1929.11.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 6

ΠΕΜΠΤΗ 28 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1929

Προεδρία Αʹ. Ἀντιπροέδρου κ. Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ἡ Ἕνωσις τῶν συνεταιρισμῶν Βαρούχας αἰτεῖται τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ χρεοστασίου. —Ἡ κοινότης Αἰδηψοῦ αἰτεῖται τὴν ἀνέγερσιν κτιρίου δημοτικοῦ σχολείου δαπάναις τοῦ Κράτους. —Ὁμοίως αἰτεῖται τὴν διάθεσιν 120 χιλ. δραχ. διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ἀποβάθρας τῆς κοινότητος καὶ οὐχὶ τῆς ἀποβάθρας τῶν λουτρῶν Αἰδηψοῦ. —Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Ἀτάλης ἐγκρίνει τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἐλαίου. —Οἱ κτηνοτρόφοι Φαρσάλων αἰτοῦνται τὴν μὴ ἄρσιν τοῦ δασμοῦ τοῦ τυροῦ. —Ὁ Γυμναστικὸς Ὅμιλος Λαμίας αἰτεῖται τὴν παροχὴν ἐνισχύσεως. —Ὁ Ν. Τσιλογιάννης, κάτοικος Καβάλλας, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ καταβολὴν εἰσέτι τῶν ἀσφαλίστρων ὑπὸ τῆς ἀσφαλιστικῆς ἑταιρείας «Prevoyance» διὰ τὸ ἀποτεφρωθὲν κατὰ τὸ ἔτος 1927 ἠσφαλισμένον καπνοπωλεῖον της. —Οἱ ἀνάπηροι καὶ τὰ θύματα πολέμου Ἐδέσσης αἰτοῦνται τὴν ἀποδοχὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῶν αἰτημάτων τοῦ Γʹ Παναπηρικοῦ Συνεδρίου Βόλου. —Οἱ φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ὑποβάλλουν αἰτήματα σχετικὰ μὲ τὴν συμπλήρωσιν τῶν σχολῶν τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Βορείου Ἑλλάδος καὶ τὸν περιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐπιστημόνων, καὶ παρακαλοῦν ὅπως υἱοθετηθῶσι ταῦτα. —Ὁ Χ. Χατζηχρῆστος, κάτοικος τῆς κοινότητος Βερτίσκου Λαγκαδᾶ, αἰτεῖται τὴν μετάθεσιν τοῦ διδασκάλου τῆς κοινότητος καὶ διαμαρτύρεται διὰ τὴν μεροληπτικὴν στάσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ καὶ νομομηχανικοῦ εἰς τὴν μὴ ἐκτέλεσιν διαταγῆς τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Θεσσαλονίκης πρὸς ἀνέγερσιν διδαστηρίου. —Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Ἀναστασίου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Καρραγωγέων Πύργου ζητούντων ἀποζημίωσιν διὰ τὴν στέρησιν τῆς ἐργασίας των. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Γιαμούζης καταθέτει τηλεγράφημα τῶν καπνοπαραγωγῶν Τσαριτσάνης, αἰτουμένων τὴν ἀναστολὴν πληρωμῆς τῶν χρεῶν των καὶ τὴν χορήγησιν δανείων ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. —Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς καταθέτει: α) Ἀναφορὰν τοῦ Ταμείου Ἀμύνης οἰνοπαραγωγῶν Λευκάδος. β) Ὑπόμνημα τοῦ σωματείου «Ἀλληλοβοήθεια» τῶν ἐν τῷ φρουρίῳ Λευκάδος ἐστεγασμένων, καὶ γ) Ὑπόμνημα τοῦ ταμείου ἐπαρχιακῆς ὁδοποΐας Λευκάδος. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς καὶ Α. Φωκᾶς ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεσιτῶν ἐγχωρίων προϊόντων. —Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ σχεδίου νόμου ὑποβάλλει τροπολογίαν καὶ ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Κωστόπουλος. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Μυλωνογιάννης καὶ Κ. Πολυχρονάκης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς ἄσκησιν τῶν ἐνδίκων μέσων ἀπονομῆς συντάξεως». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Κοντοδίνας καὶ Σ. Ἀνθρακόπουλος ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18)26 Σεπτεμβρίου 1929 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 4 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀποδόσεως εἰς τὴν Ἐκκλησίαν τῶν κατὰ τὰς διατάξεις περὶ Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης περιελθόντων αὐτῇ κτημάτων καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΓΥΙΔʹ περὶ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου» —Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ σχεδίου νόμου ὑποβάλλει τροπολογίαν καὶ ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Παπαστρατῆς. —Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ σχεδίου νόμου ὑποβάλλουν τροπολογίαν καὶ οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. Παπαναστασίου, Ν. Μπακόπουλος, Ε. Ζούκας, Α. Μπακάλμπασης, Ι. Μιχαὴλ, Δ. Εὐθυμιάδης καὶ Χ. Τερζόγλου. —Ὁμοίως ὑποβάλλουν τροπολογίαν καὶ οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Μάρκου, Ν. Μπακόπουλος, Ν. Σπηλιώτης, Χ. Ζουμῆς, Β. Κυρέλλος, Π. Συρογιάννης, καὶ Μ. Αἰλιανός. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Χρηστούλας, Δ. Φλωριᾶς, Π. Καρασεβδᾶς, Ι. Καλογερᾶς, Ε. Ζούκας, Ν. Γαρδικιώτης, Ι. Κουτσίνας, Σ. Ἀνθρακόπουλος, Ν. Κωνσταντόπουλος, Κ. Κοντοδίνας, Ν. Κουπαροῦσος, καὶ Γ. Σίδερης ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου «περὶ τῆς εὐθύνης τῶν ταμειακῶν ὑπολόγων Στρατοῦ καὶ τῶν ὑπ’ αὐτοὺς ὀργάνων εἰς ἃ ἀνατίθεται διαχειριστικὴ ὑπηρεσία». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Ζούκας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ γεωργικοῦ ἐπιμελητηρίου Τρικκάλων περὶ ἀναστολῆς τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων.

§3Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Εἶναι γνωστόν, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐκ τῆς ὑπηρεσίας καὶ δὴ ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. νομάρχου Τρικκάλων, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος ἐνέσκηψε κυκλὼν εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ δήμου........ τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐγένετο σημαντικὴ πλήμμυρα, συνεπεία τῆς ὁποίας κατεστράφη ὁλόκληρος ἡ πρώϊμη ἐσοδεία τοῦ ἐν λόγῳ δήμου. Οἱ χωρικοὶ τῶν χωρίων τούτων στεροῦνται καὶ αὐτοῦ τοῦ ἄρτου. Ἐν τούτοις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐζητήθη ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῶν χωρίων ἡ πληρωμὴ τῶν φόρων τοῦ Δημοσίου. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ληφθῶσι τὰ δέοντα καὶ σταλῇ τὸ σχετικὸν ἔγγραφον πρὸς τὸν ταμίαν Τρικκάλων ἵνα ἀνασταλῇ ἡ δίωξις, διότι πρόκειται περὶ ζημίας ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, βεβαιοῦται παρὰ τῶν ἀρχῶν τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων καὶ δὴ τοῦ κ. νομάρχου καὶ πρέπει τὸ Κράτος νομίζω νὰ μὴ προβῇ εἰς καταδιωκτικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ἔχουν σκοπὸν νὰ πωλήσουν οἱ ἀγρόται τὰ ἀροτριῶντα κτήνη διὰ νὰ πληρώσουν τοὺς φόρους. Δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει δικαιοτέρα ἀξίωσις ἀπὸ τὴν ἀξίωσιν ταύτην τῶν χωρικῶν τούτων, καὶ δέον νὰ γίνῃ ἡ σχετικὴ σύστασις ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γαρδικιώτης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§5Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ παρακαλῶ νὰ λάβητε σύντονα μέτρα διὰ τὴν ἀναστολὴν τῶν καταδιωκτικῶν μέτρων. Στεροῦνται οἱ χωρικοὶ καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου των καὶ εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἐπ’ ἐσχάτων τοῖς παρέσχε τὴν σπορὰν δωρεάν. Φαντασθῆτε ποία εἶναι ἡ κατάστασις.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσίνας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§7Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Αἱ ἴδιαι συνθῆκαι ὑφίστανται καὶ διὰ τὴν περιφέρειαν Λαρίσσης. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ μία διαταγὴ ἐκ τοῦ κέντρου, διότι θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἀναφέρω τὸ ἑξῆς τὸ ὁποῖον συνέβη πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν: Ἡ ἑβδομαδιαία ἀγορὰ τοῦ Μ. Κυσερλῆ ἦτο ἔρημος πρὸ ἡμερῶν, διότι οἱ χωρικοὶ ἐφοβοῦντο νὰ μετάσχουν εἰς αὐτήν, μήπως ἐκτελεσθῶσι τὰ κατ’ αὐτῶν ἐκδεδομένα ἐντάλματα προσωποκρατήσεως.

§8Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ μοὶ σταλῇ ἡ ἀναφορά, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Π. Χριστούλας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἑνώσεως πιστωτικῶν συνεταιρισμῶν Καρδίτσης περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ σταθμάρχου Κοτσερᾶ.

§10Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἂν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ εὑρισκώμεθα εἰς αὐτὴν τὴν ἀνιαρὰν θέσιν ὥστε νὰ ἀπασχολῶμεν τὴν Βουλὴν κάθε τόσον μὲ ἀναφορὰς κατὰ τῶν διαφόρων ἐκτελεστικῶν ὀργάνων. Ἡ ἀναφορὰ περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται σήμερον ἀφορᾷ τὸν ἀστυνομικὸν σταθμάρχην Κοτσερᾶ. Καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ ἄνθρωποι τῆς περιοχῆς τοῦ τέως δήμου... ἐξῆλθον εἰς τὰ χωράφια νὰ σπείρουν τὸν σπόρον τὸν ὁποῖον τοὺς παρεχώρησεν ἡ Τράπεζα ἐκεῖ μερίμνῃ τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τῇ καθολικῇ μερίμνῃ τῆς Κυβερνήσεως περὶ προαγωγῆς τῆς γεωργίας, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐξῆλθον νὰ σπείρουν τὸν σπόρον τὸν δωρεὰν δοθέντα, ὁ ἀστυνομικὸς σταθμάρχης ἡγούμενος κουστωδίας χωροφυλάκων καὶ ἀγροφυλάκων ἐπενέβη κατὰ τῶν χωρικῶν αὐτῶν, ἔκλεισε τοὺς ἐναπομείναντας εἰς τὰς διαφόρους προχείρους φυλακάς, τὰς ὁποίας ἐδημιούργησε καὶ ἐπὶ πλέον ἐπέπεσε κατὰ τῶν ἄλλων οἱ ὁποῖοι διέμενον εἰς τὸ χωρίον, ἐδημιούργησε μίαν κατάστασιν τοιαύτην ὥστε νὰ ἐξεγερθοῦν ὅλοι αὐτοὶ καὶ νὰ διαμαρτυρηθοῦν καὶ νὰ ζητοῦν νὰ ἀπομακρυνθῇ ὁ ἀστυνομικὸς αὐτὸς σταθμάρχης, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ οὔτε ἁπλῆ ἐγγύησις περὶ τῆς μὴ διασαλεύσεως τῆς τάξεως. Εἶναι εὐκταῖον ὁ κ. σταθμάρχης νὰ φύγῃ τὸ ταχύτερον ἀπὸ ἐκεῖ, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὸ πρᾶγμα, διότι ὑπάρχει κίνδυνος διασαλεύσεως τῆς τάξεως.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γαρδικιώτης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§12Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ἑνώνω καὶ ἐγὼ τὰς συστάσεις μου καὶ θὰ παρεκάλουν μάλιστα τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ διοικητικὴν ἀνάκρισιν.

§13Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφοράν. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ μοὶ σταλῇ.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζούκας παρακαλεῖ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβε πρὸς πλήρωσιν τῶν κενῶν θέσεων τοῦ Πρωτοδικείου Τρικκάλων.

§15Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Τὸ Πρωτοδικεῖον Τρικκάλων ἀποτελεῖται ἐκ πέντε δικαστῶν καὶ τοῦ κ. προέδρου, ἐκ μελῶν ἕξ τοὐτέστιν. Ἀλλ’ ἐκ τούτων ὑπάρχουσι μόνον τρεῖς. Σημειώσατε ὅτι τὸ Πρωτοδικεῖον τοῦτο ἔχει σωρείαν ὑποθέσεων, διότι ἔρχεται εἰς τὴν δευτέραν γραμμὴν ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῶν καὶ ποινικῶν ἰδίᾳ ὑποθέσεων. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀπὸ πενταμήνου περίπου ματαιοῦνται ἅπασαι σχεδὸν αἱ πολιτικαὶ ὑποθέσεις τοῦ Δικαστηρίου τούτου, πλὴν τῶν νόμῳ προτετιμημένων. Εἶναι κατάδηλος λοιπὸν ἡ ζημία τῶν πολιτῶν ἐκ τῆς τοιαύτης καταστάσεως τοῦ Δικαστηρίου. Ὑπεβάλομεν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης πρὸ μηνὸς τὴν παράκλησιν νὰ συμπληρωθῶσι τὰ κενὰ τοῦ Δικαστηρίου καὶ ὄντως ὁ κ. ὑπουργὸς ἔκαμε σχετικὸν ἐρώτημα πρὸς τὸ ἀνώτατον συμβούλιον καὶ ἐπληρώθησαν αἱ δύο θέσεις, ἀλλὰ τυπικῶς ἐγένετο ἡ πλήρωσις τῶν θέσεων αὐτῶν, διότι οὐδεὶς ἐκ τῶν κ. δικαστῶν τῶν μετατεθέντων εἰς τὸ Δικαστήριον ἐκεῖνο μετέβη εἰς τὴν θέσιν του. Ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ πληροφορούμεθα ὅτι ὁ πρωτοδίκης ὁ μετατεθεὶς ἐκ τοῦ Πρωτοδικείου Πατρῶν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Τρικκάλων δὲν πρόκειται νὰ μεταβῇ εἰς τὴν νέαν του θέσιν, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζω καὶ διότι ἐγένετο ἐνέργεια ἐκ μέρους τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Πατρῶν πρὸς ματαίωσιν τῆς μεταθέσεως ταύτης. Ἂν, κ. Πρόεδρε, ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, ἀσφαλῶς θὰ ἀργήσῃ τὸ Πρωτοδικεῖον Τρικκάλων καθ’ ὅλην τὴν περίοδον ἀπὸ τοῦ νῦν μέχρι τῶν διακοπῶν, δὲν εἶναι δὲ συμφέρον ἀπὸ πάσης ἀπόψεως νὰ μένῃ ἓν Πρωτοδικεῖον ἄνευ δικαστῶν ἐπὶ τόσον χρονικὸν διάστημα. Γνωρίζομεν ὅτι ὑπάρχουν καιναὶ θέσεις εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα, ἀλλὰ ἡ τοιαύτη οἰκτρὰ κατάστασις, ὁποία παρουσιάζεται ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ Τρικκάλων, οὐδαμοῦ ὑπάρχει, διότι εἶναι δυνατὸν εἰς ἄλλο Πρωτοδικεῖον νὰ εἶναι μία θέσις, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν 3 ὥστε οἱ δύο δικασταὶ νὰ μὴ δύνανται νὰ κάμουν τίποτε, ἰδίως διὰ τὰς ποινικὰς ὑποθέσεις. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἡ κατάστασις αὐτὴ τοῦ Πρωτοδικείου Τρικκάλων δὲν παρουσιάζεται εἰς κανένα ἄλλο Πρωτοδικεῖον, καὶ μάλιστα ἐνθυμοῦμαι καλῶς ὅτι τὸ Πρωτοδικεῖον Λεβαδείας εἶναι πλῆρες, τῆς Χαλκίδος ἐπίσης. Θὰ ἠδύνατο λοιπὸν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τὴν μετάθεσιν καὶ τῶν πρωτοδικῶν τούτων ὥστε νὰ πληρωθοῦν αἱ κεναὶ θέσεις τοῦ Πρωτοδικείου Τρικκάλων. Ἐπιβάλλεται δὲ νομίζω τοῦτο καὶ θὰ ὑποβάλω θερμὴν τὴν σύστασιν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ κάμῃ νέον ἐρώτημα εἰς τὸ ἀνώτατον συμβούλιον ἵνα πληρωθῇ καὶ ἡ τρίτη θέσις, τοσούτῳ μᾶλλον ὅσῳ ἐπαναλαμβάνω, ἐγένοντο παραστάσεις ἐκ μέρους τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Πατρῶν διὰ τὴν μετάθεσιν τοῦ δικαστοῦ.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§17Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ὅπως ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς Τρικκάλων εἶπεν, ἔχουν τοποθετηθῇ ὑπὸ τοῦ Ἀρείου Πάγου δύο πρωτοδίκαι εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Τρικκάλων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἐκεῖ δυνάμεως, εἷς ἐκ Πατρῶν καὶ εἷς ἐκ Καλαμῶν. Ἐπέσπευσα τὴν δημοσίευσιν τοῦ Διατάγματος ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, παρὰ τὴν συνήθη δὲ προθεσμίαν τοῦ νόμου τῶν 20 ἡμερῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς μεταθέσεως, ὡρίσθη προθεσμία ὀκτὼ ἡμερῶν εἰς ἑκάτερον τῶν δικαστῶν αὐτῶν. Ἀτυχῶς ἔχομεν διαμαρτυρίας ἐκ μέρους τῶν εἰσαγγελέων ἀμφοτέρων τῶν Δικαστηρίων, ὅτι ἡ τοιαύτη ἐσπευσμένη ἀπομάκρυσις θὰ ἐπέφερε διαταραχὴν εἰς τὴν ἐκεῖ διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας, διότι ὑπῆρχον πλεῖσται ὑποθέσεις τῶν ὁποίων ἦσαν εἰσηγηταί. Τούτου ἕνεκα ἠναγκάσθημεν νὰ παρατείνωμεν τὴν προθεσμίαν ἐπὶ μίαν ἑβδομάδα ἀκόμη δι’ ἀμφοτέρους τοὺς πρωτοδίκας. Δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀκριβὴς ἡ πληροφορία τοῦ κ. βουλευτοῦ, ὅτι ὁ δικηγορικὸς σύλλογος Πατρῶν διεμαρτυρήθη διὰ τὴν μετάθεσιν τοῦ πρωτοδίκου τοῦ ἐκεῖθεν μετατεθέντος εἰς Τρίκκαλα προσωπικῶς. Ὁ σύλλογος διεμαρτυρήθη διὰ τὴν ἐξασθένησιν τῆς δυνάμεως τοῦ Πρωτοδικείου Πατρῶν. Συνέβη τοῦτο: Ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ τῆς μεταθέσεως τοῦ πρωτοδίκου τούτου εἰς Τρίκκαλα παρῃτήθη εἷς ἐκ τῶν πρωτοδικῶν τοῦ Πρωτοδικείου Πατρῶν καὶ ἑπομένως ἐμειώθη ἀπροόπτως κατὰ ἕνα ἀριθμὸν ἡ δύναμις τοῦ Πρωτοδικείου Πατρῶν. Ὑπέβαλα ἐρώτημα εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον καὶ ἐζήτησα νὰ συμπληρωθῇ Ἐπειδὴ ἐν τῷ μεταξὺ ὁ πρωτοδίκης ὑπέβαλεν αἴτησιν ὅτι δι’ οἰκογενειακοὺς λόγους ἀδυνατεῖ νὰ μεταβῇ, ἠναγκάσθημεν νὰ δεχθῶμεν νὰ μείνῃ ὁ Πρωτοδίκης οὗτος εἰς Πάτρας. Κατὰ ταῦτα πάντως τὸ Πρωτοδικεῖον Τρικκάλων θὰ ἔχῃ 4 πρωτοδίκας καὶ τὸν πρόεδρον πέντε. Ἑπομένως ὑπολείπεται μία θέσις κενή, τὴν ὁποίαν δυστυχῶς δὲν δυνάμεθα νὰ πληρώσωμεν διὰ πρωτοδίκου, διότι, ὅπως εἶπον εἰς τοὺς ἀξιοτίμους βουλευτὰς Τρικκάλων, ὑπάρχουν 37 θέσεις κεναί, τὰς ὁποίας δυστυχῶς δὲν δυνάμεθα νὰ πληρώσωμεν, διότι καὶ οἱ ἐν ὑπηρεσίᾳ πρόεδροι δὲν συνεπλήρωσαν τὸν νόμιμον χρόνον ὑπηρεσίας διὰ τὴν προαγωγήν των. Τὸ Διάταγμα τῆς τοποθετήσεως τοῦ νέου προέδρου, ὁ ὁποῖος θὰ μεταβῇ ἐκεῖ, ὑπογράφεται ἐντὸς τῆς ἡμέρας.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γαρδικιώτης ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§19Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Συμβαίνουν κἄτι περίεργα πράγματα. Ἐνῷ εἰς τὰ Τρίκκαλα ὑπῆρχε ἔλλειψις δικαστῶν καὶ διεμαρτύρετο ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος γίνεται ἐρώτημα διὰ τὰς Καλάμας, νὰ συμπληρωθῇ ἡ θέσις τῶν Καλαμῶν, ὅπου αἱ ὀργανικαὶ θέσεις 14 τὸν ἀριθμὸν ἦσαν 12, καὶ οὕτω οἱ κάτοικοι οἱ ὑπαγόμενοι εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Τρικκάλων στεροῦνται δικαιοσύνης ἐλλείψει δικαστῶν. Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν τὸ Πρωτοδικεῖον Τρικκάλων ἐλλείψει δικαστῶν δὲν δύναται νὰ συνεδριάσῃ, μετατίθεται καὶ ἕτερος δικαστὴς ἐκεῖθεν διὰ νὰ συμπληρωθῇ μία κενὴ θέσις εἰς ἄλλο Πρωτοδικεῖον, ὅπου ἡ ἀνάγκη δὲν ἦτο τόσον ἐπιτακτική. Ἡ ἔλλειψις ἑνὸς ἀριθμοῦ δικαστῶν δὲν εἶναι λόγος νὰ ἀργῶσι μερικὰ δικαστήρια ἐλλείψει δικαστῶν, ἐνῷ εἰς ἄλλα νὰ εἶναι συμπεπληρωμέναι ὅλαι αἱ θέσις. Ἔπρεπε νὰ τηρηθῇ ἓν μέτρον, ὥστε αἱ κεναὶ θέσεις νὰ κατανεμηθῶσιν εἰς ὅλα τὰ πρωτοδικεῖα κατὰ τρόπον ἐπιτρέποντα λειτουργίαν πάντων.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συνδέσμου Ἀλληλεγγύης τῶν ἐν Ἀθήναις Κονιτσιωτῶν.

§21Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἡ αἴτησις τὴν ὁποίαν θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ἀναπτύξω, ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἕνα παιδὶ γεωργῶν γονέων ἀφῆκε τὸ ἄγονον ἔδαφος καὶ τὰ κατσάβραχα τῆς ἰδιαιτέρας του πατρίδος, Κονίτσης τῆς Ἠπείρου καὶ ἐπῆγε ὡς μετανάστης εἰς τὴν Ρουμανίαν. Μὲ τὴν εὐφυΐαν του καὶ τὴν ἱκανότητά του ηὐτύχησε καὶ ἐξελείχθη εἰς ἀλευροβιομήχανον. Εἰς τὰς καλάς του ἡμέρας αὐτὸ τὸ παιδὶ τὸ πτωχὸν δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ἐνθυμηθῇ τοὺς ἄλλους πτωχοὺς τοὺς ἐστερημένους, ὅπως καὶ αὐτὸς πρὸ ἐτῶν, τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου. Ἀκολουθῶν τὰ ἴχνη τῶν ἄλλων συμπατριωτῶν ἐσκέφθη νὰ γίνῃ δωρητὴς 300 σάκκων ἀλεύρων ὑπὲρ τῶν ὁμολογουμένως ἀπόρων συμπατριωτῶν του. Ἀπηυθύνθη εἰς ἕνα σύλλογον τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος, τὸν σύλλογον τῶν Κονιτσιωτῶν καὶ ἠρώτησε ἂν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ ἀτέλειαν εἰσαγωγῆς δι’ αὐτοὺς τοὺς 300 σάκκους. Καὶ μάλιστα ἐνθουσιασμένοι ὑπὲρ τὸ δέον οἱ Ἕλληνες τοῦ ἐξωτερικοῦ μὲ τὴν Κυβέρνησιν τῶν Φιλελευθέρων, ἐξέφραζον τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ ὄντως Φιλελευθέρα Κυβέρνησις θὰ παραβῇ τοὺς τύπους καὶ θὰ δώσῃ ἀτέλειαν εἰς τὴν εἰσαγωγὴν αὐτῶν τῶν σάκκων, ἀφοῦ πρόκειται νὰ διανεμηθοῦν καὶ νὰ γεμίσουν τὶς κοιλιὲς ἄνθρωποι ποὺ δὲν χορταίνουν οὔτε μὲ μπομπότα. Πρὸς τοῦτο λοιπόν, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπέστειλεν, ἡ ἀδελφότης ἀπάντησιν ὅτι ἐλπίζουν νὰ ἐπιτύχουν ἀτέλειαν, ἀφοῦ τὸ ἔργον τοῦ δωρητοῦ ἀνακουφίζει τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἐλάφρυνσιν καὶ ὑποστήριξιν τῶν πτωχῶν. Καὶ ἔστειλε λοιπὸν μὲ τὸν ἀδελφόν του πρὸ ἡμερῶν 120 σάκκους ἀλεύρων, ἐπιφυλασσόμενος ἐντὸς 15 ἡμερῶν, νὰ φτιάσουν τὸ χρηστόψωμον οἱ πτωχοὶ αὐτοί, νὰ στείλλῃ καὶ τοὺς ἄλλους ὑπολοίπους σάκκους. Ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ τελωνεῖον Πρεβέζης, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν ἠνάγκασε νὰ πληρώσῃ 17.500 διὰ τὸ ἥμισυ. Ἤδη ἐτηλεγράφησεν εἰς τὸν ἀδελφόν του καὶ λέγει ὅτι, ἂν πρόκειται νὰ πληρώσῃ δασμόν, θὰ ἀνακαλέσῃ τὴν δωρεάν. Παρακαλοῦμεν λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἔχει εὐαίσθητον τὴν ψυχὴν διὰ τοὺς πτωχούς, νὰ διατάξῃ τὴν ἐπιστροφὴν τῶν 17.500 δραχμῶν καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἀτελῆ εἰσαγωγὴν ἄλλων 180 σάκκων ἀλεύρων οἱ ὁποῖοι καταπλέουν ὕστερα ἀπὸ 15 ἡμέρας, διὰ νὰ ἠμπορέσουν καὶ οἱ πτωχοὶ ἐκεῖνοι ἄνθρωποι νὰ αἰσθανθοῦν τὰς Ἁγίας καὶ Ἱερὰς ἡμέρας τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ. Οἱ σάκκοι θέλουν διανεμηθῇ ἀκριβοδικαίως εἰς τοὺς ὁμολογουμένως πτωχούς. Πᾶσα πρόνοια περὶ ἀποφυγῆς καταχρήσεως ἐλήφθη.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§23Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πράγματι εἶναι ἀξιέπαινος ἡ πρόθεσις τοῦ ἐν λόγῳ Ἠπειρώτου. Ἀτυχῶς ἐκ τοῦ κειμένου νόμου δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ διατάξω τὴν ἀτελῆ εἰσαγωγὴν τῶν ἀλεύρων. Ἐν τούτοις, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ πράξεως φιλανθρωπικῆς, παρακαλῶ νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ διὰ νὰ ἐρευνήσω τὸν τρόπον διὰ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ ἐπιστραφῇ τὸ ποσὸν καὶ νὰ ἐπιτραπῇ καὶ ἡ ἀτέλεια τῶν ὑπολοίπων σάκκων. (χειροκροτήματα).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης, ἵνα καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ ἐν ἀποστρατείᾳ ὑπενωμοτάρχου Ι. Κονωρινάκη.

§25Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Πρόκειται περὶ συντάξεως ἑνὸς ὑπενωμοτάρχου, ὅστις κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον λαμβάνει τὴν μικρὰν σύνταξιν τὴν ἀναλογοῦσαν εἰς τὸν βαθμόν του. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. ὑπουργέ, ὅπως εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς» ληφθῇ παρὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Χωροφυλακῆς πρόνοια καὶ διὰ τὴν αὔξησιν τῆς συντάξεως αὐτῶν τῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ νὰ γίνῃ ὥστε ὅλοι νὰ λαμβάνουν σύνταξιν τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ.

§26Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πολὺ καλὰ ἀπὸ ἐμένα, ἀλλὰ τὸ γενικὸν Λογιστήριον ἐγκρίνει τὴν δαπάνην;

§27Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Εἶναι τόσον μικρὰ ἡ αὔξησις, ὥστε ἐλπίζω ὅτι τὸ Γενικὸν Λογιστήριον δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν. Τὸ Γενικὸν Λογιστήριον εἶναι πάντοτε τὸ ἐμπόδιον ποὺ προβάλλουν οἱ ὑπουργοί.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ κ. Α. Παπαοικονόμου ἐπὶ ἀναφορᾶς προσφυγικῶν ὁμάδων τῆς περιφερείας Ἁλμυροῦ.

§29Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Ι. Κουτσίνας ἐπὶ ἀναφορᾶς γεωργικῶς μετεκπαιδευομένων δημοδιδασκάλων.

§31Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως ἐξετάσῃ καὶ περὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν δημοδιδασκάλων τῶν γεωργικῶς μετεκπαιδευομένων εἰς τὸ Φροντιστήριον Λαρίσσης καὶ εἰδικῶς τὰ ἀφορῶντα τὴν αὔξησιν τῆς ἐκπαιδεύσεως αὐτῶν εἰς δύο ἔτη ὡς καὶ τὴν χορήγησιν ἐπιμισθίου.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Τριποδάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς δανειστῶν ἀνταλλαξίμων Μουσουλμάνων Χανίων.

§33Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην τῶν ἐνυποθήκων δανειστῶν Μουσουλμάνων Χανίων καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§35Π. ΦΛΩΡΟΣ. Πρόκειται, κ. Πρόεδρε, περὶ ἀνθρώπων οἵτινες ἐν πλήρει τάξει τῶν κειμένων νόμων εἶχον δανείσει τοὺς Τούρκους. Αὐτοὶ εὑρέθησαν ἀνταλλάξιμοι. Τώρα δὲ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ χάσουν τὰ χρήματά των αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι. Πρέπει λοιπὸν νὰ εὑρεθῇ μία λύσις, κατὰ τὴν ὁποίαν καθ’ ὅλους τοὺς τύπους καὶ συμφώνως πρὸς τοὺς κειμένους νόμους νὰ μὴ χάσουν τὰ χρήματά των αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι. Αὐτὸ εἶναι ἄδικον ἄλλως τε.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κριμπᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς κοινότητος Σολακίου.

§37Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς Δημοτικοῦ Συμβουλίου Καλαμῶν περὶ κατασκευῆς τῆς γεφύρας τοῦ ποταμοῦ Νέδοντος.

§39Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ θὰ τοῦ συστήσω καὶ τοῦ ἰδίου νὰ τὴν ἐξετάσῃ, διότι πρόκειται περὶ μιᾶς χαρακτηριστικῆς περιπτώσεως κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ γραφειοκρατία τῶν ὑπηρεσιῶν ματαιώνει μίαν ὑπόθεσιν ἡ ὁποία ἐκτάκτως ἐνδιαφέρει τὸ Κράτος. Πρόκειται περὶ μιᾶς γεφύρας τοῦ ποταμοῦ Νέδοντος, ἡ σχετικὴ πίστωσις ἔχει ἐγκριθῆ ἐπανειλημμένως, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ μεταξὺ ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον δὲν γίνεται τίποτα. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐπιληφθῇ αὐτοπροσώπως τῆς ὑποθέσεως.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάρκου ἐπ’ ἀναφορᾶς κατοίκων Τρικκάλων περὶ συμπληρώσεως τῶν κενῶν θέσεων Πρωτοδικείων.

§41Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ τῶν κατοίκων τῆς πόλεως Τρικκάλων παραπονουμένων διὰ τὴν ἔλλειψιν τῶν δικαστῶν, ἀσφαλῶς ἐκφράζει τὰ δίκαια παράπονά των, ἅτινα εὐλόγως ὑπεστηρίχθησαν ταῦτα καὶ διὰ προγενεστέρας ἀναφορᾶς. Ἤδη ἐπιλαμβανόμενος τῆς εὐκαιρίας λαμβάνω τὸν λόγον διὰ νὰ συστήσω πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα ἀντιμετωπίσῃ ἐνεργώτερον τὸ ζήτημα τῶν δικαστῶν ἐπὶ τῆς τάξεως τῶν ὁποίων παρετηρήθη τελευταίως μία διάθεσις ἀθρόας ἐξόδου. Θὰ ἔπρεπε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ μεριμνήσῃ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα, διότι μετά τινα χρόνον ἀσφαλῶς θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἐλλείψεως δικαστῶν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Κοντοδίνας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§43Κ. ΚΟΝΤΟΔΙΝΑΣ. Τὴν ἰδίαν σύστασιν θὰ κάμω καὶ ἐγὼ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διότι ἐπὶ τετράμηνον ἤδη ποὺ ἄρχισαν αἱ ἐργασίαι τοῦ δικαστηρίου Κοζάνης συστηματικῶς ἀναβάλλονται ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ αἱ ἐργασίαι αὐτοῦ διότι δὲν ὑπάρχουν δικασταί. «Δὲν ἔχω δικαστάς, δὲν ἔχω δικαστὰς» καθημερινῶς μᾶς λέγει.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χριστούλας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§45Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὰ αὐτά.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαστρατῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς Δήμου Αὐλῶνος περὶ ἐπιβληθείσης φορολογίας.

§47Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ διαμαρτυρία αὐτῶν τῶν κοινοτήτων τῆς Καρυστίας ἡ ὁποία ἀπευθύνεται πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἀπηυθύνθη συγχρόνως καὶ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐν τέλει. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω καὶ συστήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως προσέξῃ τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀρκετὰ οὐσιῶδες. Ἡ διαμαρτυρία αὐτή, κ. Πρόεδρε, δὲν εἶναι οὔτε ἡ πρώτη οὔτε ἡ δευτέρα. Ἀπὸ ἐτῶν ἀγωνίζονται οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ ἐκεῖ νὰ ἀποσύρουν τὸν μέγαν ζυγὸν ὁ ὁποῖος τίθεται ἐπὶ τῆς ράχεώς των, καὶ δυστυχῶς εἰς ἑκάστην διαμαρτυρίαν προστίθεται καὶ νέος φόρος. Ἡ Κυβέρνησις, ἀνεξαρτήτως πρὸς τὰς φροντίδας τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, προῆλθεν εἰς ἀπόφασιν νὰ ἐλαττώσῃ τὸν φόρον τοῦ ἐλαίου, νομίζουσα ὅτι διὰ τῆς πράξεως αὐτῆς ἐλαφρύνονται πραγματικῶς οἱ παραγωγοί. Ἡ διαμαρτυρία τῶν κατοίκων αὐτῶν, κ. Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἀποκλειστικῶς διὰ τὸν φόρον τοῦ ἐλαίου. Ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου εἶναι 7%, ἀλλὰ μὲ τὰς προσθήκας καὶ μὲ τὰ διάφορα ἑκατοστὰ καταντᾷ ὥστε οἱ παραγωγοὶ νὰ συγκομίζουν εἰς τὰς ἀποθήκας των μόλις τὸ ½ τῆς παραγωγῆς. Ὁ φόρος τοῦ δημοσίου εἶναι 7%, ἔχομεν 4%, κ. ὑπουργέ, διὰ τὸ δάνειον, ἔχομεν 25% κοινοτικόν, ἔχομεν 4% διὰ τὸ ταμεῖον προνοίας ἐλαιοπαραγωγῆς, ἔχομεν 6% διὰ τὸν Δάκον καὶ ἄλλα 2% διὰ τὸ Γυμνάσιον.

§48Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὰ αὐτὰ εἶναι κοινοτικά.

§49Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἐξετάζω ἐγὼ διὰ ποῖον σκοπὸν εἶναι, ἐξετάζω ἐγὼ ὅτι ὅλα αὐτὰ ἐπιβαρύνουν τὴν γεωργικὴν παραγωγήν, καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀναλάβει τὴν προστασίαν τῆς Γεωργικῆς παραγωγῆς, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐξετάζῃ οὐσιαστικῶς τὰ ζητήματα αὐτὰ καὶ νὰ μὴ ὀχυρωθῇ ὄπισθεν τῶν τύπων. Ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ ἐψηφίσαμεν αὐτά, ἀλλὰ διὰ ὑπογραφῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν ὁποίαν προστίθεται ἡ ὑπογραφὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ Γεωργίας, ἡ ὑπογραφὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τρόπον ὥστε κάθε Κυβέρνησις νὰ καταντᾷ νὰ λαμβάνῃ αὐτὸ τὸ ποσὸν ἀπὸ τοὺς παραγωγούς. Ἡ κατάστασις εἶναι ἀφόρητος, οἱ παραγωγεῖς εὑρίσκονται πρὸ τῆς σκέψεως νὰ ἐκριζώσουν τὰς ἐλαίας αὐτῶν. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι μὲ τὴν φροντίδα ἡ ὁποία καταβάλλεται καὶ μὲ τὴν προστασίαν τὴν ὁποίαν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας διὰ τὴν γεωργικὴν παραγωγήν, ὅτι θὰ κατορθώσετε νὰ ἀνακουφίσητε αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους.

§50Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλὰ αὐτὰ τὰ ὁποῖα κατωνομάσατε ἐξυπηρετοῦν κοινοτικοὺς σκοπούς, δὲν εἰσέρχονται εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον.

§51Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Καὶ ὅμως, κύριε ὑπουργέ, ἐγένοντο συλλαλητήρια πρὸς κατάργησιν αὐτῶν. Νομίζω ὅτι, ἐὰν θέλητε νὰ εἰσέλθωμεν καὶ εἰς τὴν οὐσίαν, νομίζω ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχετε δίκαιον. Ἐὰν χρειάζεται προστασίαν ἡ ἐλαία, εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν κάμῃ τὴν προστασίαν αὐτήν. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, δυστυχῶς, συνομιλεῖ ἐπὶ ἄλλου θέματος. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ἐπιθυμῶ νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην σας ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Σᾶς ἐζήτησα ἰδιαιτέρως, σᾶς ἐζήτησα καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ ἡ ἀπάντησις εἶναι, ὅτι εἶναι ἕνα ἐλάχιστον ποσοστὸν ποὺ δὲν ἀξίζει τὸν κόπον.

§52Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργείας). Ἡ Κυβέρνησις θὰ προσπαθήσῃ νὰ πράξῃ πᾶν ὅ,τι δυνατόν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωστόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀποστράτων ἀξιωματικῶν Μεσσηνίας καὶ Λακωνίας.

§54Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ σύνδεσμος τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν Μεσσηνίας καὶ Λακωνίας ἔχει ὑποβάλει μίαν ἐνδιαφέρουσαν μελέτην ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς αὐξήσεως τῶν συντάξεων. Τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ μὴ ψηφισθὲν ἀκόμη ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἰς τὸ ὁποῖον, λέγω, ἡ αὔξησις τῆς συντάξεως θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἀναλόγως τοῦ ὀργανικοῦ μισθοῦ, οὕτως ὥστε οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσι μεγαλειτέραν σύνταξιν νὰ μὴ λάβωσι μεγαλειτέραν αὔξησιν. Θὰ παρακαλέσω νὰ διαβιβασθῇ τοῦτο εἰς τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, οὕτως ὥστε νὰ τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του.

§55Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης.

§57Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῶν συνταξιούχων τῆς Μεσσηνίας, ἀλλὰ περὶ τῶν συνταξιούχων ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποσχεθῆ ἐγγράφως ἢ μᾶλλον ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς μοῦ ἔστειλεν ἐπίσημον ἀπάντησιν ἐπὶ μιᾶς ἀναφορᾶς τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου, ὅτι Κυβέρνησις τὸν προσεχῆ Ὀκτώβριον θὰ καταθέσῃ καὶ θὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τῶν συντάξεων. Ἀλλ’ ἀντὶ νὰ κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἡ Κυβέρνησις ἐσχημάτισεν ἐκ νέου μίαν πολυάριθμον ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ ἐπεξεργασθῇ ἐκ νέου τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ἡ ἐπιτροπὴ νομίζω ὅτι δὲν ἔχει κανένα ἄλλο ζήτημα, παρὰ νὰ παραπέμψῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας.

§58Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔδειξεν ὅλην τὴν καλὴν τῆς θέλησιν καταθέτουσα τὸ νομοσχέδιον, ἐνῷ ἐὰν εἶχε σκοπὸν νὰ τὸ παραπέμψῃ εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας δὲν θὰ τὸ κατέθετε καθόλου. Δευτέρα ἔνδειξις τῆς καλῆς της διαθέσεως, εἶναι ὅτι, ἐπειδὴ εἴδομεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ηὔξησε πολὺ τὸ βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἴπομεν νὰ δώσωμεν προσωρινῶς μίαν αὔξησιν 20%, τὴν ὁποίαν καὶ ἐδώσαμεν. Ἀλλὰ πλὴν αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις ἀνέγραψεν ἤδη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πίστωσιν καὶ ἰδιαιτέραν αὔξησιν 20% εἰσέτι πρὸς προσωρινὴν ἀνακούφησιν τῶν συνταξιούχων μέχρι τῆς ὁριστικῆς βελτιώσεως τῆς θέσεως αὐτῶν, ἡ ὁποία θὰ πραγματοποιηθῇ εὐθὺς ὡς καταστῇ δυνατὴ ἡ κωδικοποίησις καὶ προσαρμογὴ 300 περίπου Νόμων περὶ συντάξεων οἵτινες ἰσχύουν σήμερον.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βερδέλης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Κρανιδίου.

§60Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, οἱ κάτοικοι Κρανιδίου παραπονοῦνται ὅτι ὁ φόρος γλεύκους ἐπιβάλλεται ἀνίσως εἰς τὰς διαφόρους κωμοπόλεις. Παρακαλῶ ὅπως ληφθῇ μία πρόνοια καὶ ρυθμισθῇ δικαιώτερον ἡ φορολογία αὕτη. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν καὶ τίνα μέτρα πρόκειται νὰ λάβῃ.

§61Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχομεν ἀκόμη καταλήξει εἰς συμπεράσματα. Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορά.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωστόπουλος ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§63Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγώ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἀναφοραὶ ἐξηντλήθησαν. Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. βουλευτὰς νὰ προσέρχωνται εἰς τὰς ἐπιτροπὰς διὰ νὰ συντελεσθοῦν αἱ ἀρχαιρεσίαι.

§65Χ. ΛΑΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης ἐγὼ καὶ ἄλλοι συνάδελφοι δὲν ἐλάβομεν πρόκλησιν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Αʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διευθετήσεως τῶν ἐκ τῆς διανομῆς οἰκοπέδων Δοξάτου ἀνακυψασῶν διαφορῶν».

§67Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ φέρει τὸν τίτλον (ἀναγινώσκει). Τὸ νομοσχέδιον δὲ τὸ ὁποῖον ψηφίζομεν δὲν φέρει αὐτὸν τὸν τίτλον, ἀλλὰ τὸν ἑξῆς· (ἀναγινώσκει).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τυπογραφικὸν λάθος, εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§69Β. ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ. Εἶχεν ὑποβληθῇ ἄλλοτε νομοσχέδιον παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπῆρχον πραγματικαὶ διατάξεις αἱ ὁποῖαι διηυθέτουν τὰς διαφορὰς αἱ ὁποῖαι προέκυπτον. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶχε παραπεμφθῇ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἔνθα διεπιστώθη, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ἦτο ἀρεστὸν εἰς τὴν ὁλότητα τῶν κατοίκων τοῦ Δοξάτου. Τότε ἡ Ἐπιτροπὴ ἔκαμεν ἄλλο νομοσχέδιον καὶ ἤλλαξε καὶ τὸν τίτλον, τὸ νομοσχέδιον δὲ αὐτό, ἀντὶ νὰ εἰσαχθῇ ὡς πρότασις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀνεκοινώθη εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος τὸ ὑπέβαλεν ὡς νομοσχέδιον Κυβερνητικόν. Τώρα ψηφίζεται αὐτὸ τὸ νέον νομοσχέδιον μὲ τὸν νέον τίτλον;

§70Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνίας). Μάλιστα αὐτὸ ψηφίζεται.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν (Γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν). Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 6 Ἀπριλίου 1926 συντακτικῆς ἀποφάσεως περὶ ἀγορᾶς ὑπὸ τοῦ Κράτους διὰ τὸ Μουσεῖον Ἀλεξάνδρου Σούτσου καὶ τὴν Ἐθνικὴν Πινακοθήκην τοῦ ἐν Ἀθήναις Μεγάρου Ἰλίου Μέλαθρον». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ρεδιάδης.

§72Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐξήτασε τὸ περὶ οὗ πρόκειται Μέγαρον, εὗρεν αὐτὸ ἀκατάλληλον διὰ Πινακοθήκην καὶ ἤδη ἐγκατεστάθη εἰς αὐτὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Καὶ γεννᾶται ἤδη τὸ ζήτημα ἂν πρέπῃ νὰ κάμωμεν τοιαύτην δαπάνην, ἢ θὰ προνοήσωμεν διὰ Πινακοθήκην, διὰ τὴν ὁποίαν ὅμως ἡ Ἐπιτροπὴ τὸ εὗρεν τελείως ἀκατάλληλον καὶ ἀνεπίδεκτον ἐπιδιορθώσεων. Ἀλλὰ καὶ ἂν γίνουν συμπληρωματικὰ ἔργα θὰ ἀπαιτηθοῦν 15 ἑκατομμύρια, ἤτοι μὲ ἀρχικὴν δαπάνην 30 ἑκατομμυρίων θὰ ἔχωμεν δαπάνην 45 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξευρεθοῦν παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς. Εἶναι λοιπὸν ἐνδεδειγμένον νὰ ἀναθεωρηθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ νὰ ἀνακληθῇ ἡ ἀγορά.

§73Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ποῖος θὰ πληρώσῃ τὸ τίμημα, τὸ Κράτος ἢ ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Πινακοθήκης, ἐρωτᾶ ὁ κύριος συνάδελφος.

§74Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ὅσον ἀφορᾶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, γνωρίζετε ὅτι τοῦτο δὲν πρόκειται νὰ μείνῃ ἐκεῖ, ἀλλὰ πρόκειται νὰ ἐγκατασταθῇ εἰς τὸν τρίτον ὄροφον τῶν Παλαιῶν Ἀνακτόρων. Ἀπομένει ἑπομένως μόνον νὰ χρησιμοποιήσωμεν αὐτὸ διὰ Πινακαποθήκην. Δυοῖν θάττερον: ἢ τὸ οἴκημα αὐτό, ὅπως εἶναι μετὰ τῆς προσθήκης θὰ δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς Ἐθνικὴ Πινακοθήκη καὶ ἂν δὲν ἀπατῶμαι τοῦτο προέτεινε ἡ Ἐπιτροπή.

§75Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ὄχι. Ἡ ἐπιτροπὴ εἶπεν, ὅτι παρὰ τὴν προσθήκην τὸ μέγαρον δὲν θὰ εἶναι ἐπαρκὲς νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας μιᾶς Πινακοθήκης.

§76Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυρνήσεως). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς Ἐθνικὴ Πινακοθήκη. Ἀλλὰ ἐδῶ ἡ πρᾶξις εἶναι τυπική, ἡ ἀγορὰ εἶναι τετελεσμένη, διότι ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὁλόκληρον τὸ τίμημα κατεβλήθη. Πάντως ὅμως εἰς τὸ μέλλον, ἂν δὲν χρησιμοποιηθῇ ὡς πινακοθήκη, θὰ σκεφθῶμεν τὶ νὰ κάμωμεν.

§77Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Δι’ αὐτὸ ἡ ἐπιτροπὴ προέτεινε τὴν ἀκόλουθον τροποποίησιν, ἡ ὁποία δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν (ἀναγινώσκει).

§78Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου πρόκειται περὶ κυρώσεως πράξεως συντακτικῆς, ἡ ὁποία ἐγκρίνει ἀπόφασιν περὶ ἀγορᾶς τοῦ ὑπάρχοντος οἰκήματος. Δὲν ἠμποροῦμεν ἀπὸ σήμερον νὰ δεσμευθῶμεν καὶ νὰ εἴπωμεν τὶ θὰ τὸ κάμωμεν. Εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, μία συντακτικὴ πρᾶξις τὴν ὁποίαν κυροῦμεν σήμερον.

§79Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ἀκριβῶς, λέγω ὅτι δὲν πρέπει νὰ κυρωθῇ αὐτὴ ἡ συντακτικὴ πρᾶξις. Δὲν ἠμπορεῖ ἡ πινακοθήκη νὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ τὰς εὐθύνας καὶ τὰ βάρη τοῦ δημοσίου. Ἡ πινακοθήκη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐκεῖ μέσα.

§80Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐὰν δὲν ἠμπορῇ νὰ πάῃ ἐκεῖ ἡ πινακοθήκη, δὲν θὰ πάῃ.

§81Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἡ ἐπιτροπὴ τῆς πινακοθήκης ἐκ τῆς δωρεᾶς τοῦ Ἀλεξάνδρου Σούτσου πληρώνει εἰς τὸ Κράτος τὴν ἀξίαν τῆς πινακοθήκης, δηλαδὴ τὴν ἀξίαν οἰκοδομῆς ἀκαταλλήλου διὰ τὰς ἀνάγκας της.

§82Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα ἔχει οὕτω πως: Συνωμολογήθη μία σύμβασις καὶ ἀνέλαβεν ὁ ἀγοραστὴς τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσῃ τὸ τίμημα. Τὸ τίμημα αὐτὸ δὲν πληρώνεται σήμερον ἐκ το Δημοσίου ταμείου. Κατὰ τὸ συμβόλαιον τὸ ὁποῖον ἐκάμαμεν τὸ τίμημα πληρώνεται ἐκ τῆς δωρεᾶς τοῦ Ἀλεξ. Σούτσου τούτων οὕτως ἐχόντων, ζητεῖτε τὴν ἐπικύρωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἔρχεται ὁ κ. βουλευτὴς καὶ σᾶς λέγει, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει πρόκειται νὰ τὸ πάρῃ τὸ Δημόσιον δι’ ἑαυτὸ διὰ νὰ τὸ κάμῃ ὅ,τι θέλει, εἴτε διὰ τὸ συμβούλιον Ἐπικρατείας εἴτε δι’ ἄλλο τίποτε, νὰ τεθῇ μία τροπολογία διὰ τῆς ὁποίας νὰ πληρώσῃ αὐτὸ τὸ τίμημα, καὶ νὰ ἀπαλλαγῇ ἡ πινακοθήκη διὰ τὴν ὁποίαν τὸ κτίριον αὐτὸ εἶναι ἄχρηστον. Σᾶς λέγει δηλαδή, ὅτι τὸ οἴκημα ἐξητάσθη καὶ δὲν εἶναι κατάλληλον διὰ πινακοθήκην, καὶ ὑποβάλλει μίαν τροπολογίαν κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐὰν τὸ δημόσιον θέλῃ τὸ οἴκημα, νὰ καταβάλῃ ἀπὸ τὰ δικά του τὸ τίμημα. Δὲν ἠμπορεῖ ἡ πινακοθήκη νὰ καταβάλῃ χρήματα, ἀφοῦ οὔτε τὸ χρησιμοποιῇ καὶ οὔτε εἶναι πιθανὸν νὰ τὸ χρησιμοποιήσῃ.

