1929.11.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4η

ΤΡΙΤΗ 26 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1929

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Πρόεδροι κοινοτήτων καὶ ἐκκλησιαστικῶν συμβουλίων ἐπαρχίας Πογωνίου, Ἀμαράντων, Σιτεργίας, Κιλκὶς κλπ. διεκτραγωδοῦντες τὴν ἀθλίαν κατάστασιν τῶν ἱερέων τῆς περιφερείας των, παρακαλοῦν ὅπως τύχουν ὑποστηρίξεως τὰ αἰτήματά των παρὰ τῇ Ἱεραρχίᾳ. — Ἰδιοκτῆται ἀπαλλοτριωθέντων ἀγροκτημάτων Θεσσαλονίκης αἰτοῦνται τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐκδικάσεως τῶν κτημάτων των ὑπὸ τῶν ἐπιτροπῶν, τροποποίησιν τοῦ δημευτικοῦ ἀγροτικοῦ νόμου καὶ αὔξησιν τῆς ἀποζημιώσεως αὐτῶν. — Ἡ Ἕνωσις τῶν πιστωτικῶν συνεταιρισμῶν Καρδίτσης αἰτεῖται τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ ἀστυνομικοῦ σταθμάρχου Κότσερη καὶ τὴν ἐνέργειαν αὐστηρῶν ἀνακρίσεων διὰ βιαιότητας πρὸς τοὺς γεωργοὺς τῆς περιφερείας του. — Ἡ ὁμοσπονδία ἐπαγγελματιῶν Κορίνθου αἰτεῖται τὴν παράτασιν τοῦ δικαιοστασίου ἐπὶ μίαν εἰσέτι τριετίαν. — Ὁ Σύνδεσμος ἀναπήρων Λέσβου παρακαλεῖ ὅπως ἐγκριθοῦν τὰ αἰτήματα τοῦ Γʹ Παναπηρικοῦ συνεδρίου Βόλου. — Κάτοικοι Στρωμνίτσης αἰτοῦναι τὴν τροποποίησιν τοῦ Νόμου 2545 σχετικῶς μὲ τὴν ἀποκατάστασίν των βάσει καὶ τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τῇ ⅐)1929. — Οἱ γεωργικῶς μετεκπεδευόμενοι δημοδιδάσκαλοι φροντιστηρίου Θεσσαλονίκης αἰτοῦνται ὅπως ἱκανοποιηθῶσι τὰ αἰτήματα αὐτῶν σχετικῶς μὲ τὴν προαγωγὴν των κλπ. — Ὁ Ἐθνικὸς σύλλογος ἐφέδρων ὁπλιτῶν Ξάνθης διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀπόλυσιν δύο ἐφέδρων ἐργατῶν παρὰ τοῦ γραφείου προστασίας καπνοῦ Καβάλλας. — Ἡ Ἕνωσις προσωπικοῦ ἀεριόφωτος Ἀθηνῶν–Πειραιῶς διαμαρτύρεται διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ 13ου μισθοῦ. — Ὁ ἀντιπρόεδρος τοῦ ἐπιμελητηρίου, Σύρου κ. Κωνσταντόπουλος διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τοῦ ἐπιμελητηρίου τῆς πόλεώς του. — Κτηνοτροφικὸς κόσμος τοῦ νομοῦ Τρικκάλων διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην εἰσαγωγὴν εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἄρσεως τοῦ δασμοῦ τοῦ τυροῦ». — Ὁ προσφυγικὸς κλῆρος αἰτεῖται διὰ νόμου νομιμοποίησίν του καὶ διαμαρτύρεται διὰ γενομένην μεταξὺ ἐγγάμων καὶ ἀγάμων διάκρισιν εἰς βάρος τῶν ἀγάμων. — Οἱ ἐργάται κυλινδρομύλων Θεσσαλονίκης δι’ ὑπομνήματός των αἰτοῦνται τὴν λῆψιν διαφόρων μέτρων πρὸς βελτίωσιν τῆς καταστάσεώς των. — Οἱ κάτοικοι τῆς περιφερείας Ἀλεξανδρουπόλεως αἰτοῦνται αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν τοῦ δασικοῦ νόμου καὶ εἰδικῶς τοῦ ἄρθρου 48. — Τὰ διάφορα σωματεῖα Πλωμαρίου αἰτοῦνται τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμον περὶ μικτῆς φοιτήσεως εἰς τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν. — Οἱ ἐφεδρικοὶ σύλλογοι Καβάλλας διαμαρτύρονται διὰ τὴν παράβασιν καὶ κατάργησιν τοῦ νόμου 4160 ὑπὸ τοῦ νομάρχου καὶ αἰτοῦνται τὴν ἀντικατάστασιν τούτου ἐκ τῆς ἐπιτροπῆς. — Οἱ πτυχιούχοι καὶ φοιτηταὶ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου αἰτοῦνται τὴν τροποποίησιν τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ νόμου 4373 ὡς προσβάλλοντος τὰ κεκτημένα αὑτῶν δικαιώματα. — Τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον Ἡρακλείου δι’ ὑπομνήματός του παρακαλεῖ ὅπως μὴ κυρωθῇ νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργείου Δικαιοσύνης περὶ χορηγήσεως ἀναστολῆς ἐκτελέσεων ἀπαιτήσεων κατ’ ἀγροτῶν. — Οἱ πρόεδροι Ἀλυστράτης παρακαλοῦν ὅπως υἱοθετηθῶσι τὰ αἰτήματα τῆς ἐπιτροπῆς ὁδοποιΐας τῆς κοινότητός των. — Ὁ Σύνδεσμος ἐργατοτεχνικοῦ προσωπικοῦ σιδηροδρομικῶν Μακεδονίας αἰτεῖται τὴν παροχὴν 13ου μισθοῦ κατὰ τὰς ἑορτὰς τοῦ νέου ἔτους. — Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Κερκύρας αἰτεῖται τὴν ἄμεσον τροποποίησιν τοῦ νόμου 4352 «περὶ ἠλεκτροφωτισμοῦ Κερκύρας», ὡς κατηγοροῦντος τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου πρὸς ὄφελος τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς. — Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Ὀξυλίθου παρακαλεῖ ὅπως υἱοθετηθῇ ἡ πρότασις νόμου τοῦ βουλευτοῦ Καρυστίας κ. Παπαστρατῆ ἀφορῶσα τὴν φορολογίαν τοῦ ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν. — Ὁ πρόεδρος τοῦ Γεωργικοῦ Ἐπιμελητηρίου τοῦ νομοῦ Τρικκάλων ζητεῖ τὴν ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων δι’ ἑπόμενον ἔτος λόγῳ τῆς καταστροφῆς. — Ἡ Ὁμοσπονδία Ἐπαγγελματιῶν Καλαμῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐπιβράδυνσιν τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος τῆς ἀνοικοδομήσεως τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου τῆς πόλεώς των καὶ αἰτεῖται τὴν ἐγγραφὴν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τῆς σχετικῆς δαπάνης. — Ὁ ἐκ Γουμενίτσης κ. Ἀγγελῆς καταγγέλλει τὸν οἰκονομικὸν ὑπάλληλον Νικοδέλην ἐπὶ ἐξυβρίσει. — Ἡ ἀδελφότης ἐγγάμων συνταξιούχων τραυματιῶν πολέμου «ἡ Περίθαλψις» αἰτεῖται τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ἐθνικοῦ γηπέδου πρὸς ἀνέγερσιν συνοικισμοῦ. — Ὁ τέως δημοδιδάσκαλος Λιμνίτσης Θ. Μπρούμας διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀπόλυσίν του ὑπὸ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ ἐπὶ ἀνεπαρκείᾳ καὶ ἐξαιτεῖται τὴν παροχὴν συντάξεως ὑπὸ τοῦ Κράτους λόγῳ τῆς 33ετοῦς ὑπηρεσίας του. — Τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Χίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ὑπαγωγήν του εἰς τὸ Ἐπιμελητήριον Μυτιλήνης. — Ἐργάται στρατιωτικῶν εἰδῶν αἰτοῦνται ἀποζημίωσιν λόγῳ τῆς ἀπολύσεώς των ὑπὸ τῆς ἑταιρείας Κυρκίνη. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Ἐρυθρῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀπὸ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης ἐνοικίασιν τοῦ βοσκοτόπου Προφήτης Ἠλίας καὶ τὸν ἀπειλούμενον κίνδυνον διασαλεύσεως τῆς δημοσίας τάξεως ἐκ τῆς ἐνοικιάσεως ταύτης. — Ὁ προσφυγικὸς κόσμος Γιαννιτσῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἔναντι αὐτοῦ ἀπάνθρωπον στάσιν τοῦ προϊσταμένου Ἐποικισμοῦ καὶ παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως διατάξῃ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐνταλμάτων των εἰς μηνιαίας δόσεις. — Οἱ πρὸ τοῦ 1925 ἐξασκοῦντες τὸ ἐπάγγελμα τοῦ καπνοπώλου, τασσόμενοι παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν ἀναπήρων ζητοῦν τὴν παροχὴν εἰς αὐτοὺς καὶ μόνον τοῦ προνομίου τῆς λιανικῆς πωλήσεως τῶν τσιγάρων. — Ὁ Πρόεδρος τῆς κοινότητος Ἐρυθρῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης ἐνοικίασιν τοῦ βοσκοτόπου «Προφήτου Ἠλίας» καὶ τὸν ἀπειλούμενον κίνδυνον διασαλεύσεως τῆς δημοσίας τάξεως ἐκ τῆς ἐνοικιάσεως ταύτης. — Ὁ προσφυγικὸς κόσμος Γιαννιτσῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἔναντι αὐτοῦ ἀπάνθρωπον στάσιν τοῦ προϊσταμένου ἐποικισμοῦ καὶ παρακαλεῖ τήν Κυβέρνησιν ὅπως διατάξῃ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐνταλμάτων των εἰς μηνιαίας δόσεις. — Οἱ πρὸ τοῦ 1925 ἐξασκοῦντες τὸ ἐπάγγελμα τοῦ καπνοπώλου τασσόμενοι παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν ἀναπήρων ζητοῦν τὴν παροχὴν εἰς αὐτοὺς καὶ μόνον τοῦ προνομίου τῆς λιανικῆς πωλήσεως τῶν τσιγάρων. — Ὁ σύνδεσμος δημοδιδασκάλων Σουφλίου καὶ ἡ Πανελλήνιος ἕνωσις τριτοβαθμίων δημοδιδασκάλων Ἰωαννίνων καὶ Ἀθηνῶν αἰτοῦνται τὴν ἐπαναφορὰν πρὸς συζήτησιν τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος «περὶ διαβαθμίσεως τῶν δημοδιδασκάλων καὶ τὴν ἀποδοχὴν ὡρισμένων τροποποιήσεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Κριμπᾶς Π. Στυλιανόπουλος καταθέτουν τηλεγραφήματα ὁμοσπονδίας ἐπαγγελματιῶν Καλαμῶν, ἐμποροβιομηχανικοῦ ἐπιμελητηρίου καὶ δημάρχου Καλαμῶν διαμαρτυρομένων διὰ τὴν κατάργησιν ἢ μετατροπὴν τοῦ ἐπιμελητηρίου τῆς πόλεώς των. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Γρηγοριάδης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς οἰκογενείας τοῦ πρώην βουλευτοῦ Χαλκιδικῆς Κ. Ματσιώρη αἰτούσης τὴν κρατικὴν μέριμναν διὰ τὴν εἰσαγωγήν του εἰς νοσοκομεῖον πρὸς θεραπείαν τῆς ἀσθενείας ἐξ ἧς πάσχει. Ἐργάτριαι στρατιωτικῶν εἰδῶν αἰτοῦνται ἀποζημίωσιν λόγῳ τῆς ἀπολύσεώς των ὑπὸ τῆς ἑταιρείας Κυρκίνη. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Βερδέλης ὑποβάλλει ἀναφορὰν κατοίκων Κρανιδίου ἐπὶ τοῦ φόρου ἀποταμιεύσεως τοῦ γλεύκους. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Κοκκινάκης, Α. Γαλλανάκης καὶ Σ. Πολυχρονάκης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν ἄρθρων 50–56 τῆς Εἰδικῆς Δικονομίας Κρήτης τοῦ 1880». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μπουρνιᾶς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Σεπτεμβρίου 1929 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΥΙΔʹ περὶ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου» καὶ τοῦ Ν. Δ. τῆς 19 Δεκεμβρίου 1923». Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ σχεδίου νόμου ὑποβάλλουν τροπολογίαν καὶ οἱ βουλευταὶ κ. κ. Τ. Ἀναστασίου, Κ, Πολυχρονάκης καὶ Ι. Τσανταρίδης. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Εὐθυμιάδης καὶ Γρ. Τηλικίδης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Σεπτεμβρίου 1929 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 4 Νοεμβρίου 1924 Ν. Δ. περὶ ἀποδόσεως εἰς τὴν Ἐκκλησίαν τῶν κατὰ τὰς διατάξεις περὶ Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης περιελθόντων αὐτῇ κτημάτων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Ἠσαΐας, Δ. Φλωριᾶς κλπ. ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου «περὶ τμηματικῶν ἐξετάσεων τῶν φοιτητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν». Ὁ κ. Κ. Γόντικας (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ διαθέσεως τῆς ὑπὸ τοῦ Ἰω. Μαρούδη κληροδοτηθείσης περιουσίας πρὸς εὔρυνσιν καὶ διαρρύθμισιν τοῦ εἰς τὴν παραλίαν Ἄστρους διδακτηρίου τοῦ μικτοῦ διταξίου δημοτικοῦ σχολείου». 2) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4376 περὶ ἱδρύσεως Πειραματικῶν Σχολείων ἐν τοῖς Πανεπιστημίοις Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης» καὶ 3) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4367 περὶ τοῦ Διδασκαλείου Νηπιαγωγῶν». Ὁ κ. Θ. Σοφούλης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1929 Πρ. Διατάγματος περὶ ἀνακλήσεως εἰς ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν». Οἱ κ. κ. Θ. Σοφούλης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶ) Β. Καραπαναγιώτης (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ κατασκευῆς δαπάναις τοῦ Δημοσίου τοῦ διὰ στρατιωτικὴν βάσιν προοριζομένου τμήματος τοῦ λιμένος Ἡρακλέους (Ἁγίου Γεωργίου)». Οἱ κ. κ. Α. Μιχαλακόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) Π. Ἀργυρόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Δ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) καταθέτουν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 10 Σεπτεμβρίου 1929 Ν. Δ. δι’ οὗ ἐκυρώθη ὁ ἀπὸ 10 Μαΐου 1924 Καταστατικὸς Χάρτης τοῦ Ἁγίου Ὄρους.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν κατήρτησα τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς ὡς ἑξῆς: Ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν: 1) Α. Ἀλεξανδρῆς, 2) Καραπᾶνος, 3) Λ. Μακκᾶς, 4) Κ. Βενιζέλος, 5) Π. Ἀραβαντινός, 6) Δ. Μαρσέλλος, 7) Α. Κασαβέτης, 8) Π. Παπαδόπουλος, 9) Γ. Ἀργυρόπουλος, 10) Ν. Ζαρίφης, 11) Α. Βουτυρᾶς, 12) Μ. Αἰλιανός, 13) Ι. Λεωνίδας, 14) Α. Μπακάλμπασης, 15) Ν. Μπακόπουλος. 16) Φ. Μανουηλίδης, 18) Μ. Ἀργυρόπουλος, 17) Γ. Μόδης, 19) Κ. Κουρτίδης, 20) Ν. Ἀβραάμ, 21) Ι. Βαλαλᾶς, 22) Κ. Γκότσης, 23) Κ; Λιδωρίκης, 24) Λ. Νάκος, 25) Π. Πετρίδης, 26) Δ. Χατζίσκος, 27) Σ. Τρικούπης, 28) Κ. Ἐμπειρῖκος. Ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν: 1) Γ. Παπανδρέου, 2) Π. Εὐριπαῖος, 3) Π. Ἀραβαντινός, 4) Ι. Κούνδουρος, 5) Α. Μάρκου, 6) Ν. Ἀσκούτσης, 7) Π. Φλῶρος, 8) Δ. Φλωριᾶς, 9) Θ. Χαβίνης, 10) Ι. Ἀθανασιάδης, 11) Π. Τσιτσίλιας, 12 Γ. Βολουδάκης, 13) Α. Παπαοικονόμου, 14) Ι. Τσονταρίδης, 15) Μ. Κοθρῆς, 16) Σ. Κωστόπουλος, 17) Ν. Ἀσκεπίδης, 18) Β. Σκουλᾶς, 19) Ν. Γαρδικιώτης, 20) Η. Ἀσπιώτης, 21) Κ. Κοντοδίνας, 22) Α. Χριστούλας, 23) Φ. Ζαΐμης, 24) Κ. Κατσαδήμας, 25) Ν. Μπακόπουλος, 26) Α. Θεολογίτης, 27) Π. Λούβαρης, 28) Κ. Μουζενίδης, 29) Γ. Χατζηγιανάκης. Ἐπὶ τῆς Γεωργίας: 1) Γ. Σίδερης, 2) Ι. Κουτσίνας, 3) Κ. Κοντοδίνας, 4) Θ. Κριμπᾶς, 5) Ν. Γαρδικιώτης, 6) Κ. Σῖμος, 7) Σ. Ἀναστασιάδης, 8) Θ, Κουντούρης, 9) Π. Ζωγράφος, 10) Θ. Χαβίνης, 11) Σ. Ζερβός, 12) Θ. Φίλιος, 13) Α. Ἀλεξανδρῆς, 14) Ν. Ξηρός, 15) Μ, Τσαρλαμπᾶς, 16) Α. Μυλωνογιάννης, 17) Λ. Ἀνδρεάδης, 18) Α. Γαλανάκης, 19) Γ. Βοραζάνης, 20) Ο. Πανταζίδης, 21) Α. Λούλης, 22) Π. Χριστούλας, 23) Δ. Τσιτσάρας, 24) Α. Μπακάλμπασης, 25) Δ. Εὐθυμιάδης, 26) Ε. Ζοῦκας, 27) Λ. Ἀνδρεάδης, 28) Ν. Ζαρίφης, 29) Λ. Λαμπριανίδης, 40) Η. Παπαδόπουλος, 31) Δ. Συμεώνογλου, 32) Α. Πολυχρονίδης, 33) Α. Ξανθόπουλος, 34) Κ. Ζωγράφος, 35) Κ. Σαρακηνός, 36) Π. Μπουκουβάλας, 47) Ι. Κοκκινᾶτος, 38) Ι. Κυρώζης, 39) Α. Παπαοικονόμου, 40) Γ. Ροδόπουλος. Ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομ: 1) Ι. Παπανδρέου, 2) Δ. Ἀφθονίδης, 3) Α. Πρέκας, 4) Ι. Παπαδάκης, 5) Γ. Ἀφεντούλης, 6) Γ. Ἡσαΐας, 7) Α. Ζωγράφος, 8) Δ. Ζάνος, 9) Γ. Κουλούρας, 10) Ι. Μπουρνιᾶς, 11) Γ. Θεοδοσιάδης, 12) Γ. Βότσαλος, 13) Κ. Πανοῦτσος, 14) Σ. Κωστόπουλος, 15) Ε. Βαρβαγιάννης, 16) Π. Εὐρυπαῖος, 17) Α. Κογεβίνας, 18) Ι. Περδικογιάννης, 19) Π. Χριστούλας, 20) Φ. Ζαΐμης, 21) Ι. Μιχαὴλ, 22) Α. Θεολογίτης! 23) Α. Μπακάλμπασης, 14) Φ. Σαράντης, 25) Ν. Ἀσκεπίδης, 26) Γ. Βοραζάνης, 27) Σ. Χούρσογλου, 28) Α. Ξανθόπουλος 29) Δ. Ἀθηνοδώρου, 30) Γ. Χοτζηγιαννάκης, 31) Β. Ἀγγελῆς, 32) Β. Κυρέλλος, 33) Κ. Ζωγράφος, 34) Κ. Σαρακηνὸς 35) Μ. Αἰλιανός, 36) Γ. Σακκαλῆς, 37) Μ. Μαχαίρας καὶ Γ. Γερογιάννης. Ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης: 1) Κ, Λιδωρίκης, 2) Λ. Κουτσοπέταλος, 3) Ν. Ἀβραάμ, 4) Α. Μάρκου, 5) Η. Ζωγράφος, 6) Τ. Ἀναστασίου, 7) Π. Καλιγκάτσης, 8) Ι. Κοκκινᾶτος, 9) Ν. Σπηλιώτης, 10) Ι. Κούνδουρος, 11) Πριμίδης, 12) Μ. Πετρίδης, 13) Α. Γαλανάκης, 14) Γ. Ἀργυρόπουλος, 15) Ν. Συριόπουλος, 16) Η. Τσεριώνης, 17) Ι. Μπουρνιᾶς 18) Α. Μυλωνογιάννης, 19) Κ. Πολυχρονάκης, 20) Ε. Ζοῦκας, 21) Ν, Τζερμιᾶς, 22) Ε. Καρυωτάκης, 23) Ι. Τσονταρίδης, 24) Κ. Ζωγράφος, 25) Σ. Τσακμάνης, 26) Μ. Σαμαρᾶς, 27) Δ. Γιαννόπουλος, 28) Α. Παπαθανάσης, 29) Ι. Ράλλης, 30) Σ. Ταλιαδοῦρος, 31) Α. Δαμιανός. 32) Β. Καρέλλος, 33) Ν. Ξηρὸς 34) Κ. Κοντοδίνας, 35) Ε. Γιαννούσης, 36, Χ. Λαδᾶς; Ἐπὶ τῆς Προνοίας: 1) Φ. Μανουηλίδης, 2) Α. Πανταζίδης, 3) Π. Κοσμᾶς, 1) Μακκᾶς, 5) Ι. Μιχαὴλ, 6) Κ. Βουδούρης, 7) Ν. Τερζόγλου, 8) Ν. Κωνσταντόπουλος, 9) Α. Ἰασωνίδης, 10) Π. Λούβαρης, 11) Δ. Μαρσέλλος, 12) Σ. Συμεώνογλου, 13) Σ. Χούρσογλου, 14) Β. Ἀγγελῆς, 15) Β. Βαρδόπουλος, 16) Ν. Πανταζίδης, 17) Μ. Ἀργυρόπουλος, 18) Η. Παπαδόπουλος, 19) Κ. Ζωγράφος, 20) Ν. Κουπαροῦσος, 21) Δ. Δημάδης, 22) Σ. Σταυρόπουλος, 23) Σ. Ἀνθρακόπουλος, 24) Δ. Βέργος; 25) Ι. Γοβατζιδάκης, 26) Α. Καλαντζᾶκος, 27) Β. Τσάφος, 28) Ι. Νικολίτσας 29) Ι. Ζάχος, 30) Α. Κεντούρης. Ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς: 1) Ρ. Λιβαθινόπουλος, 2) Ν. Γουργουρῆς, 3) Ι. Ἀθανασιάδης, 4) Κ. Βλαχοθανάσης, 5) Ε. Μαλαμίδας, 6) Α. Ἀλεβιζάτος, 7) Θ. Παπαστρατῆς. 8) Κ. Καλαντίδης, 9) Ν. Καραμᾶνος, 10) Σ. Σταυρόπουλος, 11) Α. Φωκᾶς, 12) Κ. Ἀλαβᾶνος, 13) Κ. Παπαδάκης, 14) Δ. Μαρσέλος, 15) Β. Βαρδόπουλος, 16) Ν. Τερζόγλου, 17) Ν. Τηλικίδης, 18) Ε. Καρυωτάκης, 19) Α. Χρηστομᾶνος, 20) Ν. Κουπαροῦσος, 21) Ι. Γερογιάννης, 22) Π. Στυλιανόπουλος, 23) Δ. Μαρκάκης, 24) Χ. Ζουμῆς, 25) Μ. Χατζητάσης, 26) Π. Φλῶρος, 27) Ι. Ἀνδρεόπουλος 28) Α. Καλαντζᾶκος, 29) Ι. Νικολίτσας, 30) Β. Τσάφος 31) Ἀθ. Ζωγράφος. Ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν; 1) Γ. Βασιλειάδης, 2) Α. Ταβουλάρης, 3) Ι. Γρηγοράκης, 4) Ι. Καλογερᾶς, 5) Δ. Φλῶρος, 6) Π. Ἀποσκίτης, 7) Θ. Κολιαλέξης, 8) Π. Καρασεβδᾶς, 9) Ι. Γοβατζιδάκης 10) Π. Στυλιανόπουλος, 11) Ν. Μαμούνης, 12) Ε. Τριποδάκης, 13) Ν. Κουπαροῦσος, 14) Α. Παπαοικονόμου, 15) Α. Κεντούρης, 16) Θ. Χαβίνης, 17) Ν. Τζερμιᾶς, 18) Δ. Ἡρακλείδης, 19) Α. Θεολογίτης 20) Ι. Ἀποστόλου, 21) Α. Ἀνδρεάδης, 22) Δ. Ἀφθονίδης, 23) Ι. Παπαφλέσσας, 24) Ι. Μουτζουρίδης, 25) Γ. Στράτος, 26) Ν. Ἀσκούτσης, 27) Γ. Βολουδάκης, 28) Α. Μυλωνογιάννης, 29) Α. Μαμούνης, 30) Π. Ρεδιάδης. Ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν: 1) Δ. Ἀφθονίδης, 2) Βασιλειάδης, 3) Α. Μιαούλης, 4) Ν. Γουργουρῆς, 5) Α. Κανάρης, 6) Γ. Σακκαλῆς, 7) Γκίκας, Κουλούρας, 8) Κ. Πετσάλης, 9) Χ. Ζουμῆς, 10) Π. Χατζῆς, 11) Α. Μαχαίρας, 12) Ν. Ἀσπιώτης, 13) Γ. Βελλιανίτης, 14) Κ. Βενιζέλος, 15) Α. Παχνός, 16) Α. Δούλης, 17) Α. Ταβουλάρης, 18) Π. Ρεδιάδης, 19) Ι. Λεωνίδας, 20) Π. Συρογιάννης, 21) Α. Πολυχρονιάδης, 22) Α. Θεολογίτης, 23) Ε. Καρυωτάκης, 24) Δ. Εὐθυμιάδης, 25) Ν. Μαμούνης, 26) Α. Βερδέλης, 27) Μ. Τσαρλαμπᾶς, 28) Γ. Στράτος, 29) Κ. Ἐμπειρῖκος, 30) Α. Παΐζης. Ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν: 1) Γ. Ἀφεντούλης, 2) Κ. Γκότσης, 3) Α. Πρέκας, 4) Φ. Μανουηλίδης, 5) Ι. Βαλαλᾶς, 6) Κ. Λιδωρίκης, 7) Σ. Κωστόπουλος,) 8) Α. Βαρβαγιάννης, 9) Γ. Μόδης, 10) Γ. Ροδόπουλος, 11) Χ. Λαδᾶς 12) Μ. Κοθρῆς, 13) Πολυχρονάκης, 14) Π. Χατζῆς, 15) Φ. Ζαΐμης, 16) Α. Μάρκου, 17) Ν. Μπακόπουλος, 18) Δ. Ἡρακλείδης, 19) Γ. Βοραζάνης, 20) Λ. Ἰασονίδης, 21) Κ. Μουζενίδης, 22) Η. Παπαδόπουλος, 23) Φ. Σαράντης, 24) Δ. Ἀθηνοδώρου, 25) Κ. Σῖμος, 26) Μ. Αἰλιανός, 27) Ι. Λεωνίδας, 28) Π. Ρεδιάδης, 29) Π. Συρογιάννης, 30) Ι. Παπαδάκης, 31) Ν. Ἀσκεπίδης, 32) Σ. Γιαννούσης. Ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας: 1) Κ. Λιδωρίκης, 2) Γ. Σίδερης, 3) Α. Βεντούρης, 4) Α. Ταβουλάρης, 5) Ι. Παπαδάκης, 6) Γ. Βασιλειάδης, 7) Ν. Ξηρός, 8) Ι. Βαλαλᾶς, 9) Α. Κασσαβέτης, 10) Ι. Γρηγοράκης, 11) Δ. Φλωριᾶς, 12) Α. Βερδέλης, 13) Λ. Κογεβίνας, 14) Γ. Ἠσαΐας, 15) Θ. Χαβίνης, 16) Γ. Κοκκινάκης, 17) Ι. Κοκκινᾶτος, 18) Ν. Ἀσκούτσης, 19) Τσιεριώνης, 20) Π. Χατζῆς, 21) Τσιτσάρας, 22) Β. Χατζηλίας, 23) Δ. Εὐθυμιάδης, 24) Κ. Βουδούρης, 25) Δ. Ἡρακλείδης, 26) Ι. Ἀποστόλου, 27) Λ. Λαμπριανίδης, 28) Π. Λούβαρης, 29) Σ. Νικολαΐδης, 30) Α. Χρηστομᾶνος, 31) Κ. Σαρακηνός, 32) Π. Πολυχρονίδης, 33) Ε. Μαλαμίδας, 34) Φ. Μανουηλίδης. Ἐπὶ τῆς Παιδείας: 1, Κ. Λιδωρίκης, 2) Λ. Νάκος, 3) Ρ. Λιβαθινόπουλος, 4) Ι. Λιμπερόπουλος, 5) Τ. Ἀναστασίου, 6) Α. Σπηλιάδης, 7) Σ. Σταυρόπουλος, 8) Β. Χατζηλίας, 9) Λ. Κουτσοπέταλος, 10) Θ. Παπαστρατῆς, 11) Α. Μυλωνογιάννης, 21) Π. Πολυχρονίδης, 13) Ι. Κοσμᾶς, 14) Α. Ἀλεβιζᾶτος, 15) Ι. Μαρκάκης, 16) Α. Παχνός, 17) Λ. Μακᾶς, 18) Π. Καρασεβδᾶς, 19) Κ. Ἀλαβάνος, 20) Γ. Γερογιάννης, 21) Γ. Παπανδρέου, 22) Γ. Καλούδης, 23) Γρ. Τηλικίδης, 24) Ν. Τερζόγλου, 25) Ι. Μιχαὴλ, 26) Θ. Πανταζίδης, 27) Α. Βουτυρᾶς, 28) Ν. Κωνσταντόπουλος, 29) Σ. Νικολαΐδης, 30) Κ. Σῖμος, 31) Μ. Ἀργυρόπουλος, 32) Α. Φωκᾶς, 33) Α. Χρηστομᾶνος, 34) Π. Ρεδιάδης 35) Γ. Σίδερης.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸς τούτοις, κύριοι, βουλευταὶ κατήρτισα ἐπιτροπὴν τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ συνέλθῃ καὶ νὰ παρακολουθήσῃ τὴν λειτουργίαν τοῦ μεγαφώνου τὸ ὁποῖον ἐγκατεστάθη προσωρινῶς εἰς τὴν αἴθουσαν τῶν συνεδριάσεων. Θὰ παρακαλέσω τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν ἐπιτροπὴν κ. κ. Γ. Παπανδρέου, Κ. Βουδούρη, Π. Πετρίδη, Ν. Σπηλιώτη, Α. Μάρκου, Γ. Σακκαλῆ, Ν. Ἀβραάμ, Κ. Ζωγράφου, Α. Βερδέλη, Γ. Βασιλειάδη, Ἀλ. Κασσαβέτη, καὶ Β. Δεληγιάννη, ὅπως τὸ ταχύτερον κάμωσι τὰς ἀναγκαίας δοκιμὰς καὶ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὰς ὑποβληθείσας προτάσεις διὰ νὰ ἀποφασισθῇ ἡ ὁριστικὴ ἐγκατάστασις τοῦ μεγαφώνου. Ὁμοίως κατήρτισα τὴν διαρκῆ ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν κ. κ. Φ. Μανουηλίδη, Α. Μπακάλμπαση, Ν. Γαρδικιώτη, Μ. Αἰλιανοῦ, Ν. Ξηροῦ, Π. Εὐριπαίου, Β. Κυρέλλου, καὶ τὴν Ἐφορευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς ἐκ τῶν κ. κ. Ν. Ζαρίφη, Λ. Μακᾶ, Σ. Κωστοπούλου, καὶ τῶν δύο κοσμητόρων κ. κ. Α. Βερδέλη, κ. Ι. Παπαδάκη. Ὁμοίως ἀνακοινῶ τὴν ἑξῆς ἀπάντησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας: Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 3 ἐ. ἔ. ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Φίλιου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι ἡ αἰτουμένη στάθμευσις τῆς ἁμαξοστοιχίας πολυτελείας τοῦ Σεμπλὸν Ὀριὰν εἰς Γέφυραν Παλαιοφαρσάλων δὲν δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ ὡς μὴ δεδικαιολογημένη διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: 1) Διὰ τῆς πρωϊνῆς ἁμαξοστοιχίας Λαρίσσης ὑπάρχει αὐθημερὸν συγκοινωνία μετὰ τῆς Καλαμπάκας. 2) Ἡ πρὸ καιροῦ δοκιμαστικῶς τεθεῖσα εἰς ἐνέργειαν τοιαύτη στάθμευσις ἀπέδειξεν στατιστικῶς ὅτι ταύτης ἐπωφελοῦνται μόνον οἱ κάτοχοι εἰσιτηρίων ἐλευθέρας κυκλοφορίας, τῶν λοιπῶν ἐπιβατῶν μὴ χρησιμοποιούντων τὴν ἁμαξοστοιχίαν ταύτην λόγῳ τῆς κατὰ 20% διαφορᾶς τῆς τιμῆς τῶν εἰσιτηρίων. 3) Υἱοθετουμένης τυχὸν τῆς σταθμεύσεως ταύτης θὰ ἔπρεπε νὰ συμβῇ τὸ αὐτὸ καὶ δι’ ἄλλας παρομοίας αἰτήσεις. 4) Τὸ δρομολόγιον τῆς ἁμαξοστοιχίας ταύτης κανονίζεται εἰς τὰς διεθνεῖς διασκέψεις καὶ δὲν δύναται νὰ τροποποιῆται ἑκάστοτε, ἐξ ἄλλου ἡ ἐν λόγῳ ἁμαξοστοιχία σκοπὸν ἔχει τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς μετὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ συγκοινωνίας καὶ οὐχὶ τὴν τοῦ ἐσωτερικοῦ τοιαύτην. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Π. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν οἰκογενειῶν τῶν θυμάτων τοῦ ἐγκλήματος τῆς Πέτρας.

