1930.01.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 21η

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

ΠΕΜΠΤΗ 16 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1930

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τά θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τά πρακτικά τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς διωρθώθησαν ὑπὸ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργοῦ).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τά ἑξῆς: Ὁ Πρόεδρος τῆς κοινότητος Μπούνας καὶ ὁ Ἐμποροεπαγγελματικὸς σύλλογος παρακαλοῦν ὅπως ὑποστηριχθῇ ἡ χάραξις τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Ὄλιζα Γοριστὰ μέσω ἀγορᾶς Κονίτσης. — Ὁ Πρόεδρος τοῦ γεωργικοῦ ἐπιμελητηρίου Χαλκιδικῆς παρακαλεῖ ὅπως καταβληθῇ πᾶσα προσπάθεια πρὸς ἀποσόβησιν τῆς ἀπαγορεύσεως εἰσαγωγῆς εἰς τὴν Γαλλίαν Ἑλληνικῶν οἴνων. — Τὸ ἐπαγγελματικὸν καὶ Βιοτεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Θεσσαλονίκης δι’ ἀναφορᾶς του ὑποδεικνύει τροποποιήσεις τινὰς ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης ἐκθέσεως ὑπὸ τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου κ. Σβώλου. — Ὁ Πρόεδρος τῆς κοινότητος Ζωγράφου ὑποβάλλει ἀπόφασιν τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου, διὰ τῆς ὁποίας ὑποδεικνύει τὴν λῆψιν μέτρων τινων σχετικῶν μὲ τὴν καταπάτησιν περιουσίας αὐτῆς ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. — Ἐπιτροπὴ συλλαλητηρίου Κρεσταίνων ὑποβάλλει ψήφισμα λαοῦ περὶ μὴ ὑπαγωγῆς εἰς τὸν συσταθησόμενον νόμον Ἠλείας τῆς κοινότητός των. — Ὁ Γεωργικὸς πιστωτικὸς συνεταιρισμὸς Κύμης ὑποβάλλει ἀντίγραφον πρακτικοῦ διὰ τοῦ ὁποίου προτείνει μέτρα τινὰ σχετικὰ μὲ τὴν καλλιέργειαν τῆς ἐλαίας καὶ παρακαλεῖ τὴν ἀποδοχὴν αὐτῶν. — Τὸ σωματεῖον βιομηχάνων οἰνοπνευματοποιῶν Βοιωτίας–Εὐβοίας παρακαλεῖ ὅπως παραμείνῃ ὁ ἤδη ὑφιστάμενος νόμος περὶ ἀμβύκων καὶ παρασχεθοῦν τὰ αὐτὰ εὐεργετήματα τὰ παρασαχθέντα εἰς τοὺς λοιποὺς οἰνοπαραγωγούς. — Ἐπιτροπὴ κατοίκων Ἀρτοτίνης παρακαλεῖ ὅπως ἡ κατασκευαζομένη ἐθνικὴ ὁδὸς διέλθῃ καὶ ἐκ τῆς Μονῆς Προδρόμου ὅπου ἔμενεν ὡς μοναχὸς ὁ Ἀθανάσιος Διάκος. — Ἐργάται κομιστικῆς ὑπηρεσίας ἐλευθέρας ζώνης Θεσσαλονίκης ὑποβάλλουν διαμαρτυρίαν διὰ τὴν συνεχιζομένην ἐκμετάλλευσιν εἰσαγωγῆς σίτου παρὰ τῶν γνωστῶν ἀλευρομηχάνων. — Πρόεδροι σωματείων καπνοπαραγωγῶν διαφόρων πόλεων διαμαρτύρονται διὰ τὴν ζητουμουμένην ὑπὸ τῶν καπνοβιομηχάνων μονοπώλησιν τοῦ καπνοῦ, διότι τοῦτο θὰ καταστρέψῃ τὰ συμφέροντα τῶν καπνοπαραγωγῶν. — Ὁ Δικηγορικὸς σύλλογος Γρεβενῶν παρακαλεῖ τὴν ἄμεσον συμπλήρωσιν τῆς ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν χηρευούσης θέσεως τοῦ γραμματέως τοῦ Πρωτοδικείου Γρεβενῶν. — Ἕνωσις ἀπολυθέντων δημοτικῶν ὑπαλλήλων δήμου Παγασῶν ὑποβάλλει ὑπόμνημα μετὰ σχετικῶν τροπολογιῶν καὶ προσθηκῶν ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος ἐν τῇ Βουλῇ σχεδίου νόμου περὶ καταστάσεως τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων. — Τὸ Γεωργικὸν Ἐπιμελητήριον Τρικκάλων ὑποβάλλει ὑπόμνημα δι’ οὗ ὑποδεικνύονται διάφορα μέτρα ὧν παρακαλεῖ τὴν ἀποδοχήν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Γρηγοράκης καταθέτει ἀναφορὰν σανδαλοποιῶν καὶ ὑποδηματοποιῶν Γυθείου αἰτούτων τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου ἐξαγωγῆς διά τοὺς λιμένας τοῦ Λακωνικοῦ κόλπου τῶν ἐξαγομένων ὑποδημάτων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Καλογερᾶς καταθέτει αἴτησιν τῶν ἐφέδρων τῶν διορισθέντων εἰς τοὺς δήμους δυνάμει τοῦ νόμου 4180 καὶ μὴ προσληφθέντων μέχρι τοῦδε. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς καταθέτει αἴτησιν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Ἀσβεστίου συνοικισμοῦ κοινότητος Γιαννιστοῦ, παρακαλούντων ὅπως καθορισθοῦν τά ὅρια τῆς κοινότητός των πρὸς ἀποφυγὴν πληρωμῆς τριπλῶν φόρων. —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ροδόπουλος καταθέτει αἴτησιν Θ. Χαλάτση, κηπουροῦ Τυρνάβου, διαμαρτυρομένου διότι κατά τὴν ἀρξαμένην διανομὴν τῶν κτημάτων τά ὁποῖα ἐκαλλιέργουν ἀποβάλλεται ἐκ τοῦ κλήρου του μετατιθέμενος ἀλλαχοῦ. —Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Μαντᾶς καταθέτει ὑπόμνημα τῆς ἑνώσεως Γυμναστῶν διαμαρτυρομένων διά τὸν ἀποκλεισμὸν τῶν γυμναστῶν ἐκ τοῦ διαγωνισμοῦ πρὸς ἀποστολὴν εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, περιορισθέντος τοῦ ἀριθμοῦ τῶν διαγωνισθησομένων εἰς 4, ὅσοι καὶ οἱ ἀποσταλησόμενοι. —Ὁ κ. Κ. Γόντικας (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑπέβαλεν ἀπὸ τῆς 28 Δεκεμβρίου 1929 σχέδιον νόμου «περὶ ἀνανεώσεως τῆς ἐγγραφῆς ὑπὸ τῶν μήπως ἀνανεωσάντων ταύτην φοιτητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ καὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κατὰ τὸ Πανεπιστημιακὸν ἔτος 2928 ἕως 1929 κ.λ.π.». —Ἡ Γερουσία ἀποστέλλει τά παρ’ αὐτῆς τὸ πρῶτον ψηφισθέντα κάτωθι σχέδια νόμων. 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12)15 Ἰουνίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἑρμηνείας τοῦ νόμου 2387 περὶ προστασίας τῆς πνευματικῆς ἰδιοκτησίας. 2) Περὶ ἱδρύσεως ταμείου προνοίας παρὰ τῷ δικηγορικῷ συλλόγῳ Θεσσαλονίκης. 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου–3 Ὀκτωβρίου 1924 Ν. Δ. περὶ ἑρμηνείας τῆς παραγράφου 7 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 3107 περὶ ἀποδοχῶν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, καὶ 4) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8)10 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων. Ὡσαύτως ἡ Γερουσία ἀποστέλλει τὴν παρ’ αὐτῆς ψηφισθεῖσαν πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 3399» ὡς καὶ τὸ παρ’ αὐτῆς τροποποιηθὲν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΤΙΕʹ περὶ καταμετρήσεως τῶν ἐμπορικῶν πλοίων καὶ τοῦ ἀπὸ 26 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΤΙΕʹ». Ὁ κ. Θ. Σοφούλης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) Περὶ ἑρμηνείας τοῦ μόνου ἄρθρου τοῦ νόμου 4207 περὶ μονιμοποιήσεως ἀξιωματικῶν κλπ. καὶ 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28)8)25 Ν. Δ. περὶ σειρᾶς ἀρχαιότητος τῶν ἀξιωματικῶν καὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τούτου. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑπέβαλεν ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1929 σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15)22 Ὀκτωβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἀσφαλείας ἀγροτικῶν κτημάτων καὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας». Ὁ κ. Β. Καραπαναγιώτης. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑπέβαλεν ἀπὸ τῆς 9 Ἰανουαρίου 1930 σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν μελέτην καὶ ἐκτέλεσιν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν Θεσσαλίᾳ, Ἠπείρῳ καὶ Κρήτῃ». Ἡ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου περὶ ἱδρύσεως ταμείου αὐτασφαλίσεως βουλευτῶν καὶ γερουσιαστῶν εἰδικὴ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλει τὴν ἔκθεσίν της. Ὁ κ. Δ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Μαρτίου 1929 Ν. Δ. περὶ κύρους συμβολαιογραφικῶν τινων πράξεων, καὶ 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Μαρτίου 1929 Ν. Δ. περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. τῆς 22 Νοεμβρίου 1923 περὶ ἀμέσου ἐκδικάσεως πλημμελημάτων τινων καὶ ἐπὶ ἄλλων πλημμελημάτων, ἰδίᾳ ἐργατικῶν διαφορῶν». Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλει σχέδιον νόμου «περὶ διαθέσεως τῶν πλεονασμάτων τῶν χρήσεων 1927 ἕως 28 καὶ ἐφ’ ἑξῆς». Ὁ κ. Δ. Μπότσαρης (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) Περὶ ἱδρύσεως ταμείου προνοίας ἐργατῶν θαλάσσης, καὶ 2) Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῶν ἄρθρων 18, 19 καὶ 63 τοῦ 4411 νόμου περὶ συγκροτήσεως, προελεύσεως, προαγωγῆς, στασιμότητος κλπ. τῶν στελεχῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». Ἀνακοινῶ ὡσαύτως, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου γνωρίζει πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας διὰ διατάγματος ἀπὸ 24 Δεκεμβρίου εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ ὑπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὑπουργὸν Ὑγιεινῆς κ. Ε. Βενιζέλον, διὰ διατάγματος ἀπὸ 25 Δεκεμβρίου ὑφυπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας τὸν κ. Α. Ζάνναν διὰ διατάγματος δὲ ἀπὸ 31 Δεκεμβρίου 1929 ἀπεδέχθη τὴν παραίτησιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Π. Ἀργυροπούλου καὶ διώρισε προσωρινὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὸν κ. Γ. Μαρῆν, διὰ ταυτοχρόνου διατάγματος ἀπεδέχθη τὴν παραίτησιν τοῦ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς ὑφυπουργοῦ κ. Α. Παππᾶ, διὰ διατάγματος ἀπὸ 2 Ἰανουαρίου ἀπεδέχθη τὴν ὑποβληθεῖσαν παραίτησιν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας κ. Κ. Γόντικα καὶ διώρισε ἀντ’ αὐτοῦ τὸν κ. Γ. Παπανδρέου, καὶ διὰ ταυτοχρόνου διατάγματος διώρισεν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν κ. Γ. Σίδερην. Ὁ κ. Θ. Σοφούλης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) Περὶ διαλύσεως καὶ ἀναλύσεως ὑφισταμένων στρατιωτικῶν μονάδων, καὶ 2) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3738 περὶ συστάσεως ἐπιθεωρήσεων σωμάτων στρατοῦ. Ὁ κ. Κ. Γόντικας ὑποβάλλει τὴν ἀπὸ τοῦ ἀξιώματος τοῦ βουλευτοῦ τῆς Ἠλείας παραίτησίν του. Ὁ κ. Θ. Σοφούλης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ τοῦ τρόπου καταρτίσεως πινάκων προβιβασμῶν ἐνωμοταρχῶν διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ κατὰ τὰς ἐνεργηθείσας τὴν 17 Ὀκτωβρίου 1929 ἐξετάσεις». Ὁ κ. Β. Καραπαναγιώτης (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 2825 περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου Σελινοῦντος». Οἱ κ. κ. Δ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἀπὸ 26 Νοεμβρίου 1929 Διατάγματος «περὶ κανονισμοῦ ἰατροδικαστικῆς ἀμοιβῆς ἀπὸ τῆς 5 Ἀπριλίου 1929». Οἱ κ. κ. Β. Καραπαναγιώτης (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 2 Ὀκτωβρίου 1929 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 25 Σεπτεμβρίου 1924 περὶ ἀποδοχῶν δημοσίων ὑπαλλήλων». Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ὁ κ. Κονδύλης ἔχει τὸν λόγον.

§3Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νά παράσχω ἐξηγήσεις τινάς εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νά κάμω δηλώσεις περὶ τῆς περαιτέρω στάσεως τοῦ Ἐθνικοῦ Δημοκρατικοῦ κόμματος. Ἐπειδὴ ὅμως πιθανὸν αἱ δηλώσεις μου νά προκαλέσουν εὐρυτέραν πολιτικὴν συζήτησιν ἀπουσιάζει δὲ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπιφυλάσσομαι νά ζητήσω τὸν λόγον ἅμα τῇ ἐπιστροφῇ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ κάμω τάς δηλώσεις μου ταύτας.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§5Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδια Νόμου ἀφορῶντα 1) τὴν κύρωσιν συμβάσεως «περὶ ὁριστικοῦ διακανονισμοῦ συνδιαλλαγῆς καὶ διαιτησίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου», 2) «περὶ κυρώσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τσεχοσλοβακίας ὑπογραφέντος ἐν Πράγᾳ συμφώνου φιλίας, συνδιαλλαγῆς καὶ δικαστιστοῦ διακανονισμοῦ» καὶ 3) «περὶ κυρώσεως συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αὐστρίας ἀφορώσης τὴν πληρωμὴν τῶν ἀπαιτήσεων τῶν ὑπηκόων Ἑλλήνων ἐν σχέσει πρὸς τὰς ζημίας τῆς περιόδου τῆς οὐδετερότητος τῆς Ἑλλάδος». Καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν ὅπως τὰ ἐπεξεργασθῇ. Σᾶς εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀπὸ πολλοῦ ἔχει ἀναγνωρισθῆ ἡ ἀρχὴ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποζημιωθῶσιν οἱ παθόντες ὑπήκοοι. Ἱδρύθησαν δὲ μικτὰ διαιτητικὰ δικαστήρια τὰ ὁποῖα λειτουργοῦν ἀπὸ ἐτῶν. Ἐπίσης σᾶς εἶναι γνωστὴ οἱ οἰκονομικὴ καχεξία ὑπὸ τῆς ὁποίας κατατρύχεται ἡ Δημοκρατία τῆς Αὐστρίας, καὶ ἐκ τῆς ὁποίας ἔλαβεν αὕτη ἀναστολὴν πληρωμῶν, οὕτως ὥστε ἦτο ἀδύνατον νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ ἐπιτεύξεως πληρωμῆς ποσοῦ τινος ἐκ τοῦ χρεωστουμένου ὑπὸ τῆς Δημοκρατίας τῆς Αὐστρίας, καθ’ ἣν ὥραν αὐτὴ ὄχι μόνον ἦτο ἀνίκανος νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὰς δαπάνας τῆς συντηρήσεώς της, ὄχι μόνον εἶχε χορηγηθῆ εἰς αὐτὴν χρεωστάσιον, ἀλλὰ συγχρόνως ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν καὶ ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τῶν ἄλλων Κρατῶν ἐδέησε νὰ ἐξευρεθῇ δάνειον δι’ αὐτὴν διὰ νὰ μὴ παραλύσῃ τελείως ἡ ἐσωτερική της Διοίκησις. Κατὰ τοὺς τελευταίους τούτους χρόνους προσεπαθήσαμεν νὰ ἐπιτύχωμεν καὶ ἐκ μέρους τῆς Αὐστρίας μίαν κατ’ ἀποκοπὴν ἀποζημίωσιν καὶ μετὰ πολυμόχθους συζητήσεις ἐπετεύχθη ἡ καταβολὴ τοῦ ποσοῦ 8½ ἑκατομμυρίων φράγκων χρυσῶν ποσὸν τὸ ὁποῖον, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς ἐξοντώσεως τῆς ἀγρίως γενομένης εἰς τὰς ἀξιώσεις τὰς ὑποβαλλομένας πρὸς ἐκδίκασιν δὲν φαίνεται νὰ εἶναι μὴ ἱκανοποιητικόν. Ἀλλὰ κατά τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἔλαβα χθές, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀνάγκη ἀπόλυτος ἡ ἐπικύρωσις τῆς συμφωνίας ταύτης νὰ ἐπέλθῃ τὸ ταχύτερον διότι ἔν τινι μέτρῳ ἐπηρεάζεται ἐξ αὐτῆς ἡ ὅλη διευθέτησις τῶν ἐκκρεμῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὴν Χάγην. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ συμβάσεως ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει, νὰ στέρξῃ ὅπως τὴν ἐπεξεργασθῇ μέχρι τῆς αὔριον π. μ. ὥστε νὰ κατορθώσωμεν αὔριον τὸ ἀπόγευμα νὰ τὴν ψηφίσωμεν εἰς πρώτην συζήτησιν καὶ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ψήφισιν αὐτοῦ ἀπὸ τὴν Γερουσίαν καὶ νὰ τηλεγραφήσωμεν ὅτι ἐψηφίσθη διὰ νὰ μὴ φέρωμεν δυσκολίας εἰς τὴν περαιτέρω διευθέτησιν τῶν ζητημάτων. Ἦτο τόσον ἄπελπις ἡ θέσις τοῦ ζητήματος ὥστε πράγματι ἡ ἐπιτευχθεῖσα λύσις δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐπιτυχής. Παρακαλῶ καὶ πάλιν τὴν Βουλὴν ὅπως στέρξῃ εἰς τὴν πρότασιν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν ἐπιτροπὴν νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσιν αὔριον τὴν πρωΐαν. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Λονδίνῳ τῇ 28 Ἰουνίου 1929 διομολογηθείσης ἀναθεωρήσεως τῆς Παγκοσμίου Ταχυδρομικῆς Συμβάσεως καὶ τῶν Διεθνῶν Συμφωνιῶν περὶ δεδηλωμένων ἀξιῶν δεμάτων καὶ ἐπιταγῶν μετὰ τῶν συναφῶν αὐταῖς κανονισμῶν ἐκτελέσεως καὶ τῶν τελικῶν πρωτοκόλλων αὐτῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μὴ ἐνεργείας στρατιωτικῶν προβιβασμῶν μέχρι συντάξεως νέων πινάκων κατὰ τὸ 1930».

§7Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ συνεζητῆτο τήν Τετάρτην.

§8Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι ἐγγεγραμμένοι πάρα πολλοί· ν’ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γρηγοράκης ἔχει τὸν λόγον.

§10Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Κατὰ τήν πρώτην ἑκάστου ἔτους συμφώνως πρὸς τὸν κανονισμόν, συνέρχεται τὸ συμβούλιον τὸ στρατιωτικὸν καὶ καταρτίζει τοὺς πίνακας διὰ τὴν προαγωγὴν τῶν ἀξιωματικῶν. Αὐτὸ συνέβη καὶ διὰ τὸ τρέχον ἔτος. Σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν παρουσιάζει σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὴν ἀκύρωσιν τῶν πινάκων.

§11Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἐζήτησα....

§12Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Οὐσιαστικῶς αὐτὸ ἔγινεν.

§13Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μὰ μὲ συγχωρεῖτε.

§14Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Τὶ νὰ συνέβη ἄρα γε; Μήπως οἱ κρίνοντες τοὺς ἀξιωματικοὺς δὲν κρίνουν κατὰ συνείδησιν; Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατόν. Συμβαίνει τὸ ἑξῆς: Ἀπὸ τοῦ 22 καὶ ἐντεῦθεν μία ὁμὰς ἀξιωματικῶν ἐσυνήθισε νὰ προάγεται διαρκῶς καὶ δὲν ὑπερεπήδησεν οὔτε κατὰ μονάδας οὔτε κατὰ δεκάδας ἀλλὰ κατὰ ἑκατοντάδας ὁλοκλήρους. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα ὄνομα: ὁ κ. Σπαῆς ἐπήδησεν κατὰ 400.

§15Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε δὲν ἔχουν τὴν θέσιν των ἐδῶ. Εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄλλου νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ὑπέβαλα σήμερον «ἐπὶ τῆς σειρᾶς τῆς ἀρχαιότητος τῶν ἀξιωματικῶν» τότε τὰ λέγετε αὐτά.

§16Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Κατακρατοῦνται δικαιώματα καὶ θέλετε νὰ ἔλθουν ἄλλα.

§17Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐζήτησα ἐγὼ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα;

§18Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Αὐτὰ λέγει τὸ νομοσχέδιον.

§19Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὰ λέγει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον σεῖς φαντάζεσθε. Εἰς τὴν διάνοιαν τὴν ἰδικήν σας ἔλαβεν αὐτὴν τὴν μορφὴν τὸ νομοσχέδιον.

§20Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἐγένετο λόγος περὶ τοῦ συνταγματάρχου κ. Σπαῆ καὶ ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ὁμιλήσω.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλήσητε.

§22Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἀγορεύει περὶ ἑνὸς νομοσχεδίου καὶ ὁμιλεῖ περὶ ἀξιωματικοῦ ὁ ὁποῖος ἐτίμησε τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν διὰ τῆς γενναιότητός του. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον....

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχει κανεὶς τὸ δικαίωμα νὰ ἐμποδίσῃ τὸν κ. βουλευτὴν ἀπὸ τοῦ νὰ φέρῃ οἱονδήποτε παράδειγμα θέλει ἀπὸ τοῦ βήματος.

§24Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Φέρω συγκεκριμένον παράδειγμα, τὸν ἀξιωματικὸν ὁ ὁποῖος ὑπερεπήδησεν 300 ἕως 400 συναδέλφους του.

§25Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ νομοσχέδιον.

§26Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἶναι πολύπλοκον ἀρκετὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καθ’ ἑαυτό, ὥστε διὰ ν’ ἀποφύγωμεν τὴν συζήτησιν καὶ τὰς ἀντεγκλήσεις, εἶναι προτιμότερον ν’ ἀποφεύγωμεν τὴν μνείαν ὀνομάτων.

§27Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Διατὶ νὰ κυρωθοῦν οἱ πίνακες αὐτοί, ἐνῷ σήμερον ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν κεκτημένα δικαιώματα καὶ οἱ ὁποῖοι ἐξετέλεσαν πιστῶς τὸ ἔργον των καὶ εὑρίσκονται εἰς τοὺς πίνακας κατόπιν γνώμης συμβουλίου τῶν ἀνωτέρων των;

§28Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) Εἴμεθα ἐντελῶς σύμφωνοι. Καὶ ἂν ἐπρόκειτο πραγματικῶς νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, ν’ ἀκυρωθοῦν τοὐτέστιν οἱ πίνακες, θὰ ἔλεγον καὶ ἐγὼ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε καὶ σεῖς. Ἄλλο εἶναι ὅμως τὸ νομοσχέδιον. Ἄλλης φύσεως.

§29Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἀναγινώσκω ὅτι ἀναστέλλονται αἱ προαγωγαὶ μέχρι τοῦ Ἰουνίου ὁπότε θὰ γίνουν οἱ νέοι πίνακες.

§30Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ σᾶς ἐξηγήσω· λοιπόν, τότε συνεχίσατε.

§31Ι. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ. Ἀφοῦ θὰ μᾶς ἐξηγήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς κατόπιν, νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀποσύρῃ τὸν νομοσχέδιον διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὰς ἐξεγέρσεις ἐν τῷ στρατεύματι.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλειάδης ἔχει τὸν λόγον.

