουν αἱ ἀμφισβητήσεις αἱ ὑπηρεσιακαὶ καὶ διὰ νὰ διασαφηνισθῇ τὸ πρᾶγμα.

§266Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἐγεννήθη οὐδὲν ζήτημα. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸν φόρον καθαρᾶς προσόδου ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀπαλάσσονται οἱ κάτοχοι τῶν μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα νὰ ἀπαλλαγοῦν οἱ τοιοῦτοι κάτοχοι τοῦ Φ.Κ.Π. Διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ δι’ αὐτοὺς μία εἰδικὴ διάταξις «Ἐφ’ ὅσον εἶναι κάτοχοι μετοχῶν τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης δὲν ὑποχρεοῦνται ὡς πρὸς τὸν δασμὸν»· καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις ἐκείνη ποὺ ἐννοεῖ φόρους καὶ τέλη. Οἱ δασμοὶ δὲν ὑπάγονται. Διότι νὰ σᾶς εἴπω, κύριε ὑπουργέ. Λέτε: τὶ θὰ φέρῃ; Δὲν θὰ φέρῃ οἰκονομικὰ ὑλικά. Αὐτὰ ἀποκλείονται. Μπορεῖ ὅμως νὰ φέρῃ ἔπιπλα, ὑφάσματα.

§267Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν μπορεῖ νὰ δοθῇ αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία. Σημειώσατε ὅτι μπορεῖ νὰ φέρῃ μὲν ὑφάσματα διὰ τοὺς ὑπαλλήλους, δὲν μπορεῖ ὅμως νὰ φέρῃ πρὸς μεταπώλησιν· ὡς ἐπίσης ἔπιπλα θὰ φέρῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ τὴν λειτουργίαν της, ὅπως εἶναι τὰ ἔπιπλα, τὰ χρηματοκιβώτια κλπ.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηλίας.

§269Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐστήριξεν τὸ κυριώτατον ἐπιχείρημα τῆς ἀπαλλαγῆς τῆς Τραπέζης ἀπὸ τῶν τελῶν, τῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν, εἰς τὸ καταστατικὸν καὶ εἶπεν, ὅτι ὡς τοιαῦτα τέλη πρέπει νὰ θεωροῦνται τὰ ταχυδρομικὰ καὶ τηλεγραφικά. Δὲν εἶναι ἀνάγκη τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἐφόσον τὰ ¾ τῶν κερδῶν τῆς Τραπέζης πᾶνε ὑπὲρ τοῦ κράτους. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐγὼ βεβαίως δὲν λέγω ὄχι. Ἀλλὰ διὰ τὸν ἄλλον λόγον τὸν ὁποῖον προέβαλεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω ἕνα νόμον ὑφιστάμενον, ὁ ὁποῖος λέγει ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς: «Οὐδὲν ὑπουργεῖον ἀπαλλάσσεται τῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν τελῶν. Πάντα τὰ ὑπουργεῖα καὶ πᾶσαι αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι ἀναγράφουν εἰς τὸν προϋπολογισμόν των ποσὸν ἀνάλογον, τὸ ὁποῖον ὀφείλουσιν νὰ καταβάλωσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. «Αὐτὸ σημαίνει ὅτι.

§270Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὰ περὶ τούτου ὑπάρχει σχετικὴ διάταξις.

§271Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ἐπάνω εἰς αὐτὴν τὴν διάταξιν μποροῦσε νὰ στηριχθῇ καὶ ἡ μὴ ἀπαλλαγὴ τῆς Τραπέζης, ἐφ’ ὅσον οὐδεμία ὑπηρεσία κρατικὴ ἀπαλάσσεται ἀπὸ τὰ τέλη κατὰ τὸν νόμον τὸν ὑφιστάμενον.

§272Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἑκατὸ νόμοι καὶ ἂν ὑπάρχουν, ὑπάρχει μία σύμβασις ἡ ὁποία ἀπαλλάσσει τὴν Τράπεζαν. Ἡ Τράπεζα θὰ ἀπαλλαγῇ, διότι ἡ σύμβασις εἶναι ἀνωτέρα τοῦ νόμου.