§83Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι μόνον τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας.

§84Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Σεῖς τὸ εἰσάγετε.

§85Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι καὶ τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ εἰσάγω δὲ διὰ νὰ κυρώσω τὴν σύμβασιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑποβάλετε τὴν τροπολογίαν σας, ἀλλὰ πάντως πρόκειται περὶ ἀλλαγῆς βάσεως.

§86Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν Βουλήν.

§87Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Εἶσθε ὑπὲρ τῆς ἀπορρίψεως τοῦ νομοσχεδίου;

§88Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ὄχι.

§89Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Εἶσθε ὑπὲρ τῆς τροποποιήσεως αὐτοῦ;

§90Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ναί.

§91Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ὁ κ. ὑπουργὸς σᾶς εἶπεν, ὅτι τὴν τροπολογίαν σας, καίτοι δὲν εἶναι ὀρθή, δὲν τὴν ἀπορρίπτει ἀμέσως, ἐπιφυλλασσόμενος νὰ τὴν ἐξετάσῃ ἐκ νέου. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλοῦν.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μικρῶν ὑγιεινῶν κατοικιῶν».

§94ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρου τοῦ Ν. Δ. τῆς 19 Φεβρουαρίου 1926 περὶ καταργήσεως τοῦ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18)26 Σεπτεμβρίου 1929 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 4 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀποδόσεως εἰς τὴν Ἐκκλησίαν τῶν κατὰ τὰς διατάξεις περὶ Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης περιελθόντων αὐτῇ κτημάτων καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΓΥΙΔʹ περὶ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Α. Μάρκου.

§96Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τὸ Νοέμβριον τοῦ 1926, ἐπὶ δικτατορίας, ἐδημοσιεύθη τὸ ἀπὸ 1 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. κατὰ τὸ ὁποῖον ἐνῷ ἐρρυθμίζοντο ἄλλα πράγματα, κατὰ τὴν κακῶς κρατήσασαν συνήθειαν ὑπεισῆλθε μία διάταξις ἀφορῶσα τὴν μισθοδοσίαν καὶ τὴν βαθμολογίαν τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου καὶ τοῦ παρ’ αὐτῷ Κυβερνητικοῦ ἐπιτρόπου. Καὶ ἐφ’ ὅσον μὲν ἐπρόκειτο περὶ νομοθετικῶν μέτρων λαμβανομένων ἀπὸ τὴν δικτατορίαν δὲν θὰ εἶχε κανεὶς νὰ εἴπῃ τίποτε. Ἀτυχῶς τοῦτο ἐπανελήφθη καὶ εἰς τὸ παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ὑποβληθὲν νομοσχέδιον. Εἶναι τὸ ἄρθρον 20 κατὰ τὸ ὁποῖον (ἀναγινώσκει) «ἐπὶ τῇ βάσει..... κλπ).».

§97Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἦτο, δὲν ἔγινε τώρα. Ἐπέρασεν ἐξ ἄλλου ἀπὸ τρεῖς ἐπιτροπάς.

§98Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν εἰσήχθη εἰς τὰς Βουλάς, ἀλλὰ παρενεβλήθη.....

§99Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν παρενεβλήθη, ἐφ’ ὅσον τὸ ἐπεξεργάσθησαν τρεῖς Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί.

§100Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν εἶναι διάταγμα τῆς δικτατορίας ἀλλὰ εἶναι διάταγμα ὑποβληθὲν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κονδύλη κυρωθὲν ἀπὸ τρεῖς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς.

§101Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν ἐξηγήθην σαφῶς καὶ δι’ αὐτὸ ἡ φρᾶσις παρενεβλήθη ἐξένισε τὸν κύριον ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ δὲν ἐννόησα τὴν νομοθετικὴν ἐνέργειαν. Εἶπα, ὅτι ἡ ἐνέργεια αὐτὴ τῆς δικτατορίας, διότι καὶ τὴν Κυβέρνησιν Κονδύλη θεωρῶ δικτατορικὴν ἐφ’ ὅσον δὲν ἦτο Κυβέρνησις στηριζομένη ἐπὶ τοῦ λαοῦ, ἔδωσε τὸ κακὸν παράδειγμα τὸ ὁποῖον ἠκολούθησαν καὶ αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί. Δὲν νομίζω δὲ ὀρθὸν ὅτι ὁ κανονιζόμενος μισθὸς καὶ ἡ θέσις, διὰ τὸν διευθυντὴν μιᾶς ὑπηρεσίας ἡ ὁποία εἶναι καὶ κατ’ ἔκτασιν καὶ καθ’ ἁρμοδιότητα πολὺ μικροτέρα ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον νὰ ληφθῇ αὐτὴ ἡ πρόνοια.

§102Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅπως ξέρει ὁ κ. συνάδελφος, ὁ νόμος αὐτὸς εἰσάγεται πρὸς κύρωσιν. Συνεπῶς οὐδὲν μετεβλήθη ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχον ἀνέκαθεν. Κατὰ τὸ 1926 ἐξεδόθη τὸ Νομοθετικὸν αὐτὸ Διάταγμα μὲ τὴν προσθήκην τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, καὶ οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ μισθοδοτοῦνται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ μέχρι σήμερον. Ἂν σήμερον ἡ Βουλὴ συζητήσῃ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ Νομοθετικοῦ αὐτοῦ Διατάγματος, τότε θὰ πρέπει νὰ ἐπιστρέψουν τὰ ὅσα ἔλαβον. Ἀλλ’ ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις διὰ τοῦ τότε ἁρμοδίου ὑπουργοῦ τὸ εἰσήγαγε πρὸς ψήφισιν, παρεπέμφθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τὸ ἐκύρωσε μὲ τὴν προσθήκην αὐτήν. Κατόπιν ὑπὸ Κυβερνήσεως συνασπισμοῦ πάλιν εἰσήχθη πάλιν παρεπέμφθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ πάλιν ἔμεινεν ἡ διάταξις. Ἐπὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως τὸ εἰσήγαγον πέρυσι πρὸς κύρωσιν. Αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι δὲν πληρώνονται ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν ἀλλὰ ἀπὸ τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον. Ἐν τούτοις ἂν θέλετε νὰ τροποποιηθῇ, τότε νὰ ὑποβάλετε μίαν πρότασιν νόμου ἢ ἐγὼ θὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου ἢ ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἀσχολουμένη μὲ τὸ ὑπαλληλιακὸν ζήτημα θὰ τὸ κανονίσῃ ἀλλὰ σήμερον δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴ κυρωθῇ τὸ διάταγμα ὡς ἔχει. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴ κυρωθῇ.

§103Α. ΜΑΡΚΟΥ. Γνωρίζω ὅτι ἠμπορῶ νὰ κάμω πρότασιν νόμου.

§104Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἠμπορεῖ αὐτὸ νὰ εἶναι ὀρθὸν ἀλλὰ δὲν εἶναι σήμερον εἰς τὴν θέσιν του.

§105Α. ΜΑΡΚΟΥ. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἠμπορεῖ μόνον νὰ κυρώσῃ ἢ ν’ ἀκυρώσῃ τὸ διάταγμα, ἀλλὰ ἠμπορεῖ καὶ νὰ τὸ τροποποιήσῃ ὅπου θέλει.

§106Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Βεβαίως ἀλλὰ αὐτὸ θὰ γίνῃ διὰ τὸ μέλλον διότι αὐτοὶ τὰ ἔχουν πάρει.

§107Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ εἰσαχθῇ ὀργανωτικὸν νομοσχέδιον περὶ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου, ὁπότε δύναται ἄριστα νὰ τροποποιηθῇ ὁ βαθμὸς καὶ ὁ μισθὸς τῶν διευθυντῶν.

§108Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐπειδὴ βαρύνεται τὸ γενικὸν ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔχομεν ἀνάγκην νὰ προσέξωμεν ἀκόμη περισσότερον νὰ μὴ ἀκούωμεν τοὺς παπάδες νὰ φωνάζουν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπορῶ πῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔλαβε μέρος εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτήν.

§109Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὶ σχέσιν ἔχει ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν; Εἶναι διάταγμα πρὸς κύρωσιν.

§110Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἐπιπροσθέτως μία τροπολογία. Δὲν εἶναι μόνον αὐτὴ ἡ διάταξις ἀλλὰ καὶ ἡ 7η παράγραφος τοῦ ἄρθρου 8 καθ’ ἣν δίδονται ἄλλαι ἀποζημιώσεις εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ἐνῷ ὅλοι παραπονοῦνται ἔτι τὸ ταμεῖον εἶναι ἰσχνόν.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§112Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω μίαν τροπολογίαν μὲ πρότασιν ὀνομαστικῆς κλήσεως διὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς διαρρυθμίσεως τῶν μέχρι σήμερον γενομένων, ὅπως εἶπεν καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας διότι οἱ περὶ ὧν πρόκειται ὑπάλληλοι βάσει τοῦ καλῶς κακῶς ἐκδοθέντος νομοθετικοῦ διατάγματος ἐπληρώθησαν, πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἐκκαθάρισις σήμερον. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι καὶ κακὸν καὶ ἀντίθετον καὶ πρὸς τὴν ἔννοιαν τῆς καλῶς ἐννοουμένης ἠθικῆς τὸ νὰ παρεμβάλλῃ κάθε τόσον εἰς νομοθετικὰ μέτρα διαφόρου περιεχομένου διατάξεις αἱ ὁποῖαι ψηφίζονται χωρὶς ἡ Βουλὴ νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν τῆς βαρύτητος τήν ὁποίαν ἔχουν.

§113Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν μὲ ἀφορᾷ ἐμέ.

§114Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ὑμῶν. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἕνας φραγμὸς τέλος πάντως εἰς αὐτὴν τὴν μέθοδον ἡ ὁποία ἀνέκαθεν ἐπεκράτησεν νὰ τίθενται εἰς διάφορα νομοθετήματα διατάξεις διὰ τῶν ὁποίων δίδονται βαθμοὶ καὶ μισθοὶ εἰς διαφόρους ὑπαλλήλους χωρὶς ἡ Βουλὴ νὰ γνωρίζῃ. Δι’ αὐτὸ ἐπειδὴ εἰς ἕνα τοιοῦτον διάταγμα ὑπεισῆλθεν διάταξις διὰ τῆς ὁποίας δίδεται βαθμὸς ἀρεοπαγίτου εἰς δύο ὑπαλλήλους εἴμεθα σύμφωνοι νὰ ἐκκαθαρισθῇ ἡ κατάστασις μέχρι σήμερον ἀλλὰ ζητοῦμεν νὰ τροποποιηθῇ ἡ διάταξις καὶ ὑποβάλωμεν τροπολογίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§115Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ διάταγμα ἐκυρώθη ἀπὸ 4 Κυβερνήσεις καὶ ἀπὸ 3 κοινοβουλευτικὰς ἐπιτροπὰς, ἐκτὸς αὐτοῦ εἴμεθα ἀνέτοιμοι νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§116Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα ἀνέτοιμοι νὰ εἴπωμεν ὅτι αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέραν θὰ περάσουν τὸν μισθὸν τὸν ὁποῖον ἔπαιρναν πρὸ τοῦ 1926;

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σίδερης.

§118Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἄν θὰ συζητηθῇ θὰ ὑποστηριχθῇ καὶ ἡ ἀντίθετος ἄποψις, ὅπως δὲν εἶναι ὀρθὸν εἰς ἕνα τοιοῦτον νομοσχέδιον νὰ μπαίνῃ μιὰ τοιαύτη διάταξις, ἔτσι δὲν εἶναι ὀρθὸν εἰς μίαν ἄλλην συζήτησιν νὰ ἐρχόμεθα νὰ ὑποβιβάζωμεν ὑπαλλήλους χωρὶς νὰ γνωρίζῃ καὶ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς καὶ ἡ Βουλή. Ἐφ’ ὅσον δὲ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς λέγει ὅτι θὰ καταθέσῃ νομοσχέδιον περὶ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου δὲν θὰ εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ δεχθῶ τὴν τροποποίησιν τῆς διατάξεως.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κυρέλλος.

§120Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἄν καλῶς ἀντελήφθην τὸ ζήτημα εἶναι ἐντελῶς ἁπλὸν καὶ ἀνάξιον νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ ἐπὶ πολύ. Ἕνα ἐρώτημα τίθεται, ἐκ τῆς συζητήσεως τῆς γενομένης; Ὁ κ. Διευθυντὴς τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου δικαιοῦται καὶ μελλοντικῶς ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν νὰ παίρνῃ μισθὸν ἀρεοπαγίτου; ναὶ ἢ ὄχι; Ἡ Βουλὴ διὰ βοῆς θὰ εἴπῃ ὄχι. Εἶμαι βέβαιος.

§121ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κύρωσις τοῦ διατάγματος γίνεται δι’ ἑνὸς ἄρθρου. Κυροῦται τὸ νομοθετικὸν διάταγμα ἂν γίνῃ τροποποίησις θὰ προστεθῇ καὶ δεύτερον ἄρθρον.

§123Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ διάταγμα λέγει ὅτι ἡ κύρωσις τῶν διαταγμάτων γίνεται διὰ μιᾶς ἀναγνώσεως καὶ σημαίνει ὅτι ψηφίζεται ὄχι τὸ ἄρθρον ἀλλὰ ὁλόκληρον τὸ διάταγμα.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμπορεῖται νὰ φέρετε ὅσας τροπολογίας θέλετε ὡς προσθήκας εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τὸ ἄρθρον μόνον θὰ γίνῃ ἄρθρον πρῶτον καὶ ἡ τροπολογία ἄρθρον δεύτερον.

§125Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διὰ νὰ δικαιολογηθῇ ἡ διάταξις πρέπει νὰ διαβάζωνται τὰ ἄρθρα ὥστε νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν.

§126Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Δύναται καὶ τὸ ἕνα νὰ γίνῃ καὶ τὸ ἄλλο, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς οἰκουμενικῆς κυβερνήσεως καθιερώθη τὸ σύστημα τοῦ ἄρθρου μόνου. Δὲν ἀποκλείεται καμμιὰ τροπολογία. Ἀφοῦ δὲ ἐπεκράτησε τὸ σύστημα αὐτὸ ἀπὸ τοῦ 1926 διατὶ νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ τέλος τὸ 1929 νὰ ἀλλάξωμεν;

§127Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ θέλω νὰ κάμω παρατηρήσεις ἐπὶ ἄλλου ἄρθρου, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 14. Τὸ ἄρθρον 14 ὁρίζει τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον γίνεται ἑκουσία ἀπαλλοτρίωσις μοναστηριακῶν κτημάτων, εἴτε δι’ ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν εἴτε διὰ γεωργικὴν ἐκπαίδευσιν εἴτε δι’ ἄλλον τινὰ λόγον κοινωνικῆς ὠφελείας εἴτε ὑπὲρ κοινοτήτων. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔχει κἄποιο ἀντίστοιχον ἄρθρον τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, μᾶς δίδει εὐκαιρίαν νὰ ζητήσωμεν καὶ πάλιν, ὅπως ἐπανειλημμένως ἐζητήσαμεν, ὅπως καταργηθῇ ἡ ἐξαίρεσις τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων χάριν ἀποκαταστάσεως ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Ἐνῷ ἀρχικῶς ὅταν ἐφηρμόσθη ἡ ἀγροτικὴ πολιτικὴ πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, ἐθεωρήθη, καὶ πολὺ δικαίως, ὅτι τὰ πρῶτα κτήματα τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ θιχθοῦν χάριν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, ἦσαν τὰ κτήματα τῶν νομικῶν προσώπων τοῦ δημοσίου καὶ τὰ μοναστηριακὰ κτήματα. Βραδύτερον ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς Δικτατορίας κατηργήθη ἡ διάταξις δυνάμει τῆς ὁποίας ἐπετράπη ἡ ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις εἰς τὰ μοναστηριακὰ κτήματα χάριν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Ἡ κατάργησις αὕτη εἶναι ἄντικρυς ἀντίθετος πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, πρὸς τὴν ἐκφραζομένην ἀγροτικὴν πολιτικήν, πρὸς συμφέροντα ἀκόμη πολλοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, διότι ἀσφαλῶς τὰ μοναστηριακὰ κτήματα εἶναι χειρότερον καλλιεργημένα καὶ ἐσχηματίσθησαν ἀπὸ δωρεὰς καὶ ἀφιερώσεις τῶν προγόνων τῶν σημερινῶν καλλιεργητῶν, καὶ κατὰ συνέπειαν καὶ ἐκ πνεύματος ἐκκλησιαστικοῦ θὰ ἔπρεπεν αὐτὰ τὰ κτήματα νὰ θίγωνται χάριν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Γνωρίζω ὅτι ἀντετάχθησαν ἄλλοτε εἰς τὴν κατάργησιν αὐτῆς τῆς αὐθαιρέτου δικτατορικῆς διατάξεως, ἀντετάχθησαν κληρικοὶ ὑποστηρίζοντες ὅτι ἐκ τῶν προσόδων τῶν κτημάτων αὐτῶν ἐπρόκειτο νὰ ἐξασφαλισθοῦν αἱ πρόσοδοι αἱ προωρισμέναι διὰ τὴν ἀμοιβὴν τοῦ κληρικοῦ. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι αἱ μέχρι τοῦδε πρόσοδοι εἶναι ἐλάχισται, ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐλαττωθοῦν αἱ πρόσοδοι αὗται, θὰ ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ ἄλλος τρόπος ἐνισχύσεως τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου καὶ ὄχι νὰ ἐπιζητηθῇ ἡ αὔξησις τῶν προσόδων αὐτῶν εἰς βάρος πτωχῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, τιθεμένων εἰς χειροτέραν μοίραν ἀπὸ ἄλλους ἀκτήμονας καλλιεργητάς οἱ ὁποῖοι ἔτυχε νὰ εἶναι ἐγκατεστημένοι εἰς κτήματα ἰδιωτῶν. Τὸ πρᾶγμα ἔχει καὶ ἄλλην σπουδαιότητα διότι ἤδη ἔχουν γίνει ἀπαλλοτριώσεις μοναστηριακῶν κτημάτων, ὄχι ἑκουσίως, ἀλλ’ ὑποχρεωτικῶς ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου καὶ τὸ δικτατορικὸν διάταγμα ἐσταμάτησε ὅλην αὐτὴν τὴν διαδικασίαν. Καὶ χάριν τακτοποιήσεως ὡρισμένων διαδικασιῶν εἶναι ἐπάναγκες νὰ καταργηθῇ ἡ διάταξις ἐκείνη καὶ διὰ τοῦτο ζητοῦμεν ὅπως τὸ ἄρθρον 14 τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). «Τὰ κτήματα τῶν μονῶν δύνανται νὰ χρησιμοποιοῦνται πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν εἴτε δι’ ἀναγκαστικῆς εἴτε δι’ ἑκουσίας ἀπαλλοτριώσεως, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου κλπ.». Αὐτὴν τὴν πρότασιν ἔχομεν νὰ κάμωμεν τὴν ὁποίαν θεωροῦμεν σπουδαιοτάτην, καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐπαγγέλλεται ῥιζικὴν ἀγροτικὴν πολιτικὴν εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν πολιτικὴν ὡς ἐπιβάλλεται καὶ διὰ τὸ συμφέρον τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν σύμφωνα πρὸς τὴν ἀρχὴν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ ἐκ τοῦ τρόπου διὰ τοῦ ὁποίου ἐσχηματίσθησαν τὰ μοναστηριακὰ κτήματα καὶ ἐκ τῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκονται τὰ ἐκκλησιαστικὰ κτήματα, καλλιεργούμενα ἁπλῶς καὶ ὀπισθοδρομικῶς.