§33Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπὸ τὴν ψήφισιν τῆς Βουλῆς, ἐννοεῖτε ὅτι λόγοι σοβαροὶ ἐπιβάλλουν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ πιθανὸν λόγοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν πειθαρχίαν τοῦ στρατεύματος. Ἑπομένως κατ’ ἀρχὴν δὲν εἶμαι κατὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου· θὰ ἤθελον μόνον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως ἀποδεχθῇ μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἔχει ὑποβληθῆ ἐκ μέρους ἀξιοτίμων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι κατὰ σύμπτωσιν ἀπουσιάζουν τὴν ἑσπέραν ταύτην καὶ ἡ ὁποία τροπολογία ἐξαιρεῖ ἀξιωματικούς τινάς, οἵτινες ἔχουν ὑπηρετήσει εἰς τὸν κατώτερον βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ ἐπὶ δωδεκαετίαν, κ. ὑπουργέ. Εἶναι ἀξιωματικοί, δηλαδὴ οἱ ὁποῖοι προσέφερον μεγάλας ὑπηρεσίας ἐν καιρῷ πολέμου εἰς τὴν πατρίδα καὶ νομίζω ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν ἕτεροι δημόσιοι ὑπάλληλοι κατὰ διετίαν, τριετίαν ἢ τετραετίαν, οὕτως εἰπεῖν αὐτομάτως προάγονται δυνάμει τῶν κειμένων νόμων, νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ἄδικον διὰ μερικοὺς κατωτέρους ἀξιωματικοὺς ἐπὶ δωδεκαετίαν ὁλόκληρον φέροντας τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ καὶ οἱ ὁποῖοι περιλαμβάνονται εἰς τοὺς πίνακας τῶν προακτέων τοῦ παρελθόντος ἔτους, νομίζω ὅτι δι’ αὐτοὺς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ μία ἐξαίρεσις ὥστε ν’ ἀποδοθῇ μία δικαιοσύνη. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ δεχθῇ τὴν ἀπόδοσιν τῆς δικαιοσύνης ταύτης.

§34Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀποβλέπω μὲ τὴν μεγαλειτέραν συμπάθειαν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν καὶ πραγματικῶς ἀξίζει νὰ γίνῃ κἄτι δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπερδεκαετῆ ὑπηρεσίαν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι πολλοί. Ἐλπίζω ὅμως, ὅτι λίαν προσεχῶς θὰ μοὶ δοθῇ εὐκαιρία ὥστε νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον εἰδικὸν διὰ νὰ κανονίσω εὐμενῶς τὸ ζήτημα τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν.

§35Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Μετὰ τὴν διαβεβαίωσιν ταύτην τοῦ κ. ὑπουργοῦ, δυνάμεθα νὰ θεωρηθῶμεν ἱκανοποιημένοι.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κούνδουρος.

§37Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐλπίζω νά εὑρεθῶμεν ἐν τέλει σύμφωνοι μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καθ’ ὅλην τὴν ἀρχικὴν καὶ βασικὴν διαφωνίαν μας, ὅπως συνεφωνήσαμεν καὶ εἰς τὴν πρώην πρὸ ἑνὸς καὶ πλέον μηνὸς συζήτησιν. Αἱ προσωπικαὶ ἀπόψεις μου εἶναι ἀδιάφοροι καὶ δὲν θά ἐξετάσω ἐὰν ὑπάρχουν πρόσωπα εὐεργετούμενα ἢ ἀδικούμενα ἐκ τῆς ἐπιψηφίσεως ἢ ἀπορρίψεως τοῦ νομοθετήματος. Θὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν ἁπλῶς ὅσα καὶ ἄλλοτε σχετικῶς εἶπον, ἐπιμένων εἰς τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐπιδεικνύει τόσην εὐαισθησίαν εἰς τά ζητήματα τά κοινοβουλευτικά καὶ τά συνταγματικά, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νά εἰσηγῆται νόμους μὲ ἀναδρομικὴν ἰσχύν. Θὰ ὑπενθυμίσω τοὺς λόγους τοῦ ἀτυχῶς ἀπουσιάζοντος κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος πρό τινος ἐπὶ παρεμφεροῦς ζητήματος εἶπεν ὅτι ἡ Βουλὴ αὐτὴ ὀφείλει νά εἶναι προσεκτικὴ προκειμένου νά ψηφίσῃ νόμους ἔχοντας στίγματα ἀντισυνταγματικότητος, καὶ ὅτι θ’ ἀγωνισθῇ ν’ ἀποτρέψῃ τὸ φαινόμενον τῆς μεταβολῆς τοῦ νομοθετικοῦ σώματος εἰς δικαστήριον. Νομίζω ὅτι ὁμοία περίπτωσις συντρέχει ἐν προκειμένῳ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει βεβαίως τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ ἐντὸς τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου προθεσμιῶν ἂν καὶ πότε πρέπει νὰ γίνουν αἱ στρατιωτικαὶ προαγωγαί. Δυστυχῶς ὅμως καθυστέρησεν ἐν τῇ ἐκτιμήσει τοῦ ζητήματος καὶ ἄφησε νὰ παρέλθουν αἱ ὑπὸ τοῦ νόμου τασσόμεναι προθεσμίαι καὶ μετὰ τὴν πάροδον αὐτῶν ἔρχεται νὰ ἐνεργήσῃ παρανόμως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίμως ἔπρεπε νὰ ἐνεργήσῃ πρὸ τῆς παρόδου των. Στρατιωτικαὶ προαγωγαὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται εἰς τοὺς ἐγκριθέντας πίνακας προακτέων, ἐφόσον ἐννοεῖται ὑπάρχουν κενά, γίνονται ὑποχρεωτικῶς εἰς ὡρισμένους μῆνας τοῦ ἔτους μεταξὺ τῶν ὁποίων μηνῶν καὶ ὁ Ὀκτώβριος. Ἦτο ἄρα ὑποχρεωμένος ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐνεργήσῃ κατὰ τὸν ἄρτι παρελθόντα Ὀκτώβριον τὰς προαγωγὰς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι φέρονται προακτέοι ἀπὸ τοὺς πίνακας, ἐφ’ ὅσον ὡς γνωστὸν κατὰ τὰ μέσα τοῦ μηνὸς τούτου ὑπῆρξαν δημιουργημένα κενά. Ἀλλ’ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, διότι δὲν θέλω νὰ πιστεύσω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει τοιαύτην γνώμην, προβάλει τὸν παράδοξον ἰσχυρισμὸν ὅτι τὰ κενὰ ταῦτα δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὸν νὰ πληρωθοῦν διότι ἐδημιουργήθησαν ἐκτάκτως, δηλαδὴ διὰ τοῦ νόμου περὶ ἐθελουσίας ἐξόδου ἐκ τοῦ στρατεύματος. Ὁ νόμος ὁ καθιερῶν τὰς ὑποχρεωτικὰς προαγωγὰς ὡς εἶναι φυσικὸν καὶ εὔλογον, δὲν διαστέλλει περιπτώσεις καὶ τρόπους δημιουργίας κενῶν ἀλλ’ ἀπεριφράστως καθιερεῖ τὴν καθ’ ὡρισμένους μῆνας κάλυψιν τῶν ὅπως δήποτε προκαλουμένων καί δημιουργουμένων κενῶν. Πᾶσα ἔρευνα τοῦ τρόπου καὶ τῶν αἰτίων τῆς δημιουργίας τῶν κενῶν ἀποτελεῖ φιλολογίαν ἄσχετον μὲ τὸ πνεῦμα καὶ τοῦ γρᾶμμα τοῦ νόμου. Ἐὰν διὰ μεταβολῆς τοῦ ὀργανισμοῦ αὐξηθοῦν τὰ στελέχη, ἐὰν ἀθρόαι παραιτήσεις ἀξιωματικῶν λάβουσιν χώραν, ἐάν, ὃ μὴ γένοιτο, αἰχμαλωτισθῇ ἓν σοβαρὸν τμῆμα στρατοῦ ἐάν, ὃ μὴ γένοιτο ἐπίσης, δεκατίσῃ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ μία ἐπιδημία ἐὰν ὅπως δήποτε προκύψουν κενὰ ταῦτα δέον νὰ πληρωθοῦν διὰ προαγωγῶν ὑποχρεωτικῶς ὡς ὁ νόμος ὁρίζει· καὶ τὸ ἐπιχείρημα περὶ ἐκτάκτου δημιουργίας κενῶν, εἶναι ἐστερημένον πάσης νομικῆς καὶ λογικῆς σοβαρότητος καὶ ἀνεπίδεκτον οἵας δήποτε ἐκτιμήσεως. Ὅταν ἅμα τῇ πρώτῃ ἐμφανίσει τοῦ νομοθετήματος τούτου ἐλέχθησαν πάντα ταῦτα, προθύμως ἀκόπως καὶ ἀπαθῶς ὡς δεικνύουν τὰ πρακτικὰ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐδέχθη τὴν ὀρθότητα καὶ βασιμότητα αὐτῶν καὶ ἐτροποποίησε τὸ ἀρχικὸν σχέδιον νόμου δι’ ἀπαλείψεως τῆς διατάξεως, ἡ ὁποία ἔδιδεν τὴν ἀναδρομικὴν ἰσχὺν εἰς τὸν νόμον καὶ ἔθιγεν τὰ κεκτημένα ἤδη δικαιώματα· καὶ πράγματι ἐτροποποιήθη τὸ νομοθέτημα καὶ ἐξετυπώθη καὶ διενεμήθη τροποποιημένον ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅπως αἱ σχετικαὶ διατάξεις ὁρίζουν. Ἀλλ’ ἤδη ἐμφανίζεται νέον νομοθέτημα διάφορον τοῦ τροποποιηθέντος τὸ ὁποῖον ἐμπεριέχει πλήρη τὴν κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἀπαλειφθεῖσαν ἀναδρομικὴν διάταξιν καὶ ὅμως φέρεται ἐκ τοῦ τίτλου του εἰς δευτέραν δῆθεν συζήτησιν ἐνῷ πρόκειται περὶ ὅλως νέου σχεδίου νόμου καὶ περὶ πρώτης ἐπ’ αὐτοῦ συζητήσεως. Τὸ τοιοῦτον καθιστᾷ ἔτι περισσότερον ἐπιλήψιμον τό συζητούμενον νομοθέτημα τόσον ἐπιλήψιμον μάλιστα ὥστε καὶ ψηφιζόμενον τυχὸν νὰ μὴ δύναται νὰ ἰσχύσῃ ὡς νόμος. Τὸ τροποποιηθὲν δὲν ἔχει ἀναδρομικὴν ἰσχὺν ἐνῷ τὸ φερόμενον ἤδη ὡς δῆθεν ψηφισθὲν κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν περιέχει ἀναδρομικότητα καὶ μάλιστα μεγαλειτέραν τοῦ πρώτου. Ἢ μήπως θὰ θελήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι εἶναι ἐν τάξει, παριστῶν οὕτω τὰ πράγματα, ἐπειδὴ τὸ μὲν πρῶτον καθιέρωνεν τὴν ἀναδρομικότητα διὰ τῆς πρώτης του φράσεως, τὸ δὲ δεύτερον διὰ τῆς τελευταίας; Τούτων οὕτως ἐχόντων, εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ ἀναθεωρήσῃ τὰς σκέψεις του καὶ θὰ ἀναχαιτισθῇ ἀπὸ τὰς προσπαθείας του πρὸς ἐπιψήφισιν ἑνὸς νόμου ὅστις θὰ φέρῃ ἐν αὐτῷ τὸ σπέρμα τῆς ἀντισυνταγματικότητος ἀλλὰ καὶ θὰ συνοδεύεται μὲ πρωτοφανεῖς ἀταξίας ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς ψηφίσεώς του, ἀφοῦ, ἀντὶ νὰ ἐμφανισθῇ ὡς ἐτροποποιήθη εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν καὶ διενεμήθη, θὰ ἐμφανίζεται ὅλως διάφορον, ὅλως νέον μὲ ἀξιώσεις δευτέρας δῆθεν συζητήσεως. Ἡ ἀναγνώρισις τοῦ νομίμου καὶ τοῦ ὀρθοῦ ἀποτελεῖ ἀρετήν. Τῆς ἀρετῆς ταύτης ἔλλειψιν δὲν πιστεύομεν ὑπάρχουσαν παρὰ τῷ κ. ὑπουργῷ. Ἀποσύρετε τὸ ἀντισυνταγματικὸν καὶ ἀνώμαλον νομοθέτημα, κ. ὑπουργέ, καὶ ἡ πρᾶξις σας θὰ εἶναι νόμιμος καὶ ὡραία. Ἀλλ’ ἐὰν ἐπιμείνετε, μὴ λησμονῆτε τὴν δοθεῖσαν ὑπόσχεσιν περὶ τοῦ ὅτι κανεὶς ἀξιωματικὸς δὲν πρόκειται νὰ ἀδικηθῇ ἐκ τοῦ μέτρου τούτου, διότι οἱ περιλαμβανόμενοι εἰς τοὺς σημερινοὺς πίνακας προαγωγῶν θὰ παραμείνουν καὶ εἰς τοὺς μέλλοντας νὰ συνταχθοῦν καὶ κυρωθῶσιν τοιούτους. Μὴ ἔχετε ὑπ’ ὄψει ὅτι ὡς σκοπὸς τοῦ προτεινομένου νομοθετικοῦ μέτρου δὲν ἐκλαμβάνεται ὑπὸ τῶν πονηρευομένων —ἐγὼ δὲν πονηρεύομαι—ὡς ἁπλῆ ἀναβολὴ τῶν προαγωγῶν ἀλλ’ ἡ παραγκώνισις αὐτῶν καὶ ἐκτοπισμὸς αὐτῶν ὑπὸ ἄλλων. Ἐὰν ὁ τοιοῦτος κίνδυνος ἀποτραπῇ καὶ ἂν ἀκόμη ψηφισθῇ τὸ νομοθέτημα, τοὐλάχιστον θὰ ἔχετε τὴν συνείδησίν σας ἥσυχον ὅτι δὲν ἐγίνατε γέφυρα ὑπερβασιῶν καὶ ἠδικήθη ἐκ τοῦ μέτρου σας κανεὶς ἐκ τῶν ἐντίμων καὶ μαχητικῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες θὰ προήγοντο ἐὰν δὲ κατελύοντο καὶ ἐλειτούργουν οἱ νόμοι. Πάντως ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ κ. Προέδρου αὐτῆς ἐπὶ τῆς ἀντισυνταγματικότητος τοῦ νομοθετήματος καὶ ἐπὶ τῆς ἀνωμαλίας ἥτις τὸ συνοδεύει, παριστανομένης τῆς σημερινῆς συζητήσεως ὡς δευτέρας ἐνῷ εἶναι πρώτη. Καὶ εἶναι ἡ ἀνωμαλία αὕτη χονδροειδὴς καὶ ἀσυνήθης καὶ ἥκιστα ἐνθαρρυντικὴ διὰ τὴν ἰσχὺν καὶ τὸ κῦρος τοῦ νομοθετήματος, ἐὰν τυχὸν ψηφισθῇ.

§38Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐγὼ δὲν ἠξεύρω τὶ ἐκυκλοφόρησε καὶ τὶ ἐτυπώθη. Ἐγὼ γνωρίζω ὅτι ἐδέχθην τὴν ἰδίαν ἡμέραν τὴν τροπολογίαν.

§39Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐδέχθητε νὰ παραλειφθῇ ἡ φρᾶσις ἥτις καθιέρωσε τὴν ἀναδρομικότητα. Τὰ πρακτικὰ ὑφίστανται καὶ εἶναι σαφῆ.

§40Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπηλείφθη καὶ δὲν μοῦ ἀφῄρεσε τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ ὑποβάλω καὶ τροπολογίαν νέαν.

§41Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως σᾶς τὸ ἀφῄρεσεν.

§42Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀφῃρέθη ἡ φρᾶσις ἀπὸ τὴν ἀρχὴν καὶ προσετέθη εἰς τὸ τέλος. Δὲν ὑποθέτω νὰ ἰσχυρίζεσθε, κ. ὑπουργέ, ὅτι ἀποτελεῖ τροποποίησιν τὸ νὰ ἀφαιρέσητε τὴν φράσιν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν καὶ νὰ τὴν προσθέσητε εἰς τὸ τέλος. Ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ γενομένη σήμερον συζήτησις εἶναι πρώτη καὶ ὄχι δευτέρα, καὶ ἡ ἀντίθετος ἐκδοχὴ ἀποτελεῖ τολμηρὰν πλαστογράφησιν τῆς γενομένης συζητήσεως.

§43Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πολὺ καλά, τὸ ὑποβάλλω ὡς τροπολογίαν.

§44Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τότε λοιπὸν δέχεσθε ὅτι εἶναι αʹ συζήτησις. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν συμφέρει τὴν ἄποψίν σας διότι διεξάγεται ἀγὼν δρόμου, καὶ ἐπισπεύδετε σεῖς τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου διὰ νὰ προλάβετε τὴν ἐκδίκασιν τῶν προσφυγῶν τῶν ἀδικουμένων, καὶ ἐπισπεύδουσιν οὗτοι τὴν ἐκδίκασιν τῶν προσφυγῶν των, ὑπάρχει δὲ φόβος νὰ ἡττηθῆτε ἐὰν διὰ τοῦ χαρακτηρισμοῦ τῆς σημερινῆς συζητήσεως ὡς πρώτης καθυστερήσετε ἔστω καὶ ἐπὶ μίαν ἢ δύο ἡμέρας. Μὴ ζητεῖτε διεξόδους, κ. ὑπουργέ. Μόνον ἡ ὁδὸς ἣν σᾶς ὑπέδειξα, τὸ ν’ ἀποσύρετε τὸ νομοθέτημα, εἶναι εὐθεῖα καὶ ἀσφαλής. Ἀναχαιτισθῆτε λοιπὸν ἐν τῇ προσπαθείᾳ σας· ἐὰν δὲ τοῦτο σᾶς εἶναι ἀδύνατον, τότε φροντίσατε τοὐλάχιστον νὰ ἀδικήσητε ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγωτέρους καὶ νὰ μετριάσετε εἰς τὸ ἐλάχιστον τὰς κακὰς συνεπείας τῆς κακῆς ἐμπνεύσεως τῆς παρανόμου ἀναστολῆς τῶν προαγωγῶν. Εὐτυχῶς, διερχόμεθα μίαν περίοδον ἀπολύτου γαλήνης καὶ οὐδεὶς ὑπάρχει ἔχων τὸ ἀνάστημα ἱκανὸν νὰ διασαλεύσῃ τὴν τάξιν, ὄχι μόνον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ὑλικήν, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ψυχικήν· καὶ οἱοσδήποτε καὶ οἱοιδήποτε φαντάζονται ἄλλως ἔχοντα τὰ πράγματα ἂς τολμήσωσιν διὰ νὰ ἴδωσιν πόσον εἶναι μικροὶ καὶ πόσης ἐντάσεως θά εἶναι ἡ θύελλα τῆς λαϊκῆς ὀργῆς ἥτις θά ἐκσπάσῃ εἰς βάρος των. Ἀλλ’ ἐάν ἄλλως συνέβαινεν, ἂν διερχώμεθα περίοδον ἀσταθείας καὶ ἀβεβαιότητος θά ἠδυνάμην νά προσθέσω, εἰς ὅσα εἶπα σχετικῶς μὲ τὸ ἀτυχὲς μέτρον καὶ τὸ ἀνώμαλον νομοθέτημα τῆς ματαιώσεως τῶν προαγωγῶν, ὅτι θά ἦτο ἱκανὸν νά προκαλέσῃ σάλον εἰς τὴν ψυχὴν τῶν στρατώνων, διότι ἀδικεῖ καὶ διότι αἴρει τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας παρέχει ὁ νόμος ὑπὲρ τῶν ἀξιωματικῶν ἀπέναντι τῶν τῶν αὐθαιρεσιῶν τῆς διοικήσεως. Σεῖς ἄλλοτε, κ. ὑπουργέ, πρό τινος ἐψηφίσατε νόμον ἀποκαθιστῶντα τὰς ἀδικίας τὰς ὁποίας προεκάλεσε ἄλλη της Κυβέρνησις μὴ ἐνεργήσασα τὰς προαγωγὰς κατά νόμον, πράξασα δηλαδὴ ὅ,τι πειρᾶσθε καὶ σεῖς νά πράξετε σήμερον· καὶ ὅμως λησμονοῦντες ἑαυτὸν ἐπιμένετε κατά λίαν ἀνακόλουθον τρόπον. Νομίζω, ὅτι εὐκταῖον θὰ ἦτο καὶ ἀξιοπρεπὲς θά ἦτο καὶ ὑπερήφανον ἐκ μέρους ὑμῶν, νά ἀποσύρετε τὸ νομικῶς ἔκθετον νομοθέτημα τὸ ὁποῖον ἐθέσατε εἰς τὴν βρεφοδόχον τῆς Βουλῆς πρὸς περίθαλψιν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκυκλοφόρησαν δύο σχέδια νόμου. Ἡ διαφορὰ τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου ἔγκειται εἰς τοῦτο: Τὸ μὲν ἕνα περιέχει τὴν φράσιν «ἀπὸ 12 Ὀκτωβρίου 1929», εἰς τὸ δεύτερον ἀνεκλήθη ἡ φράσις αὐτὴ καὶ ἐτέθη ἁπλῶς «ἡ ἰσχὺς τῆς παραγράφου 28....» (ἀναγινώσκει). Εἰς τὸ ἕτερον τὸ ὁποῖον εἶναι παρόμοιον πρὸς τὸ ἀναγνωσθέν, περιέχεται ἡ φράσις «ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ νόμου 4199 περὶ ἐκστρατείας τῶν ἀξιωματικῶν». Αὐτὴ εἶναι ἡ φράσις ἡ περιεχομένη εἰς τὸ σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον ἐστάλη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. Τὸ πρῶτον ἦτο ἀπόρροια τῆς πρώτης συζητήσεως· εἰς τὸ δεύτερον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἠθέλησε νὰ προστεθῇ ἡ φράσις: (ἀναγινώσκει) «ἀναστέλλεται πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου...». Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ ποῖον δέχεται νὰ ψηφισθῇ.

§46Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ἕτερον ἔχει τὴν μονογραφήν μου.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχει μονογραφήν.

§48Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐκεῖνο ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔγινεν ἡ προσθήκη.

§49ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὲ αὐτὸ καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ πρόθεσις ἀδικίας ἀδικοῦνται ἀξιωματικοί, διότι ὑπάρχουν συνταγματάρχαι οἱ ὁποῖοι θὰ προήγοντο εἰς ὑποστρατήγους, καὶ ἂν ἀναβληθοῦν αἱ προαγωγαὶ οἱ μὲν ἀξιωματικοὶ οἱ ἔχοντες δικαίωμα περισώζονται, οἱ δὲ μὴ ἔχοντες δικαίωμα ὑποστρατήγου συμπίπτει νὰ φεύγουν ἀπὸ τὸ στράτευμα ἀδικημένοι. Ἂς τὸ ἀναβάλωμεν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§51Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ συμφωνήσω μὲ τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα ὡς πρὸς τὸ μέρος ἐκεῖνο, καθ’ ὃ δὲν πρέπει οἱ προακτέοι ἀξιωματικοὶ νὰ μὴ παροραθῶσιν εἰς τὰς μελλούσας προαγωγάς, καὶ δὲν συμφωνῶ πρὸς τὸ ἄλλο ζήτημα, ὅτι πρέπει νὰ καταναλώσωμεν χρόνον διὰ προαγωγάς. Ἀκόμη δὲν ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ ἐθελουσίας ἐξόδου τῶν ἀξιωματικῶν καὶ συζητοῦμεν διὰ προαγωγάς· ἐκτὸς δὲ αὐτοῦ διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐθεσπίζετο, ὅτι θὰ ἐξήρχοντο ἀξιωματικοὶ ὑπεράριθμοι, καὶ δὲν θὰ ἐδημιουργοῦντο κενά. Ὥστε τὸ συμβούλιον δὲν ἐφήρμοσε τὸν νόμον τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν καὶ ἔβγαλεν ἀξιωματικοὺς μὴ ὑπεραρίθμους, καὶ ἐρχόμεθα τώρα νὰ ὁμιλῶμεν περὶ προαγωγῶν συνεπεία τῶν ὁποίων θὰ ἐπαναστατήσῃ ἡ κοινὴ γνώμη, διότι δὲν ἔχομεν οὔτε πολέμους οὔτε αἰχμαλωσίας διὰ νὰ κάμωμεν προαγωγάς.

§52Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τέκνα τοῦ λαοῦ εἶναι καὶ οἱ ἀξιωματικοί· ἡ δὲ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νόμου περὶ ἐθελουσίας ἐξόδου τῶν ἀξιωματικῶν ἔλεγεν, ὅτι γίνεται ἡ ἔξοδος αὐτὴ διὰ νὰ ἀνακουφισθοῦν διὰ προαγωγῶν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀπομείνουν. Ἐπανειλημμένως δὲ ἡ Κυβέρνησις ἔλεγεν, ὅτι ἐὰν δὲν ψηφισθῇ ὁ νόμος περὶ ἐθελουσίας ἐξόδου, δὲν θὰ γίνουν προαγωγαί.

§53Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἔλεγεν, ὅτι θὰ ἀνακουφισθοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ μείνουν διὰ μελλουσῶν προαγωγῶν. Πάντως ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§55Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὅταν ἐν ἀρχῇ, κ. συνάδελφοι, συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐθελουσίας ἐξόδου τῶν ἀξιωματικῶν», ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐρωτώμενος παρὰ τῶν διαφόρων Βουλευτῶν ἐὰν διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ παραβλάπτωνται κεκτημένα δικαιώματα ἀξιωματικῶν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, λέγω, ἐδήλωσεν, ὅτι οὐδὲν δικαίωμα κεκτημένον παραβλάπτεται.

§56Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νόμιμον εἶπα.