§273Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἤθελα νὰ σᾶς ζητήσω μίαν πληροφορίαν, διὰ νὰ εἴδωμεν καὶ τὴν ἔννοιαν αὐτῆς τῆς ἑρμηνείας. Πόθεν αἱ γενόμεναι ἀμφισβητήσεις διὰ τὰς ὁποίας προέβητε εἰς τὴν ἑρμηνείαν αὐτήν; Ποίαν ἔννοιαν δίδετε εἰς τὴν ἑρμηνείαν; Ἐπεκτείνονται τὰ δικαιώματα τῆς Τραπέζης, ἢ περιορίζονται;

§274Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἰδοὺ ποία ἀμφισβήτησις ἐγεννήθη: Πρῶτον ἡ Τράπεζα ἠξίωσε νὰ μὴ πληρώνῃ τὰ ταχυδρομικὰ καὶ τηλεγραφικὰ τέλη, ὄχι μόνον διὰ τὸ κατάστημα τὸ κεντρικὸν ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ ὑποκαταστήματα. Τοῦτο δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ τὸ δεχθῶ. Ἡ Τράπεζα ἠξίωσεν κατὰ τὸ καταστατικόν της τὸ ὁποῖον λέγει ἐν ἄρθρῳ 73 ὅτι ἡ Τράπεζα ἀπαλάσσεται παντὸς τέλους καὶ φόρου, στηριζομένη δὲ εἰς αὐτὴν τὴν διάταξιν τὴν γενικὴν καὶ ἐπικαλουμένη τὴν ἀντίστοιχον διάταξιν τοῦ κειμένου τοῦ Γαλλικοῦ, λέγει ὅτι ἔχει ἀπαλλαγῆ παντὸς τέλους καὶ διὰ τὰ ὑποκαταστήματά της. Τώρα ὅμως ποὺ πρόκειται τὰ ὑποκαταστήματα νὰ γίνουν, ἐγὼ σᾶς ἐρωτῶ: Θὰ κάνωμεν δωρεὰν εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ θὰ πληρώνωμεν ἡμεῖς τὰ τηλεγραφικὰ καὶ ταχυδρομικὰ τέλη, ἀπαλάσσοντες τὴν Τράπεζαν δι’ ὅλα τὰ ὑποκαταστήματα τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν εἰς ὅλας τὰς πόλεις τῆς Ἑλλάδος;

§275Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἤθελον νὰ γνωρίζω τοῦτο διὰ νὰ σᾶς δικαιολογήσω. Εἶναι λοιπὸν δικαιολογία αὐτή, ὅταν ἡ παραχώρησις γίνεται ὑπὲρ τῆς Τραπέζης;

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν: δέχεται τὴν ψήφησιν τοῦ νομοσχεδίου;

§277ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξασφαλίσεως ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας εἰς ἀγόνους γραμμάς» ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς συγκοινωνίας.

§279Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔχω μίαν τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 2 κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ συμβούλιον καθορίζει τὴν χωρητικότητα τῶν ἀτμοπλοίων ἀναλόγως τῆς ἐκτάσεως τῆς γραμμῆς, τῆς τοπογραφικῆς αὑτῆς θέσεως, τῶν διαφόρων συνθηκῶν καὶ τῶν συνήθων μεταφορικῶν ἀναγκῶν. Ἀξιότιμος συνάδελφος εἶχε ζητήσει νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα ἐμφαίνοντα τὴν χωρητικότητα τῶν πλοίων, τὰ ὁποῖα ἀναλαμβάνουν τὴν συγκοινωνίαν τῶν ἀγόνων γραμμῶν, ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ὅτι διὰ γραμμάς, 9 ἡ χωρητικότης τῶν πλοίων εἶναι ἄνω τῶν 150 τόννων, μόνον διὰ δύο γραμμὰς εἶναι ἄνω τῶν 100 τόννων, διὰ 3 δὲ γραμμὰς ἄνω τῶν 200 τόννων, εἰς τρόπον ὥστε ὁ φόβος τὸν ὁποῖον ἐξέφρασεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὅτι τὰ πλοῖα τὰ ὁποῖα θὰ ἀνέλαβον τὴν συγκοινωνίαν εἶναι μικρᾶς χωρητικότητος δὲν δικαιολογεῖται ἐκ τῶν πραγμάτων. Ἄλλως, λαμβάνεται πρόνοια ἐκ τῆς διατάξεως ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸ ἄρθρον 2, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ συμβούλιον λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὰς γεωγραφικὰς συνθήκας, τὰς μεταφορικὰς ἀνάγκας κλπ. καὶ ἀναλόγως κανονίζει τὴν χωρητικότητα.

§280Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Διὰ τὰς ἀγόνους γραμμὰς τῶν Κυκλάδων πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ χρησιμοποιοῦνται πλοῖα πολὺ μεγαλειτέρας χωρητικότητος διότι ἄλλως τὸ δῶρον καθίσταται ἄδωρον καὶ οὐδεὶς τῶν κατοίκων τῶν νήσων αὐτῶν θὰ ταξειδεύσῃ.