§5Π. ΦΛΩΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὰ τοῦ ἐγκλήματος τῆς Πέτρας εἶναι ἤδη ἀνεπτυγμένα διὰ μακρῶν, ἀλλ’ ἤδη θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐντὸς τῶν πέντε λεπτῶν τῆς ὥρας, τῶν ὁποίων δικαιοῦμαι νὰ κάμω χρῆσιν περὶ τῶν οἰκογενειῶν τῶν θυμάτων. Ὡς γνωστόν, κ, βουλευταί, ἐφονεύθησαν εἰς τὸ ἔγκλημα ἐκεῖνο 8 ἄτομα. Τούτων οἱ 4 εἶναι οἰκογενειάρχαι, ἐγκατέλειψαν συζύγους καὶ τέκνα. Καὶ ἡ μὲν οἰκογένεια Παναγ. Καλλιγέρη ἔχει τὴν χήραν καὶ 4 παιδιά, ἡ οἰκογένεια τοῦ χωροφύλακος Σπ. Κατσούρα ἀποτελεῖται ἀπὸ τὴν μητέρα Γεωργίαν, τὸν πατέρα Ἰωάννην ἀνικάνους πρὸς ἐργασίαν, καὶ δύο ἀγάμους ἀδελφάς, ἡ οἰκογένεια τοῦ Ἀποστόλου ἐπίσης εἶναι πολυμελής. Ἡ Τράπεζα εἶναι ἀληθὲς ὅτι μετὰ τὸ ἔγκλημα ἔσπευσε νὰ δώσῃ ψυχία τινὰ εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν θυμάτων καὶ ἔδωσεν εἰς ἄλλας μὲν 30.000, εἰς ἄλλας δὲ 40.000 δραχ. Ἤδη διὰ τῆς αἰτήσεώς των πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν λέγουσι τὸ ἑξῆς: Ἄν καταφύγωμεν εἰς τὰ δικαστήρια, ἡ Τράπεζα εἶναι ἐφωδιασμένη μὲ προνόμια καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ λάβωμεν τίποτε, θὰ τὰ πάρῃ ἡ Τράπεζα ὅλα τὰ χρήματα ἐφ’ ὅσον τὸ ληστευθὲν ποσὸν δὲν ἐκαλύφθη οὔτε ἀπὸ τὰ κατασχεθέντα εἰς χεῖρας τῶν ληστῶν οὔτε γενικῶς ἀπὸ τὰ ἀνευρεθέντα χρήματα. Οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ διὰ βοῆς νομίζω θὰ ἔδει νὰ ἐκφράσουν τὴν εὐχὴν εἰς τὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία εἶναι ἕνα Ἐθνικὸν ἵδρυμα καὶ εἶναι γέννημα καὶ θρέμμα τῆς ὑποστηρίξεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ νὰ δώσῃ τὴν δέουσαν ἀποζημίωσιν τὴν ὑπὸ τῶν δικαστηρίων κατακυρουμένην, ἢ ἂν τὸ τοιοῦτον εἶναι ἀδύνατον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἢ δὲν γνωρίζω τὶς εἶναι ὁ ἁρμόδιος νὰ εἰσηγηθῇ τὴν ἀναστολὴν τῆς ἰσχύος τῆς προνομίας τοῦ νὰ ἔρχεται πρώτη εἰς τὰς τοιαύτας ἀπαιτήσεις, διότι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐδόθη ἡ προνομία εἰς τὴν Τράπεζαν ἀσφαλῶς δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν.