§57Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Εἰς ἐρώττησίν μου, ὅτι ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν κεκτημένα δικαιώματα, ἀπήντησεν, ὅτι οἱ ἔχοντες κεκτημένα δικαιώματα ἀξιωματικοὶ ἀνέρχονται εἰς τὸν ἀριθμὸν 123, καὶ ὅτι δημοσιεύει διάταγμα διά τοῦ ὁποίου προάγωνται οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί. Ἀλλὰ κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν ταῦτα ἐβεβαιώνατε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δὲν εἶσθε ἐν ἀληθείᾳ.

§58Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ συστήσετε εἰς τὸν ρήτορα, ὅτι δὲν σέβεται τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἔχει.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πιστεύω ὁ ρήτωρ νὰ ὁμιλῇ ἐκ προθέσεως.

§60Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ ἔδιδον ἐγὼ μόνος μου τὴν ἀπάντησιν, ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ ἀξίωμα τὸ ὁποῖον κατέχω δὲν μοῦ τὸ ἐπιτρέπει.

§61Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Σεῖς εἴπατε ἕνα ἀριθμὸν ἀνακριβῆ· δὲν γνωρίζω ἐὰν εἴπατε τοῦτον ἐκ προθέσεως ἢ ὄχι.

§62Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἦτο ἀκριβὴς ὁ ἀριθμός.

§63Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Εἴπατε, ὅτι ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων παραβλάπτονται τὰ κεκτημένα δικαιώματα ἀνέρχονται εἰς 123. Διαβεβαιῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι οἱ ἀδικηθέντες ἀξιωματικοὶ καὶ ἀδικούμενοι ἀνέρχονται εἰς τὸν ἀριθμὸν 205. Ἀπὸ τοῦ ἀριθμοῦ 123 μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ 205 πόσοι εἶναι οἱ ἀδικούμενοι, κ. ὑπουργέ;

§64Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνδεχόμενον ἡ ὑπηρεσία νὰ ἔκαμε λάθος.

§66Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἔχει μεγίστην σημασίαν δι’ ἐμέ, κ. Πρόεδρε.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κ. ὑπουργὸς ἐκ προθέσεως νὰ ἐβεβαίωσε τοῦτο.

§68Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐδέχθη τότε νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις «Ὀκτώβριος» ἀπὸ τὸ νομοθέτημά του αὐτό, χωρὶς νὰ εἶχεν ἀντιληφθῇ ὅτι εἶχεν ὑποβληθῇ ἡ πρότασις περὶ διαγραφῆς τῆς λέξεως «Ὀκτώβριος» καὶ ἐδέχθη τότε νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις «Ὀκτώβριος». Ἀλλὰ τὸ νομοθέτημα αὐτὸ κατόπιν τῆς διαγραφῆς αὐτῆς οὐδένα ἔχει λόγον ψηφίσεως. Ὅταν δὲ τοῦτο ἀντελήφθη ἔσπευσεν νὰ ὑποβάλῃ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν καὶ ἔδωσεν ἀναδρομικὴν ἰσχὺν οὐχὶ ἀπὸ τῆς 12 Ὀκτωβρίου ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου.

§69Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διότι δὲν εἶχον κυρωθῆ οἱ πίνακες.

§70Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐρωτηθεὶς παρ’ ἐμοῦ ὁ κ. ὑπουργός. ἐὰν τὰ δικαιώματα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς τοὺς πίνακας θά παραμείνωσι σεβαστά, μοῦ ἐδήλωσεν τὰ ἑξῆς, ὡς λέγουν τὰ πρακτικά: Ἔλεγον τότε εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι ὑπάρχουν ἀξιωματικοί, προαχθέντες ἐπὶ τῇ βάσει παλαιῶν πινάκων κατ’ ἐκλογήν. Ἤδη διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ οἱ ἀξιωματικοί... (ἀναγινώσκει). Κύριοι, τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον ἔχει σκοπὸν ὅπως κεκτημένα δικαιώματα ἀξιωματικῶν τὰ παραβλάψῃ. Τὰ κεκτημένα αὐτὰ δικαιώματα οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι τὰ ἐζήτησαν καὶ ὑπέβαλον προσφυγὰς εἰς τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἐδῶ εἶναι τὸ πρᾶγμα, ἐπ’ αὐτοῦ δὲ ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ προσέξῃ. Ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ ἐγκαθιστᾷ τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ κατόπιν ὑποβάλλει ἕνα νομοσχέδιον καὶ λέγει: «δὲν σοῦ ἐπιτρέπω νὰ ἀποφανθῇς ἐπὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ πρὶν ἢ ἀποφανθῇς ἐγὼ καταργῶ τὰ δικαιώματα αὐτὰ διὰ νόμου ὥστε νὰ μὴ δύνασαι νὰ ἐπιληφθῇς». Καὶ τότε ἐρωτῶ: τί σκοπὸν εἶχε τὸ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας ὅταν ἡ ἑκάστοτε Κυβέρνησις θὰ ἔρχεται, ὅταν τῆς ὑποβάλλεται μία προσφυγὴ ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ὅταν βλέπουν τὸ δίκαιόν των νὰ στραγγαλίζεται, θὰ ἔρχεται αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις καὶ δι’ ἑνὸς νόμου νὰ λέγῃ «δὲν σοῦ ἐπιτρέπω πλέον νὰ συζητήσῃς τὴν προσφυγὴν αὐτὴν» στραγγαλίζουσα τὰ δικαιώματα; Αὐτὰ ἔκραζεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἡ ἠθική του εὐθύνη ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης εἶναι μεγάλη.

§71Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀκεραία.

§72Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Διότι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐπετρέπετο, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι εἶχον κεκτημένα δικαιώματα ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, νὰ ὑποβάλῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον καὶ νὰ καθιστᾷ ὑπεύθυνον ὁλόκληρον τὴν Βουλὴν εἰς τὸν στραγγαλισμὸν τῶν δικαίων αὐτῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια· καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, αὐτὸν καὶ μόνον τὸν σκοπὸν ἔχει. Ἤδη θὰ ἀναπτύξω πρὸς ὑμᾶς διὰ τίνος τρόπου ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον τὰ δικαιώματα τὰ κεκτημένα ἐκ τῶν πινάκων οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς τοὺς πίνακας καὶ ἔπρεπε νὰ προαχθοῦν τὸν Ὀκτώβριον πῶς ἐνῷ ἔχουν τὴν σειρὰν αὐτὴν θὰ τὴν χάσουν. Θὰ ἔλθῃ τὸ νέον συμβούλιον τῶν ἀντιστρατήγων τὸ ὁποῖον θὰ κάμῃ τοὺς νέους πίνακας. Εἰς τοὺς νέους πίνακας ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ προαχθῶσιν κατὰ τὸν Ὀκτώβριον ἄλλοι μὲν θὰ κριθοῦν ὅτι δὲν ἔχουν δικαίωμα προαγωγῆς...

§73Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὰ δὲν περιέχονται εἰς τὸ νομοσχέδιόν μου. Εἶναι τῆς φαντασίας σας πράγματα.

§74Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Περιέχονται εἰς τὸ νομοσχέδιόν σας, διότι ἄλλως δὲν θὰ εἴχατε ἀνάγκην νὰ κάμετε τὰς προαγωγὰς ἀλλὰ θὰ τὰς ἐκάνατε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων. Οἱ ἀδικούμενοι ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἔπρεπε νὰ προαχθῶσιν ἀνέρχονται εἰς 80.

§75Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι πολὺ περισσότεροι ἐκεῖνοι ποὺ ἔπρεπε νὰ προαχθοῦν.

§76Μ. ΜΑΝΤΑΣ. 80 ἀξιωματικοὶ εἶναι ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων στραγγαλίζωνται τὰ δικαιώματα.

§77Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτοὶ τοὺς ὁποίους νομίζετε ἀδικουμένους καὶ στραγγαλιζομένους, εἶναι πολὺ περισσότεροι. Δυστυχῶς δὲν εἶμαι Ἡρακλῆς.

§78Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Οὔτε ὁ Ἡρακλῆς δὲν ἔκαμεν αὐτὸ τὸ ὁποῖον σεῖς ἐκάματε. Διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑποβάλλετε νομοσχέδιον εἰς παραμονὰς συζητήσεως ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας τῆς προσφυγῆς τῶν διαφόρων ἀξιωματικῶν, ὄχι τὸ δίκαιον στραγγαλίζετε, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν ἠθικὴν βάσιν τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος πρέπει νὰ ἔχῃ ἀπέναντι τῶν πολιτῶν. Ἐκεῖνοι, κύριοι, οἱ ὁποῖοι περισσότερον παντὸς ἄλλου πλήττονται, εἶναι οἱ ἀντισυνταγματάρχαι...

§79Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀκριβῶς.

§80Μ. ΜΑΝΤΑΣ. .... οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς. Ἀλλ’ οἱ προαγόμενοι ἀσφαλῶς δὲν διάκεινται φίλα πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἦσαν οἱ εἰσηγηταὶ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου· διότι ἂν αἱ προαγωγαὶ ἐγένοντο κατὰ τὸν μῆνα Ὀκτώβριον οἱ ἀντισυνταγματάρχαι οἱ καὶ εἰσηγηταὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου δὲν θὰ ἔφθαναν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου καὶ ἐξευρέθη ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου διὰ νὰ ἔλθουν αὐτοὶ νὰ λάβουν τὰς θέσεις αὐτῶν. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος....

§81Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Καμμία ὑπηρεσία δὲν εἰσηγήθη τὸ νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ συνετάχθη καὶ ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§82Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Γυθείου ὅτι ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ ἐν τῷ στρατεύματι οἱ ὁποῖοι ὑπερεπήδησαν τοὺς συναδέλφους αὐτῶν κατὰ 400 μονάδας...

§83Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Διέπραξαν διακεκριμένας πράξεις.

§84Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὅσας διεπράξατε καὶ σεῖς.

§85Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Διέπραξαν οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς ἀμύνης.

§86Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐγώ, κύριοι, δὲν κάμνω διάκρισιν ἀξιωματικῶν ἀμύνης καὶ ἀξιωματικῶν ἄλλων. Οἱ ἀξιωματικοὶ δι’ ἐμὲ εἶναι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Σεῖς κάμνετε τὴν διάκρισιν ταύτην ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν ἔχω ν’ ἀπαντήσω τίποτε. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἡ Πολιτεία ἀπέναντι τῶν ἀξιωματικῶν πρέπει νὰ εἶναι ἴση, πρέπει ν’ ἀποδίδῃ τὸ δίκαιον κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι νὰ παραπονοῦνται. Σήμερον δέ, κύριοι, ἔχετε ἀξιωματικούς, μίαν μερίδα ἀξιωματικῶν ἡ ὁποία ἀσφαλῶς ἔχει ἐξεγερθῆ ἐναντίον τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν κ. ὑπουργέ...

§87Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐλπίζω ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι νὰ ἐξεγείρωνται κατὰ τῶν προϊσταμένων των ἀρχῶν.

§88Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐξεγείρεται ἡ συνείδησις, διὰ τὸ ἀδίκημα κατ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ προαχθοῦν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων στρατιωτικῶν νόμων, διότι καὶ σεῖς ἂν εἶσθε εἰς τὴν θέσιν των καὶ ἤρχοντο καὶ σᾶς ἔλεγον ὅτι «δὲν θὰ προαχθῆτε καὶ ἐγὼ θὰ θέσω εἰς τὴν θέσιν σας ἄλλους» ἀσφαλῶς τότε καὶ σεῖς θὰ ἐξηγείρεσθε.

§89Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὰ ποὺ λέγετε δὲν ἔχουν καμμίαν θέσιν ἐδῶ καὶ τὰ λέγετε διὰ νὰ θορυβήσετε καὶ ἐξεγείρετε τοὺς ἀξιωματικοὺς διότι ἐγὼ δὲν εἶπον τοιοῦτον τι.

§90Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἴπατε ὅτι ὁ ἀγορεύων θέλει νὰ κολακεύσῃ ἢ νὰ ἐξεγείρῃ τοὺς ἀξιωματικούς. Αὐτὸ δὲν δύναται νὰ λεχθῇ, τοὐλάχιστον ἀπὸ ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἀνεμίχθημεν εἰς στρατιωτικὰ ζητήματα. Ὑπερασπίζεται ὁ κ. βουλευτὴς μίαν δικαιοσύνην ἡ ὁποία πρόκειται νὰ καταπατηθῇ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου διὰ τὸ ὁποῖον προσέφυγον οἱ κ. ἀξιωματικοὶ ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγεται δι’ ἕνα βουλευτήν....

§91Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅταν ὁ βουλευτὴς αὐτὸς λέγει ὅτι στραγγαλίζεται...

§92Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ κ. βουλευτὴς καταγγέλλει ὡρισμένην παράβασιν σχετικῶς μὲ τοὺς προβιβασμούς, ἡ ὁποία παράβασις συντελεῖται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου σας. Συμφώνως μὲ τοὺς κειμένους νόμους ὑπάρχει ὑποχρέωσις νὰ προβιβασθοῦν ὡρισμένοι ἀξιωματικοί, παραβιάζεται δὲ τὸ ἐκ τοῦ νόμου προκῦπτον δικαίωμα διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου ἀναβάλλεται ἡ προαγωγή, καὶ δὲν ξεύρω τὶ θὰ γίνῃ εἰς τὸ μέλλον. Αὐτὸ καταγγέλλει ὁ κ. βουλευτὴς καὶ νομίζω ὅτι ἔχει πλῆρες δίκαιον.

§93Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐὰν περιωρίζετο εἰς αὐτό, βεβαίως ἴσως θὰ εἶχε πλῆρες δίκαιον.

§94Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἡ ἀδικία εἶναι διττή, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καθορίζει τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς δύο κλάσεις καὶ εἶπεν: 205 εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ προαχθοῦν τὸν μῆνα Ὀκτώβριον, τοὺς δὲ ἄλλους τοὺς ἀφῆκε καὶ τοὺς εἶπε «διὰ σᾶς, κύριοι, ἐγὼ ἀκυρώνω τοὺς πίνακας· διὰ σᾶς δὲν μ’ ἐνδιαφέρει, ἔχετε κάμει προσφυγὴν σεῖς εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ἐγὼ θὰ κάμω τὸν νόμον ὥστε πρὶν συζητηθῇ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἡ ὑπόθεσίς σας θὰ ἔλθῃ ὁ νόμος καὶ ἡ προσφυγὴ θὰ εἶναι ὡσὰν νὰ μὴ ἔγινε». Κύριε ὑπουργέ, παρ’ ὅλον τὸ παράπονον τὸ ὁποῖον ἔχετε ἐναντίον μου ὅτι ἐγὼ μετεχειρίσθην δριμεῖαν γλῶσσαν σχετικῶς μὲ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, σᾶς λέγω ὅτι ἀσφαλῶς ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀκόμη δριμητέρα.

§95Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶσθε ἐλεύθερος.

§96Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐλεύθερος εἶμαι νὰ λέγω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔγιναν ἀτόπως. Σεῖς δὲ εἶσθε ἐλεύθερος νὰ ὑποβάλετε τὰ νομοθετήματα τὰ ὁποῖα ὑποβάλλετε, διὰ νὰ στραγγαλίζωνται τὰ δικαιώματα τῶν ἀξιωματικῶν. Ἀτυχῶς, κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐγὼ λέγω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα γνωρίζω καὶ περιορίζομαι ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐκφράσεις μου, διότι δὲν ἐχρημάτισα καὶ καθηγητής.

§97Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οὔτε ἐγώ. Μέχρι ὑφηγητὴς ἔφθασα.

§98Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἀλλὰ μήπως, κύριοι, ὁ κύριος ὑπουργὸς περιωρίσθη καὶ μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου, μέχρι τῶν ἀντισυνταγματαρχῶν; Ὑπάρχουν καὶ ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον δικαίωμα νὰ προαχθοῦν ἐντὸς τοῦ Ὀκτωβρίου. Καὶ θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατί δὲν ἐφήρμοσε τὸν νόμον δι’ ἐκείνους τοὺς ἀνωτάτους ἀξιωματικούς. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐξόδων τῶν ἀξιωματικῶν δὲν ἔφυγαν ἀξιωματικοὶ ἀνώτατοι ὥστε νὰ ὑπάρχῃ δικαιολογία ὅτι ἐδημιουργήθησαν κενά. Καὶ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ: διατὶ δὲν ἐφήρμοσεν ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ τὸν νόμον, διατὶ δὲν προήγαγε τοὺς ἀνωτάτους ἐκείνους ἀξιωματικοὺς τοὺς ὁποίους ἔπρεπε τὰ προαγάγῃ;

§99Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ γνωρίζετε ὅτι κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἶχεν ἀνασταλῆ πᾶσα προαγωγὴ καὶ εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς καὶ εἰς τοὺς πολιτικοὺς ὑπαλλήλους. Εἶχεν ἀνασταλῆ πᾶσα πλήρωσις κενῶν θέσεων.

§100Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Τὰς θέσεις αὐτὰς τὰς κατεῖχον οἱ ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ καὶ εἴχατε ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς προαγάγητε.

§101Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἂς γίνωσιν ὅλοι ὑποστράτηγοι.

§102Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐδῶ ἔγιναν ὑποστράτηγοι τοὺς ὁποίους ἀνεκαλέσατε προχθὲς καὶ τοὺς ἐδώσατε καὶ σύνταξιν παρανόμως.

§103Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Μὴ ὁμιλῆτε περὶ προβιβασμῶν σεῖς.

§104Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὁμιλῶ περὶ ἀξιωματικῶν ὑπηρετούντων εἰς τὸ στράτευμα οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ προαχθῶσι καὶ δὲν τοὺς προηγάγατε. Δὲν ἔχετε καμμίαν δικαιολογίαν. Τὸ νομοσχέδιον, κύριοι βουλευταί, ὡς ὑπεβλήθη, (διότι δὲν πρόκειται περὶ τροποποιήσεως μετὰ τὴν ἀπάλειψιν τῆς λέξεως «Ὀκτωβρίου») τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συζήτησιν ἦτο νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θεωρεῖται ὡς ἐντελῶς νέον νομοσχέδιον.

§105Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι τροπολογία.

§106Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τροπολογίας.

§107Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μὰ δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλω τροπολογίας; Αὐτὸ εἶναι νέα ἀντίληψις κοινοβουλευτική.

§108Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ νέας ἀντιλήψεως, διότι τὰ πρακτικὰ δὲν ὁμιλοῦν ποσῶς περὶ τροπολογίας.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ εἴμεθα ἐν τάξει, ἐν τῇ συζητήσει, παρελείφθη ἡ φρᾶσις, ἀλλ’ ὑπέβαλεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νέαν τροπολογίαν μετὰ τὴν πρώτην συζήτησιν. Ἐὰν παρατηρήσετε εἰς τὰ πρακτικὰ θὰ ἰδῆτε ὅτι ἐκεῖ προστίθεται «μετὰ τὴν πρώτην συζήτησιν» ἐνῶ εἰς τὸ πρῶτον εἶναι κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν Δικαίωμα τοῦ ὑπουργοῦ εἶναι νὰ ὑποβάλῃ νέαν τροπολογίαν.

§110Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Μὰ δὲν πρόκειται περὶ νέας τροπολογίας, πρόκειται περὶ νέου νομοσχεδίου.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν προσέξετε, θὰ δῆτε ὅτι τὰ πρακτικὰ γράφουν «ὡς ἐτροποποιήθη εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν».

§112Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἴτε τὸ ἓν ψηφισθῇ εἴτε τὸ ἄλλο, εἰς τὸ ἴδιον καταλήγομεν.

§113Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὑποβάλλετε διάφορα νομοσχέδια τῶν ὁποίων οὔτε κἂν λαμβάνει γνῶσιν ἡ Βουλή, π. χ. ἐπὶ τῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Δὲν ὑπῆρχεν ἐξουσιοδότησις εἰς τὸ ζήτημα τῆς μεταβολῆς τῶν Ἀνακτόρων εἰς Βουλὴν καὶ Γερουσίαν, καὶ μετὰ ἐγράφη εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ὑπεβλήθη ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαφλέσσας.

§115Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, περίεργα τῇ ἀληθείᾳ πράγματα ἐκπορεύονται ἐκ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦτο διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀμφιταλαντεύεται περὶ τοῦ ἂν πρέπῃ νὰ ἐκτελέσῃ ἢ νὰ μὴ ἐκτελέσῃ τὸν νόμον. Θέλει νὰ τὸν ἐκτελέσῃ ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ τὸ πράξῃ.

§116Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐρευνᾶται καρδίαν καὶ νεφρούς.

§117Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν ἠξεύρω διατὶ ὁ κ. ὑπουργὸς ἐκνευρίζεται ὅταν ἀπευθύνομαι πρὸς αὐτόν. Κύριε ὑπουργέ, κρύο αἷμα εἶναι προτιμότερον. Λέγω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν δύναται νὰ ἐκτελέσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει, τὸ διατὶ δὲν θὰ τὸ ἐξετάσω τώρα. Θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον, καὶ τὸν ἐφαρμόζει, ἀλλὰ καὶ σταματᾶ τὴν ἐφαρμογήν του, διότι προήγαγε περὶ τοὺς 130 ἀξιωματικοὺς τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν εἶχεν ὑποβάλει τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀναβολῆς τῶν προβιβασμῶν: Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν: διατί, ἐνῷ ἔκαμεν ἀρχὴν ἐκτελέσεως τοῦ Νόμου προβιβάσας 130 κατωτέρους, διατὶ ἐσταμάτησε τὴν συμπλήρωσιν τῶν προβιβασμῶν ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀνωτέρους βαθμούς; Διατὶ προήγαγε κατωτέρους ἀξιωματικοὺς καὶ παρέλειψεν μόνον μερικοὺς ἀνωτέρους; Αὐτὸ λέγεται μεροληψία, κ. ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν ὀφείλατε νὰ συμπληρώσητε τὰ κενά, ἐὰν ὑπῆρχον τοιαῦτα, ἐνῷ δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν. Διότι πρὸ καιροῦ ὑπεβάλατε τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀθρόας ἀπομακρύνσεως τῶν ἀξιωματικῶν μὲ τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι ἦσαν ὑπεράριθμοι. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: ἀφοῦ ἦσαν ὑπεράριθμοι, πῶς ἤδη ὑπάρχουν θέσεις κεναί; Ἔπρεπε νὰ ἀφήσετε τοὺς ἀναγκαιοῦντας ἀξιωματικοὺς διὰ τὸ στράτευμα καὶ νὰ ἀπομακρύνετε μόνον τοὺς ὑπεραρίθμους. Ἀλλὰ σεῖς διὰ τοῦ Νόμου αὐτοῦ ἀνετρέψατε ἄρδην τὸ δόγμα, ὅτι πάντες οἱ πολῖται Ἕλληνες εἶναι ἴσοι ἐνώπιον τοῦ νόμου καὶ ὁ νόμος εἶναι ἴσος πρὸς ὅλους τοὺς πολίτας. Σεῖς ἠθελήσατε διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ ἀνατρέψητε τὰ πάντα χάριν τῶν ὑμετέρων. Γνωρίζω τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους καὶ σεῖς γνωρίζετε καὶ εἰς τοὺς ὁποίους ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἐμβαθύνω. Νομίζω ὅτι εἴχατε ὑποχρέωσιν νὰ συμπληρώσητε τὰς κενὰς θέσεις δι’ ἐκείνων οἵτινες εἶναι ἀναγεγραμμένοι εἰς τοὺς πίνακας τῶν προβιβαστέων ὑπὸ τοῦ Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, καὶ ὄχι νὰ ἐπιζητῆτε διὰ νόμου νὰ ἀφαιρέσητε τὸ δίκαιον ὡρισμένως ἀξιωματικῶν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§119Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, βλέπω ὅτι πᾶσα συζήτησις εἶναι ματαία, ἐν τούτοις ἐπιθυμῶ καὶ ἐγὼ νὰ τονίσω δύο ἀπόψεις τοῦ θέματος τῶν ὁποίων ἡ σοβαρότης κατὰ τὴν ταπεινήν μου γνώμην εἶναι τόσον μεγάλη ὥστε νὰ ἐξικνῆται ὡς ζήτημα ἀρχῆς. Λυποῦμαι εἰλικρινῶς διότι ἀπουσιάζει ἐκ τῆς συζητήσεως ὁ ἀξιότιμος κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι ἐὰν ἦτο παρών, θὰ ἔδιδε τὸ δίκαιον ἐκεῖ ὅπου ἀνήκει, μὲ τὴν εὐθυκρισίαν ἡ ὁποία τὸν διακρίνει καὶ μὲ τὴν ἱκανότητα τὴν ὁποίαν ἔχει ν’ ἀναγνωρίζῃ τὸ δίκαιον, ἔστω καὶ ἐὰν ἡ πρώτη γνώμη τῆς Κυβερνήσεως ἔτεινε πρὸς ἀντιθέτους κατευθύνσεις. Ὅπως εἰς πᾶσαν κοινωνικὴν ἐκδήλωσιν οὕτω καὶ εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς ἐργασίας ὑπάρχουν δύο δυνάμεις αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ κατευθύνουν τὰς ἀποφάσεις τῶν βουλευομένων σωμάτων, ἡ δύναμις τῆς ἰσχύος ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἡ δύναμις τοῦ ὀρθοῦ ἀφ’ ἑτέρου. Αἱ δύο δυνάμεις ἔρχονται εἰς σύγκρουσιν ἰσχυράν σήμερον ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, καὶ δυστυχῶς λείπει ὁ ρυθμιστὴς ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο νὰ δώσῃ τὴν ὀρθὴν κατεύθυνσιν εἰς τὴν σύγκρουσιν ταύτην. Δι’ ἐμέ, κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα δὲν τίθεται οὔτε ἐὰν εἶναι ὀλίγοι οἱ ἀδικούμενοι ἀξιωματικοί, οὔτε ἐὰν εἶναι πολλοί, οὔτε ποῖον εἶναι τὸ ποιόν των. Δι’ ἐμὲ τὸ ζήτημα προβάλλεται ἀπὸ καθαρᾶς νομικῆς ἀπόψεως ἀπὸ καθαρᾶς, ἂς μὴ ξενίσῃ ἡ φράσις μου, ἠθικῆς Κοινοβουλευτικῆς τάξεως. Ἡ νομικὴ ἄποψις εἶναι ἡ ἑξῆς: ὑπάρχουν κείμενοι νόμοι νόμοι ψηφισμένοι καὶ ἰσχύοντες πρὸ τοῦ νόμου περὶ ἐθελουσίας ἐξόδου τῶν ἀξιωματικῶν, νόμοι καθορίζοντες σαφῶς καὶ κατὰ τρόπον μὴ ἐπιδεκτικὸν οὐδεμιᾶς διχογνωμίας καὶ ἀμφισβητήσεως τὰ τῆς ἐνεργείας τῶν προβιβασμῶν τῶν ἀξιωματικῶν. Οἱ πάγιοι αὐτοὶ νόμοι ὁρίζουν γραπτῶς ὅτι αἱ προαγωγαὶ γίνονται κατὰ τριμηνίαν: τὸν Ἰανουάριον, τὸν Ἀπρίλιον, τὸν Ἰούλιον, τὸν Ὀκτώβριον. Ἦλθεν ὁ Ὀκτώβριος καὶ εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον, καὶ ὅμως τὸν νόμον δὲν τὸν ἐφήρμοσε. Οὐδὲν πρακτικὸν τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰς οὐδεμίαν χώραν ἔχει τὴν δύναμιν νὰ ἀναστείλῃ τοὺς νόμους. Ἑπομένως ἡ δικαιολογία τὴν ὁποίαν λέγει ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δὲν προέβει εἰς τοὺς προβιβασμοὺς τὸν Ὀκτώβριον ὀχυρούμενος ὄπισθεν πρακτικοῦ τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου....

