1929.12.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 10η

ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1929

Προεδρία Αʹ. Ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ πρόεδροι τῶν συνεταιρισμῶν Ἐλασσῶνος διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην ἄρσιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ τοῦ τυροῦ. — Οἱ συνεταιρισμοὶ Τιτανίου, Κιαρίου καὶ Ἰθώμης Καρδίτσης ἀναφέροντες τὰς γενομένας καταστροφὰς ἐκ τῶν πλημμυρῶν παρακαλοῦν ὅπως γίνουν ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα καὶ ζητοῦν τὴν ἐνίσχυσίν των παρὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. — Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κολιαλέξης καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ἀποστράτων ὑπομοιράρχων Παπούλια καὶ Ἠλ. Ζαροκώστα. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Κουτσίνας καταθέτει καὶ ἀναπτύσσει ἀναφοοὰν ἐμμίσθων δικαστικῶν κλητήρων Πρωτοδικείου Λαρίσης. — Ἡ Συνομοσπονδία ἀγροτῶν Μεσσηνίας ὑποβάλλει διάφορα αἰτήματα καὶ ἐπικαλεῖται τὴν ἐπὶ τούτῳ προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. — Τὸ ἐργατικὸν Κέντρον Σερρῶν διαμαρτύρεται διὰ τὰς κατὰ τῶν φοιτητῶν ἐπιθέσεις καὶ αἰτεῖται τὴν ἀπόλυσιν τῶν συλληφθέντων καὶ τὴν ἀποδοχὴν τῶν αἰτημάτων των. — Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Δημοδιδασκάλων Ἠπείρου καὶ ἡ ἐπιτροπὴ μετεκπαιδευομένων γεωργικῶς Δημοδιδακάλων Ἰωαννίνων ὑποβάλλουσι διάφορα αἰτήματα καὶ ζητοῦσι τὴν ἀποδοχὴν αὐτῶν. — Οἱ Ἀνθυπασπισταὶ τοῦ Στρατεύματος (καὶ τῶν τεσσάρων μαχίμων ὅπλων) ὑποβάλλουσι τροποποιήσεις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νόμου περὶ σχολείου Ὑπαξιωματικῶν. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παπαναστασίου καὶ Ν. Μπακόπουλος καταθέτουσιν ἀναφορὰς τῶν κατοίκων Ἀχουρίων, Μαγούλας, Τεγέας, Κερασίτσης καὶ Καμαρίου περὶ λήψεως προστατευτικῶν μέτρων διὰ τὴν διάθεσιν τῆς παρακαταθήκης τῶν Γεωμήλων. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ἀναστασίου. Συριόπουλος, Τσιερώνης καὶ Σπηλιάδης καταθέτουν τηλεγράφημα κτηνοτρόφων Ἀνδραβίδος διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ τυροῦ. — Οἱ Δημοδιδάσκαλοι Ναυπλίου αἰτοῦνται τὴν τροποποίησιν τοῦ ἰσχύοντος νόμου περὶ προσαυξήσεων τῶν ἀποδοχῶν τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων λόγῳ πολυετοῦς ἐμμίσθου ὑπηρεσίας. — Οἱ μετεκπαιδευόμενοι Δημοδιδάσκαλοι Ἰωαννίνων αἰτοῦνται κρατικοποίησιν τοῦ χορηγουμένου ἐπιδόματος καὶ τὴν ἐπίσπευσιν τῆς προαγωγῆς των. —Οἱ ἀγορασταὶ ἀνταλλαξίμων ἀκινήτων Θεσσαλονίκης αἰτοῦνται ὅπως ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου οἰκοδομῶν ἐπὶ δεκαπενταετίαν. —Αἱ γυναῖκες σιγαροποιοὶ Πειραιῶς αἰτοῦσι τὴν καταβολὴν καὶ εἰς αὐτὰς τῆς τρίτης δόσεως τῆς ἀποζημιώσεως. —Ὁ Παμμακεδονικὸς Φοιτητικὸς Σύλλογος αἰτεῖται τὴν ὁλοκλήρωσιν τῶν Σχολῶν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, καὶ τὴν ἵδρυσιν ἢ μεταφορὰν τῆς ἀνωτάτης Γεωπονικῆς σχολῆς τῆς ἀνωτάτης Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορικῶν Ἐπιστημῶν. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Φωκᾶς, Ν. Ἀβραάμ, Ρ. Λιβαθινόπουλος, Η. Ἀποσκίτης, Μ. Τσαρλαμπᾶς, Ν. Ξηρὸς κλπ. ὑποβάλλουν τὴν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσαυξήσεως τῆς ἐπιδικασθείσης ἀποζημιώσεως λειβαδίων τινων, ἀπαλλοτριωθέντων κατὰ τὸν ἀγροτικὸν νόμον 2052. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ζαρίφης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μικρῶν ὑγιεινῶν κατοικιῶν. Οἱ κ. κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καταθέτουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περί ἑρμηνείας, συμπληρώσεως, καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4097 περὶ παροχῆς ἀποζημιώσεως εἰς συνταξιούχους ἀνταλλαξίμους». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Λονδίνῳ διομολογηθείσης ἀναθεωρήσεως τῶν διεθνῶν Ταχυδρομικῶν Συμβάσεων». Ὁ κ. Σ. Γονατᾶς (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 3555 περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12ης Αὐγούστου 1926 περὶ συστάσεως Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας βοηθητικοῦ προσωπικοῦ Τ.Τ.Τ.». Οἱ κ. κ. Σ. Γονατᾶς (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καταθέτουν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἑταιρείας Ἑλληνικῶν Ἠλεκτρικῶν Σιδηροδρόμων συμβάσεως περὶ μισθώσεως διαμερίσματος ἐν τῷ κτιρίῳ τοῦ ἐν Πειραιεῖ σταθμοῦ Ε.Η.Σ. ὅπως χρησιμεύσῃ τμηματικὸν Τ.Τ.Τ Γραφεῖον». Οἱ κ. κ. Σ. Γονατᾶς (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας), Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), καὶ Δ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Χριστούλας ἐπὶ ἀναφορᾶς Συλλόγων Σοφάδων περὶ μὴ μεταθέσεως ἐκεῖθεν καθηγητῶν.

§3Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Παρακαλῶ ἡ ἀναφορὰ τῶν συλλόγων τῶν καθηγητῶν Σοφάδων νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ταμείου ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας Λευκάδος.

§5Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Συνιστῶ θερμότατα τὴν ἀναφορὰν τοῦ ταμείου ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας Λευκάδος καὶ παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀσκεπίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ν. Τσιλογιάννη περὶ πληρωμῆς αὐτῷ ἀσφαλίστρων κλπ.

§7Ν. ΑΣΚΕΠΙΔΗΣ. Ὁ αἰτῶν Ν. Τσιλογιάννης κάτοικος Καβάλλας ἠσφαλίσθη παρὰ τῇ ἑταιρείᾳ «Πρεβουαγιάνς» ἀλλὰ καίτοι ὁ ἀναφερόμενος ἠσφαλίσθη παρὰ τῇ ἐν λόγῳ ἑταιρείᾳ καθ’ ὅλους τοὺς νομίμους τύπους, ἐν τούτοις ὅταν ᾐτήσατο παρὰ τοῦ ἀντιπροσώπου αὐτῆς τὴν ἀσφάλειαν ἧς ἐδικαιοῦτο, εὑρέθη πρὸ ἀρνήσεως τοῦ πράκτορος τῆς ἑταιρείας νὰ καταβάλῃ αὐτῷ τὴν ἀποζημίωσιν ταύτην. Ἠναγκάσθη ὡς ἐκ τούτου, προσθέτει, ὁ ἐνδιαφερόμενος νὰ ὑποβάλῃ μήνυσιν κατὰ τοῦ πράκτορος, ὅστις ἐνεργηθεισῶν ἀνακρίσεων συνελήφθη καὶ προεφυλακίσθη, ἀλλ’ ἀπελύθη ἐπὶ ἐγγυήσει. Ἡ ὑπόθεσις ἐκκρεμεῖ ἀπὸ μακροῦ καὶ διὰ τοῦτο συνιστῶ εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργόν, ὅπως λάβῃ τὰ δέοντα μέτρα.

§8Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρίδης παρακαλεῖ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, κατὰ τίνα τρόπον ὠργανώθη ἡ ἐξαγωγὴ νωπῶν σταφυλῶν εἰς Εὐρώπην, ποία τιμὴ προέκυψεν ἐκ τῆς πωλήσεως εἰς τὰς διαφόρους Εὐρωπαϊκὰς πόλεις καὶ τὶ ποσὸν σταφίδος ἐξήχθη ἐκ τῆς Κορινθίας δι’ ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν. Νὰ καταθέσῃ τὰς ἐκθέσεις τῶν Προξένων σχετικῶς μὲ τὰς ἀποστολὰς τῶν σταφυλῶν, ἰδίᾳ τοῦ Πρέσβεως Βιέννης, καὶ πᾶσαν σχετικὴν πληροφορίαν.

§10Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ζήτημα δύναται νὰ παρέξῃ ἓν γενικώτερον ἐνδιαφέρον καὶ δι’ αὐτὸ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διά τινα λεπτά, ἵνα δώσω μερικὰς ἐξηγήσεις ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέτρον καὶ τὴν προσπάθειαν τὴν ὁποίαν κατεβάλομεν διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν νωπῶν σταφυλῶν, τῶν ὁποίων ἔχομεν ἀφθονίαν. Εἶναι περιττὸν νὰ προσθέσω ποίαν σημασίαν ἔχει τὸ πρᾶγμα καὶ κατὰ πόσον θὰ εἶναι εὐκταῖον αἱ σταφυλαί μας καὶ ἄλλα ὀπωρικὰ νὰ εὕρωσι διέξοδον εἰς τὸ ἐξωτερικόν, καὶ διὰ τοῦτο ἐπεδιώξαμεν νὰ κάμωμεν μίαν σεβαστὴν ἀποστολήν. Ἐξάγομεν ἀπὸ στατιστικὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας εἴχομεν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξαγωγὴν σταφυλῶν καὶ ὀπωρῶν ἐν γένει ἄλλων χωρῶν, ὅπως ἡ Ἱσπανία, ἡ Ἰταλία, ἡ Οὐγγαρία, τελευταίως δὲ ἀπὸ τὸ 1926 καὶ ἡ Βουλγαρία, ὅτι ἡ ἐξαγωγὴ μόνον εἰς σταφυλὰς ἐκ Βουλγαρίας ἔφθασαν τὸ τελευταῖον ἔτος εἰς 1.000.000 ὀκάδας. Ἦτο φυσικὸν ὅτι καὶ ἡ Ἑλλὰς ἔπρεπε νὰ μετάσχῃ τῆς προσπαθείας αὐτῶν, καὶ ἔχομεν ὅλην τὴν αἰσιοδοξίαν ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτύχωμεν, διότι καὶ ἡ κατανάλωσις εἰς τὴν Εὐρώπην ὁσημέραι αὐξάνει. Ὁ πειραματισμὸς ἀπεσκόπει τὴν διευκρίνησιν ὡρισμένων σημείων καὶ πρὸς τοῦτο ἐζητήσαμεν νὰ ἐξαγάγωμεν μίαν μεγάλην ποσότητα καὶ νὰ δώσωμεν μίαν κατεύθυνσιν ἐμπορικήν, νὰ μὴ εἶναι ἁπλῶς μία κρατικὴ ἀπόπειρα ἐξαγωγῆς σταφυλῶν, ἀλλὰ νὰ τὸ συνδυάσωμεν μὲ τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸν ἐμπορικὸν κόσμον. Καὶ διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ ἀπεφασίσαμεν νὰ βοηθήσωμεν καὶ τοὺς παραγωγοὺς καὶ τοὺς συνεταιρισμοὺς τῶν παραγωγῶν, καὶ νὰ ὑποδείξωμεν τὸν τρόπον ποὺ πρέπει νὰ συσκευάζωσιν τὸ προϊὸν καὶ νὰ ἐξασφαλίσωμεν προσέτι εἰς αὐτοὺς τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς εἰς τὰ κέντρα τῆς καταναλώσεως. Σύναμα δὲ τὸ τελευταῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ τὸ σπουδαιότερον κατ’ ἐμὲ νὰ θελήσωμεν εἰς τὴν πρώτην αὐτὴν ἀπόπειραν νὰ συμμεθέξωμεν οὕτως εἰπεῖν καὶ ἐμπορικῶς καὶ οἰκονομικῶς εἰς τὴν ἀποστολὴν αὐτὴν νὰ κατανικήσωμεν τοὺς ἐνδοιασμοὺς τῶν διαφόρων παραγωγῶν οἱ ὁποῖοι διὰ πρώτην φορὰν ἐξήγαγον σταφυλὰς καὶ ἐδίσταζον νὰ ἐκτεθοῦν εἰς δαπάνας χωρὶς νὰ ἔχουν μίαν ἐνίσχυσιν ἐκ μέρους της Κυβερνήσεως. Ἐνόμισα λοιπὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς καὶ ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως, διὰ τοῦτο ἐσκέφθημεν καὶ συνεστήσαμεν συνεργεῖα ἀπὸ εἰδικοὺς τεχνίτας ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὁποίων ἐθέσαμεν ξένους συσκευαστὰς εἰδικοὺς τοὺς ὁποίους μετεκαλέσαμεν ἄνευ μεγάλης δαπάνης, οἱ ὁποῖοι ἦλθον ἐνταῦθα καὶ ὠργάνωσαν συνεργεῖα, τὰ ὁποῖα μετέβησαν εἰς τοὺς τόπους τῆς παραγωγῆς καὶ ἐξέλεξαν τὰς ἀμπέλους αἱ ὁποῖαι θὰ ἦσαν αἱ καταλληλότεραι διὰ τὴν συσκευασίαν τοῦ προϊόντος, τοὺς ὑπέδειξαν τὸν τρόπον τῆς συσκευασίας τοὺς ἐβεβαίωσαν ὅτι τὴν τάδε ἡμέραν ἀναχωρεῖ βαπόρι ἢ σιδηρόδρομος νὰ παραλάβῃ τὸ ἐμπόρευμα καὶ ὅτι φυσικῷ, τῷ λόγῳ, ὑπάρχουν ἀντιπρόσωποι εἰς τὰ ξένα κράτη οἱ ὁποῖοι θὰ παραλάβουν τὸ ἐμπόρευμα. Κατόπιν τῶν προσπαθειῶν τούτων κατωρθώσαμεν νὰ φέρωμεν εἰς πέρας πολλὰς ἐξαγωγὰς σταφυλῶν καὶ ἐστάλησαν 44 χιλιάδες κιλὰ περίπου εἰς 5 χιλιάδας κιβώτια τὰ ὁποῖα ἀρχικῶς κατεσκευάζοντο ἐνταῦθα μὲ τιμὴν ἀρκετὰ ὑψηλὴν, κατόπιν δὲ εἰς τὴν τρίτην τὴν τετάρτην καὶ τὰς ἄλλας ἀποστολὰς εἰς Ἰταλίαν τὰ κιβώτια αὐτὰ εἶναι μικρὰ κάνιστρα τὰ ὁποῖα ἔχουν μίαν κατασκευὴν οὕτως ὥστε τὸ ἓν νὰ εἰσάγεται ἐντὸς τοῦ ἄλλου καὶ συνεπῶς αἱ ἀποστολαὶ εἰς Εὐρώπην νὰ μὴ καταστρέφωνται. Ἐκ τῶν ἀποστολῶν δύο ἦσαν ἐκ τῆς περιφερείας Κορινθίας ἐκ Σουλτανίνας αἵτινες ἐστάλησαν εἰς Γαλλίαν, ἓν τμῆμα δὲ τῶν σταφυλῶν τούτων εἶχε τοποθετηθῇ εἰς ψυγεῖα. Τώρα θὰ σᾶς εἴπω ὀλίγα ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἐμπορεύματος. (ἀναγινώσκει). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιτυχίαν ὅλων αὐτῶν τῶν ἀποστολῶν βεβαίως θὰ ἐψευδόμην ἐὰν ἔλεγον ὅτι ὅλαι αἱ ἀποστολαὶ ἐστέφθησαν ὑπὸ ἐπιτυχίας. Δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ὁ σκοπὸς τὸν ὁποῖον ἐπεδιώξαμεν δὲν θὰ ἐπετύγχανεν ἄνευ εὐνοϊκῶν γεγονότων καὶ αἱ ἀποστολαὶ αὐταὶ δὲν θὰ ἔφθανον εἰς καλὴν κατάστασιν καίτοι τὰ ἐμπόδια τὰ φυσικὰ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας διὰ νὰ ὑπερνικήσωμεν δὲν ἐφαίνοντο τὴν φορὰν αὐτὴν. Ἀλλ’ ἀκριβῶς ἕνα γεγονὸς εὐνοϊκὸν τὸ ὁποῖον ἦλθεν, ὑπεβοήθησε τὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν μεταφορὰν τοῦ προϊόντος. Ἡ πρώτη ἀποστολὴ ἐκ Κορίνθου ἡ ὁποία εἶχε Σουλτανίναν, ἀτυχῶς, ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπεδείχθη ἡ πλέον εὐαίσθητος διὰ τὴν μεταφοράν. Αὐτὴ ἀπεστάλη μέσῳ Μασσαλίας, ἀλλὰ ἀτυχῶς ὁ χρόνος ὁ ὁποῖος ἐδαπανήθη διὰ τὴν συγκομιδὴν καὶ τὴν συσκευασίαν καὶ ἡ διάρκεια τοῦ ταξειδίου δὲν ἐπέτρεψαν ὅπως τὸ προϊόν φθάσῃ εἰς καλὴν κατάστασιν. Ἔκαμε ἕνδεκα ὁλοκλήρους ἡμέρας. Αὐτὸ ἦτο δι’ ἡμᾶς ἕνα μάθημα, πρῶτον ὅτι πρέπει νὰ κάμωμεν ὅ,τι δυνάμεθα ἵνα μὴ βραδύνωμεν εἰς τὴν συσκευασίαν νὰ μὴ μένουν 3 ἡμέρας καὶ κατὰ δεύτερον λόγον ὅτι πρέπει νὰ μεταχειριζώμεθα τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα παρέχουν τὴν μεγαλειτέραν εὐκολίαν προκειμένου περὶ Σουλτανίνας, διότι θὰ ἴδετε κατωτέρω, ὅτι ἄλλα εἴδη σταφυλῶν ἀντέχουν. Δευτέρα ἀποστολὴ πάλιν ἐκ Κορινθίας ἐπρόκειτο νὰ μεταφερθῇ διὰ Τεργέστης. Ὅταν ἔφθασεν εἰς Πειραιᾶ τὸ ἀτμόπλοιον τῆς Τεργέστης τὸ Ἰταλικὸν δὲν εἶχεν διαταγὴν νὰ παραλάβῃ σταφυλάς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ προνοήσωμεν ἐγκαίρως ὥστε νὰ ἔχῃ ἄδειαν ὁ πλοίαρχος νὰ φορτώσῃ σταφυλάς. Ἕως ὅτου κατορθώσωμεν διὰ τῆς Πρεσβείας νὰ πάρωμεν τὴν ἄδειαν αὐτὴν τηλεγραφικῶς, τὸ ἀτμόπλοιον ἀνεχώρησε, ἡ δὲ ἀποστολὴ αὐτὴ ἔφυγε μέσῳ Μασσαλίας. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω πόσος χρόνος κατηναλώθη κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ καὶ τοιουτοτρόπως τὸ μέρος τῆς ἀποστολῆς τὸ ὁποῖον ἐτέθη εἰς τὸ ψυγεῖον τοῦ ἀτμοπλοίου ἔφθασεν ἄθικτον τὸ δὲ ἕτερον τὸ ὁποῖον ἐφορτώθη εἰς τὸ κοινὸν ἀμπάρι, φυσικῷ τῷ λόγῳ, ἐφθάρει. Ἔχομεν λοιπὸν δύο ἀποτυχίας τὰς ὁποίας δὲν ἐγνοῶ νὰ τὰς ἀποκρύψω. Ἑτέρα ἀποστολὴ διὰ σιδηροδρόμου μᾶς εἶχαν βεβαιώσει ὅτι ἐπρόκειτο νὰ φθάσῃ εἰς διάστημα 4 ἡμερῶν, ἔκαμον ὅμως 11 ἡμέρας. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα, αἱ πρῶται ἀποτυχίαι. Κατόπιν τοῦ πειραματισμοῦ αὐτοῦ ἐλάβομεν μέτρα καὶ ἡ συσκευασία νὰ γίνεται καλλιτέρα καὶ ἐξελέξαμεν μίαν ἄλλην ὁδὸν τὴν ὁδὸν τοῦ Βρινδισίου. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ὅλαι αἱ ἀποστολαὶ αἱ ὁποῖαι ἐπραγματοποιήθησαν, διὰ Λωζάνην ἰδίως καὶ διὰ Γερμανίαν, ἐστέφθησαν ὑπὸ ἐπιτυχίας.