§281Ι. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Τὸ κατώτερον ὅριον πρέπει νὰ εἶναι 200 τόννοι. Θὰ σᾶς ἀναφέρω τὸ ἑξῆς: 2 ἀτμόπλοια τῆς Συριανῆς ἀτμοπλοΐας 150 τόννων κατόπιν ἐπεμβάσεων πολιτικῶν ἐξηκολούθουν ἐπὶ πολλὰ ἔτη νὰ ἐκτελῶσι τὴν συγκοινωνίαν τῆς ἀγόνου γραμμῆς καὶ οἱ κατοικοῦντες τὰς νήσους αὐτὰς ὄχι μόνον τὰς ἀπομεμακρυσμένας διαρκῶς διαμαρτύρονται. Νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ αὐτὴ κατάστασις καὶ σήμερον· πρέπει νὰ τεθῇ ὅριον τουλάχιστον 200 τόννων.

§282Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι καθεστὼς τὸ ὁποῖον ἰσχύει ἀπὸ τοῦ 1894 καὶ θέλομεν νὰ τὸ μεταβάλωμεν. Ἐν τῇ πράξει οὐδέποτε ἐδημιουργήθη ὁ φόβος τὸν ὁποῖον φοβοῦνται οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι. Ἐπίσης ἐγένετο δεκτὴ ἡ σύστασις τῆς Ἐπιτροπῆς ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐξωτερικὰς γραμμὰς καὶ ἐγένετο ἡ προσθήκη ὅτι λαμβάνει μέρος καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν ἐμπορικῶν πλοίων. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Λεωνίδα θὰ εἶχον νὰ ἀναφέρω ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συζήτησιν ὑπῆρξαν μέλη τοῦ Κοινοβουλίου τὰ ὁποῖα ἐζήτησαν νὰ ἐλαττώσωμεν τὸ κατώτερον ὅριον τῆς χωρητικότητος εἰς 50 τόννους.

§283Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἂν γίνῃ σύμβασις διὰ πλοῖα 150 τόννων, δὲν θὰ πάῃ κανεὶς εἰς τὴν Νάξον πλέον. Τώρα πάει ἡ Σέριφος, ἡ ὁποία εἶναι 350 τόννων.

§284Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ καταθέτω τὴν τροπολογίαν, μὲ τὴν δήλωσιν ὅτι λαμβάνονται ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις διὰ τῆς συνθέσεως τοῦ συμβουλίου.

§285Π. ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ πρώτην φορὰν ἐκτελοῦνται γραμμαὶ ἄγονοι μὲ χωρητικότητα τόσον μικράν, διότι ἂν αἱ δημοπρασίαι γίνουν ἐπὶ τῇ βάσει καθαρᾶς χωρητικότητος 150 τόννων, εἶναι πλέον ἢ βέβαιον ὅτι τὰ ἀτμόπλοια τῆς παλαιᾶς ἑταιρείας τὰ ὁποῖα ἐξετέλουν τὰς ἀγόνους γραμμὰς δὲν ἦσαν χωρητικότητος κατωτέρας τῶν 200 τόννων. Ἡ γραμμὴ Πειραιῶς Ἀλεξανδρουπόλεως γίνεται δι’ ἀτμοπλοίων ἄνω τῶν 200 τόννων ἀκριβῶς ὁμοία εἶναι καὶ ἡ γραμμὴ τῆς ἐπαρχίας Σκοπέλου, ἐφ’ ὅσον τὰ ἀτμόπλοια διήρχοντο διὰ τοῦ Καφηρέως. Ὡς πρὸς τὸν λιγνίτην ζητῶ τὴν διαγραφὴν τῆς διατάξεως διότι θὰ χρησιμεύσῃ ὡς μία γέφυρα καταχρήσεων καὶ τίποτε ἄλλο. Τὰ ἀτμόπλοια αὐτὰ δὲν ἐκτελοῦν μόνον ἀγόνους γραμμάς. Ἐκτελοῦν μίαν ἄγονον γραμμὴν 2–3 ἡμέρας καὶ ἔπειτα κάμνουν ἄλλας συγκοινωνίας. Δὲν τὰ συμφέρει λοιπὸν νὰ μεταχειρίζωνται λιγνίτην, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τὴν ἀπόδοσιν ποὺ πρέπει νὰ ἔχῃ.

§286Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ ἐτέθη κατ’ ἀπαίτησιν τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Κυβερνητικὴν ἀπαίτησιν σύμφωνα, πρὸς τὴν λιγνιτικὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζει ἡ Κυβέρνησις. Πρέπει νὰ τὸ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ καταναλίσκεται ὁ ἑλληνικὸς λιγνίτης καὶ δι’ αὐτὸ παρέχεται ἡ προτίμησις. Ἂν δύναται νὰ καύσῃ λιγνίτην θὰ τὸν καύσῃ.

§287Π. ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ βάλῃ 10 τόννους λιγνίτην εἰς μίαν γαιανθρακαποθήκην διὰ νὰ παίρνῃ τὸ 20%.

§288Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θέλετε νὰ ληφθοῦν ἐγγυήσεις; Κάμετε σχετικὴν διατύπωσιν, ἀλλὰ μὴ περιμένετε νὰ δεχθῶ νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὐτή.

§289Π. ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν σύνθεσιν τοῦ συμβουλίου, διὰ πρώτην φορὰν παρουσιάζεται συμβούλιον ἐλέγχον καὶ ἐλεγχόμενον. Τὸ συμβούλιον τὸ γνωμοδοτοῦν διὰ τὴν καταλληλότητα τῶν σκαφῶν ἀποτελεῖται ἀπὸ τοὺς τμηματάρχας τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ἐν ᾧ φυσικὸν εἶναι ἁρμοδία ὑπηρεσία εἶναι ἡ ὑπηρεσία τῆς ἐπιθεωρήσεως τῶν ἐμπορικῶν ἀτμοπλοίων, ἡ ὁποία ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἐπιστήμονας.

§290Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μετέχει ἡ ὑπηρεσία αὐτή.

§291Π. ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν μετέχει.

§292Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Σᾶς εἶπον ὅτι προσετέθη ἡ διάταξις «ὅτι μετέχει καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν ἐμπορικῶν πλοίων». Δὲν τὸ ἐπροσέξατε. Ἀνέκαθεν δὲ διὰ συγκοινωνιακὴν πολιτικὴν πρωτοβουλίαν εἶχε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας καὶ ὅλη ἡ νομοθετικὴ παράδοσις αὐτὸ λέγει.

§293Π. ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἀποκλείεται νὰ κάμετε νομοθεσίαν ὀρθοτέραν τῆς ὑπαρχούσης. Ἄν δὲ προσέξετε, θὰ ἴδετε ὅτι εἶναι ἐλέγχον καὶ ἐλεγχόμενον τὸ συμβούλιον τὸ ὁποῖον ἀποφαίνεται καὶ τὸ ὁποῖον ἀπαρτίζεται ἀπὸ ὅλους τοὺς τμηματάρχας τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, εἶναι ὁ διευθυντὴς τῶν Τ.Τ.Τ., ὁ διευθυντὴς τῆς ταχυδρομικῆς ἐκμεταλλεύσεως, ὁ τμηματάρχης τῶν ταχυδρομικῶν συγκοινωνιῶν, ὁ πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Πειραιῶς καὶ ὁ προϊστάμενος τοῦ γραφείου τῶν συμβάσεων. Αὐτοὶ ἀπέκτησαν εἰδικὰς γνώσεις καὶ θέλουν νὰ ἀντικαταστήσουν ὅλους τοὺς εἰδικοὺς ἀξιωματικοὺς περὶ τῆς καταλληλότητος τῶν σκαφῶν. Ἄν ὑπολείπονται καὶ τίποτε ἄλλοι τμηματάρχαι τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ἂς μποῦν καὶ αὐτοὶ διὰ νὰ πνίξουν ἀσφαλέστερα τὸν κόσμον. Ἡ ἐπιθεώρησις τῶν σκαφῶν ἀνήκει εἰς ἰδιαίτερον συμβούλιον τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ μετέχουν ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ καὶ μηχανικοί, ὥστε νὰ ἔχετε τὰς ἀπαιτουμένας ἐγγυήσεις.

§294ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρηστομᾶνος.

§295Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις τὰς γενομένας ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, καὶ ὅσοι ἔχομεν ταξειδεύσει τὸ γνωρίζομεν, ὅτι ὑποφέρει ὁ κόσμος ὅταν μεταβαίνει εἰς τὰς καλουμένας ἀγόνους γραμμὰς μὲ τὰ ἄθλια πλοῖα, τοὺς «σκυλοπνίχτες» τοὺς ὁποίους χρησιμοποιοῦν διὰ τὴν συγκοινωνίαν ἐκείνην οἱ ἐφοπλισταὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν συμβάσεις μὲ τὸ Κράτος· 100 τόννων ἢ καὶ 150 τόννων πλοῖον εἶναι ἐλάχιστον διὰ νὰ ἀναχθῇ εἰς τὸ Πέλαγος τῶν Παξῶν ἢ εἰς τὸν Καφηρέα. Ἤκουσα κἄποιον κ. συνάδελφον νὰ λέγῃ, ὅτι θὰ δυσκολευθοῦν αἱ μεταφοραὶ τῶν ἰχθύων ἂν δὲν γίνουν συμβάσεις τῶν ἀγόνων γραμμῶν. Ἂς μὴ ἀνησυχῇ ὁ κ. συνάδελφος· θὰ γίνουν πάντως αἱ συμβάσεις. Οἱ ἐφοπλισταὶ θὰ εὕρουν τὸ συμφέρον των. Ἀλλὰ προτιμῶ νὰ παρακωλυθῇ ἡ μετακομιδὴ τῶν ἰχθύων εἰς τὰς Ἀθήνας ἢ εἰς τὸν Πειραιᾶ παρὰ νὰ μεταβληθοῦν οἱ ἐπιβάται εἰς ἰχθῦς. Ἐγὼ ἔχω ταξειδεύσει μὲ αὐτὰ πλοῖα, καὶ ἑκάστοτε ὡρκιζόμην νὰ μὴ ξαναταξειδεύσω μὲ τοιαῦτα πλοῖα. Θὰ ἐπροτίμουν τὸ ἀεροπλάνον μᾶλλον, παρὰ τοιαῦτα πλοῖα. Ὁ καθορισμὸς τῶν χώρων τῶν πλοίων ἔχει γίνει ἀπὸ τὸν καιρὸν ὅπου ἡ ἐμπορικὴ ναυτιλία μας δὲν εἶχεν ἀρκετὰ πλοῖα, σήμερον ὅμως ἔχει τόσα ὥστε πολλὰ εἶναι δεμένα, ἀλλὰ εἰς τοὺς ἐφοπλιστὰς συμφέρει νὰ χρησιμοποιήσουν τὰ μικρότερα πλοῖα διὰ τὰς ἀγόνους γραμμὰς διότι ἔχουν μεγαλείτερον τότε κέρδος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ λιγνίτου καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι ἡ διάταξις αὕτη ἐτέθη συμφώνως πρὸς τὴν γενικὴν πολιτείαν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός, ἀλλ’ ἡ γενικὴ πολιτικὴ δέον νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐκεῖ ὅπου πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ, καὶ ὄχι ὅπου δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐφαρμοσθῇ, ἐνῷ τοὐναντίον ὑπάρχει καὶ κίνδυνος ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῆς· διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καταστρατήγησις τῆς διατάξεως, ὅπως πολὺ ὀρθῶς ἀνέπτυξεν ὁ κ. συνάδελφος, διότι ἕκαστον πλοῖον δύναται νὰ ἔχῃ εἰς τὴν ἀποθήκην αὐτοῦ ποσότητά τινα λιγνίτου, νὰ καίῃ οὐχ’ ἧττον, διότι συμφέρει, ἄνθρακα καὶ νὰ λαμβάνῃ τὰ 2% ἐπὶ πλέον τοῦ ὅλου μισθώματος· Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἐπικίνδυνον μέτρον, διότι ὁ λιγνίτης καταστρέφει τοὺς λέβητας ἂν αἱ σχάραι αὐτῶν δὲν εἶναι εἰδικῶς κατασκευασμέναι ἵνα καίουν λιγνίτην. Συνεπῶς δὲν συμφέρει εἰς τοὺς ἐφοπλιστὰς ἡ χρησιμοποίησις λιγνίτου, εἶναι δὲ πολὺ δύσκολον εἰς αὐτὰ τὰ ἐλεεινὰ σκάφη ποὺ θὰ κάμουν τὴν συγκοινωνίαν τῶν ἀγόνων γραμμῶν νὰ μεταβάλουν τοὺς λέβητάς των οὕτως ὥστε νὰ καύσῃ τὸν λιγνίτην. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ζήτημα τῆς συστάσεως τοῦ συμβουλίου, ἐκεῖ φρονῶ ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι ἄνω ποταμῶν, διότι καταρτίζεται ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τῶν Τ.Τ.Τ., ὁ ὁποῖος εἶναι γνωστὸν ὅτι δύναται νὰ γνωρίζῃ πολὺ καλὰ τὰ σύρματα τῶν τηλεφώνων καὶ τοὺς φακέλλους τῆς ἀλληλογραφίας, ἀλλὰ δὲν γνωρίζει τίποτε περὶ τῆς ἱκανότητος τῶν πλοίων διὰ νὰ διαπλέωσι τὰς θαλάσσας. Δεύτερον μέλος τυγχάνει ὁ διευθυντὴς τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ· καὶ τρίτον ἀνώτερος ἀξιωματικὸς τοῦ ναυτικοῦ. Μετὰ ταῦτα ἔρχονται τρία ἄλλα μέλη τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν εἰδικότητα διὰ νὰ κρίνουν τὴν ἱκανότητα τῶν πλοίων. Αὐτοὶ δὲ οἱ οἱ ὁποῖοι θὰ ἐγκρίνουν τὰς συμβάσεις γίνονται κατόπιν, διὰ δευτέρου ἐδαφίου τοῦ ἰδίου ἄρθρου, καὶ οἱ ναυπηγοὶ οἱ γνωμοδοτοῦντες περὶ τῆς ἱκανότητος τῶν τεθέντων εἰς τὰς γραμμὰς πλοίων. Τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι τὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπεται. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐξωτερικὰς γραμμὰς δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε. Εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀνάγεται εἰς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐπ’ αὐτῶν δύναται νὰ ἀποφανθῇ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Νομίζω ὅμως, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπόφασιν περὶ τῶν ἐγκριθησομένων γραμμῶν θὰ ἔπρεπε νὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὴν συνομολόγησιν τῶν συμβάσεων καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὁ ὁποῖος διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου σχεδὸν ἀποκλείεται προκειμένου περὶ τῆς καταρτίσεως τῆς συμβάσεως.

§296Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ αʹ παράγραφος τοῦ ἄρθρου 1 ὁρίζει ὅτι εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπόκειται ἡ συνομολόγησις συμβάσεων· καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἀποτελεῖ μέλος τῆς Κυβερνήσεως.

§297Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀποτελεῖ μέλος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅμως ἀναφέρεται εἰς τὴν σχετικὴν παράγραφον, ἐνῷ ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας οὐδαμοῦ ἀναφέρεται. Ἀκούσατε δὲ τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον νομίζω, ὅτι αὐτὸς ἀπεκλείσθη. Κατὰ τὸ 1925 –26 ἡ ἀνάληψις τῆς ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας εἰς ἀγόνους γραμμὰς κατεκυρώθη ἀντὶ 2.000.000 δραχμῶν· τὸ 1926–27 ἀντὶ 8.000.000· καὶ τὸ 1927–28 ἀντὶ 5.100.000. Τὸ 1929, ὅτε διετέλουν ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ἔγιναν ἐπανειλημμένοι διαγωνισμοί, τρεῖς φορὰς ἐπανελήφθη ἡ δημοπρασία. Τὴν πρώτην φορὰν ὑπερέβαινεν ἡ αἰτουμένη δι’ αὐτοὺς ἀποζημίωσις τὰ 8.000.000, τὴν δευτέραν φορὰν ἐμειώθη εἰς 7.000.000. Τότε μὲ ἐπίεζον νὰ δεχθῶ τὴν προσφορὰν ἐκείνην ἐκ τοῦ φόβου ὅτι ὑπῆρχε κίνδυνος νὰ γίνῃ τρὰστ τῶν ἐφοπλιστῶν καὶ νὰ μὴ μείνωμεν οὔτε εἰς τὰ 7.000.000, ἀλλὰ νὰ πληρώσωμεν πολλὰ περισσότερα. Ἐγὼ ἐπέμεινα, καὶ ἐγένετο καὶ τρίτος διαγωνισμός, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐδέχθημεν προσφορὰν ἀποζημιώσεως 6.000.000. Θὰ εἴπετε ἴσως ὅτι μὲ τὴν ἔκπτωσιν αὐτὴν τῆς ἀποζημιώσεως οἱ ἐφοπλισταὶ ζημιοῦνται, ἀλλ’ οἱ ἐφοπλισταὶ καὶ ἡλικίαν καὶ νοῦν ἔχουν καὶ ἂς προσέχουν νὰ μὴ ζημιωθοῦν. Ὥστε ἐν πάσῃ περιπτώσει προσπαθήσατε νὰ γίνῃ ἀλλαγὴ τῆς συνθέσεως τοῦ συμβουλίου νὰ προστεθῇ δὲ εἰς αὐτὸ εἷς μηχανικὸς καὶ εἷς ναυπηγὸς τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ. Ὁ κ. Θεοφανόπουλος εἶναι βεβαίως ἄριστος ὑπάλληλος, ἀλλὰ τὶ γνωρίζει ἀπὸ ναυπηγικήν;

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ρεδιάδης.