§120Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶπον τοῦτο. Ἔδωκα μίαν ἀπάντησιν ὅτι δὲν ἐγένετο τοῦτο κατ’ εἰσήγησιν τῶν ὑπηρεσιῶν, ἀλλὰ δι’ ἄλλους λόγους τοὺς ὁποίους θὰ σᾶς εἴπω.

§121Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ ὅπως ἀντιλαμβάνομαι ὅσα πρὸ ὀλίγου εἴπετε. Οὐδὲν πρακτικὸν ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἶναι δυνατὸν νὰ διατάσσῃ τὴν ἀνατολὴν τοῦ νόμου. Ὁ νόμος ἰσχύει, ὁ νόμος ὤφειλε νὰ ἐφαρμοσθῇ, ὁ νόμος ὅμως δὲν ἐφηρμόσθη, συνεπῶς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν παρέβη τὸν νόμον. Ὅταν πρό τινων μηνῶν ἐγένετο τόσον εὐρὺς λόγος, ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης περὶ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐξυμνῶν τὰ ἀγαθὰ τὰ ὁποῖα ἀναμένει ἡ χώρα ἐκ τοῦ θεσμοῦ τούτου, εἶπεν ὅτι διὰ τῆς λειτουργίας τοῦ νέου τούτου θεσμοῦ εἰσέρχεται πλέον ἡ χώρα εἰς τὴν οἰκογένειαν τῶν Κρατῶν ἐκείνων τὰ ὁποῖα δικαίως δύνανται νὰ ὀνομάζωνται κράτος δικαίου, καὶ ἔτι θὰ ἔχαιρεν αὐτὸς ὁ ἴδιος προσωπικῶς ἐὰν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἠκύρου πράξεις τῆς ἰδικῆς του Κυβερνήσεως. Πρᾶξις λοιπὸν τῆς ἰδικῆς του Κυβερνήσεως προσεβλήθη ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ὑπὸ ὡρισμένου ἀριθμοῦ ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι προσέβαλον τὴν ἄρνησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προβῇ εἰς τὸν προβιβασμόν των μὲ νομικὴν βάσιν τὴν παράβασιν τοῦ νόμου. Καὶ αἱ προσφυγαὶ τῶν Ἑλλήνων αὐτῶν πολιτῶν δικάζονται μεθαύριον τὴν Δευτέραν καὶ σπεύδει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἵνα διὰ νέου νομοθετήματος καλύψῃ τὴν παρανομίαν του καὶ στραγγαλίσῃ τὸ δίκαιον τῶν εἰς τὰ δικαστήρια προσφυγόντων ἀδικουμένων Ἑλλήνων πολιτῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ νομικὴ ἄποψις τοῦ ζητήματος. Μὲ τοιαύτην νομοθετικὴν διάταξιν (ἀναγινώσκει). Νομίζω δηλαδὴ ὅτι εἶναι ζήτημα νομικῆς τάξεως. Εἶναι ζήτημα συνιστάμενον εἰς τὸ ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία νὰ εἰσέρχεται εἰς τὰ ἔργα τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας καὶ νὰ καθορίζῃ τὰς ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἠγέρθη πρό τινος χρόνου συζήτησις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ μιᾶς τροπολογίας ἡ ὁποία τὴν τελευταίαν στιγμὴν παρεισέφρυσεν εἰς ἕνα νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὁποίου ἀπελύοντο τῶν φυλακῶν ὡρισμένοι κρατούμενοι οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Βουλῆς, ἔστω ἂν ὄχι τῆς Κυβερνήσεως, εἶχον οὐσιαστικὸν δίκαιον. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπεφάνθη ὡς ἑξῆς: Κατεδίκασε τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν τῆς Βουλῆς καὶ εἶπεν: «λυποῦμαι διότι...» (ἀναγινώσκει). Αὐτὰ λέγει ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἔρχεται σήμερον ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν φοβούμενος ὅτι αἱ ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας δὲν θὰ εἶναι σύμφωνοι πρὸς τὴν ἀντίληψίν του, ἐπιζητῶν νὰ ὁδηγήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς τὴν ψήφισιν ἑνὸς νόμου ὁ ὁποῖος νὰ ἀπαγορεύῃ τὴν δικαστικὴν ἀπόφασιν τοῦ ἀνωτάτου τούτου δικαστηρίου. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι λυποῦμαι διότι ἀπουσιάζει ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν Βουλήν, διότι ἐκεῖνος δὲν εἶναι συνηθισμένος ἄλλα νὰ λέγῃ τὴν μίαν ἡμέραν καὶ ἄλλα νὰ λέγῃ τὴν ἄλλην. Εἰσῆλθε τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν. Εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν ὑπεστήριξα τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας ὑποστηρίζω καὶ σήμερον, ὅτι δηλαδὴ δὲν εἶναι ὀρθὸν διὰ νέου νομοθετήματος νὰ προσβάλλωνται κεκτημένα δικαιώματα, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀποκλείωνται δικαστικαὶ ἀποφάσεις τὴν παραμονὴν ἐκδόσεώς των. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπεδέχθη τὴν ἄποψιν αὐτήν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως ἐκείνης εἰς τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται (ἀναγινώσκει). Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ νομοσχέδιον ὅπως ὑπεβλήθη καὶ συνεζητήθη κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην. Εἴπαμεν τότε εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἔχει δικαίωμα ὁποτεδήποτε νὰ κανονίσῃ κατ’ ἄλλον τρόπον, ἀλλὰ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ θίξῃ κεκτημένα δικαιώματα, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ δώσῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν εἰς νόμον. Εἶναι δὲ ἐξωφρενικὸν τὸ πρᾶγμα. Τέσσαρας μῆνας σήμερον μετὰ τὴν παρανομίαν τῆς Κυβερνήσεως ἔρχεται καὶ λέγει κατὰ πρῶτον: (ἀναγινώσκει) «ἀναστέλλεται ἀπὸ 12)10)29 κτλ.».

§122Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπὸ τῆς κυρώσεως τῶν πινάκων.

§123Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἦτο ἀπὸ τῆς κυρώσεως τῶν πινάκων. Σᾶς εἴπαμεν ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ δοθῇ ἀναδρομικὴ ἰσχὺς εἰς νόμον καὶ εἴπατε ὅτι δὲν ἔχετε καμμίαν ἀντίρρησιν καὶ παρεκαλέσατε νὰ ἀπαλειφθῇ. Καὶ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς εὑρίσκεται ἐν πλήρει τάξει, ἀνατυπῶσαν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον: (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἰσχὺς τῆς παραγράφου 2 κλπ... Ἐδημοσιεύθη καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας ἡ συζήτησις ἡ γενομένη εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ξεύρω δὲ διὰ ποῖον λόγον μετὰ μίαν ἡμέραν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τῆς τροπολογίας ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἐκυκλοφόρησεν ἄλλη τροπολογία τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁ δεχθεὶς κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ ἀναδρομικὴ διάταξις ὑπέβαλε μίαν ἀκόμη ἀναδρομικωτέραν διάταξιν καὶ λέγει ὅτι: ἡ ἰσχὺς τῆς παραγράφου 2 ἀναστέλλεται, ὄχι, πλέον ἀπὸ τῆς 12)10, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 4191. Δηλαδὴ ἀπὸ τῆς 6 Ἰουλίου 1929. Ὁ νόμος οὗτος ἐδημοσιεύθη εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 225 φύλλον τῆς 23 Ἰουλίου 1929. Λοιπὸν ἐγὼ δὲν ὑποστηρίζω τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν καὶ ἄλλοι ἀξιότιμοι συνάδελφοι ὑπεστήριξαν, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εὑρίσκεται εἰς ἀντισυνταγματικὴν ὁδὸν ὑποβάλλων σήμερον ἀναδρομικὴν τροπολογίαν ἀντίθετον πρὸς τὰ ὑπὸ τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν ψηφισθέντα. Πᾶς τις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ τροπολογίας καὶ κατὰ τὴν δευτέραν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν καὶ ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὰς δεχθῇ ἢ ὄχι. Ἀλλ’ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τὸ ἠθικὸν δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ τροπολογίαν, ὁ μόνος ὁ ὁποῖος δὲν τὸ εἶχε, εἶναι ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἐδέχθη κατὰ τὴν πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἔχῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν ὁ νόμος· καὶ νομίζω, ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι τὸν ἔπεισαν κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ προσβάλῃ κεκτημένα δικαιώματα.

§124Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐδέχθην ἀπάλλειψιν τῆς παραγράφου αὐτῆς καὶ τὸ κατέστησα σαφέστερον.

§125Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ μπορεῖ νὰ σᾶς ἀκολουθήσῃ, εἶσθε ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος θὰ ἔδιδεν μίαν ἄλλην κατεύθυνσιν, λείπει, καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι ἡ συζήτησις εἶναι ματαία. Εἶσθε οἱ πολοὶ καὶ εἴμεθα οἱ ὀλίγοι.

§126Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπειδὴ ἐπεκαλέσθητε συχνὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπαναλαμβάνετε ὅτι αὐτὸς θὰ ἔδιδεν ἄλλην λύσιν, σᾶς λέγω ὅτι δὲν θὰ ἔδιδεν ἄλλην λύσιν.

§127Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐλπίζω ἀντιθέτως. Σεῖς μένετε μὲ τὴν βεβαίωσιν, ἐγὼ μὲ τὴν ἐλπίδα.

§128Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶσθε παρὼν καὶ ἠκούσατε ὅτι συνετάξαμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§129Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω, κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀνεπτύχθησαν αὐταὶ αἱ ἀπόψεις τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἐκθέτομεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ τὰ πρακτικά, σᾶς ἐπαναλαμβάνω, εἶναι σαφῆ, σαφέστατα. Ὁ ἀξιότιμος κ. Κούνδουρος καὶ ἐγὼ ὑπεστηρίξαμεν κατ’ ἀρχὴν, ὅτι δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ὑποβάλητε νομοσχέδιον μὲ ἀναδρομικὴν δύναμιν καὶ σεῖς ἀπηλείψατε τὴν ἀναδρομικότητα.

§130Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σᾶς εἶπον, διὰ νὰ τὸ καταστήσω σαφέστερον. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει γνῶσιν καὶ τῆς τροπολογίας ἡ ὁποία ὑπεβλήθη.

§131Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἶναι πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς προθεσμίας.

§132Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ἐπολεμήσαμεν τὴν ἰδέαν τῆς ἀναδρομικότητος, δὲν περιωρίσθημεν εἰς τὴν χρονολογίαν τῆς 12 Ὀκτωβρίου ἢ ἄλλης τινός, σεῖς τὸ ἐδέχθητε καὶ τὴν ἀπηλείψατε. Σήμερον ἐπανέρχεσθε ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ δέχεσθε ἔτι μεγαλειτέραν ἀναδρομικότητα. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς νομίζομεν ὅτι εἶναι ζήτημα ἀρχῆς ἂν ἡ Βουλὴ θὰ δεχθῇ νὰ ψηφίζῃ νομοσχέδια ἔχοντα ἀναδρομικὴν δύναμιν καὶ δὴ θίγουσαν κεκτημένα δικαιώματα ἀφ’ ἑνός, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἂν ἡ Βουλὴ τὸ θεωρῇ θεμιτὸν καὶ ἐπιτετραμμένον, τὴν παραμονὴν τῆς συζητήσεως ὑπὸ δικαστηρίων ὡρισμένων ὑποθέσεων νὰ ψηφίζῃ νόμους λύοντας τὰς ὑπὸ τὴν κρίσιν τῶν δικαστηρίων ὑποθέσεις καθ’ ὃν τρόπον ζητεῖ ὁ ἑκάστοτε ὑπουργός. Αὐτὰ εἶναι τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα τίθενται, καθ’ ἡμετέραν ἀντίληψιν, ἀπὸ ἀπόψεως καθαρῶς νομικῆς καὶ ἐπὶ τῶν σημείων τούτων ἔχει νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ διὰ τῆς ψήφου της.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλογερᾶς.

§134Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἤθελον νὰ παράσχω μίαν διασάφησιν. Ὁ νόμος περὶ στρατιωτικῶν προαγωγῶν ὁρίζει ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διατάσσει τὸ τριπλάσιον τῶν χηρευουσῶν θέσεων ὅπως κριθοῦν παρὰ τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ συμβουλίου διὰ νὰ καταρτισθοῦν οἱ πίνακες. Ὅταν ἐξεδόθη ἡ διαταγὴ αὐτὴ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου ἐκείνου, ἀναμφισβήτως δὲν ὑπῆρχε κἂν ἡ σκέψις ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος περὶ ἑκουσίας ἀποστρατεύσεως. Ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Μαντινείας ὑπέμνησε τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντισυνταγματάρχου, θὰ ἠδυνάμην νὰ διασαφηνίσω ὅτι διὰ τὰς προβλεπομένας 7 θέσεις ἀντισυνταγματαρχῶν τὰς χηρευούσας ἔπρεπε νὰ τεθοῦν 20 περίπου διὰ νὰ κριθοῦν ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων, ἀλλ’ ἔρχεται κατόπιν ὁ νόμος περὶ ἑκουσίας ἀποστρατεύσεως, ὁ ὁποῖος παρήγαγε κενὰ 23 ἢ 24 θέσεων συνταγματαρχῶν. Ἀναμφισβητήτως λοιπὸν ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὰ κενὰ ταῦτα καὶ νὰ διατάξῃ ἵνα κριθῶσι παρὰ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων περὶ τοὺς 60 ἢ 70 ἀντισυνταγματάρχαι. Τώρα τοῦτο πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλή, ὅτι ἐνδεχομένως θὰ ἀδικηθοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἂν ἐτίθεντο καὶ αὐτοὶ ὑπ’ ὄψιν τοῦ συμβουλίου ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πραγματικοῦ ἀριθμοῦ τῶν κενῶν θέσεων θὰ ἦσαν εἰς τοὺς πίνακας, ἀλλὰ δὲν ἐτέθησαν. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἰσχυρότερος λόγος ὁ δικαιολογῶν τὸ μέτρον τῆς Κυβερνήσεως.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§136Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ ἐξηγήσω δι’ ὀλίγων λέξεων εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σημασίαν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ σχηματισθῇ μία ἐσφαλμένη ἐντύπωσις ἐκ τῶν ἀγορεύσεων τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων, ὅτι καταπατοῦνται κεκτημένα δικαιώματα καὶ ὅτι ἀποσκοπεῖται ἡ ἀκύρωσις τῶν πινάκων τῶν προαγωγῶν τοῦ συμβουλίου. Ὁ νόμος, κύριοι, περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας, τὸν ὁποῖον ἐπεκαλέσθησαν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐκ Λασσηθίου καὶ Μαντινείας, πραγματικῶς ἐπιβάλλει εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προβαίνῃ εἰς πλήρωσιν τῶν κενῶν θέσεων κατὰ τρίμηνον μὲν μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ συνταγματάρχου, ἅπαξ δὲ τοῦ ἔτους διὰ τοὺς βαθμοὺς τοῦ ὑποστρατήγου καὶ ἀντιστρατήγου. Καὶ ὑπῆρχον ἀληθῶς πολλαὶ τοιαῦται κεναὶ θέσεις προερχόμεναι ἐξ αὐτῆς τῆς ὀργανικῆς συνθέσεως τοῦ στρατεύματος, καὶ τῶν ὁποίων ἡ πλήρωσις θὰ ἀπετέλῃ διὰ μὲν τὰ στελέχη ἓν κεκτημένον δικαίωμα διὰ δὲ τὸν ὑπουργὸν μίαν ἀληθῆ ὑποχρέωσιν. Ἀλλὰ τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν ἐξεπλήρωσεν ἀκεραίαν ὁ ὑπουργὸς προκαλέσας πρὸ ὀλίγου χρόνου, πρὸ ἑνὸς περίπου μηνός, διάταγμα προαγωγῶν, διὰ τοῦ ὁποίου προέβη εἰς πλήρωσιν 123 κενῶν θέσεων προερχομένων, ὅπως εἶπον, ἐκ τῆς φυσιολογικῆς ἐξελίξεως τοῦ στρατεύματος εἰς τοὺς κατωτέρους κυρίως βαθμοὺς τοῦ ὑπολοχαγοῦ καὶ τοῦ λοχαγοῦ ὅλων τῶν ὅπλων καὶ ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν. Ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς ὅμως τοῦ νόμου περὶ ἑκουσίας ἀποστρατεύσεως ἐδημιουργήθη μία νέα κατάστασις, μία νέα κατηγορία κενῶν θέσεων, ἡ ὁποία δὲν εἶναι προϊὸν τῆς φυσιολογικῆς ἐξελίξεως τοῦ στρατεύματος δὲν εἶναι κἂν ἀναγκαία συνέπεια τοῦ νόμου περὶ ἑκουσίας ἀποστρατεύσεως, ἀλλὰ εἶναι μόνον ἀποτέλεσμα τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον σκοπίμως ἐφήρμοσε τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον τῶν Στρατηγῶν τὸν νόμον τοῦτον. Καὶ ἐξηγοῦμαι: Ὡς θὰ ἐνθυμεῖσθε, ὁ νόμος περὶ ἑκουσίας ἀποστρατεύσεως ἐπέτρεπε τὴν χρῆσιν διπλοῦ μέτρου κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ, ἐδικαιοῦτο δηλαδὴ τὸ συμβούλιον τῶν στρατηγῶν διὰ τὴν ἀρέωσιν τῶν στελεχῶν νὰ λάβῃ ὡς βάσιν τὸν πλεονάζοντα ἀριθμὸν εἰς ἕκαστον βαθμόν. Ἐπὶ παραδείγματι εἰς τὸ πεζικὸν ἐπλεόναζον 7 συνταγματάρχαι καὶ ἡ ἐνέργεια τοῦ συμβουλίου τῶν στρατηγῶν θὰ ἦτο νομιμωτάτη ἂν ἐνέκρινε τὴν ἀπομάκρυνσιν μόνον 7 συνταγματαρχῶν, τόσων δηλαδὴ ὅσος ἦτο ὁ ἀριθμὸς τῶν πλεοναζόντων εἰς αὐτὸν τὸν βαθμόν. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ εἴχομεν τὴν ἀφορμὴν νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ κεκτημένων δικαιωμάτων καὶ περὶ στραγγαλισμοῦ, διότι θὰ κατεδικάζοντο τὰ στελέχη τῶν ὑποδεεστέρων βαθμῶν εἰς μίαν διενεκῆ, ἰσοβίαν στασιμότητα καὶ δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἄλλην ἐλπίδαν προαγωγῆς παρὰ μόνον τὸν θάνατον ἢ τὴν ἀποστράτευσιν λόγῳ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀνωτέρων των. Ἕνεκα τούτου τὸ συμβούλιον τῶν στρατηγῶν, ἔχον σύμφωνον καὶ τὴν γνώμην τὴν ἰδικήν μου προέκρινε νὰ λάβῃ ὡς βάσιν τὸν συνολικὸν ἀριθμὸν τῶν πλεοναζόντων εἰς ἕκαστον ὅπλον καὶ κατανείμῃ κατόπιν εἰς τοὺς διαφόρους βαθμοὺς τὴν ἀναλογίαν τῶν ἀποστρατευομένων τοιουτοτρόπως, ὥστε νὰ ἐπιτευχθῇ μία εὐρυτέρα ἀραίωσις εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμοὺς καὶ ἰδίως εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου. Ἐφηρμόσθη δηλονότι ὁ νόμος σκοπίμως, μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ δημιουργηθῶσιν νέα κενὰ καὶ νὰ διευκολυνθῇ ἡ πρὸς τὰ πρόσω προώθησις τῶν στελεχῶν διὰ νὰ μὴ μαραίνεται ὁ ζῆλος αὐτῶν ἕνεκα τῆς κατηναγκασμένης προσηλώσεως εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν ἐπὶ μακρὸν χρόνον. Μὲ ἄλλους λόγους, πιστεύω ὅτι ἐπείσθη ἡ Βουλὴ ὅτι δὲν πρόκειται περὶ κεκτημένων δικαιωμάτων ἐκ παλαιοτέρων νόμων δικαιωμάτων προερχομένων ἐξ αὐτῆς τῆς φυσιολογικῆς ἐξελίξεως τοῦ στρατεύματος, ἀλλὰ πρόκειται περὶ μιᾶς νέας εὐεργετικῆς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν ἡ στοργικὴ πρόνοια ἡμῶν ὑπὲρ τῶν στελεχῶν τοῦ στρατοῦ. (χειροκροτήματα) Καὶ δὲν ἔχομεν, βεβαίως, ἀξίωσιν νὰ μᾶς ἐκφρασθῶσι εὐχαριστίαι, ἀλλὰ εἶναι ὑπερβολικὴ ἡ ἀξίωσις τοῦ νὰ μὴ μᾶς ἐπιτραπῇ νὰ καθορίσωμεν ἡμεῖς τὸν χρόνον τὸν ὁποῖον θεωροῦμεν πρόσφορον νὰ πραγματοποιήσωμεν τὴν ἐπωφελῆ αὐτὴν διὰ τὰ στελέχη κατάστασιν, τὴν ὁποίαν παρεσκεύασεν ἡ ὑπουργικὴ πρόνοια. Ἀλλὰ θὰ μοῦ εἴπητε, κύριοι: «μὰ ἐπὶ τέλους ἀφοῦ στὰ καλὰ καθούμενα ἀνοίγεις καινούργιους δρόμους, ἐκεῖ ποὺ δὲν ὑπῆρχε καμμία ἐλπὶς προαγωγῆς, διατὶ δὲν προβαίνει τότε εἰς τὰς προαγωγὰς αὐτὰς ἀμέσως, διὰ νά μὴ δίδῃς ἀφορμάς εἰς φίλους συναδέλφους νὰ στενοχωροῦνται καὶ νὰ δυσανασχετῶσι;» Ἐζήτησα, κύριοι, τὴν ἀναβολὴν αὐτήν, ἀναβολὴν βραχυχρόνιον τεσσάρων πέντε μηνῶν, πρὸς ἐνέργειαν τῶν προαγωγῶν, ὄχι διὰ λόγους οἰκονομίας, διότι εὐτυχῶς ὁ προϋπολογισμὸς οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον ἐπιβαρύνεται ἐκ τῶν προαγωγῶν αὐτῶν, οὔτε διότι ἤθελον νὰ ἀποφύγω τὴν ἐνδεχομένην κακὴν ἐντύπωσιν — ἀσφαλῶς κακὴν ἐντύπωσιν τῆς κοινῆς γνώμης ἐὰν τὴν ἐπιοῦσαν τῆς ἀποστρατεύσεως πεντακοσίων ὑπεραρίθμων ἀξιωματικῶν προεκαλεῖτο ἐνέργεια ὑπερτριακοσίων νέων προβιβασμῶν ἀλλ’ ἐζήτησα καὶ ζητῶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὴν βραχυτάτην προθεσμίαν ἀναβολῆς ὡς ἀνάγκην ἐπιβαλλομένην καὶ ἐξ ἄλλων σοβαρῶν λόγων. Σᾶς εἶναι γνωστόν, κύριοι, ὅτι ἐπετηρὶς τῶν στελεχῶν τοῦ στρατοῦ μας εἶναι πλέον ἢ ἐλαττωματική, προκαλοῦσα ἕνεκα τῆς ρευστότητος αὐτῆς συχνότατα ἀφορμὰς πρὸς ἀμφισβητήσεις καὶ διαμαρτυρίας κατὰ τὸ μέτρον ἢ ἧττον δικαιολογημένας ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἀρχαιότητος. Τοῦτο εἶχεν ἀναγνωρίσει καὶ ἡ κατὰ τὴν τελευταίαν Ἐθνοσυνέλευσιν μεγάλη στρατιωτικὴ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς ὁποίας μετέσχον πάντες οἱ πολιτικοὶ ἀρχηγοὶ καὶ ἐθεώρησαν τὴν ἐκκαθάρισιν καὶ σταθεροποίησιν τῆς ἐπετηρίδος ὡς ἓν τῶν κυριωτέρων καὶ μᾶλλον ἐπειγόντων στρατιωτικῶν ζητημάτων. Ἐπὶ δὲ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως ἀπεφασίσθη ὁ ἀπαρτισμὸς μιᾶς εἰδικῆς πρὸς τοῦτο ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ στρατηγοῦ Πετρίτη μετὰ ἐργασίαν συνεχῆ καὶ σύντονον δύο περίπου ἐτῶν ὑπέβαλε πρὸ ὀλίγου τὰ πορίσματα αὐτῆς, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πορισμάτων αὐτῶν κατηρτίσθη νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σήμερον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ τοῦ ὁποίου καθορίζονται πλέον τελειωτικῶς τὰ ζητήματα τῆς ἀρχαιότητος τῶν ἀξιωματικῶν καὶ λαμβάνει ἡ ἐπιτηρὶς μορφὴν παγίαν καὶ καθίσταται νόμος τοῦ Κράτους. Αὐτὸς εἶναι ὁ κυριώτερος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐζήτησα παρὰ τῆς Βουλῆς νὰ ἐγκρίνῃ μίαν μικράν, πεντάμηνον μόνον, ἀναβολὴν πρὸς ἐνέργειαν τῶν προαγωγῶν, διότι φρονῶ ὅτι ἔπρεπε νὰ ψηφισθῇ πρῶτον τὸ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου κανονίζεται ὁριστικῶς ἡ σειρὰ τῆς ἀρχαιότητος ὥστε νὰ ἔχῃ καὶ τὸ συμβούλιον τῶν στρατηγῶν κατὰ τὴν σύνταξιν τῶν πινάκων τῶν προακτέων μίαν βάσιν ἀσφαλῆ, σταθεράν, καὶ νόμιμον, μὴ ἐπιτρέπουσαν πλέον ἀμφισβητήσεις καὶ διαμαρτυρίας καὶ παράπονα δι’ ἀδικίας γενομένας ἢ εἰκαζομένας. Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη σημασία τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Φρονῶ δὲ ὅτι δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἀπασχολῇ ἐπὶ τόσας ὥρας τὴν Βουλὴν τοιοῦτον ζήτημα, ζήτημα ἀναβολῆς προαγωγῶν ἐπὶ τετράμηνον, ζήτημα τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ἄξιον τῆς προσοχῆς ἡμῶν μόνον ἐὰν ἐκ τῆς ἐνεργείας αὐτῆς ἐπηρεάζετο ἡ ἐκπαίδευσις τοῦ στρατεύματος. Ἀλλ’ εὐτυχῶς τοιαύτη περίπτωσις δὲν ὑπάρχει. Εὑρίσκω δὲ ὅλως ἀδικαιολόγητον τὴν ἐκδηλουμένην κατὰ τὴν σημερινὴν καὶ κατὰ τὴν πρώτην τοῦ νομοσχεδίου συζήτησιν ἀνυπομονησίαν, διότι οἱ ἔχοντες σειρὰν προαγωγῆς δὲν κινδυνεύουν εἰς τὸ διάστημα τῶν τεσσάρων αὐτῶν μηνῶν νὰ καταληφθῶσιν ὑπὸ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας, διότι εὐτυχῶς εἶναι ὅλοι νέοι, ἀκμαῖοι, μὴ ἐγγίσαντες ἢ μόλις ἐγγίσαντας τὸ τεσσαρακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των—πρόκειται περὶ τοῦ βαθμοῦ τοῦ συνταγματάρχου—καὶ ἑπομένως δυνάμενοι νὰ προσφέρωσιν ἐπὶ μακρὰν ἀκόμη σειρὰν ἐτῶν τὰς πολυτίμους ἀληθῶς ὑπηρεσίας των εἰς τὸν στρατὸν καὶ τὴν πατρίδα. Διὰ τοῦτο δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀφορμὴ ἀνησυχιῶν ἐκ μέρους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀδιαφιλονίκητον τὴν ἀρχαιότητά των, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὰ νόμιμα προσόντα· δὲν θὰ προαχθῶσι σήμερον, θὰ προαχθῶσιν ὅμως ἀσφαλῶς μετὰ τέσσαρας ἢ πέντε μῆνας. Νομίζω δὲ ὅτι ἡ προσπάθεια ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη κατὰ τὰς δύο συζητήσεις, προσπάθεια νὰ ματαιωθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ διασωθῇ τὸ δικαίωμα τῆς δικαστικῆς προσφυγῆς, μόνον τοὺς ἐνδιαφερομένους εἶναι ἱκανὴ νὰ ζημιώσῃ, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ παραχθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι αὐτοὶ οὗτοι εἶναι οἱ ὑποκινοῦντες ἢ ἐγκρίνοντες μίαν προσπάθειαν, προσπάθειαν ἄντικρυς ἀντικειμένην εἰς τὴν στρατιωτικὴν ψυχολογίαν, εἰς τὰς στρατιωτικὰς παραδόσεις καὶ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις αἱ ὁποῖαι ὀφείλουν νὰ ρυθμίζουν τὴν ζωὴν καὶ τὰς πράξεις παντὸς ἀληθοῦς Ἕλληνος στρατιώτου. Δὲν θὰ ἦτο δὲ συντελεστικόν, ἐπειδὴ τόσος πολὺς λόγος ἐγένετο περὶ τοῦ δικαιώματος τῆς δικαστικῆς προσφυγῆς, δὲν θὰ ἦτο συντελεστικὸν εἰς τὴν ἀνύψωσιν τοῦ γοήτρου καὶ τοῦ κύρους τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ δὲν θὰ ἦτο συντελεστικὸν καὶ εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν λαϊκῶν συμπαθειῶν πρὸς τὸν στρατόν, τὸ φαινόμενον, ὅτι ἀξιωματικοὶ προσφεύγουσιν εἰς τὰ δικαστήρια ἐγκαλοῦντες τὴν προϊσταμένην των ἀρχήν, διατί; διότι βραδύνει ἐπὶ τέσσαρας μῆνας νὰ ἱκανοποιήσῃ δικαιώματα τὰ ὁποῖα δὲν προέκυψαν αὐτομάτως καὶ φυσιολογικῶς, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα παρεχωρήθησαν εἰς αὐτούς, ὑπὸ μιᾶς ἐξαιρετικῆς ὑπουργικῆς εὐνοίας! (χειροκροτήματα).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κούνδουρος.

§138Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κ. Πρόεδρε, νὰ διαφωνήσω κατὰ τὸν πλέον ριζικὸν τρόπον διὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ βαδίζοντας τὴν ὁδὸν τῶν δικαστηρίων καθίστανται ἀξιόμεμπτοι. Ἡ ὁδὸς τῆς δικαιοσύνης εἶναι ἡ τιμιωτέρα ἐξ ὅσων δύναται νὰ βαδίσῃ ὁ ἀδικούμενος· ἡ ὁδὸς μάλιστα τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ἣν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἤνοιξε, δὲν ὤφειλε νὰ χαρακτηρίζεται ὁδὸς ἐκτροπῆς ὡς ἠθέλησεν νὰ τὴν παραστήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς μεμφθεὶς τοὺς βαδίσαντας ἐπ’ αὐτῆς· καὶ ἡ ἀντίθετος ἀντίληψις δὲν τιμᾶ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐνδιαφέρει ἐμέ, διότι δὲν εἶμαι κηδεμὼν τῆς Κυβερνήσεως. Ὅ,τι μὲ ἐνδιαφέρει εἶναι, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργὸς ἀντὶ νὰ δώσῃ διὰ τῆς ἀγορεύσεώς του μίαν θετικωτέραν βάσιν εἰς τὸ νομοθέτημα τὸ ἐξησθένησεν ἔτι μᾶλλον. Εἶπεν ὅτι ἐκ φόβου πρὸς τὴν κοινὴν γνώμην θέλει τὴν ἀναστολὴν τῶν προαγωγῶν, ἐνῷ τὸν Ἰούνιον ὅπου ὑπόσχεται νὰ ἐνεργήσῃ αὐτὰς θὰ ὑπάρχῃ ἐξ ἴσου κοινὴ γνώμη. Εἶπεν ὅτι, ἂν δὲν ἀνέστελε τὰς προαγωγάς, θὰ προήγοντο ἐκεῖνοι πρὸς οὓς ἐμειδίασεν ἡ περίπτωσις τῆς ἀθρόας ἐξόδου ἐνῷ ἐὰν δὲν προαχθοῦν οὗτοι, θὰ προαχθῶσιν βεβαίως ἀργότερα ἐκεῖνοι πρὸς τοὺς ὁποίους θὰ μειδιάσῃ ἡ εὐμένεια τῆς διοικήσεως. Ἀλλὰ μήπως δὲν εἶναι δικαιότερον καὶ νομιμώτερον καὶ ἠθικώτερον νὰ προαχθῶσιν ἐκεῖνοι πρὸς τοὺς ὁποίους ἐμειδίασεν ἡ τύχη μιᾶς συμπτώσεως παρὰ ἐκεῖνοι πρὸς τοὺς ὁποίους θὰ μειδιάσῃ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. ὑπουργοῦ; Ἡ περαιτέρω συζήτησις δὲν πρόκειται νὰ ἀποβῇ ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, ὑπάρχει μάλιστα ἐκ τῆς συνεχίσεως ὁ φόβος ν’ ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν ἀπουσιάζει μόνον ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀλλὰ καὶ ὁ ἐγκέφαλος αὐτῆς.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§140Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιθυμῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, νὰ διαμαρτυρηθῶ μὲ τὸν μᾶλλον ἔντονον τρόπον κατὰ τῆς ἀπειλῆς, τὴν ὁποίαν ἐξεστόμισεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν....

§141Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οὐδεμίαν ἀπειλὴν ἐξεστόμισα.

§142Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ... κατὰ τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, πολῖται ὄντες Ἕλληνες, εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ προσφύγουν εἰς τὰ δικαστήρια τῆς πατρίδος των καὶ νὰ ζητήσουν τὸ δίκαιόν των.

§143Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οὐδεμία ἀπειλὴ ἐκ μέρους μου...

§144Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ λέγω τῆς ἀπειλῆς, διότι ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, παρορῶν τὴν βάσιν τὴν νομικὴν τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἐθέσαμεν, ὅτι πρόκειται περὶ ζητήματος ἀρχῆς, παρορῶν, λέγω, τὸ ζήτημα τῆς ἀρχῆς περιωρίσθη εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἐμπεριστατωμένων προσφυγῶν ὑπὸ ὡρισμένων ἀξιωματικῶν καὶ εἶπεν ὅτι ἡ προσπάθεια τῆς μὴ ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐκθέτει τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, ὅτι ἐκεῖνοι εἶναι οἱ ὑποδαυλίζοντες τὴν τοιαύτην προσπάθειαν.

§145Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶπον ὅτι δὲν πιστεύω ποτέ· δὲν εἶπον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγετε σεῖς.

§146Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἀφῆκεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἀπειλὴν τῆς Κυβερνήσεως ὅτι αὐτοὶ θὰ πληρώσουν τὸ ἐπίχειρα τῆς κακίας των, κακίας συνισταμένης εἰς τὴν ἀνδρικήν των προσέλευσιν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων τῆς πατρίδος των καὶ ἀξιοῦντων τὸ δίκαιόν των. Ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε, ἐθέσαμεν τὸ ζήτημα ὡς ζήτημα ἀρχῆς· δὲν ἐζητήσαμεν τὴν εὔνοιαν τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ οὐδενός· ἐζητήσαμεν τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων ὑπὲρ πάντων. Τελευταίως δι’ ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ὁλόκληρον τό σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης ἐχαρακτηρίσθη ὡς παρίαι τοῦ ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Κράτους, διότι δὲν ἀνεγνωρίσθη εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ προσφεύγουν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας διὰ τὰς πειθαρχικάς των διώξεις. Δὲν θέλω νὰ ἐπιρρίψω εὐθύνας εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ εἶναι ἀπολύτως ἀπογοητευτικὸν δι’ ὁλόκληρον τὸν στρατὸν καὶ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης ὅταν μετὰ τὴν τοιαύτην ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἔρχεται καὶ ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ στόματος τοῦ ὑπευθύνου ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἀπειλεῖ τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προσφεύγουν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἢ εἰς ἄλλα δικαστήρια ζητοῦντες τὴν διόρθωσιν μιᾶς παρανόμου ἐνεργείας τῆς προϊσταμένης των ἀρχῆς.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§148Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ὑποθέτω ὅτι οὐδεὶς ἄλλος ἐκτὸς τοῦ ἀξιοτίμου ἀγορεύσαντος διεῖδεν εἰς τοὺς λόγους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἀπειλὴν ἔμμεσον ἢ ἄμμεσον κατὰ τῶν ἀσκησάντων προσφυγὴν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ὁ ἄρτι ἀγορεύσας συνάδελφος ἔθεσεν ἐν ἀρχῇ τὸ ζήτημα οὕτω: Νομίζει ὅτι ὑπάρχει σύγκρουσις νόμου καὶ οὐσιαστικοῦ δικαίου. Καὶ εἶπεν ὅ,τι μὲν ἀφορᾷ τὸν νόμον, ὑπάρχει ἓν κεκτημένον δικαίωμα καὶ τὸ δικαίωμα τοῦτο δὲν δύνασθε νὰ ἀφαιρέσητε διὰ νέου νόμου· ὅ,τι δὲ ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν, καὶ ἡ οὐσία εἶναι ὑπὲρ τῶν προσφυγόντων εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§149Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§150Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Εἰς τὴν πρώτην σας ἀγόρευσιν.

§151Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν πρώτην μου ἀγόρευσιν εἶπον ὅτι ἐφ’ ὅσον τὸ ζήτημα τῆς οὐσίας καὶ τῆς παραβάσεως τοῦ νόμου ἐκκρεμεῖ ἐνώπιον τοῦ συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἡ προσφυγὴ δικάζεται τὴν Δευτέραν, δὲν εἶναι ὀρθὸν διὰ τήν Βουλὴν νὰ ψηφίζῃ νόμον ἀφαιροῦντα τοιοῦτον δικαίωμα.

§152Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ὅ,τι μὲν ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν, ὑπῆρξε τόσον πειστική νομίζω, κύριοι, ἡ ὅλη ἀνάπτυξις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὥστε θὰ ἦτο ὑπερβολικὴ ἀξίωσις νὰ θέλῃ τις νὰ παρίσταται προστατεύων δῆθεν οὐσιαστικὰ δίκαια τὰ ὁποῖα δὲν ἐγεννήθησαν κανονικῶς κατὰ τὸν φυσικὸν καὶ προβλεπόμενον ροῦν τῶν πραγμάτων, καθ’ ἃ ἤλπιζαν οἱ ἐνδιαφερόμενοι, ὅτε ἐψηφίζετο ὁ πρῶτος νόμος περὶ ὑποχρεώσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προβαίνῃ ἑκάστοτε εἰς προαγωγάς, ἀλλὰ ἐνεφανίσθησαν ἐκ τῆς ψηφίσεως ἑνὸς ἐκτάκτου νόμου, τοῦ περὶ ἐξόδου. Ἄν εἶναί τι διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἐμερίμνησεν ἐγκαίρως, τοῦτο θὰ ἦτο κατ’ ἐμέ, ὅτι ὅτε ἐγένετο ὁ γόμος περὶ ἑκουσίας ἐξόδου τῶν ἀξιωματικῶν, ἔδει νὰ ὑπάρξῃ πρόνοια δι’ εἰδικῆς διατάξεως ἀναβάλλουσα καὶ προαγωγὰς διὰ νὰ μὴ μεταδώσουν τὰ γεννηθέντα κενὰ ἐλπίδας κενὰς καὶ ἀφθόνους. Ἀλλὰ διότι τοῦτο δὲν ἐγένετο τότε, δὲν ἕπεται ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ, διότι ἡ φαντασία ἐγέννησεν οὐσιαστικὰ δικαιώματα, ὅτι ταῦτα ὑφίστανται καὶ ὅτι πρέπει νὰ τὰ σεβασθῶμεν. Κεκτημένον καὶ ἀπαραβίαστον δικαίωμα εἶναι μόνον ὅ,τι τὸ σύνταγμα προστατεύει. Αὐτὸ μόνον δὲν δύναται νὰ μεταρρυθμίσῃ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία. Κατὰ τὸ Σύνταγμα ἕνα μόνον δὲν εἶναι δυνατόν: τὸν βαθμὸν τὸν ἤδη κεκτημένον νὰ ἀποσπάσῃ τις, παρὰ μόνον ὅπως ὁ νόμος ὁρίζει· ὄχι ὅμως τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ ἀποκτήσῃ δικαίωμα προαγωγῆς. Τοῦτο εἶναι κατὰ τὸ Σύνταγμα ἁπλῶς ἐλπίς. Ἄν καθιερώναμεν τὴν ἀρχήν, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι δεσμευμένη ἀπέναντι τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ἂν καθιερώναμεν τὴν ἀρχὴν αὐτήν, θὰ ἦτο ἀξιοθρήνητος σύγχυσις ἐξουσιῶν, ὑποδούλωσις τῆς Βουλῆς. Ἂν ὑποτεθῇ λ. χ. ὅτι αἱ ἀνάγκαι τῆς Πολιτείας ἐπιβάλλουν νὰ μὴ προάγωνται πλέον οἱ ὑπάλληλοι οἱ πολιτικοὶ ἀνὰ τριετίαν ἀλλὰ ἀνὰ τετραετίαν, δὲν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν νόμον, κατὰ τὴν ἀντίθετον ἐκδοχήν, ἐφ’ ὅσον ἐπρόκειτο νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Καὶ θὰ ἔπρεπεν οὕτω νὰ καταδικάσωμεν εἰς ἀδράνειαν ἔναντι τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας τὴν Βουλήν, τὸ κυρίαρχον σῶμα, καὶ νὰ μεταφέρωμεν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον τὰ δικαιώματα τοῦ Λαοῦ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἀλλὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δὲν ἐψηφίσθη διὰ τὴν κατάλυσιν τῆς δυνάμεως τῆς Βουλῆς. (χειροκροτήματα). Νομίζω λοιπὸν ὅτι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς καὶ ἀπὸ συνταγματικῆς οὐσίας, τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐντελῶς ᾐτιολογημένον. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι διὰ τοῦτο καὶ ἐνεκρίθη ὑπὸ ὁλοκλήρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ὅτι μετὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἐξητάσθη μετὰ μεγαλειτέρας προσοχῆς ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ τροπολογία τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Δὲν πρέπει, κύριοι, νὰ ἐπιμείνωμεν περισσότερον εἰς τὴν συζήτησιν νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἀποκαθιστᾷ οὐσιαστικὴν τάξιν καὶ οὔτε κατὰ τύπους οὔτε κατ’ οὐσίαν παροτσιάζει τι τὸ ἀνώμαλον. (χειροκροτήματα).

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἔχει τὸν λόγον.

§154Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἤθελα, κ. Πρόεδρε, νὰ εἴπω δύο λέξεις: Ἡ ἐφαρμογὴ τῶν κειμένων νόμων ἀπῄτει τὴν προαγωγὴν ὡρισμένου ἀριθμοῦ ἀξιωματικῶν διὰ τὰ κενὰ τὰ ὁποῖα ἐσχηματίσθησαν, εἴτε φυσιολογικῶς ἐκ τῆς ἐξόδου τῶν ἀξιωματικῶν ἐκ τοῦ στρατεύματος, εἴτε συνεπείᾳ ἐκτάκτου τινὸς νόμου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ εἴπω ὅτι παρὰ τὸ σύνηθες αὐτῷ καὶ παρὰ τὴν ψυχικὴν ἠρεμίαν ἡ ὁποία τὸν διακρίνῃ ταύτην τὴν ἑσπέραν ὡμίλει καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἀπὸ τῆς θέσεώς του ὀλίγον ἐξημμένος.....

§155Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐξημμένος λόγῳ τῆς ἀσυνήθους τοιαύτης φρασεολογίας οἵα ἡ σημερινή.

§156Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Γνωρίζω, κ. ὑπουργέ, ὅτι ἐνίοτε ὑπάρχουν καὶ μεταξὺ ἡμῶν ζωηρότεροι οἱ ὁποῖοι μετεχειρίσθησαν ζωηροτέραν ἔκφρασιν, ἀλλ’ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπεβάλλετο καὶ λόγῳ τῆς ἡλικίας του ἀλλ’ ἀκόμη καὶ ἐκ τῆς θέσεώς του ἐπεβάλλετο, λέγω, νὰ εἶναι συντηρητικὸς (γέλωτες). Ἀλλ’ εἶπε ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν...

§157Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶπον ὅτι δὲν τὸ πιστεύω.

§158Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω νὰ τὸ πιστεύσετε, διότι πόθεν νομίζετε ὅτι οἱ βουλευταὶ οἱ ὁποῖοι ἔρχονται ἐδῶ πρέπει νὰ ἀντλῶσι τὰς πληροφορίας των ἵνα κρίνωσιν ἐπὶ τῶν ἑκάστοτε νομοθετημάτων; Θὰ τὰς ἀντλήσωσιν ἐκ τῶν ἐνδιαφερομένων. Τὸ ζήτημα λοιπὸν δὲν εἶναι ἐὰν οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὤθησαν τοὺς κυρίους βουλευτάς, ἀλλὰ τὰ λεγόμενα τῶν κυρίων βουλευτῶν νὰ ἐξετασθῶσιν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ἐὰν ἔχουν δίκαιον, ὅσον ἀφορᾷ τὰς γνώμας τὰς ὁποίας ὑποστηρίζουν. Δὲν δύνασθε λοιπόν, κύριε ὑπουργέ, νὰ ἐπικρίνητε διότι ἔλαβον τὰς πληροφορίας ἐκεῖθεν, ἐφόσον τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζομεν τὴν ὑποστηρίζομεν ἐκ πεποιθήσεως· καὶ δὲν νομίζω, ὅτι κανείς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου παριστάμενος δύναται νὰ ὑποστηρίζῃ γνώμας τὰς ὁποίας δὲν πιστεύει. Δύνασθε νὰ ἔχετε μίαν γνώμην, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις δύναται νὰ ἔχῃ τὴν ἀντίθετον, καὶ διὰ τοῦτο ὑπάρχει Κοινοβούλιον· διότι ἄλλως θὰ εἴμεθα περιττοὶ ὅλοι ἐδῶ. Τώρα λοιπὸν πρόκειται περὶ τῆς οὐσίας, ἐὰν πρέπῃ νὰ συμπληρωθῶσι. Σᾶς ἐρωτῶ: σκέπτεσθε διὰ τοῦ νόμου σχεδίου νὰ ἀναβάλλετε προσωρινῶς τὴν προαγωγὴν ἢ νὰ ἐπιφέρητε βλάβην εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶχον δικαίωμα νὰ προαχθῶσι σήμερον; διότι τοῦτο εἶναι τὸ οὐσιῶδες.

§159Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἤθελον νὰ ἐπιφέρω βλάβην, θὰ μποροῦσα ἴσα–ἴσα συνεννοούμενος μὲ τὸ Συμβούλιον τῶν Στρατηγῶν νὰ δώσω ἄλλην μορφὴν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, δηλαδὴ νὰ ἀπομακρύνω τῶν βαθμῶν μόνον τόσους ὅσοι εἶναι οἱ πλεονάζοντες ὑπεράριθμοι. Ἐνῶ σήμερον ἐγὼ ἐχρησιμοποίησα πᾶν τὸ δυνατὸν μέτρον εὐμενείας, διὰ νὰ τοὺς διευκολύνω τὴν προαγωγήν.

§160Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ πρόκειται νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, πρέπει νὰ περιληφθῇ κατηγορηματικὴ δήλωσις, ὅτι οἱ ἔχοντες τὸ δικαίωμα προαγωγῆς κατὰ τὸν ὑφιστάμενον νόμον, αὐτοὶ θὰ προαχθῶσι καὶ μετὰ τὸ νομοσχέδιον, διότι ὁ κίνδυνος εἶναι ὅτι εἶναι δυνατὸν σήμερον διὰ τοῦ νόμου τούτου νὰ καταπατηθῶσι κεκτημένα δικαιώματα, ἀλλὰ δὲν μπορεῖ μία Κυβέρνησις νὰ ἀναγκάσῃ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ νόμον ὁ ὁποῖος....

§161Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ εἶπον καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἔχοντες ἀδιαφιλονείκητον τὴν ἀρχαιότητά των καὶ τὰ νόμιμα προσόντα πρὸς προαγωγὴν θὰ προαχθοῦν.

§162Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε οὐδεὶς δύναται νὰ τὸ γνωρίζῃ, διότι θὰ γίνῃ νέα κρίσις, θὰ συνέλθῃ τὸ συμβούλιον, καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον ἀξιωματικός τις ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶναι γεγραμμένοι πρὸς προαγωγήν, νὰ εὑρεθῇ μὴ ἔχων τὰ προσόντα. Ἑπομένως αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητεῖτε δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ τὸ ὑποσχεθῇ. Ἐγὼ ὅμως λέγω τοῦτο: Ἐχήρευον 7 θέσεις συνταγματαρχῶν· κατὰ τὸν νόμον τὸν πάγιον προὐτάθησαν 21. Τώρα ἐχήρευσαν ἐπὶ τῇ βάσει νέου νόμου 23 θέσεις συνταγματαρχῶν· ἔπρεπε νὰ κριθοῦν 70 διὰ νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις. Θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ παραπονοῦνται οἱ ἄνω τῶν 21 μέχρι τῶν 70;

§163Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ θέλω τοῦτο νὰ διασαφηνίσω, διότι ἐὰν δὲν σαφηνισθῇ τοῦτο βεβαίως ὑπάρχει παράβασις κεκτημένου δικαιώματος, κύριε Πρόεδρε, τὸ ὁποῖον καταπατεῖται διὰ τῆς μεθόδου τοῦ νόμου.

§164Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ὑπάρχει κεκτημένον δικαίωμα. Τὰ κεκτημένα δικαιώματα ἱκανοποιήθησαν ὅλα διὰ τοῦ διατάγματος τοῦ ἐκδοθέντος πρὸ ἑνὸς μηνός. Σήμερον ὑπάρχουν μόνον ἐλπίδες δικαιωμάτων, τὰς ὁποίας ἐδημιούργησεν μίαν εὐμενὴς πρόνοια τῆς Κυβερνήσεως.

§165Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐλπίδες δικαιωμάτων δὲν εἶναι αὐτό. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ ἀξιώσω ὅτι ἔχω περισσοτέρας νομικὰς γνώσεις ἀπὸ ὑμᾶς, ὅπως σεῖς ἔχετε περισσοτέρας ἀρχαιολογικάς. Κατὰ τὸν νόμον, μόλις κενωθῇ μία θέσις γεννᾶται δικαίωμα προαγωγῆς. Δὲν εἶναι ἐλπὶς αὐτό· εἶναι κεκτημένον δικαίωμα καὶ εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ τὸ δώσῃ. Ἐὰν λοιπὸν διὰ τοῦ νόμου....

§166Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ὄχι διὰ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας.

§167Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἠξεύρετε τοῦτο: ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἔχει ὡρισμένας ὑποχρεώσεις. Δὲν δύναται ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία νὰ κάμῃ χρῆσιν τῶν δικαιωμάτων της πρὸς κατάργησιν ἑνὸς κεκτημένου δικαιώματος, διότι τότε βεβαίως....

§168Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ζήτημα οὐσίας εἶναι.

§169Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀπὸ ἀπόψεως, λέγω, πολιτικῆς ἠθικῆς, ἄλλως δύνασθε νὰ τὰ κάμητε· ταῦτα εἶναι λοιπὸν τὸ πρᾶγμα, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἐξ ὅσων μάλιστα ἤκουσα ἀναπτυσόμενα παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, πρόκειται νὰ καταπατηθῶσι ἀληθῶς κεκτημένα δικαιώματα, διότι ἐὰν ὁ νόμος ἐφαρμοσθῇ ὡς ἔχῃ σήμερον, ὀφείλετε νὰ προαγάγητε ὡρισμένα πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἔχουν τὸ δικαίωμα καὶ τὰ ὁποῖα ἐπροτάθησαν.

§170Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ τὰ προαγάγω.

§171Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν θὰ τὰ προαγάγητε Κάμετε δήλωσιν ὅτι ὁ Νόμος ψηφίζεται ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν καὶ δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν. Νὰ εἴπητε ὅτι ἡ Βουλὴ ψηφίζει ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, διότι ἄλλως καταπατεῖται ἓν δικαίωμα· καὶ δὲν δύνασθε, κύριε ὑπουργέ, νὰ τὸ κάμετε αὐτὸ ὅταν οἱ ἀξιωματικοὶ προσφεύγουν, ὅπως ἔχουν δικαίωμα ὡς καὶ πᾶς πολίτης, εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας Καταπατεῖται καὶ ἡ ἐξουσία τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, διότι λέγετε ὅτι: ἀντὶ νὰ ἐκδόσητε σεῖς ἀπόφασιν, ἐγὼ θὰ κάμω ἕνα νόμον νὰ ματαιώσω τὰς ἀποφάσεις. Δὲν νομίζω, ἐν τῇ μεγάλῃ ἐξουσίᾳ τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δύναται νὰ κάμῃ αὐτό. Νομίζω ὅτι αὐτὸ μπορεῖ καὶ νὰ παραβλάψῃ τὴν πειθαρχίαν τοῦ Στρατεύματος, καὶ δὲν ὁμιλῶ περὶ ὑμῶν. Σᾶς ἐκτιμῶ ἰδιαιτέρως, ἕκαστος ὅμως ὁ ὁποῖος δὲν γνωρίζει οὔτε τὰς προσωπικότητας τῶν ἀρχόντων οὔτε καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐνεργοῦν τὰς πράξεις διὰ τὰς ὁποίας εἶναι τεταγμένοι, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι τοῦτο ἐγένετο διὰ νὰ εὐνοηθῇ ὁ Α καὶ διὰ νὰ ἐκδηλωθῇ μία δυσμένεια κατὰ τοῦ Β. Τοῦτο δέ, κύριε ὑπουργέ, ἀναγνωρίζετε ὅτι κάθε ἄλλο παρὰ εἰς τὴν πειθαρχίαν καὶ εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ στρατεύματος χρησιμεύει, καὶ σᾶς εἶπον ὅτι δύο ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ ἐφέροντο ὡς προαγόμενοι καὶ ἐσύρετο τὸ ὄνομά των καθημερινῶς εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ τώρα ματαιοῦται ἡ προαγωγή των.

§172Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) Δὲν ματαιοῦται, ἀφοῦ οἱ δύο ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ τοὺς ὁποίους ὑπονοεῖτε καὶ ἐνδιαφέρεσθε σεῖς....

§173Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἐνδιαφέρομαι ἐγώ.

§174Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σᾶς βεβαιῶ ὅτι θὰ προαχθοῦν ὄχι μόνον δύο ἀλλὰ καὶ ἄλλοι δύο ἀκόμη.

§175Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶναι δυσφήμησις διότι ἐγράφη ὅτι προάγονται;

§176Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν σᾶς ἐρωτῶ, κύριε συνάδελφε. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τοιαῦτα νομοθετήματα τὰ ὁποῖα θέτουν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἀποκτῶσιν οἱ ἀξιωματικοί, τοιαῦτα νομοθετήματα τὰ ὁποῖα ἔρχονται μετὰ πλῆρες δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἀπέκτησαν καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνδεχόμενον αὔριον....

§177Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Λυποῦμαι διότι δὲν μποροῦμεν νὰ ἔλθωμεν εἰς καμμίαν συνεννόησιν. Δὲν ἀμφισβητῶ κανὲν δικαίωμα. Ἐζήτησα μίαν ἀναβολὴν διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέπτυξα. Θέλω μίαν προθεσμίαν 4 μηνῶν, νὰ προβῶ κατόπιν εἰς προαγωγάς.

§178Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ κάμητε τὴν δήλωσιν ὅτι ψηφίζεται ὁ Νόμος ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι αἱ προαγωγαὶ αἱ ὁποῖαι θὰ ἐγίνοντο δυνάμει τοῦ σημερινοῦ νόμου, θὰ γίνουν μὲν ἀλλὰ θὰ γίνουν κατὰ τὸν Ἰούνιον. Ἐὰν νομίζετε ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ τὸ κάμητε αὐτὸ καὶ τὸ κάμητε, ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, θὰ ἔλεγον μάλιστα ὅτι αὐτὸ εἶναι μία πρόνοια.

§179Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐταὶ εἶναι αἱ ὑποκειμενικαὶ ἐντυπώσεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν οὔτε μὲ τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου οὔτε μὲ τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἐνεργείας τὰς ἰδικάς μου. Εἴπετε ὅτι ζητεῖτε ἐκ μέρους μου νὰ κάμω τὰς δηλώσεις αὐτάς. Καὶ σᾶς θέτω ἕνα ἐρώτημα: Πρὸ ὀλίγου εἷς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων εἶπεν ὅτι εἷς ἐξ ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν κατεπάτησεν τετρακοσίους ἄλλους καὶ ἔλαβε τὴν σειράν των. Ἄν τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον σήμερον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν δὲν ψηφισθῇ, σημαίνει ὅτι πράγματι ἡ μομφὴ αὐτὴ ἦτο πραγματικὴ καὶ ὅτι πράγματι κατεπάτησε 400. Θέλετε λοιπὸν σήμερον διὰ τοῦ νόμου νὰ τὸ ἀναγνωρίσωμεν αὐτὸ τὸ δικαίωμα;

§180Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ σᾶς λέγω τοῦτο: Ἐὰν αὐτὸς ὁ ἀξιωματικὸς περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖτε...

§181Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ.

§182Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἀπὸ σᾶς τὸ ἀκούω. Ἄν αὐτὸς κατεπάτησε κατὰ σειρὰν 400, σημαίνει ὅτι αὐτὸς ἔχει παραβιάσει τοὺς κειμένους νόμους. Ἐγὼ δὲν σᾶς λέγω νὰ κάμετε καμμίαν παραβίασιν τῶν κειμένων νόμων, παρὰ ἀξιῶ ἐν’ ὀνόματι τῆς Δικαιοσύνης, ἐν ὀνόματι τῆς πειθαρχίας τοῦ στρατεύματος, ἐν ὀνόματι ἀκόμη τῆς μεγάλης ἐξουσίας τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τὴν ὁποίαν ἔχει νὰ μὴ καταπατήσῃ τὰ ὑφιστάμενα δυνάμει τῶν κειμένων νόμων δικαιώματα. Τοῦτο θέλω ἐγὼ καὶ ἂν λόγῳ εὐκαιρίας θέλετε νὰ ἀναβάλετε τὰς προαγωγὰς διὰ 5 μῆνας, δὲν σημαίνει τίποτε. Ἡ ἀναβολὴ αὕτη νὰ γίνῃ· ἐγὼ τὴν δέχομαι, ἀλλὰ νὰ δηλώσητε ὅτι δὲν θὰ καταπατήσητε κανὲν δικαίωμα. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, διότι ἂν κατεπάτησε 300 ἄλλους ἀξιωματικοὺς αὐτὸ εἶναι παραβίασις τοῦ νόμου.

§183Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι περίεργος αὐτὴ ἡ ἀξίωσις, κ. Πρόεδρε, νὰ κάμῃ ἕνας ὑπουργὸς μίαν δήλωσιν ὅτι δὲν θὰ παραβιάσῃ τὸν νόμον καὶ δὲν θὰ καταπατήσῃ κεκτημένα δικαιώματα· δι’ αὐτὸ ὑπάρχει τὸ δικαστήριον.

§184Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι οὕτω πως. Διότι δυνάμει τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ταύτην τὴν ἑσπέραν εἰσάγετε διὰ νὰ ψηφισθῇ, ἀποκτᾶτε τὸ δικαίωμα νὰ καταπατήσητε δικαιώματα κεκτημένα χωρὶς νὰ ὑπάγεται ἡ πρᾶξις αὐτὴ εἰς τὸ εἰδικὸν δικαστήριον.

§185Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κεκτημένα δικαιώματα κανεὶς δὲν σκέπτεται νὰ καταπατήσῃ, καὶ αὐτὸ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἰδέαν κἂν ποῖοι εἶναι εἰς τοὺς πίνακας τῶν προακτέων οὔτε ἐννοῶ νὰ ἠξεύρω. Ἠξεύρω μόνον αὐτοὺς τοὺς ὁποίους ὑπαινίττεσθε, οἱ ὁποῖοι θὰ προαχθοῦν εἷς εἰς ἀνωτάτους βαθμούς. Ἄλλο τι δὲν ἠξεύρω. Λοιπὸν πῶς θέλετε νὰ σᾶς δηλώσω ὅτι πάντως θὰ προαχθοῦν ὅλοι ἀφοῦ δὲν γνωρίζω καὶ οὔτε εἶχα τὴν περιέργειαν νὰ ἐρωτήσω ἢ νὰ τοὺς εἴπω νὰ μοῦ στείλουν τοὺς πίνακας τῶν προακτέων;

§186Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ οὔτε ἐγὼ ὡμίλησα περὶ προσώπων, καὶ μπορῶ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐγὼ ἀκόμη περισσότερον δὲν γνωρίζω τὰ πρόσωπα τά ὁποῖα σεῖς δύνασθε νὰ μάθετε ζητοῦντες τοὺς καταλόγους. Ἀλλὰ ἐγὼ σᾶς λέγω νὰ θέσωμεν ὡς ἀρχὴν ὅτι διὰ τοῦ νόμου τούτου δὲν θὰ καταπατηθῶσι δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἔχουν σήμερον δυνάμει νόμου. Τοῦτο ἐφ’ ὅσον δὲν θέλετε νὰ τὸ κάμετε νὰ ἀναλάβητε καὶ τὴν εὐθύνην ὅτι διὰ τοῦ νόμου σας καταπατεῖτε τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἔχουσι σήμερον ὡρισμένοι ἀξιωματικοί. Τοῦτο ὀφείλω νὰ καταγγείλω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι ἀποτελεῖ κατάχρησιν τῆς ἐξουσίας.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφαντάρης.

§188Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μὴ ἔχων κύριοι βουλευταὶ πληροφορίας παρὰ τῶν ἐνδιαφερομένων ἢ καὶ τῶν μὴ τοιούτων, ἔφθασα εἰς τὸ συμπέρασμα ἐκ τῆς συζητήσεως ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀσθενῆ ἄποψιν ὑποστηρίζουσα ἔχει ὑπὲρ αὐτῆς κατ’ οὐσίαν τὸ δίκαιον τὸ ὁποῖον θεωρῶ εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἐπικρατέστερον. Εἶναι ἀσθενὴς ἡ ἄποψις αὐτὴ ὅτι δὲν θὰ θιχθῇ διὰ τοῦ νομοσχεδίου δικαίωμά τι κεκτημένον. Κεκτημένον δὲ δικαίωμα ἐγεννήθη ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁ ἀξιωματικὸς ἀπέκτησε δικαίωμα πλέον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ διεκδικήσῃ καὶ ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων ὅπως ζητήσῃ τὴν προαγωγήν του ἢ ζητήσῃ τὴν ἐπανόρθωσιν τῆς γενομένης εἰς αὐτὸν παραλείψεως. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς αὐτῆς ὁ ἀξιωματικὸς ἔχει τὸ δικαίωμα ἀπολύτως κεκτημένον· δὲν ἔχει ἁπλῶς ἐλπίδα, ἔχει δικαίωμα. Διὰ τοῦτο ἡ παρατήρησις ἡ ὁποία ἔγινεν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὤφειλε τὸ ζήτημα νὰ ἔλθῃ ταὐτοχρόνως μετὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς ἐθελουσίας ἐξόδου τῶν ἀξιωματικῶν, ρυθμιζομένου καὶ τοῦ ζητήματος τῶν προαγωγῶν διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν τὰ ὁποῖα θὰ ἐγεννῶντο ἐκ τοῦ νομοθετήματος τούτου, ἡ παρατήρησις αὐτὴ ὑπῆρξεν ἀπολύτως τῆς ἐγκρίσεώς μου. Ἀλλὰ παραλειφθείσης τῆς τοιαύτης προνοίας, ἐγεννήθησαν κενὰ καὶ τὰ κενὰ ταῦτα δυνάμει τῶν κειμένων νόμων παράγουν δι’ ὡρισμένους ἀξιωματικοὺς δικαίωμα τὸ ὁποῖον σήμερον ἐρχόμεθα πράγματι νὰ ἀνατρέψωμεν, διεκδικούμενον ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας τὸ ὁποῖον κατὰ τοὺς κειμένους νόμους δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν παράβασιν αὐτὴν καὶ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸ Κράτος τὴν ἐπανόρθωσιν. Ἀλλὰ ἡ παράλειψις αὐτὴ ὀφείλει νὰ σταματήσῃ τὴν Βουλὴν ἀπὸ τοῦ νὰ λάβῃ ἕνα μέτρον προνοίας ἀπολύτως ἐπιβεβλημένον διὰ νὰ μὴ γεννηθῇ μία ἀληθὴς ἀνωμαλία παρέχουσα τὸ δικαίωμα ἀθρόας προαγωγῆς ἀξιωματικῶν ἐξ ἑνὸς ἀπολύτως ἐξαιρετικοῦ γεγονότος, ἑνὸς μέτρου τὸ ὁποῖον προεκλήθη ἀπὸ τὴν ἀθρόαν ἔξοδον ἀξιωματικῶν ἐκ τοῦ στρατεύματος; Αὐτὸ θὰ ἦτο ἀληθῶς τερατῶδες, τὸ ὅτι δυνάμει μιᾶς κειμένης νομοθεσίας γενομένης δι’ ἄλλους σκοποὺς ὑπὸ ἄλλας περιστάσεις, θὰ ἐγεννῶντο δικαιώματα ἀθρόας προαγωγῆς ἀξιωματικῶν οὐδόλως δικαιολογημένης ἐκ τῶν ἀναγκῶν τοῦ στρατεύματος. Ἔχει ἀνάγκην λοιπὸν ἡ Πολιτεία νὰ ζητήσῃ τὴν προθεσμίαν πρὸς ρύθμισιν τῶν συνεπειῶν ἐκ τοῦ ἐξαιρετικοῦ μέτρου τοῦ ἐπιβληθέντος διὰ τὴν ἐθελουσίαν ἔξοδον τῶν ἀξιωματικῶν. Καὶ διὰ τὴν ρύθμισιν αὐτὴν ὑποβάλλει 2 μέτρα: Τὸ ἓν εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν, τὸ ἄλλο ὅμως, τὸ καὶ σπουδαιότερον, εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ καθορισμοῦ τῆς ἐπετηρίδος τῶν ἀξιωματικῶν. Καὶ εἶναι παράδοξος ἀρκετὰ ἡ δήλωσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι δὲν θὰ θίξωμεν κανένα κεκτημένον δικαίωμα εἴτε διὰ τοῦ ἑνὸς μέτρου, οὔτε διὰ τοῦ ἄλλου νομοσχεδίου. Ἄν δὲν πρόκειται νὰ θίξετε κατὰ τὴν ἤδη κειμένην νομοθεσίαν οὐδὲν δικαίωμα, τότε διατί ὑποβάλλετε καὶ τὸ ἓν μέτρον καὶ τὸ ἄλλο μέτρον; Θὰ ἦσαν ἀδικαιολόγητα ἀμφότερα. Λέγω λοιπόν, ὅτι ἂν δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ρύθμισις αὐτὴ νὰ γίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει νέων ριζικῶν κανόνων, καθῆκον καὶ δικαίωμα ἔχει καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ καθορίσῃ τὰς συνεπείας τοῦ μέτρου τούτου, ὥστε χωρὶς νὰ παραβλάπτωνται οὐσιαστικὰ δικαιώματα ἀξιωματικῶν νὰ μὴ γεννηθῇ κατάστασις ἐπιβλαβὴς διὰ τὸ στράτευμα κατάστασις ἐπιβλαβὴς καὶ διὰ τὸν τόπον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀκριβὴς τοῦ ζητήματος λύσις. Καὶ διὰ τοῦτο ἐφ’ ὅσον τὸ ζήτημα τίθεται δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τῆς Κυβερνήσεως.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§190Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ὑπάρχουσι, κύριοι βουλευταί, πολλὰ νομοσχέδια τυπικά, τὰ ὁποῖα προτείνω ὅπως ψηφισθοῦν τὴν ἑσπέραν ταύτην. Θὰ παρεκάλουν, ἐὰν θέλετε ν’ ἀναβληθῇ, δι’ αὔριον ἡ ψηφοφορία.

§191ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἐν Γενεύῃ ὑπογραφέντος σχεδίου διεθνοῦς συμβάσεως περὶ καθορισμοῦ ἐλαχίστου ὁρίου ἡλικίας πρὸς πρόσληψιν νέων ὑπὸ τὴν ἰδιότητα θερμαστοῦ ἢ ἀνθρακέως». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 11 Ἰουνίου 1925 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Σουηδίας περὶ ἀμοιβαίας ἀναγνωρίσεως τῶν πιστοποιητικῶν καταμετρήσεως τῶν ἐμπορικῶν πλοίων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς διεθνοῦς περὶ ἐμπορίας δούλων συμβάσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ πρωτοκόλλου τοῦ ψηφισθέντος ὑπὸ τῆς τηλ. διασκέψεως τῶν Βρυξελλῶν καὶ τροποποιοῦντος τὸν προσηρτημένον εἰς τὴν. Διεθνῆ τηλεγραφικὴν σύμβασιν τῆς Πετρουπόλεως κανονισμόν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ λιμενικοῦ ταμείου». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βερδέλης.

§193Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν μας σχεδίου νόμου πρόκειται νὰ θεσπίσωμεν τὴν ἵδρυσιν καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ λιμενικοῦ ταμείου ἀναλόγου πρὸς τὰ ὑφιστάμενα καὶ εἰς ἄλλας πόλεις τῆς Ἑλλάδος. Τὸ λιμενικὸν ταμεῖον θὰ διέπεται ἀπὸ τὴν ὑφισταμένην σήμερον νομοθεσίαν καὶ διὰ τὰ ἄλλα λιμενικὰ ταμεῖα, ἀλλά, ὅπερ καὶ τὸ σπουδαιότερον, τὸ λιμενικὸν τοῦτο ταμεῖον θὰ πρόκειται ἐκτὸς τῆς ἐκτελέσεως λιμενικῶν ἔργων νὰ προβῇ καὶ εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ τμήματος ἐκείνου τοῦ λιμένος Θεσσαλονίκης τὸ ὁποῖον ὑπήγετο μέχρι σήμερον ὑπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν μιᾶς ξένης καὶ δὴ Γαλλικῆς ἑταιρείας. Αἱ διαπραγματεύσεις διὰ τὸν διακανονισμὸν τοῦ ζητήματος τούτου διεξήχθησαν ἐπὶ σειρὰν ὁλοκλήρων ἐτῶν εὐτυχῶς δὲ διὰ τὸν λιμένα Θεσσαλονίκης ὅτι τὸ ζήτημα σήμερον λύεται καθ’ ἕνα τρόπον ἀρκετὰ εὐχάριστον. Λύεται δὲ διὰ τῆς ὑπὸ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου ἐνοικιάσεως τοῦ προνομίου τὸ ὁποῖον εἶχεν μέχρι σήμερον ἡ Γαλλικὴ ἑταιρεία, ἡ ὁποία ἐὰν μὴ τὶ σοβαρώτερον ἐγένετο πάντως πρόξενος παρεμποδίσεως τῆς ἐπεκτάσεως τῶν λιμενικῶν ἔργων, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ κίνησις τοῦ λιμένος τῆς Θεσσαλονίκης ἀλματωδῶς βαίνει πρὸ τὰ πρόσω καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ κίνησις αὐτοῦ ἐνδιαφέρει καὶ τὴν Μακεδονίαν ὁλόκληρον ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας μας. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, εἰς τὸ ὅτι ἡ κίνησις τοῦ λιμένος Θεσσαλονίκης πλησιάζει νῦν τὰς 700 χιλιάδας τόννων, ὅτι δηλαδὴ ὁ λιμὴν τῆς Θεσσαλονίκης ἀπέκτησε μίαν ὀντότητα ἡ ὁποία δὲν εἶναι οὐδόλως περιφρονητέα. Βεβαίως μέχρι σήμερον ἐλειτούργησε θαυμάσια εἰς Θεσσαλονίκην ἡ ἐλευθέρα ζώνη καὶ ἐξυπηρέτησεν ἐπαρκῶς ἂν ὄχι πλήρως τὸ ἐμπόριον ἀπὸ ἀπόψεως χερσαίων ἐγκαταστάσεων. Ἀλλὰ ἐπιβάλλεται πλέον ὅπως κατασκευασθῶσι καὶ λιμενικὰ ἔργα ἀνάλογα πρὸς τὰς ἱδρυθείσας ἀποθήκας. Κατ’ ἐμὲ κύριοι, ἡ ἵδρυσις τοῦ λιμενικοῦ ταμείου ὡς ἰδίου ὀργανισμοῦ δὲν θὰ εἶχεν ὑψίστην σημασίαν ὡς ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἀποδίδομεν ἡμεῖς, ἐὰν δὲν ἐβλέπωμεν μίαν ἐγγύησιν. Ἡ ἐγγύησις δὲ αὕτη ἦτο ὅτι τὸ λιμενικὸν τοῦτο ταμεῖον πρόκειται νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν ταὐτοπρόσωπον μὲ τὴν διοίκησιν τῆς ἐλευθέρας ζώνης τῆς Θεσσαλονίκης διοίκησιν. Εἰς τὸ ἀρχικὸν σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς προεβλέπετο ὅτι ἡ διοίκησις τοῦ νέου λιμενικοῦ ταμείου θὰ ἦτο ἡ αὐτὴ μὲ τὴν τῆς ἐλευθέρας ζώνης. Δυστυχῶς διὰ νέου νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον μᾶς ὑπεβλήθη, βλέπω εἰς τὸ ἄρθρον 2 ὅτι προστίθεται εἰς τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα νῦν διοικοῦν τὴν ἐλευθέραν ζώνην καὶ δύο ἄλλα καὶ δὴ εἷς ἀντιπρόσωπος τοῦ βιοτεχνικοῦ ἐπιμελητηρίου καὶ εἷς τοῦ ναυτικοῦ ἐπιμελητηρίου. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ διαφωνήσω καὶ νὰ ὑποστηρίξω ὅτι ἐπιβάλλεται ἀπολύτως ὅπως τὰ πρόσωπα τὰ μετέχοντα εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ ταμείου μετέχουν ἐπίσης καὶ εἰς τὴν διοίκησιν τῆς ἐλευθέρας ζώνης. Ὑπεστήριξα τοῦτο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν παρόντων πλείστων συναδέλφων εἰς Θεσσαλονίκην, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν ὅπως ἐνισχυθῇ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Θεσσαλονίκης διὰ δύο προσώπων. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διαφωνήσω ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, ὄχι ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἀλλὰ ὁπουδήποτε ἀλλοῦ νὰ ὑπάρχουν δύο ἐπιτροπεῖαι, αἱ ὁποῖαι νὰ ἐπιμελοῦνται ἐξ ἴσου τῶν λιμένων χωρὶς νὰ ἔχωσι τὸν αὐτὸν ἐγκέφαλον. Καὶ ὑποστηρίζω τοῦτο τὸ σημεῖον, διότι μεθαύριον θὰ ἔλθῃ καὶ τὸ ζήτημα τοῦ λιμένος Πειραιῶς καὶ θὰ ὑποστηρίξω καὶ τοῦτο, ὅτι δὲν πρέπει τίποτε ἄλλο νὰ γίνῃ διὰ τοὺς Ἑλληνικοὺς λιμένας παρὰ ἐκεῖνο ποὺ ὑφίσταται καὶ εἰς τὰς ἄλλας Εὐρωπαϊκὰς πόλεις ἔνθα ἡ ἐλευθέρα ζώνη δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἡ τελωνειακὴ ζώνη, καὶ ὅτι ἡ ἐλευθέρα ζώνη τῆς Θεσσαλονίκης ἡ σήμερον ὑφισταμένη δὲν θὰ γίνῃ αὔριον τίποτε ἄλλο, εἰμὴ ἕνα τμῆμα τῆς γενικωτέρας λιμενικῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ σημείου τούτου θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅτι τοιαύτη ἀπόπειρα αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μελῶν τῆς Ε.Ζ.Θ. ἐγένετο καὶ κατὰ τὴν ψήφισιν ἑνὸς νομοθετικοῦ διατάγματος τὸ ὁποῖον εἶχε παραπεμφθῆ εἰς ἐπιτροπὴν ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ὅτι τότε ἀπερρίφθη, διότι ἐκρίθη ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ ναυτικοῦ ἐπιμελητηρίου δὲν εἶχε τίποτε νὰ προσφέρῃ καὶ ὅτι τὸ λεγόμενον ναυτικὸν ἐπιμελητήριον Θεσσαλονίκης δὲν ἀντεπροσώπευεν, εἰ μὴ συμφέροντα ἐλαχίστων πρακτόρων. Ἀνεξαρτήτως ὅμως αὐτοῦ τοῦ σημείου νομίζω ὅτι προκειμένου νὰ προστεθοῦν αὐτὰ τὰ δύο πρόσωπα εἰς τὴν λιμενικὴν ἐπιτροπὴν καλὸν θὰ ἦτο νὰ προστεθοῦν καὶ εἰς τὴν Ἐλευθέραν Ζώνην, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ὁπωσδήποτε ἑνιαία διεύθυνσις μετὰ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπείας καὶ ἐπιτροπῆς Ἐλευθέρας Ζώνης. Ἐκτὸς αὐτοῦ τοῦ σημείου τὸ ὁποῖον ἔχει κατ’ ἐμὲ μεγάλην σημασίαν, μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία ἐπίσης νὰ τονίσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀλλὰ νὰ μάθουν καὶ οἱ βουλευταὶ Θεσσαλονίκης, οἱ κυρίως ἐνδιαφερόμενοι δι’ αὐτήν, ὅτι προκειμένου σήμερον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν νέαν ἀνακατασκευὴν καὶ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ Θεσσαλονίκης δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν ἐσπευσμένην ἐκείνην τακτικὴν ἡ ὁποία παρετηρήθη δι’ ὅλους τοὺς λιμένας καὶ ἡ ὁποία δυστυχῶς τὰ μεγαλεῖτερα παραδείγματα μᾶς ἐμφανίζῃ εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς. Πρέπει δηλαδὴ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἔργων νὰ μελετηθῶσι ὅλα τὰ ἀφορῶντα τὸν λιμένα Θεσσαλονίκης ζητήματα. Δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ μιᾶς ἑκάστης ἀνάγκης τοῦ λιμένος. Οἱ ἐπιμελούμενοι τοῦ λιμένος τῆς Θεσσαλονίκης τὰ γνωρίζουν καλλίτερα ἀπὸ ἡμᾶς —τὸ εὐχόμεθα— ἀλλὰ πάντως θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ὁ ὁποῖος νὰ διαβιβάσῃ, θὰ φθάσω μέχρι τῆς λέξεως νὰ διατάξῃ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ λιμένος Θεσσαλονίκης νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων, εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν, ἀλλὰ νὰ μελετήσῃ προηγουμένως ἐπισταμένως καὶ ἐκτενῶς ὅλας τὰς ἀνάγκας τοῦ λιμένος Θεσσαλονίκης, διὰ νὰ μὴ παρατηρηθοῦν καὶ ἐδῶ σφάλματα ὅμοια πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου δυστυχῶς εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναπτύξωμεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅταν ὡμιλήσαμεν περὶ τοῦ λιμένος τοῦ Πειραιῶς.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς.

§195Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ διοίκησις τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης ἀνετέθη εἰς ἐπιτροπὴν τὴν ὁποίαν ἀποτελοῦσιν εἷς ἀντιπρόσωπος τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης, δύο ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου, ἕνας ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Θεσσαλονίκης καὶ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὸν νόμον. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἀντιπρόσωποι τοῦ Βιοτεχνικοῦ καὶ Ἐπαγγελματικοῦ Ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης.

§196Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνίας). Προστίθενται.

§197Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὄχι εἶναι εἰς τὸ Λιμενικὸν ταμεῖον. Ἐζήτησε τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Θεσσαλονίκης δι’ ἐγγράφου αὐτοῦ καὶ πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ προστεθοῦν, τὸ δὲ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀπήντησεν εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου καὶ εἶπεν τὸ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Τὴν αὐτὴν γνώμην ἔχει καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος καὶ αὐτὸς εἶναι σύμφωνος ὅτι ἐκτὸς τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου νὰ ὑπάρχουν καὶ ἀντιπρόσωποι εἰς τὴν Ἐλευθέραν Ζώνην τῆς Θεσσαλονίκης. Τὸ Ἐπιμελητήριον αὐτὸ ἀριθμεῖ περὶ τὰ 1000 μέλη καὶ ἑπομένως δύναται νὰ προστεθῇ μία διάταξις εἰς τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ὥστε νὰ ὑπάρχουν καὶ εἰς τὴν Ἐλευθέραν Ζώνην τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἀντιπρόσωποι τοῦ Βιοτεχνικοῦ καὶ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου. Αὐτὴν τὴν τροπολογίαν ἤθελον νὰ ἀναπτύξω, ἐφ’ ὅσον συμφωνοῦν καὶ τὰ δύο ὑπουργεῖα.

§198Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐπὶ τῶν παρατηρήσεων αἱ ὁποῖαι ἐξηνέχθησαν ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου τοῦ ἄρτι καταβάντος τοῦ βήματος ἔχω νὰ ἀπαντήσω τὸ ἑξῆς: Εἰς μὲν τὸν ἀξιότιμον εἰσηγητὴν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅσον ἀφορᾶ τὴν συμμετοχὴν δύο ἐπὶ πλέον μελῶν ἐκ μέρους τοῦ Βιοτεχνικοῦ καὶ Ἐπαγγελματικοῦ Ἐπιμελητηρίου, λέγω ὅτι ἀναγκαστικῶς μετέχουν ἀντιπρόσωποι τούτων εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου Θεσσαλονίκης ἀνεγνωρίσθη δὲ τοῦτο καὶ ἐκ μέρους αὐτῆς ταύτης τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης ὅταν συνέπεσε πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως μηνὸς νὰ προεδρεύσω συνεδριάσεως τῆς γενικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔθετα ὑπ’ ὄψιν αὐτῆς τὰς σκέψεις μου ὅσον ἀφορᾷ τὴν διοίκησιν τοῦ μέλλοντος νὰ ἱδρυθῇ Λιμενικοῦ Ταμείου. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀντιλήψεων αὐτῶν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ἀκόμη ἐγγράφων ὑποδείξεων τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης, ἀπεδέχθην καὶ τὴν παράκλησιν ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων ὀργανώσεων, ὅπως μετάσχουν εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου Θεσσαλονίκης. Ὅσον ἀφορᾶ ὅμως τὴν σύστασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Μαντᾶ, ὅπως τὰ ἴδια πρόσωπα μετάσχουν καὶ τῆς διοικήσεως τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης θὰ εἶχον νὰ παρατηρήσω ὅτι, ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον ἀφορᾶ μόνον τὸ Λιμενικὸν Ταμεῖον Θεσσαλονίκης, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῇ διὰ διατάξεων αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσι τὴν διοίκησιν τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης. Ἐπὶ πλέον δὲ ἔχω νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς: Τὸν παρελθόντα Ν)βριον ἐτέθη ὑπὸ συζήτησιν ἐκ μέρους τῆς κατ’ ἐξουσιοδότησιν Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τὸ ζήτημα τῆς ἐπαυξήσεως τῆς συμμετοχῆς καὶ τῶν σημερινῶν ὀργανώσεων εἰς τὴν διοίκησιν τῆς ἐλευθέρας ζώνης, καὶ ἀπεκρούσθη ὑπὸ ἐκ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἡ συμμετοχὴ τῶν ὀργανώσεων. Κατὰ συνέπειαν ἐὰν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοί μου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν συμφωνοῦν εἰς τὴν συμμετοχὴν καὶ εἰς τὴν διοίκησιν τῆς ἐλευθέρας ζώνης τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὀργανώσεων, δὲν ἔχουν παρὰ νὰ ὑποβάλωσιν ἴδιον νομοσχέδιον· διότι ὡς εἶπον τὸ νομοσχέδιον προβλέπει περὶ τῆς διοικήσεως τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Θεσσαλονίκης. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν φόβον τὸν ὁποῖον διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητής, ἐν σχέσει μὲ τὴν σπουδὴν τῆς ἐκτελέσεως τῶν λιμενικῶν ἔργων, ἔχω νὰ παρατηρήσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι κατόπιν προσκλήσεώς μου κατηρτίσθη ἐπιτροπὴ ἐκ μέρους τῶν ἀντιπροσώπων τῆς ἐλευθέρας ζώνης τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας ἵνα μελετηθῇ κατὰ βάθος τὸ ὅλον πρόβλημα τῶν μελλόντων νὰ ἐκτελεσθοῦν ἐν Θεσσαλονίκῃ λιμενικῶν ἔργων.

§199Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ, θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος κατόπιν τοῦ ἐγγράφου τὸ ὁποῖον ἀπέστειλε θεωρεῖ τὴν αἴτησίν του δικαίαν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τί εἶναι διατεθειμένος νὰ πράξῃ.

§200Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος, ἀλλ’ ἡ ἐλευθέρα ζώνη εἶναι ὑπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ἑπομένως ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὴν πρωτοβουλίαν.

§201Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει, ἐφ’ ὅσον τὸ αἴτημα ἀναγνωρίζεται ἐπιβεβλημένον καὶ δίκαιον, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ σχετικὸν νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον νὰ θεσπισθῇ ὅτι ἐκείνη ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἐκπροσωπεῖ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον καὶ τὴν ἐλευθέραν ζώνην νὰ εἶναι ἡ ἰδία.

§202Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀναγνωρίζω καὶ ἐγὼ ὅτι εἶναι βάσιμος ἡ ἀξίωσις τοῦ ἐπιμελητηρίου, διότι ἔχουν καὶ αὐτὰ μέγιστα συμφέροντα, καὶ τὸ βιοτεχνικὸν ἐπιμελητήριον καὶ τὸ γεωργικὸν ἐπιμελητήριον, διότι καὶ αὐτὰ εἰσάγουν καὶ ἐξάγουν προϊόντα καὶ ἔχουν κάθε συμφέρον νὰ ἔχουν ἕνα λόγον καὶ μίαν ψῆφον διὰ τὴν διοίκησιν τῆς ἐλευθέρας ζώνης τῆς Θεσσαλονίκης. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἡ ἀξίωσις αὐτή.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως οἰκοπέδων καὶ ἀποζημιώσεως κατόχων ἐν τῷ συνοικισμῷ Ἁγίας Φωτεινῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Λ. Ἰασωνίδης.