§6Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Περὶ ποίας προνομίας ὁμιλεῖτε;

§7Π. ΦΛΩΡΟΣ. Πάντοτε ἡ Τράπεζα ὅταν συντρέχῃ μετ’ ἄλλων δικαιούχων...

§8Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὰ τὰ προνόμια δὲν ἔχουν ἐξασφαλισθῇ εἰς τὴν Τράπεζαν διὰ τῆς συμβάσεως τῆς τελευταίας; Πῶς θέλετε νὰ τὰ πάρωμεν ὀπίσω;

§9Π. ΦΛΩΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ὅταν ἐδόθησαν τὰ προνόμια ἦτο δυνατὸν οἱ ἐν τῇ λαϊκῇ ἀντιπροσωπείᾳ νὰ λάβουν ὑπ’ ὄψιν ὅτι θὰ ἐλῃστεύετο τὸ ὄχημα τὸ μεταφέρον ἑκατομμύρια...

§10Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑπὸ ὅρους ἐδόθησαν τὰ προνόμια. Τί σχέσιν ἔχουν αὐτὰ ποὺ λέγετε.

§11Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἄν νομίζετε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἡ λύσις αὐτή, τότε νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Τράπεζαν.....

§12Χ. ΛΑΔΑΣ. Τί προνόμια εἶναι αὐτά;

§13Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ προνομίων, κ. συνάδελφε.

§14Π. ΦΛΩΡΟΣ. Οἱ δικηγόροι ἠρνήθησαν νὰ ἀναλάβωσι τὰς ὑποθέσεις αὐτῶν. Νὰ καταφύγουν εἰς τὰ δικαστήρια χρήματα δὲν ἔχουν, δικηγόρος ἐπ’ ἐργολαβίᾳ δὲν ἐδέχθη κανείς.....

§15Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἄλλως εἶναι ἂν ἡ ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου διέταξε τὴν ἀπόδοσιν τῶν χρημάτων αὐτῶν εἰς τὴν Τράπεζαν. Τότε μόνον εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ προνόμιον λόγῳ τῆς ἀποφάσεως. Δὲν δύνασθε ὅμως τώρα νὰ ἐπέμβητε.