§11Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ ὑπὸ οἰκονομικῆς ἐπιτυχίας ἐστέφθησαν;

§12Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ φθάσω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι αἱ δαπάναι τῆς ἀποστολῆς αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν περιορισθῆ ἀκόμη εἰς τὸ minimum ἀνῆλθον εἰς δραχμὰς 11 συνυπολογιζομένης καὶ τῆς ἀξίας τῶν σταφυλῶν εἰς 3½ κατὰ χιλιόγραμμον, βλέπετε ὅτι ὑπάρχει μία μεγάλη διαφορά, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν παραγωγὸν νὰ διπλασιάσῃ σχεδὸν τὸ ὄφελος τὸ ὁποῖον προσπορίζεται ἀπὸ τὸ προϊόν. Θὰ ἤθελον τώρα νὰ φθάσω εἰς γενικώτερα συμπεράσματα τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμεύσουν διὰ τὸ μέλλον. Ἔχομεν τὴν πεῖραν ὅτι τὸ ροζακὶ καὶ ὁ σιδερίτης δύνανται κάλλιστα νὰ ἐξαχθοῦν εἰς Γερμανίαν, Αὐστρίαν, Γαλλίαν καὶ Ἑλβετίαν μὲ κοινὰ μεταφορικὰ μέσα, ἐφ’ ὅσον λαμβάνονται τὰ ἀπαραίτητα προκαταρκτικὰ μέτρα. Προκειμένου περὶ ποιότητος σταφυλῶν ἡ ὁποία ἀντέχει ἐξαιρετικά, ὁ λεγόμενος σιδερίτης δύναται νὰ ἐξαχθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐξάγεται ἤδη ἐκ Πατρῶν μὲ ἀποτελέσματα ἐντελῶς εὐνοϊκά. Τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὴν σουλτανίνα καὶ τὴν φράουλα ὑπάρχει βεβαιότης ὅτι ἂν ὁ χρόνος τῆς ἀποστολῆς περιορισθῇ εἰς πέντε ἡμέρας, θὰ δύναται καὶ αὕτη μὲ κοινὰ μεταφορικὰ μέσα νὰ ἐπιτύχῃ. Πάντως ὅμως οἱαδήποτε ποιότης σταφυλῶν καὶ δι’ οἱονδήποτε χρονικὸν διάστημα, ἐὰν μεταφέρωνται ἐντὸς ψυγείου, εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ φθάνουν εἰς καλὴν κατάστασιν. Τώρα βεβαίως αἱ σταφυλαὶ πρέπει νὰ κόπτωνται ὥριμαι καὶ νὰ καθαρίζωνται προτοῦ τοποθετηθῶσιν εἰς πανέρια. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀποπείρας αὐτῆς δύνανται νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἐπιτυχία, ἂν κρίνωμεν ἀπὸ τὴν προθυμίαν τὴν ὁποίαν ἐπέδειξαν οἱ ἔμποροι τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐδῶ ἔφθασεν εἷς ἐκ τῶν μεγαλειτέρων φρουτεμπόρων τῆς Λωζάνης, διὰ νὰ ἔλθῃ δὲ αὐτὸς ὁ ἔμπορος ἐδῶ συνοδευόμενος ἀπὸ ἕνα συσκευαστὴν ἀποδεικνύει ὅτι δυνάμεθα πράγματι νὰ ἐμπορευθῶμεν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι κατωρθώσαμεν νὰ ἐπιτύχωμεν εἶναι ὅτι ἐθέσαμεν εἰς ἐπαφὴν τρόπον τινὰ τοὺς ἐδῶ ἐμπόρους μὲ τοὺς ἐμπόρους τοῦ ἐξωτερικοῦ, καὶ παρακολουθοῦντες αὐτοὺς ἐκ τοῦ σύνεγγυς θὰ δώσωμεν οἱανδήποτε συνδρομὴν καὶ καθοδήγησιν εἰς τὸ ἔργον αὐτῶν. Ὁ ἐν λόγῳ ἔμπορος δὲν προτίθεται νὰ ἐξαγάγῃ, ὅπως μοῦ εἶπεν, μόνον φροῦτα, ἀλλὰ σὺν τοῖς ἄλλοις εἶναι διατεθειμένος νὰ ἐξαγάγῃ καὶ λαχανικά. Ἐλπίζω δὲ νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐξαγωγὴ κουνουπιδίων. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι μακρὰν ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ διενεργηθῇ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ἕνα μέγα ἐμπόριον ἐξαγωγῆς ὀπωρῶν καὶ λαχανικῶν, καὶ διὰ νὰ μὴ εἶμαι ὑπερβολικὸς καταλήγω λέγων ὅτι ἴσως μᾶς κατηγορήσουν μίαν ἡμέραν, ὅτι ἐστηρεύσαμε τὸν τόπον ἀπὸ τὰ φροῦτα καὶ δὲν ἔχομεν νὰ φᾶμε ἡμεῖς τίποτε. Ἔχω τὴν ἀπόλυτον βεβαιότητα ὅτι ἐπετύχαμεν, καὶ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἐργασίας αὐτῆς δυνάμεθα νὰ συναγάγωμεν ὅτι τὸ προσεχὲς θέρος ποὺ θὰ αὐξήσετε τὴν παραγωγὴν τῶν φρούτων θὰ ἔχωμεν μίαν πηγὴν ἐξαγωγῆς, διότι τὰ ἀρχικὰ σφάλματα ἔχουν πλέον γνωσθῆ. Τὴν στιγμὴν αὐτὴν εὑρίσκεται ἐδῶ εἷς εἰδικὸς ὁ ὁποῖος θὰ μᾶς καθοδηγήσῃ εἰς τὸν πλέον τέλειον τρόπον τῆς συσκευασίας τῶν φρούτων εἰς τρόπον ὥστε εἰς τὸ μέλλον νὰ μὴ ὑποπέσωμεν εἰς τὰ γνωστὰ σφάλματα εἰς τὰ ὁποῖα ὑπεπέσαμεν κατὰ τὰς προηγουμένας ἀποστολάς.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἑνώσεως τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἑταιρείας ἀεριόφωτος Ἀθηνῶν.

§14Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ ἐκ νέου τὴν αἴτησιν τῶν ἐργατῶν ἀεριόφωτος ἡ ὁποία ὑπεβλήθη πρὸ τῆς κηρύξεως τῆς ἀπεργίας. Ἀνέγνωσα τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ αἰσθάνομαι ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ὁ 13ος μισθὸς εἰς τοὺς ἐργάτας ἀεριόφωτος παρεχωρήθη ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων, ὄχι ἐπὶ ἀσθενοῦς Κυβερνήσεως ἀλλὰ ἐπὶ ἰσχυροτάτης Κυβερνήσεως κατὰ τὸ 1919, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Ἡ παραχώρησις 13ου μισθοῦ δὲν δημιουργεῖ καμμίαν ἀνωμαλίαν, μπορεῖ νὰ πῇ κανεὶς μάλιστα ὅτι ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν διευκόλυνσιν τῶν ἀναγκῶν τῶν ἐργατῶν, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι κατὰ τὸ Πάσχα καὶ τὰ Χριστούγεννα αἱ ἀνάγκαι κάθε οἰκογενείας εἶναι πολὺ μεγαλείτεραι παρὰ κατὰ τὰς ἄλλας ἡμέρας. Ἐπομένως μία κανονικὴ παραχώρησις μισθοῦ δὲν δημιουργεῖ ἀνωμαλίας οὔτε μπορεῖ κανεὶς νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἐπειδὴ ἔχει ὁ χρόνος 12 μῆνας δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ παραχωρηθῇ 13ος μισθός· εἶναι μία ἐπιπρόσθετος παροχὴ ἥτις δίδεται εἰς βάρος τῶν ἄλλων μηνῶν. Ὅτι τοῦτο εἶναι ἀκριβές, ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ἑξῆς γεγονότος: ὅτι ὅλαι αἱ μεταβολαὶ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν ἐστηρίζοντο ἐπὶ τῶν κανονικῶν μισθῶν καὶ ὄχι ἐπὶ τοῦ 13ου μισθοῦ. Ἡ τελευταία αὔξησις ποὺ ἐγένετο εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ἀεριόφωτος, ἐγένετο καθὼς ἐνθυμοῦμαι τὸ 1926. Εἰς τὸ 1927 ἐγένετο ἐφαρμογὴ κλιμακίων, τὰ ὁποῖα δι’ ἄλλους μὲν ὑπαλλήλους ἦσαν κἄπως εὐνοϊκὰ δι’ ἄλλους ὅμως δὲν ἔφερον καμμίαν μεταβολὴν τῆς καταστάσεως τοὐναντίον μάλιστα ἐπέφερον μικράν τινα χειροτέρευσιν τῆς καταστάσεως. Ἀλλὰ ἀπὸ τὸ 1926, ὁπότε ἔγινεν ἡ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας συνεχῶς παρεχωρεῖτο ἕως τώρα καὶ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ὁ βʹ μισθός. Κατὰ συνέπειαν τώρα πρόκειται νὰ γίνῃ ἓν εἶδος ὀπισθοδρομήσεως εἰς τὰς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ἀεριόφωτος, καὶ εἶναι ἀντιληπτὸν πόσον αὐτὸ προσκρούει καὶ εἰς τὸ αἴσθημα καὶ εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν καὶ πόσον εἶναι ἀσυμβίβαστον καὶ πρὸς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία, καθὼς ἐγὼ τοὐλάχιστον νομίζω, ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ βελτιωθῇ ἡ θέσις ὅλων τῶν ἐργατικῶν τάξεων. Ἄν συμβαίνῃ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἰσότης ἀποδοχῶν, ἡ ἐξίσωσις δὲν θὰ ἐπέλθῃ πρὸς τὰ κάτω, ἀλλὰ πρὸς τὰ ἄνω. Κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγωμεν ὅτι πρόκειται περὶ προνομιούχου τινὸς τάξεως, διότι οἱ ἐργάται αὐτοὶ κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχω πεινοῦν διότι ἡ πεῖνα καὶ ἡ σιωπὴ ἐδόθησαν ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν. Δὲν εἶναι δὲ ἀκριβὲς ὅτι εἶναι προνομιοῦχοι, διότι ὁ μισθὸς δὲν πολλαπλασιάζεται μὲ συντελεστὴν 20 ἀλλὰ μὲ συντελεστὴν ἀπὸ 17–18½. Οἱ ἐργάται, λοιπόν, αὐτοὶ δὲν εἶναι ἄνθρωποι προνομιοῦχοι, ὅταν ἔχοντες 30 ἐτῶν ὑπηρεσίαν λαμβάνουν ὡς μισθὸν 3000 δραχμὰς ἔχοντες 15 ἐτῶν ὑπηρεσίαν λαμβάνουσι 2000 δραχμὰς καὶ 10 ἐτῶν ὑπηρεσίαν λαμβάνουσι 1000 δραχμάς, διότι αὐτοὶ εἶναι οἱ πραγματικοὶ μισθοὶ οἱ ὁποῖοι δίδονται ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ, νὰ ἐξετάσῃ μήπως ὑπάρχουν ἐλλείμματα εἰς τὴν ἑταιρείαν ἀεριόφωτος δυσχεραίνοντα τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων, διότι σήμερον δὲν πρόκειται περὶ βελτιώσεως....

§15Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄν ὑπάρχουν ἐλλείμματα...

§16Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἄν ὑπάρχῃ δηλαδὴ κακὴ οἰκονομικὴ κατάστασις, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει νὰ διατηρηθῇ τὸ ὑφιστάμενον ἀπὸ τριετίας καθεστώς, διότι πρόκειται περὶ καθεστῶτος ἀπὸ τριετίας ὑφισταμένου, νὰ ἐξετάσῃ μήπως αὐτὴ ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις προέρχεται ἐκ τῶν κακῶν ἐγκαταστάσεων τῆς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι προκαλοῦν μεγίστην ἀπώλειαν ἀερίου, ἢ μήπως προέρχεται ἐξ ἄλλου λόγου, αὐτὸ τοὐλάχιστον καταγγέλλεται, ἐξ ἄλλων ἐπιχειρήσεων τῆς Ἑταιρείας, ἐξ ἀγορᾶς ἄλλων μετοχῶν ἀπὸ τῶν ὁποίων προῆλθε ζημία. Αὐτὸ καταγγέλλεται, ὅτι ἡ ἑταιρεία συνῆψε δάνειον μέγα διὰ νὰ ἀγοράσῃ μετοχὰς ἄλλων ἑταιρειῶν καὶ χάριν τοῦ δανείου αὐτοῦ ὑπεχρεώθη νὰ πληρώσῃ τόκους δεκάδας ἑκατομμυρίων. Πρέπει νὰ ἐξετασθοῦν αὐτὰ τὰ πράγματα κάπως ἀσφαλέστερον. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι καὶ ἐγὼ συνέστησα εἰς τοὺς ἐργάτας ἀεριόφωτος νὰ μὴ κάμουν ἀπεργίαν, διότι τὴν παρελθοῦσαν Πέμπτην ἢ Παρασκευὴν εἶδα τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα. Τοὺς εἶπον νὰ περιμένουν ἕως ὅτου κατορθώσωμεν νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ὑπόθεσιν καὶ μεσολαβήσωμεν, δὲν τὸ ἤκουσαν ὅμως, διότι εἶναι γνωστὸν ποία ψυχολογία δημιουργεῖται εἰς τὰς μεγάλας ὁμάδας ἐργατῶν ὅταν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νομίζουν, ἔστω καὶ ἀδίκως, ὅτι ἀδικοῦνται. Ἐνόμισαν ὅτι ἀδικοῦνται, διότι ἀντὶ νὰ ἐπέλθῃ βελτίωσις τῆς καταστάσεώς των, ἐπῆλθε χειροτέρευσις. Ἀλλ’ ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι δὲν ἤκουσαν, δὲν ἕπεται ὅτι τὸ κράτος ἔπρεπε νὰ θυμώσῃ καὶ νὰ μὴ ἐξετάσῃ καὶ πάλιν τὸ ζήτημα μετ’ ἐπιεικείας. Ἡ πολιτική, τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἶναι μία πολιτικὴ ἡ ὁποία βεβαίως δὲ στηρίζεται εἰς τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἂν ὑπάρχουν προνομιοῦχοι τάξεις αὗται εἶναι αἱ ἐργατικαί. Ὑπάρχουν προνομιοῦχοι τάξεις, ἀλλ’ αὗται εὑρίσκονται ἀλλοῦ καὶ οὐχὶ εἰς πτωχοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται τὰς πλέον ἐξευτελιστικὰς καὶ ἐπιπόνους ἐργασίας καὶ λαμβάνουν ὅ,τι ἐπαρκεῖ διὰ νὰ ζήσουν. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν, ὅπως ἐξετασθῇ ἐκ νέου τὸ ζήτημα μὲ ὅλην τὴν ἐπιείκειαν ποὺ ἐπιβάλλει τὸ δίκαιον καὶ ἡ ἀντίληψις τῆς ψυχολογικῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται μία μεγάλη τάξις ἐργατῶν.