§299Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ὅσον σπουδαῖον φαίνεται, κύριοι βουλευταὶ τὸ ἀντικείμενον περὶ τοῦ ὁποίου προνοεῖ ὁ νόμος, τόσον ἀναξία τῆς σοβαρότητος τοῦ ἀντικειμένου εἶναι ἡ πρόνοια ἡ ὁποία λαμβάνεται δι’ αὐτοῦ. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει, ὡς εἶναι γνωστὸν τὸ πλεῖστον τῶν μεγάλων πόλεών της παρὰ τὰς ἀκτάς, ὁλόκληρος ὁ πλοῦτος της κυκλοφορεῖ διὰ τῶν ἀκτῶν, καὶ διὰ τῶν θαλασσίων συγκοινωνιῶν της διενεργεῖται τὸ πλεῖστον τῆς ἐμπορικῆς της κινήσεως. Καὶ ὅμως, ἐνῷ διὰ τὰς χερσαίας συγκοινωνίας ἔχει ληφθῆ σύντονος πρόνοια, σιδηρόδρομοι δὲ καὶ δρόμοι κατασκευάζονται συνεχῶς, τοῦθ’ ὅπερ ἀποτελεῖ ἀξιέπαινον ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τούτοις διὰ τὰς θαλασσίας συγκοινωνίας διὰ τῶν ὁποίων διενεργεῖται τὸ πλεῖστον τοῦ ἐμπορίου τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων ἡ λαμβανομένη πρόνοια διὰ τὰς θαλασσίας συγκοινωνίας εἶναι πράγματι ἀναξία λόγου, δὲν εἶναι πρόνοια. Ὅταν κατὰ τὰ κρατοῦντα σήμερον πᾶς ὅστις εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ταξειδεύῃ εἰς τὰς νήσους συχνά, κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ ἐπιβῇ εἰς πλοῖον ἑκατὸν μόνον τόννων ἀκόμη καὶ ἐν καιρῷ χειμῶνος, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι θὰ περάσῃ ἡμέρας τοῦ βίου του σκληρωτάτας καὶ θὰ εἶναι ἠναγκασμένος νὰ διατρέχῃ περισσοτέρους κινδύνους ἀπὸ ὅ,τι διατρέχουν οἱ ναυτικοὶ κατὰ μέσον ὅρον. Ὅσοι βουλευταὶ κατοικοῦν εἰς τὰς Ἀθήνας δὲν ἀντιλαμβάνονται τοῦτο.

§300Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δύο συνάδελφοί σας ἐκ Κυθήρων ἀνέπτυξαν ἀναφορὰν τῆς νήσου Ἀνάφης καὶ ἐξαιτοῦνται νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος.

§301Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Εἶναι ἀκατανόητος ἡ ἐπιμονὴ τὴν ὁποίαν δεικνύει ὁ κύριος ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τοῦτο, ὅτι τὰ μικρὰ ταῦτα πλοῖα εἶναι ἱκανὰ νὰ ταξειδεύσουν εἰς τὰς ἀνοικτὰς καὶ τρικυμιώδεις θαλάσσας τοῦ Αἰγαίου καὶ μάλιστα εἰς χειμῶνα. Ἀλλὰ κάθε ἄνθρωπος ὅστις πρόκειται νὰ ταξειδεύσῃ διὰ τῶν πλοίων τούτων, σᾶς βεβαιῶ ὅτι πρέπει νὰ κάμῃ τὴν διαθήκην του προηγουμένως.

§302Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θέλετε νὰ αὐξήσωμεν εἰς 150 τόννους; Εἰς τὸ ἄρθρον 2 ἔχω ἀκριβῶς κάμει προσθήκην ὅτι τὸ συμβούλιον μεριμνᾷ.... (ἀναγινώσκει).

§303Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Διὰ τὰς γραμμὰς τὰς ὡρισμένας ἐντὸς τοῦ Κορινθιακοῦ ἢ τοῦ Εὐβοϊκοῦ δὲν ἐνδιαφέρει τόσον τὸ ζήτημα, ἀλλὰ νὰ μεταβῆτε εἰς τὴν Σέριφον......

§304Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Σᾶς ἐδιάβασα τὴν διακήρυξιν, ἥτις εἶναι ἀκριβὲς ἀντίγραφον τῶν ἄλλων. Εἰς δύο μόνον γραμμὰς εἶναι 100 τόννων, εἰς ὅλας τὰς ἄλλας γραμμὰς εἶναι ἀνώτερα τῶν διακοσίων τόννων.

§305Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Τὶ συνάγεται ἐξ αὐτοῦ; Συνάγεται ἐξ αὐτοῦ ὅτι εἶναι ἐπαρκὴς ἡ μέριμνα αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ἐν τούτοις κάμει τόσους καὶ τόσους δρόμους καὶ σιδηροδρόμους; εἶναι ἐπαρκὴς ἡ μέριμνα αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰς θαλασσίας συγκοινωνίας; Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχομεν τροπολογίας καὶ διὰ τὴν σύνθεσιν τοῦ συμβουλίου καὶ διὰ τοὺς τόννους.

§306Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἀνεπτύχθη μία ἀντίρρησις λίαν εὔλογος ἐκ μέρους τοῦ κ. Βερδέλη, ὅτι ἴσως ἔπρεπε νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι ὡς διετύπωσεν ὁ κ. Σακκαλῆς εἰς τὴν ἐπιτροπήν, εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει συστήσει ἐπιτροπήν, μελετῶσαν τὰ ζητήματα τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας, ἡ ὁποία θὰ καταλήξῃ εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα ταχέως, βάσει τῶν ὁποίων θὰ ληφθοῦν μέτρα γενικώτερα ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ περιλαμβάνεται καὶ αὐτό. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχει προσωρινὴν ἰσχύν, διότι ἔχει λήξει ἡ ἰσχὺς τῶν προσωρινῶν νόμων δυνάμει τῶν ὁποίων ἐγένετο ἡ μίσθωσις αὐτῶν τῶν γραμμῶν. Ἐγένετο ἡ δημοπρασία πρὶν ἢ ἐγὼ ἀναλάβω τὸ ὑπουργεῖον, καὶ ἐγένοντο καὶ αἱ μισθώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ καταστοῦν ἐπιτέλους ἄκυροι ἂν δὲν ψηφίσωμεν τὸν νόμον αὐτόν, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ παρατείνωμεν τὴν ἰσχὺν προϋφισταμένων νόμων. Ἂν σᾶς ἀναγνώσω τοὺς νόμους οἱ ὁποῖοι ἰσχύουν ἀπὸ τὸ 1894, θὰ ἴδητε ὅτι λέγουν μόνον ἀορίστως καὶ γενικῶς, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ συνάπτῃ συμβάσεις. Τοῦτο λέγει καὶ τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον. Τὸ εἶχε καταθέσει ὁ κ. Γονατᾶς ὡς ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἄνευ τῆς προσυπογραφῆς τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν. Ἐγὼ ἐζήτησα νὰ περιλαμβάνεται ἡ συγκατάθεσις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ δὲ σύνθεσις τῶν συμβουλίων δύναται νὰ τροποποιηθῇ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ὑποβάλητε μίαν τροπολογίαν, δι’ ἧς νὰ καθορίζητε τὴν σύστασιν τοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον βέβαια γνωμοδοτεῖ ὄχι δεσμευτικῶς διὰ τὸν ὑπουργόν. Δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ ὡς ὀρθὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Χρηστομᾶνος, ὅτι πρέπει νὰ ἀποκλεισθῇ ὁ κ. Θεοφανόπουλος, ὁ ἁρμόδιος τμηματάρχης, ὅστις ἐπὶ τριακονταετίαν χειρίζεται αὐτὰς τὰς ὑποθέσεις.

§307Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἁπλούστατα πρέπει νὰ συμμετέχουν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἕνας ναυπηγὸς καὶ ἕνας μηχανικός.

§308Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Σᾶς εἶπον τώρα κατ’ ἀρχὴν τί πρέπει νὰ γίνῃ. Ἐπειδὴ εἶναι ὡς λέγετε τὸ νομοσχέδιον ἐπεῖγον καὶ πρόκειται νὰ λάβητε μέτρα ἀκόμη, ὡς εἴπατε προηγουμένως, διὰ τῆς ἐπιτροπῆς τὴν ὁποίαν ἀναφέρετε, παρακαλῶ νὰ γραφῇ τοῦτο εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.....

§309Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὑπέμνησα ἐγὼ ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει συστήσει καὶ εἰδικὴν ἐπιτροπήν.

§310Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Αὐτὰ εἶναι ἄσχετα· πρόκειται περὶ τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας.

§311Ν. ΑΒΡΑΑΜ (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἄσχετα εἶπον καὶ ἐγώ.

§312Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Πρόκειται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ τῆς ἐπιβατικῆς ναυτιλίας καὶ τῶν γραμμῶν τῶν ἐξωτερικῶν καὶ τὸ μόνον μέτρον τὸ ὁποῖον ἔλαβε διὰ τὴν τελευταίαν τὸ Κράτος εἶναι τὸ τοῦ ἄρθρου 3. Ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον εἶναι νὰ τεθῇ ἡ βάσις μιᾶς ναυτιλιακῆς ἐπιβατικῆς πολιτικῆς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτυγχάνεται δι’ αὐτοῦ.

§313Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ παρακαλέσω νὰ διατυπωθοῦν αἱ τροπολογίαι καὶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ περαιτέρω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου συζήτησις.

§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά). Ὑπάρχει τις ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν; (οὐδεὶς ἀπαντᾷ)

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως τὰ πρακτικὰ κυροῦνται. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Πέμπτην καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 9 μ. μ.)