§16Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἢ δὲν ὑπάρχει προνόμιον κανὲν ἢ ἔχει προνόμιόν τι ἡ Τράπεζα ἐπὶ τῇ βάσει συμβάσεως, τὴν ὁποίαν δὲν δυνάμεθα νὰ θίξωμεν. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ προνομίων τὰ ὁποῖα κέκτηται ἡ Τράπεζα δυνάμει δικαστικῆς ἀποφάσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ οὐδὲ σκέψις περὶ ἀφαιρέσεως αὐτῶν. Ἐὰν ὅμως ὁ κ. βουλευτὴς ὑπαινίσσεται τὰ προνόμια τὰ ὁποῖα ἔχουσι παρασχεθῆ εἰς τὴν Τράπεζαν δυνάμει τῆς τελευταίας συμβάσεως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω κατηγορηματικῶς ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ποσῶς διατεθειμένη νὰ θίξῃ οἱανδήποτε σύμβασιν, ὡς δὲν ἔθιξε, παρὰ τὴν περὶ τοῦ ἐναντίου κρατήσασαν γνώμην παρὰ τῷ κ. ἀρχηγῷ τῶν Προοδευτικῶν, τὴν πρώτην περὶ καλυμμάτων σύμβασιν, καίτοι ἀνεγνώριζεν ὅτι αὕτη δὲν ἦτο συμφέρουσα διὰ τὸ Κράτος. Δίδω δὲ τὴν ἐξήγησιν ὅτι ἡ περὶ καλυμμάτων τελευταία σύμβασις δὲν ἀποτελεῖ ἀνατροπὴν τῆς προηγουμένης, ἀλλὰ διόρθωσιν τοῦ λογαριασμοῦ ὁ ὁποῖος ἐγένετο κατὰ τὴν σύνταξιν τῆς πρώτης. Εἶναι τοῦτο φαινόμενον συνηθέστατον εἰς τὰς ἐμπορικὰς συναλλαγάς, ὅπου συχνότατα σημειοῦται εἰς τοὺς λογαριασμοὺς ἐπιφύλαξις παντὸς λάθους (Ε. Π. Λ). Δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ χειρότερον ἀπὸ τὴν ἀνατροπὴν μιᾶς συμβάσεως ἔστω καὶ κακῆς.

§17Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ἔργον τιμῆς διὰ τὴν Λαϊκὴν ἀντιπροσωπείαν νὰ αἰσθανθῇ τὸν πόνον τεσσάρων ἀπορφανισθεισῶν οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν 20 μέλη εἰς τοὺς δρόμους, καὶ νὰ ἐκφράσῃ εὐχήν...

§18Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἡ δουλειά μας αὐτή. Ἀρνούμεθα αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τὸ νὰ ἐκφρασθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν εὐχή.

§19Π. ΦΛΩΡΟΣ. Θὰ παρεκάλουν τότε τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ διαβιβάσῃ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ νὰ τὴν συστήσῃ.

§20Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τὴν ἐξετάσῃ μετὰ προσοχῆς.

§21Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δαπανᾷ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ νὰ ἰατρεύσουν ἀσθενεῖς ὑπαλλήλους της, ἀπὸ τὰς 500–600 χιλιάδας δραχμῶν, ὅπως ἐπληροφορήθην, νὰ κόψῃ ἓν μικρὸν ἐπίδομα καὶ διὰ τὰ θύματα αὐτά.

§22Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἐκφράζω τὴν γνώμην ὅτι εἰς τὴν ἀναπτυσσομένην αἴτησιν δὲν ὑπάρχει βάσις οὔτε νομικὴ ἀλλ’ οὔτε καὶ ἠθική.

§23Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δηλοῖ ὅτι οὔτε εἰς τὴν σύστασιν εὐχῆς εἶμαι διατεθειμένος νὰ συντελέσω ὥστε νὰ παρασυρθῇ ἡ Βουλὴ διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον σῶμα πολιτικόν, ὡς ἡ Βουλή, ν’ ἀπευθύνῃ πρὸς οἰκονομικοὺς ὀργανισμούς, ὡς ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα παρομοίας φύσεως εὐχάς.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσίνας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων Λαυρίου, Σερρῶν, Καβάλλας, Λαρίσσης Χίου, Καλαμῶν καὶ Ἀθηνῶν «περὶ ψηφίσεως τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων».

§25Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Παρὰ τὴν τάξιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἡ ὁποία κάθε τόσον λόγῳ τῆς πλήρους ὀργανώσεως αὐτῶν κατορθώνει νὰ ἐπιβάλλῃ εἰς τὸ Κράτος ἓν μέρος τῶν δικαίων αὐτῆς, δεινοπαθεῖ καὶ μία ἄλλη τάξις κοινωνικὴ κατὰ πολὺ εὐρυτέρα ἐκείνης, ἡ ὁποία οὔτε ὀλιγώτερον συμπαθὴς μᾶς εἶναι οὔτε ὀλιγωτέραν ἀνάγκην προστασίας ἔχει. Εἶναι ἡ τάξις τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων διὰ τὰ δίκαια τῆς ὁποίας κατὰ διαφόρους ἐποχὰς πλεῖσται ὑποσχέσεις ἐδόθησαν ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων ἐπὶ ματαίῳ. Ἤδη οἱ ἰδιωτικοὶ ὑπάλληλοι ὑπέβαλον ὑπομνήματα τόσον εἰς τὴν Βουλὴν ὅσον καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ παρακαλοῦσιν ὅπως ἡ Κυβέρνησις μελετήσῃ ταῦτα καὶ προβῇ εἰς τὴν λύσιν ἐκείνην, τὰ ὁποῖα θὰ κρίνῃ ὅτι πρέπει νὰ λυθῶσιν. Βεβαίως οὐδεὶς ἀρνεῖται ὅτι ὑφίσταται πρόβλημα ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων, καὶ τὸ πρόβλημα τοῦτο νομίζομεν ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δύναται νὰ λύσῃ καὶ ταχέως καὶ ἀσφαλῶς καὶ εἶναι καιρὸς ὅπως τὸ Κράτος παράσχῃ τὴν προστασίαν αὑτοῦ εἰς ἀνθρώπους ἐργαζομένους, οἱ ὁποῖοι ὑπὲρ πάντα ἄλλον μὲ κόπους καὶ μόχθους κερδίζουν τὸν ἄρτον των καὶ τελοῦσιν ὑπὸ συνθήκας αὐτόχρημα ἀναχρονιστικάς. Καὶ λέγομεν ἀναχρονιστικὰς διότι μετὰ τὸν μέγαν πόλεμον ὅλος ὁ κόσμος ἀπήλαυσε τῶν ἀγαθῶν μιᾶς νέας κοινωνικῆς περιόδου. Ὅλοι οἱ ἐργαζόμενοι ἄνθρωποι ἀπέκτησαν δικαιώματα ἀναφαίρετα ὅρους ζωῆς καὶ ἐργασίας ἀνεκτοὺς καὶ μόνον οἱ ἰδιωτικοὶ ὑπάλληλοι ἔμειναν εἰς τὸ περιθώριον παρ’ ἡμῖν. