1929.11.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 7η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1929

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4 30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τῆς δοθείσης ἐξουσιοδοτήσεως ἀπηύθυνα εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς κ. Μπουϊσόν, διὰ τὸν θάνατον τοῦ πρώην Πρωθυπουργοῦ τῆς Γαλλίας Γεωργίου Κλεμανσώ, τὸ συλλυπητήριον τηλεγράφημα ἔχον οὕτω: (ἀναγινώσκει). «Ἐξοχώτατον Γ. Μπουϊσὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Παρίσι. Ἡ Βουλὴ ἐκπροσωποῦσα τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν καὶ διερμηνεύουσα τὰ αἰσθήματα αὐτοῦ μετέχει τοῦ ἐθνικοῦ πένθους τῆς εὐγενοῦς ὑμῶν πατρίδος ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ μεγάλου πολιτικοῦ ἀνδρὸς Γεωργίου Κλεμανσώ. Ἡ Ἑλλὰς εὐγνώμων θρηνεῖ μετὰ τοῦ Γαλλικοῦ λαοῦ διὰ τὴν ἀπώλειαν τοῦ μεγάλου καὶ θερμοῦ ὑπερασπιστοῦ τῶν δικαίων του. Μετὰ τοὺς λόγους ἐμοῦ, τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἀρχηγῶν τῶν πολιτικῶν κομμάτων ἐλύθη ἡ χθεσινὴ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς εἰς ἔνδειξιν πένθους. Δεχθῆτε, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ τὴν ἔκφρασιν τῆς διακεκριμένης ὑπολήψεώς μου καὶ τῆς μεγάλης μου συμπαθείας. Ι. Τσιριμῶκος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς» Εἰς ἀπάντησιν τούτου ἐλήφθη τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα παρὰ τοῦ Προέδρου τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς (ἀναγινώσκει) «Πρόεδρον Βουλῆς Ἑλλήνων Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου ἐπὶ τῷ τηλεγραφήματι διὰ τοῦ ὁποίου μοῦ γνωρίζετε τὰ αἰσθήματα τὰ ὁποῖα ἐνέπνευσεν εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος ὁ θάνατος τοῦ Γεωργίου Κλεμανσώ. Ἡ Βουλὴ συνεκινήθη βαθύτατα μανθάνουσα ὅτι τὸ πένθος τοῦ Γαλλικοῦ Ἔθνους ἐχαρακτηρίσθη ὡς Ὑμέτερον. Δέξασθε, παρακαλῶ, τὰς προσωπικὰς εὐχαριστίας μου διὰ τὴν Ὑμετέραν συμπάθειαν. Φερνάνδος Μπουϊσὸν» Ἐπίσης γνωρίζω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς τῶν Κοινοτήτων ἀπήντησεν εὐχαριστῶν διὰ τὸ συλλυπητήριον τηλεγράφημα τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ Ἄγγλου βουλευτοῦ O’ Connor. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Σώστη Ἀμαλιάδος διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑλοτόμησιν τοῦ δάσους Παστούνας καὶ παρακαλεῖ ὅπως ἀπαγορευθῇ αὕτη. — Οἱ παρήλικες καπνεργάται Βόλου αἰτοῦνται τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐξαγωγῆς τῶν ἀνεπεξεργάστων καπνῶν ἢ τὴν ἀποζημίωσιν δι’ ἐπιβολῆς μικρᾶς φορολογίας ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων ἀκατεργάστων καπνῶν τῆς Π. Ἑλλάδος — Αἱ διδασκάλισσαι τοῦ συλλόγου δημοδιδασκάλων Σητείας αἰτοῦνται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποχωρήσεως ἐκ τῆς ἐνεργοῦ ὑπηρεσίας τῶν ἐγγάμων διδασκαλισσῶν μετὰ 15ετῆ ὑπηρεσίαν». — Οἱ Σύλλογοι Μικρασιατῶν προσφύγων Ρεθύμνης διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐπιβράδυνσιν τῆς ἐνεργήσεως τοῦ κρατικοῦ προσφυγικοῦ συνοικισμοῦ τῆς ὡς ἄνω πόλεως. — Ἡ Ὁμοσπονδία γεωργικῶν συνεταιρισμῶν Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ γεωργικοῦ Συνεδρίου τῶν Συνεταιρισμῶν περιφερείας Ν. Κουκλουτζᾶ καὶ παρακαλεῖ ὅπως διευθετηθῶσιν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τὰ ἐν τῷ ψηφίσματι αἰτήματα αὐτῶν. — Οἱ Σύλλογοι δικαστικῶν κλητήρων περιφερείας Ἐφετείου Θεσσαλονίκης δι’ ὑπομνήματός των ζητοῦν τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς βελτίωσιν τῆς καταστάσεώς των. — Ἡ Ὁμοσπονδία ἐπαγγελματιῶν Κομοτινῆς αἰτεῖται νέαν κατάταξιν ἐπιτηδευματιῶν 1930–31 ἢ ἔκπτωσιν 30% ἐπὶ τῆς καθορισθείσης τοιαύτης. — Ὁ ἐν ἀποστρατείᾳ ὑπενωματάρχης Ι. Κοντορινάκης αἰτεῖται τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου «περὶ συντάξεων ὑπαξιωματικῶν χωροφυλακῆς» ὡς ἀδίκου διὰ τὴν τάξιν τῶν ὑπενωμοταρχῶν. — Οἱ ἀγρόται καὶ ἀστοὶ πρόσφυγες Χανίων αἰτοῦνται τήν λῆψιν μέτρων πρὸς βελτίωσιν τῆς καταστάσεώς των. — Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Γουργουρῆς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἁλιέων (διὰ στρατῶν) τῶν Κοινοτήτων Γαλαξειδίου, αἰτουμένων τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου περὶ ἁλιείας. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Λαδᾶς, Μ. Ἀργυρόπουλος, Ι. Κούνδουρος, Α. Παπαναστασίου, Ν. Ἀβραάμ, Γ. Σακκαλῆς, Δ. Μαρσέλος, Ε. Μαχαίρας, Β. Κυρέλλος, Γ. Ἡσαΐας, Ν. Κοθρῆς, Α. Μπακάλμπασης, Γ. Καφαντάρης, καὶ Κ. Βενιζέλος καταθέτουν ὑπόμνημα τῶν ἐν Πειραιεῖ ἐργατῶν φορτοεκφορτωτῶν λιμένων καὶ προλιμένων Πειραιῶς περὶ ἀποδοχῆς ὡρισμένων αἰτημάτων των πρὸς βελτίωσιν τῆς καταστάσεως αὐτῶν. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σακκαλῆς καὶ Ε. Μαχαίρας καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς διοικήσεως τοῦ συνδέσμου χηρῶν, συζύγων ἀποθανόντων λεμβούχων Πειραιῶς, περὶ ὑπαγωγῆς των εἰς τὸν νόμον 3658. — Τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1468 πρᾶξιν, δι’ ἧς τοῦτο ἐντέλεται ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεώρησιν τοῦ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχ. 68736 διὰ προμήθειαν τσαρουχίων. — Ὡμοίως ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1473 πρᾶξιν, δι’ ἧς τοῦτο ἐντέλλεται ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεώρησιν τοῦ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 116.000 διὰ προμήθειαν ἀρβυλῶν. — Ὁμοίως ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1474 πρᾶξιν, δι’ ἧς τοῦτο ἐντέλλεται ὅπως προβῇ εἰς θεώρησιν τοῦ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 300.720 διὰ προμήθειαν τσαρουχίων. — Ὁμοίως ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1534 πρᾶξιν, δι’ ἧς τοῦτο ἐντέλλεται ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεώρησιν τοῦ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 510.170 διὰ ἐκτύπωσιν, λιθογράφησιν, ἀρίθμησιν 150.050 τίτλων ὁμολογιῶν. — Ὁμοίως ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1781 πρᾶξιν, δι’ ἧς τοῦτο ἐντέλλεται ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεώρησιν τοῦ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 281.000 διὰ προμήθειαν δύο αὐτοκινήτων. — Ὁμοίως ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1356 πρᾶξιν, δι’ ἧς τοῦτο ἐντέλλεται ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεώρησιν τοῦ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 680.170 δι’ ἐκτύπωσιν, λιθογράφησιν, ἀρίθμησιν κλπ. 200. 250 τίτλων. — Ὁμοίως ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1193 πρᾶξιν, δι’ ἧς τοῦτο ἐντέλλεται ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεώρησιν τοῦ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 234.776 διὰ προμήθειαν τσαρουχίων. — Ὁμοίως ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1302 πρᾶξιν, δι’ ἧς τοῦτο ἐντέλλεται ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεώρησιν τοῦ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 34.000 ἐπ’ ὀνόματι τῶν γραμματέων ἐπαρχιακῶν συμβουλίων. — Ὁμοίως ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1466 πρᾶξιν, δι’ ἧς τοῦτο ἐντέλλεται ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεώρησιν τοῦ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 248.000 δι’ ἀξίαν 40 συλλογῶν κεφαλῶν τριπόδων καὶ πινακίδων. — Ὁμοίως ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1464 πρᾶξιν, δι’ ἧς τοῦ ἐντέλλεται ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεώρησιν τοῦ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 119.000 διὰ προμήθειαν ἀρβυλῶν. — Ὁμοίως ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1465 πρᾶξιν, δι’ ἧς τοῦτο ἐντέλλεται ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεώρησιν τοῦ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 576.300 δι’ ἀξίαν διαφόρων τεμαχίων ἀνταλλαξίμων κτημάτων. — Ὁμοίως ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1357 πρᾶξιν, δι’ ἧς τοῦτο ἐντέλλεται ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεώρησιν τοῦ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 464.000 διὰ προμήθειαν 40 πλήρων διοπτροφόρων κανόνων. — Ὡμοίως ὑποβάλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1868 πρᾶξιν, δι’ ἧς τοῦτο ἐντέλλεται ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεώρησιν τοῦ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 176.040 δι’ ἀξίαν 120 σταδιομετρικῶν πήχεων. — Ὁμοίως ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1356 πρᾶξιν, δι’ ἧς τοῦτο ἐντέλλεται ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεώρησιν διαφόρων χρηματικῶν ἐνταλμάτων, ἐκδοθέντων ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Κοκκινάκης, Κ. Πολυχρονάκης Α. Γαλανάκης, Κ. Παπαδάκης, Ι. Παπαδάκης, Ν. Ἀσκούτσης, Μ. Κοθρῆς καὶ Α. Μυλωνογιάννης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς». Ὁ κ. Καραπαναγιώτης (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν κειμένων νόμων περὶ λιμενικῶν Ταμείων». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Π. Ρεδιάδης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Παιδείας ὑπουργόν, διατὶ οὐδὲν μέτρον ἔλαβε πρὸς βελτίωσιν τῆς κατασκευῆς τῶν σχολείων Κύθνου καὶ ἐναντίον τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως Ματαράγκα.

§3Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν Κύθνον ὑπάρχουν, ὡς γνωστόν, δύο κωμοπόλεις, ἡ Κύθνος καὶ ἡ Δρυοπὶς εἰς τὰς ὁποίας λειτουργοῦν 3 ἐν ὅλῳ σχολεῖα. Τὸ ἓν ἐκ τούτων ἔχει ὑπὲρ τριακοσίους μαθητὰς καὶ ἐν τούτοις στερεῖται σχεδὸν διδασκάλου διότι ἐκεῖ εἶναι τοποθετημένη μία διδασκάλισσα 68–70 ἐτῶν, ἀδυνατοῦσα νὰ μετακινηθῇ λόγῳ παχυσαρκίας, εἶναι τοποθετημένος ἕνας διδάσκαλος κωφός, καὶ ἕνας τρίτος διδάσκαλος μονόφθαλμος. Οἱ τριακόσιοι αὐτοὶ μαθηταὶ ἔχουν τρεῖς διδασκάλους αὐτῆς τῆς σωματικῆς καταστάσεως. Ἐὰν ὑπῆρχε τέταρτος, θὰ ἦτο ἴσως καὶ αὐτὸς κουλὸς ἢ κουτσός. Τὸ ἕτερον τῶν σχολείων τῆς Δρυοπίδος λειτουργεῖ εἰς τρία διάφορα διαμερίσματα, λόγῳ ἐλλείψεως καταλλήλου οἰκήματος. Εἰς τὸ ἕτερον σχολεῖον τῆς Κύθνου εἶναι τοποθετημένος εἷς διδάσκαλος ὁ ὁποῖος ὡς διδάσκαλος δὲν εἶναι καλός, ἀλλ’ ὁ ὁποῖος μετετέθη ἐξ Ἄνδρου, διότι εἶχε δημιουργήσει ἐκεῖ σκηνὰς καὶ κἄτι σκάνδαλα ἕνεκα τῶν ὁποίων τὸν μετέθησαν ἐξ Ἄνδρου εἰς τὸ σχολεῖον Κύθνου, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάρχουν δύο νεαραὶ διδασκάλισσαι. Ὁ διδάσκαλος ἐλευθεριάζων πως νομίζει ὅτι πρέπει νὰ εὑρίσκεται εἰς στενὴν ἐπαφὴν μὲ τὴν ἑτέραν ἐξ αὐτῶν καὶ νὰ ἀποτελῇ, πρὸς μεγάλην ἔκπληξιν, καὶ κακὸν παράδειγμα εἰς τοὺς χωρικούς. Ὁ διδάσκαλος οὗτος ἐτοποθετήθη ἐκεῖ ὑπὸ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, ὅστις μάλιστα καὶ ὁ ἴδιος ἐλευθεριάζει ὑπὲρ τὸ δέον καὶ πρεσβεύει ἀρχὰς ὀλίγον ὑπερσυγχρόνους, δηλ. κομμουνιστικάς. Ὅταν ἀντελήφθην τὴν οἰκτρὰν κατάστασιν, μετέβην εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος μὲ ἐδέχθη μάλιστα κατὰ τοιοῦτον περίεργον τρόπον, ὥστε νὰ μὲ κάμῃ νὰ μὴ ἐπανέλθω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, διότι ἐπεθυμῶ πάντοτε αἱ συνομιλίαι μου νὰ διεξάγωνται κατὰ τρόπον ὁμαλόν. Μοῦ εἶπεν πράγματι ὁ κ. ὑπουργὸς ὅτι δὲν εἶναι ἁρμόδιος αὐτός, ἀλλ’ ἐπιθεωρητὴς τῆς Δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ ὅτι εἶναι ὁπωσδήποτε ἀνίκανος νὰ ἐπέμβῃ ἐκ τοῦ νόμου. Ἡ γνώμη αὐτὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ παραδεκτή. Ἡ ἀναγνώρησις ἁρμοδιότητός τινος, λέγω, τοιαύτης ὥστε νὰ καταργῆται ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος, θὰ ἀπετέλῃ μίαν παρέκβασιν ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, παρέκβασιν ἀπὸ τῆς ὁποίας, ὡς λέγει ὁ Ἀριστοτέλης διακινδυνεύουν ἀσφαλῶς τὰ πολιτεύματα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτόν, ὅτι ὑπάλληλος τοῦ Κράτους διαφεύγει τὸν ἔλεγχον τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Τοῦτο θὰ ἐξέκλινε τὸν ἔλεγχον τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ καὶ θὰ ἐκλόνιζε τὴν ὕπαρξιν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ, τοῦ Ἀντιπροσωπευτικοῦ πολιτεύματος εἰς τὸ ὁποῖον ὁ ἔλεγχος ἐκ μέρους τοῦ λαοῦ εἶναι μία ἐκ τῶν κυριωτέρων ἰδιοτήτων. Διὰ τοῦτο ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν ἐρώτησιν ἀπὸ 18 Δεκεμβρίου, ἐὰν εἶναι ἀληθῆ τὰ ὅσα μοῦ καταγγέλλουν οἱ κάτοικοι, οἱ ὁποῖοι κάτοικοι ἐνδιαφερόμενοι καὶ ἀγανακτοῦντες διὰ τὴν κατάστασιν τῶν σχολίων, ἔρχονται μέχρι τῶν Ἀθηνῶν νὰ παραπονεθοῦν μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι εἶναι δυνατὸν κάτι νὰ κάμουν διὰ τὴν παιδείαν. Κατόπιν τούτου ἐζήτησα νὰ γίνουν ἀνακρίσεις εἴτε ἀπὸ τὸν Ἐπιθεωρητὴν εἴτε ἀπὸ τὸν Εἰρηνοδίκην. Ὁ κ. Ὑπουργὸς διέταξε τὸν Γενικὸν Ἐπιθεωρητὴν νὰ κάμῃ ἀνακρίσεις, οὗτος δὲ μετέβη ἐπὶ τούτῳ εἰς τὴν Κύθνον. Ὁ γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς κ. Στεφανάκης, ἕνας ὑπάλληλος ἐξαιρετικῆς μορφώσεως μὲ ἐξαιρετικὸν ζῆλον, προσπαθεῖ καὶ κατορθώνει διαρκῶς μέσῳ τῶν ποικίλων δυσχερειῶν, νὰ προσφέρῃ κάτι εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν, ὑπέβαλε δὲ τὴν ἀναφορὰν τὴν ἀπὸ 17 Μαΐου ὑπ’ ἀριθμ. 419 καὶ διὰ τῆς ὁποίας οὐ μόνον ἐπικυρώνει ὅ,τι ἐγὼ κατήγγειλα εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀλλὰ ἐπὶ πλέον καὶ ἐπιπροσθέτως λέγει καὶ ἄλλα ὁ κ. Στεφανάκης. (ἀναγινώσκει). Ἐν σχέσει μὲ τὰς διδασκαλίσσας καὶ τοὺς δημοδιδασκάλους λέγει ὅτι ἡ μὲν δημοδιδασκάλισσα εἶναι γερόντισα καὶ δυσκίνητος, ὁ δὲ δημοδιδάσκαλος ὁ κωφὸς μετέβη πρὸς γεωργικὴν μετεκπαίδευσιν εἰς Κρήτην καὶ μένει τὸ σχολεῖον μὲ τὴν γερόντισαν διδασκάλισσαν καὶ ἕνα διδάσκαλον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπόφοιτος τῆς ἱερατικῆς σχολῆς καὶ πρώην ἐργάτης εἰς τὰ μεταλλεῖα. Ἀλλὰ καὶ οὗτος φοβοῦμαι ὅτι θὰ λείψῃ προσεχῶς διότι κατηγγέλθη ὅτι ἐκτύπησεν ἕνα παιδὶ τὸ ὁποῖον καὶ ἀπέθανε, τὸν διώκει δὲ ὁ Εἰσαγγελεύς. Ὁ κ. Ἐπιθεωρητὴς λέγει ἐπίσης: (ἀναγινώσκει). Ἐπιβάλλεται λοιπὸν νὰ ἀποσπασθῇ ἀπὸ ἕνα σχολεῖον ἕνας ἄλλος δημοδιδάσκαλος κατὰ τὰς θερινὰς διακοπάς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διδασκάλισσαν Κύθνου, λέγω ἐπίσης ὅτι πρέπει νὰ μετατεθῇ αὕτη εἰς Δρυοπίδα καὶ νὰ φύγῃ ὁ ἄλλος δημοδιδάσκαλος, ἵνα ἀφ’ ἑνὸς μὲν μὴ εὑρίσκεται μακρὰν τῆς οἰκογενείας της καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ μὴ εὑρίσκεται εἰς τόσον στενὴν συνάφειαν μὲ τὴν δασκάλαν αὐτήν. Ὁ δάσκαλος ὁ κωφὸς νὰ παραμείνῃ διδάσκαλος καὶ νὰ ὁρισθῇ ἄλλος διευθυντής. Ὁ δημοδιδάσκαλος ὁ τυφλὸς νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν διδάσκων τὰ ἱερὰ καὶ ἄλλα δευτερεύοντα μαθήματα. Καὶ ἐπὶ τέλους τὸ σχολεῖον νὰ γίνῃ ἑξατάξιον καὶ νὰ διορισθῇ καὶ ἕτερος δημοδιδάσκαλος. Τέλος, λέγω ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἀπόλυτος νὰ κτισθῇ τῇ συνδρομῇ τοῦ Κράτους ἕνα πλῆρες Δημοτικὸν σχολεῖον, διότι τὰ ὑπάρχοντα δωμάτια εἶναι ἀκατάλληλα. Εἰδικῶς διὰ τὸν Ἐπιθεωρητὴν εἰς τὸν ὁποῖον μὲ παρέπεμψεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὡς ἁρμόδιον ἀνεξέλεγκτον καὶ ὡς πρὸς Ἀβδοὺλ Χαμὶτ ἐν τῷ μέσῳ τῆς Δημοκρατίας, λέγω ὅτι εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὴν οἰκτρὰν κατάστασιν τοῦ δημοτικοῦ σχολείου. Ἀνέμενον κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τῆς 22–3–29 καθ’ ἣν ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ κ. Στεφανάκη νὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν παιδείαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου. Εἶναι δὲ τοιαύτη ἡ κατάστασις, ὥστε κατὰ τὰς Κοινοτικὰς ἐκλογὰς δὲν εὑρίσκετο ἄνθρωπος γνωρίζων νὰ γράφῃ διὰ νὰ ἐκλεγῇ πρόεδρος τῆς Κοινότητος. Ἀνέμενα λέγω ἀπὸ τότε ματαίως, τοὐναντίον δὲ παρετήρησα ἔτι ὁ Ἐπιθεωρητὴς Ματαράγγας εὑρίσκεται εἰς τὴν θέσιν του, οἱ διδάσκαλοι κουτσοὶ στραβοί, ὡς εἰς τὸν Ἅγιον Παντελεήμονα, εὑρίσκονται εἰς τὴν θέσιν των καὶ ἡ παιδεία ἐξακολουθεῖ οἵαν τὴν ἄφισεν ὁ κ. Γενικὸς Ἐπιθεωρητής. Νομίζω κύριοι, ὅτι τὰ πράγματα τὰ ὁποῖα δαπανῶμεν χάριν τῆς παιδείας δὲν εἶναι ἀποκλειστικῶς προωρισμένα διὰ διδασκάλους κουτσοὺς καὶ στραβούς, καὶ θὰ ἐπεθύμουν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους ἐκ τῶν ὁποίων δὲν συνεμορφώθη μὲ τὰς ὑποδείξεις τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ, περιφρονῶν καὶ τὰς συστάσεις μου καὶ τὰς ὑπηρεσιακὰς ἀναφοράς.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§5Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον τὰ ἑξῆς: Ὅταν μίαν ἡμέραν ἦλθε καὶ μοῦ ἀνέφερε τὴν κατάστασιν, εἶπον ὅτι ἁρμόδιος διὰ τὴν πειθαρχικὴν ποινὴν εἶναι ὁ ἐκεῖ Ἐπιθεωρητὴς καὶ εἰς ἐκεῖνον τὸ πρῶτον ἔπρεπε νὰ ἀποτανθῇ. Βεβαίως δὲν εἶπα ἐγὼ ποτὲ ὅτι ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος δὲν πρέπει νὰ ἀσκῆται καὶ ὅτι ὁ ἀσκούμενος ἤδη ἔλεγχος κατ’ ἐμοῦ, ὡς ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, δὲν ἀσκεῖται λίαν νομίμως καὶ δικαίως. Γνωρίζει ὅμως ἡ Βουλὴ καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐπερωτῶν τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἔχει ὁ Ὑπουργὸς ἐν σχέσει μὲ τοὺς ὑπαλλήλους του, ἰδίως δὲ προκειμένου περὶ δημοδιδασκάλων εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀπὸ 40ετίας ὑπάρχει πλήρης ἀποκέντρωσις καὶ ὅτι ὑπάρχουν Ἐποπτικὰ Ἐκπαιδευτικὰ Συμβούλια πρώτου καὶ δευτέρου βαθμοῦ. Συνεπῶς κάθε φορὰ ποὺ θὰ κριθῇ ἕνας δημοδιδάσκαλος πειθαρχικῶς εἰσάγεται ἡ ὑπόθεσις δι’ ἣν κατηγορεῖται εἰς τὸ τοπικὸν Ἐποπτικὸν Συμβούλιον καὶ παύεται ἢ μετατίθεται ἢ ἁπλῶς πειθαρχικῶς τιμωρεῖται ὁ δημοδιδάσκαλος. Μετὰ δὲ τὴν ἀνακοίνωσιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου αὐτοῦ, ὁ νομίζων ἑαυτὸν ἀδικημένον ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως εἰς τὸ ἐδῶ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον. Αὐτοὶ εἶναι οἱ νόμοι οἱ ἰσχύοντες καὶ ἐγὼ ἐτέθην νὰ ἐφαρμόζω τοὺς νόμους καὶ νὰ πολιτεύωμαι σύμφωνα μὲ τοὺς νόμους. Συνεπῶς δὲν σᾶς εἶπα τίποτε τὸ παράνομον, ὅταν σᾶς εἶπον ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑφίστανται παράπονα κατὰ τῶν δημοδιδασκάλων ἁρμόδιος εἶναι ὁ ἐπιθεωρητὴς καὶ τὸ ἐκεῖ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον. Ἐν τούτοις εὐθὺς ὡς μοῦ ἐδόθη τὸ σημείωμά σας διεβίβασα διαταγὴν εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν κ. Ματαράγγαν νὰ μοῦ ἀναφέρῃ τὶ συμβαίνει, καὶ πράγματι ἔλαβον ἀναφορὰν ἀπὸ τὸν κ. Ἐπιθεωρητήν. Ἐπειδὴ δὲ δὲν ἐθεωρήσατε ἱκανοποιητικὴν τὴν ἀπάντησιν, μοῦ εἴπατε νὰ διαταχθῇ ὁ Εἰρηνοδίκης καὶ κάποιος ἄλλος νὰ κάμῃ ἀνακρίσεις, καὶ σᾶς ἀπήντησα τότε ὅτι ὁ Εἰρηνοδίκης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαταχθῇ νὰ κάμῃ ἀνακρίσεις καὶ θὰ διατάξω τὸν Γενικὸν Ἐπιθεωρητήν. Μετέβη ὁ κ. Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς καὶ τὸ πόρισμα αὐτοῦ τὸ ἀνεγνώσατε πρὸ ὀλίγου. Ἐκτὸς ὅμως τῶν ἄλλων ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς λέγει καὶ τὸ ἑξῆς: «Ὁ Ἐπιθεωρητὴς Ματαράγγας εἶναι εἷς τῶν καλλιτέρων Ἐπιθεωρητῶν». Οὕτω πως χαρακτηρίζει ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς τὸν ἐπιθεωρητὴν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως. Συνεπῶς τὶ νὰ ζητήσω ἐγὼ ἀπὸ τὸν εἰδικὸν Ἐπιθεωρητὴν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς τὸν χαρακτηρίζει ὅτι εἶναι εἷς ἐκ τῶν καλλιτέρων ἐπιθεωρητῶν τοῦ Κράτους;

§6Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Αἱ πράξεις του ὁμολογοῦσι.

§7Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐδῶ εἶναι τὸ τρωτὸν καθ’ ὑμᾶς ὅτι ἠρνήθη νὰ μεταβῇ εἰς ἐκπαίδευσιν. Ὁ ἐπιθεωρητὴς δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ συμμορφωθῇ μὲ τοὺς νόμους καὶ μὲ τὰς ὁδηγίας τὰς ὁποίας εἶχε. Αἱ ὁδηγίαι ἦσαν νὰ προτρέπῃ τοὺς δημοδιδασκάλους ὅσοι ἤθελον νὰ μετεκπαιδευθῶσιν εἰς τὰς γεωργικὰς σχολὰς διὰ νὰ χρησιμεύσουν ὡς ὁδηγοὶ καὶ διδάσκαλοι διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν Κυριακῶν Γεωργικῶν Σχολῶν. Ἐζητήσαμεν πληροφορίας ἐὰν εἶχε πολλοὺς διδασκάλους νὰ στείλῃ καὶ ἐὰν δὲν ἔπρεπε νὰ προτιμήσῃ τὸν διδάσκαλον, ὁ ὁποῖος ἦτο μοναδικὸς εἰς τὴν σχολὴν αὐτήν. Ἡ ἀπάντησις ἦτο, ὅτι ἐξ ὅλης τῆς περιφερείας εἷς καὶ μόνον ὑπέβαλεν αἴτησιν νὰ μετεκπαιδευθῇ, τὸν δὲ διδάσκαλον αὐτὸν τὸν ἐχαρακτήρισαν ὡς καλόν.

§8Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Εἶναι καιρός.

§9Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐὰν εἶναι καιρὸς δὲν σημαίνει τίποτε. Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι ἐξ ὅλης τῆς περιφερείας εἷς καὶ μόνον διδάσκαλος ἐζήτησε νὰ μετεκπαιδευθῇ καὶ ἦτο εἷς τῶν ἱκανωτέρων. Μετέβη εἰς τὴν γεωργικὴν σχολήν, ἐξεπαιδεύθη ἐπιτυχῶς, ἐπῆρεν ἀπολυτήριον καὶ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχολικοῦ ἔτους ὁ δημοδιδάσκαλος αὐτὸς μετέβη εἰς τὸ σχολεῖόν του καὶ ἐργάζεται. Τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὰς δύο ἄλλας, καὶ τὸν διδάσκαλον Βουνίου τῆς Ἄνδρου διατὶ μετετέθη. Πρῶτα ὁ διδάσκαλος Βουνίου, κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχω τὰς ὑπηρεσιακὰς ὄχι μόνον δὲν ἔφυγεν ἀπὸ τὴν Ἄνδρον κακῶς, ἀλλὰ ἐπροβιβάσθη καὶ ἐπῆγεν ὁ ἐν λόγῳ διδάσκαλος εἰς πολυτάξιον σχολεῖον. Ἐπίσης ὑπάρχει νόμος καθ’ ὃν ὁ συμπληρώσας τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας φεύγει. Ἐζητήσαμεν τὰ πιστοποιητικὰ πόσων ἐτῶν εἶναι. Δυστυχῶς λέγουν ὅτι εἶναι 55 ἡ διδασκάλισσα.

§10Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Εἶναι εἰς τοιαύτην κατάστασιν ὥστε ὄχι 65, ἀλλὰ καὶ 25 ἐὰν εἶναι, πάντως δὲν μπορεῖ νὰ κινηθῇ. Ζητῶ νὰ σταλῇ ἐπιτροπὴ νὰ τὴν ἐξετάσῃ.

§11Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας).... ἐκτὸς δὲ τούτου ὁ ἐπιθεωρητὴς λέγει ὅτι ἐκπληροῖ καλῶς τὰ καθήκοντά της. Νομίζετε ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὴν παραπέμψω εἰς ἐπιτροπὴν χωρὶς νὰ ἔχω ἀπόδειξιν καμμίαν;

§12Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ὁ κ. Στεφανάκης λέγει ὅτι εἶναι ἀνίκανος.

§13Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν τὸ βλέπω αὐτό. Εἶναι πάντως ζήτημα ἐὰν δύναμαι νὰ τὴν παραπέμψω, ἐφ’ ὅσον ἐκτελεῖ τὸ καθῆκον της.

§14Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Τότε, πότε θὰ τὴν παραπέμψετε; Ὁ γενικὸς ἐπιθεωρητὴς λέγει ὅτι εἶναι ἀνίκανος.

§15Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐστάλη ὁ Στεφανάκης νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ἀσκῇ τὰ καθήκοντά της, λέγει δὲ ὅτι ἡ δασκάλα αὐτὴ εἶναι ἀσθενής, ὅπως τὴν χαρακτηρίζῃ. Μετὰ τὸ ἔγγραφον τοῦ Στεφανάκη διαβιβάζομεν τὴν ἔκθεσιν εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν καὶ τοῦ λέγομεν; ἐὰν ἡ δασκάλα αὐτὴ δὲν ἐκπληροῖ τελείως τὰ καθήκοντά της νὰ τὴν παραπέμψῃ πρὸς ἐξέτασιν εἰς ἐπιτροπήν. Ἡ ἀπάντησις ἦτο ὅτι ἡ δασκάλα ἐκτελεῖ καλῶς τὰ καθήκοντά της, ὅτι ἐργάζεται καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τὴν παραπέμψῃ πουθενά. Οὔτε ἄδεια ἐζήτησε ποτέ, οὔτε ἀπουσιάζει.

§16Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Πῶς, ἀφοῦ μεταβαίνει ὁ γενικὸς ἐπιθεωρητὴς πρὸς ἔλεγχον τῶν πράξεων τοῦ ἐπιθεωρητοῦ καὶ προτείνει μέτρα, τὰ μέτρα αὐτὰ δὲν ἐκτελοῦνται καὶ μένει ἡ ἀνίκανος διδασκάλισσα εἰς τὴν θέσιν της; Αὐτὸ δὲν μπορῶ νὰ τὸ καταλάβω.

§17Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐφ’ ὅσον εὑρίσκεται εἰς τὸ σχολεῖον καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἀπουσιάζει δὲν εἶναι ἀνίκανος.

§18Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ ἔκθεσις τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ νὰ τεθῇ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως;

§19Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν λέγει ὁ γενικὸς ἐπιθεωρητὴς ὅτι δὲν πηγαίνει εἰς τὸ σχολεῖον. Λέγει ὅτι εἶναι 65 χρονῶν καὶ ὅτι παίρνει σύνταξιν. Ἡ ἔρευνα ἡ ἰδική μας εἶναι ὅτι ὄχι μόνον δὲν συνεπλήρωσε τὸ 65ον ἔτος, ἀλλὰ ὅτι εἶναι 55, ὁ δὲ ἁρμόδιος ἐπιθεωρητὴς λέγει ὅτι ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν της ἀνελλιπῶς.

§20Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ ἐπιτροπήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς λέγετε ὅτι δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ παραπέμψητε τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους καὶ νὰ λαμβάνετε τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λάβετε.

§21Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν τὸ λέγω ἐγώ. Τὸ λέγουσιν οἱ ὑφιστάμενοι νόμοι. Ἔκαμα ὅτι ἔπρεπε. Τὸν ἐκάλεσα εἰς ἀπολογίαν τὸν ἐπιθεωρητήν, ἀπελογήθη, δὲν ἱκανοποιήθην, ἔστειλα τὸν γενικὸν ἐπιθεωρητήν, ὁ γενικὸς ἐκφέρει τὴν γνώμην του καὶ λέγει ὅτι «ἐγὼ ὁ ἁρμόδιος διαβεβαιῶ ὅτι ἀνελλιπῶς ἐκτελεῖ τὸ καθῆκόν της».

§22Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἐστάλη ὁ ἁρμόδιος ἐπιθεωρητὴς ἵνα κρίνῃ τὸν ἐπιθεωρητήν, ὑπέβαλεν μίαν ἔκθεσιν καὶ ὑποδεικνύει ὅτι ἐὰν αὐτὴ ἡ διδασκάλισσα δὲν θέλῃ νὰ πάρῃ σύνταξιν, ἐφ’ ὅσον ὑποστηρίζεται ὅτι εἶναι ἀνίκανος, νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν ἰατρῶν νὰ τὴν ἐξετάσῃ. Αὐτὸ ὄχι μόνον δικαίωμά σας εἶναι νὰ τὴν παραπέμψητε εἰς ἐξέτασιν, ἀλλ’ εἶναι καὶ ὑποχρέωσις.

§23Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι δὲν εἶναι. Ἀμφισβητεῖται ἐὰν μπορῶ νὰ τὴν παραπέμψω ὑποχρεωτικῶς.

§24Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰς πλείστας περιστάσεις ὁ ἔλεγχος ὁ Κοινοβουλευτικὸς καθίσταται ἀτελεσφόρητος, διότι ἡ κειμένη νομοθεσία πλεῖστα πράγματα τῆς διοικήσεως ὑπάγει εἰς συμβούλια, τὰ ὁποῖα ἀποφαίνονται. Δὲν πρέπει νὰ ἀπορῇ ὁ κ. συνάδελφος ὅτι εἰς πολλὰς περιστάσεις δὲν μπορεῖ νὰ ἀσκηθῇ τι, διότι τὸ συμβούλιον ἀπεφάσισεν ἔτσι. Ἐδῶ δὲ ἠθελήσαμεν νὰ κάμωμεν κἄποιαν ἀποκέντρωσιν. Δὲν εἶναι παράξενον λοιπόν.

§25Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Παράξενον εἶναι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει μία ἔκθεσις ἑνὸς ἐπιθεωρητοῦ, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι εἷς ὑπάλληλος εἶναι ἀνίκανος νὰ ἐργασθῇ, διότι εἶναι δυσκίνητος, διότι πάσχει, διότι ἡ ἡλικία εἶναι προχωρημένη. Νομίζω ὅτι μὲ ὅλα τὰ συμβούλια, ὑπάρχει ἀκέραιον δικαίωμα καὶ ἀκεραία ὑποχρέωσις τοῦ ὑπουργοῦ νὰ τὴν παραπέμψῃ εἰς τὸ συμβούλιον τὸ ἰατρικὸν νὰ ἐξετασθῇ.

§26Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σεῖς, κ. ὑπουργὲ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι ἀπ’ εὐθείας δὲν μπορεῖτε νὰ τὸ κάμετε. Τότε ποῖος νὰ τὸ κάμῃ;

§27Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὁ ἐπιθεωρητὴς καὶ τὸ τοπικὸν συμβούλιον ἐφ’ ὅσον δὲν ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν της.

§28Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ τὶ ἀποδεικνύεται;

§29Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ ἔκθεσις λέγει ὅτι εἶναι 65–70 ἐτῶν, ὅτι πρέπει νὰ τὴν ὑποχρεώσωμεν νὰ πάρῃ τὴν σύνταξίν της, ὅτι εἶναι δυσκίνητος. Ἔστειλα ἀπόσπασμα τῆς ἐκθέσεως εἰς τὸν ἐκεῖ ἐπιθεωρητὴν καὶ τοῦ λέγω, αἱ γνῶμαι τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ εἶναι αὐταί, συνεπῶς ἐφ’ ὅσον δὲν ἐκτελεῖ τὸ καθῆκόν της ἢ δὲν ἐπαρκεῖ νὰ τὴν εἰσαγάγῃ εἰς συμβούλιον νὰ τὴν ἀπολύσῃ καὶ ἀπήντησεν ὅτι ἀνελλιπῶς ἐκτελεῖ τὸ καθῆκόν της.

§30Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ὁ ὑπουργὸς πιστεύῃ εἰς τὴν ὀρθότητα τῆς ἐκθέσεως τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ νὰ προκαλέσῃ πειθαρχικὴν ἐξουσίαν κατὰ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, διότι δὲν μπορεῖτε νὰ εἰπῆτε ὅτι δὲν ἔχετε πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ἐπὶ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Ἐὰν πιστεύετε εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν ποὺ ἐστάλη νὰ τὸν καταστήσετε ὑπεύθυνον τὸν ἐπιθεωρητὴν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως.

§31Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Αὐτὸς ἀπαντᾷ ὅτι ἀνελλιπῶς ἐκτελεῖ τὸ καθῆκόν της.

§32Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ ἐὰν αὐτὰ ποὺ λέγει ὁ κ. συνάδελφος εἶναι σωστά, δὲν ὑπῆρχεν λόγος νὰ στείλετε τὸν γενικὸν ἐπιθεωρητήν.

§33Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὁ γενικὸς ἐπιθεωρητὴς τὸν ὁποῖον ἔστειλα, εἶναι ἐκ τῶν καλλιτέρων τοῦ Ἑλληνικοῦ κράτους.

§34Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ὅτι εἶναι ἐκ τῶν καλλιτέρων τὸ γνωρίζω. Ἐὰν ὅμως σεῖς ἰσχυρίζεσθε ὅτι αὐτὴ ἡ κυρία ἐξακολουθεῖ κανονικῶς τὰ καθήκοντά της, ἔχει καλῶς. Ἀλλὰ ἐὰν ἐπείσθητε ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ ὅτι ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως δὲν τὰ καταφέρνει καλά, μπορεῖτε νὰ ζητήσετε τὴν παραπομπήν της εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον.

§35Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μὰ καὶ πάλιν θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον.

§36Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ὁ ἐπιθεωρητής, ὅστις εἶναι ἐκ τῶν καλλιτέρων ἐπιθεωρητῶν ὑποβάλλει μίαν ἔκθεσιν ἐν τῇ ὁποίᾳ λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει).

§37Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ ἔκθεσις αὐτὴ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ εἶναι ἀντιφατικὴ καὶ δὲν μᾶς λέγει τίποτε.

§38Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μὰ πρέπει τέλος πάντων νὰ βροῦμε μίαν λύσιν. Δὲν μπορεῖ νὰ διαταχθῇ ὁ ἐπιθεωρητὴς νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸ συμβούλιον τὸ ζήτημα τῆς ἱκανότητος τῆς δασκάλας αὐτῆς;

§39Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μάλιστα.

§40Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἂς παραπεμφθῇ εἰς τὸ συμβούλιον καὶ ἂς τελειώνωμεν.

§41Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅσον ἀφορᾷ τώρα τὸ ζήτημα τῆς προαγωγῆς καὶ τοῦ ἐκκρεμοῦς διορισμοῦ ἀναπληρωτοῦ ὅταν ἔφυγεν ὁ Πρωτονοτάριος ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Κατ’ ἀρχὰς δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὸν νόμον διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ διορίζωνται ἀναπληρωταὶ τῶν μετεκπαιδευομένων. Εὐτυχῶς εἰσήχθη νόμος τὸ ὁποῖον ἐψηφίσατε σεῖς καὶ τώρα θὰ διορίζωνται.

§42Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Μὰ δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν ἄλλα σχολεῖα.

§43Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι παρὰ πολλὰ σχολεῖα ἐκεῖ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριε συνάδελφε, σᾶς ὑπόσχομαι ὅτι θὰ εἶναι ἐκ τῶν πρώτων μελημάτων μας τοῦτο, καὶ ὅτι ἡ δυσχέρεια ἡ ἐμφανιζομένη εἶναι καθαρῶς οἰκονομική.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρηστομᾶνος ἐπὶ συστάσεώς του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ ἐφαρμογῆς τῶν ὅρων καὶ ὑποχρεώσεων τῶν προκυπτουσῶν ἐκ τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς ἑταιρείας φωταερίου.

§45Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Φρονῶ ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τὴν ἀνάγκην τῆς ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου παρακολουθήσεως τῆς πιστῆς ἐφαρμογῆς τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως μεταξὺ Δήμου καὶ Ἑταιρείας ἀεριόφωτος. Εἶχον τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὁ ἔλεγχος τῶν συμβάσεων ἦτο ἐμπεπιστευμένος εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Ἐπείσθην ὅμως ὅτι τὸ τοιοῦτον δὲν ἔχεται ἀληθείας ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας εἶναι πλατωνικὸν καὶ ὅτι τὴν πραγματικὴν εὐθύνην τῆς παρακολουθήσεως τῶν συμβάσεων τῶν ἐχουσῶν σχέσιν μὲ τὸν Δῆμον, ἔχει μόνον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Διότι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας οὐδεμίαν κύρωσιν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἐπὶ παραβάσεων τῶν συμβάσεων αὐτῶν. Ἀφορμὴν ἔλαβον ἵνα ἀντιληφθῶ τοῦτο ἐκ τῆς μελέτης τὴν ὁποίαν ἔκαμα τελευταίως ὄχι μόνον ἐπὶ τῶν σχετικῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων καὶ νόμων οἱ ὁποῖοι διέπουν τὰς σχέσεις ταύτας, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἀφορμῆς ἀποφάσεώς τινος τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον ἐγνωμάτευσεν, ὅτι μόνον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν μέσῳ τοῦ Δήμου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν κύρωσιν διὰ τὰς παραβάσεις τῶν συμβάσεων. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ὀφείλω νὰ τονίσω ὅτι ἀναμφισβητήτως τὸ Κράτος πρέπει νὰ σέβεται τὰς συμβάσεις τὰς ὁποίας ἅπαξ ἔχει συνάψει. Ἀπὸ τοῦ σημείου ὅμως ἐκείνου μέχρι τοῦ νὰ ἀφίνῃ νὰ παραβλάπτωνται τὰ συμφέροντα Κοινοῦ καὶ Δημοσίου καὶ νὰ ἀφίνῃ νὰ παραβιάζωνται αἱ συμβάσεις ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων ἑταιρειῶν, ὑπάρχει μεγάλη διαφορά. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα πῶς ἤχθην εἰς τὴν σημερινὴν σύστασιν. Ὅτε εὑρισκόμην εἰς τὸ ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας, διαρκῶς ἤρχοντο πολλὰ ἄτομα τὰ ὁποῖα κατήγγελον ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιήσωσι τὸ φωταέριον εἰς τὰς οἰκιακὰς αὑτῶν ἀνάγκας, διὰ λουτρόν, μαγειρεῖον κ.λ.π. καὶ τοῦτο διότι ἐχρειάζετο ὑπερβαλλόντως πολλὴ ὥρα διὰ νὰ θερμανθῇ ὀλίγον ὕδωρ καὶ ἄλλα, ὅπως π. χ. ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ ἔλεγεν ὅτι δὲν ἠδύναντο νὰ ἐγκαταστήσωσι τὰ ἀναγκαιοῦντα αὐτοῖς θερμαντικὰ διὰ φωταερίου μηχανήματα, διότι ἡ ἑταιρεία δὲν τοῖς ἔδιδε φωταέριον. Ἐκάλεσα τὰς ὑπηρεσίας καὶ ἠρώτησα τὶ ἐπ’ αὐτῶν γνωρίζουσι, καὶ μοῦ εἶπον ὅτι δυστυχῶς δὲν ἔχουν τὰ μέσα τοῦ ἐλέγχου τῆς ποιότητος τοῦ ἀερίου καὶ τῶν λοιπῶν ἐλαττωμάτων μειωμένης πιέσεως κ.λ.π., ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὅτι παρασκευάζεται νέα σύμβασις ἡ ὁποία θὰ ἐξυγιάνῃ τὰ ἐλαττώματα τὰ ὁποῖα σήμερον ὑφίστανται. Παρεκάλεσα τότε τὴν ὑπηρεσίαν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν μελέτην τῆς νέας συμβάσεως, ἀλλὰ μοὶ εἶπον ὅτι διὰ τὴν μελέτην τῆς συμβάσεως ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου ἠσχολεῖτο ἤδη ἐπὶ μῆνας. Μετὰ πάροδον δύο μηνῶν μοὶ ἔφερον τὴν γνώμην τῆς ὑπηρεσίας ἐπὶ τῆς συμβάσεως, διὰ τῆς ὁποίας ἀπέκρουον πλείστας ὅσας προτάσεις τῆς ἑταιρείας. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ κατάστασις τοῦ φωταερίου ἐχειροτέρευε διαρκῶς. Ἐφοβήθην μήπως ἐνηργεῖτο τοιουτοτρόπως πίεσις ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας ἐπὶ τὴν κοινὴν γνώμην, διὰ τῆς ἠλαττωμένης ἰδίᾳ πιέσεως.

§46Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πίεσις ἐπὶ πιέσεως δηλαδή.

§47Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Μάλιστα, Μετὰ καιρὸν παρεσκευάσαμεν τὰ μέσα δι’ ὧν θὰ καθίστατο δυνατὸς ὁ ἔλεγχος τῆς πιέσεως τοῦ φωταερίου, δηλ. ἐὰν πράγματι εἶναι ἡ ὑπὸ τῆς συμβάσεως καθοριζομένη, καὶ μοὶ ἀπήντησεν ἡ ὑπηρεσία διὰ πινάκων, τῶν ὁποίων ἀντίγραφα ἔχω ἐδῶ, ὅτι ἡ πίεσις κατὰ τὰς ὥρας ἀκριβῶς τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ φωταερίου, ἤτοι πρὸ μεσημβρίας καὶ τὸ ἀπόγευμα, δὲν ἔφθανε τὰ 20ο)οο τοῦ μέτρου ὑδατίνης στήλης, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ minimum, τὸ ἐλάχιστον ἐπιτρεπόμενον ὑπὸ τῆς συμβάσεως. Τὸ τοιοῦτον ἔχει καὶ τὴν ἑξῆς σημασίαν. Ἵνα θερμανθῇ μέχρι βρασμοῦ μία ὀκᾶ ὕδατος, θὰ κατηναλωθῇ πολὺ περισσότερος χρόνος ἐὰν τὸ ἀέριον εὕρηται ὑπὸ μικρὰν πίεσιν παρὰ ἐὰν εὕρηται ὑπὸ τὴν κεκανονισμένην, διότι ἐν τῷ μεταξὺ δι’ ἀκτινοβολίας ἀπόλλυται μέρος τῆς προσφερομένης θερμότητος. Καὶ οὕτω χωρὶς πράγματι νὰ κερδίζῃ ἀθεμίτως ἡ ἑταιρεία, γίνεται πρόξενος ζημίας καὶ σπατάλης καὶ κατανάλωσις εἶναι πράγματι κολοσσιαία. Πολλοὶ μοῦ εἶχον ὑποδείξει λογαριασμοὺς κατὰ πολὺ μεγαλειτέρους τῆς τῶν προηγουμένων ἐτῶν ἄνευ μεγαλειτέρας χρησιμοποίησεως. Πλὴν τούτου παρεκάλεσα τὰ χημεῖα τοῦ Πολυτεχνείου καὶ τὸ τοῦ Πανεπιστημίου νὰ κάμουν ἔρευναν ἐπὶ τῆς ποιότητος τοῦ φωταερίου. Καὶ τὸ μὲν Πολυτεχνεῖον εὗρεν, ἂν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἐξέτασίς του, ὅτι τὸ φωταέριον περιέχει 30% ἀέρος ἐνῷ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ περιέχῃ οὔτε 1%, τὸ δὲ τοῦ Πανεπιστημίου, δι’ ἀναλύσεως ἡ ὁποία ἐγένετο μετὰ 15 ἡμέρας καὶ ἀφοῦ καὶ ἐν τῷ μεταξὺ εἶχον γίνει παρατηρήσεις πρὸς τὴν ἑταιρείαν, ἀνεῦρε 14% ἀτμοσφαιρικοῦ ἀέρος. Ἐὰν ὑπολογίσωμεν ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἀεριόφωτος πωλεῖ 9– 10.000.000 κυβικὰ μέτρα ἐτησίως καὶ ὅτι τὰ 15% αὐτοῦ εἶναι ἀτμοσφαιρικὸς ἀήρ, ἔχομεν 2.000.000 κυβικὰ μέτρα πωληθέντος ἀέρος πρὸς 5 περίπου δραχμὰς κατὰ κυβικὸν μέτρον, ἤτοι ζημίαν 10.000.000 εἰς βάρος τῆς οἰκονομίας τῶν καταναλωτῶν. Τὴν φορὰν ταύτην δὲ ὄχι πρὸς θέρμανσιν τοῦ ἀπείρου, ὅπως συνεπεία τῆς μειώσεως τῆς πιέσεως τοῦ ἀερίου, ἀλλὰ πρὸς ἴδιον ὄφελος, μὴ ἐπιτρεπόμενον. Τούτου ἕνεκα ἀπέστειλα ἔγγραφον πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, γνωρίζων αὐτῷ τὰ συμβαίνοντα καὶ αἰτούμενος τὴν ἐπέμβασίν του. Ἀτυχῶς τὰς ἡμέρας ἐκείνας ἐπῆλθεν ἡ μεταβολὴ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὑποθέτω ὅτι ὁ σημερινὸς ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐπρόλαβε νὰ ἐνεργήσῃ τι ἐπὶ τοῦ ἐγγράφου ἐκείνου καὶ δι’ αὐτὸ ἤθελον νὰ τῷ καταστήσω γνωστόν, ὅτι μόνον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν μέσῳ τῶν δήμων ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἐπιβολῆς, τῆς αὐστηρᾶς ἐπιβολῆς τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία ἀναφέρει ρητῶς, ὅτι τὸ φωταέριον πρέπει νὰ ἔχῃ ἐλάχιστον ὅρον πιέσεως 20 χιλιοστομέτρων καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ περιέχῃ περισσότερον τοῦ ἑνὸς ἑκατοστοῦ ἀτμοσφαιρικοῦ ἀέρα. Τώρα: διατὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς κυρώσεως εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ὡς εἶναι γνωστόν, ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ ἐλέγχου; Ἀναδιφῶν τὰ διάφορα σχετικὰ νομοθετικὰ διατάγματα, ἀνεῦρον ὅτι πράγματι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας διετήρησεν ὑπὲρ ἑαυτοῦ μόνον τὰς διά τὸν ἔλεγχον ἀμοιβάς, ἀλλ’ ἄνευ κυρώσεων, καὶ συνεπῶς, ὡς εἶπον ἐν ἀρχῇ, ἔχει δικαιώματα μόνον τοῦ πλατωνικοῦ ἐλέγχου καὶ τῶν οὐσιαστικῶν ἀμοιβῶν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω μερικὰ ἀποσπάσματα νομοθετικῶν διαταγμάτων τοῦ 1925 δηλαδὴ τῆς δικτατορικῆς ἐποχῆς, τὴν ὁποίαν ἴσως ἀδίκως ἐν μέρει κατηγοροῦμεν διὰ τὴν πολυνομίαν. Διότι φαίνεται ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν διαταγμάτων τούτων ὅτι δὲν θὰ ἦσαν οἱ δικτάτορες ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ ἐνδόσιμον τῆς δημιουργίας πολλῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων καὶ πολλῶν νόμων, ἀλλὰ θὰ ἦσαν αἱ ὑπηρεσίαι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ὑπέβαλλον πρὸς τοὺς ὑπουργοὺς τὰ διάφορα νομοθετικὰ διατάγματα, ὡς ἐκ τῆς εὐκολίας τῆς παρεχομένης τότε διὰ τῆς γενέσεως τῶν νόμων διὰ μιᾶς ὑπογραφῆς. Τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα τῆς 20ῆς Μαρτίου 1925 «περὶ καθορισμοῦ τῶν τιμῶν πωλήσεως ἀεριόφωτος» λέγει ἐν ἄρθρῳ 1 τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Εἰς τὸ ἄρθρον 7 λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει), ἐνῷ δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον τι μηχάνημα μέχρι τοῦδε τοὐλάχιστον. Τὸ ἄρθρον δὲ 4 τὸ καὶ τελευταῖον λέγει ὅτι....(ἀναγινώσκει). Τώρα ἀντιλαμβανόμεθα: Αὐτὸ ἦτο τὸ ψητόν. Τὸ διάταγμα ὁμιλεῖ περὶ τοῦ ἐλέγχου, περὶ ἀμοιβῆς ἐλεγκτῶν, περὶ προαγωγῆς αὐτοῦ καὶ περὶ τῆς κανονικῆς τιμῆς τοῦ ἀερίου, δὲν προβλέπει ὅμως οὐδὲν μέσον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιβάλῃ πραγματικὸν ἔλεγχον τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἐπὶ τῆς ἑταιρείας. Ὅπως λοιπὸν εἶναι τὸ πρὸ μικροῦ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον περὶ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου, παρενεβλήθησαν διατάξεις προσωπικαί, οὕτω καὶ ἐνταῦθα γίνεται λόγος περὶ ἐλέγχου τοῦ φωταερίου, φροντὶς ὅμως λαμβάνεται μόνον διὰ τὸν καθορισμὸν θέσεως ἐπιθεωρητοῦ καὶ ἐλεγκτοῦ καὶ διὰ τὴν ἀμοιβὴν αὐτῶν. Ὥστε ὁ σκοπὸς τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος, ἦσαν αἱ προσωπικαὶ διατάξεις.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§49Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριοι πληρεξούσιοι, ὁ Δῆμος Ἀθηναίων ἐψήφισε τὴν ἀνανέωσιν τῆς μετὰ τῆς ἑταιρείας Ἀεριόφωτος συμβάσεως, καὶ τοῦτο προτοῦ λήξει ἀκόμη ἡ ἰσχὺς τῆς παλαιᾶς συμβάσεως. Ἐζητήθη ὅμως ἐπὶ τῆς νέας συμβάσεως ἡ γνώμη τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, καὶ τὸ συμβούλιον τῶν Σιδηροδρόμων καὶ ἕνα συμβούλιον ἐξ εἰδικῶν καὶ καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου ἐθεώρησεν ὅτι οἱ ὅροι ὅροι τῆς νέας συμβάσεως δὲν ἦσαν συμφέροντες καὶ ἐζήτησαν ὅπως ἐξακολουθήσῃ ἡ παλαιὰ σύμβασις κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ τῶν 8 ἐτῶν καὶ νὰ ἐπιμείνῃ ὁ Δῆμος εἰς τὴν τήρησιν καὶ τὴν πιστὴν ἐφαρμογὴν τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Μετὰ τὴν γνωμοδότησιν αὐτὴν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας τὸ ὁποῖον ἦτο ἁρμόδιον νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην ὡς πρὸς τὸ τεχνικὸν μέρος τῆς συμβάσεως, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τῆς Νομαρχίας Ἀθηνῶν συνέστησε εἰς τὸν Δῆμον νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰ γνώμας τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Καὶ τὸ ζήτημα εὑρίσκεται εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, δηλαδὴ ἐξακολουθεῖ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς παλαιᾶς συμβάσεως καὶ πρὸς τὸ παρὸν δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ νέα σύμβασις προτοῦ ἐκπνεύσῃ ἡ παλαιὰ σύμβασις. Πράγματι, καθὼς γνωρίζω, ἡ ἑταιρεία ὅταν ὁ Δῆμος ὑπέβαλε τὰ παράπονα τοῦ κοινοῦ ὅτι δηλαδὴ δὲν λειτουργεῖ καλῶς τὸ φωταέριον, ἡ ἑταιρεία ἀπήντησεν ὅτι ὅπως ἔχουν τὰ πράγματα ἐπειδὴ θὰ λήξῃ μετὰ 8 χρόνια ἡ σύμβασις εἶναι δύσκολον διὰ τὴν ἑταιρείαν νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν μὴ δυναμένη ὁπωσδήποτε νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ μέλλον. Τότε ὁ Δῆμος δεχθεὶς τὴν ἄποψιν αὐτὴν ὑπέβαλε τὴν νέαν σύμβασιν πρὸς ἔγκρισιν εἰς τὸ ὑπουγεῖον Συγκοινωνίας, τὸ ὁποῖον ὅμως τὴν ἀπέρριψε.

§50Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἔγινε δηλαδὴ ἀπόπειρα ἐκβιασμοῦ.

§51Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὀφείλω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὅτι δὲν εὑρίσκω ὅτι εἶναι μία κακὴ ἐνέργεια προτοῦ ἐκπνεύσῃ, μία σύμβασις ὁ Δῆμος νὰ ἐπιζητήσῃ τὴν ἀνανέωσιν αὐτῆς. Βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ὑποκύψῃ εἰς ἐκβιασμὸν οὔτε νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς μίαν ἑταιρείαν, διότι ὁ Δῆμος δὲν ἀνενέωσε 8 χρόνια πρὸ τῆς ἐκπνεύσεως τῆς συμβάσεως τὴν σύμβασιν αὐτήν, νὰ καταστρατηγῇ τοὺς ὅρους τῆς παλαιᾶς συμβάσεως.

§52Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ὅτι ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους ὁ Δῆμος προέβη εἰς μίαν νέαν σύμβασιν, εἶναι μία πίεσις καὶ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὁ Δῆμος δὲν πρέπει νὰ τίθεται ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀνανεώσεως.

§53Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ πρὸς αὐτὸ τὸ ζήτημα φαίνεται σύμφωνος ὁ νέος δήμαρχος καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐδέχθη τὰς ἀπόψεις τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας. Δι’ ὀλίγων ἤθελα νὰ ἀπαντήσω εἰς ἄλλην παρατήρησιν τοῦ κ. συναδέλφου. Μοῦ εἶπεν ὅτι ὁ ἔλεγχος τοῦ ὑπουργείου συγκοινωνίας εἶναι πλατωνικός. Ἐκ τῆς ὑπάρξεως ἀκριβῶς τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν εἶναι πλατωνικὸς ὁ ἔλεγχος τοῦ ὑπουργείου διότι μόλις τὸ ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας ἀπεφάνθη ὅτι δὲν συμφέρει νὰ ἀνανεωθῇ ἡ σύμβασις προτοῦ ἐκπνεύσῃ καὶ ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους, ἀμέσως ἐξησκήθη ἐκ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ ἔλεγχος καὶ ἐσταμάτησε κάθε ἐνέργεια ἀνανεώσεως τῆς συμβάσεως. Καὶ δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ πιστεύσω ὅτι, ἂν ὁ δῆμος προβῇ εἰς τὴν ἀνανέωσιν τῆς συμβάσεως δὲν θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅλας τὰς παρατηρήσεις τῶν δύο ὑπουργείων καὶ ἰδίως τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Παραμένει ἕνα ζήτημα ἀκόμη πρὸς ἐξέτασιν: Ποῖος εἶναι ὁ ἁρμόδιος νὰ ἀνανεώσῃ τὴν σύμβασιν; Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι εἶναι ὁ δῆμος. Ὁ δῆμος ἔχει περιουσίαν, ὁ δῆμος ἔχει τὰ δικαιώματά του, ὁ δῆμος εἶναι κύριος νὰ κανονίσῃ αὐτὸς τὰς συμβάσεις. Καὶ νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τοὺς δήμους τὸ δικαίωμα νὰ νοικοκυρεύσουν τὸ σπίτι τους. Ἡμεῖς ὡς κράτος πρέπει νὰ ἐξασκήσωμεν ἁπλοῦν τὸν ἔλεγχον, τὸ μὲν ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας τοῦ τεχνικοῦ μέρους, καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ διοικητικοῦ μέρους. Καὶ δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ δηλώσω ὅτι θὰ πολεμήσω πάντοτε κάθε προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν ἄλλως τε δὲν διαβλέπω εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου, κάθε προσπάθειαν λέγω τοῦ νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ μεγάλους ὀργανισμούς, ὅπως εἶναι ὁ δῆμος Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης, τὴν πρωτοβουλίαν καὶ τὴν εὐθύνην νὰ ρυθμίζουν ζητήματα τὰ ὁποῖα εἶναι καθαρῶς δημοτικά.

§54Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ τὶ γίνεται ἡ ποιότης τοῦ φωταερίου; πῶς θὰ γίνῃ; θὰ ἐξακολουθοῦμεν νὰ πληρώνουμε ἀέρα;

§55Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ἕνα: Ἂν ἡ σημερινὴ σύμβασις, περὶ τῆς ὁποίας ὡμιλήσατε ἄνευ σκοποῦ, ἂν ἡ μέχρι τοῦδε σύμβασις κακῶς ἐκτελεῖται. Καὶ ἡ ἀκύρωσις ἐπεβλήθη εἰς τὴν ἑταιρείαν ἐξ αὐτῆς τῆς ἀφορμῆς.

§56Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἀκύρωσε τὰς ποινὰς τὰς ὁποίας τὸ ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας εἶχε ἐπιβάλει εἰς τὴν ἑταιρείαν.

§57Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἀκριβῶς, διότι δὲν τὰς εἶχεν ἐπιβάλει τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§58Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔπρεπε νὰ τὰς ἐπιβάλῃ τὸ ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ ὁ δῆμος. Ἑπομένως σήμερον ὅπου τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἔχει ἀκυρώσει αὐτὰς τὰς ποινάς, αἱ ποιναὶ διὰ παραλείψεις ἢ πταίσματα πρέπει νὰ ἐπιβληθῶσιν ὑπὸ τοῦ δήμου ὁ ὁποῖος εἶναι ἁρμόδιος.

§59Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Οὐδεμίαν σχέσιν εὑρίσκω ἐγὼ μεταξὺ συμβουλίου ἐπικρατείας καὶ ἐκτελέσεως τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἔναντι τοῦ κοινοῦ.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πριμίδης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὸν διορισμὸν ἐν Θεσσαλονίκῃ ὡς συμβολαιογράφου τοῦ Θ. Κίτσου.

§61Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἡ Γερουσία πρό τινων μηνῶν ἀπησχολήθη μὲ τὸ Trocadero τὸ γνωστὸν dancing τοῦ Παλαιοῦ Φαλήρου. Ἂς ἐπιτραπῇ εἰς ἐμὲ τώρα νὰ ἀπασχολήσω δι’ ὀλίγων τὴν Βουλὴν μὲ τὸ πραγματικὸν Trocadero μὲ τὸ Trocadero τῶν Παρισίων. Ὡς γνωστὸν τὸ Trocadero τῶν Παρισίων εἶναι παμμέγιστον διεθνὲς ἐθνολογικὸν Μουσεῖον εἰς τὸ ὁποῖον τῇ ἐπιμελείᾳ καὶ φροντίδι τῶν ἐν Παρισίοις πρεσβευτῶν πάντα σχεδὸν τὰ Κράτη ἐκθέτουν τὰ κύρια χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τοῦ ἐθνικοῦ των βίου, π.χ. ἐθνικὰς στολὰς καὶ ἐνδυμασίας, διάφορα ὅπλα, εἴδη τῆς ἐθνικῆς των βιοτεχνίας τέχνης καὶ διακοσμητικῆς, γεωργικὰ ἐργαλεῖα μαγειρικὰ σκεύη καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Ἐπὶ πλέον δὲ καὶ μινιατοῦρες τῶν ἀρχαίων μνημείων καὶ ἱστορικῶν τοιούτων ὡς ἐπίσης καὶ ἐκμαγεῖα τῶν μεγάλων αὐτῶν ἀνδρῶν. Ἐν μιᾷ λέξει ὁ μεταβαίνων εἰς τὸ Τροκαντερό, λαμβάνει οὐχὶ ἁπλῶς ἀμυδρὰν ἰδέαν ἀλλ’ ἐναργῆ τοιαύτην περὶ τοῦ ἐθνικοῦ βίου καὶ τῆς ἐθνικῆς ἱστορίας τῶν Κρατῶν καὶ περὶ τῶν προηγουμένων πολιτισμῶν. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν πρόκειται περὶ τοιούτου διεθνοῦς ἐθνικοῦ μουσείου θὰ φαντάζεται καὶ θὰ ὑποθέτῃ ὁ Ἕλλην ὁ μὴ εὐτυχήσας νὰ ἐπισκεφθῇ τὸ ἐν λόγῳ μουσεῖον ὅτι τὸ διαμέρισμα τὸ ὁποῖον ἔχει προορισθῆ διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἐκεῖνο ἐπὶ τῆς προμετώπης τοῦ ὁποίου ἀναγράφεται ἡ λέξις «Crece» «Ἑλλάς», θὰ εἶναι πεπληρωμένον ἀπὸ πλῆθος ἐθνικῶν στολῶν καὶ ἐνδυμασιῶν καὶ δὴ ἀπὸ τῆς χλαμύδος καὶ τοῦ χιτῶνος μέχρι τῆς συγχρόνου φουστανέλας καὶ βράκας καὶ μὲ ὅλην τὴν θαυμαστὴν ποικιλίαν τὴν ὁποίαν δύναται νὰ παρουσιάσῃ ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὴν μακραίωνα αὐτῆς ἱστορίαν καὶ τὴν ὁποίαν ποικιλίαν ἐθνικῶν στολῶν καὶ ἐνδυμασιῶν καλούμεθα κατ’ ἔτος νὰ θαυμάσωμεν ἐν τῷ παλλεύκῳ Σταδίῳ κατὰ τὰς ὑπὸ τοῦ Λυκείου τῶν Ἑλληνίδων διοργανουμένας ἑορτάς. Θὰ ἔλεγε κανεὶς ὅτι θὰ ἔβλεπε καὶ δόρατα καὶ φαρέτρας καὶ ἀκόντια ἀλλὰ καὶ γιαταγάνια καὶ χατζάρια καὶ καρυοφύλια τοῦ 21, ἀλλὰ καὶ μουσικὰ ὄργανα, λύρας καὶ φόρμιγγας καὶ ἅρπας καὶ εἴδη ἐθνικῆς βιοτεχνίας καὶ τέχνης καὶ διακοσμητικῆς καὶ ἐργαλεῖα γεωργικὰ ἐπίσης δὲ ἐκμαγεῖα ἐν μικρογραφείᾳ τῶν ἔργων τῶν σπουδαιοτέρων βυζαντινῶν μουσείων τῆς Ἀκροπόλεως, τοῦ Ἑρμοῦ τοῦ Πραξιτέλους, τῶν στηλῶν τοῦ Ὀλυμπίου Διός, ἀλλὰ καὶ ἐκμαγεῖα τῶν μεγάλων ἀνδρῶν καὶ ἄλλων μνημείων. Καὶ ὅμως, τὶ βλέπει ὁ εἰσερχόμενος εἰς τὸ διαμέρισμα τῆς Ἑλλάδος; Τὰ μόνα τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐκεῖ, εἶναι μία στολή. Μία στολὴ Ἑλληνίδος τοῦ 1821 καὶ αὐτὴ μισολερωμένη, κάτι κανάτια Αἰγινήτικα, ἕνα μπουζοῦκι καὶ ἕνα ἄλλο σὰν λαγοῦτο. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἅπαντον, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπεῖται ἡ Ἑλλάς, τὸ ἱστορικώτερον τουτέστιν τῶν Ἐθνῶν μέσα εἰς τὸ Διεθνὲς Ἐθνολογικὸν Μουσεῖον, εἰς τὸ Τροκαντερό. Συναίσθημα ἀγανακτήσεως καταλαμβάνει τὴν Ἑλληνικὴν ψυχὴν κατὰ τῆς ἀβελτηρίας τῶν ἑκάστοτε ἐκπροσώπων τῆς Ἑλλάδος ἐν τῇ Γαλλικῇ πρωτευούσῃ, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐμερίμνησαν ὥστε καὶ μὲ πολοστημόριον ἔστω τῶν ὑπαρχόντων μνημείων νὰ πλουτίσουν τὸ διαμέρισμα τὸ Ἑλληνικόν, ἀλλὰ καὶ αἴσθημα ἐντροπῆς διὰ τὸ οἰκτρὸν θέαμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει τὸ Ἑλληνικὸν διαμέρισμα τοῦ ἐν λόγῳ μουσείου μὲ τὴν γυμνότητα καὶ πενιχρότητα αὐτοῦ. Πρόκειται περὶ Μουσείου, τὸ ὁποῖον ἐπισκέπτονται μυριάδες ἐπισκεπτῶν συρρεόντων εἰς Παρισίους, εἰς τὴν πόλιν τοῦ φωτός, διὰ νὰ θαυμάσουν ὡρισμένα ἱστορικὰ μνημεῖα, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἀναμφισβητήτως εἶναι καὶ τὸ Τροκαντερό. Δὲν νομίζω ἑπομένως ἐστερημένην σκοπιμότητος καὶ σημασίας τὴν σύστασιν τὴν ὁποίαν ἤθελον ἀπευθύνῃ πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅστις δυστυχῶς ἀπουσιάζει, ὡς καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, σύστασιν συνισταμένην εἰς τοῦτο: ὅπως φροντίδι τῆς ἐν Παρισίοις Ἑλληνικῆς Πρεσβείας καὶ τοῦ συσταθέντος Ἑλληνικοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ νὰ ἐπιτευχθῇ νὰ πλουτισθῇ τὸ ἐν λόγῳ διαμέρισμα μὲ τά κύρια γνωρίσματα.

§62Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ Ἑλλὰς τὸ ἔχει κάμει, ἢ οἱ Φραντζέζοι;

§63Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Οἱ Φραντζέζοι, ἀλλὰ τὶ φροντίδι τῶν ἐν Παρισίοις Πρεσβειῶν.

§64Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔζησα ἐν Παρισίοις κάμποσα χρόνια χωρὶς νὰ τὸ θέλω. Πρώτην φορὰν ἀκούω ὅτι ὑπάρχει τοιοῦτον περίπτερον.

§65Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Διατί ἡ Βουλγαρία καὶ ἡ Σερβία νὰ παρουσιάζουν κεῖνα τὰ ὁποῖα παρουσιάζουν; Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγὼ ὑποβάλλω τὴν θερμὴν σύστασιν. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἐὰν πληρωθῇ αὐτὸ τὸ κενὸν ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ ἐκλείψῃ μία ἀσχημία, ἀσχημία ὑποπίπτουσα εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν ἐπισκεπτῶν καὶ ἐκσπῶσα εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος, ἐξ ἄλλου δὲ θὰ ἱκανοποιηθῇ καὶ ἡ ἄποψις τοῦ Τουρισμοῦ, ἡ ἄποψις τῆς βιομηχανίας τῶν ξένων, διὰ τοὺς ὁποίους καὶ τὸ ἐν λόγῳ διαμέρισμα πλουσίως καὶ καταλλήλως πλουτιζόμενον θὰ ἀποτελέσῃ μίαν ἀσφαλῶς διαφήμισιν διὰ τὴν Ἑλλάδα ἐπ’ ἀγαθῷ καὶ τῆς Ἑλληνικῆς ὑπολήψεως καὶ τῆς καθόλου Ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἐγὼ τοὐλάχιστον αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν ἔχω καὶ λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς τὴν προτείνω.

§66Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πρώτην φορὰν μανθάνω αὐτό. Θὰ παρακαλέσω νὰ διαβιβασθῇ ἡ γνώμη μου αὐτὴ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν ἐν Παρισίοις Πρεσβείας νὰ ἀπευθυνθῇ εἰς τοὺς ἁρμοδίους καὶ νὰ τοὺς παρακαλέσῃ νὰ τὸ κλείσουν. Εἶναι ντροπὴ νὰ παρουσιάζεται ἔτσι. Ἢ νὰ τὸ πλουτίσουν ἢ νὰ τὸ κλείσουν.

§67Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Τόσον ἀπότομος εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ διαμερίσματος καὶ τῶν διαμερισμάτων τῶν ἄλλων Βαλκανικῶν Κρατῶν, ὥστε σᾶς βεβαιῶ ὅτι ὅταν τὸ ἐπισκέφθην τὸ παρελθὸν ἔτος κατελήφθην ὑπὸ αἰσθήματος ἐντροπῆς. Ἡ κατόπιν ἐπερώτησις ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Τινὲς ἐκ τῶν Συμβολαιογράφων Θεσσαλονίκης μοὶ διεβίβασαν παράπονα, ὅτι διωρίσθη ἐπ’ ἐσχάτων καὶ ἕτερος συμβολαιογράφος ἐν Θεσσαλονίκῃ, ὁ Θεοφάνης Φίτσιος, καθ’ ὑπερβασίαν τοῦ ὑπὸ τοῦ Νόμου 258) ὁριζομένου ὁρίου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἵνα διορισθῇ καὶ ἕτερος συμβολαιογράφος παρὰ τῇ ἕδρᾳ Πρωτοδικείου δέον ὁ ἀριθμὸς τῶν συμβολαίων τῶν συνταχθέντων κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν νὰ ἀναλογῇ πρὸς 1500 ἐτησίως συμβόλαια καθ’ ἕκαστον συμβολαιογράφον, ἐπὶ πλέον δὲ νὰ περισσεύουν καὶ 1200 συμβόλαια. Ἐνῷ κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν τὸ σύνολον τῶν συμβολαίων τὰ ὁποῖα συνετάχθησαν ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐπὶ 47 ἐν ὅλων ὑπηρετούντων συμβολαιογράφων φθάνῃ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 95.000, ἐνῷ ἔδει, διὰ νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ὑπάρχει κενὴ θέσις, νὰ εἶχον ἀνέλθῃ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 211.500 συμβολαίων. Δηλαδὴ συνετάχθησαν τὰ 40)10) τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συμβολαίων τὰ ὁποῖα ὤφειλον νὰ εἶχον συνταχθῆ διὰ νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ὑπάρχει κενὴ θέσις ἐπιτρέπουσα τὸν διορισμὸν νέου συμβολαιογράφου. Παρὰ τοῦτο, τὸ ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης προέβη εἰς τὸν διορισμὸν νέου συμβολαιογράφου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἀπαντήσῃ ἐγγράφως καὶ νὰ μοῦ δηλώσῃ ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου του προέβη εἰς τὸν διορισμὸν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ νόμου, ἡ διάταξις δὲ τοῦ ἰσχύοντος νόμου δὲν ἀποτελεῖ κατάργησιν τῶν παλαιῶν θέσεων τῶν ὑπαρχουσῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ νόμου, ἀλλὰ καθορίζει τὴν βάσιν τῆς δημιουργίας νέων θέσεων. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ἡ ὑπηρεσία του παρερμηνεύει κατὰ τρόπον ὄχι κολακευτικὸν τὸν νόμον. Ἐδῶ εἶναι ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διορισθῇ νέος συμβολαιογράφος ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει τὸ ὅριον τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου τεθειμένον. Δὲν δικαιοῦται δὲ ἡ ὑπηρεσία νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην αὐτὴν, διότι τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας κληθὲν νὰ ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος ἀπεφάνθη δυσμενῶς κατὰ τῆς ἀντιλήψεως τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§69Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅπως καὶ ἐγγράφως ἀπήντησα, ὁ νόμος 3890 περιέχει διάταξιν καθ’ ἣν αἱ διατάξεις δὲν ἐφαρμόζονται ἐπὶ τῶν κατὰ τὸν χρόνον τῆς δημοσιεύσεως αὐτοῦ ὑπηρετούντων συμβολαιογράφων. Τὴν διάταξιν αὐτὴν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, ἀφ’ ἧς ἴσχυσεν ὁ νόμος, τὴν ἑρμηνεύει ὅτι ἀφορᾷ τὴν δημιουργίαν νέων θέσεων. Ἐγένοντο ἑπομένως τοιοῦτοι διορισμοὶ ὄχι μόνον ὁ μνημονευθεὶς ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἀλλὰ καὶ ἐν Κοζάνῃ καὶ ἐν Κρήτῃ, ὅπως καὶ ἀλλαχοῦ. Ἐγένετο ἀντιληπτὸν τὸ πρᾶγμα εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἐκ προσφυγῆς, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους συναδέλφου ἐκ Κοζάνης καὶ προσεβλήθη διορισμὸς γενόμενος κατὰ Φεβρουάριον καὶ Μάρτιον ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ ὁρίου τοῦ ὁριζομένου, προσφυγῆς γενομένης ἐνώπιον τοῦ συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἐπίσης ἐπελήφθη καὶ διὰ διορισμὸν γενόμενον ἔν τινι συμβολαιογραφείῳ τοῦ Κράτους. Τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἡρμήνευσε τὸν νόμον ὅπως καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, καὶ ἡ ἰδική μου προσωπικὴ ἀντίληψις εἶναι ὅτι ἡ ὀρθοτέρα ἑρμηνεία εἶναι αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἔδωσε τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἔκτοτε ἔπαυσα πάντα νέον διορισμόν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κειμένου νόμου, ἀλλὰ τὸ κριτήριον τὸ ὁποῖον ἐδέχθη ὁ νόμος 3190 διὰ τὴν ἀνάδειξιν τῶν θέσεων τῶν συμ)φων εἶναι ἐντελῶς ἐσφαλμένον, διότι τὸ ὅριον 1800 συμβολαίων τὸ ὁποῖον ὥρισε δι’ ἕκαστον συμβολαιογράφον εἶναι ἐντελῶς τυχαῖον, διότι δύναται νὰ εἶναι πληρεξούσια ἢ πρᾶξις, ἡ ὁποία νὰ μὴ δίδῃ ἓν περιθώριον ἐπαρκοῦς κέρδους καὶ δύναται νὰ εἶναι σοβαρὰ συμβόλαια τὰ ὁποῖα νὰ δίδουν ἓν σημαντικὸν ἔσοδον τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δικαιολογημένον ὥστε νὰ προστατεύεται διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως τοῦ συναγωνισμοῦ. Τὸ ζήτημα τὸ ἔχω ὑπὸ μελέτην καὶ σκέπτομαι νὰ ὑποβάλω σχετικὸν νομοσχέδιον, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι ἐζήτησα στοιχεῖα τινὰ περὶ τῶν σημερινῶν προσόδων τῶν συμ)φων ἀπὸ τοὺς εἰσαγγελεῖς, τὰ ὁποῖα καθυστεροῦνται διότι εἶναι ὀλίγον δυσχερὲς νὰ συγκεντρωθοῦν. Ἐλπίζω νὰ τὰ ἔχω καὶ τότε θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ εἰσηγηθῶ σχετικὸν νομοσχέδιον περὶ καθορισμοῦ τοῦ ζητήματος.

§70Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βεβαίως τὸ κριτήριον τῶν συμβολαίων δὲν εἶναι ὀρθόν, ἀλλ’ οὔτε πρέπει πάλιν νὰ κάμωμεν συναγωνισμὸν τῶν συμβολαιογράφων. Ἡμεῖς ἐν Κρήτῃ εἴχομεν ἓν ἄλλο σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐπροστάτευε καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον νὰ τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ νέου νομοσχεδίου.

§71Χ. ΛΑΔΑΣ. Νὰ προστατευθοῦν καὶ τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα τὰ ὁποῖα πᾶνε περίπατο.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαστρατῆς ἐπὶ ἐπερωτήσεως πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας σχετικῶς μὲ τὴν φορολογίαν τοῦ ἐλαίου.

§73Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναπτύξω μίαν τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν τοῦ συνόλου σχεδὸν τῶν κοινοτήτων τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας σχετικῶς περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῆς ἐφορίας Κύμης. Συνησπισμέναι αἱ κοινότητες ὅλαι κατ’ ἐπανάληψιν διεμαρτυρήθησαν διὰ τὴν τηρουμένην τακτικὴν ἐπὶ τῆς φορολογίας τοῦ ἐλαίου. Ἐπανειλημμένως εἶχα ἐπισκεφθῆ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, τὸ ὁποῖον κυρίως ἀφοροῦν αἱ φορολογίαι αὗται, ἀλλὰ τόσον κατὰ τὰς παραστάσεις μου τὰς προφορικὰς ὅσον καὶ κατὰ τὴν χθεσινὴν ἀνάπτυξιν τῆς διαμαρτυρίας τῶν κοινοτήτων, ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας οὐδεμίαν ἔδωκε προσοχήν, θὰ ἦτο δὲ λελυμένον τὸ ζήτημα ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς ἀνεγνώριζε τὸ δίκαιόν μας ὥστε νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολήσω καὶ πάλιν. Δυστυχῶς ὁ κ. ὑπουργὸς οὐδεμίαν ἔδωκε προσοχήν, παραπλανόμενος ἀπὸ ἐσφαλμένας ἀναμφιβόλως πληροφορίας τῆς ὑπηρεσίας. Εἶναι πικρὸν τὸ παράπονόν μου, κύριοι βουλευταί, καὶ διὰ τοῦτο ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς ἀντιλήψεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι δὲν ὑποχρεοῦται νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ἐρωτήσεις ἢ ἀναφορὰς ἀλλὰ μόνον εἰς ἐπερωτήσεις, διότι ἂν συνέβαινε τοῦτο ἔπρεπεν ἴσως νὰ λείπουν ἐντελῶς αἱ ἀναφοραί. Πρόκειται περὶ ζητήματος σοβαροῦ καὶ οὐσιώδους, ἑπομένως εἴτε ὡς ἀναφορὰ εἰσάγεται εἰς τὴν Βουλὴν εἴτε ὡς ἐπερώτησις, μοὶ φαίνεται ὅτι δίκαιον καὶ ὀρθὸν εἶναι νὰ δίδεται μία ἐξήγησις. Ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς μετ’ ἀδιαφορίας παντελοῦς μετὰ περιφρονήσεως, δύναμαι νὰ εἴπω, ἤκουσε....

§74Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Διατὶ τὸ λέγετε αὐτό;

§75Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Διότι κατ’ ἐπανάληψιν σᾶς παρεκάλεσα νὰ προσέξετε, διότι δὲν ἦτο ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ἐθίγετο τὸ ζήτημα. Ἔχετε εἰς τὸ γραφεῖον σας τηλεγραφήματα, συλλαλητήρια ἐγένοντο καὶ διεμαρτυρήθη ὁλόκληρος ἡ περιφέρεια.

§76Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σᾶς ἔδωκα ἐξηγήσεις.

§77Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐκφράζω τὴν εὐγνωμοσύνην μου καὶ τὴν προσωπικὴν ἀλλὰ καὶ τῶν ἀγροτῶν διὰ τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον δεικνύετε διὰ τὴν γεωργικὴν παραγωγήν. Ἀπόδειξις τούτου εἶναι ἡ ἐλάττωσις ὅλων τῶν φορολογιῶν καὶ τῆς φορολογίας αὐτῆς. Ἀλλ’ ἐνῷ ὑποβάλλεται τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εἰς μίαν θυσίαν πολὺ μεγάλην, διότι ἡ θυσία πραγματικῶς εἶναι μεγάλη ὅταν ἐλαττώνεται ἕνας φόρος κατὰ τὸ ¼, κατὰ 25% δηλαδή, ἐνῷ ἡ θυσία αὐτὴ εἶναι πολὺ μεγάλη διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, δι’ ἡμᾶς τοὺς παραγωγοὺς εἶναι μηδέν, ἀπολύτως μηδέν. Ἡ ἀγανάκτησις τῶν παραγωγῶν εἶναι διότι εἰς τὴν φορολογίαν αὐτῶν προστίθενται διάφοροι φόροι ὑπὸ διαφόρους τύπους ὥστε ν’ ἀναβιβάζεται ὁ φόρος εἰς τὸ τριπλάσιον.

§78Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποιὸς τοὺς βάζει αὐτοὺς τοὺς φόρους;

§79Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Σύμφωνα μὲ τὸν νόμον πρέπει νὰ ζητῆται ἡ ἐπιβολὴ τοῦ φόρου αὐτοῦ ἀπὸ τοὺς τοπικοὺς ὀργανισμούς. Οὐδεμία τοιαύτη αἴτησις ὑπάρχει εἰς τὸ ὑπουργεῖον σας, κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ζητοῦσα τὴν ἐπιβολὴν φορολογίας, οὔτε διὰ τὸ ταμεῖον τῆς Προνοίας, οὔτε τῆς ἐκπαιδευτικῆς προνοίας οὔτε διὰ τὸ ταμεῖον τῆς ἐλαίας. Τὴν φορολογίαν αὐτὴν τὴν ἐπέβαλε τὸ ὑπουργεῖον σας ὅλως αὐθαιρέτως.

§80Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δύο φορολογίαι εἶναι αὗται αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν: Εἶναι μία τοῦ ταμείου Προνοίας τῆς παραγωγῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ ψηφίσματος τοῦ πρώτου γεωργικοῦ συνεδρίου, ὑπάρχει δὲ καὶ δευτέρα τοῦ ταμείου ἐλαίας...

§81Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἀλλὰ εἶναι δίκαιον, μία κοινότης ξένη νὰ ζητῇ τὴν ἐπιβολὴν φορολογίας ἐπὶ ἄλλης κοινότητος;

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς ἐρωτῶ, διότι γνωρίζω τὶ συμβαίνει εἰς τὸν τόπον μου: Αὐξάνουν συγχρόνως αὐταὶ αἱ φορολογίαι αἱ ὁποῖαι εἶναι τῆς αὐτοδιοικήσεως;

§83Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐζητήθη ἀπὸ κανένα. Ἡ φορολογία αὐτὴ ἐπιβάλλεται ἀπὸ τὸ κέντρον. Τὸ κέντρον τῆς ἐπαρχίας ἂν θέλῃ δύναται νὰ ἐπιβάλῃ φορολογίαν οἱανδήποτε καὶ ὁπουδήποτε θέλει, ἀλλὰ δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα νὰ ἐπεκταθῇ ὅπως ἐπεκτείνεται κατ’ ἔτος ἀπὸ δήμου εἰς Δῆμον. Ὑπῆρχε κατ’ ἀρχὰς τὸ ταμεῖον τῆς Κύμης, ἐπεξετάθη εἰς τὸ ταμεῖον....

§84Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου, τὶς ἐπρότεινε τὴν φορολογίαν;

§85Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Τὸ ταμεῖον τῆς Κύμης.

§86Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ παραπονεῖσθε τότε;

§87Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Διότι τὸ ἐνέκρινεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ περιφερείας ξένης ἐντελῶς. Ἐκτὸς δὲ τούτου, παραπονοῦμαι ἐναντίον τῆς ἀβλεψίας αὐτῆς τοῦ ὑπουργείου, διότι ἂν νομίζῃ ὅτι αἱ φορολογίαι αὗται εἶναι χρήσιμοι, δὲν ἔπρεπε νὰ περιορίσῃ τὴν στοργήν του καὶ τὸ ἐνδιαφέρον του αὐτὸ μόνον εἰς ὡρισμένους δήμους, καὶ ἐπὶ πλέον ἀκόμη ὤφειλε νὰ προσέξῃ εἰς τὸ νὰ μὴ παρουσιάζεται αὐτὴ ἡ διαφορὰ τοῦ ποσοστοῦ τῆς φορολογίας ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν δήμων τούτων, ποσοστοῦ τὸ ὁποῖον ποικίλλει ἀπὸ 20%-60%.

§88Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἕκαστος δῆμος δὲν προτείνει τὸ ποσοστόν του;

§89Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Δὲν ἐπρότεινε, κ. Πρόεδρε. Ἐκλήθησαν κατ’ ἐπανάληψιν νὰ στείλουν ἀντιπροσώπους εἰς γενικὴν συνέλευσιν καὶ ἠρνοῦντο νὰ μετάσχουν καὶ εἰς τὴν συνέλευσιν δὲν ἔστειλαν οὔτε ἀντιπρόσωπόν των. Δὲν ἀνεγνώρισαν ποτὲ τὴν ἀναγκαστικὴν συμμετοχήν των.

§90Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῦ διατίθεται αὐτὸς ὁ φόρος;

§91Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὁ πρόσθετος αὐτὸς φόρος ἐτέθη ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς προστασίας τῆς ἐλαίας διὰ τὴν καταπολέμησιν τοῦ δάκου. Ἅπαξ καὶ μόνον ἠσκήθη, καὶ ἐστάλη κἄποιο συνεργεῖον εἰς ἓν καὶ μόνον ἢ δύο χωρία. Οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων τούτων ἐξανέστησαν, διότι οἱ ἄνθρωποι τοῦ συνεργείου ἐκείνου ἦσαν ἐντελῶς ἀκατάλληλοι καὶ ἐψόφησαν τὰ ζῷα τῶν κατοίκων ἀπὸ τὴν κακὴν χρῆσιν τῶν δηλητηριωδῶν φαρμάκων τὰ ὁποῖα μετεχειρίζοντο. Εἶδον λοιπὸν οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων τούτων ὅτι οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἐστάλησαν ἦσαν τεμπέληδες, τοὺς διώριζε τὸ δὲ ταμεῖον, τὸ ὁποῖον ἐνόμισεν ὅτι εἶναι ταμεῖον φιλανθρωπικόν.

§92Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πότε ἔγινε χρῆσις αὐτοῦ τοῦ δακοκόνου;

§93Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Πρὸ τριῶν ἐτῶν.

§94Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἰσπράττεται ὁ φόρος;

§95Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Μάλιστα, ἀνελλειπῶς, ἐν ᾧ ὁ δῆθεν προορισμός του ἀδρανεῖ.

§96Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ γίνεται; Ποιὸς τὰ τρώγει τὰ χρήματα;

§97Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Μένουν εἰς τὸ ταμεῖον, κ. Πρόεδρε, ὑποθέτω.

§98Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε καλά.

§99Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ναί, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ μισθοδοτοῦνται οἱ ὑπάλληλοι διὰ νὰ μὴ ἐργάζωνται.

§100Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὰ ποὺ λέγετε, διὰ τὰ δακοκτόνα φάρμακα, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι πολὺ προοδευτικὰ πράγματα, διότι ὅπου ἐφηρμόσθη τὸ φάρμακον αὐτὸ ὄντως ἔδωκεν ἀποτελέσματα ἄριστα. Καὶ καλλίτερον εἶναι νὰ δίδουν ἓν ποσοστὸν αἱ κοινότητες....

§101Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ναί, ἀλλ’ αὐτὴν τὴν ἐργασίαν τὴν κάμνομεν μόνοι μας καὶ ὄχι μὲ τὸ νὰ μᾶς στείλουν τοὺς τεμπέληδες.

§102Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Δηλαδὴ αὐτοὶ ἀπετέλουν τὸν δάκον;

§103Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι τοπικὰ αὐτὰ τὰ ταμεῖα ποὺ μεταχειρίζονται τὰ δακοκτόνα;

§104Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Μένουν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας, κ. Πρόεδρε.

§105Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ προτείνετε; Νὰ μὴ γίνεται ἡ καταδίωξις τοῦ δάκου; ἢ δέχεσθε καὶ σεῖς ὅτι εἶναι χρήσιμος, ἀλλ’ ὅτι γίνεται κακῶς; Φέρετέ μας μίαν πρότασιν νόμου διὰ τῆς ὁποίας νὰ λέγετε πῶς θέλετε νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα, διὰ νὰ τὴν ἐξετάσωμε. Ἐγὼ εἶμαι πρόθυμος νὰ μὴ ἐπιβάλωμεν τὸ δακοκτόνον ὅπου δὲν τὸ θέλουν...

§106Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐγὼ ἠρώτησα, κ. Πρόεδρε, τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ, ἐὰν νομίζῃ ὅτι εἶναι χρήσιμα καὶ ἀπαραίτητα τὰ φάρμακα αὐτά.

§107Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς τὸ εἴπῃ αὐτὸ ὁ κ. ὑπουργός.

§108Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἓν τοιαύτῃ περιπτώσει, διατὶ αὐτὴ ἡ ἀγρία στοργὴ μόνον δι’ ὡρισμένους Δήμους καὶ ὄχι διὰ τὸ γενικόν....

§109Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὶ ἐννοεῖτε;

§110Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὑπάρχουν 5 Δῆμοι εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ τμήματος ἐκείνου καὶ μόνον εἰς τοὺς 4 Δήμους ἔχουν τὸ δακοκτόνον καὶ μὲ ὅλως διάφορον ποσοστὸν φορολογίας.

§111Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ δὲν τὸ ἐζήτησε ὁ πέμπτος;

§112Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Δὲν τὸ ἐζήτησε κανείς. Ἔπειτα διὰ ποῖον λόγον αὐτὴ ἡ διαφορά, αὐτὴ ἡ ἀνισότης, εἰς τὸν ἕνα νὰ εἶναι 20%, εἰς τὸν ἄλλον 30% εἰς τὸ ἄλλον 40%, 60%; Ἐγὼ παραδέχομαι ὅτι εἶναι χρήσιμα αὐτὰ τὰ φάρμακα καὶ ἀπαραίτητος αὐτὴ ἡ θεραπεία καὶ συνέστησα καὶ εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν καὶ προκάτοχον τοῦ κ. ὑπουργοῦ νὰ τό ἐπιβάλῃ ὑποχρεωτικῶς, ἂν ἡ φυτοπαθολογικὴ ὑπηρεσία ὑπεδείκνυεν ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον, ἀλλὰ νὰ τὸ ἐπιβάλῃ σύμφωνα μὲ τοὺς κανόνας τῆς στοιχειώδους δικαιοσύνης, διότι ὑπάρχει γενικὴ ἐξέγερσις ἐναντίον τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς λόγῳ τῆς ἐπιβολῆς, κατὰ τὴν κρίσιν τῶν κατοίκων, ἀσκόπου καὶ ἀδίκου φορολογίας ἀφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καὶ ἀκόμη περισσότερον διὰ τὴν ἀνισότητα τῆς φορολογίας αὐτῆς. Δὲν εἶναι δέ, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὴ μόνη ἡ ἐπιβάρυνσις τῆς ἐλαίας. Καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν γνωρίζω πῶς τὴν εὗρε πολὺ παχειὰ τὴν ἐληὰ καὶ τῆς ἐπέβαλε καὶ αὐτὸς κἄποιαν φορολογίαν. Ἀλλὰ δὲν ἐννοοῦν ὅτι εἶναι ὄχι δυνατὸν ἀλλὰ πιθανώτατον ἀπὸ τὴν πολλήν των τὴν στοργὴν νὰ καταστρέψουν τὴν ἐληά; Τώρα ὁ κ. Πρόεδρος ἀναμφιβόλως τὸ ἀγνοεῖ ὅτι προετοιμάζεται μία νέα φορολογία χάριν ἑνὸς ἀγροκηπίου τὸ ὁποῖον ἑτοιμάζεται. Ἐξευρέθη ἕνας χῶρος 15 στρεμμάτων, ἐφυτεύθησαν μερικὰ ξηρόδενδρα...

§113Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐληὲς εἶναι;

§114Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὄχι.

§115Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ διὰ τὸ ἀγροκήπιον θὰ πληρώσῃ ἡ καϋμένη ἡ ἐληά;

§116Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὄχι μόνον διὰ τὸ ἀγροκήπιον ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ γυμνάσιον πληρώνει ἡ ἐληὰ ἕνα 20%.

§117Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ ἡ ἐληὰ ἀπὸ τὸν πρόσθετον αὐτὸν φόρον νὰ ζητήσητε νὰ καταργηθῇ τὸ Γυμνάσιον καὶ νὰ σᾶς δώσωμεν καὶ τὸ ἥμισυ τῶν δαπανωμένων διὰ τὸ Γυμνάσιον. Τὸ θέλετε;

§118Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Δὲν νομοθετῶ ἐγώ.

§119Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θέλετε νὰ τὸ καταργήσω;

§120Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Συμφωνῶ ἅμα μᾶς κάμητε Ἀκαδημίαν. Ἐν ᾗ περιπτώσει εἶχε τὴν καλωσύνην ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔχω ὑποβάλει καὶ πέρυσιν καὶ προπέρυσιν, ἴσως θὰ ἐρρυθμίζετο τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας τοῦ ἐλαίου τοὐλάχιστον εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ νομοῦ Εὐβοίας. Ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν νὰ ἐλαττωθῇ ὁ φόρος, ἀρκεῖ νὰ γίνῃ ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς. Μοῦ εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι εἶναι κίνδυνος.

§121Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι πολὺ πλησίον εἰς τὴν Στερεάν.

§122Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Καὶ ἡ Λευκὰς εἶναι πλησιέστερον εἰς τὴν ξηρὰν καὶ τὸ Πήλιον δὲν εἶναι κἄν νῆσος καὶ εἰς τὴν Λευκάδα ἡ ὁποία εἶναι ὀλιγώτερον νῆσος ἀπὸ ὅ,τι εἶναι ἡ Εὔβοια ἐφαρμόζεται ὅπως ἐφαρμόζεται καὶ εἰς τὸ Πήλιον. Εἶναι γνωστὴ κ. Πρόεδρε, ἡ νομοταγία τῶν κατοίκων τῆς Εὐβοίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοιαύτη κατάχρησις. Τὸ Δημόσιον δὲν ἔχει νὰ ζημιωθῇ. Ὑπελόγισα, κ. Πρόεδρε, ὅτι οἱ διάφοροι ἐνοικιασταὶ κερδίζουν ἑκατομμύρια ὁλόκληρα εἰς βάρος καὶ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν παραγωγῶν. Αὐτὰ καὶ μόνον τὰ κέρδη τῶν διαφόρων ἐνοικιαστῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι βδέλλες κυριολεκτικῶς καὶ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας, αὐτὰ καὶ μόνον ἄν κερδίζῃ τὸ Δημόσιον, εἶναι ἀρκετά. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας λέγει, ὅτι τὸ καταναλισκόμενον δὲν θὰ φορολογηθῇ, αὐτὸ εἶναι σύμφωνον μὲ τὰς ἀρχὰς καὶ τὸ πρόγραμμα τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, διότι θὰ φορολογηθοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐξάγουν, οἱ πλούσιοι, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πωλοῦν, ἐνῷ οἱ πτωχοὶ δὲν εἶναι δίκαιον νὰ πληρώνουν. Ἄλλως τε, κ. ὑπουργέ, ἡ φορολογία ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ἀπαλλαγοῦν οἱ παραγωγοὶ εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὰς ἀρχὰς εἰς τὴν βάσιν τοῦ κόμματος.

§123Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) Μόνον ἐκεῖνο ποὺ τρώγουν θὰ μείνῃ ἀφορολόγητον.

§124Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἄν πωλήσουν, θὰ πληρώσουν· διότι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ πωλήσῃ δὲν θὰ εἶναι πτωχὸς ἀλλὰ πλούσιος. Ἐν ᾗ περιπτώσει κ. Πρόεδρε, ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασίς μου αὕτη...

§125Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παραιτεῖσθε ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα παράπονα;

§126Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Παραιτοῦμαι, κ. Πρόεδρε. Ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐγὼ περιμένω τὴν ἀπόφασιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ὁ ὁποῖος πρέπει ν’ ἀναλογισθῇ ὅτι εἶναι δικαιότατα τὰ παράπονά μου. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν μπορῶ νὰ περάσω ἀπὸ τὴν περιφέρειάν μου.

§127Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νομίζω ὅτι αἱ ἐπικρίσεις τοῦ κ. συναδέλφου ἦσαν ἄδικοι, διότι δὲν εἶναι ὁ χαρακτήρ μου τοιοῦτος ὥστε νὰ μὴ δεχθῶ ἕνα συνάδελφον ἐρχόμενον ἐν τῷ ὑπουργείῳ, τοὐναντίον πάντοτε ἤκουσα τὰς συστάσεις του προθύμως, ἐκάλεσα δὲ καὶ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν ἐπανειλημμένως καὶ ἐδώσαμεν τὰς ἐξηγήσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ἁπλούσταται: Εὑρισκόμεθα πρὸ δύο νομοθετημένων ταμείων. Τὸ πρῶτον εἶναι ἓν ταμεῖον προνοίας, τὸ ὁποῖον ἱδρύθη τὸ 1926 καὶ τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει τὴν περιφέρειαν Κύμης. (ἀναγινώσκει)...

§128Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἡ ὑπηρεσία σας σᾶς λέγει ἀνακριβείας.

§129Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐπιφυλάσσοκαι νὰ σᾶς δώσω δίκαιον ὅταν τὸ ἐξακριβώσω.

§130Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Συνεστήθη πρὸ τριῶν ἐτῶν, ἀλλ’ ἐφαρμόζεται πρώτην φορὰν εἰς τοὺς ἄλλους Δήμους.

§131Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ταμεῖον τοῦτο ἐπέβαλε μίαν φορολογίαν 2% ἐπὶ τοῦ δημοσίου φόρου καὶ βεβαίως ὁ φόρος αὐτὸς ἐπλησίασε τὰς 30.000 δραχμάς. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ταμεῖον διὰ τὴν καταπολέμησιν τοῦ δάκου, τὸ ὁποῖον ἱδρύθη κατόπιν αἰτήσεως τῆς πλειονότητος τῶν κατοίκων. Αὐτὰς τὰς ἐξηγήσεις τὰς τόσον κατηγορηματικὰς ἔδωσα εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι δὲν τοῦ ἤρεσαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶμαι πρόθυμος νὰ ἐξετάσω οἱανδήποτε πρότασιν νόμου διευθετοῦσαν τὸ ζήτημα, καθ’ ὅσον δὲν ἔχομεν οὐδεμίαν πρόθεσιν νὰ ἐπιβαρύνωμεν ἓν προϊὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι τόσον ἐπιβεβαρυμένον.

§132Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀνακαλέσω τὰ παράπονά μου ἐναντίον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Θὰ τοῦ συστήσω ἐν τούτοις νὰ μὴ εἶναι τόσον εὔπιστος εἰς τὰ ὄργανα τῆς ὑπηρεσίας, ἔχω δὲ νὰ τὸν πληροφορήσω ὅτι κατὰ 1928 διὰ τὸ ταμεῖον τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς ἐπληρώθησαν δραχμαὶ 310.000.

§133Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) Δὲν εἶπον αὐτό. Ὡμίλησα διὰ τὸ ταμεῖον προνοίας παραγωγῆς καὶ εἶπον ὅτι πληρώνει 30.000 δραχμὰς ἐν συνόλῳ τὸ ἔτος.

§134Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Νὰ μὴ προχωρήσῃ παρὰ πάνω, διότι θὰ γίνῃ ἐπανάστασις. Νὰ εἶσθε βέβαιος εἰς ὅσα σᾶς εἶπον.

§135Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ τὸ γυμνάσιον δὲν τὸ ἔχετε προτείνει σεῖς, εἶμαι βέβαιος. Θέλετε νὰ τὸ καταργήσωμεν;

§136Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἔγινε δυνάμει προτάσεως τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ.

§137Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μόνος του τὸ ἐζήτησεν ὁ ἐπιθεωρητὴς ἢ τὸ ζητοῦν οἱ κάτοικοι;

§138Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Δὲν παραπονοῦμαι δι’ αὐτό, ἐγὼ δέχομαι τὴν φορολογίαν ἐφ’ ὅσον εἶναι περιωρισμένης διαρκείας, ἀλλὰ διὰ τὰς ἄλλας ἐννοοῦμεν νὰ παύσῃ αὐτό.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουρτίδης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διατὶ δὲν ἀποδίδονται τὰ Λειβάδια εἰς τὰς κοινότητας τῆς προκαλύψεως Ἕβρου κλπ.

§140Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Ἐπὶ δικτατορίας, κατὰ τὴν γνωστὴν δηλαδὴ περίοδον τῆς ἐφαρμογῆς τῶν μέσων τοῦ μυθολογικοῦ Προκρούστου, ἢ μᾶλλον τῆς κλίκας τοῦ Προκρούστου, ἡ ἀεροπορικὴ ἄμυνα μεταξὺ ἄλλων αὐθαιρέτως, δικτατορικῶς, κατέσχε καὶ τὰ λειβάδια τῶν διαφόρων κοινοτήτων. Ὅπως εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα κάθε χωρίον ἔχει καὶ τὸ λειβάδι του, τοῦ ὁποίου ἦτο ἀνεγνωρισμένος ἰδιοκτήτης, τοιουτοτρόπως καὶ ἐπὶ Τουρκοκρατίας. Εἰς τὴν νέαν Ἑλλάδα τὰ λειβάδια ἀποτελοῦσιν ἀνεγνωρισμένην ἰδιοκτησίαν τῶν διαφόρων κοινοτήτων. Μεταξὺ ἄλλων ἡ ἀεροπορικὴ ἄμυνα ἀφοῦ ἀπεστράγγισε τὰς διαφόρους κοινότητας τῆς προκαλύψεως, τὸ σπουδαιότερον εἶναι, ὅτι ἔβαλε χέρι εἰς τὸ πλέον πάγιον εἰσόδημα τῶν κοινοτήτων, εἰς τὰ λειβάδια, ἀφοῦ δὲ κατέσχε τὰ λειβάδια αὐτὰ ἐπὶ δικτατορίας ἐξακολουθεῖ μέχρι τῆς σήμερον νὰ τὰ ἐνοικιάζῃ εἰς τοὺς διαφόρους τσελλιγκάδες καὶ τοιουτοτρόπως ἡ προκάλυψις τοῦ Ἕβρου ἀπετέλεσε ἕνα τέλειον τσελιγκᾶτον. Ἀλλ’ ὡς γνωστὸν τὴν ἐθνικὴν κτηνοτροφίαν, τὴν ἐθνικὴν δηλαδὴ οἰκονομίαν, δὲν τήν ἀποτελεῖ ἡ ὁμαδικὴ ἡ μεγάλη κτηνοτροφία τῶν τσελιγκάδων, ἀλλὰ ἡ νοικοκυρίστικη, ἡ μικρὰ κτηνοτροφία, καθ’ ὅσον ὁ χωρικὸς ἅμα δὲν ἔχει μιὰ ἀγελάδα ἢ ὀλίγα πρόβατα ἢ ὀλίγες κατσίχες νὰ πάρῃ γάλα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν οἰκογένειάν του, στερεῖται τῆς σπουδαιοτέρας τροφῆς. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ὑπάρχουν τὰ τσελιγκάτα τὰ ὁποῖα κατέλαβον ὅλα τὰ λειβάδια ἐκεῖνα, ποὺ νὰ βοσκήσουν; Πῶς νὰ ἀποκτήσουν γάλα τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ σπουδαιότερον προσφάγι εἰς τὸν χωρικόν; Τοιουτοτρόπως ἡ μέθοδος αὐτή, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ γίνεται εἰς βάρος τῶν διαφόρων κοινοτήτων τῆς προκαλύψεως τοῦ Ἕβρου, εἶναι βαρύτατον πλῆγμα τῶν διαφόρων ἐκεῖ κοινοτήτων, αἱ ὁποῖαι ἐστερήθησαν ἑνὸς παγίου μέσου οἰκονομικοῦ.

§141Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Περὶ ποίας κοινότητος πρόκειται;

§142Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Πολλαὶ εἶναι αἱ κοινότητες αὐταί, κ. ὑπουργέ.

§143Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὲ ὡρισμένας κοινότητας ἤλθομεν εἰς διαφόρους συνεννοήσεις. Ἅμα μοῦ εἰπῆτε δι’ ὡρισμένην κοινότητα, θὰ σᾶς εἴπω. Δὲν ἠμπορῶ ἄλλως νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ κάνετε τὸ ἑξῆς: Νὰ κάμετε μίαν ἐπερώτησιν καὶ νὰ εἰπῆτε: διατὶ ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα δὲν παραδίδει τὸ λειβάδι εἰς τὴν Α. ἢ Β. κοινότητα; Τότε θὰ σᾶς ἀπαντήσω διατὶ δὲν τὰ παραδίδει καὶ ἐὰν ἔχῃ δίκαιον ἢ ὄχι Διότι ἐγεννήθησαν διάφορα ζητήματα μεταξὺ Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως καὶ Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης καὶ ἐγένετο μία τριμελὴς ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἐξήτασε τὰ πράγματα, διὰ νὰ λύσῃ τὰς μεταξύ των διαφοράς. Ἀξ ἄλλου ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα ἐν τῷ παρελθόντι προσεκάλεσε τὰς κοινότητας ὅσαι εἶχον ἀξιώσεις, διὰ νὰ κρίνῃ ἐπ’ αὐτῶν. Αὐτὰ ἐγένοντο διότι ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα εἶχε διάφορον μορφὴν τῆς σημερινῆς. Σήμερον ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα εἶναι αὐτόνομος διοίκησις τῶν δημοσίων κτημάτων. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν κάματε μίαν συγκεκριμμένην ἐπερώτησιν διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. βουλευτὴς ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας περὶ τοῦ ζητήματος τῶν καυσοξύλων τῶν καιομένων εἰς τὰ σισαμελαιοτριβεῖα.

§145Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Συμβαίνει εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν τὸ παράξενον, ὅτι ἰσχύει διὰ τὸ μεῖζον νὰ μὴ ἰσχύῃ διὰ τὸ ἔλασσον, διότι ἐνῷ ἐπιτρέπεται εἰς τὰ ἐλαιοτριβεῖα νὰ καίουν ἀτελῶς τὰ ξύλα, δὲν ἐπιτρέπεται τοῦτο εἰς τὰ σισαμελαιοτριβεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ ὀλιγώτερα καὶ καίουν πολὺ ὀλιγότερα ξύλα. Ὅταν χορηγῆται τὸ δικαίωμα εἰς τὰ ἐλαιοτριβεῖα νὰ καίουν ἀτελῶς τὰ ξύλα διὰ ποῖον λόγον δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὰ σισαμελαιοτριβεῖα, τὰ ὁποῖα δαπανοῦν ὀλιγώτερα ξύλα εἰς τὰ ὁποῖα ἔπρεπε κατὰ μείζονα λόγον κύριε ὑπουργέ, νὰ ἐπιτραπῇ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπεσχέθητε τότε τό καλοκαίρι, κατὰ τὸ ταξείδιόν σας καὶ ἐλάβατε καὶ σημειώσεις δι’ αὐτὸ ὅτι θὰ διατάξητε ἁρμοδίως. Ἐν τούτοις ὅμως τὰ δασικὰ ὄργανα, ἡ θρασυτάτη αὐτὴ δασικὴ ὑπηρεσία τῆς ὁποίας πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐκάμαμε μίαν ἐπερώτησιν, ἐπέβαλεν εἰς τοὺς κατόχους σισαμελαιοτριβείων νὰ πληρώσουν μέχρι τέλους Δεκεμβρίου. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀποκεντρωθῶμεν κάπως ἀπὸ τὰ ἀκαδημαϊκὰ μέτρα τῶν συζητήσεων καὶ νὰ φανῶμεν πρακτικώτεροι. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ὑποσχόμεθα εἰς τοὺς κατοίκους τῶν χωριῶν ἐκείνων ὅτι ἐλήφθησαν εἴδη κατὰ σύστασιν καὶ κατὰ διαταγὴν τοῦ ὑπουργοῦ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα καὶ κατόπιν νὰ βλέπωμεν ταῦτα νὰ μὴ ἐφαρμόζωνται. Αὐτὴ ἡ κατάστασις εἶναι ἀξιοθρήνητος καὶ πρέπει νὰ διορθωθῇ.

§146Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἐνθυμοῦμαι πραγματικῶς τὰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ἔδωσα καὶ ὅταν ἤμην ἐδῶ ἐπελήφθην τῆς ὑποθέσεως, δυστυχῶς ὅμως ὁ δασικὸς νόμος εἰς τὸ ἄρθρον 121 ἀναγράφει ρητὰς τὰς ἐγκαταστάσεις ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας ἡ καύσιμος ὕλη ἀπαλλάσσεται. Δυστυχῶς δὲν μνημονεύει τὰ σισαμελαιοτριβεῖα. Δὲν μένει τίποτε ἄλλο· ἀναγνωρίζων καὶ ἐγὼ τὸ ὀρθὸν τῶν παρατηρήσεών σας καὶ λυπούμενος διὰ τὴν παράλειψιν αὐτὴν εἰς τὸν νόμον, θὰ συμπεριλάβω καὶ αὐτὰ εἰς τὰς τροποποιήσεις τὰς ὁποίας θὰ κάμω εἰς τὸν δασικὸν κώδικα τὸν ὁποῖον ὅσον οὔπω θὰ ὑποβάλλω. Σᾶς ἐρωτῶ: ἂν εἶσθε εἰς τὴν θέσιν μου, τὶ θὰ ἐκάματε;

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπ’ ἀριθ. 8. «περὶ καπνικῆς κρίσεως» ὑπάρχει πρότασις ὅπως ἡ ἐπερώτησις γενικευθῇ, κατόπιν τούτου ἡ ἐπερώτησις γενικεύεται. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βουτυρᾶς.

§148Α. ΒΟΥΤΥΡΑΣ. Ἡ καπνικὴ κρίσις δὲν εἶναι συνέπεια ἀζητησίας τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει οἱαδήποτε κυβερνητικὴ ἐνέργεια δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἀνατρέψῃ τὰ ἐπακόλουθα τοῦ ἀναλλοιώτου νόμου τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Ἡ καπνικὴ κρίσις δὲν εἶναι οὔτε συνέπεια τῆς ὑπερπαραγωγῆς, διότι ἀπὸ τοῦ 1922 μέχρι σήμερον ἡ αὔξησις τῆς καπνοπαραγωγῆς εἶναι σταθερὰ καὶ θὰ εἶναι τοιαύτη, ἐνόσῳ ὁ Ἕλλην ἀγρότης ἕνεκα τοῦ μικροῦ αὐτοῦ κλήρου εἶναι ἠναγκασμένος νὰ καλλιεργῇ προϊόντα ἀπαιτοῦντα μικρὰν ἔκτασιν καὶ πολλὴν ἐργασίαν ἀποδίδοντα δὲ περισσότερον ρευστὸν χρῆμα. Ἡ κρίσις λοιπὸν ἡ παρατηρουμένη σήμερα ἔχει αἰτίαν τὴν ποιότητα, ἥτις συνεπείᾳ τῶν καιρικῶν μεταβολῶν καὶ τῶν συνεχῶν βροχῶν ἀπὸ τοῦ τελευταίου δεκαημέρου τοῦ Δεκεμβρίου συνέτεινεν ὥστε ἡ ποιότης τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς νὰ μὴ εἶναι ὡς ἄλλοτε διατηρήσιμος. Τὰ ἑλληνικὰ καπνά, ἀποτελοῦντα ἕως τώρα 0,03 τῆς παγκοσμίου παραγωγῆς καὶ ὄντα ἐκ τῶν καλλιτέρων τῆς ὑφηλίου, θὰ ζητοῦνται πάντοτε. Ἐὰν ἕνεκα τῆς παρατηρουμένης ὑπερπαραγωγῆς ἐδιπλασιάζετο ἡ παραγωγή μας, πιθανὸν νὰ ἐξέπιπτον αἱ τιμαί, ἡ ζήτησις ὅμως θὰ ἦτο σταθερά, διότι ἡ ἔκπτωσις τῶν τιμῶν καὶ ἡ προσέγγισις αὐτῶν μὲ τὰ ἄλλα μὴ ἀνατολικὰ θὰ προσείλκυε νέους ἀγοραστάς. Ἡ σημερινὴ κρίσις προέρχεται ἀσφαλῶς ἐκ τῆς μὴ στερεᾶς ποιότητος τῆς ἐφετεινῆς ἐσοδείας τῆς προελθούσης ἐκ τῶν καιρικῶν συνθηκῶν. Ἐὰν ἡ ποιότης ἦτο οἵα καὶ ἡ περυσινή, θὰ ἐπωλεῖτο ὄχι μόνον τὸ περισινὸν ποσόν, ἀλλὰ καὶ ὅλη ἡ νέα ἐσοδεία. Δυστυχῶς ὅμως ἐφέτος ἔχομεν ποιότητα περιέχουσαν μικρὸν ποσοστὸν εὐρωτιώντων φύλλων ἀπὸ τὰς ἀναθυμιάσεις τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν νὰ βλαβῇ μεγάλη ποσότης. Καὶ δι’ αὐτὸ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ λάβωμεν τὰ μέτρα μας, διότι θὰ προέλθουν μεγαλείτεραι ζημίαι. Αἱ ζημίαι αἵτινες θὰ προέλθουν ἐκ τῆς κακῆς ποιότητος τοῦ ἑλληνικοῦ καπνοῦ, εἶναι πρῶτον ἡ δυσφήμισις τοῦ ἑλληνικοῦ καπνοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δεύτερον ὁ κίνδυνος τῆς καταστροφῆς ἑνὸς μέρους τῆς ἐφετεινῆς ἐσοδείας, τρίτον μείωσις τῶν κρατικῶν εἰσπράξεων καὶ τέταρτον ἡ πώλησις ποσότητος πολὺ μικροτέρας ἀπὸ τὴν ὑπάρχουσαν. Ἂς ἐξετάσωμεν ἓν ἕκαστον ἐκ τῶν ζητημάτων τούτων. Ὁ κίνδυνος τῆς δυσφημίσεως τοῦ ἑλληνικοῦ καπνοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἶναι ἄμεσος, διότι ἐὰν μέχρι τοῦδε κατώρθωσαν αἱ γεωργικαὶ ὀργανώσεις καὶ συνεταιρισμοὶ νὰ πείσουν τοὺς καπνοπαραγωγοὺς νὰ μὴ πωλήσουν τὰ βεβλαμμένα καπνά των, τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι θὰ ἔχωσι πάντοτε τὴν αὐτὴν ἐπιβολήν. Ὅ,τι συνέβη ἐν Αἰκατερίνῃ μὲ τοὺς ἐκεῖ γεωργικοὺς συνεταιρισμούς, κατορθώσαντας νὰ ἐμποδισθῇ πώλησις 250 χιλ. ὀκάδων βλαμμένου καπνοῦ, πιθανὸν νὰ μὴ γίνῃ ἀλλαχοῦ. Καὶ ἐὰν ἐξαχθῇ τοιοῦτος καπνός, ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα καὶ πόση ἡ δυσφήμισις τοῦ μοναδικοῦ μας προϊόντος; Ἔρχομαι εἰς τὸν δεύτερον κίνδυνον τῆς καταστροφῆς ἑνὸς μέρους τῆς ἐσοδείας. Εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐὰν τὸ Κράτος κατώρθωσε νὰ ἐξεύρῃ στέγην εἰς τοὺς γηγενεῖς καὶ πρόσφυγας τῆς Μακεδονίας, δὲν ἠδυνήθη ἐν τούτοις νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος κατασκευῆς ἀποθηκῶν διὰ τὰ προϊόντα ἅτινα εἶναι ἐκτεθειμένα εἰς ὅλας τὰς καιρικὰς μεταβολάς. Ἡ ἐθνική μας οἰκονομία ἐκ τῆς μὴ πωλήσεως τῶν καπνῶν καὶ ἐκ τῆς μὴ στερεᾶς αὐτῶν ποιότητος θὰ ζημιωθῇ κολοσιαῖα ποσά, ἐὰν δὲν λάβῃ τὸ Κράτος προστατευτικὰ διὰ τὸν καπνόν μας μέτρα. Πέρυσι ἐκ τῶν πωληθεισῶν 43 ἑκατομ. ὀκάδων τῆς παραγωγῆς τοῦ 1928 εἴχομεν εἰσαγωγὴν χρυσοῦ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀντιπροσωπεύοντος 2.250.000.000. Ἐφέτος μὲ τὰς σημερινὰς τιμὰς δὲν θὰ φθάσωμεν τὸ ποσὸν τοῦτο, μολονότι ἔχομεν παραγωγὴν 62.000.000.

§149Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ κρίσεως τιμῶν διότι κρίσις καπνοῦ δὲν ὑπάρχει. Εἶναι ὅμως ἀληθὲς ὅτι ἀκόμη δὲν ἤρχισαν ἀγοραὶ ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θρᾴκῃ, δὲν δύνασθε συνεπῶς νὰ λέγετε, ὅτι ἐφέτος μὲ τὴν μεγαλειτέραν ποσότητα καπνοῦ θὰ εἰσπράξωμεν ὀλιγώτερα.

§150Α. ΒΟΥΤΥΡΑΣ. Ἀπατᾶσθε κύριε συνάδελφε. Ἐγένοντο πράξεις ἀγορᾶς καπνοῦ εἰς τὴν Κεντρικὴν καὶ Δυτικὴν Μακεδονίαν καὶ ἐπωλήθησαν 1.500.000 ὀκάδες εἰς τιμὴν μεταξὺ 25–30 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Συνεπῶς θὰ ἔχωμεν σημαντικὴν ἐλάτωσιν, ἐὰν μάλιστα λάβετε ὑπ’ ὄψει ὅτι ὁ μέσος ὅρος περίπου δὲν ἦτο κάτω τῶν 45 δραχμῶν.

§151Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἤρχισαν αἱ ἀγοραὶ δὲν δύνασθε νὰ εἴπετε ὅτι αἱ ἀναφερόμεναι τιμαὶ εἶναι αἱ πραγματικαί. Εἶναι μόνον ὑποθέσεις.

§152Α. ΒΟΥΤΥΡΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐγένοντο πράξεις μὲ πολὺ κατωτέρας τιμὰς τόσον ἐν Κιλκὶς ὅσον καὶ ἐν Αἰκατερίνῃ καὶ ἀλλαχοῦ. Ἐὰν οἱ ὑπολογισμοί μου δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀκριβεῖς, εὑρίσκονται ἐν πάσῃ περιπτώσει πολὺ πλησίον τῆς ἀληθείας. Ἀλλ’ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα μου. Ἄλλη ζημία προερχομένη ἐκ τῆς κακῆς ποιότητος τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς θὰ εἶναι ἡ μὴ εἴσπραξις παρὰ τοῦ δημοσίου ταμείου τοῦ προϋπολογισθέντος ποσοῦ. Καὶ ἐπειδὴ κατὰ τοὺς ἡμετέρους ὑπολογισμοὺς αἱ εἰσπράξεις ἐκ τῆς πωλήσεως τῆς ἐφετεινῆς ἐσοδείας θὰ εἶναι κατώτεραι κατὰ 500 ἑκατομμύρια τῶν περυσινῶν, τὸ Κράτος τὸ εἰσπράττον 20% φόρους θὰ ζημιωθῇ περὶ τὰ 100.000.00. Ὁ ἐφετεινὸς προϋπολογισμὸς ἀναγράφει εἰσπράξεις ἐκ τῶν καπνῶν ἄνευ τῶν προσθέτων κονδυλίων δρ. 280.000.00 ἐνῷ πέρυσι εἰσέπραξε 312.000.000 ἄνευ τῶν ποσοστῶν. Τοῦτο σημαίνει ἀκριβῶς ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει σαφεῖς πληροφορίας περὶ τῆς ἐλαττωματικῆς ποιότητος τοῦ καπνοῦ. Ἑτέρα ζημία εἶναι ὅτι ἡ κακὴ ποιότης δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν πωλητὴν νὰ πωλήσῃ ὅλη τὴν ὑγιᾶ ποσότητα, διότι ὁ ἀγοραστὴς ἕνεκα τῆς δυσφημίσεως θὰ ζητήσῃ ἕνα μεγαλείτερον ποσοστὸν διὰ νὰ τὸ ἀπορρίψῃ ὡς ἄχρηστον καὶ τοῦτο ἀναμφισβητήτως θὰ εἶναι εἰς βάρος τῆς ὑγιοῦς ποιότητος καὶ τῆς ἐν γένει παραγωγῆς. Καὶ οὕτω, ἐνῷ π. χ. κατὰ τὴν συμφωνίαν ἐπρόκειτο ν’ ἀπορριφθῇ ὡς ρουφούζι 10%, θὰ ἔχωμεν 20 καὶ 25% ὅπερ θὰ θεωρηθῇ ὡς ἄχρηστος καπνός. Πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως ταύτης ἐπροτάθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἀγορὰ εἰς μικρὰν τιμὴν τοῦ βεβλαμμένου καπνοῦ ἢ πρὸς καταστροφὴν αὐτοῦ ἢ πρὸς ἐναποθήκευσιν καὶ χρησιμοποίησιν αὐτοῦ διὰ παραγωγὴν νικοτίνης, τῆς ὁποίας ἡ εἰσαγωγὴ εἰς Ἑλλάδα εἶναι ἀρκετὰ μεγάλη. Ἡ πρότασις αὕτη ἥτις εὑρίσκει συμφώνους καὶ καπνοκαλλιεργητὰς καὶ τοὺς ἐμπόρους καὶ τοὺς εἰδικοὺς πρέπει νὰ μελετηθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διότι δι’ αὐτῆς ἴσως νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ μία θεομηνία.

§153Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διατὶ δὲν προτείνετε μέτρα πρὸς ἀπαγόρευσιν τῆς ἐξαγωγῆς;

§154Α. ΒΟΥΤΥΡΑΣ. Διότι ὑπάρχουν προτάσεις ἀγορᾶς τοῦ βεβλαμμένου καπνοῦ δὲν φαντάζομαι δὲ ὅτι οἱ καπνοπαραγωγοὶ θὰ δυνηθῶσι ν’ ἀποφύγωσι τὸν πειρασμόν. Ἄλλωστε τὸ προτεινόμενον μέτρον δὲν εἶναι πρωτοφανές. Ἐγένετο πλειστάκις ὑπὸ τῆς τουρκικῆς Ρεζῆ καὶ προπολεμικῶς ἐφηρμόσθη ἐν Ρωσσίᾳ, ὄχι πλέον διὰ κατεστραμμένην ποιότητα ἀλλὰ μᾶλλον ὡς παρακράτημα.

§155Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὡμιλήσατε περὶ τουρκικῆς Ρεζῆ. Ἐμελετήσατε τὸ καταστατικόν της; Ἡ Ρεζῆ δὲν ἀπεζημίωνε τοὺς καπνοπαραγωγούς, διότι κατὰ τὸ καταστατικὸν αὐτῆς οἱ παραγωγοὶ ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ συγκεντρώσουν τὸ προϊόν των εἰς τὴν Ρεζῆ, καὶ ἐὰν ἐντὸς δύο ἐτῶν καθίστατο δυνατὸν νὰ πωλήσουν εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον ἡ Ρεζῆ καθώριζε μίαν οἱανδήποτε τιμήν, τὴν ὁποίαν ἐὰν δὲν ἀπεδέχοντο οἱ παραγωγοὶ εἶχε δικαίωμα νὰ καύσῃ τὸν καπνὸν χωρὶς νὰ τοὺς δώσῃ οὐδεμίαν ἀποζημίωσιν.

§156Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Λέγει τὸ καταστατικόν, ὅτι ἡ Ρεζῆ ἔκαιε τὰ κατώτερα καπνὰ διὰ νὰ μὴ ἐξαχθοῦν εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ μὴ δυσφημισθοῦν συνεπῶς τὰ τουρκικὰ καπνά. Ὑπῆρχον δὲ καὶ ἄλλα προϊόντα, ἅτινα ἐκαίοντο εἰς τὴν Τουρκίαν.

§157Α. ΒΟΥΤΥΡΑΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριε συνάδελφε, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὰ μέτρα ποὺ ἐλάμβανεν ἡ Ρεζῆ ἦσα αὐθαίρετα, διότι ἦτο κράτος ἐν κράτει ἐν Τουρκίᾳ καὶ διείπετο ἀπὸ διομολογήσεις. Συνεπῶς ἡ διακοπή σας δὲν εἶχε λόγον ὑπάρξεως. Τὰ προτεινόμενα μέτρα τῆς ἀγορᾶς εἰς ἐφθηνὴν τιμὴν καὶ καταστροφῆς τοῦ βεβλαμμένου καπνοῦ εἶναι πρακτικά, ἡ δὲ ὑποβληθεῖσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν πρότασις ὄχι μόνον δὲν ἐζημίωνε τὸ Κράτος ἀλλὰ τοὐναντίον θὰ ὠφέλει καὶ τοὺς παραγωγοὺς καὶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον, διότι πρῶτον θ’ ἀπεδείκνυεν ὅτι τὸ Κράτος δὲν εἶναι μόνον εἰσπράκτωρ φόρων ἀλλὰ καὶ φρουρὸς ἄγρυπνος τῆς καλῆς φήμης τῶν ἑλληνικῶν καπνῶν, δεύτερον θὰ ἐπιδρᾷ ψυχολογικῶς διότι ἡ διαθέσιμος ποσότης θὰ ἐμειοῦτο κατὰ 5–6 ἑκατομμύρια ὀκάδες, καὶ τρίτον διότι αἱ τιμαὶ θὰ ἔφθανον τὰς περυσινάς. Ἄλλο μέτρον ὅπερ θὰ προτείνωμεν, εἶναι ἡ παραχώρησις εἰς τοὺς γεωργικοὺς συνεταιρισμοὺς δανείων πρὸς δεματοποίησιν τῶν καπνῶν. Διὰ τοῦ μέτρου τούτου οὐδόλως βλάπτεται τὸ δημόσιον ταμεῖον γίνεται δὲ μία ἐργασία διὰ τῆς ὁποίας ἐξασφαλιζόμεθα ἀπὸ τὰς πιθανὰς βλάβας ἐκ τῶν καιρικῶν μεταβολῶν αἵτινες δύναται νὰ παραβλάψουν τὸν καπνὸν ὅστις ὡς καὶ προηγουμένως εἴπομεν δὲν εὑρίσκεται ἐλλείψει ἀποθηκῶν, ἐξησφαλισμένος ἀλλ’ εἶναι ἐκτεθειμένος εἰς τὸ ὕπαιθρον. Ταῦτα εἶναι ἐν συντόμῳ τὰ μέτρα ἅτινα προτείνομεν καὶ τῶν ὁποίων ἡ ἐφαρμογὴ καθ’ ἡμᾶς θὰ εἶχεν ἄριστα ἀποτελέσματα.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρυωτάκης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§159Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐφ’ ὅσον, ὅπως τίθεται τὸ καπνικὸν ζήτημα σήμερον, τίθεται ὡς ζήτημα διαθέσεως καὶ καταναλώσεως τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε δι’ ὀλίγων νὰ ὁμιλήσω γενικῶς περὶ τῆς διαδόσεως καὶ καταναλώσεως τῶν προϊόντων τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς. Διότι μὲ τὴν ἀσκουμένην ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως σήμερον ἀγροτικὴν πολιτικήν, διὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν μετ’ εὐχαριστήσεως ἀντιληπτὸν ὅτι διεξάγει ἡ Κυβέρνησις μίαν μάχην τὴν μάχην τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, τὴν ὁποίαν μὲ ὅλας της τὰς προσπαθείας διεξάγει σήμερον, φοβοῦμαι μήπως δὲν θὰ ἔχωμεν τόσον ρόδινα τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκ παραλλήλου ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο, δὲν καταβάλλει ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅλως ἰδιαιτέρως προσπάθειαν διὰ τὴν διάθεσιν τῶν παραγομένων προϊόντων. Κύριοι βουλευταί, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου νὰ φέρω ὡς παράδειγμα τὴν ἐπαρχίαν ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατάγομαι. Εἶναι σοβαρὸν τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἀντιμετωπίζει ἡ διάθεσις τοῦ προϊόντος τῆς πατάτας εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λασσιθίου, ἡ ὁποία εἶναι μία ἀπὸ τὰς παραγούσας τὰς μεγαλειτέρας ποσότητας εἶναι μία ἐπαρχία ἡ ὁποία ἐντατικῶς ἔχει ἐπιδοθῇ εἰς τὴν καλλιέργειαν τοῦ προϊόντος τούτου. Οὐχ’ ἧττον ὅμως ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς καλλιεργείας τοῦ προϊόντος τούτου ἡ προσπάθεια αὕτη καταντᾷ νὰ νεκρωθῇ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ προϊὸν τοῦτο δὲν δύναται νὰ διατεθῇ. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ὡς πρὸς τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς κατέβαλεν βεβαίως ἡ Κυβέρνησις ὅσας προσπαθείας ἠδύνατο, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ὑποθέτω ὅτι ἠδύνατο νὰ γίνῃ μία προσπάθεια ἰδιαιτέρα εἰς τὰ ζητήματα ταῦτα, καὶ διὰ νὰ ὁμιλήσω εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς διαθέσεως τοῦ προϊόντος τῆς ἐπαρχίας Λασσιθίου. Ὀρθόν, λοιπόν, θὰ ἦτο ἂν ὑποβοηθούσαμεν τὴν παραγωγὴν εἰς τὸν σχηματισμὸν καταναλωτικῶν πρατηρίων εἰς τὰς ἀγορὰς καταναλώσεως.

§160Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ τὸν καπνὸν ἐπήγαμε εἰς τὴν πατάτα. Τὶ ζητεῖτε; νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις πρατήρια τῆς πωλήσεως τῆς πατάτας;

§161Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Θὰ ἤθελα τὸ ἑξῆς: Νομίζω ὅτι, ἐδῶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψετε νὰ θέσω κάποιαν βάσιν γενικωτέραν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, ἡ Κυβέρνησις ἔχει μεγάλον ρόλον νὰ παίξῃ μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως.

§162Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ θέλετε νὰ κάμῃ;

§163Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Νὰ καταβληθοῦν προσπάθειαι καὶ νὰ ληφθοῦν τοιαῦτα μέτρα ὥστε ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ φύγουν ἀπὸ τὸ μέσον τὰ πολλὰ χέρια, τὰ ὁποῖα μεσολαβοῦν ἀπὸ τῆς παραγωγῆς μέχρι τῆς καταναλώσεως. Εἶναι ζήτημα συγκεκριμένον διὰ τὴν διάθεσιν ἑκάστου προϊόντος.

§164Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄς μείνωμεν εἰς τὰς πατάτας. Τὶ θέλετε νὰ κάμωμεν;

§165Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ὑποβοηθήσωμεν τὴν κατανάλωσιν διὰ πρατηρίων.

§166Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς; Ποῖος νὰ τὰ κάμῃ; Ἀλλ’ αὐτὴ εἶναι ἰδική σας δουλειὰ νὰ τὸ κάνετε. Εἶναι τῶν παραγωγῶν. Οἱ συνεταιρισμοὶ περιωρίσθησαν νὰ εἶναι συνεταιρισμοὶ πιστωτικοὶ καὶ ὄχι καταναλώσεως. Ὅλα ἐκεῖνα μποροῦν νὰ γίνουν καὶ διὰ τῆς Τραπέζης τώρα.

§167Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἔχει νὰ παίξῃ ρόλον σπουδαῖον εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο.

§168Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἴμεθα σύμφωνοι. Θὰ προσπαθήσωμεν νὰ πείσωμεν τοὺς παραγωγοὺς νὰ κατορθώσουν νὰ συνεταιρισθοῦν καὶ εἰς συνεταιρισμοὺς καταναλώσεως καὶ πωλήσεως. Ἀλλὰ μὴ τὰ λέγετε αὐτά. Σεῖς νὰ προσπαθήσετε, οἱ παραγωγοὶ καὶ ἡμεῖς διὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης νὰ προσπαθήσωμεν νὰ πείσωμεν τοὺς ἀνθρώπους νὰ κάμωσι τοὺς συνεταιρισμούς. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτῶν τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης, μπορεῖτε ἀποτελεσματικώτερον νὰ ἐργασθῆτε σεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ φροντίζοντες νὰ διδάξητε, νὰ μεταδώσητε τὴν ἰδέαν αὐτὴν εἰς τοὺς παραγωγούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ ἐκλογεῖς σας καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ σᾶς ἀκούσουν, ἐὰν τοὺς εἰπῆτε, καὶ θὰ πιάσῃ καὶ πιὸ πολὺ τόπο.

§169Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Ἡ χειραγώγησις ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας καὶ ὑπὸ τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης τῶν ἐνδιαφερομένων συνεταιρισμῶν θὰ συντελέσῃ πολὺ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἡ ἀξία τῶν ἐκ τῶν κόπων καὶ ἐκ τοῦ ἱδρῶτος τῶν παραγωγῶν παραγομένων προϊόντων των πρέπει νὰ φθάνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον μειωμένη εἰς τὰς χεῖρας αὐτῶν. Ὡς πρὸς τὴν διάθεσιν τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν, τὸ πρόβλημα εἶναι πολὺ περίπλοκον καὶ ἐδῶ ἀκριβῶς χρειάζεται πολὺ σύντονον καὶ ηὐξημένον καὶ ἐντεταμένον τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπό τινος, κύριοι, εἰς ὅλους μας γενικῶς ὑπάρχει μία πλάνη, ἡ πλάνη ὅτι τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην ἡ διεθνὴς βιομηχανία. Αὐτὸ εἶναι ἕνα σφάλμα, κύριοι. Τὸ πρόβλημα τῆς διαθέσεως τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν στηρίζεται κυρίως ἐπὶ τῆς ἑξῆς βάσεως: Ἐφ’ ὅσον τὰ Ἑλληνικὰ καπνὰ διεξάγουν ἕνα ἀνταγωνισμὸν μὲ τὰ Ἀνατολικὰ καὶ ἄλλα συγγενῆ, ἰδίως μὲ τὰ Τουρκικὰ καὶ Βουλγαρικά, εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο διὰ νὰ διευκολυνθῇ ἡ διάθεσις πρέπει τὸ κόστος τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν νὰ κατέλθῃ εἰς ἓν σημεῖον ὥστε νὰ εἶναι τοῦτο ἐπωφελὲς διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν οἰκονομικῶν συνδυασμῶν καὶ συμφερόντων τῆς καπνοβιομηχανίας, διότι δυστυχῶς ἡ διεξαγομένη μάχη διὰ τὴν κατανάλωσιν τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν εἰς τὴν διεθνῆ βιομηχανίαν δὲν διεξάγεται μόνον εἰς τὴν ποιότητα ἀλλὰ περισσότερον εἰς τὸ σημεῖον τοῦ ἐπωφελοῦς τῶν οἰκονομικῶν συνδυασμῶν τῆς καπνοβιομηχανίας. Ἰδιαιτέρα χρειάζεται προσπάθεια καὶ περισσοτέρα κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, διότι ὅπως σᾶς εἶναι γνωστὸν ἔχομεν ηὐξημένην παραγωγὴν τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν, ἐκ παραλλήλου δὲ εἶναι ηὐξημένη καὶ ἡ παραγωγὴ τῆς Βουλγαρίας, ἡ ὁποία εἶναι διπλασία τῆς περυσινῆς καὶ τῆς Τουρκίας ἡ ὁποία εἶναι ἐπὶ πλέον 30% τῆς περυσινῆς ἐσοδείας. Καὶ ἐπηρεαζόμεθα εἰς τὴν διάθεσιν τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν καὶ ἀπὸ ἄλλους συντελεστάς, ἀλλὰ τὸ περισσότερον ὅμως ἀπὸ τὰ καπνὰ τῶν γειτόνων χωρῶν Τουρκίας καὶ Βουλγαρίας μὲ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ συναγωνισθῶμεν. Ἐρχόμενος δὲ εἰς τὴν μάχην τοῦ συναγωνισμοῦ τούτου, πρέπει ἐκτὸς τοῦ γεγονότος ὅτι διαθέτωμεν ὑπὲρ ἡμῶν τὴν καλλιτέραν ποιότητα πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπὲρ ἡμῶν, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, καὶ τὸ κόστος τῆς διαθέσεως. Ἂς ἐξετάσωμεν τώρα τοὺς συντελεστὰς οἱ ὁποῖοι ἐπιδροῦν εἰς τὸ κόστος τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν καὶ ποῖοι ἀπὸ τοὺς συντελεστὰς ἠμποροῦν νὰ καταστοῦν εὐνοϊκώτεροι διὰ τὸ κόστος τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν. Πολὺ σοβαρὸν ρόλον εἰς τὸ ζήτημα τοῦ κόστους τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν, τῆς προσφορᾶς δηλαδὴ τούτων πρὸς τὴν διεθνῆ καπνοβιομηχανίαν, παίζει τὸ ζήτημα τῆς ἐπεξαργασίας τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν, δεύτερον ἔρχεται τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας καὶ τρίτον εἶναι τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς τὰ ὁποῖα καὶ ταῦτα ἀτυχῶς εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ εἶναι ηὐξημένα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν καπνοπαραγωγήν. Εἶναι γνωστὰ τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν. Ὁ καπνεργατικὸς κόσμος συνησπισμένος πάντοτε ὡς μάζα καὶ ὡς ὄγκος ἐπιβάλλεται καὶ εἰς τό σημεῖον τοῦτο καὶ τὰ λαμβανόμενα μέτρα εἶναι κατὰ τὸ δυνατὸν ὑπὲρ τούτου σχεδὸν πάντοτε καὶ εἰς βάρος τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ προϊόντος γενικῶς. Εἶναι γνωστὰ τὰ ἀποτελέσματα τὰ ἐλλειμματικὰ τὰ ὁποῖα ἄφησεν ὁ νόμος περὶ ἀνεπεξεργάστων καπνῶν, ὁ ψηφισθεὶς τὸ 1922. Ὁ νόμος οὗτος εἶχε καθωρισμένον σύστημα ἐπεξεργασίας ὅλως ἀντιεπιστημονικόν. Ἡ ἐπιστήμη λέγει ὅτι πρέπει νὰ ἀφεθῇ εἰς τὸ ἐμπόριον νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς ἐπεξεργασίας καὶ ἀναλόγως τῶν συμφερόντων του τοῦτο νὰ κανονίσῃ αὐτήν. Δὲν ἐπιβάλλεται συνεπῶς ἐπεξεργασία ὑποχρεωτικὴ κατὰ τρόπον ἐπιβαρύνοντα τὸ προϊὸν περισσότερον ἀφ’ ὅσα δύναται νὰ σηκώσῃ ἔξοδα. Καὶ ἀφοῦ ὁ νόμος ἴσχυσεν ἐπιβλαβῶς γενικῶς διὰ τὰ καπνά μας ἐπὶ ὁλόκληρον τριετίαν κατηργήθη τέλος κατὰ τὸ 1925. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τῆς ἐπεξεργασίας ὑπὸ τοῦ καπνεμπορίου, γνωρίζοντος πῶς πρέπει νὰ παρασκευάζῃ τὸ προϊὸν διὰ νὰ ἐξασφαλίζῃ τὴν διατήρησίν του καὶ τὴν διάθεσίν του ἔχει καταβληθῆ ἀπό τινος χρόνου φροντὶς καὶ ἔχει ἁπλουστευθῆ κατὰ τὸ δυνατὸν ἡ ἐπεξεργασία τῶν καπνῶν εἰς σημεῖον ὥστε τὸ κόστος νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον. Εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον κυρίως θὰ ἐπιμείνω κύριοι βουλευταὶ εἶναι τὸ σημεῖον τῆς ἐπαχθοῦς φορολογίας τοῦ καπνοῦ λέγω δὲ ἐπαχθοῦς διότι ἡ φορολογία πραγματικῶς οἵα εἶναι, εἶναι πολὺ βαρεῖα, εἶναι δυσβάστακτος ἀπὸ τὸ προϊὸν. Εἶναι δὲ ἀκόμη δυσχερεστέρα ἡ θέσις τοῦ προϊόντος λόγῳ τῆς φορολογίας, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ φορολογία ἡ ἐπιβαλλομένη εἰς τὰ Ἑλληνικὰ καπνὰ συγκρινομένη μὲ τὴν φορολογίαν τὴν ἐπιβαλλομένην εἰς τὰ καπνὰ Βουλγαρίας καί Τουρκίας εἶναι ἀσύγκριτος, δέν δύναται νὰ συγκριθῇ. Εἰς τὴν Βουλγαρίαν ἔχομεν φορολογίαν περίπου 2% καὶ εἰς τὴν Τουρκίαν 1½%.

§170Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ἐξηκριβώθησαν αὐτοὶ οἱ ἀριθμοὶ κύριε συνάδελφε;

§171Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Εἶναι ἐξηκριβωμένοι.

§172Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχεν ἀναλάβει νὰ κάμῃ τὴν διευκρίνησιν αὐτήν.

§173Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὴ εἶναι ὅλη ἡ φορολογία τὴν ὁποίαν πληρώνουν, 2% εἰς τὴν Βουλγαρίαν καὶ 1½% εἰς τὴν Τουρκίαν;

§174Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Μάλιστα. Εἰς τὴν Βουλγαρίαν πληρώνουν 2% καὶ εἰς τὴν Τουρκίαν 1½%.

§175Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχετε ἀσφαλεῖς πληροφορίας, κύριε συνάδελφε. Δὲν ἔχω καὶ ἐγὼ ἀσφαλεῖς πληροφορίας νὰ σᾶς δώσω, ἀλλὰ πάντως νομίζω ὅτι ὁ φόρος ἐκεῖ εἶναι 7%. Γνωρίζετε λοιπὸν ἐκ τῆς εἰσηγήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισεν βαθμιαίως νὰ ἐλαττώσῃ τὴν φορολογίαν, ἀρχίζουσα ἐφέτος ἀπὸ 2% καὶ σιγὰ σιγὰ 3%, 4%, 5% καὶ μετὰ 3 ἔτη θὰ γίνῃ 5%.

§176Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Γνωρίζω πόσον δύσκολον εἶναι εἰς ἕνα βουλευτὴν νὰ εἰσηγῆται ἐλάφρυνσιν φορολογικήν.

§177Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τοὐναντίον κύριε συνάδελφε εἶναι εὐκολώτατον πρᾶγμα.

§178Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Δυσκολώτατον κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν. Διότι ὁ χειρισμὸς τοῦ ζητήματος τῆς τοιαύτης εἰσηγήσεως ἔχει νὰ συναντήσῃ ἄκαμπτον τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο ἔχω νὰ πληροφορήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι διὰ τὴν κατάργησιν ἢ τέλος διὰ τὴν ἐπαισθητὴν ἐλάττωσιν τῆς φορολογίας ταύτης, θὰ προέτεινον ἕνα συνδυασμὸν πλήρους καλύμματος τοῦ τυχὸν μέλλοντος νὰ προκύψῃ ἐλλείμματος, ἐκ τῆς καταργήσεως ἢ ἐπαισθητῆς ἐλαφρύνσεως τῆς φορολογίας ταύτης. Ὡς γνωρίζετε κύριοι βουλευταὶ ὁ καπνὸς φορολογεῖται μὲ 19 καὶ 20% ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου. Ὁ Δημόσιος προϋπολογισμὸς ἔχει ἔσοδα περίπου 305 ἑκατομμύρια. Αὐτὸ τὸ ποσὸν ἐπραγματοποίησεν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Τὴν στιγμὴν λοιπὸν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐξευρίσκετο εἷς τρόπος καλύψεως τοῦ ἐλλείμματος τούτου, δὲν φαντάζομαι ὅτι θὰ ἦτο τόσον δύσκολον τὸ πρόβλημα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ τὴν κατάργησιν ἢ κἄποιαν μεγαλειτέραν ἐλάττωσιν τῆς φορολογίας ταύτης, δεδομένου ὄντος ὅτι ἡ μικρὰ ἐλάττωσις τῆς φορολογίας, ἡ γενομένη κατὰ 2% μὲ μίαν κλιματικὴν εἰς τὸ μέλλον προχώρησιν τῆς τρόπον τινὰ ὑποβιβάσεως τῆς φορολογίας γίνεται ἀκριβῶς διὰ τὸν σκοπὸν νὰ ἐλαφρώσῃ τὸ κράτος τὸν ἑλληνικὸν καπνὸν εἰς τὸ κόστος του, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο τῆς φορολογίας, ὅπως ἄλλως τε προηγουμένως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι ἔχει ἀποφασισθῆ ἐλάττωσις 2% μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο θὰ εἰσπραχθῇ καὶ ἐφέτος, ἀλλὰ θὰ διατεθῇ δι’ ἔργα ὑπὲρ τῆς καπνοπαραγωγῆς. Ὡς σᾶς εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, δυνάμει νόμου παρέχεται ἀτέλεια καπνίσματος εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς, δυναμένους καὶ ἔχοντες δικαίωμα 9 κιλὰ ἐκ τοῦ προϊόντος των νὰ κόπτωσιν εἰς τὸ καπνοκοπτήριον τοῦ κράτους ἄνευ πληρωμῆς φόρου καταναλώσεως. Τοῦ προνομίου τούτου, ὡς γνωστόν, δὲν κάμνουν χρῆσιν ὅλοι οἱ καπνοπαραγωγοί, ἀλλ’ ὅσοι ἐκ τούτων καπνίζουν. Συνεχῶς ὅμως κάμνουν καταδολίευσιν τοῦ προνομίου τούτου μὴ καπνοπαραγωγοί, διότι διὰ τοῦ τρόπου τούτου δὲν παρέχεται τόσον εὐκόλως ἡ εὐχέρεια εἰς τὴν συστηματικωτέραν δίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς μὲ τοὺς ὁποίους μὲ ἐφωδίασεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ κοπτομένη δυνάμει τοῦ προνομίου τούτου ποσότης ὑπὸ τῶν καπνοπαραγωγῶν κατ’ ἔτος ἀνέρχεται ἀκριβῶς εἰς τὸ ποσὸν 672.000 κιλῶν. Σημειώσατε ὅμως ὅτι τὰ 9 αὐτὰ κιλὰ τὰ ὁποῖα κόπτει ἕκαστος καπνοπαραγωγὸς κατ’ ἔτος εἶναι ἀνεξάντλητα. Κόπτουν τὰ 9 κιλὰ καὶ ὕστερα στὸ σπίτι των κόπτουν καὶ ἄλλα καὶ τὰ κιλὰ δὲν τελειώνουν ποτέ. Διὰ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς ἀνοίγεται μία ἐπιχείρησις μεγάλη εἰς τὸ λαθρεμπόριον. Τὰ 672.000 κιλὰ τοῦ καπνοῦ τὰ κοπτόμενα πρὸς 300 δραχμάς, ὅσος εἶναι ὁ φόρος καταναλώσεως, ἀποδίδουν 201.600.000 φόρον καταναλώσεως. Καὶ δὲν εἶναι τὸ μόνον ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ ὠφελεῖτο ὁ προϋπολογισμὸς διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ προνομίου αὐτοῦ.

§179Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἴπατε νὰ καταργηθῇ τὸ προνόμιον. Οἱ καπνοπαραγωγοί, οἱ ὁποῖοι καπνίζουν μὲ καπνοπαραγωγικὸν σιγαρόχαρτον, θὰ ἀγοράζουν φορολογημένον καπνόν;

§180Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Ἐὰν καταργηθῇ τὸ προνόμιον τοῦ ὁποίου ποιοῦνται χρῆσιν ὅλοι οἱ καπνοπαραγωγοί, θὰ ὠφελεῖτο ὁ προϋπολογισμὸς 201.600.000.

§181Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ μοῦ ἀποδείξητε ὅτι θὰ καπνίζουν φορολογημένον καπνὸν καὶ ὄχι λαθρεμπορικόν, ὅπως συνέβαινε πρὸ τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ σιγαροχάρτου. Ξεύρετε διατὶ ἔγινε τὸ καπνοπαραγωγικὸν σιγαρόχαρτον; Ἐσκέφθησαν ὡς ἑξῆς: Ἔχομεν τὸν παραγωγόν, τὸν ὁποῖον εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐμποδίσωμεν νὰ καπνίσῃ ἀπὸ τὸ προϊόν του· ἀφ’ ἑνὸς δηλαδὴ ἡ ἀδυναμία τοῦ κράτους καὶ ἀφ’ ἑτέρου μία συναίσθησις δικαίου, ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ δι’ ἄλλα προϊόντα, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀπαγορεύσωμεν ἀπολύτως εἰς ἕνα παραγωγὸν νὰ ποιῆται χρῆσιν ἀτομικὴν τοῦ παραγομένου ὑπ’ αὐτοῦ προϊόντος. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς τοὺς δύο ἂς τὸν βάλωμεν νὰ πληρώνῃ ἕνα φόρον, τὸν ὁποῖον καὶ αὐτὸς θὰ ἐθεώρει λογικὸν καὶ δίκαιον. Καὶ αὐτὸν τὸν ἐβάλαμεν εἰς τὸ καπνοπαραγωγικὸν σιγαρόχαρτον. Ἐὰν τὸν ἴδωμεν νὰ καπνίζῃ πληρώνων 15 δραχμὰς τὴν ἡμέραν, διότι οἱ καπνοπαραγωγοὶ καπνίζουν περισσότερον ἀπὸ ἡμᾶς, ἐὰν ἐκ τῆς οἰκογένειας του καπνίζουν τρία μέλη θὰ πληρώνῃ 45 δραχμὰς τὴν μέραν εἰς τὸ Δημόσιον ταμεῖον. Φαντάζεσθε ὅτι θὰ ὑπάρξῃ οἰκογένεια καπνοπαραγωγῶν ἡ ὁποία θὰ πληρώνῃ αὐτὸν τὸν φόρον;

§182Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Τὸ ἐσκέφθην αὐτό, κύριε ὑπουργέ, ἀλλ’ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἔχομεν τὸ προνόμιον αὐτό, ἴσα–ἴσα ἔχομεν ἀνοικτὰς τὰς θύρας εἰς τὸ λαθρεμπόριον.

§183Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ἀφ’ ὅτου ἐμπῆκε αὐτὸ ηὔξησεν ἡ κατανάλωσις τοῦ καπνοῦ.

§184Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Θὰ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα. Ἐὰν παρακολουθήσωμεν τὴν κατανάλωσιν τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ σιγαροχάρτου, ὡς γνωστὸν τὸ μέτρον αὐτὸ ἐλήφθη ἀπὸ τοῦ 1927 καὶ ἐντεῦθεν, ἐὰν παρακολουθήσωμεν τὴν κατανάλωσιν τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ σιγαροχάρτου, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται διὰ τὸ κάπνισμα ὑπὸ τῶν καπνοπαραγωγῶν, ἔχομεν τὴν ἑξῆς ἀναλογίαν: Πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν μέτρων τῆς συστηματικῆς καταδιώξεως τοῦ λαθρεμπορίου εἴχομεν 80.000 φυλλαδίων κατανάλωσιν κατὰ μῆνα. Μετὰ τὴν δίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου......

§185Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ στατιστικὴ ἀναφέρει ὅτι ἔχομεν κατανάλωσιν κατ’ Ἀπρίλιον τοῦ 1929 80.000 φυλλάδια, κατὰ Μάϊον 1.200.000 φυλλάδια καὶ φθάνομεν μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου μὲ 2.200.000 φυλλάδια. Ἀποτέλεσμα καὶ αὐτὸ τῆς συστηματικῆς καταδιώξεως τοῦ λαθρεμπορίου. Ἐκεῖ ὀφείλονται κατὰ τὸ πλεῖστον τὰ ἐπωφελῆ αὐτὰ ἀποτελέσματα. Κατὰ τὴν παραδεδεγμένην στατιστικὴν καὶ πρὸς τὴν κατανάλωσιν τοῦ καπνοῦ καὶ σιγαρέττων κατ’ ἄτομον ἐπὶ τοῦ πληθυσμοῦ, διὰ τὰ ἄλλα κράτη ἔχομεν 1200 γραμμάρια, παρ’ ἡμῖν ἔχομεν 758 γραμμάρια βάσει τῆς στατιστικῆς τῆς παρεχομένης ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τῆς παρακολουθούσης τὴν κατανάλωσιν. Κατὰ τὴν πληροφορίαν αὐτὴν ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν γενικὴν κατανάλωσιν ἔχομεν κατὰ τὸ 1928 4.676.538 κιλὰ συνολικὴν κατανάλωσιν εἰς ὅλην τὴν χώραν, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν, κατὰ τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ παραδεδεγμένον τῶν 1200 γραμμαρίων, περίπου 7.500.000 κιλά. Τὴν ἐκ τῆς διαρροῆς ταύτης ζημίαν τοὐλάχιστον ἐγὼ ἀποδίδω κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὸ λαθρεμπόριον.

§186Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὰς συγκρίσεις τὰς κάμνουν μὲ μέρη ποὺ δὲν ἔχουν καπνοπαραγωγήν. Πῶς θὰ ἀναγκάσητε τὸν καπνοπαραγωγὸν νὰ καπνίσῃ καπνόν, ὁ ὁποῖος ὑπόκειται εἰς φορολογίαν; Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημά σας.

§187Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ξεύρετε εἰς τὴν Τουρκίαν ποία εἶναι ἡ ἀναλογία τοῦ καπνίσματος;

§188Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Αὐτὴ ἡ στατιστικὴ εἶναι διεθνής.

§189Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Δύνασθε νὰ βασισθῆτε εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς 1925 ὁπότε ἠναλώθησαν 6.039.340 κιλὰ Εἶναι ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπιδιωχθῇ ὡς minimum.

§190Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Εἰς τὸ 1925 ἔχομεν 6.049.340 κιλὰ κατανάλωσιν. Ἂς πάρωμεν αὐτὸ ὡς βάσιν καὶ εἰς αὐτὸ θὰ στηρίξωμεν τοὺς συλλογισμούς μας. Ὡς σᾶς εἶπον προηγουμένως, τὸ 1927 καθιερώθη ὁ θεσμὸς τοῦ προνομίου τοῦ ἀτελοῦς καπνίσματος ὑπὸ τῶν καπνοπαραγωγῶν. Προηγουμένως δὲν ὑπῆρχε τὸ μέτρον αὐτὸ καὶ οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἐπλήρωνον διὰ τὸ προϊόν των μὲ τὴν ἑξῆς διαφοράν: ὅτι εἶχον τὸ προνόμιον ὅπως τὴν ποσότητα αὐτὴν τῶν 9 κιλῶν παραδώσωσι εἰς τὸ δημόσιον καπνοκοπτήριον κατ’ ἔτος νὰ γίνουν σιγαρέττα καὶ νὰ πληρώσωσι τὸν ἀνάλογον φόρον.

§191Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Δίδω εἰς τὴν βουλὴν τὴν πληροφορίαν ὅτι πρὸ ἡμερῶν ἀπεστάλη πρὸς τὰς ἐφορίας ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὁρίζουσα ὅτι τοῦ εὐεργετήματος τῆς ἀτελοῦς καταναλώσεως τοῦ καπνοῦ δικαιοῦνται μόνον οἱ ἐξ ἐπαγγέλματος καπνοπαραγωγοί. Ἀλλὰ οὗτοι εἶναι μόνον ὀλίγαι χιλιάδες, κατὰ συνέπειαν ὅλοι οἱ ἄλλοι παραγωγοὶ οἱ σὺν τῇ καλλιεργείᾳ τοῦ καπνοῦ καλλιεργοῦντες καὶ ἄλλα προϊόντα δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα τοῦτο.

§192Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε βουλευτά, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι τοῦ εὐεργετήματος τούτου δέον νὰ ἀπολαμβάνωσι μόνον οἱ κατὰ κύριον ἐπάγγελμα καπνοπαραγωγοί. Ἐπειδὴ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διατάξεως ταύτης τοῦ νόμου ἦτο ἀνατεθειμένη εἰς τὰς ἀστυνομικὰς ἀρχὰς καὶ παρετηρήθησαν ὑπερβασίαι τινὲς περὶ τὴν χορήγησιν τῶν σχετικῶν ἀδειῶν, δι’ αὐτὸ ἐξεδόθη ἡ ἐγκύκλιος, ἥτις ὁρίζει λεπτομερῶς τὰς περιπτώσεις καθ’ ἃς ἐπιτρέπεται ἡ ἔκδοσις τοιούτων ἀδειῶν.

§193Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ὡρίσθη τὸ ποσόν;

§194Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὡρίσθη τὸ ποσόν.

§195Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν καταδιώκονται.

§196Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν καταδιώκονται. Κατὰ τὴν ὑφισταμένην διαδικασίαν θὰ κληθῶσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπῆραν ἀδείας, διὰ νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν ἀδειῶν.

§197ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖοι εἶναι αὐτοί;

§198Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι γνωστὸν ποῖοι εἶναι καπνοπαραγωγοὶ καὶ ποῖοι εἶναι καλλιεργηταί. Ὑποθέσατε ὅτι εἷς ἔχει κύριον ἐπάγγελμα ὄχι τὸ τοῦ καπνοπαραγωγοῦ, ἀλλὰ τοῦ παραγωγοῦ ἄλλων προϊόντων καὶ παράγει ταὐτοχρόνως καὶ ἓν ποσὸν χιλίων ὀκάδων π. χ. καπνοῦ. Αὐτὸς δὲν εἶναι καπνοπαραγωγός.

§199Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ὅπως ὅμως σήμερον ἐφαρμόζεται τὸ μέτρον καπνίζουν ὅλοι ἀτελῶς, ὅλοι ἀνεξαιρέτως οἱ παράγοντες καπνόν.

§200Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι ὅλοι οἱ παράγοντες καπνόν.

§201Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἂν θέλετε, ὅλοι οἱ εὑρισκόμενοι εἰς καπνοπαραγωγοὺς περιφερείας. Σᾶς πληροφορῶ δέ, ὅτι πρὸ τεσσάρων ἡμερῶν ἔλαβον τὴν πληροφορίαν ἀπὸ τὴν Κοζάνην, ὅτι ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος Πτολεμαΐδος ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκδοθείσης ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐγκυκλίου ἀνεκάλεσεν ὅλας τὰς ἀδείας ὅλων τῶν χωρικῶν καὶ συνέστησεν εἰς τοὺς συναδέλφους του τῶν ἄλλων περιφερειῶν δι’ ἐγγράφου του, ὅπως κάμουν καὶ αὐτοὶ τὰ ἴδια. Αὐτὴν δὲ τὴν στιγμὴν καταδιώκονται ἀπὸ τὴν χωροφυλακὴν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν οἱ καπνοπαραγωγοί. Εἶναι ἀνάγκη, κύριε Ὑπουργέ, νὰ δοθῶσιν ὁδηγίαι, διὰ νὰ μὴ ἐξακολουθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Τὸ ζήτημα πρέπει νὰ λυθῇ ριζικῶς, διότι ὁλόκληρος ἡ ὕπαιθρος εὑρίσκεται εἰς ἀναστάτωσιν.

§202Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἐγὼ δὲν φρονῶ, ὅτι ὅποιο παράγει ὅσον τοῦ χρειάζεται διὰ νὰ καπνίσῃ πρέπει νὰ λάβῃ τὴν ἄδειαν. Αὐτὸς ὁ ὁποῖος παράγει ὅσον τοῦ χρειάζεται διὰ τὸν ἑαυτόν του ἢ κἄτι παραπάνω, δὲν εἶναι καπνοπαραγωγός.

§203Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἀλλά, κύριε συνάδελφε, εἰς τὰς καπνικὰς περιφερείας δὲν ὑπάρχει κανεὶς καπνοπαραγωγὸς κατ’ ἐπάγγελμα. Ὁ ἀγρότης καλλιεργεῖ ὅλα τὰ εἴδη καὶ ταυτοχρόνως καὶ καπνόν.

§204Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Διὰ νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν, εἴπομεν προηγουμένως, ὅτι ἂν δὲν πρέπῃ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ μέτρον τῶν 1200 γραμμαρίων, πρέπει νὰ λάβωμεν τὸ μέτρον τῆς ἰδικῆς μας καταναλώσεως, συμφώνως μὲ τὴν στατιστικὴν τὴν ὁποίαν μᾶς δίδει ἡ τελευταία τοιαύτη, ἤτοι 758 γραμμάρια κατ’ ἄτομον. Θὰ σᾶς ἀνακοινώσω στατιστικὰς πληροφορίας περιφερειῶν τινων, διὰ νὰ ἴδητε ὅτι ὅλοι ὅσοι καπνίζουν εἰς τὰ μέρη τὰ παράγοντα καπνὸν καπνίζουν ἀτελῶς. Ἀκούσατε. (ἀναγινώσκει) Νὰ σᾶς δώσω καὶ μερικὰς πληροφορίας περὶ τῶν περιφερειῶν αἱ ὁποῖαι καταναλίσκουν περισσότερον (ἀναγινώσκει).

§205Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὴν κατανάλωσιν τὴν ὑπολογίζετε ἀπὸ τὴν κοπτομένην ποσότητα εἰς τὸ καπνοκοπτήριον. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ βασίζεσθε ἐπ’ αὐτῶν, διότι εἰς καμμίαν περιφέρειαν δὲν καπνίζουν μόνον ἀπὸ τοῦ καπνοκοπτηρίου τὸν καπνόν. Μόνον εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν ἐπαρχιῶν καταναλίσκεται καπνὸς τοῦ καπνοκοπτηρίου.

§206Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι τοῦ προνομίου μόνον εἰς εἰδικοὺς καπνοκαλλιεργητὰς γίνεται χρῆσις καὶ κατάχρησις τούτου ἀπὸ ὅλους τοὺς κατοικοῦντας εἰς τὰς περιφερείας αὐτὰς τὰς καπνοπαραγωγικάς. Καὶ φρονῶ ὅτι ἂν καταργηθῇ αὐτὸ τὸ προνόμιον, θὰ εἶναι ἐξησφαλισμένη ἡ ὠφέλεια τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§207Λ. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Εἰς τὴν Δράμαν ἔφθασαν νὰ χρησιμοποιοῦν χάρτην ἐφημερίδων διὰ τσιγαρόχαρτον.

§208Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ περιωρίσθη ἡ κατανάλωσις;

§209Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Λόγῳ τῆς φορολογίας.

§210Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Τὸ 1925 εἴχομεν κατανάλωσιν 6.000.000 τὸ 1927, ὑπελείφθη ἡ κατανάλωσις κατὰ ἓν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον: Ὅταν λάβωμεν λοιπὸν αὐτὸ ὡς βάσιν....

§211Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ δὲν εἶναι βάσις.

§212Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Αἱ στατιστικαὶ τῆς ὑπηρεσίας μᾶς παρέχουν τὴν πληροφορίαν ὅτι κατ’ ἔτος κόπτονται ὑπὸ παραγωγῶν 672 χιλιάδες κιλά, καὶ τοὺς χαρίζομεν τὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα κόπτουν εἰς τὸ σπίτι των. Ἐὰν ὑπολογίσωμεν πρὸς 30 δραχμὰς τὸν φόρον, ἔχομεν ὠφέλειαν τοῦ προϋπολογισμοῦ 201.600.000.

§213Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πόσα εἰσέρχονται εἰς τὸν προϋπολογισμόν;

§214Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ὑποθέτω ὅτι θὰ ἔχουν τὴν εὐμένειαν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ὁπωσδήποτε μεγαλειτέρας ἐλαττώσεως τῆς φορολογίας. Δὲν λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ ὠφέλεια τοῦ προϋπολογισμοῦ ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο καὶ ἡ ὠφέλεια τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωμεν ἐκ τῆς καταδιώξεως τοῦ λαθρεμπορίου ἀσφαλῶς θὰ ὑπερκαλύψῃ τὸ ἐκ τῆς σημερινῆς ἐγγείου φορολογίας ἔσοδον τοῦ προϋπολογισμοῦ. Αὐτὸ εἶναι ὀλίγον δύσκολον, δὲν εἶναι ἔτσι; Ὑποθέτω ὅτι εὐκολώτερον εἰσέρχεταί τις εἰς ἕνα σπίτι εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάρχουν ἀνοικτὰ παράθυρα καὶ θύραι, καὶ δυσκολώτερον εἶναι νὰ διαρρήξῃ τὰς θύρας αὐτοῦ, ὅταν μάλιστα αὗται φρουροῦνται ἀπὸ τοὺς φρουροὺς τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὅταν καταργηθῇ αὐτὸ τὸ προνόμιον, εἶναι ἐξησφαλισμένη αὐτὴ ἡ ὠφέλεια τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§215Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διατί;

§216Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Διότι δὲν θὰ ὑπάρχῃ σιγαρόχαρτον· κάθε χωρικὸς θὰ ἔχῃ τὸ προνόμιον αὐτὸ τῆς κοπῆς τοῦ προϊόντος ὡρισμένης ποσότητος εἰς τὸ δημόσιον καπνοκοπτήριον ἐπὶ πληρωμῇ τοῦ φόρου.

§217Λ. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Εἰς τὴν Δράμαν ἑκατομμύρια σιγαροχάρτων ἐκάησαν καὶ ἔφθασαν νὰ χρησιμοποιοῦν τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως διὰ σιγαρόχαρτον.

§218Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ τώρα ἐξοδεύονται μόνον 4600 ἑκατομμύρια;

§219Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἶναι ζήτημα φορολογίας, ἐπιβαρύνεται τὸ προϊόν.

§220Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Ἀπὸ τὸ 1925 ὁπότε εἴχομεν κατανάλωσιν 6 ἑκατομμύρια, μέχρι τοῦ 1928 ὁπότε εἴχομεν ἑκατομμύρια 600, χιλιάδες ἔχομεν διαφορὰν περίπου 1½ ἑκατομμύριον. Ἀλλ’ ὅταν εἴμεθα εἰς τὸ 1926 πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι ἡ φορολογία ἦτο χαμηλή. Λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῆς φορολογίας εἰσῆλθε διττὴ μείωσις. Πρῶτον διότι ἔπαυσαν πολλοὶ νὰ καπνίζουν καὶ δεύτερον διότι ἐξετάθη τὸ λαθρεμπόριον λόγῳ τοῦ μεγαλειτέρου κέρδους. Ἑπομένως δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν....

§221Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς:

§222Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Ἓν ἐκ τῶν μέσων τῆς καταπολεμήσεως τοῦ λαθρεμπορίου εἶναι τὸ σιγαρόχαρτον, ἡ δὲ πρότασις δὲν θ’ ἀγάγῃ εἰς ἐνίσχυσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὁ ὁποῖος τοὐναντίον θὰ χάσῃ. Ἐφ’ ὅσον εἴχομεν 6 ἑκατομμύρια τότε καὶ ὑποστηρίζετε ὅτι τότε εἴχομεν αὐτὴν τὴν ἀπόδοσιν διότι εἴχομεν ἐλαφρότερον τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί, ἐφ’ ὅσον ἡ ἀπόδοσις ὅταν ἔχομεν ἐλαφροτέραν φορολογίαν εἶναι ἡ ἱκανοποιητικωτέρα.

§223Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς ἀπόδοσιν.

§224Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, εἴχομεν μεγαλειτέραν ἀπόδοσιν ὅταν ἡ φορολογία ἦτο ἐλαφροτέρα τότε ἠδυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον τῆς ἐπιεικεστέρας φορολογίας, ἐφ’ ὅσον ἐκ πείρας ἔχομεν ἀσφαλὲς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα.

§225Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἠλαττώθησαν καὶ αἱ εἰσπράξεις.

§226Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Ὅταν θέτομεν ὡς βάσιν ὅτι ἡ ἐλαφροτέρα φορολογία μᾶς ἀποδίδει περισσότερα...

§227Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Περισσοτέραν κατανάλωσιν ἀλλὰ ὀλιγωτέραν εἴσπραξιν.

§228Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Ἐν πάσει περιπτώσει αἱ ἀσφαλεῖς πληροφορίαι φέρουν τὸ συμπέρασμα ὅτι ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν κατάργησιν τοῦ προνομίου τούτου δύναται νὰ ἐπέλθῃ κἄποιος συνδυασμὸς ἐπωφελὴς διὰ τὴν ἐλάττωσιν τῆς φορολογίας αὐτῆς ὡς καὶ διὰ τὴν ὠφέλειαν τοῦ προϋπολογισμοῦ χωρὶς νὰ δημιουργηθῇ ὡς ἔλλειμμα διότι λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν μας 201 ἑκατομ. ἀπόδοσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Θὰ γνωρίζετε ὅτι ἐκ τῆς καταργήσεως αὐτοῦ τοῦ προνομίου, δὲν θὰ κάμουσιν χρῆσιν αὐτοῦ οἱ μὴ καπνοπαραγωγοὶ οἱ ὁποῖοι σήμερον κάμνουν κατάχρησιν τοῦ προνομίου αὐτοῦ.

§229Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ καπνίζουν ὅπως καπνίζει ὅλος ὁ κόσμος.

§230Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτό. Ἡ ὑπηρεσία λέγει ὅτι θὰ ἔχωμεν 3.000.000 ἐπὶ πλέον κατανάλωσιν μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ προνομίου αὐτοῦ καὶ μετὰ τὴν συστηματικωτέραν δίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου.

§231Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Ἡ ὑπηρεσία λέγει αὐτό; (ἔκπληξις).

§232Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Μάλιστα!

§233Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Λέγει ἡ ὑπηρεσία αὐτό!! Τότε πρέπει νὰ κρεμάσωμεν τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διότι δὲν σπεύδει εἰς τὴν κατάργησιν.

§234Ε. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ φθάσω μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου, ἀλλὰ νομίζω ἐγὼ τουλάχιστον ὅτι περίπου ἡ φορολογία ἡ ἔγγειος ἡ εἰσπραττομένη σήμερον, εἰς τὸν προϋπολογισμὸν θὰ καλυφθῇ ὅταν ἐν συνδυασμῷ θὰ γίνουν τὰ μέτρα ταῦτα. Ἂν καταργηθῇ τὸ προνόμιον τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ θὰ πληρώνουν καὶ αὐτοὶ φόρον καταναλώσεως θὰ τοὺς παράσχωμεν τὴν εὐχέρειαν τοῦ καπνίσματος ἐκ τοῦ προϊόντος των καὶ τότε εὐχαρίστως θὰ πληρώσουν τὸν φόρον. Ὅταν ἕκαστος τῶν καπνοπαραγωγῶν ἀντιμετωπίζων τὴν κρίσιν τὴν σημερινὴν εὑρεθῇ πρὸ τοῦ προβλήματος, «ἢ τὸ ψωμί σου κόβεις ἢ τέλος πάντων θὰ πληρώσῃς φόρον διὰ νὰ καπνίσῃς θὰ προτιμήσῃ νὰ πληρώσῃ τὸν φόρον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ μέτρον αὐτὸ πρέπει σοβαρῶς νὰ τὸ λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ διευκολύνετε τὴν διάθεσιν τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν. Ἐκτὸς τῶν μέτρων τούτων, βέβαια, πρέπει νὰ ληφθῇ καὶ ἰδιαιτέρα προσπάθεια διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς ποιότητος τοῦ προϊόντος. Ὅπως ὑπὸ τοῦ προλαλήσαντος ἐτονίσθη ἐφέτος οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἀπὸ λαιμαργίαν ἐχειροτέρευσαν τὴν ποιότητα τῶν καπνῶν συλλέξαντες καὶ φύλα κακῆς ποιότητος, τὰ ὁποῖα συνήθως δὲν συλλέγονται. Εἰς τὸ σημεῖον δὲ τοῦτο κακῶς δὲν ἐφηρμόσθη ἐφέτος ὁ ἐσχάτως ψηφισθεὶς νόμος περὶ ἐκριζώσεως τῶν καπνοφυτειῶν εἰς ὅλας τὰς περιφερείας γενικῶς, ἀλλ’ ἐφηρμόσθη μόνον εἴς τινας περιφερείας. Διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς ποιότητος ὄχι ὀλίγον ἔχει συντελέσῃ καὶ τὸ μέτρον τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς καπνοκαλλιεργείας εἰς μέρη βαλτώδη εἰς μέρη εἰς τὰ ὁποῖα ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ὅτι δὲν παράγεται ποιότης καλὴ καὶ παράγεται ποιότης ἡ ὁποία ἐκθέτει εἰς κίνδυνον δυσφημήσεως τὸ προϊὸν εἰς τὴν διεθνῆ καπναγοράν. Ἰδιαιτέρα φροντὶς καὶ προσπάθεια πρέπει νὰ ληφθῇ διὰ τὰ καπνὰ τὰ «ἐκλεκτὰ» λεγόμενα διότι, ὡς γνωστόν, τὰ καπνὰ ταῦτα ἀποτελοῦν τὸ κύριον ἔρεισμα τῆς καλῆς ποιότητος τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν καὶ αὐτὰ εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐξασφαλίζουν τὴν καλὴν φήμην τῶν καπνῶν μας εἰς τὴν διεθνῆ καπναγοράν. Διὰ τὰ καπνὰ ταῦτα πρέπει νὰ ληφθοῦν βεβαίως ἰδιαίτερα προστατευτικὰ μέτρα κατὰ τὴν κρίσιν μου. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ καθορίζωνται ἀνάλογοι ποσότητες ἐκ τῶν ἐκλεκτῶν καπνῶν εἰς τὰς συμβάσεις μεταξὺ ξένων Κρατῶν, καὶ νὰ ληφθοῦν ἐπίσης μέτρα κατὰ τῆς νοθείας αὐτῶν. Διότι ὅταν διατίθενται εἰς τὰς συμβάσεις ταύτας κατώτεραι ποιότητες, δὲν εἶναι αἰσθητὴ εἰς τὴν κατανάλωσιν ἡ ποιότης τοῦ καπνοῦ. Διὰ τὰ ἐκλεκτὰ καπνὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον προστατεῦον ταῦτα ἀπὸ τὴν ἐνεργουμένην νοθείαν τοῦ προϊόντος. Ἡ παραγωγὴ τῶν εὐγενῶν καπνῶν διπλασιάζεται καὶ πενταπλασιάζεται περίπου εἰς τὴν διεθνῆ καπναγοράν, διότι ὅλα περνοῦν ὡς ἐκλεκτὰ καπνὰ καὶ ἔτσι ζημιώνονται οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὴν καλλιέργειαν τῶν ἐκλεκτῶν καπνῶν. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διὰ τὸ ὁποῖον ἤθελον ἁπλῶς νὰ δώσω μίαν νύξιν τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη τὸ ταχύτερον νὰ ληφθοῦν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ θεωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις ὡς συντελεστικὰ διὰ τὴν εὐχέρειαν τῆς καταναλώσεως καὶ διαθέσεως τῆς ἐσοδείας τῆς ἐφετεινῆς καὶ γενικῶς νὰ ἐξασφαλίσῃ κατὰ τὸ δυνατὸν διὰ τὸ μέλλον τὴν διάθεσιν τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν, διότι ἀπὸ τὰ μέτρα ταῦτα τὸ ⅐ περίπου τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἀναμένει καλλιτέραν τύχην.

§235Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν Ἐπερωτήσεων λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 8 μ. μ.)