§17Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως μοῦ ὑπενθυμίζει ὅτι ἐπὶ Κυβερνήσεως Φιλελευθέρων τὸ πρῶτον ἔγινεν ἡ ἐφαρμογὴ τῆς χορηγίας τοῦ 13ου μισθοῦ. Τοῦ ὑπενθυμίζω δὲ καὶ ἐγώ, ὅτι ἐπὶ Κυβερνήσεως Φιλελευθέρων, ἀληθῶς, διὰ πρώτην φορὰν ἀπεφασίσθη νὰ δίδεται διὰ τὸ προσωπικὸν τῶν σιδηροδρόμων, πέραν τοῦ μισθοῦ τὸν ὁποῖον λαμβάνουν καὶ μέρος ἐκ τῶν κερδῶν τῆς ἐπιχειρήσεως, ὡρίζετο δὲ μόνον ὅτι τὸ μέρος αὐτὸ δὲν ἠδύνατο νὰ ὑπερβῇ τὸ 15% ἐπὶ τοῦ μισθοῦ αὐτῶν. Ἡ διάταξις ἐκείνη ἦτο πολιτικῶς ὀρθὴ καὶ εἶμαι πρόθυμος καὶ σήμερον νὰ δεχθῶ ὅπως ἐκ τῶν πραγματικῶν περισσευμάτων τῆς ἐπιχειρήσεως διατίθεται καὶ εἰς τὸ προσωπικὸν ἕνα μέρος, διότι τοῦτο ἀποτελεῖ ἕνα ἐλατήριον διὰ τὴν καλλιτέραν λειτουργίαν τῆς ἐπιχειρήσεως. Ἀλλ’ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως γνωρίζει ὅτι σήμερον δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Δὲν πρόκειται νὰ ἐφαρμόσωμεν σήμερον οὔτε τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ 1920, οὔτε κἂν τὰς μισθοδοσίας τοῦ 1920. Σήμερον πρόκειται νὰ ἴδωμεν ἂν ἡ ἀπεργία ἡ ὁποία ἐκηρύχθη τὸ πρῶτον ἀπὸ τοὺς ἐργάτας τοῦ ἀεριόφωτος καὶ τὴν ὁποίαν φαίνονται διατεθειμένοι νὰ ἀκολουθήσουν καὶ οἱ τροχιοδρομικοί, ἴσως δὲ αὔριον καὶ ἄλλοι, ἂν ἡ ἀπεργία, λέγω, αὐτὴ εἶναι δικαιολογημένη, καὶ ἂν ὅλη ἡ Κοινωνία ἀντιπροσωπευομένη σήμερον ἀπὸ τὸ Κράτος ἔχῃ καθῆκον νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὰς ἀξιώσεις τῶν ἀπεργῶν. Ὁ κ. Παπαναστασίου φαίνεται προτιμῶν νὰ δίδωνται 13 μισθοὶ ἀντὶ δώδεκα. Τὸ πρᾶγμα εἶναι θεωρητικὸν καὶ εἶναι ἄξιον συζητήσεως. Δὲν ἀμφισβητῶ μάλιστα ὅτι ἔχουν κάποιαν βάσιν, ἂν θέλετε τήν στιγμὴν ποὺ θὰ δώσωμεν 1.000, 10.000, 30.000 δραχμὰς δι’ ἀντιμισθίαν ἑνός ἔτους ἂν πρέπῃ νὰ τὴν μοιράσωμεν εἰς 12)12 ἢ ἂν πρέπῃ νὰ τὴν μοιράσωμεν εἰς 13)12. Ἐγὼ τὸ θεωρῶ ἐπικίνδυνον αὐτὸ διότι καθιεροῖ ἕνα προηγούμενον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ τείνουν ὅλοι οἱ ἄλλοι καί θὰ δημιουργηθῇ δυσχέρεια. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν αὐτὸ σήμερον. Ἂν θέλετε νὰ τὸ συζητήσωμεν, ἔχουν τὰ ἐπιχειρήματά σας αὐτὰ ἀξίαν καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ τὰ ἐξετάσωμεν ἀλλὰ εἰς ἄλλην περίστασιν. Σήμερον δὲν θὰ ἐξετάσωμεν αὐτό. Ἂς ἐξετάσωμεν τώρα τίς εἶναι ὁ μισθὸς καὶ ἂν εἶναι ἀνάγκη νὰ αὐξηθῇ ὁ μισθὸς αὐτός. Δὲν θέλω, κύριοι, νὰ σᾶς κουράσω ὁμιλῶν περὶ ὅλων τῶν κατηγοριῶν τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν ἐργατῶν, τὸ τεχνικὸν προσωπικὸν τοῦ ἀεριόφωτος, θὰ ἀρκεσθῶ νὰ πάρω τὰς κατωτέρας τάξεις διότι αὐταὶ εἶναι συνήθως οἱ ἀνεπαρκέστερον πληρωνόμεναι. Θὰ ἀρκεσθῶ νὰ ἐξετάσω ἐκείνας τὰς κατηγορίας τῶν ἐργατῶν αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν τὸν πλέον μικρὸν μισθὸν καὶ αὐταὶ αἱ ἐργάτιδες αἱ ὁποῖαι ἐπισκευάζουν τοὺς σάκκους εἰς τοὺς ὁποίους τοποθετοῦν τὸ κώκ, εἶναι ἐπίσης οἱ λεγόμενοι σκαφεῖς, τοὺς ὁποίους θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ὀνομάσω σκαφτιάδες, εἶναι ἐπίσης καὶ οἱ ἁπλοὶ ἐργάται. Αἱ ἐργάτιδες τῆς ἐπισκευῆς τῶν σάκκων, εἰσερχόμεναι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν λαμβάνουν, χωρὶς τὸν 13ον, μισθὸν 61 δραχμὰς τὴν ἡμέραν καὶ μὲ τὰς κατὰ τριετίαν αὐξήσεις καταντᾷ νὰ λαμβάνουν μισθὸν ἐκ δραχμῶν 100 ἡμερησίως. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: εἶναι ἢ δὲν εἶναι αὐτὸς μισθὸς μιᾶς προνομιούχου τάξεως μεταξὺ τῶν ἐργατῶν; Ὁ ἐλεύθερος ἐργάτης ὁ ὁποῖος ἐργάζεται μὲ ἡμερομίσθιον ποτὲ δὲν παίρνει ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν 61 δραχμὰς τὴν ἡμέραν, ὅσας ἔχει ὡς ἡμερομίσθιον ἡ γυναῖκα, καὶ ὅσον προχωρεῖ ἡ ἡλικία τοῦ ἐλευθέρου ἐργάτου ἀντὶ νὰ τοῦ αὐξάνουν τὸ ἡμερομίσθιον τοῦ τό ἐλαττώνουν, διότι τοῦ λέγουν ὅτι εἶναι 40 ἐτῶν ἤδη καὶ δὲν δύναται ν’ ἀποδώσῃ ἐργαζόμενος. Ἔχω, λοιπόν, δικαίωμα νὰ εἴπω ὅτι μιὰ τοιαύτη μισθοδοσία, ὄχι κἂν λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τῶν περιστάσεων τὰς ὁποίας διατρέχομεν ἡμεῖς, ἀλλ’ ἀσχέτως πρὸς κάθε περίστασιν, ἀνεξαρτήτως τῆς φτώχειας ἡ ὁποία μᾶς μαστίζει, θὰ ἦτο ἐπαρκὴς μισθοδοσία; Ἀλλ’ ἂς ἀφήσωμεν τὰς ἐργάτιδας καὶ ἂς ἔλθωμεν εἰς τοὺς σκαφεῖς: Οὗτοι λαμβάνουν ἀρχικὸν μισθὸν 65 δραχμῶν καὶ προστιθεμένων τῶν αὐξήσεων τῆς τριετίας φθάνει εἰς 115 δραχμὰς ἡμερησίως. (αἴσθησις). Σημειωτέον ὅτι αἱ ἐργάτιδες δὲν ἔχουν μόνον ἐξησφαλισμένον τό ἡμερομίσθιον αὐτῶν, ἀλλ’ ἔχουν καὶ ταμεῖον ἀλληλοβοηθείας καὶ δῶρον λαμβάνουν κατὰ τὰ Χριστούγεννα καὶ τὸ Πάσχα καὶ ἰατρικὴν περίθαλψιν ἔχουν καὶ ταμεῖον συντάξεων ἔχουν καὶ ποικίλλα πλεονεκτήματα. Δὲν φθονῶ τὰς ἐργάτιδας καὶ τοὺς ἐργάτας. Ἀλλ’ ὅταν γυρίζω τὰ μάτια μου εἰς ὅλον τόν ἐργατικὸν κόσμον, λέγω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιμένετε σεῖς νὰ ζητεῖτε 13ον μισθόν, διὰ ν’ ἀναγκάσετε τὸ Κράτος ν’ αὐξήσῃ τὴν ἀξίαν τοῦ ἀεριόφωτος κατὰ 30 λεπτὰ κατὰ κυβικὸν μέτρον. Οἱ ἁπλοὶ ἐργάται τὶ λαμβάνουν; Ἀρχίζουν ἀπὸ 77 δραχμὰς μέχρι 84 ἀναλόγως τῆς ἐργασίας τὴν ὁποίαν κάμνουν, δηλαδὴ τὸ ὀλιγώτερον τὸ ὁποῖον λαμβάνουν εἶναι δραχμὰς 77–84 τὴν ἡμέραν ποὺ προσλαμβάνονται εἰς τὴν ἐργασίαν καὶ φθάνουν μὲ τὰς αὐξήσεις τὰς ὁποίας λαμβάνουν εἰς τὰς 132 ἕως 139 δραχμὰς ἡμερησίως, οἱ ἁπλοὶ ἐργάται ὅλως διόλου. Αὐτοί, κύριοι, οἱ μισθοί, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀρκετοὶ ἕνεκα τῆς γενικῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα τότε, εἶναι μισθοὶ οἱ ὁποῖοι εἰς πᾶσαν περίστασιν θὰ ἦσαν ἀρκετοί. Εἰς τὴν Γαλλίαν πολὺ ἀπέχουν ἀπὸ τοῦ νὰ λαμβάνουν αὐτοὺς τοὺς μισθούς. Ἀλλ’ ὁ κύριος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως μὲ στέλνει, καὶ ἔχει δίκαιον, διότι ἐννοῶ τὸ ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον προβάλλει εἰς ὅσα ἔλεγον εἰς τὴν ἐπιστολήν μου πρὸς τοὺς ἐργάτας. «Μὴ μοῦ λέγετε ὅτι ἔχετε νὰ κάμετε μὲ τὴν Πάουερ. Ἔχετε νὰ κάμετε μὲ τὸν ἐργαζόμενον κόσμον τὸν ὁποῖον ἔχει καθῆκον ἡ Κυβέρνησις νὰ προστατεύσῃ. Μὴ φέρνετε τὴν Πάουερ μέσα». Ὁ κ. Παπαναστασίου τὰ ἀντιλαμβάνεται καὶ μοῦ λέγει: Γνωρίζετε τὶ συμβαίνει: Ἂν αὐτὸ σᾶς ἀναγκάζῃ ν’ αὐξήσητε τὴν ἀξίαν τοῦ κυβικοῦ μέτρου, θὰ δύνασθε νὰ κάμετε ἄλλας οἰκονομίας τὰς ὁποίας θὰ κάμετε ἐκεῖ μέσα, διὰ νὰ ἐπιτύχητε νὰ ἐλαττώσετε τὴν τιμὴν τοῦ ρεύματος. Ὑπόσχομαι νὰ κάμω τὴν ἔρευναν τὴν ὁποίαν μοῦ συνιστᾷ, ἀλλὰ θὰ κάμω τὴν ἔρευναν τὴν ὁποίαν μοῦ συνιστᾷ ὄχι διὰ νά δώσω τὸν 13ον μισθόν, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιτύχω ἀκόμη μεγαλειτέραν μείωσιν τῆς τιμῆς τοῦ φωταερίου. (χειροκροτήματα). Καὶ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἐργασθῶ εἶναι, κύριοι, ὁ ἑξῆς: Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς παραβάλω τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας ἐκάναμε διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ φωταερίου εἰς τὸ 1914 καὶ τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας ἔχομεν εἰς τὸ 1929. Δὲν θὰ σᾶς ζητήσω νὰ μὲ ἀκολουθήσητε διὰ νὰ ἴδωμεν ὅλων τῶν μηνῶν τὰς δαπάνας, δὲν μᾶς ἐνδιαφέρουν αὐταί. Θὰ ζητήσω νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰς δαπάνας τοῦ προσωπικοῦ, αὐτὰς ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρουν. Ἐδίδαμεν λοιπὸν εἰς τὸ 1914 εἰς τὸ προσωπικὸν τὸ ἐργατικὸν 627.000 δραχμὰς τὸ χρόνο, εἰς τὸ προσωπικὸν τὸ ὑπαλληλικὸν 183.000 δραχ. τὸ χρόνο, ἐδίδομεν δηλαδὴ τὸ ἔτος 810.000 δραχμὰς εἰς τὸ προσωπικόν. Τὶ δίδομεν σήμερον, κύριοι; Δίδομεν διὰ τὸ ἐργατικὸν προσωπικὸν ἀντὶ 627.000 δραχμῶν 23.387.000, εἰς τὸ ὑπαλληλικὸν προσωπικὸν ἀντὶ 183.000 δραχ. δίδομεν 6.718.000 δραχ., ἀντὶ δηλαδὴ 810.000 δραχ. τὰς ὁποίας ἐδίδομεν πρὶν καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ ἀνελόγουν, χωρὶς τὴν διαφορὰν τοῦ τιμαρίθμου, πρὸς 12– 13.000.000 δραχ. καὶ μὲ τὸν τιμάριθμον πρὸς 16.000.000 δραχ., δίδομεν σήμερον 30.105.000 δραχ. Νομίζει ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅτι ἂν ἠμπορῶ νὰ ἐπιτύχω καὶ καμμίαν ἄλλην οἰκονομίαν πρέπει νὰ τὴν ἐπιτύχω καὶ αὐτὴν διὰ νὰ τὴν δώσω εἰς τὸ προσωπικόν; Ἀλλὰ νὰ σᾶς δώσω ἕνα ἄλλον ἀριθμόν, κύριοι. Εἰς τὰ 1914 οἱ ἐργάται τοῦ φωταερίου εἰργάζοντο ὄχι ὀκτὼ ὧρες, εἰργάζοντο 10–12 ὧρες. Σήμερον ἐργάζονται ὀκτὼ ὧρες. Ἂς ἴδωμεν ποῖαι εἶναι αἱ πραγματικαὶ ὧραι τῆς ἐργασίας: Εἰς τὰ 1914 εἴχομεν 1.745.000 ὧρες πραγματικῆς ἐργασίας καὶ διὰ τὰς 1.745.000 ἐδίδομεν 810.000 προπολεμικὲς δραχμές. Σήμερον ἔχομεν 1.567.000 ὧρες δηλαδὴ 200.000 ἡμερομίσθια πάρα κάτω καὶ δίδομεν 30.000.000 δραχ., δηλαδὴ διπλᾶ ἀφ’ ὅσα ἐδίδαμε πρὸ τοῦ πολέμου. Ἀλλ’ ἔχω νὰ σᾶς δώσω καὶ ἕνα ἄλλον ἀριθμόν, κύριοι, σχετικῶς μὲ ὅ,τι σᾶς εἶπα τώρα: Ἡ μέση τιμὴ καθ’ ὥραν ἐργασίας τοῦ προσωπικοῦ ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων ἦτο τὸ 1919 36–87 λεπτὰ ἂν θέλετε. Σήμερον μᾶς κοστίζει τὸ προσωπικὸν διὰ κάθε ὥραν ἐργασίας 14.90 δραχ. Ἀντὶ 37 λεπτά, τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν 5 περίπου δραχμαὶ ἢ 6, ἂν θέλετε, πληρώνομεν σήμερον 14 δραχμὰς διὰ κάθε ὥραν ἐργασίας. Ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς δώσω καὶ ἕνα ἄλλον ἀριθμόν: Ἡ μέση τιμὴ τῆς μηνιαίας μισθοδοσίας ἦτο 209 δραχ. πρίν, παλαιές, σήμερον εἶναι 4150 δραχ. Νὰ σᾶς δώσω καὶ ἕνα ἄλλον ἀριθμόν: Διὰ τὴν παραγωγὴν ἑνὸς κυβικοῦ μέτρου φωταερίου ἐξωδεύαμεν εἰς προσωπικὸν καὶ μισθοὺς προσωπικοῦ εἰς τὰ 1914 6 λεπτὰ καὶ 55 ἑκατοστὰ τοῦ λεπτοῦ χρυσᾶ, τὰ ὁποῖα κάνουν, ἂς εἰποῦμε, μίαν δραχμὴν περίπου. Σήμερον ἐξοδεύομεν διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ ἰδίου ρεύματος 3.30 δραχ. καθ’ ἕκαστον κυβικὸν μέτρον. Καὶ διατὶ αὐτό; Ἀφοῦ ἡ διαφορὰ τῆς μέσης μισθοδοσίας τοῦ ἐργάτου ποὺ ἐλάμβανε δὲν εἶναι τόσον μεγάλη, διατὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι τόσον μεγάλο; Τὴν ἀπάντησιν θὰ τὴν εὕρετε εἰς τὸ γεγονός, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ἐργάται τοῦ φωταερίου, οἱ ὁποῖοι ἦσαν 876 πρίν, ἔγιναν 1620 σήμερον, ἔγιναν δηλαδὴ διπλάσιοι. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι ἡ κατάστασις τὴν ὁποίαν ἀντιμετώπισεν ἡ Κυβέρνησις. Ὅταν ἔλαβον γνῶσιν αὐτῆς, εἶπα ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ συναινέσω ὅπως δοθῇ 13ος μισθὸς καὶ δι’ ἕνα ἀκόμη λόγον: Διότι ὅλαι αἱ τάξεις αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν τὸν 13ον μισθόν, εἶναι τάξεις αἱ ὁποῖαι ἀμείβονται κατὰ τρόπον ἐπαρκῆ, ὄχι κἂν ἐν σχέσει πρὸς τὴν κατάστασιν μιᾶς ἄλλης, ἀλλ’ ἀπολύτως, ἐν σχέσει πρὸς ὅ,τι πληρώνονται ἀλλαχοῦ, διότι, πρέπει νὰ ξεύρετε ὅτι οἱ μισθοὶ τοὺς ὁποίους λαμβάνει τὸ σιδηροδρομικὸν προσωπικὸν εἶναι ἀνώτεροι ἀπὸ τοὺς μισθοὺς τοὺς ὁποίους λαμβάνουν οἱ ἄλλοι ἐργάται καὶ οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι τῶν ἀντιστοίχων τάξεων. Εἶπον λοιπόν, ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ 13ος μισθὸς δίδεται εἰς ὡρισμένας κατηγορίας ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν ἐπαρκῆ μισθὸν θεωρῶ ὅτι θὰ κατεπρόδιδα τὴν ἐντολὴν τοῦ λαοῦ ἐὰν δὲν ἔθετον τέρμα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Καὶ διὰ τοῦτο λέγω ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ δώσωμεν αὐτὸν τὸν μισθὸν εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι παίρνουν μισθὸν ἐπαρκῆ, πολὺ μεγαλείτερον ἀπὸ ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον παίρνουν οἱ ἄλλοι. Ἄλλωστε δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐγκαθιδρύσωμεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Δημοκρατίαν νέας τάξεις προνομιούχων. Μοῦ ἔκαμεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως τὸν ὑπαινιγμὸν ὅτι οἱ προνομιοῦχοι εὑρίσκονται εἰς ἄλλο μέρος. Δὲν τοὺς ἀρνοῦμαι καὶ ἐκείνους, ἀλλὰ δὲν τοὺς θέλω καὶ ἐδῶ. Διότι ἐὰν ἀρχίσωμεν νὰ τοὺς θέλωμεν καὶ ἐδῶ θὰ ἐνισχύσωμεν καὶ τοὺς ἄλλους. Εἶπον λοιπόν, ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐὰν πληρωθῇ ὁ 13ος μισθὸς θὰ ἠναγκαζόμην νὰ δώσω τὸ ρεῦμα 30 λεπτὰ κατὰ κυβικὸν μέτρον περισσότερον, δὲν ἐννοῶ νὰ δοθῇ ὁ μισθός. Θὰ κοπῇ ὁ 13ος μισθὸς καὶ τὸ ρεῦμα θὰ ἐλαττωθῇ κατὰ 30 λεπτά. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ἔφερεν ἕνα ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον μεταχειρίζεται ἡ γενικὴ συνομοσπονδία τῶν ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος. Μοῦ λέγει δηλαδή: «Κύριε Βενιζέλε ἀπὸ ἐσένα δὲν τὰ περιμέναμε αὐτά, ἀπὸ σένα τὸν ὁποῖον θεωροῦμεν ὡς φιλεργάτην. Ἀντὶ νὰ ὑψώσῃς τὰ ἡμερομίσθια τὰ χαμηλὰ μᾶς ἐλαττώνεις τώρα τὰ μεγάλα ἡμερομίσθια;» Καὶ τοὺς ἀπαντῶ: Εἶμαι συνεπὴς πρὸς τὴν πολιτικήν μου τὴν φιλεργατικήν. Ζητῶ ἀκριβῶς νὰ θέσω μίαν τάξιν εἰς τὸ σπῆτι μας, ζητῶ νὰ μὴ ὑπάρχουν προνομιοῦχοι τάξεις μεταξὺ τῶν ἐργατῶν. Θὰ ἤμην, βέβαια, εὐτυχὴς νὰ ἠμποροῦσα τοὺς μικροὺς μισθοὺς νὰ τοὺς ἀνεβάσω, νὰ τοὺς φέρω ἴσα μὲ τοὺς μεγάλους, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ. Τὸ ξεύρει ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ κάμω. Δὲν θὰ συνέπραττον τοὐλάχιστον ἐγώ, ὡς Κυβερνήτης ὑπεύθυνος, ὅπως οἱ λαμβάνοντες ἤδη μισθοὺς δώδεκα μηνῶν καὶ κατὰ πάντα λόγον ἀνωτέρους ἀπὸ ἐκείνους ποὺ λαμβάνουν οἱ ἄλλοι ἐργάται, νὰ λαμβάνουν καὶ ἕναν 13ον μισθόν, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ ὑψώσω τοὺς μικροὺς μισθοὺς καὶ νὰ τοὺς ὑπάγω ἴσα μὲ ἐκείνους ποὺ λαμβάνουν μεγάλους μισθούς. Κύριοι, δὲν θὰ σᾶς κουράσω περισσότερον, πρὸ παντὸς διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ κουρασθῶ καὶ ἐγώ. Ἀπὸ χθὲς μὲ τὴν συζήτησιν τὴν διαρκῆ καὶ τὰς συγκινήσεις τὰς σχετικάς, μὲ τὴν τάξιν τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων, μὲ τὴν τάξιν τῶν ἐργατῶν τοῦ φωταερίου, μὲ τὴν τάξιν τῶν τροχιοδρομικῶν, χθὲς ᾐσθάνθην κἄποιαν ἀνησυχίαν διὰ τὴν ὑγείαν μου. Ὅσοι μὲ ἀγαπᾶτε ἰδιαιτέρως μὴ ἀνησυχῆτε πολύ, δὲν φαίνεται νὰ εἶναι τίποτε σπουδαῖον αὐτὴν τὴν φοράν. Ἀλλ’ εἶχον κἄποιαν ἀνησυχίαν καὶ τ’ ἀπόγευμα ἠναγκάσθην νὰ τοὺς εἴπω: Σᾶς ἀφίνω μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, κάμετε ὅ,τι μπορεῖτε. Ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ μείνω περισσότερον. Καὶ σήμερον σᾶς λέγω ὅτι δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον. Ἐπιθυμῶ μόνον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἐπαναλάβω μίαν προειδοποίησιν πρὸς τὴν τάξιν αὐτὴν τῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὸν 13ον μισθόν. Τοὺς δηλῶ ὅτι μὲ τὴν βαθεῖαν συναίσθησιν τοῦ καθήκοντός μου ἀπέναντι τῆς χώρας, μὲ τὴν βαθεῖαν συμπάθειαν τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς τὸν ἐργαζόμενον κόσμον, γενικῶς ὅμως πρὸς τὸν ἐργαζόμενον χωρὶς νὰ ὑποκύπτω εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι ἰσχυρότεροι καὶ καλλίτερον ὠργανωμένοι, τοὺς λέγω ἐπαναλαμβάνω, ὅτι 13ος μισθὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Ἄς προσέξουν λοιπὸν καὶ ἄς μὴ παρασυρθοῦν ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τοὺς ὠθοῦν τυχὸν εἰς τὴν ἀπεργίαν. Ἡ ἀπεργία δὲν ἔχει κανένα σκοπόν, διότι εἶναι ἄπελπις. Ἡ ἀπεργία εἶναι καταδικασμένη ν’ ἀποτύχῃ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπιτύχῃ, παρὰ μόνον μὲ μίαν προϋπόθεσιν: ὅτι θὰ ἀνατραπῇ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Νὰ μὴ σᾶς φανῇ παράδοξον διότι τὸ θεωρῶ τὸ ζήτημα τόσον σπουδαῖον. Σᾶς λέγω τοῦτο: Ὅτι ἂν εὑρεθῶμεν πρὸ γενικῆς ἀπεργίας, ἥτις γενικὴ ἀπεργία εἶναι ἐπανάστασις, δὲν θὰ δεχθῶ, ἐφ’ ὅσον εἶμαι ὑπεύθυνος διὰ τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας, νὰ φύγῃ ἀπὸ τὰς νομίμους ἐξουσίας τὰς ἐντεταλμένας ὑπὸ τοῦ λαοῦ τὸ δικαίωμα ν’ ἀποφασίζῃ ἑκάστοτε (χειροκροτήματα) νὰ ἀποφασίζῃ ἑκάστοτε ποῖον εἶναι τὸ προσῆκον καὶ τί πρέπει νὰ γίνῃ. Δύνανται οἱ ἐργάται νὰ ἐρίζουν πρὸς τοὺς ἐργοδότας των, δύνανται νὰ καταφεύγουν καὶ εἰς τὸ ὅπλον τῆς ἀπεργίας, τὸ ὁποῖον εἶναι νόμιμον ὅπλον κατὰ τὰς νεωτέρας κοινωνικὰς ἀντιλήψεις, τὸ Κράτος ὅμως μένει εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτὸν θεατὴς οὐχί ἀδιάφορος βεβαίως, ἀλλὰ ἐνδιαφερόμενος οὐσιωδέστερον καὶ συνήθως παρεμβαίνων ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον μᾶλλον διὰ νὰ στηρίξῃ τὸν ἀσθενέστερον παρὰ διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὸν ἰσχυρότερον. Ἀλλ’ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν δὲν πρόκειται περὶ ἀγῶνος μεταξὺ ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν. Πρόκειται περὶ ἀγῶνος μεταξὺ καλῶς ὠργανωμένων ἐργατικῶν τάξεων, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τοὺς προνομιούχους μεταξὺ τῶν ἐργατῶν, αἱ ὁποῖαι θέλουν νὰ ἐπιβάλουν τὰς ἀντιλήψεις των οὐχὶ διὰ νὰ ἀποσπάσουν ἀπὸ τὸν κεφαλαιοκράτην ἀνταλλάγματα, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιβάλουν αὐτὰς εἰς τοὺς ἄλλους συμπολίτας των, τοὺς ἰδίους των συνεργάτας, ἐκείνους ποὺ δὲν ἔχουν τὴν τύχην νὰ ἀνήκουν εἰς τοὺς καλλίτερον ὠργανωμένους αὐτοὺς συνεταιρισμοὺς τῶν τροχιοδρομικῶν καὶ τῶν σιδηροδρομικῶν καὶ τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου. Οἱ ἐργάται αὐτοὶ ἀπευθύνονται διὰ νὰ ζητήσουν τὴν γενικὴν ἀπεργίαν, γενικὴν ἀπεργίαν συμπαθητικὴν μέν, ἀλλ’ ἀπεργίαν ἡ ὁποία δὲν θὰ ἔχῃ ὡς δικαιολογίαν τὴν ἀντίθεσιν τὴν ἄμεσον μεταξὺ κεφαλαίου καὶ ἐργασίας, ἀλλὰ ἡ ὁποία θὰ ἤθελε νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὰς νομίμους ἐξουσίας τῆς χώρας τὴν τοιαύτην ἢ τοιαύτην ἀπόφασιν ἐναντίον τῆς ἰδίας της συνειδήσεως, ἀπεργίαν ἡ ὁποία θὰ ἐζήτει νὰ ἀνατρέψῃ τὸ ἐλεύθερον κοινοβουλευτικόν μας πολίτευμα, διὰ νὰ ἐγκαταστήσῃ τὸν δεσποτισμὸν ὄχι τοῦ ἑνὸς ἀλλὰ τῶν πολλῶν ὁ ὁποῖος εἶναι συνήθως χειρότερος ἀπὸ τὸν δεσποτισμὸν τοῦ ἑνός. (χειροκροτήματα). Λοιπὸν μίαν ἔχω νὰ δώσω καὶ πάλιν συμβουλὴν πρὸς τὸν ἐργατικὸν κόσμον τὸν ἐνδιαφερόμενον: Νὰ μὴ παρασυρθοῦν ἀπὸ κανένα, νὰ ἠξεύρουν ὅτι, ἂν πρόκειται νὰ ζητήσουν νὰ γενικευθῇ ἡ ἀπεργία, θὰ φθάσουν εἰς ἐπανάστασιν καὶ ὡς ἐπαναστάτας τὸ Κράτος θὰ τοὺς μεταχειρισθῇ, ὄχι ἀπὸ κακεντρέχειαν, ὄχι ἀπὸ ἔλλειψιν συμπαθείας πρὸς τὴν πάσχουσαν τάξιν, ἀλλὰ διότι τὸ αἴσθημά μου ἐξεγείρεται ὅταν βλέπω ὅτι σήμερον μεταξὺ τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου δὲν ὑπάρχει αὐτὸ τὸ αἴσθημα τῆς ἀλληλεγγύης μεταξύ των καὶ ὅτι καὶ ὁ ἐργάτης κάνει ὅτι μπορεῖ διὰ νὰ σύρῃ τὸ πάπλωμα ἐπάνω του, ἀδιαφορῶν ἐὰν οἱ ἄλλοι θὰ μείνουν ἀσκέπαστοι. Δὲν τὸ λέγω δι’ ὅλους καὶ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ τὸ λέγω. Ἀλλ’ ἐξηγέρθη, ἐπαναλαμβάνω, ἡ ψυχή μου ὅταν εἶδα ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ ἐργατικὸς κόσμος, ἀπὸ τὸν ὁποῖον θὰ ἐπεθύμουν ἴσα–ἴσα βοήθεια διὰ νὰ κτυπήσω καὶ τὰ προνόμια τὰ ὁποῖα εἶναι ἀλλοῦ, ἔρχεται καὶ αὐτὸς νὰ μοῦ ζητήσῃ νὰ ἐγκαθιδρύσῃ κάθε προνόμιον ποὺ μπορεῖ, διὰ νὰ πιέζῃ τοὺς συναγωνιστάς του, διὰ νὰ πιέζῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἴτε ἐκ περιστάσεως εἴτε ἐξ ἄλλων λόγων δὲν μποροῦν νὰ ὀργανωθοῦν ἐξ ἴσου καλῶς καὶ νὰ τοὺς ἔχῃ δούλους. (χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου.