§128Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νομίζω ὅτι διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως, πρῶτον εἶναι ἄλλοι νόμοι καὶ δεύτερον ἔτι ἐλήφθη ἀπόφασις ἐπὶ Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως σχετικῶς.

§129Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπὶ Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως ἠπειλήθη κυβερνητικὴ κρίσις. Ἐπῆλθε μεταβολὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν ἐλύθη τὸ ζήτημα. Ὑπεβλήθη παρ’ ἐμοῦ ὡς ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας σχέδιον νόμου, δυνάμει τοῦ ὁποίου κατηργεῖτο ἡ δικτατορικὴ διάταξις· ἐπῆλθεν σύγκρουσις μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἀνεβλήθη ἡ ψήφισις, ἐγὼ ἔφυγα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν ἐψηφίσθη, δὲν ἐλύθη δηλαδὴ τὸ ζήτημα.

§130Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) Ἀπεφασίσθη ἐπὶ Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως ὅτι θὰ παύσῃ πλέον ἡ ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις τῶν Μοναστηριακῶν κτημάτων, ἐπιτρεπομένης...

§131Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἐλήφθη τοιαύτη ἀπόφασις. Ἐπῆλθε σύγκρουσις καὶ ἠπειλήθη Κυβερνητικὴ κρίσις.

§132Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν.

§133Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀλλὰ σᾶς εἶπα τὶ συμβαίνει. Εἶναι δικτατορικὸν νομοθετικὸν διάταγμα τοῦ ὁποίου ἡ κύρωσις κατήργησε τὴν ἀναγκαστικὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν Μοναστηριακῶν κτημάτων. Ἐγὼ ὑπέβαλα νομοσχέδιον τότε συμφωνοῦν μὲ τὸ ψήφισμα τῆς Βουλῆς τότε, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐζήτουν τὴν κατάργησιν τοῦ δικτατορικοῦ διατάγματος περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησα. Ἀλλ’ εἶχεν ἀντίθετον γνώμην ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Ἔγινε συζήτησις ἡ ὁποία δὲν κατέληξεν ἐναντίον τῆς γνώμης τῆς ἰδικῆς μου, ἀλλ’ ἀνεβλήθη διότι ἐπῆλθε σύγκρουσις μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως.

§134Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σήμερον ἀκόμη ἰσχύει.

§135Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι, ἀντιστρόφως δὲν ἰσχύει.

§136Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἰσχύει ἡ ἀπαγόρευσις, τοῦτο δὲ τηρεῖται ἀπὸ τότε ἕως τώρα. Καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐπιμένει εἰς τοῦτο. Ἡ ἀπαγόρευσις θὰ ἰσχύσῃ τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον καὶ ἡ ἐκκλησία συμφωνεῖ καὶ δέχεται νὰ ὑποβάλωμεν γενικὸν νομοσχέδιον περὶ ρευστοποιήσεως τῆς ἀκινήτου Μοναστηριακῆς περιουσίας.

§137Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν μᾶς ἱκανοποιεῖ αὐτό.

§138Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μπορεῖ νὰ μὴ σᾶς ἱκανοποιῇ. Ἐγὼ λέγω τὴν ἱστορίαν: δηλαδὴ πῶς ἔχει τὸ πρᾶγμα. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν, ἔγιναν πολλαὶ εἰς βάρος τῶν Μοναστηριακῶν κτημάτων καὶ διαρπαγὴ ἀκόμη πολλῶν κτημάτων.

§139ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔφαγε μερικὰ ὁ λαός.

§140Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔφαγαν καὶ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον δικαίωμα, διὰ τοῦτο ἐθέσπισεν τότε ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ διατάγματος...

§141Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν τὸ εἰσηγάγαμεν.

§142Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ εἰσηγάγομεν πρὸς κύρωσιν καὶ ἔχει περάσει ἀπὸ 3 ἐπιτροπὰς Κοινοβουλευτικάς.

§143Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἔγιναν καὶ τὰ δύο. Τὸ ἐκυρώσαμεν εἰς τὰς 17–11–27. Σεῖς εἴχατε ὑποβάλει χωριστὸ νομοσχέδιον ὡς ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Ἡ Κυβέρνησις τότε διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν εἶχεν ὑποβάλλει αὐτούσιον νομοθετικὸν διάταγμα περὶ Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης τὸ ὁποῖον ἐκυρώθη εἰς τὰς 17 Νοεμβρίου 1927.

§144Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ ποὺ λέγετε εἶναι χωριστὸ διάταγμα. Λέγω τὸ ἑξῆς εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι ἔγιναν καταχρήσεις. Ἔγιναν καταχρήσεις ἀλλ’ αὐταὶ ἀφεώρων τὰ ἀστικὰ κτήματα τῶν Μονῶν ἐπὶ τῆς δικτατορικῆς περιόδου. Ἀλλ’ αὐταὶ δὲν ἔγιναν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου· ἔγιναν ἐπὶ τῇ βάσει ἄλλων διατάξεων, διὰ τῶν διατάξεων διὰ τῶν ὁποίων ἐδημιουργήθησαν συνεταιρισμοὶ ὑπαλλήλων ἀστικοί, δυνάμει τῶν ὁποίων ἀπηλλοτριώθησαν κτήματα τῶν Μονῶν. Δέχομαι ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ἔχῃ προσόδους ὁ κλῆρος, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐταὶ αἱ πρόσοδοι νὰ δημιουργηθοῦν εἰς βάρος πτωχῶν καλλιεργητῶν ἀντιστρόφως μεταχειριζόμενοι ἀπὸ τὸ Κράτος παρὰ οἱ ἄλλοι ἀκτήμονες οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγκατεστημένοι εἰς κτήματα ἰδιωτικά.

§145Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ τίμημα τὸ ὁρίζει τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.

§146Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι δυνατὸν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ κάμῃ ἐκτίμησιν; Ὁ ἀγροτικὸς νόμος προβλέπει δικαστικὴν ἐκτίμησιν. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐξετάζει ποῖος δίδει τὸ μεγαλείτερον τίμημα καὶ γίνεται μία ἅμιλλα, ὃ ἐστὶ μεθερμηνευόμενον, μία ἐκμετάλλευσις τῆς ἀνάγκης τῶν γεωργῶν.

§147Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὄχι. Γίνεται αὐστηρὸς ἔλεγχος καὶ κατόπιν ἔρχεται εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ καθορισθῇ ἡ τιμή.

§148Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχομεν ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος ὁρίζει πῶς ἀποζημιώνονται οἱ ἰδιοκτῆται μεγάλων κτημάτων προκειμένου νὰ ἐγκατασταθῶσιν ἀκτήμονες. Διὰ ποῖον λόγον προκειμένου περὶ μοναστηρίων, τὰ ὁποῖα ἐσχημάτισαν τὰς περιουσίας των διὰ δωρεῶν καὶ ἀφιερώσεων, διὰ ποῖον λόγον αἱ διατάξεις αὗται τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, αἱ ὁποῖαι παρέχουσιν ἐγγυήσεις, διὰ ποῖον λόγον νὰ μὴ ἐφαρμόζωνται; Ἐπιμένομεν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἑξῆς τροπολογία: (ἀναγινώσκει).

§149Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ἡ ἀκολουθηθεῖσα τακτικὴ ὑπῆρξεν, ὅπως ἐξηκριβώθη, ἡ ἑξῆς. Ἐπικύρωσις μόνον τοῦ σχεδίου ἐν τῷ συνόλῳ, ὑποβολὴ δὲ εἰδικοῦ σχεδίου νόμου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐρύθμιζε τὰ τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως. Αὐτὸ ἐξηκριβώθη κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν.

§150ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§151Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Εἰσηγήθη μὲν τὸ νομοσχέδιον ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν Μοναστηριακῶν ἀγροτικῶν κτημάτων». Ἐν τούτοις ἐπειδὴ πρόκειται περὶ διαδικασίας καὶ ἐπειδὴ καὶ ἄλλη τις τροπολογία ὑπεβλήθη, χωρὶς νὰ ἔχῃ διατυπωθῆ καὶ ἐπροχωρήσαμεν καὶ ἀρκετὰ εἰς τὴν συζήτησιν, θὰ ἐπρότεινα τὰ ἑξῆς: Νὰ ὑποβληθῶσιν ἐγγράφως αἱ τροπολογίαι νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις καὶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου μέχρις ὅτου ἴδωμεν καὶ μελετήσωμεν τὰς τροπολογίας.

§152Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἔχω, κ. Πρόεδρε, μίαν τροπολογίαν γραμματικὴν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 ἡ ὁποία λέγει ὅτι: (ἀναγινώσκει): «ὁ ἀποκτήσας τὴν κυριότητα κλπ. ἔχει δικαιώματα κατασχέσεως τοῦ κτήματος».

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος.

§154Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πρότασις τῆς Κυβερνήσεως ἀσφαλῶς εἶναι ὅπως ἐξασφαλίσῃ εἰς τὴν ἐκκλησίαν τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως καὶ ὡρισμένως ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν, διότι ὅλοι σεβόμεθα τὴν Ἐκκλησίαν καὶ πράγματι ἡ εὐπρεπὴς παράστασις αὐτῆς ἀποτελεῖ Ἐθνικὴν ἀνάγκην. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου εἰς τὸ νὰ φθάνωμεν μέχρι τοῦ σημείου νὰ λέγωμεν ὅτι τὰ μοναστηριακὰ κτήματα θὰ ὑποβάλλωνται εἰς μίαν ἐξαιρετικὴν διαδικασίαν διὰ νὰ δοθοῦν εἰς τοὺς ἀκτήμονας, τοῦτο μοῦ φαίνεται ὅτι ἀποτελεῖ μίαν καταπάτησιν τῶν δικαιωμάτων τῶν ἀγροτῶν. Λέγω δὲ τοῦτο, διότι σήμερον ὑπάρχουν ἀγροκτήματα τὰ ὁποῖα ἀπηλλοτριώθησαν, καὶ ὑπάρχουν ἀγροκτήματα τὰ ὁποῖα δὲν ἀπηλλοτριώθησαν καὶ παρεδόθησαν ἀπὸ τοὺς χωρικοὺς διότι τὸ τίμημα ὡρίσθη ἐν τῇ περιφερείᾳ μου εἰς 700, 800 καὶ χιλίας δραχμὰς ἀκόμη. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: ποῖος ἀγρότης ὁ ὁποῖος θὰ πάρῃ 30 στρέμματα εἶναι δυνατὸν νὰ πληρώσῃ οὔτε τὸ χρεωλύσιον ἀκόμη τῶν 30 χιλιάδων δραχμῶν εἰς τὸ ταμεῖον τὸ ἐκκλησιαστικὸν ἢ τὸ μοναστηριακόν; Νομίζω ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις πρὸ ὀλίγου ἀκόμη καιροῦ εἰς τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τῆς Βουλῆς, ἔφερε ἓν νομοσχέδιον καὶ ὑπήγαγεν εἰς μίαν ἄλλην ἐξαιρετικὴν κατάστασιν, καὶ ἔχει εἰς βάρος της τὴν κατηγορίαν ὅτι ἔπραξε κἄτι τι ἐναντίον τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἐξαγγέλλει καθ’ ἑκάστην τὸ ἀγροτικόν της πρόγραμμα, ἡ ὁποία ἐπαίρεται καὶ μᾶς λέγει ὅτι, προκειμένου νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἐκκλησίαν δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τοὺς ἀγρότας τὴν ἀναγκαίαν ἀποκατάστασιν ἐπὶ τῶν ἀγροτικῶν κτημάτων. Μία τοιαύτη ἀγροτικὴ πολιτικὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἀγάγῃ εἰς αἴσιον ἀποτέλεσμα. Ἡ δὲ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν, ἂν θέλῃ νὰ συγκρατήσῃ τὴν Ἐκκλησίαν, νὰ τὴν συγκρατήσῃ εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ πρέπει νὰ τὴν συγκρατήσῃ. Οὐδεὶς θέλει νὰ ὑποφέρῃ ἡ ἐκκλησία. Ἀλλὰ τὴν ἐκκλησίαν νὰ τὴν ἀμείψῃ ἀπὸ τὸν κοινὸν κορβανᾶν, τὰ δὲ κτήματά της νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν ἀπολύτως χωρὶς νὰ ὑπαχθοῦν σὲ καμμίαν ἐξαίρεσιν, ἡ δὲ ἐξαίρεσις σημαίνει ἀσέβειαν ἔναντι τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται ν’ ἀποκατασταθοῦν. Καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ ἀστυφιλίας καὶ περὶ μέτρων ἀποκλεισμοῦ τοῦ τρόπου τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων τῶν πόλεων ὅταν ἡμεῖς δι’ αὐτῶν τῶν μέσων προκαλοῦμεν τὸν πολλαπλασιασμὸν τῶν ἀστικῶν κέντρων.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου.

§156Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ ἄρθρου 14 καθίσταται σαφὲς ὅτι δὲν ὑφίσταται εἰλημμένη ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἀπαγόρευσιν ἀπαλλοτριώσεως ἀγροτικῶν κτημάτων ὑπὲρ τῶν ἀκτημόνων, καὶ προβαίνω εἰς τὴν διαπίστωσιν ταύτην μετὰ μεγάλης εὐχαριστήσεως διότι τὸ κείμενον τοῦ ἄρθρου 14 ἔχει ὡς ἑξῆς.

§157Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι τῆς Κυβερνήσεως.

§158Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Βεβαίως δὲν εἶναι τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις τὸ εἰσάγει πρὸς κύρωσιν. Ἐὰν δὲν συνεφώνει δὲν θὰ τὸ εἰσῆγεν. Εἶναι σαφές, ὅτι ἄρθρα πρὸς τὰ ὁποῖα διαφωνεῖ, τὰ διαγράφει. Ὅπως οἱ βουλευταὶ εἰσάγουν τροπολογίας, κατὰ μείζονα λόγον ἡ Κυβέρνησις. Ἑπομένως ὅ,τι εἰσάγει ἡ Κυβέρνησις τὸ υἱοθετεῖ εἴτε ἐξ αὐτῆς προέρχεται εἴτε ἄλλοθεν· τοῦτο εἶναι σαφές. Χαίρω δὲ προβαίνων εἰς τὴν διαπίστωσιν ταύτην, διότι εἰς τὸ ἄρθρον περιέχεται ἡ ἀκόλουθος παράγραφος «δι’ εἰδικοῦ νόμου κανονισθήσονται,....». Τοῦτο ἀποδεικνύει ὅτι ἀναγνωρίζεται ἀπὸ τὸν πολιτικὸν κόσμον ἡ ἀνάγκη, ὅπως καὶ ἐπὶ τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων ἰσχύσῃ ἡ ἀρχὴ τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης, ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται ἐπὶ τῶν ἰδιωτικῶν ἀγροτικῶν κτημάτων. Δὲν ἐννοοῦμεν βεβαίως ὅτι τὸ σύνολον τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων θὰ διατεθῇ πρὸς ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν. Τοῦτο θ’ ἀπετέλει ἀπάρνησιν τοῦ ἄλλου καθήκοντος τῆς Πολιτείας, νὰ μεριμνᾷ περὶ οἰκονομικῆς ἐπαρκείας τῆς ἐκκλησίας, καὶ περὶ τοῦ ὁποίου εἰς τὴν κύρωσιν τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων θὰ ἔχωμεν τὴν εὐκαιρίαν διὰ μακρῶν ν’ ἀναπτύξωμεν τὰς γνώμας μας.... Χαίρω, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν ὅτι θὰ ἀναβληθῇ ἡ τελικὴ κύρωσις τοῦ ἄρθρου, ἐν ἀναμονῇ τῆς ὑποβολῆς τῶν τροπολογιῶν καὶ τῆς μελέτης αὐτῶν, θέλω δὲ νὰ ἐλπίζω ὅτι τὸ πνεῦμα τῆς κοινωνικῆς Δικαιοσύνης τὸ ὁποῖον διεῖπε μέχρι τοῦδε τὰς ἀποφάσεις τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, θὰ υἱοθετηθῇ μέχρι τέλους ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τρόπον ὥστε ἢ νὰ ὑποβληθῇ εἰδικὸς νόμος ἢ νὰ υἱοθετηθῇ τροπολογία καθιστῶσα δυνατὴν τὴν ἀπαλλοτρίωσιν εἰς τὰς περιπτώσεις ὅπου αἱ τοπικαὶ συνθῆκαι καθιστοῦν ἀπαραίτητον ταύτην.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος.

§160Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 14, κύριοι βουλευταί, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, πράγματι ἐξετάζει δύο περιπτώσεις ἐκποιήσεως τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων καὶ τὰς κανονίζει κατὰ διάφορον τρόπον. Ἐξετάζει ἀφ’ ἑνὸς τὴν ἄποψιν τῆς ἑκουσίας ἀπαλλοτριώσεως τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων καὶ τὰ κανονίζει ἐπὶ τῇ βάσει τῆς δι’ αὐτοῦ ὁριζομένης διαδικασίας, διὰ τοῦ καθορισμοῦ δηλαδὴ τοῦ τιμήματος ὑπὸ τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρησιν, ἐξετάζει ὅμως καὶ τὴν ἑτέραν ἄποψιν τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων πρὸς ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ προσφύγων. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου γεννᾶται ἡ διαφωνία ἡμῶν πρὸς τὴν ἄποψιν τοῦ σχεδίου νόμου. Λέγω δὲ τοῦ σχεδίου νόμου, διότι μόλον ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ὁ ἄρτι καταβὰς τοῦ βήματος εἶπεν ὅτι διαβλέπει ἐν τῇ διατυπώσει τοῦ ἄρθρου τούτου καὶ τὴν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως, τόσον ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅσον καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἶπον ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ξένη πρὸς τὰς διατάξεις αὐτοῦ καὶ τὰ εἰσάγει ἁπλῶς πρὸς κύρωσιν.

§161Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ παράγραφος αὐτὴ δὲν περιείχετο εἰς τὸ πρῶτον σχέδιον, ἐτέθη κατόπιν. Συνεπῶς ἡμεῖς ἤμεθα ἐντελῶς ξένοι πρὸς τὰς διατάξεις αὐτάς.

§162Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Χαίρω πολύ, κ. ὑπουργέ, ποὺ ἀκούω τοῦτο, διότι τοῦτο εἶπον καὶ ἐγώ.

§163Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει αὐτὴ ἡ διάταξις, ἀντὶ νὰ περιμένωμεν εἰδικὸν νόμον νὰ γίνῃ ἀπὸ τώρα.

§164Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅπως εἶπεν καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μυτιλήνης συνάδελφος, βασίζεται ἐπὶ τῆς γενικῆς γραμμῆς τῆς ἐννοίας τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἰσότητος. Καὶ ὑποστηρίζομεν ὅτι, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἀπὸ μακρᾶς σειρᾶς ἐτῶν ἀπηλλοτριώθησαν μέχρι καὶ τῆς τελευταίας σχεδὸν γωνίας κτήματα ἰδιωτικὰ τῶν ὁποίων οἱ κύριοι σήμερον ἐν πολλοῖς πένονται, καὶ ἡ πολιτεία, συμφωνούντων ὅλων τῶν κομμάτων, εἰς τοῦτο τὸ σημεῖον κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἔκαμεν αὐτὴν τὴν σταθερὰν γραμμὴν ἐκεῖ, ἀγομένη μόνον καὶ μόνον ἀπὸ τὴν σκέψιν τῆς κοινωνικῆς ἀνάγκης τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν, μιᾶς τάξεως, ἣν ὅλοι ἀναγνωρίζομεν ὅτι εἶναι ἡ μᾶλλον ὑποφέρουσα καὶ ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν τῆς κοινωνικῆς τάξεως καὶ τῆς κοινωνικῆς ἰσορροπίας. Καὶ διερωτώμεθα: τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔμεινεν κανὲν ἰδιωτικὸν κτῆμα εἰς τὸ ὁποῖον νὰ μὴ πέσῃ ὁ πέλεκυς τῆς ἀπαλλοτριώσεως, εἶναι σύμφωνον πρὸς τὴν ἔννοιαν τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης νὰ μένουν ἄθικτα τὰ κτήματα τῶν μονῶν, ἐξαιρούμενα τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως πρὸς ἐξυπηρέτησιν αὐτῆς τῆς μεγάλης ἀνάγκης τῶν ἀκτημόνων ἀγροτῶν; Μέχρι τοῦδε ἐλέγετο ὅτι ἡ μόνη δικαιολογία τῆς ὑπάρξεως τῶν μεγάλων μοναστηριακῶν κτημάτων εἶναι διὰ νὰ μὴ ἐπέλθῃ κλονισμὸς εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἐπάρκειαν τῆς ἐκκλησίας. Ἐξ ὅσων γνωρίζω, ὑπάρχει ὑπὸ μελέτην τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῆς ἐκκλησίας καὶ τῆς ὑπαγωγῆς τῶν μισθῶν τοῦ ἐνοριακοῦ κλήρου εἰς τὸν δημόσιον προϋπολογισμόν. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, νομίζομεν ὅτι περιττεύει τελείως ἡ ὕπαρξις καὶ τῶν μεγάλων μοναστηριακῶν κτημάτων τὰ ὁποῖα ὅπως γίνεται ἄλλως τε ἡ διαχείρισίς των, συντελοῦν πολὺ περισσότερον εἰς τὸ νὰ ἐξυπηρετοῦν τὰς οἰκονομικὰς ἀνάγκας ὡρισμένων ἐκκλησιαστικῶν λειτουργῶν, ὄχι ὅμως καὶ τῆς ἐκκλησίας ἐν τῷ συνόλῳ της. Ὑπάρχουν δὲ πρόσφατα νομοθετήματα τὰ ὁποῖα προβλέπουν περὶ ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει βέβαια τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, ἀλλὰ περὶ ἀπαλλοτριώσεως πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἄλλων κοινωνικῶν ἀναγκῶν. Σᾶς ὑπενθυμίζω τὸ ζήτημα τῆς ἀπαλλοτριώσεως διαφόρων κτημάτων διὰ τὴν προαγωγὴν τοῦ τουρισμοῦ καὶ τὴν ἀνοικοδόμησιν ξενοδοχείων. Ἀναγράφονται εἰς τὸν σχετικὸν περὶ τούτου νόμον εἰδικαὶ διατάξεις καθ’ ἃς εἰς τὰς περιφερείας τὰς ὁποίας ὑπάρχουν δημόσια ἢ μοναστηριακὰ κτήματα ἀπαλλοτριοῦνται πρῶτον ταῦτα καὶ ἔπειτα τὰ ἰδιωτικὰ κτήματα.

§165Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Μὲ πλῆρες τίμημα;

§166Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα μὲ πλῆρες τίμημα, ἀλλὰ μὲ πλῆρες τίμημα ἀπαλλοτριοῦνται εἰς τὴν αὐτὴν περίπτωσιν καὶ τὰ ἰδιωτικά.

§167Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἡ οὐσία εἶναι ἡ διαφορὰ τοῦ τιμήματος. Ἐκεῖνο τό ὁποῖον σεῖς ἐπιζητεῖτε, εἶναι νὰ μὴ καταβάλλεται πλῆρες τίμημα.

§168Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα αὐτὸ λέγω καὶ ζητῶ ἰσότητα δι’ ὅλους, διὰ πάσας τὰς ὁμοειδεῖς περιπτώσεις.

§169Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μὰ τὰ ἀστικὰ κτήματα δὲν ἀπαλλοτριοῦνται μὲ ἐξαιρετικὰς διατάξεις. Ἑπομένως ὁ νόμος περὶ τουρισμοῦ δὲν δημιουργεῖ διαφορὰς ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κάνει εἶναι ὅτι κατὰ προτίμησιν ἀπαλλοτριοῦνται ἐπὶ ἴσοις ὅροις ἐφαρμοζομένων τῶν διατάξεων αἱ ὁποῖαι ἐφαρμόζονται διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν εἴτε ἀγροτικῶν εἴτε ἀστικῶν κτημάτων.

§170Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ ἀγνοεῖτε ἴσως, ν. Σίδερη τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ τουρισμοῦ, ποὺ λέγει, ὅτι καὶ τὰ ἰδιωτικὰ κτήματα μὲ πλῆρες τίμημα ἀπαλλοτριοῦνται; Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι εἰς τὸν νόμον περὶ τουρισμοῦ, ὅπου ὁρίζεται σαφῶς ὅτι αἱ ἀπαλλοτριώσεις ὅλαι αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου ἐκείνου θὰ γίνουν μὲ πλῆρες τίμημα εἰς χρυσόν, περιελήφθη διάταξις, καθ’ ἣν ὅπου ὑπάρχουν μοναστηριακὰ ἀκίνητα θὰ ἀπαλλοτριοῦνται αὐτὰ κατὰ προτίμησιν, καὶ τὰ ἰδιωτικὰ δὲ καὶ τὰ μοναστηριακὰ θὰ πληρωθοῦν εἰς χρυσόν, καὶ λέγω ὅτι διὰ νὰ ἔχωμεν ἴσους ὅρους καὶ ἑνιαίαν νομοθετικὴν κατεύθυνσιν πρέπει καὶ ὅπου δήποτε ἀλλοῦ γίνῃ ἀπαλλοτρίωσις ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους πρέπει νὰ προτιμῶνται τὰ μοναστηριακά. Ἐφ’ ὅσον δὲ ἐγένετο ἀπαλλοτρίωσις ὅλων τῶν κτημάτων μὲ ἠλαττωμένον τίμημα, πρέπει ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κοινωνικῆς ἰσότητος νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν καὶ τὰ μοναστηριακὰ μὲ ἠλαττωμένον τίμημα.

§171Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Γνωρίζετε ὅμως διατὶ ἐζήτησαν τρεῖς Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ δι’ εἰδικοῦ νόμου.

§172Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί;

§173Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι ἀνακύπτει ἀμέσως τὸ ζήτημα τῶν δαπανῶν τῆς Ἐκκλησίας. Ἕως τώρα διὰ τοὺς ἰδιώτας ἀδιαφόρησαν τὰ ληφθέντα μέτρα, προκειμένου ὅμως περὶ τῆς Ἐκκλησίας ὁλοκλήρου γεννᾶται τὸ ζήτημα ὅτι ἂν ἀπαλλοτριωθοῦν τὰ μοναστηριακὰ μὲ τοὺς ἴσους ὅρους ἡ Ἐκκλησία δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν γενικόν της προορισμόν. Δι’ αὐτὸ αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ εἶπον ὅτι ἔδει δι’ εἰδικοῦ νόμου νὰ κανονισθοῦν τὰ τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως.

§174Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι ἡ βάσις τῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς τῆς καλῶς ἐννοουμένης εἶναι ἡ ἐγκατάστασις τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Προέχει λοιπὸν τὸ ζήτημα νὰ ἀποκαταστήσωμεν αὐτούς.

§175Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Γνωρίζετε ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία πρώτη εἰσήγαγεν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ κατόπιν ἐδῶ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν γεωργῶν ὥστε δὲν ἠμπορεῖτε νὰ φιλονεικήσετε τὴν πρόθεσίν της.

§176Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν φιλονεικοῦμεν σήμερον. Ὅταν ἔρχεσθε καὶ μᾶς λέγετε ὅτι σεῖς εἰσηγάγετε πρῶτος τὴν ἀποκατάστασιν, σᾶς λέγομεν: καλὰ ἐκάματε τότε, ἀλλὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνετε σήμερον εἶναι ἀντίθετα πρὸς τὰ ἀρχικὰ μέτρα καὶ σᾶς λέγομεν εἰς τὸ μέσον: Ἡ ἰδική μας τροπολογία εἶναι νὰ μείνῃ ἡ αʹ παράγραφος ὅπως εἶναι, καὶ διὰ τὴν παράγραφον ποὺ «λέγει δι’ εἰδικοῦ νόμου κανονισθήσονται κλπ.» νὰ τεθῇ ὅτι διὰ τὴν ἀναγκαστικὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν Μοναστηριακῶν κτημάτων ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου.

§177Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶπον εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι εἰσάγεται καὶ αὐτὴν τὴν φοράν, τετάρτην ἢ πέμπτην, πρὸς κύρωσιν νομοθετικὸν διάταγμα τῆς Δικτατορίας. Εἰσήχθη καὶ ἐπὶ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ ἔχετε ὑπογράψει καὶ σεῖς κ. Παπαναστασίου, καὶ ὅλοι οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν. Εἰσήχθη πρὸς κύρωσιν καὶ δὲν ἔχει καμμίαν διαφορὰν ἀπὸ τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Καὶ σεῖς τὸ ἐδέχθητε τότε. (Ἀναγινώσκει τὸ ὑποβληθὲν ἐπὶ Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως).

§178Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς ὑπεβάλομεν νομοσχέδιον εἰδικὸν τότε συγχρόνως, δυνάμει τοῦ ὁποίου θὰ ἐφηρμόζοντο αἱ διατάξεις τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου.

§179Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐγὼ θέλω νὰ εἴπω ὅτι τὸ διάταγμα ὡς ἔχει σήμερον ὑπεβλήθη ἀπὸ τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν, παρεπέμφθη εἰς ἐπιτροπήν, ἐκυρώθη ξανάρθε ἀπὸ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις καὶ ὑποβάλλεται αὐτούσιον ὅπως εἶναι. Διὰ τοῦτο θὰ ἠδύνατο ἡ Βουλὴ ἐὰν θέλῃ, νὰ κυρώσῃ τὸ διάταγμα τοῦτο, μὲ τὸ ὁποῖον ῥυθμίζονται αἱ σχέσεις ἐπὶ πενταετίαν κατὰ συνέχειαν καὶ ἂν εἶναι ἀνάγκη, νὰ ὑποβληθῇ ὁ εἰδικὸς νόμος, περὶ τοῦ ὁποίου προβλέπει τὸ νομοσχέδιον.

§180Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ὑπογραφή μου ἦτο ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν καὶ ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον καὶ προεβλέπετο. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀναγινώσκετε δὲν λέγει τίποτε, διότι δὲν ὁμιλεῖ περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως παρὰ μόνον ὅτι θὰ ὑποβληθῇ ἰδιαίτερος νόμος. Ἐγὼ θὰ ὑπέβαλον εἰδικὸν νόμον, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἀποκαθιστῶνται τὰ πράγματα ὅπως ἦσαν πρότερον καὶ ὅπως ἐφαρμόζωνται αἱ διατάξεις τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου. Τί συνέβη κατόπιν; Παρῆλθεν ἀρκετὸς χρόνος καὶ αἱ κατόπιν Κυβερνήσεις δὲν ὑπέβαλον νομοσχέδιον κανὲν διὰ τοῦ ὁποίου νὰ κανονίζεται ἡ ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις τῶν Μοναστηριακῶν κτημάτων....

§181Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διότι δὲν κατωρθώθη νὰ κυρωθῇ οὔτε τότε.

§182Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. .. σύμφωνα μὲ τὰς διατάξεις τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου. Ἀκριβῶς λοιπὸν ἐπειδὴ αὐτὸ δὲν ἔγινε, ἡμεῖς δὲν θέλομεν νὰ χαθῇ αὐτὴ ἡ εὐκαιρεία, δὲν θέλομεν νὰ περιμένωμεν τὴν ὑποβολὴν τοῦ ἰδιαιτέρου νομοσχεδίου ἐντελῶς περιττοῦ, διότι τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλοῦν. Δὲν ζητοῦμεν κανὲν νομοσχέδιον καινούργιο, οὔτε καμμία διαδικασίαν νέαν. Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ ἀποκατασταθοῦν τὰ πράγματα ὅπως ἦσαν πρὸ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς Δικτατορίας. Δηλαδὴ πρόκειται νὰ ἀποκατασταθῇ ἓν καθεστώς, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους. Δὲν ἔχει ἀνάγκην ἰδιαιτέρας μελέτης. Πρέπει νὰ ἐφαρμόζωνται αἱ διατάξεις διὰ τὰ μοναστηριακὰ κτήματα καὶ διὰ τὰ ἀστικά; Νομίζω ὅτι αἴσθημα στοιχειώδους κοινωνικῆς δικαιοσύνης ἐπιβάλλει νὰ ἐφαρμοσθοῦν αἱ αὐταὶ διατάξεις. Ἐπίσης μία ἀντίληψις συνεπὴς τῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς ἐπιβάλλει νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ αὗται διατάξεις. Καὶ δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ χάσωμεν τὴν εὐκαιρίαν καὶ νὰ ἀποκαταστήσωμε τὰ πράγματα ὡς εἶχον τεθῆ ἀπὸ τὸν ἀγροτικὸν νόμον ὁ ὁποῖος ἰσχύει κατὰ τὰ ἄλλα.

§183Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐγὼ ἠθέλησα νὰ εἴπω μίαν ἱστορικὴν ἀκρίβειαν. Διότι ὅταν εἰς τὴν ἀρχὴν εἶπον ὅτι ὑπεβλήθη καὶ ἐπὶ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, μοῦ εἴπετε ὅτι δὲν ὑπεγράψατε σεῖς. Ἐζήτησα τὴν ἐφημερίδα καὶ εἶδον ὅτι ὑπέγραψεν ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Τὸ ὑπέγραψαν κατόπιν καὶ αἱ Κυβερνήσεις τοῦ εὐρέως καὶ τοῦ μὴ εὐρέος συνασπισμοῦ καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ὑποβάλλεται ἐπὶ πέντε χρόνια καὶ δὲν κατωρθώθη νὰ κυρωθῇ. Διὰ τοῦτο εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω νὰ τὸ κυρώσῃ ἡ Βουλὴ νὰ κανονισθῶσιν αὐταὶ αἱ σχέσεις καὶ ἂν εἶναι ἀνάγκη τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ νόμου, θὰ τὸν ὑποβάλωμεν.

§184Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφαντάρης.

§186Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὥρα νὰ εἰσέλθω καὶ ἐγὼ εἰς ἱστορικὰς ἀναδρομάς. Θὰ περιορισθῶ εἰς ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ τοῦ νομοθετήματος, διότι βεβαίως κατὰ τὸ ἄρθρον 14 τὸ ζήτημα λύεται ὁριστικῶς μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νέου νόμου. Διὰ τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἡ παραχώρησις εἰς ἀκτήμονας καλλιεργητὰς ἢ κτηνοτρόφους τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων δὲν δύναται νὰ γίνῃ παρὰ μόνον δι’ ἑκουσίας ἐκποιήσεως. Νομίζω ὅτι εἶναι σαφὴς ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου· δύναται νὰ παραχωρηθοῦν ἀλλὰ μόνον κατὰ τὰς περὶ ἑκουσίας ἐκποιήσεως διατάξεις τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου. Ἑπομένως τὸ ζήτημα λύεται ὁριστικῶς μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως νέου νομοθετήματος. Ἂν ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι αὐτή, δὲν εἶναι νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν ἀναγκαστικὴν ἀπαλλοτρίωσιν κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου καὶ ἐπὶ τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων, τότε ἡ τροποποίησις εἶναι ἐνδεδειγμένη καὶ ὀφείλει νὰ γίνῃ ἀμέσως, διότι δὲν πρόκειται νὰ μελετηθῇ κανὲν πρᾶγμα, εἶναι ζήτημα ἀρχῆς τί θὰ γίνῃ ἐπὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν κτημάτων· θὰ τηρηθοῦν οἱ κανόνες τοῦ κοινοῦ δικαίου οἱ ἀφορῶντες ὅλα τὰ κτήματα τὰ ὑποκείμενα εἰς ἀπαλλοτρίωσιν, ἢ δημιουργοῦμεν ἰδιαίτερον δίκαιον ἐπὶ τῶν κτημάτων τῶν μοναστηριακῶν ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν θὰ ἐπιτρέπεται ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις, ἀλλὰ μόνον πληρωμὴ τιμήματος ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅρων τῆς ἑκουσίας ἀπαλλοτριώσεως; Αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἀρχῆς τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ λυθῇ ἀπὸ τοῦδε. Δὲν γνωρίζω ποῖα εἶναι τὰ κτήματα τὰ μοναστηριακὰ καὶ ἂν εἶναι ἀπέραντοι ἐκτάσεις τὰ ἀναπαλλοτρίωτα μοναστηριακὰ κτήματα, ὡς εἶπεν ὁ κ. Μπακόπουλος, διότι εἰλικρινῶς ἐκπλήσσομαι πῶς ἔμειναν ἄθικτοι αἱ ἀπέραντοι ἐκτάσεις τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων. Τουλάχιστον ὅταν ἐγὼ εἶχα τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας εἶχε τεθῆ τότε ὡς ἀρχὴ ὅτι κατὰ προτίμησιν ἔπρεπε νὰ ἐπιληφθῶμεν τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων, καὶ κατόπιν νὰ θίγωμεν τοὺς ἰδιώτας καὶ τὴν οἰκονομίαν προσώπων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπληγώνοντο καιρίως ἐκ τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Ἐπρόκειτο λοιπόν, νὰ ἀπαλλοτριώσωμεν κατὰ προτίμησιν τὰ μοναστηριακὰ κτήματα καὶ κατόπιν τὰ ἰδιωτικά: Πῶς ἀντεστράφησαν οἱ ὅροι, ἐγὼ εὑρίσκομαι εἰς πλήρη ἄγνοιαν. Ἀναντιρρήτως γεννᾶται ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων ἓν ζήτημα σοβαρὸν διὰ τὴν οἰκονομικὴν τοῦ κλήρου ἐπάρκειαν, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ μονομερῶς εἰς βάρος μιᾶς τάξεως μόνον ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἀτυχίαν νὰ ἔχουν γειτονίαν ἢ νὰ εἶναι καλλιεργηταὶ μοναστηριακῶν κτημάτων καὶ νὰ δημιουργηθῇ μία ἐξαίρεσις ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κάθε λόγον εἶχον νὰ ὑποθέτουν ὅτι κατὰ προτίμησιν θὰ ἐτύγχανον ἀποκαταστάσεως, ἀλλὰ θὰ ἀντιμετωπισθῇ διὰ τῶν γενικῶν μέσων τοῦ Κράτους, ἂν ὑπάρξῃ, μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ὅρων τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως, κενὸν διὰ τὴν ἐπάρκειαν τῶν ἀναγκῶν τοῦ κλήρου. Δὲν νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα χρῄζει ἀναβολῆς οὔτε δυνάμεθα νὰ δημιουργήσωμεν ἐξαίρεσιν ὅρων ἀπαλλοτριώσεως εἰς βάρος ἀκτημόνων, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἀποκατασταθοῦν ἐπὶ κτημάτων μοναστηριακῶν. Τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλοῦν καὶ γενικῆς ἀρχῆς, καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τὰς ὁποίας τὸ Φιλελεύθερον κόμμα ὑπεστήριξε, τὰς ἐφήρμοσε καὶ φθάσαμεν εἰς μίαν πραγματικὴν ἀγροτικὴν μεταρρύθμισιν, ἡ ὁποία ἔδωκεν εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον τὰ μέσα τῆς καλλιεργείας καὶ τῆς ζωῆς.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαβιτζιᾶνος.

§188Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἶναι φανερὸν ὅτι δὲν δικαιολογεῖται ποσῶς ἡ διαστολὴ ἡ ὁποία γίνεται, κατὰ τὴν ὁποίαν ἄλλη τιμὴ θὰ δίδεται καὶ ἄλλαι διατάξεις θὰ τηρῶνται προκειμένου περὶ μουσουλμανικῶν κτημάτων καὶ ἄλλαι περὶ ἰδιωτικῶν. Τὸ πνεῦμα ἄλλως τε ἦτο ἀνέκαθεν σαφὲς καὶ ἂν ἐδίδετο ἡ προτίμησις εἰς μίαν τῶν κατηγοριῶν κτημάτων, ἀσφαλῶς ἔδει ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου νὰ δοθῇ εἰς βάρος τῶν ἐκκλησιαστικῶν κτημάτων καὶ ὑπὲρ τῶν ἰδιωτικῶν. Δὲν ὑπάρχει μὲν ρητὴ διάταξις ἐν τῷ νόμῳ διαγεγραμμένη ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως, ὅτε ἐν τῷ ὑπουργείῳ ἦτο ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Προοδευτικοῦ κόμματος, αὐτὴ ὑπῆρξεν, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ πρώτῳ νόμῳ ὑπῆρξε μία διάταξις θετική, ὁ νόμος 1052, ἂν δὲν σφάλλω, ἀνέφερεν ὅτι ἀφῆκεν ὡρισμένα τμήματα ὑπὲρ τῶν ἰδιοκτητῶν ἀναπαλλοτρίωτα καὶ προσετίθετο ὅτι ἡ διάταξις δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπὶ τῶν μοναστηριακῶν καὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπηλλοτριοῦντο ὁλοκληρωτικῶς.

§189Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ἠμπορεῖται νὰ προσθέσετε ὅτι ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νόμου αὐτοῦ ὑπῆρξα ἐγώ.

§190Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Μάλιστα, καὶ τὸν ἐφήρμοσεν ὁ κ. Καφαντάρης. Ἑπομένως τὸ πνεῦμα ὁμοιομόρφως συνεχίζεται. Ἤδη διὰ τοῦ διατάγματος ἠκολουθήθη ἀκριβῶς ἡ αὐτὴ ὁδός, δηλαδὴ προκειμένου περὶ μοναστηριακῶν κτημάτων ἀποκλείεται ἡ ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις. Ἡ Κυβέρνησις εἰσάγουσα τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ προφανῶς, προφανέστατα, τὸ υἱοθετεῖ. Ἄν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἤθελε νὰ τὸ ἐπικυρώσῃ, ἀσφαλῶς δὲν θὰ τὸ ἔφερεν. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως τώρα εὑρίσκεται πρὸ σειρᾶς διαμαρτυριῶν καὶ πρὸ τροπολογιῶν αἱ ὁποῖαι τῆς λέγουν: διατὶ αὐτὴ ἡ διαστολὴ τῶν κτημάτων αὐτῶν τῶν μοναστηριακῶν ἀπὸ τὰ κτήματα τὰ ἰδιωτικά; Ἐδήλωσε δὲ καθαρὰ ὅτι δὲν εἶναι ἕτοιμος νὰ ἀπαντήσῃ ἀμέσως εἰς αὐτὸ τὸ ἐρώτημα καὶ ὅτι ἔχει ἀνάγκην μελέτης. Ἄν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει εἰς τὴν συζήτησιν, αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἀποδέχεται τὸ ἄρθρον τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος κατὰ τὸ ὁποῖον βεβαίως θὰ γίνῃ ἐξαίρεσις τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων. Τοιοῦτόν τι ὅμως δὲν λέγει. Ἐὰν δὲ ἔχουν οὕτω τὰ πράγματα, τότε, διὰ νὰ εἶμαι σαφὴς καὶ εἰλικρινής, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ δηλώσῃ ὅτι ἀποδέχεται τὴν διάταξιν, ἢ νὰ δεχθῇ τὴν ἀναβολήν.

§191Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Οὔτε τὸ ἓν οὔτε τὸ ἄλλο. Θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν σαφῆ καὶ εἰλικρινῆ. Δὲν εἶναι ἀκόμη ἕτοιμον.

§192Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Καὶ ἑπομένως θὰ ἀναβάλλετε τὴν συζήτησιν.

§193Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ὄχι. Ὄχι.

§194Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Καλλίτερα τότε, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, διότι εἰς τὴν νέαν συζήτησιν θὰ δυνηθῆτε νὰ δώσετε ὅλας τὰς ἀπαντήσεις.

§195Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ἐπαναλαμβάνετε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον ἤδη μὲ τὴν ἁπλουστάτην προσθήκην ὅτι ἔπρεπε νὰ τὸ εἴπω, ἐνῷ τὸ εἶπον ὅτι νομοσχέδιον χρῄζει μελέτης. Διὰ νὰ μελετηθῇ, θὰ ἀναβληθῇ. Ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως εἶναι ἀποδεκτὴ ἀλλ’ ἡ ἀπόφασις ἦτο νὰ ἀκούσωμεν πρότερον ὅλας τὰς παρατηρήσεις καὶ ὅλα τὰ παράπονα καὶ τὰς τροπολογίας καὶ νὰ συζητήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῆς ἀποδοχῆς αὐτῶν.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σίδερης.

§197Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἀντιθέτως πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω μίαν ἱστορικὴν ἀναδρομήν, διότι νομίζω ὅτι ἄνευ αὐτῆς ἡ Βουλὴ θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ εἶναι ἀκατατόπιστος ὅπως εἶναι τώρα. Τὰ γεγονότα ἔχουν κατὰ χρονολογικὴν σειρὰν καὶ κατὰ νομικὴν ἀκολουθίαν ὡς ἑξῆς: Ὁ γενικὸς κανὼν ἦτο, ὄχι μόνον ἀπηλλοτριώνοντο τὰ μοναστηριακὰ κτήματα, ἀλλὰ ὑπὸ δυσμενεστέρους ὅρους.

§198Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τὰ ἀπηλλοτρίωνον κατὰ προτίμησιν.

§199Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν εἶχον κάμει προτίμησιν· ὅλα ἐτέθησαν εἰς τὴν γραμμήν.

§200Α. ΜΑΡΚΟΥ. Καὶ ὅτε συνεζητούσαμεν τὸν ἀγροτικὸν νόμον, ἐτέθη ὁ ὅρος «κατὰ προτίμησιν».

§201Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Αὐτὸς ἦτο ὁ κανών, ὅτι τὰ μοναστηριακὰ κτήματα εὑρίσκοντο ὑπὸ δυσμενεστέρους ὅρους. Ὁ κυριώτερος δὲ ἀπὸ τοὺς δυσμενεστέρους αὐτοὺς ὅρους ἦτο, ὅτι δὲν ἐγίνετο καμμία παρακράτησις ὑπὲρ τῆς Μονῆς οὔτε ἑνὸς τετραγωνικοῦ μέτρου, ἐνῶ ἀντιθέτως εἰς ὅλα τὰ ἄλλα κτήματα εἴτε φυσικῶν εἴτε νομικῶν προσώπων ἐγένετο παρακράτησις ὑπὲρ αὐτῶν. Ἀλλ’ ἡ ἀκολουθηθεῖσα πολιτική, ἦτο νὰ πάρωμεν πρῶτον τὰ κτήματα τὰ ἀνήκοντα εἰς νομικὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίου, καὶ τὰ ἐπήραμε πρῶτα, καὶ κυρίως τὰ μοναστηριακὰ διότι τὸ Κράτος δὲν εἶχε κτήματα ἀγροτικὰ νὰ παραχωρήσῃ. Εἰς τὰ 1925, ὅταν συνεστήθη ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα, ἐψηφίσθη διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας ἀπηγορεύετο ἀπολύτως ἡ ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων καὶ τῶν ἀνηκόντων εἰς ἐνοριακοὺς Ναούς. Εἰς τὰ 1926 ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Κονδύλη παρενετέθη τὸ πρῶτον ἡ ἐξαίρεσις, ὅτι ἐξακολουθεῖ μὲν ἰσχύουσα ἡ ἀπαγόρευσις περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων καὶ τῶν Ναῶν, ἀλλ’ ἐπιτρέπεται ἡ ἑκουσία ἐκποίησις αὐτῶν, ὅπως λέγει καὶ τὸ ἄρθρον τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τῆς Κυβερνήσεως Κονδύλη ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν ὡς εἶχεν. Δὲν ἔγινε καμμία ἀπολύτως πρότασις, καμμία τροπολογία καὶ κατὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν. Εἰσήχθη τότε ἡ ἐξαίρεσις αὐτὴ καὶ εἶπον ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν εἰσήγαγε τὸ διάταγμα εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν. Εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν ἔγινε συζήτησις διὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ καὶ ὑπεστηρίχθη, ὅπως ἄλλως τε ἦτο πολὺ φυσικὸν καὶ νόμιμον, ὅτι ὅλα τὰ μοναστηριακὰ κτήματα πρέπει νὰ ἀπαλλοτριοῦνται, φαντάζομαι δὲ ὅτι ἡ μεγάλη πλειοψηφία τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ἢ μᾶλλον ἡ παμψηφία θὰ εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων, ἂν ὑπάρχουν τοιαῦτα διότι καὶ αὐτὸ εἶναι συζητήσιμον.

§202ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχουν, δὲν ὑπάρχουν.

§203Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Καλά, κύριοι, ἂν ὑπάρχουν. Ἀλλὰ τότε, κατὰ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1927 ἴσχυε δι’ αὐτὰ τὸ ἄρθρον 119 τοῦ συντάγματος κατὰ τὸ ὁποῖον τὰ τῶν ἐκποιήσεων τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων κανονισθήσονται δι’ εἰδικοῦ νόμου. Κατὰ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1927 εἶχα κάμει τὴν πρότασιν, ὅτι ἀφοῦ τὸ ἄρθρον 119 προβλέπει ἔκδοσιν εἰδικοῦ νόμου, πρέπει νὰ ἐκδοθῇ εἰδικὸς νόμος. Ὑπάρχει μάλιστα ἓν σημεῖον ἐπικίνδυνον περὶ ἐπαναφορᾶς τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν κοινοτικῶν ἀκινήτων. Καὶ ὑπάρχει καὶ ἄλλη διάταξις τοῦ συντάγματος, διὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει γνώμη ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ διάταξις τοῦ συντάγματος ἐκείνη λέγει ὅτι ἐντὸς ἔτους ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ συντάγματος θὰ ψηφισθῶσιν ὑπὸ τῶν νομοθετικῶν σωμάτων, εἰσαγόμενοι ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, οἱ νόμοι ὧν τὴν ψήφισιν προβλέπουν αἱ καθ’ ἕκαστον διατάξεις αὐτοῦ, δὲν δύναται πλέον νὰ ἰσχύσῃ ἡ διάταξις ἐκείνη ἀφοῦ παρῆλθεν τὸ ἔτος χωρὶς νὰ εἰσαχθῇ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὁ σχετικὸς νόμος.

§204ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον δὲν εἰσήχθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 123 τοῦ Συντάγματος διότι τὸ ἕτερον τῶν νομοθετικῶν σωμάτων δὲν εἶχεν συγκροτηθῆ.

§205Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὑπέβαλε τὸ πρῶτον ὁ ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως κ. Παπαναστασίου. Ζητεῖται σήμερον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην της. Ποία εἶναι ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως δὲν γνωρίζω, νομίζω ὅμως ὅτι θὰ ἦτο τακτικὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει ἤδη διατυπωθῆ, νὰ δηλώσῃ δὲ ἡ Κυβέρνησις ἐὰν θὰ φέρῃ εἰδικὸν νόμον. Δὲν παρουσιάζει δὲ τὸ ζήτημα τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων καμμίαν δυσκολίαν διὰ τὸν λόγον τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων, διότι δὲν ἠξεύρω ἐὰν θὰ ὑπάρχουν σήμερον κτήματα μοναστηριακά. Ἐὰν δὲ ἐπανέλθωμεν καὶ εἴπωμεν ὅτι ἐπανέρχονται αἱ διατάξεις τοῦ Ἀγροτικοῦ νόμου, θὰ κινδυνεύσωμεν νὰ μὴ γίνῃ τίποτε. Δὲν εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τὴν ἀρχὴν τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων, ἀλλὰ νομίζω ὅτι κανονικώτερον εἶναι νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ ἕτερον νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ λέγῃ πῶς θὰ γίνεται ἡ ἀπαλλοτρίωσις τῶν κτημάτων αὐτῶν τῶν μοναστηριακῶν.

§206Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Νομίζετε, ὅτι χρειάζεται εἰδικὸς νόμος διὰ τὴν ἐκποίησιν τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων;

§207Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Χρειάζεται εἰδικὸς νόμος, διότι ἄλλως θὰ δυνάμεθα εἰς κάθε νόμον νὰ περιλαμβάνωμεν ὅσας ἂν θέλωμεν ἄλλας διατάξεις.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαστρατῆς.

§209Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ περικοπὴ τοῦ λόγου τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν καὶ αἱ ἀντιλήψεις τὰς ὁποίας ἐξέθηκεν ὁ ἄρτι καταβὰς τοῦ βήματος, μοὶ δίδουν τὴν ἐξήγησιν τῶν ἀντιδράσεων τὰς ὁποίας εὕρισκον εἰς ἀγῶνας, τοὺς ὁποίους ἔκαμεν διὰ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἂν ἐγνώριζον ἀκριβῶς τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται πολλαὶ περιφέρειαι, ἀσφαλῶς θὰ εἶχεν ἤδη λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο πρὸ πολλοῦ. Πληροφορῶ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν καὶ τὸν κ. Σίδερην ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν τὴν ἰδικήν μου ὑπάρχουν 4 κοινότητες, αἱ ὁποῖαι κάλλιστα δύνανται νὰ ὀνομασθοῦν τσιφλίκια μοναστηριακά.

§210Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐλάβατε μίαν θέσιν ἀντιδικίας ἀπέναντί μου. Ἐγὼ ἀκριβῶς ἐξέφρασα μίαν ἀπορίαν: πῶς, ἐνῷ τὸ πνεῦμα τῶν νόμων ἦτο κατὰ προτίμησιν νὰ γίνῃ ἀπαλλοτρίωσις τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων, πῶς ὑπάρχουν αὗται αἱ ἀναπαλλοτρίωτοι ἐκτάσεις, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Σίδερης, διότι ἐγὼ εἶμαι τῆς ἰδέας ὅτι κατὰ προτίμησιν ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ ἀπαλλοτρίωσις τούτων.

§211Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Καὶ ἐξηγῶ τὰς ἀντιδράσεις τὰς ὁποίας εὕρισκον διὰ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διὰ τὴν ὁποίαν χρόνια τώρα ἀγωνίζομαι καὶ ἡ ὁποία παρεξηγήθη ἀπὸ τοὺς διαχειριστὰς τῶν περιουσιῶν αὐτῶν ὡς γινομένη προσωπικῶς ἐναντίον των, ἐνῷ δὲν εἶχον κανένα λόγον προσωπικὸν ἐναντίον των, ἀλλὰ εἶχον λόγον ν’ ἀποκατασταθοῦν οἱ ἀκτήμονες γεωργοὶ καὶ ποιμένες, οἱ ὁποῖοι μένουν ὡς κολλῆγοι καὶ δουλεύουν μὲ τὴ ρόγα εἰς τὰ μοναστηριακὰ κτήματα. Αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος τῆς ἐπιθέσεώς μου ἐναντίον τῆς κακῆς διαχειρίσεως καὶ ὄχι προσωπικῶς, ὅπως οἱ κύριοι αὐτοὶ τὸν ἐξέλαβον. Εἶμαι εὐτυχὴς δὲ ἀπόψε καὶ αἰσθάνομαι ἀνακούφισιν, διότι τέλος πάντων θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτό, τοῦ ὁποίου ἡ ἐκκρεμότης δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παραταθῇ ἐπὶ πλέον. Εὐχαριστῶ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων, διότι ἐκτὸς τῆς εὐκαιρίας τὴν ὁποίαν μοὶ ἔδωσε νὰ ἐξηγήσω μίαν πρᾶξιν μου εἰς τὴν ὁποίαν ἀσχολοῦμαι, δίδει καὶ τὴν λύσιν εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον δὲν προσκρούει εἰς καμμίαν Συνταγματικὴν διάταξιν. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ νομοθετικοῦ αὐτοῦ διατάγματος τὸ ὁποῖον κυροῦται, δὲν ἐμποδίζει καθόλου τὴν τροπολογίαν τοῦ 14 ἄρθρου. Ὑποβάλλω τὴν τροπολογίαν τοῦ 14 ἄρθρου, περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ 14 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν Ν. Δ., τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως τὴν κάμῃ ἀποδεκτήν.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης.

§213Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Δύο μόνον λέξεις θὰ παρεκάλουν νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ προσθέσω εἰς ὅσα ἐλέχθησαν ἐν προκειμένῳ, διότι νομίζω ὅτι κατόπιν τῆς διαπιστώσεως ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἐνδιαφερομένου κόσμου προκειμένου περὶ τῆς στενότητος τῆς γῆς ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ προσφύγων, οἱ ὁποῖοι παραμένουν ἀκόμη ζητοῦντες μικρὰν ἔκτασιν γῆς, νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐπιστρέψωμεν καὶ εἰς αὐτὸ ἀκόμη τὸ πνεῦμα τοῦ Συντάγματος, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖον ἐλέχθη, ὅτι καθορίζεται πραγματικῶς εἰς τὸ ἄρθρον 119 μία πενταετία προκειμένου περὶ τῆς ἀποζημιώσεως. Τὸ ἄρθρον 119 εἰς τὴν § 1 λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Αὐτὰ μὲν λέγει ἡ 1 § τοῦ ἄρθρου 119, ἀλλ’ ὁ κ. συνάδελφος φαίνεται ὅτι δὲν ἐπρόσεξεν εἰς ἄλλην διάταξιν τοῦ ἄρθρου 119, ἡ ὁποία λέγει τὸ ἑξῆς: ὅτι εἰδικοὶ νόμοι κατὰ παρέκβασιν τοῦ ἄρθρου 119 ὁρίζουσι τὰ τῆς ἀπαλλοτριώσεως μοναστηριακῶν κτημάτων. Ἑπομένως αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐνόμισεν ὅτι ἀποτελεῖ φραγμὸν προκειμένου περὶ μοναστηριακῶν κτημάτων, ἀπ’ ἐναντίας ἀποτελεῖ μίαν ἐξαίρεσιν καὶ εἶναι σύμφωνον πρὸς τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον ἐπεκράτησε κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ τὸ ὁποῖον διηυκόλυνε τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, ὅπως, ἄλλωστε, οὗτος παρουσιάσθη ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐφαρμογῆς. Καὶ φαντάζομαι ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει τὸ πνεῦμα αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ εὐρύ, σήμερον, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν διαπιστοῦται μία ἀπόλυτος ἀνάγκη γῆς, ὑποθέτω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ ἓν ζήτημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου, ὅπως βλέπω, ὑπάρχει μία πλήρης ἐπαφὴ καὶ συνεννόησις καὶ σύμπτωσις ἰδεῶν ἐκ μέρους ὅλων τῶν πτερύγων ἀκριβῶς αὐτῆς τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Καφαντάρης....

§214Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§215Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἐρωτηθεὶς ποῦ εἶναι αὐταὶ αἱ ἀπέραντοι ἐκτάσεις καὶ ἂν ὑπάρχουν...

§216Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ κατέκρινα τὴν τηρηθεῖσαν τακτικήν, καθ’ ἣν ἡ ἀγροτικὴ πολιτικὴ ἐφηρμόσθη εἰς βάρος τῶν ἰδιωτῶν καὶ ὄχι τῶν νομικῶν ἱδρυμάτων.

§217Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὑπεστηρίξατε ὅτι δὲν ὑπάρχουν αἱ ἐκτάσεις αὐταὶ αἱ μοναστηριακαί. Δὲν εἶναι μεγάλαι, ἀλλ’ ἐλάχισται, καὶ ἂν πρόκειται περὶ ἐλαχίστων, τὸ ζήτημα εἶναι ἀσήμαντον καὶ ὀφείλει νὰ λυθῇ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν πρόκειται νὰ προξενήσῃ μίαν μεγάλην ζημίαν εἰς τὸν κλῆρον. Ἂν ὅμως ὡς γνωρίζω πρόκειται περὶ μεγάλης ἐκτάσεως, ὑποθέτω τὸ σημερινὸν πνεῦμα ἐπιβάλλει τὴν λύσιν αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὑπεύθυνον διαχείρισιν τῶν ζητημάτων αὐτῶν, εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι δυστυχῶς σήμερον ὑπάρχουσιν ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις ἐν προκειμένῳ, αἱ ὁποῖαι πραγματικῶς συντελοῦν εἰς μίαν διαιώνισιν καταστάσεως, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἐπιδεκτικὴ τῆς πολιτικῆς τῆς γεωργικῆς. Ἑπομένως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχομεν σήμερον νὰ προτείνωμεν, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἂν πραγματικῶς ἡ Κυβέρνησις εἶναι σύμφωνος ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἀντὶ νὰ περιμένωμεν τὸν νόμον τὸν ὁποῖον λέγει τὸ ἄρθρον 119, νὰ δεχθῇ τὴν ὑποβληθεῖσαν ἡμῖν πρότασιν, διὰ τῆς ὁποίας ἀπαλείφεται ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου καὶ προστίθεται ἡ τροπολογία μας καὶ ἑπομένως λύεται τὸ ζήτημα.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χούρσογλου ἔχει τὸν λόγον.

§219Σ. ΧΟΥΡΣΟΓΛΟΥ. Δὲν ἀμφιβάλλω, κύριοι βουλευταί, ὅτι μετὰ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ κερδίσῃ χρόνον διὰ νὰ μελετήσῃ τὴν ὑποβληθεῖσαν ἢ ὑποβληθείσας τροπολογίας. Ἀλλὰ δὲν δύναται καὶ ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀποχωρήσῃ τῆς ἀρχῆς ταύτης τὴν ἑσπέραν αὐτήν, παρὰ νὰ ἀφήσῃ τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλή, μὴ ἐξαιρουμένης καμμιᾶς παρατάξεως, αἰσθάνεται τὴν ἀδήριτον ἀνάγκην ὥστε τὰ μοναστηριακὰ κτήματα νὰ ὑπαχθῶσι εἰς τὴν κατηγορίαν τῆς ἰδιωτικῆς ἰδιοκτησίας καὶ διατεθῶσι διὰ τὰς κοινωνικὰς ἀνάγκας. Ὁ ἐνδοιασμὸς εἰς τὴν προώθησιν τῆς λύσεως τοῦ κοινωνικοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον διὰ νὰ τὸ ἀντιληφθῶμεν ἐκ τοῦ σύνεγγυς δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ κάμωμεν ταξείδια μακρυνά, ἕνας περίπατος εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Ἀθηνῶν θὰ μᾶς πείσῃ ὅτι ὑπάρχουν εὐρύταται ἐκτάσεις μοναστηριακαὶ καὶ ὑπάρχει καὶ ἀπόλυτος ἀνάγκη στεγάσεως ἀστέγων προσφύγων καὶ δὲν δύναται νὰ εὑρεθῇ ἔδαφος καὶ ἀναγκάζεται ἡ Κυβέρνησις νὰ θίγῃ καὶ περιουσίας ἐξικνουμένας μέχρι τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου τῶν 2001 μέτρων εἰς βάρος τῶν ἰδιωτῶν. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξέλθῃ τῆς αἰθούσης ταύτης ἀπόψε χωρὶς τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ θέλει ὅπως ὑπαχθῶσι καὶ τὰ μοναστηριακὰ κτήματα εἰς τὴν ἀναγκαστικὴν ἀπαλλοτρίωσιν, καὶ ἐπιμένω νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ ὁριστικῶς.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλογερᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§221Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῆς ἀναγκαστικῆς πρὸς ἐγκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ προσφύγων, θεωρῶ τὸ ζήτημα τοῦτο λελυμένον, διότι δὲν ἠκούσθη ἀντίθετος γνώμη. Ἤθελα ὅμως νὰ εἴπω μίαν λέξιν: Ὑπάρχει πραγματικῶς εἰς τὰς Ἀθήνας κατάστασις τραγικὴ παρ’ ὅλας τὰς ἐντατικὰς προσπαθείας τὰς καταβληθείσας παρ’ ἁπασῶν τῶν Κυβερνήσεων ὅπως ἐγκατασταθῶσιν οἱ ἀστοὶ πρόσφυγες. Ὑπάρχει, λέγω, κατάστασις τραγικὴ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὰ πέριξ τῶν Ἀθηνῶν, διότι δὲν ὑπάρχει χῶρος πρὸς ἐγκατάστασιν καὶ ἑκάστοτε καταβάλλονται προσπάθειαι πρὸς εὕρεσιν ἐκτάσεως διὰ τὸν ἐποικισμὸν τῶν ἀστῶν προσφύγων, ἐνῷ ὑπάρχουσιν εὐρεῖαι ἐκτάσεις μοναστηριακαί, ἡ διαχείρισις τῶν ὁποίων προξενεῖ ἐντύπωσιν, διότι γίνεται κατὰ τρόπον οὐχὶ βεβαίως προστατεύοντα τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐκκλησίας. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀπαλλοτρίωσις πρὸς ἐγκατάστασιν ἀστῶν προσφύγων εἰς τὰς ἐκτάσεις αὐτάς, χωρὶς νὰ γεννῶμεν ζητήματα, τὰ ὁποῖα προκαλοῦν ἐξεγέρσεις ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν μεταξὺ γηγενῶν καὶ προσφύγων. Λοιπὸν θὰ ἤθελα νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἀπαλλοτρίωσις τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀστῶν προσφύγων.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ περαιτέρω συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἀναβάλλεται, μὲ τὴν παράκλησιν ὅπως οἱ κ. κ. βουλευταὶ ὑποβάλουν τροπολογίας των ἐγκαίρως.

§223Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Αὔριον εἶναι ἡμέρα ἐπερωτήσεων, κατὰ συνέπειαν δυνάμεθα νὰ μείνωμεν σύμφωνοι διὰ τὴν Δευτέραν.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται διὰ τὴν Δευτέραν.

§225Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει διάδοσις ὅτι εἰς τοὺς δρόμους τῶν Ἀθηνῶν αἱματοκυλίονται. Πυροβολισμοὶ ἔπεσαν καὶ ἔλαβον χώραν συμπλοκαὶ καὶ ταραχαί. Ἐρωτῶ: ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνακοινώσῃ τι;

§226Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ἕως αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ὑπάρχει καμμία πληροφορία, ὑποθέτω δὲ ὅτι, ἐὰν συνέβαινεν ἔκτακτόν τι, ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶχεν πληροφορίας.

§227Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ παρακαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταθέσῃ τὸν σχετικὸν φάκελλον καὶ τὴν ἔκθεσιν τῶν λαβόντων χώραν.

§228Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Μάλιστα.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ζητήματος, λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 8 μ. μ.)