§206Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἀφορῶντος τὸν συνοικισμὸν τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς. Καὶ ἀνέρχομαι ὄχι διὰ νὰ κάμω ἐντύπωσίν τινα εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους κατοίκους τοῦ συνοικισμοῦ τούτου. Διότι ἀλλοίμονον ἐὰν πολιτευόμενός τις ἐξαρτᾷ τὴν τύχην του ἀπὸ τὴν τοιαύτην ἢ τοιαύτην διάθεσιν ἑνὸς ὡρισμένου συνοικισμοῦ, καὶ δὴ ὅταν πρόκειται περὶ ἐκλογικῆς περιφερείας ὡς ἡ ἡμετέρα, ἡ ὁποία ἀριθμεῖ περὶ τὰς 450 χιλιάδας ψυχάς. Ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, διότι καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν ἀνάγκην ἱστορικήν. Γνωρίζω πολὺ καλὰ ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι κατὰ μέγα μέρος ὑπὲρ τῆς σαρώσεως τοῦ συνοικισμοῦ τούτου. Ἀλλὰ καὶ δὲν εἴμεθα καὶ ἡμεῖς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἠθέλαμεν νὰ ἐβλέπομεν τὴν Θεσσαλονίκην λάμπουσαν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκοδομημάτων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως δρόμων, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως πάρκων, οὐδὲ εἴμεθα τόσον ἀκαλαίσθητοι ὥστε ν’ ἀντιδράσωμεν εἰς αὐτὴν τὴν καλὴν ὄντως σκέψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Ἐπειδὴ ὅμως παροικοῦμεν τὴν Ἱερουσαλήμ, οἵα ἡ Θεσσαλονίκη, τὴν ὁποίαν μαστίζει τὸ πρόβλημα τῆς ἐλλείψεως τῆς στέγης, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μένωμεν ἀδιάφοροι καὶ καμπτόμενοι ὑπὸ τοῦ αἰσθήματος τοῦ καλαισθητικοῦ νὰ μὴ εἴπωμεν εἰς τὴν Βουλὴν ποίων συνεπειῶν πρόξενος θὰ γίνῃ ἡ ἄμεσος ἀποδοχή, καὶ ἰδία ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Διότι ὄντως χίλιαι οἰκογένειαι πρόκειται νὰ ἀποστεγασθοῦν καὶ νὰ ριφθοῦν εἰς τοὺς δρόμους ἐρημωμέναι. Καὶ αἱ οἰκογένειαι αὗται θὰ ἐντείνουν καὶ θὰ χειροτερεύσουν περισσότερον τὸ πρόβλημα τῆς στεγάσεως τὸ ὁποῖον ὡς εἶπον μαστίζει ἰδίως τὴν Θεσσαλονίκην. Ἡ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀγόρευσις ἡμῶν δὲν ἀποβλέπει εἰς τὴν ἀποτροπὴν τὴν ὁριστικὴν τοῦ σχεδίου τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Ἀποβλέπει εἰς τὸν χρόνον πρῶτον τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Νόμου, οἷος θὰ ἐγένετο τελικῶς ἀποδεκτός. Καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας ἐν Θεσσαλονίκῃ ἔχει νὰ διανείμῃ 250 νεόκτιστα σπίτια εἰς τὴν ὁδὸν Ἀθηνῶν καὶ ἐπρόκειτο εἰς τὰ σπίτια νὰ ἐγκατασταθοῦν, ὄχι οἱ ἁπανταχοῦ τῆς Θεσσαλονίκης εὑρισκόμενοι πρόσφυγες, ἀλλὰ μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κατοικοῦσιν εἰς ὑπόγεια, ἰδίως ἀνταλλαξίμων σπιτιῶν, καὶ μόνον ἐπίσης ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ὑπὸ ἔξωσιν ἐξ ἀνταλλαξίμων σπιτιῶν καὶ ἐκ τούτων πάλιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ μποῦν εἰς τὸν πίνακα τῆς κληρώσεως, δηλαδὴ οἱ τῶν ὑπογείων καὶ οἱ ὑπὸ ἔξωσιν ἐξ ἀνταλλαξίμων σπιτιῶν, αὗται μόνον οἱ δύο κατηγορίαι ἀνέρχονται εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 2500 αἰτούντων ἐνῷ τὰ πρὸς διανομὴν εἶναι 250 σπίτια. Ἀντιλαμβάνεσθε λοιπὸν ἐκ τῆς διαφορᾶς τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν, πόσον τὸ ζήτημα τῆς στέγης εἶναι ζήτημα ἐπιτακτικὸν τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἀφήσῃ ἡμᾶς ἀδιαφόρους. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν χρόνον τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου, οἷος ὡς εἶπον τελικῶς θὰ ἐγίνετο δεκτός, ἐπιμένομεν, ὄχι διὰ λόγους δημαγωγικούς, οὔτε διότι μόνον ἡμεῖς μονοπωλοῦμεν τὸ αἴσθημα τῆς ὑπὲρ τῶν λαϊκῶν τάξεων στοργῆς καὶ συμπαθείας, ἐπιμένομεν διὰ λόγους ἀνθρωπιστικοὺς ἀλλὰ καὶ διὰ λόγους κοινωνικοὺς ἰδίᾳ, τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἡ ἐφαρμογὴ ν’ ἀναβληθῇ δι’ ἐποχὴν πλέον κατάλληλον. Ἐὰν τὸ ζήτημα τῆς στέγης τῆς Θεσσαλονίκης δὲν ἔχει ἀποκτήσει αἰσθητὴν τὴν ἀνακούφισιν, εἶναι ἀντικοινωνικὸν καὶ τελείως ἀπολίτιστον τὸ νὰ θέλωμεν ὁ νόμος οὗτος νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπὸ τῆς ἐπιούσης τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι θ’ ἀκουσθῇ θρῆνος καὶ ὀδυρμός. Διότι εὔκολον εἶναι διὰ νόμου νὰ σαρώσωμεν χιλίας τρώγλας, ἀλλὰ δὲν εἶναι εὔκολον πρᾶγμα νὰ παλαίσωμεν πρὸς τὸ συναίσθημα τῆς ἀνάγκης τῆς στέγης. Δὲν εἶναι εὔκολον διὰ τῆς σκαπάνης νὰ σαρώσωμεν τὰς τρώγλας ἐκείνας διὰ νὰ κάμωμεν πάρκα. Ὥστε κατ’ ἀρχὴν δὲν θέλομεν ν’ ἀποτρέψωμεν τὸν νόμον, ἐπιμένωμεν ὅμως καὶ θὰ ἐπιμένωμεν ὅπως ὁ χρόνος τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου ἀναβληθῇ, καὶ συνεπῶς μὲ τὴν ἀνακούφισιν τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης ἀπὸ ἀπόψεως στεγαστικῆς ν’ ἀρχίσῃ ἐφαρμοζόμενος. Δεύτερον: Προτοῦ σαρωθῶσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ὀφείλομεν μετὰ δικαιοσύνης νὰ ἐξακριβώσωμεν τὰς ζημίας τὰς ὁποίας ὄντως θὰ ὑποστοῦν. Ἐν τῇ παρούσῃ Βουλῇ καὶ ἐν ἄλλῃ Βουλῇ, ἀπὸ τοῦ 1924 ἀφ’ ὅτου πολιτευόμεθα καὶ ἡμεῖς ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἰδίᾳ ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τοῦ κ. Παπαναστασίου ὡς Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τότε, τὸ ζήτημα αὐτὸ ὄντως κοχλάζει καὶ ἀπασχολεῖ τὴν Ἑλλάδα καὶ εὑρίσκει εὐμενῆ ἠχὼ ἐν τῇ Βουλῇ, ἡ ὁποία βεβαίως ὅταν ἀκούσῃ ὅτι πρόκειται νὰ γίνωσιν πάρκα εἰς τὸ χάρμα τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας, τὴν Θεσσαλονίκην, βεβαίως πᾶσα ψυχὴ βουλευτοῦ καὶ πᾶσα καρδία πολιτευομένου θὰ ἤθελεν νὰ ἀνυψώσῃ τὴν Θεσσαλονίκην εἰς τὴν περιωπὴν τοὐλάχιστον τῶν Βαλκανικῶν πρωτευουσῶν. Ἀλλὰ ἡμεῖς ὑπέστημεν μίαν συμφορὰν καὶ ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ σκεφθῶμεν τὴν στέγασιν τοῦ ἀτόμου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνώτερον πάσης ἄλλης καλαισθητικῆς σκέψεως. Λοιπὸν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν εὑρέθησαν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν εἰς τὰς ἐκτάσεις αὐτάς. Οὐδεὶς ἀνήγειρεν σπίτια ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Κυβερνήσεως ἢ παρὰ τὰς κυβερνητικὰς ἀντιλήψεις. Τὸ ζήτημα, κύριοι, τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς εἶναι ἀπολύτως παρεμφερὲς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν. Νόμος Ἑλληνικὸς ἀπηγόρευεν ἐπὶ δεκαετίαν μέχρι τῆς ἀνταλλαγῆς πᾶσαν δικαιοπραξίαν ἐπὶ ἀκινήτων ἰδίᾳ τῆς ὑπαίθρου χώρας. Καὶ ὁ λόγος ἦτο γνωστός: ὅτι βεβαίως ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνική, ἄρτι ἔχουσα στήσει τὴν σημαίαν τὴν Ἑλληνικὴν ἐπὶ ἐδαφῶν τῶν ὁποίων ἡ ἐθνολογικὴ σύνθεσις δὲν ἦτο καὶ πολὺ εὐχάριστος, δὲν ἦτο δυνατὸν τὸ ἔδαφος τοῦτο νὰ τὸ ἀφήσῃ νὰ περιέρχεται εἰς χεῖρας ὀθνείας καὶ ξένας πρὸς τὸ ἑλληνικὸν αἴσθημα καὶ τὴν Ἑλληνικὴν ἐθνικὴν Οἰκονομίαν. Ἀλλὰ ἐνῷ οἱ νόμοι ἀπαγορεύουν τὰς ἀγοραπωλησίας ἐπὶ ἀκινήτων, οἱ κατὰ καιρὸν γενικοὶ διοικηταὶ συνίστων ὅπως ἀγορασθοῦν ἑλληνικὰ ἀκίνητα ἀπὸ Ἕλληνας τὸ γένος καὶ τὴν ἐθνότητα μὲ τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν τὸ Κράτος θὰ ρυθμίσῃ τὰς ἀνωμάλους ταύτας δικαιοπραξίας. Καὶ ἡμεῖς, δηλαδὴ οἱ πρόσφυγες κληρονόμοι ἐκείνης τῆς περιουσίας ἀναδρομικῶς διὰ τῆς συμβάσεως τῆς ἀνταλλαγῆς ἀνεγνωρίσαμεν πλήρως, ὅτι ὑπὲρ τὴν προσφυγικὴν ὑπόθεσιν ὑπάρχει μία ἐθνικὴ ὑπόθεσις καὶ ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν, καίτοι οἱ νόμοι οἱ ἑλληνικοὶ ὀφείλουσι νὰ προσαρμοσθῶσιν εἰς τὰς συμβάσεις τὰς διεθνεῖς καὶ διὰ τρόπου ἀναδρομικοῦ ἐδικαιούμεθα νὰ μὴ ἀναγνωρίσωμεν ἀπόψεις καὶ ἀντιλήψεις γενικῶν διοικητῶν Ἑλλήνων, ἐν τούτοις πρῶτοι ἡμεῖς ἀπεδέχθημεν ὅτι ὑπὲρ τὴν προσφυγικὴν ὑπόθεσιν καὶ ἀναδρομὴν τῶν διεθνῶν συμβάσεων ὑπάρχει ἐθνικὴ ὑπόθεσις. Καὶ οὕτως ἐγένετο νόμος ρυθμίζων τὰς ἀνωμάλους δικαιοπραξίας. Οὕτω προκειμένου καὶ περὶ Ἁγίας Φωτεινῆς, ὅλη αὐτὴ ἡ ἔκτασις ἡ ὄντως τεραστία ἀνῆκεν εἰς τὴν Μουφτείαν τὴν Μουσουλμανικήν, ἦτο τόπος νεκροταφείων. Μόλις συνέβη ἡ πυρκαϊὰ τοῦ 1917, παρουσιάσθη ἡ εὐκαιρία τῶν ἀστέγων· καὶ πρὸ τῆς εὐκαιρείας τῶν ἀστέγων ἡ Μουφτεία δὲν εἶχεν τὴν δύναμιν νὰ ἐμποδίσῃ τὴν γενικὴν Διοίκησιν, ὅπως ἐπὶ τῶν νεκροταφείων τούτων στήσῃ τὰς σκηνὰς τῶν πυροπαθῶν. Ὑπάρχει πληροφορία — μάλιστα διηγοῦνται ὅτι ὁ κ. Στάης συνίστα εἰς τὸν λαὸν νὰ καταλάβῃ αὐτὰ τὰ νεκροταφεῖα. Ἀλλ’ πάσῃ ἐν περιπτώσει ἐντὸς τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης, ὑπὸ τὰ ὄμματα τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τρώγλας, ἀλλὰ καὶ σπίτια ἔπρεπε ν’ ἀνεγερθοῦν χωρὶς ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιδράσῃ. Ἀλλὰ ποία Κυβέρνησις θὰ ἀντέδρα ὅταν κατὰ τὸ 1922 ἀνεφύη ἕτερον ζήτημα ἀγριώτερον καὶ τραγικώτερον, ἤτοι τὸ ζήτημα τῶν προσφύγων; Κύριε ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας, δὲν ἔρχομαι νὰ ἀποτρέψω τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου σας. Ἀλλὰ ἐζήτησα νὰ θελήσετε νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, μὲ τὴν ὑπόσχεσιν ἐκ μέρους ἡμῶν ὅτι οὐδέποτε θὰ ἀντιδράσωμεν εἰς τὴν ὁριστικὴν ἐκκαθάρισιν τῆς ὑποθέσεως τῶν Ἁγιοφωτεινιτῶν. Ἀλλὰ πρὸ ὀλίγου μετέβη εἰς Μακεδονίαν ὡς Γενικὸς Διοικητὴς ὁ πρὸ μικροῦ ὑπάρξας ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὁ κ. Γονατᾶς. Πρὸ αὐτοῦ εἶχε παρουσιασθῆ ἐπιτροπὴ τῶν Ἁγιοφωτεινιτῶν καὶ ὑπεσχέθη νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου ἵνα ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα. Βεβαίως ὁ Γεν. Διοικητὴς θὰ σᾶς ἀποστείλῃ τὴν ἔκθεσίν του καὶ τὰς ἀντιλήψεις του, αἱ ὁποῖαι βεβαίως θὰ εἶναι πολὺ διαφορετικαὶ ἐὰν μεταβῇ ἐπὶ τόπου εἰς τὸν συνοικισμὸν Ἁγίας Φωτεινῆς. Ἐπίσης ζητοῦμεν νὰ γίνῃ μία μεγάλη ἐπιτροπὴ μικτή, ἐκ τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας καὶ τῶν ἐνδιαφερομένων Ἁγιοφωτεινιτῶν, ἡ ὁποία ἐν πνεύματι δικαιοσύνης νὰ καθορίσῃ τὸ ποσὸν τῶν πληρωτέων ἀποζημιώσεων. Ἄλλωστε σπεύδω νὰ εἴπω ὅτι: 1ον. Οἱ ἁγιοφωτεινῖται δὲν εἶναι ὅλοι πρόσφυγες ἀλλὰ καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῶμεν ὅτι κινούμεθα ἐκ συμπαθείας μόνον πρὸς τοὺς πρόσφυγας, ἀλλὰ εἶναι καὶ γηγενεῖς καὶ πρόσφυγες οἱ Ἁγιοσφωτεινῖται. 2ον. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ, ἐὰν σήμερον κατεδαφισθοῦν τὰ σπίτια των, δὲν ἔχουν νὰ ἀπαγάγουν καὶ πολὺ ὑλικόν. 3ον. Τὸ χρῆμα τὸ ὁποῖον θὰ ὁρισθῇ ὡς ἀποζημίωσις διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς δὲν εἶναι χρῆμα τὸ ὁποῖον θὰ πληρωθῇ ἐκ τοῦ ταμείου τοῦ κράτους, διὰ νὰ εἰπῆτε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βάλωμεν νέα βάρη εἰς τὸν προϋπολογισμόν· διότι τὸ ποσὸν τῆς ἀποζημιώσεως θὰ πληρωθῇ ἀπὸ τὸ ταμεῖον τῆς κτηματικῆς ὁμάδος. Διατί οἱ ἀξιότιμοι κ. βουλευταὶ νὰ μὴ θελήσουν νὰ ἀναβληθῇ τοῦ νομοσχεδίου ἡ συζήτησις, διὰ νὰ γίνῃ μία μικτὴ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία νὰ κανονίσῃ δικαίως τὰς ἀποζημιώσεις αἱ ὁποῖαι δὲν πρόκειται νὰ βαρύνουν τὸ Κράτος ἀλλὰ τὴν κτηματικὴν ὁμάδα; Καὶ 4ον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος οὔτε εἶναι δυνατὸν οὔτε ἐπιτρέπεται αἱ χιλιάδες οἰκογένειαι, νὰ χάσουν τὰς σημερινὰς καλύβας καὶ τρώγλας, ἐὰν ἔχῃ γίνῃ προηγουμένη ἀπαλλοτρίωσις τῶν οἰκοπέδων. Δὲν ἀρκεῖ μόνον ἡ ὑπόσχεσις τοῦ νομοθέτου. Ἐν τῷ νόμῳ λέγεται, ὅτι ὁθενδήποτε θὰ γίνῃ ἀπαλλοτρίωσις πρὸς μεταφορὰν καὶ μετακίνησιν τῶν Ἁγιοφωτεινιτῶν. Πρέπει ὅμως πρῶτον νὰ γίνῃ ἡ ἀπαλλοτρίωσις. Διότι «μεταξὺ χειλέων καὶ κύλικος πολλὰ πέλλει», ὡς ἐπίσης πολλὰ πέλλει μεταξὺ νομοθετικῆς ὑποσχέσεως καὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, καὶ δὴ ἐν Θεσσαλονίκῃ ὅπου δὲν ὑπάρχουν καὶ μεγάλαι ἐκτάσεις πρὸς ἀπαλλοτρίωσιν. Μόνον ὅταν ὁ ἁγιοφωτεινίτης ἴδῃ ὅτι ἔχει γείνῃ ἡ ἀπαλλοτρίωσις, μόνον ὅταν ἴδῃ καὶ γνωρίσῃ τὸ οἰκόπεδον ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ μεταφέρῃ τὴν καλύβην αὐτοῦ, μόνον τότε θὰ δεχθῇ· ἀλλὰ εἰς ἡμᾶς θὰ ἐπιτρέπεται νὰ τοῦ συστήσωμεν νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν καλύβην του ἕρμαιον εἰς τὴν διάθεσιν τῆς σκαπάνης τοῦ κατεδαφιστοῦ; Αὐτὰ ἤθελον νὰ εἴπω, κύριε ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας. Τὸ ζήτημα αὐτὸ μᾶς ἀπησχόλησεν καὶ ἡμᾶς τοὺς νεοήλυδας πολιτευτὰς ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον 7ετίαν. Πιστεύσατε ὅτι αἱ προθέσεις ἡμῶν εἶναι ἀπολύτως εἰλικρινεῖς. Εἶμαι δὲ ὑπερβέβαιος, ὅτι καὶ αἱ προθέσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας εἶναι εἰλικρινεῖς ἐπίσης. Ἐφόσον λοιπὸν συναντῶνται αἱ εἰλικρίνειαι συστήσατε εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως θελήσῃ νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου πρὸ παντὸς ἀποδεχομένη ὅσα ἡμεῖς προτείνομεν καὶ ἰδίᾳ καθιστῶσα ὡς τετελεσμένον γεγονὸς τὴν διανομὴν τῶν οἰκοπέδων, διότι μόνον τοῦτο θὰ ἀποτελέσῃ ἐγγύησιν ὅτι οἱ Ἁγιοφωτεινῖται θὰ δυνηθοῦν νὰ στεγασθοῦν.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§208Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. βουλευτὴς Θεσσαλονίκης ἐβεβαίωσε τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν εἶναι λόγοι πολιτικοί, λόγοι κομματικοὶ ἂς εἴπωμεν, οἱ ὁποῖοι τὸν ὤθησαν νὰ ἀποκρούσῃ τὴν ἄμεσον ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἔχω ἀπόλυτον πεποίθησιν ὅτι ἡ δήλωσις τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι εἰλικρινής. Ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ εἴπω ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως ὅτι ἀναλαμβάνω τὰς εὐθύνας τὰς ὁποίας καὶ ἐγὼ ὑπέχω διὰ τὴν ὑποβολὴν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὴν σπουδὴν τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ. Βεβαίως ἡμεῖς ὁμιλοῦντες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἔχομεν νὰ ζημιωθῶμεν κομματικῶς, αὐτὸ ὅμως δὲν μὲ ἠμπόδισε νὰ φωνάζω ὑπὲρ τῆς κατεδαφίσεως τοῦ συνοικισμοῦ Ἁγίας Φωτεινῆς καὶ ἐκτὸς καὶ ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ νὰ κινήσω πάντα λίθον ὅπως ἐνταθῇ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, εἰς τὸν ὁποῖον ὀφείλω καὶ χάριτας διότι ἐπὶ τέλους ἐπιμένει ὅπως δοθῇ ἓν τέρμα εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἡ ὁποία εἶναι ἐκκρεμὴς ἀπὸ ἐτῶν. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Θεσσαλονίκης ὑπεστήριξεν, ὅτι ὑπάρχει μία ἀναλογία μεταξὺ τοῦ ζητήματος τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν καὶ τῆς ἁγίας Φωτεινῆς. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ εἴπω ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀπολύτως ἀναλογία. Εἰς τὰς ἀνωμάλους δικαιοπραξίας ὑπέχει μίαν εὐθύνην τὸ Κράτος, διότι αἱ διοικητικαὶ ὑπηρεσίαι ὤθησαν τοὺς ἐντοπίους νὰ ἀγοράσουν ἀνωμάλως ἀπὸ τοὺς Τούρκους ἀκίνητα. Εἰς τὴν ἁγίαν Φωτεινὴν δὲν συνέβη τοῦτο. Ὁ συνοικισμὸς τῆς ἁγίας Φωτεινῆς ὀφείλεται εἰς ἀδίκημα, ὀφείλεται εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν αὐτῶν τῶν ἐνοίκων τῆς ἁγίας Φωτεινῆς. Γνωρίζετε ὅτι ὅταν ἔγινεν ἡ καταστροφὴ τῆς πυρκαϊᾶς τῆς Θεσσαλονίκης ἐστερήθησαν τῆς χρήσεως τῶν οἰκοπέδων των ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὴν καταστροφὴν τῆς πυρκαϊᾶς καὶ δὲν τοὺς ἐπέτρεψαν νὰ ἀνεγείρουν εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην οὐδὲν παράπηγμα, καὶ τοῦτο διὰ νὰ ἐμποδίσουν τὴν ἀντίδρασιν ἡ ὁποία θὰ ἐγένετο ὅταν ἐπέκειτο ἡ στιγμὴ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου σχεδίου. Ἐδείξαμεν θέλησιν, καὶ εἰς αὐτὸ ὀφείλεται ὅτι τὸ σχέδιον τῆς Θεσσαλονίκης δὲν ἔμεινεν ἐντελῶς εἰς τὸ χαρτὶ ὅπως ἔγινεν εἰς ἄλλας μεγάλας πόλεις μεγάλων κρατῶν τὰ ὁποῖα δὲν κατώρθωσαν νὰ ἐφαρμόσουν τὰ νέα σχέδια ἐκεῖ ὅπου μεγάλαι πυρκαϊαὶ κατέστρεψαν μεγάλας ἐκτάσεις μεγάλων πόλεων. Καὶ ἂν ἐφάνημεν τόσον αὐστηροὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὴν καταστροφὴν ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς, βραδύτερον μετὰ τὸ 3ον ἔτος τῆς πυρκαϊᾶς, κατόπιν παρακλήσεων καὶ ὑποσχέσεων ὅτι τὰ παραπήγματα τὰ ἐνεργηθησόμενα εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην θὰ κατεδαφίζοντο εἰς τὴν πρώτην ἀξίωσιν τοῦ Κράτους, κατωρθώθη ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ ἀνεγερθοῦν μερικὰ ξύλινα παραπήγματα καὶ σιγὰ σιγὰ ἀοράτως καὶ χωρὶς τὴν ἄδειαν τῆς ἀρχῆς μετεβλήθησαν εἰς λιθίνας οἰκοδομάς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς· στηρίζεται ἐπὶ μιᾶς ἀδικίας καὶ μιᾶς αὐθαιρεσίας. Καὶ ἡμεῖς συγκινούμεθα ἀπὸ τὴν στενοχωρίαν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εὑρεθοῦν ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων θὰ κατεδαφισθοῦν αἱ οἰκίαι διὰ νὰ μεταφερθοῦν εἰς ἄλλην περιφέρειαν. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται: Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀδιαφορήσῃ τὸ Κράτος εἰς τὴν ζωτικοτάτην ἀνάγκην μιᾶς μεγάλης πόλεως, ὅπως ἡ Θεσσαλονίκη νὰ ἀποκτήσῃ ἕνα πνεύμονα ἐντελῶς εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως καὶ ὁ ὁποῖος προωρίζετο ἀρχικῶς δι’ αὐτὴν τὴν λειτουργίαν, νὰ ἀδιαφορήσῃ εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτὴν καὶ νὰ ὑποχωρήσῃ εἰς τὴν ἀξίωσιν τῶν 500 εἴτε 600 αὐτῶν οἰκογενειῶν; Καὶ ἐρωτᾶται: πρόκειται πράγματι περὶ μιᾶς τόσον μεγάλης καταστροφῆς ἀπὸ ἀπόψεως στέγης, οἵαν ἐπικαλεῖται ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Θεσσαλονίκης; Αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας ἔδωσαν στοιχεῖα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν ὅτι τὰ 8)10 τῶν οἰκημάτων ἐκείνων εἶναι οἰκήματα πλίνθινα, οἰκοδομαὶ ἀπὸ καλάμια καὶ ξύλα καὶ πλίνθους ὄχι ὀπτούς, ἀλλ’ ὠμούς. Δι’ αὐτοὺς ὅλους τοὺς πτωχοὺς ἀνθρώπους λαμβάνεται πρόνοια διὰ τοῦ νομοσχεδίου, νὰ γίνῃ ἀπαλλοτρίωσις, νὰ τοὺς παραχωρηθοῦν οἰκόπεδα, καὶ ἐπὶ πλέον τοὺς δίδεται καὶ ἓν βοήθημα διὰ νὰ μεταφέρουν τὰ ὑλικὰ διὰ τὴν ἐκ νέου στέγασίν των. Καὶ ἐρωτᾶται: ἐγένετο ἀδικία εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἐντελῶς αὐθαιρέτως κατῴκησαν εἰς αὐτὴν τὴν περιφέρειαν ἡ ὁποία εἶναι πολυτιμοτάτη διὰ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ἔχει ἀνάγκην νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς πνεύμων αὐτῆς; Ὁ νόμος προβλέπει. Πρέπει νὰ εἴμεθα εἰλικρινής. Θέλομεν ἢ δὲν θέλομεν νὰ κενωθῇ αὐτὸς ὁ χῶρος, ὥστε νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὸν σκοπὸν δι’ ὃν προορίζεται;

§209Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Θέλομεν, ἀλλὰ καιρὸς παντὶ πράγματι.

§210Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ἀπέδειξεν ἡ πεῖρα καὶ ἐκ πάσης ἄλλης πόλεως, ὅτι κάθε ἡμέρα παρερχομένη δημιουργεῖ καὶ ἓν ἐμπόδιον διὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ τοῦ σχεδίου. Σᾶς λέγω δὲ καὶ ἓν ἄλλο πρᾶγμα. Μήπως ἡ μεγάλη πλειοψηφία τῶν κατοίκων αὐτῆς τῆς ἐκτάσεως ἀντιδροῦν πραγματικῶς εἰς τὴν μετατόπισιν; Ἐγὼ ὡς ὑπουργὸς καὶ ὡς πολιτευτὴς ἦλθον ἐπανειλημμένως εἰς ἐπαφήν, καὶ ἡ μεγάλη πλειοψηφία ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶναι πραγματικῶς πένητες ἔλεγε: «Δῶστε μας ἕνα χῶρον καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν καμμίαν ἀπολύτως ἀντίρρησιν». Διότι δὲν ἔχουν κανὲν δικαίωμα καὶ τὸ γνωρίζουν αὐτό, διότι εἶναι μέγα εὐεργέτημα ἐκ μέρους τοῦ Κράτους νὰ τοὺς παραχωρήσῃ δωρεὰν οἰκόπεδα καὶ βοήθημα διὰ νὰ μεταφέρουν τὰ ὑλικά των. Ποῖοι ὅμως εἶναι οἱ κυρίως ἀντιδρῶντες; Εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔδειξαν τὴν μεγαλειτέραν αὐθαιρεσίαν, οἱ ὁποῖοι ἀπεκόμισαν κολοσσιαῖα κέρδη, διότι εἰς μίαν στιγμὴν μεγάλης στενοχωρίας στέγης κατώρθωσαν νὰ ἐνοικιάσουν εἰς ὑψηλὸν ἐνοίκιον τὰ οἰκήματα τὰ ὁποῖα ἀνήγειρον ἐκεῖ. Δι’ αὐτοὺς τοὺς αὐθαιρέτως ἀνεγείραντας οἰκοδομάς, οἱ ὁποῖοι φυσικὰ ξεγείρουν τοὺς πτωχοὺς ἀνθρώπους, δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους θὰ διαπράξωμεν τὸ ἔγκλημα νὰ στραβώσωμεν τὴν Θεσσαλονίκην; Ἐπιθυμοῦμεν ὅλοι νὰ ἱκανοποιηθοῦν αἱ ἀνάγκαι τῆς στεγάσεως καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ παντοῦ, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅτι ὑπάρχουν ὅρια, ὑπάρχουν ὅρια τιθέμενα ἀπὸ τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς ὁλότητος τῶν κατοίκων. Καὶ αὐτὰ τὰ ὅρια, εἴτε εἰς τὴν Θεσσαλονίκην εἴτε εἰς τὰς Ἀθήνας, πρέπει νὰ λάβωμεν πρόνοιαν νὰ μὴ στραβωθοῦν.

§211Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ αὐτὴ ἡ ἐπιμονή σας διὰ τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ὄχι διὰ τὰς Ἀθήνας; Μήπως ἐδῶ δὲν ὑπάρχουν ἐκτάσεις διὰ νά κατοικηθῶσιν; Διατὶ κόπτεσθε;

§212Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κοπτόμεθα, διότι τὸ ζήτημα εἶναι ἐκκρεμές.

§213Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλοι οἱ δρόμοι τῶν Ἀθηνῶν μετεβλήθησαν εἰς οἰκόπεδα.

§214Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καταλαμβάνετε πολὺ καλὰ ὅτι εἷς πολιτευτὴς ἔχει συμφέρον νὰ εὐχαριστήσῃ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους. Ἀλλὰ νομίζω ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐνδιαφερθῶμεν διὰ τὴν ὁλότητα, διὰ τὸ ἀπώτερον μέλλον τῆς Θεσσαλονίκης ἔστω καὶ ἂν ζημιωνώμεθα προσωρινῶς πολιτικῶς ἐκ τῆς λήψεως ἑνὸς μέτρου τὸ ὁποῖον θὰ δυσαρεστήσῃ μερικοὺς φίλους μας. Ἐὰν δὲν ἐπιδεικνύωμεν παρομοίαν θέλησιν εἰς τὰ 1917 καὶ 1920, βεβαίως δὲν θὰ ἐκτίζετο ἡ Θεσσαλονίκη, ὅπως σήμερον κτίζεται, διὰ νὰ γίνῃ μίαν ἡμέραν ἡ λαμπροτέρα πόλις τῆς Μεσογείου. Ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν τὴν συναίσθησιν ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ περιφρουρήσωμεν καὶ νὰ προστατεύσωμεν τὴν ὁλότητα τῶν κατοίκων τῆς Θεσσαλονίκης, καὶ νὰ μὴ θελήσωμεν χάριν μιᾶς ἐλαχίστης μειονότητος νὰ στραβώσωμεν ὅλην τὴν πόλιν. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ μεγαλείτερα ποσὰ πρὸς ἀποζημίωσιν, δὲν ἔχω ἐγὼ ἀντίρρησιν· ἀλλ’ ὑπάρχει πάντοτε καιρὸς δι’ ἀποζημιώσεις Ἀλλ’ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ὑποχωρήσῃ εἰς τὴν ψήφισιν ἢ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἐγὼ θὰ ἐνόμιζον ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ εἶναι ἀναξία πάσης ἐμπιστοσύνης ἐκ μέρους τοῦ σώματος.

§215Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Ὡς εἰσηγητὴς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, εἶχον ὑποβάλῃ μίαν πρότασιν ἡ ὁποία ἐγένετο ὁμοθύμως ἀποδεκτή: Νὰ διαιρεθῇ αὐτὴ ἡ ἔκτασις εἰς τρεῖς ζώνας καὶ νὰ γίνῃ ἡ ἐφαρμογὴ εἰς τρία ἀλλεπάλληλα ἔτη, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μετριάζει κατὰ πολὺ τὴν ἀποτόμως γενησομένην ἀπέλασιν τῶν στεγαζομένων. Ἐὰν ἤθελεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, θὰ τὸν παρεκάλουν νὰ ἀποδεχθῇ τὴν πρότασιν ταύτην.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν: δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου;

§217ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αὐστρίας, ἀφορώσης τὴν πληρωμὴν τῶν ἀπαιτήσεων τῶν ὑπηκόων Ἑλλήνων ἐν σχέσει πρὸς τὰς ζημίας τῆς περιόδου τῆς οὐδετερότητος τῆς Ἑλλάδος». Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν αὔριον καὶ ὥραν 4½ μ. μ. (Ὥρα 7.30′ μ. μ.)