§19Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ὑπάρχει ἐκ μέρους μου οὐδεμία πρόθεσις νὰ ταράξω τὰ νεῦρα τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι καὶ δι’ ἐμὲ ἐπίσης πολύτιμος ἡ ὑγεία τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅπως καὶ δι’ ὅλους τοὺς παρακαθημένους εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Ἐπίσης οὐδεμία πρόθεσις δὲν ὑπάρχει δημιουργίας γενικωτέρου ζητήματος τῆς ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως.

§20Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ εἶπα γιὰ σᾶς αὐτό.

§21Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐχρησιμοποίησεν καὶ ὅλον του τὸ κῦρος καὶ ὅλην του τὴν δύναμιν ἢ ὅλον του τὸ θυμὸν εἰς περίπτωσιν ἡ ὁποία δὲν ἐδικαιολόγει τὴν ἐξάντλησιν ὅλων αὐτῶν τῶν δυνάμεων. Ἐπεκαλέσθη τὴν ἐπιείκειαν τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ μιᾶς τάξεως ἐργατῶν ἀγωνιζομένων ὑπὲρ τοῦ ὑπ’ αὐτῶν νομιζομένου δικαίου, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐμφανίσῃ μίαν ἀντίληψιν Κράτους ἀγωνιζομένου κατὰ μιᾶς ἐπαναστατούσης τάξεως, ἐνῷ δὲν πρόκειται περὶ ἐπαναστατούσης τάξεως. Ὑπενθυμίζω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καὶ πρὸ ὀλίγου εἶπον, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ οἱ ἐμφανιζόμενοι ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν ἀμφισβητοῦνται.

§22Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλετε μίαν πληροφορίαν; Οἱ ἀριθμοὶ δὲν εἶναι τῆς ἑταιρείας, εἶναι τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου.

§23Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ὑπουργεῖον ἀγνοεῖ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, λαμβάνει δὲ πληροφορίας ἀπὸ τὴν Ἑταιρείαν.

§24Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι. Δώσατέ μου ἀριθμοὺς σεῖς.

§25Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἑταιρεία τονίζει ἰδιαιτέρως ὅτι αἱ ράπτριαι λαμβάνουν 65 δραχμὰς τὸν μῆνα.

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὴν ἡμέραν.

§27Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διατὶ θέλετε νὰ ἐμφανίσητε τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν ὡς διακειμένην ἐχθρικῶς ἀπέναντι τῶν ἐργατῶν;

§28ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κάθε ἄλλο.

§29Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Οὔτε ἡ Κυβέρνησις διάκειται ἐχθρικῶς.

§30Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε εἴδατε, ὅτι ἠθέλησα νὰ στηριχθῶ εἰς τὰς Δημοκρατικάς σας διαθέσεις καὶ δὲν εἶπα τίποτε ἄλλο. Διατὶ συμβαίνει αἱ ράπτριαι, αἱ 15 ἐν ὅλῳ, νὰ παίρνουν 60 δραχμὰς τὴν ἡμέραν; Ἔχουν ταμεῖα, προηγουμένως ἔκαμα λάθος, διότι συμβαίνει νὰ εἶναι χῆραι ἀποβιωσάντων ἐργατῶν καὶ ἕνεκα τούτου εὑρίσκονται ὑπὸ μίαν μεγαλειτέραν εὔνοιαν ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἐξαίρεσις πρὸς τὰς ραπτρίας αὐτάς. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται: εἶναι πράγματι οἱ μισθοὶ τοῦ προσωπικοῦ πλεονεκτικοί; Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέφερε διαφόρους ἀριθμοὺς καὶ μὲ ἐβεβαίωσεν σήμερον ὅτι τεχνῖται, καὶ μάλιστα ἦλθον οἱ ἴδιοι οἱ ἐργάται οἱ ὁποῖοι ἤρχοντο εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἄλλοτε, τεχνῖται πρώτης τάξεως ἔχοντες 30 ἐτῶν ὑπηρεσίαν λαμβάνουν ἐν συνόλῳ 3200 τὸν μῆνα. Καὶ ἐρωτῶ: ὁ τεχνίτης αὐτὸς ὁ ὁποῖος ἔχει 30 ἐτῶν ὑπηρεσίαν λαμβάνει πλεονεκτικὸν μισθόν; ὁ τεχνίτης αὐτὸς ὁ ὁποῖος ἔχει 30 ἐτῶν ὑπηρεσίαν λαμβάνων 3200 ἀποτελεῖ προνομιοῦχον τάξιν; Ὁ ἄλλος τεχνίτης ὁ ὁποῖος ἔχει 15 ἐτῶν ὑπηρεσίαν, τί μισθὸν λαμβάνει; Λαμβάνει 17.50 μεταλλικὰς δραχμάς.

§31Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς ἔδωσαν ψεύτικους ἀριθμούς.

§32Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δι’ αὐτὸ, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, παρεκάλεσα τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐξετάσῃ ἐκ νέου αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν.

§33Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὴν ἐξητάσαμεν.

§34Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὡμολογήσατε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἐλησμόνησε νὰ σᾶς ἀναφέρῃ ἔτι συνεπείᾳ τῶν κρατήσεων, ἄγνωστον διὰ ποῖον λόγον γενομένων, ὁ πολλαπλασιαστὴς ἦτο 15 καὶ ὄχι 20.

§35Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἦτο λάθος τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ λάθος δικό μου. Ἐπιτρέψατε νὰ σᾶς δώσω τοὺς ἀριθμοὺς τῶν μισθῶν.

§36Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς λέγω ἐδῶ τὸ minimum καὶ τὸ maximum τῶν μισθῶν, δὲν σᾶς λέγω ὡρισμένως ὁ Α καὶ ὁ Β τὶ παίρνει.

§37Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Οἱ θερμασταὶ τῶν κλιβάνων ὅταν ἤρχισαν. (ἀναγινώσκει). Αὐτὰ πολλαπλασιαζόμενα μὲ τὸ 17.20........

§38Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ 17 εἶναι τὸ minimum.

§39Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ νὰ καταλήξῃ νὰ λάβουν 245 μεταλλικὰς δραχμάς.

§40Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πόσοι παίρνουν αὐτὲς τὶς μεταλλικὲς δραχμὲς καὶ πόσοι παίρνουν ὀλιγώτερον; Ἠξεύρετε τὶ εἶναι αὐτοὶ κ. Πρόεδρε, εἶναι ἄνθρωποι ψητόμενοι...

§41Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλετε νὰ πάρωμεν τοὺς μηχανοδηγούς; Ὁρίστε: (ἀναγινώσκει). Σᾶς δίδω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν. Ἐγὼ ἔδωσα ὅλους τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ ἔχω καὶ ἐπῆρα τοὺς πιὸ μικροὺς ἀριθμοὺς ἐκείνους δηλαδὴ ποὺ πληρώνουν καὶ πιὸ φθηνά.

§42Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τεχνίτης ἔχων πενταετῆ ὑπηρεσίαν λαμβάνει 40 μεταλλικὰς δραχμὰς δηλαδὴ 900 δραχμὰς τὸν μῆνα. Αὐτοὶ μοῦ ἔδωσαν αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς καὶ τοὺς ἐξώρκισα νὰ μοῦ εἴπουν τὴν ἀλήθειαν καὶ μοῦ εἶπαν τὴν ἀλήθειαν. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐνισχύω τὴν ἀναφορὰν καὶ δὲν κάμνω οὔτε κἂν ἐπερώτησιν.

§43Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δώσατέ μας ἀποδείξεις, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους παρουσιάζομεν εἶναι πλαστοὶ ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ παίρνουν κατωτέρους μισθούς.

§44Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀλλὰ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέφερε καὶ συνολικοὺς ἀριθμούς, οἱ συνολικοὶ αὐτοὶ ἀριθμοὶ καὶ αἱ συγκρίσεις τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς τοῦ ἀεριόφωτος μὲ πείθουν ὅτι εἶναι ἀνώτεραι ἀπὸ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἦσαν αἱ δαπάναι αὗται λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει καὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ εἰς τὸ 20πλάσιον καὶ τοῦ προσδιορισμοῦ τῶν ὅρων τῆς ἐργασίας ἀπὸ 8–10 ὡρῶν. Καὶ οἱ συνολικοὶ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους ἀνεφέραμε εἶναι πολὺ ἀνώτεροι καὶ φθάνουν εἰς τὸ 40πλάσιον. Αὐτὸ μὲ πείθει ὅτι κἄτι σάπιο ὑπάρχει εἰς τὴν ἑταιρείαν καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα ποῦ ὀφείλεται.

§45Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὀφείλεται εἰς τὴν ὕπαρξιν ἀφθόνου προσωπικοῦ πληρωνομένου πάρα πάνω.

§46Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διατὶ νὰ ὑπάρχῃ τόσον ἄφθονον προσωπικόν;

§47Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διότι μεθ’ ἑκάστην ἀπεργίαν ἐπενέβαινον οἱ ἐργάται.

§48Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως καὶ ἐγὼ σᾶς εἶπον, φοβοῦμαι ὅτι ἡ λειτουργία τῆς ἑταιρείας, ἡ ὀργάνωσις τῆς ἑταιρείας, εἶναι ἡ σπουδαιοτέρα αἰτία τοῦ μεγάλου κόστους τῆς παραγωγῆς τοῦ σημερινοῦ ἀερίου. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Δέχομαι, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ παίρνουν μεγαλείτερον μισθόν. Ἀλλ’ εἶναι μόνον αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔχουν μεγαλείτερον μισθόν; Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι δὲν θέλει νὰ στραφῇ κατὰ παντὸς λαμβάνοντος ἀνώτερον μισθόν, διὰ νὰ ἐλαφρυνθοῦν τὰ βάρη τῶν καταναλωτῶν. Γνωρίζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐκεῖ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἀμοιβόμενοι εἰς χρῆμα μὲ 45.000 τὸν μῆνα πλὴν τοῦ αὐτοκινήτου καὶ πλὴν τῆς καυσίμου ὕλης τὴν ὁποίαν δαπανοῦν; Γνωρίζει, ὅτι αὐταὶ αἱ ἀμοιβαὶ δὲν ἦσαν πρῶτα; Καὶ δὲν μπορῶ νὰ κατανοήσω τὴν μῆνιν τῆς Κυβερνήσεως, διατὶ νὰ καταφέρεται ἐναντίον τῶν πτωχῶν ἐργατῶν καὶ ὄχι ἐναντίον τῶν περισσότερον πληρωνομένων. Ἀλλ’ εἶναι οἱ ἐργάται τοῦ ἀεριόφωτος ποὺ πληρώνονται τόσον καὶ προκαλοῦν αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν περὶ τὴν παροχὴν τῶν ὑπηρεσιῶν. Μήπως τὸ Κράτος δὲν ἐδημιούργησεν προνόμια ἀνθρώπων εἰς τὰς ὑπηρεσίας αὑτοῦ, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, ἄνευ ἀποχρώσης αἰτίας; Ἔκαμε καμμίαν προσπάθειαν ἡ Κυβέρνησις νὰ περιωρισθῇ αὐτὸς ὁ μισθὸς καὶ νὰ γίνῃ μᾶλλον δικαιοτέρα κατανομή; Καὶ σήμερον ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις μὲ ὅλον τὸ κῦρος της διὰ νὰ καταπιέσῃ τὴν τάξιν αὐτήν, ὄχι διὰ νὰ μὴ αὐξήσῃ ἀλλὰ διὰ νὰ ἐλαττώσῃ τὸν μισθόν. Καὶ δι’ αὐτὸ θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἰς κάθε ἐργατικὴν τάξιν εἶναι φυσικὸν νὰ προκαλῇ ἐξέγερσιν τὸ γεγονός, ὅτι μετὰ μίαν τριετίαν ἔρχονται νὰ τῆς περιωρίσουν τὰς ἀπολαυάς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι ἡ θέσις αὐτὴ τῶν ὑπαλλήλων εἶναι κάπως ἐξαιρετική, διότι ἡ Κυβέρνησις λόγῳ τοῦ γενικωτέρου ἐνδιαφέροντος δὲν θέλει νὰ ἀφήσῃ ἐλευθερίαν εἰς τὸν ἀνταγωνισμὸν μεταξὺ ἐργάτου καὶ ἐργοδότου, διότι τὸ Κράτος δὲν ἀφίνῃ ἐλευθερίαν εἰς τὸν ἀνταγωνισμὸν μεταξὺ ἐργάτου καὶ ἐργοδότου, διότι τὸ Κράτος δὲν ἀφίνει ἐλεύθερον τὸν ἀνταγωνισμὸν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἶναι λεπτοτέρα ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως.

§49Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πιστεύετε ὅτι ὁ ἀγὼν εἶναι μεταξὺ ἑταιρείας καὶ ἐργατῶν; Ἐγὼ εἶπον ὅτι εἶναι μεταξὺ ἐργατῶν καὶ καταναλωτῶν.

§50Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι μεταξὺ τῶν καταναλωτῶν, ἐφ’ ὅσον ἡ ἑταιρεία σᾶς λέγει ὅτι θέλει νὰ δώσῃ αὐξήσεις;

§51Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν μοῦ τὸ λέγει ἡ ἑταιρεία, τὸ παρουσιάζουν τὰ κατάστιχα. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως κανονίζεται ἡ ἑκάστοτε τιμὴ τοῦ ρεύματος.

§52Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ σύμβασις λέγει ὅτι ὅταν θὰ γίνεται ἀπεργία θὰ στέλλωνται στρατὸς καὶ ναυτικόν;

§53Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι.

§54Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐκ τῆς ρήξεως ἡ ὁποία ἐπέρχεται δὲν διατρέχει κανένα κίνδυνον νὰ ὑποστῇ ἡ ἑταιρεία ζημίαν. Κατὰ συνέπειαν ἦτο δυνατὸν νὰ περιορίσουν τὴν ἀπεργίαν, ἀφοῦ κάνουν ἄλλας οἰκονομίας καὶ νὰ πληρώνουν τοὺς ἐργάτας.

§55Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν στενοχωρούμεθα διὰ τὴν κήρυξιν τῆς ἀπεργίας, τοὐναντίον ἡ ἑταιρεία ἔθεσεν ὑπ’ ὄψει ὅτι θὰ πληρωθῇ καὶ ὁ 13ος μισθὸς καὶ ἔδωσε τὰ στοιχεῖα εἰς τὴν 1ην Νοεμβρίου νὰ κανονισθῇ ἡ τιμὴ τοῦ ρεύματος εἰς 4.80. Ὅταν ἐπλησίασεν ὁ Δεκέμβριος, τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας μοῦ εἶπε ὅτι πλησιάζει ἡ ὥρα, θὰ ἔχωμεν ἀπαιτήσεις. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ ὅτι ὁ ἀγὼν δὲν εἶναι μεταξὺ ἑταιρείας καὶ ἐργατῶν ἀλλὰ μεταξὺ ἐργατῶν καὶ καταναλωτῶν.

§56Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἠρωτήθη ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ρεύματος;

§57Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις ἐρωτᾶται κατὰ δίμηνον δηλαδὴ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμβάσεως ἐξετάζει τὰ βιβλία καὶ κανονίζει τὴν τιμὴν τοῦ ρεύματος. Πρὸ δύο μηνῶν ἐκανόνισε τὴν τιμὴν τοῦ ρεύματος ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ δεκάτου τρίτου μισθοῦ.

§58Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἔχω εἶναι ὅτι αὔξησις τοῦ μισθοῦ ἐγένετο ἀπὸ τοῦ 1926 καὶ ἐπληρώνετο ὁ 13ος μισθὸς χωρὶς νὰ γίνεται αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ ρεύματος. Ἑπομένως πῶς θὰ ἐπέλθῃ τώρα αὔξησις ἐὰν δοθῇ ὁ 13ος μισθός; Δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω διατὶ θὰ ἐπέλθῃ αὔξησις τώρα διὰ μίαν παροχὴν ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ πέρυσιν καὶ προπέρυσιν. Δι’ αὐτὸ ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ καταλληλοτέρα ἐξέτασις, καλουμένων καὶ τῶν ἰδίων νὰ ὑποδείξουν τὸ τρωτόν.

§59Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ζητήσατέ τους σεῖς ἕνα ὑπόμνημα καὶ νὰ μᾶς εἴπουν ἂν οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ δὲν εἶναι σωστοί.

§60Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ξεύρει ὅτι τὸ 1920 ἐδώσαμεν ἕνα ποσοστὸν κέρδους εἰς τοὺς σιδηροδρομικοὺς ὑπαλλήλους καὶ δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν νὰ ἐγενικεύετο αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Γνωρίζομεν τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ αὐτῆς τῆς διαρρυθμίσεως, ἀλλ’ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν αὐτὴν τὴν διαρρύθμισιν ὑπεστήριξαν συγχρόνως ὅτι πρέπει ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον οἱ ἐργάται μετέχουν τῶν κερδῶν τὰ ὁποῖα θὰ στεροῦνται ὅταν θὰ ἔχουν ἀπωλείας αἱ ἑταιρεῖαι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει οἱ ἐργάται ὀφείλουν νὰ γνωρίζουν τὶ γίνεται εἰς τὰς ἑταιρείας ὀφείλουν νὰ ἔχουν ἕνα λόγον εἰς τὴν διοίκησιν τῆς ἑταιρείας. Ἡμεῖς ὡς Κράτος, καὶ αὐτὸ εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὰ 1920 ἐδώσαμεν τὸ δικαίωμα τῆς συμμετοχῆς τῶν ἐργατῶν εἰς τὴν διοίκησιν τῶν σιδηροδρόμων δικαίωμα τοῦ ὁποίου δὲν ἔκαμον χρῆσιν οἱ ἐργάται, κακῶς ποιοῦντες, διότι ἐπῆλθε διαφωνία περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἀναδείξεως τῶν συμβούλων εἰς τὴν διοίκησιν τῶν σιδηροδρόμων. Ἄν θέλωμεν νὰ μὴ δημιουργοῦνται τὰ ἄτοπα τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται, πρέπει νὰ ὑποχρεώσωμεν καὶ τὴν ἑταιρείαν ἀεριόφωτος καὶ τὰς ἄλλας ἑταιρείας, σύμφωνα μὲ τὸ σύστημα ποὺ ἐπικρατεῖ εἰς τὴν Γερμανίαν, νὰ δώσουν τὸ δικαίωμα τῆς συμμετοχῆς τῶν ἐργατῶν εἰς τὴν διοίκησιν διὰ νὰ ἠμποροῦν οἱ ἐργάται νὰ καταγγέλλουν τὰς καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς βάρος τοῦ κοινοῦ ἀπὸ τὰς ἑταιρείας αὐτάς. Διότι ἡ ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν ἔχω ἀπὸ ὅ,τι μοῦ ἐξετέθη, εἶναι ὅτι ἄν ζημιοῦται τὸ Δημόσιον δὲν ζημιοῦται ἀπὸ τὸ ποσοστὸν τοῦ μισθοῦ τὸ ὁποῖον εἶναι μικρὸν ἀπέναντι τῶν ἄλλων δαπανῶν, ἀλλὰ ζημιώνεται ἀπὸ τὰς ὀργανώσεις τῆς ἑταιρείας καὶ ἄλλας ἀμοιβὰς καὶ ἐπιχειρήσεις εἰς τὰς ὁποίας ἐκτίθενται αἱ ἑταιρεῖαι.

§61Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς ἐχάλασε ἡ διάταξις αὐτὴ ταῦ 1920;

§62Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἐχάλασε· ὑφίσταται ἀλλὰ δὲν ἀφαρμόζεται ἡ διάταξις αὐτὴ, διότι οἱ ἐργάται θέλουν νὰ ἐκλέγουν ἀντιπροσώπους ἀνακλητοὺς εἰς οἱανδήποτε στιγμήν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν τὸ ἐπιτρέπει ὁ νόμος καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν, διότι ὅταν ἐκλέγεται ἕνας ἀντιπρόσωπος ὀφείλει νὰ παραμένῃ μέχρι τέλους τῆς θητείας του. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ εἴπῃ καὶ γενικά τινὰ περὶ ἀπεργίας. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ εἴπω ὅτι καὶ ἡ ἰδική μου ἀντίληψις εἶναι ὅτι ἡ γενικὴ ἀπεργία ἔχει πολιτικὸν χαρακτῆρα περισσότερον παρὰ χαρακτῆρα ὀργανώσεως οἰκονομικῆς, καὶ μπορῶ νὰ τὸν διαβεβαιώσω ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἡμᾶς ἀπὸ τὴν Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν, βεβαίως κήρυξις γενικῆς ἀπεργίας δὲν πρέπει νὰ γίνῃ διὰ τοιοῦτον ζήτημα. Ἐὰν βεβαίως συνέβαινεν ἡ ἐργατικὴ τάξις νὰ πρόκειται νὰ ὑποστῇ ἓν πλῆγμα τεράστιον, τότε θὰ ἐδικαιολογεῖτο μία γενικὴ ἐξέγερσις, ἀλλὰ τοιαύτη ἐξέγερσις διὰ τὸν παρόντα λόγον δὲν εἶναι δικαιολογημένη. Καὶ δὲν εἶναι δικαιολογημένη καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον, διὰ τὸν λόγον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβῇ εἰς ὄφελος τῆς ἐργατικῆς τάξεως εἰς μίαν νίκην τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος ἐξ ἄλλου νὰ εἴπω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ θέσις τῶν ἐργατῶν εἶναι αὐτή, ἐφ’ ὅσον κίνδυνος γενικεύσεως τῆς ἀπεργίας δὲν ὑφίσταται, θὰ ἦτο ἀναγκαῖον νὰ μὴ παρέχεται ἡ ἐντύπωσις ὅτι τὸ Κράτος θεωρεῖ μίαν τάξιν ἐργατῶν ὡς τάξιν προνομιοῦχον, ἡ ὁποία λαμβάνει 5–6 δραχμὰς τὴν ἡμέραν περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι λαμβάνει μία ἄλλη ἐργατικὴ τάξις. Θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἡ προσπάθεια τοῦ Κράτους εἶναι νὰ ἐξυψώσῃ βαθμιαίως καὶ συστηματικῶς ὅλας τὰς ἐργαζομένας τάξεις.

§63Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅλας ἐξ ἴσου.

§64Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ναί, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τώρα ἀνακκρούοντες πρύμναν, ἐπιτρέψατέ μου τὴν ἔκφρασιν, ἐργάζεσθε πρὸς τὰ κάτω καὶ ὄχι πρὸς τὰ ἄνω.

§65Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διότι θέλω νὰ δώσω κατὰ 30 λεπτὰ εὐθυνότερον τὸ ρεῦμα εἰς τὸν καταναλωτήν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον.

§66Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐξετάζοντες τὰ ἡμερομίσθια μόνον ἀπὸ μιᾶς ἀπόψεως τῆς ἀπόψεως τῆς δικαιοσύνης, ἔπρεπε νὰ μὴ λησμονῆτε, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ ἡμερομισθίου ἔχει καὶ μίαν ὄψιν παραγωγικήν, δηλαδὴ τῆς αὐξήσεως τῆς καταναλωτικῆς δυνάμεως τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου, καὶ δὲν εἶναι ἀξία περιφρονήσεως αὐτὴ ἡ πολιτικὴ ἡ ἐφαρμοζομένη ἀλλαχοῦ, ἡ ὁποία ἔφερεν ἄριστα ἀποτελέσματα. Αὐτὰ ἤθελον νὰ εἴπω καὶ δὲν ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ κάμω ἐπερώτησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀπολύτως ἐλευθέρα νὰ διαχειρισθῇ τὸ ζήτημα, ἀλλὰ πρέπει συγχρόνως νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της, ὅτι ἔχει ἀπέναντί της μίαν ἐργατικὴν τάξιν ἡ ὁποία δὲν ἀφίεται νὰ διεξαγάγῃ ἐλευθέρως τὸν ἀνταγωνισμὸν πρὸς τὸ κεφάλαιον.

§67Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πρὸς τὸ Κράτος καὶ πρὸς τὸν καταναλωτήν, ὄχι πρὸς τὸν κεφάλαιον.

§68Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρὸς τὸ κεφάλαιον κ. Πρόεδρε. Διότι ἂν ὑποθέσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅτι ἡ ἐργατικὴ τάξις εἶναι ἰσχυροτέρα καὶ σεῖς ἐλέγατε ὅτι δὲν αὐξάνεται τὸ ἀεριόφως, τότε ἡ ἑταιρία θὰ περιέκοπτεν ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο καὶ θὰ εὕρισκε τὰ 2.500.000, διὰ νὰ δώσῃ τὸν 13ον μισθὸν εἰς τοὺς ἐργάτας, χωρὶς νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ καταναλωτής. Καὶ ἀκριβῶς διότι ἐργάται δὲν ἀφίνονται ἐλεύθεροι, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφεθοῦν ἐλεύθεροι, διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται μεγαλειτέρα προσοχή, καὶ πρὸ παντὸς ἐπιβάλλεται, νὰ ἐξογκώνωνται τὰ πράγματα ὡς ἐὰν εὑρισκώμεθα πρὸ μιᾶς γενικῆς ἀπεργίας καὶ πρὸ μιᾶς ἀνατροπῆς, ἐνῷ πραγματικῶς πρόκειται περὶ διατηρήσεως μιᾶς στοιχειώδους καταστάσεως.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναβάλλονται.

§70Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Δὲν νομίζω ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εὑρίσκεται ἐν τάξει ὁ κανονισμός.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κανονισμὸς παρεβιάσθη διότι ὁ ρήτωρ ὡμίλησε πέραν τῶν 5 λεπτῶν, ἐκτὸς ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ συνεχισθῇ ἡ συνήζησις.

§72ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἂς συνεχισθῇ ἡ συζήτησις κύριε Πρόεδρε.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαβιτζιᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§74Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις κύριοι βουλευταί, ὀφείλει νὰ εἶναι βεβαία ὅτι εἰς τὰς προσπαθείας αὐτῆς πρὸς ἀντιμετώπισιν μιᾶς καταστάσεως ἀληθῶς ἐκρύθμου τεινούσης νὰ διασαλεύσῃ τὴν δημοσίαν τάξιν θὰ μᾶς ἔχῃ ὁλοψύχως εἰς τὸ πλευρόν της. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ εἶναι βέβαια καὶ δι’ ἓν ἄλλο: ὅτι θὰ ὑποβοηθηθῇ μεγάλως ἐκ τῆς ὑγιοῦς ἐργατικῆς μερίδος ἡ ὁποία ἐκουράσθη καὶ ἐκουράσθη ἐκ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον διενεργεῖται καὶ διεξάγεται καὶ ἐκ τῆς μορφῆς τὴν ὁποίαν ἔλαβεν παρ’ ἡμῖν δυστυχῶς ἡ ἐργατικὴ κίνησις. Ἡ ὁμαδικὴ κίνησις, κύριοι ὑποθαλπομένη σήμερον ἐκ τῶν ἀνατρεπτικῶν τοῦ τόπου στοιχείων στρέφεται κατ’ εὐθεῖαν κατὰ τῆς καταναλώσεως, ὑπονομεύει αὐτὰ τὰ οἰκονομικά μας θεμέλια καὶ ὡς τοιαύτη εἶναι κίνησις ἀντιλαϊκή, εἶναι κίνησις ἀντιεργατικὴ. Ἂν δὲ ἤθελεν καταλήξει καὶ εἰς γενικὴν ἀπεργίαν ὅπως ἀπειλεῖται εἶναι κίνησις καθαρῶς καὶ ἀνεπιφυλάκτως ἐπαναστατική. Ποῖον εἶναι κυρίως τὸ καθῆκον οἱασδήποτε κυβερνήσεως ἀπέναντι μιᾶς τοιαύτης καταστάσεως, εἶναι ἐμφανές, εἶναι καταφανές. Ἀλλὰ τὸ καθῆκον αὐτὸ ἀπέναντι τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἔτι μᾶλλον ἐπιτακτικώτερον ὄχι μόνον διότι ἡ Κυβέρνησις εἶναι τόσον ἰσχυρά, ἀλλὰ καὶ διότι ἦλθε μὲ μοναδικὴν πλειοψηφίαν κυρίως διὰ νὰ κανονίσῃ τὰς διαφόρους κοινωνικὰς ἀνωμαλίας αἱ ὁποῖαι ἐδημιούργησαν δυστυχῶς τάξεις προνομιούχους καὶ τάξεις καταδυναστευομένας. Διὰ τοῦτο, κύριοι, πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καυχηθῇ ὅτι ἐπετέλεσε ἐν παντὶ τὸ καθῆκον της, ἂν δὲν ἐργασθῇ σθεναρῶς ὅπως κατὰ τὸ μέτρον τὸ δυνατὸν καὶ βαθμηδὸν ἐξομαλύνῃ τὰς κοινωνικὰς ἀνισότητας τὰς ὁποίας ἐκληροδότησεν εἰς ἡμᾶς μία ἀνώμαλος ἐξωτερικὴ καὶ ἐσωτερικὴ περίοδος. Τὸ καθῆκον αὐτὸ τῆς Κυβερνήσεως κυρίως εἶναι προφανὲς καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἂν παραλείψῃ αὐτὸ θὰ εἶναι βαρυτάτη ἡ εὐθύνη της. Καὶ θὰ εἶναι, λέγω, βαρυτάτη ἡ εὐθύνη αὐτὴ διότι κανεὶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγγυηθῇ ὅτι θὰ εἶναι εὐχερὲς εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον ἢ καὶ εἰς τὸ ὀλίγον ἀπώτερον ν’ ἀποκτήσῃ ἡ χώρα αὐτὴ μίαν Κυβέρνησιν τόσον ἰσχυρὰν ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ ἐπετελέσῃ καὶ ἐν τούτῳ τὸ καθῆκόν της, ἐξισοῦσα τὰς τυχὸν κοινωνικὰς ἀνωμαλίας καὶ ἐξισοῦσα ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ τὰς κοινωνικὰς τάξεις. Ἀλλ’ εἰς τὸ καθῆκον αὐτό, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις εἶμαι βέβαιος, ὅτι θέλει ἀσχοληθῇ, εἰς τὸ καθῆκον αὐτὸ ὀφείλει νὰ ἐνθυμῆται ὅτι θὰ εὑρίσκῃ πάντοτε ἀντιμέτωπον μίαν τάξιν ἄριστα ὠργανωμένην καὶ ἔξωθεν πληρωνομένην, μίαν τάξιν, κύριοι, ἡ ὁποία εἰς τὰς βορείους ἐπαρχίας τῆς χώρας αὐτῆς εἶναι ἀρκετὰ πολυάριθμος, τὴν τάξιν τὴν κομμουνιστικήν.

§75Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἰσχυρίζεσθε, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἀπήργησαν διότι τοὺς ἐκόπη ὁ 13ος μισθός, ἀπήργησαν βαλτοὶ ἀπὸ ξένην δύναμιν;

§76Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Δὲν λέγω τοῦτο. Δὲν ἐννοῶ ξένην Κυβέρνησιν. Ἐννοῶ ὅτι ἐν Ἑλλάδι κινεῖται, καὶ τὸ ἠξεύρουν καὶ οἱ πέτρες, ἕνα κόμμα, μία μερὶς ἀνθρωπίνη τοὺς ὁποίους δυστυχῶς θὰ τοὺς βρίσκετε ἀντιμετώπους πάντοτε. Ὁποιαδήποτε ἀνωμαλία γίνῃ καὶ ταραχή, ὁποιαδήποτε ἀπεργία γίνεται, ὑπάρχει πάντοτε καὶ ἠξεύρουν ὅλοι, ὁ δάκτυλος ὁ κομμουνιστικός. Καὶ προχθὲς ἀκόμη εἰς τὴν κίνησιν τὴν φοιτητικήν, ἡ ὁποία δυστυχῶς ἀκόμη ἐξακολουθεῖ, καὶ ἐκεῖ ἀνεφάνη ὁ δάκτυλος αὐτός. Εἰς τὰ τυπογραφεῖα τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος ἐξετυποῦντο αἱ προκηρύξεις τῶν φοιτητῶν, καὶ ἐφάνη μάλιστα καὶ κἄτι δυσάρεστον· στρατιῶται καὶ ναῦται ἐμοίραζον προκηρύξεις. Αὐτά, κύριοι, εἶναι γεγονότα καὶ ἐν τῷ σημείῳ αὐτῷ νομίζω ὅτι μοὶ ἐπιβάλλεται νὰ ἐκφράσω ἕνα πικρὸν παράπονον, τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ διατυπώσω κυρίως πρὸς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκ τῆς στάσεως τὴν ὁποίαν τηρεῖ ἀπέναντι ἑνὸς νόμου ψηφισθέντος.

§77Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐπερώτησις εἶναι;

§78Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἶναι καθαρὸν πολιτικὸν ζήτημα. Ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ὁ νόμος περὶ προστασίας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Ἡ Βουλὴ ἐνθυμεῖται μετὰ πόσον μακρὰς συζητήσεις ἐπετεύχθη ἡ ψήφισις τοῦ νόμου ἐκείνου. Διὰ νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος ἐκεῖνος, τοῦτο σημαίνει ἁπλούστατα καὶ καθαρώτατα ὅτι τὰ νομοθετικὰ σώματα ἀνεγνώριζον ὅτι ὑπάρχει μία κατάστασις πραγμάτων δυσάρεστος, τῆς ὁποίας τὴν διόρθωσιν ἀνέμενον ἐκ τοῦ νόμου ἐκείνου. Ἀλλ’ ὁ νόμος ἐκεῖνος, κύριοι, ἀντὶ νὰ προστατεύσῃ τὸ κοινωνικὸν καθεστώς, χάριν τοῦ ὁποίου ἐγένετο, δυστυχῶς διηυκόλυνε τὰς κινήσεις τῶν κομμουνιστῶν καὶ ἐδημιούργησε δι’ αὐτοὺς ἔδαφος εὐχερέστερον ἐκείνου τὸ ὁποῖον εἶχον πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου.

§79ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖον;

§80Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Μάλιστα, κύριοι, θὰ σᾶς ἐξηγήσω ἀμέσως.

§81Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Συγκεκριμένα πράγματα παρακαλῶ.

§82Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Τὸ καθῆκον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ἦτο πρωτίστως τοῦτο: Νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐφαρμογὴν ρητῆς διατάξεως τοῦ νόμου ἐκείνου κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν διάλυσιν τῶν κομμουνιστικῶν σωματείων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα εἶναι γεμάτη ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς καὶ πρὸ παντὸς ἡ Μακεδονία καὶ ἡ Ἤπειρος. (χειροκροτήματα). Κύριοι, ἔπρεπε, λέγω, νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν διάλυσιν τῶν σωματείων ἐκείνων, τὴν κατάσχεσιν τῶν ἐπίπλων καὶ περιουσιῶν αὐτῶν, ὅπως ἐπιτάσσει ὁ νόμος. Ἀντ’ αὐτοῦ ὅμως, κύριοι, ὅλα αὐτὰ δροῦν ἐλευθέρως ἐνισχυόμενα ἔξωθεν οἰκονομικῶς. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει μόνον αὐτὴ ἡ παράλειψις, ὑπάρχει καὶ ἄλλη, κατ’ ἐμὲ σοβαρωτέρα τῆς πρώτης. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τῶν ἁρμοδίων αὐτοῦ ὑπηρεσιῶν δὲν παρηκολούθησε τὰ καθημερινὰ δημοσιεύματα καὶ τὰ περιοδικὰ δημοσιεύματα τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, διότι ἐὰν τοῦτο ἔπραττεν, ἔπρεπε νὰ ἐπιβάλῃ σωρείαν μηνύσεων, διότι εἶναι ὅλα δημοσιεύματα ἀνατρεπτικὰ καὶ προπαγανδιστικά, περὶ τῶν ὁποίων προεῖδεν ὁ νόμος. Οὔτε μία μήνυσις, κύριοι, κατ’ αὐτῶν δὲν ἐγένετο, καμμία καταδίκη δὲν ἐγένετο. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ τρίτη παράλειψις ἀκόμη σπουδαιοτέρα. Ὑπάρχει, κύριοι, ἡ παράλειψις κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν προεκλήθησαν τὰ λοιπὰ Ὑπουργεῖα διὰ νὰ προβῶσι εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν ἐκ τῶν κομμουνιστῶν ὑπαλλήλων καὶ στρατιωτικῶν. Ἡ ἐκκαθάρισις δὲ αὐτή, κύριοι, ἦτο ἀπολύτως ἐπιβεβλημένη. Ἦτο ἀπολύτως ἐπιβεβλημένη ὄχι μόνον διότι εἶναι ἄδικον καὶ σκληρὸν πρᾶγμα ἡ κοινωνία διὰ τοῦ χρήματός της νὰ συντηρῇ τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπεργάζονται τὴν διάλυσιν αὐτῆς, ὄχι μόνον διότι οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι ὡς ἔχοντες δημοσίαν ἐξουσίαν εἶναι κατὰ μείζονα λόγον ἐπικίνδυνοι, ἀλλὰ καὶ διότι ἄνευ τῆς ἐκκαθαρίσεως δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι νὰ ἀποκτήσουν τὸ κῦρος καὶ τὴν ἐπιβολὴν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχουν. Καὶ ἐνῶ, κύριοι, λέγω, οὐδὲν ἐγένετο, τὶ ἐγένετο κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου; Ἐγένετο ἓν καὶ μόνον. Δηλαδὴ παρελείφθησαν ὅλαι αἱ νόμιμοι ἐνέργειαι καὶ ἐγένετο μία, καὶ αὐτὴ παράνομος. Ἐγένετο μία τοιαύτη παράλειψις, δηλαδὴ εἰς τὰς παραμονὰς μιᾶς κομμουνιστικῆς ἐκδηλώσεως συνελαμβάνοντο ἄνευ οὐδενὸς τύπου, ἄνευ ἐντάλματος, οἱ ὕποπτοι, οἱ ὁποῖοι τὴν ἑπομένην ἤθελον ἐπαναστατήσῃ καὶ ἤθελον ἐκδηλώσῃ θορυβωδῶς τὰ φρονήματά των. Δὲν λέγω τοῦτο διὰ νὰ κακίσω τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐγὼ πρῶτος τοῦτο ἔπραξα καὶ ἔχω ὅλην τὴν εὐθύνην διὰ τὰς προληπτικὰς συλλήψεις τῆς 1ης Μαΐου. Ἀλλ’ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἂν ἐφηρμόζετο ὁ νόμος εἰς ὅλας αὐτοῦ τὰς διατάξεις βεβαίως δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη τῆς παρανομίας ἐκείνης. Ἀλλά, κύριοι, ὁ νόμος ἐκεῖνος ὄχι μόνον δὲν ἐβελτίωσε τὴν κατάστασιν, ὄχι μόνον δὲν ἐπεδίωξε τὴν βελτίωσιν, διότι δὲν ἐφηρμόσθη πλήρως, ἀλλ’ ἐχειροτέρευσε καὶ ὑπεβοήθησε τὴν κίνησιν τῶν κομμουνιστῶν. Διότι ὁ νόμος αὐτὸς ἐφηρμόσθη μοιραίως μόνον κατὰ τὰς διατάξεις αἱ ὁποῖαι διευκολύνουν τὸν κομμουνισμὸν καὶ ὄχι κατὰ τὰς ὑπολοίπους. Καὶ δὲν πρέπει νὰ λησμονῇ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον ἐτέθη μία διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ περὶ ἐκτοπίσεως τῶν κομμουνιστῶν νόμος κατηργεῖτο ἔπειτα ἀπὸ τρεῖς μῆνας ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ἡ προσθήκη αὐτὴ ἦτο ἐπιβεβλημένη. Ὁ συντάκτης τοῦ νομοθετήματος ἐκείνου ἤξευρεν ὅτι οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἔπρεπε νὰ ἀφήσῃ τὸ κράτος ἄοπλον καὶ εἶχε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἐφηρμόζετο ὁ νόμος καθ’ ὅλας αὐτοῦ τὰς διατάξεις καὶ τότε θὰ ἠδύνατο νὰ παύσῃ ἡ ἰσχὺς νομίμου μέτρου, ἀλλ’ ἀδίκου καὶ σκληροῦ, ὅπως ἦτο ὁ περὶ ἐκτοπισμοῦ νόμος. Καὶ ἔπρεπε νὰ παύσῃ ὅταν ἡ πολιτεία ἐξητάσασα τὸ ζήτημα ὁλόκληρον ἔλαβε εἰς χεῖρας αὐτῆς τὰ ἀσφαλιστικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα τῇ ἐδόθησαν καὶ τῶν ὁποίων τὴν ἐφαρμογήν, δυστυχῶς δὲν ἐπεδίωξεν. Κύριοι, δὲν εἶμαι ἐκτὸς τοῦ θέματος. Εἶμαι ἐντὸς τοῦ θέματος. Διότι ἐὰν ἡ κίνησις ἐξακολουθήσῃ, θὰ ἀκούσητε τὴν Κυβέρνησιν λαμβάνουσαν μέτρα κατ’ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι τῶν πάντων ἐπωφελοῦνται. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε εἰς ὅσα τόσον ἀξιολόγως καὶ τόσον εὐγλώττως ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Μοῦ εἶναι γνωστὴ ἡ διαθήκη του. Ἐὰν δὲ μᾶς χωρίζει τίποτε, τοῦτο εἶναι ὅτι ἐγὼ πάω πολὺ δεξιώτερα ἀπὸ ὅτι πάει ἐκεῖνος. Ἀλλ’ ὅταν, κύριοι, βλέπετε ὅτι ἀντιμετωπίζει τὴν κίνησιν αὐτὴν καθ’ ὃν τρόπον τὴν ἀντιμετωπίζει, νὰ μὴ σᾶς μένει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ἐξετίμησε τὰ πράγματα. Καὶ μόνον μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω: Νὰ μὴ δεχθῇ αὐτὰς τὰς ἐξωφρενικὰς ἀπαιτήσεις διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸν 13ον καὶ τὸν 14ον ὡς καὶ τὸν 15ον μισθόν, Οἱ ἀριθμοὶ δυστυχῶς δὲν τελειώνουν ποτέ, ἀλλὰ νὰ γίνῃ μία ἔρευνα εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν ὑπηρεσιῶν, νὰ ἐλαττωθοῦν οἱ μισθοὶ τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων, διότι δὲν εἶναι σωστὸν νὰ ἀπολαμβάνουν περισσότερα. Αὐτὰς τὰς ὑποδείξεις μόνον εἶχον ὑπὸ τύπον εὐχῆς νὰ προτείνω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δηλῶν ἀπροκαλύπτως ὅτι κατὰ τὰ λοιπὰ εἶμαι ἀλληλέγγυος εἰς τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν (χειροκροτήματα).

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καφαντάρης.

§84Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἄγνωστον, ὅτι μεγάλη μὲ χωρίζει ἀπόστασις ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον πολιτευτὴν Κερκύρας εἰς τὰ ζητήματα τῆς Κοινωνικῆς Πολιτικῆς καὶ ὅτι ἀποβλέπω μετ’ ἀνεπιφυλάκτου συμπαθείας πρὸς τὴν προσπάθειαν τῶν ἐργατῶν διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς των. Ἡ ἐξασφάλισις ὄχι εὐμαρείας, διότι εὐμάρειαν οὔτε ὠνειρεύθησαν οὔτε ἐζήτησαν ποτὲ αἱ ἐργατικαὶ τάξεις, ἀλλ’ ἀνεκτῆς ζωῆς εἶναι ὑποχρέωσις κάθε πολιτισμένης κοινωνίας, εἶναι τὸ οὐσιῶδες γνώρισμα καὶ τὸ καθῆκον τῶν Δημοκρατιῶν. Ἀλλ’ ἡ συμπάθειά μου αὐτὴ πρὸς τοὺς ἐργάτας δὲν μὲ παρέσυρε μέχρι τοῦδε οὔτε θὰ μὲ παρασύρῃ, ἐλπίζω, καὶ εἰς τὸ μέλλον εἰς τὸ νὰ θελήσω νὰ μείνῃ ἀπροστάτευτος ἡ Κοινωνικὴ Τάξις ἢ νὰ δοθοῦν ἐνθαρρύνσεις καὶ προνόμια ἐπὶ ζημίᾳ εἴτε τῆς παραγωγῆς εἴτε τῆς ὁλότητος. Θὰ ἤμουν λοιπὸν διατεθειμένος νὰ ἐπικροτήσω τὴν ἔντονον τῆς Κυβερνήσεως στάσιν ἐὰν δὲν ὑπῆρχον ἐξ ὅσων, τοὐλάχιστον ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, σημεῖα ἀμφίβολα ἄξια τῆς προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Σειρὰ δεδομένων μᾶς ὑποχρεώνει νὰ μὴ κρίνωμεν αὐστηρῶς τὰς ἀξιώσεις τῶν ἐργατῶν διὰ τὸν 13ον μισθόν. Εἶναι γεγονὸς ὅτι αἱ ἀξιώσεις των αὗται δὲν τείνουν νὰ δημιουργήσουν νέαν κατάστασιν προνομιοῦχον, ἀλλὰ τείνουν εἰς τὸ νὰ συγκρατήσουν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον οἱ ἐργάται πρὸ πολλοῦ ἀπέκτησαν, εἰς τὸ νὰ διατηρήσουν τὰ γλίσχρα μέσα τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε διέθετον καὶ σύμφωνα μὲ τὰ ὁποῖα ἐκανόνισαν τὸν τρόπον τῆς ζωῆς των καὶ τὰς δαπάνας των. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεως, τῆς ὁποίας ἡ ἐπιδίωξις δὲν ἀποτελεῖ καὶ αὐτὴ ἔγκλημα ἐφ’ ὅσον συντελεῖται ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν νόμων ἀλλὰ περὶ διατηρήσεως παλαιοῦ σταθεροῦ καθεστῶτος, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐρρυθμίσθησαν αἱ οἰκονομικαί των σχέσεις. Ἀλλὰ πλὴν τούτου ἡ ἀπόληψις τοῦ 13ου μισθοῦ δὲν εἶναι δικαίωμα κτηθὲν ὡς ὑπετέθη κατὰ πλάνην ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, χάρις εἰς τὴν ἀδυναμίαν τῶν μεταπολεμικῶν Κυβερνήσεων.

§85Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς τὸ 1919 ἔγινε.

§86Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Βεβαίως ἀλλὰ παραχώρησις γενομένη πρὸ ὁλοκλήρου δεκαετίας ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς ὁποίας προΐστατο αὐτὸς ὁ νῦν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Ἀλλ’ ἀκόμη 13ος μισθὸς ἐχορηγήθη καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοὐτέστι τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἄν μὴ πλανῶμαι, δὲ καὶ συζήτησις σχετικὴ διεξήχθη εἰς τὴν Βουλήν, καθ’ ἣν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον τῆς ἀξιώσεως.

§87Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πλανᾶσθε.

§88Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὰ πρακτικὰ συνεδριάσεως, καθ’ ἣν ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας συνεφώνησε εἰς τὴν χορήγησιν τοῦ 13ου μισθοῦ, ἀναγνωρίσας τὴν ὀρθότητα αὐτῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ χορήγησις κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἶναι γεγονός, καὶ γεγονὸς ὄχι ἀθέμιτον.

§89Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ Πάσχα τὸν ἐπῆραν.

§90Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τέλος προσφάτως πρὸ ἑνὸς μόλις μηνὸς ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἐνέκρινεν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ φωταερίου, εἰδικῶς πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς χορηγήσεως τοῦ 13ου μισθοῦ καὶ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος. Ὅλα αὐτὰ νομίζω ἦσαν ἱκανὰ νὰ δικαιολογήσουν τὴν εὔλογον τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου πεποίθησιν ὅτι ὁ 13ος μισθὸς δὲν εἶναι συνδρομή τις ἔκτακτος διδομένη κατὰ συγκατάβασιν, ἀλλὰ μέρος ὀργανικὸν τῶν ἐργατικῶν ἡμερομισθίων συνεπεία τῆς σταθερᾶς ἀπὸ 10ετίας ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου. Ὅταν τοιαῦτα δεδομένα ἔχει μία πάσχουσα, ὅπως καὶ αἱ ἄλλαι ἐργατικαὶ τάξεις, ὅσον καὶ ἄν εἶναι ἡ θέσις αὐτῆς σχετικῶς εὐνοϊκωτέρα τῶν ἄλλων, ὅταν τοιαῦτα δεδομένα ἔχει, εὔλογον εἶναι νὰ ἀμύνεται κατὰ τῆς χειροτερεύσεως τῆς θέσεώς της καὶ πρέπει νὰ κρίνεται μετὰ ἐπιεικίας καὶ ἄν ὑποθέσωμεν ὅτι ἐξέκλινε τυχὸν ἐπ’ ὀλίγον δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ ὑπαιτία τῆς παρεκλήσεως ἀλλὰ τὸ Κράτος τὸ ὁποῖον τὴν ὤθησεν εἰς τὴν πλάνην. Ἐξ ἄλλου, κύριοι βουλευταί, ἐνθυμεῖσθε ὅτι ὁ τέως ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Χρηστομᾶνος ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα καὶ ἐξεσφενδόνησε κατὰ τῆς ἑταιρείας τοῦ ἀεριόφωτος κατηγορίας οὐχὶ τυχαίας, ἀλλὰ κατηγορίας βαρυτάτας ὅτι ἀσκεῖ ἀληθῶς ἐκβιασμὸν κατὰ τοῦ Κράτους διὰ τὴν ἀνανέωσιν τοῦ προνομίου καὶ ὅτι προβαίνει εἰς ἐνεργείας ἐπὶ ζημίᾳ τῆς καταναλώσεως, ἐπὶ ζημίᾳ τῆς κοινωνίας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἁπλῶς ἐπιλήψιμοι ἀλλ’ ἀποτελοῦν καταχρήσεις ἀξιοποίνους. Αὐτὰ εἶναι, κύριοι, τὰ δεδομένα τὰ ὁποῖα ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας, τὰ δεδομένα ἕνεκα τῶν ὁποίων εἶχον οἱ ἐργάται κάθε λόγον νὰ πιστεύσουν ὅτι ὑπῆρχε καὶ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο περιθώριον ἱκανὸν διὰ τὴν χορήγησιν τοῦ 13ου μισθοῦ. Ἐὰν ἐπεκράτει ψυχραιμία τις ἑκατέρωθεν, ὑποθέτω θὰ ἐξευρίσκετο ὁ τρόπος τῆς συνεννοήσεως. Ἀλλὰ καὶ οἱ ἐργάται ἐπέδειξαν νευρικότητά τινα καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ μερίμνῃ νὰ διατηρήσῃ τὸ κῦρος τοῦ Κράτους, ἔσπευσε νὰ θέσῃ ἀπότομον τέρμα εἰς τὰς διαπραγματεύσεις αἵτινες ἠδύνατο νὰ ἀπολήξουν εἰς ἀποτελέσματα ἀποτρέποντα τὴν διατάραξιν τῆς κοινωνικῆς γαλήνης. Ἐὰν ἄλλη Κυβέρνησις εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀρχήν, εἰλικρινῶς ὁμολογῶ ὅτι δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, ἐκ τοῦ φόβου ὅτι οἱαδήποτε ἐπανεξέτασις τοῦ ζητήματος θὰ ἐνεφάνιζεν ἀνίσχυρον τὸ Κράτος, καὶ παρ’ ὅλα τὰ αἰσθήματά του πρὸς τὴν ἐργατικὴν τάξιν, ἔχω βαθεῖαν τὴν συναίσθησιν ὅτι ὑπὲρ πᾶν ἄλλο πρέπει νὰ συντρέχωμεν διὰ τὴν ἠθικὴν τοῦ Κράτους του ἐπιβολήν. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ Κυβερνήσεως πανισχύρου εἶναι ἀδύνατον νὰ γεννηθῇ ἡ τοιαύτη παρεξήγησις. Εἶναι εἰς θέσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐρευνήσῃ καὶ πάλιν τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν της, χωρὶς νὰ θιχθῇ ποσῶς ἡ ἔννοια τοῦ Κράτους. Εἶδα εἰς μίαν ἐπιστολὴν δημοσιευθεῖσαν εἰς ἀπογευματινὴν ἐφημερίδα, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπανορθώνει τῶν ἀνακριβείας αἵτινες παρεισέφρυσαν εἰς τὴν χθεσινήν του ἐπιστολήν. Πρὸ ὀλίγου ἐπίσης ἐδήλωσεν καὶ τὸ λαμβάνω ὑπὸ σημείωσιν εὐχαρίστως, ὅτι ἐὰν πράγματι ὑπάρχουν ἐργάται λαμβάνοντες μικρὸν ἡμερομίσθιον, πρόθυμος εἶναι νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἄδικον. Ταῦτα ἔχων ὑπ’ ὄψιν ἐλπίζω ὅτι ἐπικρατούσης τῆς ἀπαιτουμένης ψυχικῆς ἠρεμίας ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν θὰ εὑρεθῇ τρόπος συνεννοήσεως διότι ὑπάρχει τοιοῦτος, καὶ δὲν θὰ φθάσωμεν ποτὲ εἰς ὅ,τι ὅλοι ἀπευχόμεθα καὶ καταδικάζομεν, εἰς τὴν γενικὴν τουτέστιν ἀπεργίαν, ἡ ὁποῖα ἀποτελεῖ πραγματικὴν ἐπανάστασιν προκαλοῦσα εὔλογον ἀποδοκιμασίαν εἰς ὅλον τὸν σώφρονα ἑλληνικὸν λαόν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§92Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θ’ ἀπαντήσω δύο λέξεις μόνον εἰς τὸν ἀξιότιμον προκάτοχόν μου εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικόν. Μοῦ ἔκαμε μερικὲς παρατηρήσεις ὡς πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν ἢ μᾶλλον τὴν μὴ ἐφαρμογὴν ἐκ μέρους μου τοῦ νόμου περὶ ἰδιωνύμου ἀδικήματος. Νομίζω ὅτι αἱ παρατηρήσεις σας δὲν στηρίζονται ἐπὶ τῶν πραγμάτων. Ἰσχυρίζεσθε ὅτι ἔσπευσα νὰ ἀπολύσω τοὺς συλληφθέντας κομμουνιστὰς οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐξωρισθῆ.

§93Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Δὲν σᾶς κατηγόρησα δι’ αὐτὸ, διότι ἐπράξετε ἄριστα ἐφαρμώσαντες τὸν νόμον, κατὰ τὸν ὁποῖον ὀφείλατε μετὰ πάροδον τριμήνου ν’ ἀπολύσετε τοὺς κομμουνιστάς. Ἐὰν δὲν τὸ ἐπράττατε, θὰ ἐπράττατε κάκιστα. Ἐπράξατε ὅμως κάκιστα διότι ἐντὸς τριμήνου δὲν ἐφηρμώσατε τὸν νόμον κατὰ τὰς λοιπάς του διατάξεις.

§94Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ εἰς τοῦτο, ὅτι δαλαδὴ δὲν ἐφήρμοσα πιστῶς τὸν νόμον καθ’ ὅλας τὰς διατάξεις αὐτοῦ. Ἐὰν ἀνέφερα τὸ περιστατικὸν τῆς ἀπολύσεως τῶν ἐν ἐξορίᾳ εὑρισκομένων κομμουνιστῶν, ἔπραξα τοῦτο διὰ νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ὑποχρέωσιν ἣν εἶχα ἐκ τοῦ νόμου νὰ τοὺς ἀπολύσω τρεῖς μῆνας μετὰ τὴν θέσιν εἰς ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου αὐτοῦ, καὶ ὅτι ἐπερίμενα ἀκριβῶς νὰ περάσουν οἱ τρεῖς μῆνες διὰ νὰ τοὺς ἀπολύσω. Ὡς πρὸς τὰ ἄλλα ζητήματα φρονῶ ὅτι εἶμαι ἐπίσης ἐντάξει. Μοῦ εἴπατε ὅτι δὲν ἐφήρμοζα τὸν νόμον, διότι δὲν κατεδίωκον ἐκείνους ποὺ ἐνεργοῦν προπαγάνδαν καθαρῶς κομμουνιστικήν.

§95Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Οὔτε αὐτὸ σᾶς εἶπα. Εἶπον ὅτι δὲν ἐζητήσατε τὴν διάλυσιν τῶν σωματείων.

§96Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς αὐτό. Ἑπομένως ἐπὶ τῶν τεσσάρων κατηγοριῶν σας, ἀναγνωρίζετε, ὅτι εἰς τὸ πρῶτον ὅπως καὶ εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα εἶμαι ἐν τάξει. Ἡ τρίτη παρατήρησίς σας ἀφορᾷ τὴν γενικὴν ἐκκαθάρισιν ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ὑπουργείων. Ὑποθέτω ὅτι αὐτὸ τὸ εἴπατε. Ἀλλὰ ὑπάρχει διάταξις τοῦ νόμου ποὺ ὁρίζει ὅτι μόλις θὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος πρέπει νὰ γίνῃ γενικὴ ἐκκαθάρισις τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν; Ὄχι. Μίαν ἐνέργειαν ὑπεχρεοῦτο νὰ κάμῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν: Ὁσάκις τοῦ καταγγέλλεται ὅτι εἷς ὑπάλληλος εἶναι κομμουνιστὴς νὰ διαβιβάζῃ τὴν πληροφορίαν αὐτὴν εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν. Οὐδέποτε παρέλειψα νὰ διαβιβάζω εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον ὅλας τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει συλλέξει. Εἶναι κατόπιν ἔργον τῶν διαφόρων ὑπουργείων νὰ ἐξετάσουν τὰ πράγματα καὶ νὰ κρίνουν ἐὰν πράγματι ἕνας ὑπάλληλος εἶναι ἢ δὲν εἶναι κομμουνιστής. Καὶ μένει ἡ 4η καὶ τελευταία κατηγορία. Μοὶ προσάπτετε ὅτι δὲν διέλυσα τὰ κομμουνιστικὰ σωματεῖα. Ἐδιαβάσατε τὸ ἄρθρον 4ον τοῦ νόμου; Τὸ ἄρθρον τοῦτο λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). «Ἀπαγορεύεται ἡ σύστασις σωματείων, κλπ.» Τὸ ἄρθρον αὐτὸ τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψει καὶ ἐζήτησα νὰ ἐξακριβώσω ἂν ὑπάρχουν σωματεῖα τὰ ὁποῖα ἀνέγραψαν καὶ διετύπωσαν εἰς τὸ καταστατικόν των τὸν σκοπὸν τοῦ σωματείου ὅπως προβλέπει τὸ ἄρθρον 4ον. Δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι τοιαύτη διατύπωσις δὲν ὑπάρχει πουθενά. Ἑπομένως ἔπρεπε νὰ παρακολουθήσω τὴν δρᾶσιν τῶν σωματείων διὰ νὰ ἀντιληφθῶ ἐὰν ἐκ τῆς δράσεώς των ὑποπίπτουν εἰς τὸ ἀδίκημα. Καὶ τοῦτο τὸ πράττω ἐπιμελῶς ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὸν Εἰσαγγελέα. Εἶμαι ἐν τάξει. Θὰ ἤμην ἐν ἀταξίᾳ, τὸ ἐπαναλαμβάνω, μόνον ἐὰν ἠμπορούσατε νὰ μοῦ ὑποδείξητε οἱονδήποτε σωματεῖον τὸ ὁποῖον θὰ εἶχεν ἀναγράψει εἰς τὸ καταστατικόν του ὡς σκοπὸν τὴν κομμουνιστικὴν ἐνέργειαν δηλαδὴ τὴν διὰ τῆς βίας ἀνατροπὴν τοῦ καθεστῶτος, ὅπως τὸ διετύπωσε τὸ ἄρθρον 4ον.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ροδόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§98Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θά ἐλάμβανα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου· ἂν μερικοὶ συνάδελφοι δὲν μοῦ ὑπεδείκνυον, ὅτι ἐπειδὴ ἔχω κάμει εἰδικὴν μελέτην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου θὰ ὤφειλα νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου. Θεωρῶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀπολύτως περιττόν. Ἀποτελεῖ μίαν ἐπιπλέον ἔνδειξιν τοῦ λυμαινομένου ἡμᾶς νομοπληθωρισμοῦ. Ἡ νομοθεσία καὶ εἰδικῶς ὁ Ποινικὸς Νόμος περιέχει ἐπαρκεῖς διατάξεις δυνάμει τῶν ὁποίων ἠδύνατο νὰ καταδιωχθῇ ὁ κομμουνισμὸς εἰς τὴν εἰς προσηλυτισμὸν καὶ ἀνατρεπτικὰς πράξεις ἢ προτροπὰς ἔκφασίν του καὶ οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει νὰ δημιουργήσωμεν ἰδιώνυμον ἀδίκημα, ὅπερ εἶναι καὶ κροῦσμα ἀντιφιλελευθέρων ἰδεῶν. Πᾶν σωματεῖον τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελεν ἀποδειχθῇ ὡς δρῶν ἀνατρεπτικῶς κατὰ τῆς δημοσίας τάξεως δύναται νὰ διαλυθῇ δι’ ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδικείου. Ὁ ἐκ Κερκύρας βουλευτὴς ἐκάκισε τόν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διότι δὲν ἐφήρμοσε τὸν νόμον αὐτὸν περὶ σωματείων, δυνάμει τοῦ ὁποίου ὅλα τὰ σωματεῖα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνατρεπτικὸν σκοπὸν ἢ ἐκδηλώσουν τάσεις κατὰ τῆς δημοσίας τάξεως διαλύονται. Καὶ ἐρωτῶ: ποῖος προκάτοχος τοῦ νῦν ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐφήρμοσε τοὺς κειμένους νόμους, τὸν ποινικὸν νόμον καὶ τὸν νόμον περὶ σωματείων καὶ κατεδίωξε τοὺς κομμουνιστὰς ὅπως ἔπρεπε; Δυστυχῶς, κύριοι, εἶναι κοινὸν μυστικὸν ὅτι οἱ νόμοι γίνονται ἐν Ἑλλάδι διὰ νὰ μὴ ἐφαρμόζωνται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ψηφίζωμεν ἀμελετητὶ καὶ ἀψυχολόγητως νόμους. Ὁ νομοθέτης πρὶν θέσῃ ἕνα νόμον, ὀφείλει νὰ ψυχολογήσῃ τὴν κοινὴν γνώμην ἂν τὸν ἀποδέχεται ἂν ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ λαοῦ ἔχῃ θέσιν, διὰ νὰ εἶναι βέβαιος ὅτι ὁ νόμος του θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ θὰ ἔχῃ τὰ ἀποτελέσματα εἰς ἃ σκοπεῖ. Ἀφοῦ ὑπάρχει ἡ κειμένη νομοθεσία ἐπαρκεστάτη διὰ τὴν καταδίωξιν τῶν κινήσεων τοῦ κομμουνισμοῦ, καὶ τὸ ἄρθρον τοῦ ποινικοῦ νόμου τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι τρεῖς συνεννοούμενοι διὰ νὰ ἀνατρέψουν τὸ καθεστὼς ἀποτελοῦν συνωμοσίαν, δὲν ὑπῆρχεν οὐδεμία ἀνάγκη οὐδενὸς ἄλλου νόμου διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ. Τὸ προκείμενον ἀτυχὲς νομοσχέδιον ἀποτελεῖ μίαν ἐπὶ πλέον προσθήκην εἰς τὰς χιλιάδας τῶν νόμων, μὲ τοὺς ὁποίους ἔχομεν πλουτίσει τὴν νομοθεσίαν μας, εἰς τὴν σωρείαν τῶν νόμων τῶν μὴ ἐφαρμοζομένων καὶ μὴ δυναμένων νὰ ἐφαρμοσθῶσιν, καὶ οὐδὲν πλέον. Ἑπομένως ἡ μὴ ἐφαρμογὴ τοῦ νέου νόμου ἀποτελεῖ μομφὴν καὶ κατὰ τοῦ προηγουμένου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἐπίσης δὲν τὸν ἐφήρμοσε καὶ τώρα μέμφεται τὸν διάδοχόν του διὰ σφάλμα εἰς ὃ καὶ αὐτὸς ὑπέπεσε καὶ τὸ ὁποῖον ἄλλως βαρύνει ὅλας τὰς Κυβερνήσεις αἱ ὁποῖαι ἐνῷ εἶχον εἰς χεῖρας τὸν ποινικὸν νόμον καὶ τὸν νόμον περὶ σωματείων, ὅπλα ἰσχυρὰ διὰ νὰ κτυπήσουν τὸν κομμουνισμὸν τελεσφόρως, οὐδὲν ἔπραξαν καὶ μόνον νέους νόμους εἰσάγουν, ὡσὰν νὰ πταίουν οἱ νόμοι καὶ ὄχι οἱ μὴ ἐφαρμόζοντες αὐτοὺς καὶ ἐν τῇ διοικήσει τῆς χώρας καταδεικνύμενοι ἀνεπαρκεῖς.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσλήψεως πολιτικῶν ὀδοντοϊατρῶν εἰς τὸ Πολ. Ναυτικόν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§100Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§102Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Εἰς τὴν λήξασαν σύνοδον ἡ Βουλὴ ἔταξε μίαν προθεσμίαν, διὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν ὑπὸ τῶν ἐπιτροπῶν ἐπεξεργασθέντων νομοσχεδίων. Αἱ προθεσμίαι αὗται βεβαίως ἔληξαν πρὸ πολλοῦ, οὐχ’ ἧττον ὅμως παρατηρῶ ὅτι πολλὰ τῶν τοιούτων νομοσχεδίων ἀνεγράφησαν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι τὰ τοιαῦτα νομοσχέδια πρέπει νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὰς ἐπιτροπὰς καὶ πάλιν.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ στρατιωτικῶν νομοσχεδίων; Ἄν πρόκειται περὶ στρατιωτικῶν νομοσχεδίων, αὐτὰ θὰ ἀναβληθοῦν διότι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπουσιάζει. Ὅταν θὰ πρόκειται νὰ συζητηθοῦν, τότε κάμετε τὰς παρατηρήσεις σας. Ψήφισις τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν ἄρθρων 50, 51, 52, 53, 54, 55 καὶ 56 τῆς Εἰδικῆς Δικονομίας Κρήτης τοῦ 1880». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως ἐπιβληθέντων κατὰ τὴν ἐν ἔτει 1926 ταξινόμησιν κτηνῶν καὶ ὀχημάτων προστίμων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως καταβολῆς δραχ. 39.750 εἰς στρατολογηθέντας κατὰ τὸ ἀντεπαναστατικὸν κίνημα τοῦ 1923 ἐν τῷ νομῷ Ἡρακλείου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΤΙΕʹ περὶ καταργήσεως τῶν ἐμπορικῶν πλοίων καὶ τοῦ ἀπὸ 28)9)25 Ν. Δ. περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΤΙΕʹ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρου τοῦ Ν. Δ. τῆς 19 Φεβρουαρίου 1926 περὶ καταργήσεως τοῦ ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως πιστώσεως δραχ. 2.331. 307,05 εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κινηματογράφων».

§104Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐδήλωσεν ὅτι θέλει ἀποστείλῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς τὴν νομοπαρασκευαστικὴν ἐπιτροπὴν τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης κατὰ συνέπειαν ἀναβάλλεται.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκποιήσεως τῶν ἐν Τρικκάλοις τῆς Θεσσαλίας κτημάτων τῆς κληρονομίας Ζάππα».

§106Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑποβάλλετε εἶναι ἀντισυνταγματικόν. Ὑπάρχει εἰδικὴ διάταξις εἰς τὴν διαθήκην τοῦ Ζάππα ὅτι τὰ κτήματα δὲν πρόκειται νὰ ἐκποιηθοῦν ποτέ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ζητεῖται ἡ ἐκποίησις αὐτῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀντίκειται εἰς τὴν διαθήκην τοῦ Ζάππα. Ὡς αἰτιολογία φέρεται ὅτι ἤδη ἐξεποιήθησαν ἀναγκαστικῶς καὶ ἄλλα κτήματα, ἐκ τοῦ ὅτι ὅμως ἐξεποιήθησαν ἀναγκαστικῶς καὶ ἄλλα κτήματα δὲν ἕπεται ὅτι πρέπει νὰ ἐκποιηθῶσι καὶ τὰ ἐν Τρικκάλοις. Ὁμολογῶ ὅτι θὰ ἀπέσυρον τὰς ἀντιρρήσεις μου, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅμως ὅτι θὰ ὑπάρξῃ μία τροπολογία εἰς τὸ νομοσχέδιον ἡ ὁποία θὰ λέγῃ ὅτι τὰ ἐκ τῆς πωλήσεως εἰσπραχθησόμενα χρήματα θὰ διατεθοῦν διὰ τὴν ἀγορὰν ἄλλων ἀκινήτων κτημάτων.

§107Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἐκάματε, κ. συνάδελφε, ἔχει ἀνάγκην μελέτης. Ὅθεν παρακαλῶ, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἀναβαλλομένων δὲ καὶ τῶν λοιπῶν νομοσχεδίων, λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 7 μ. μ.)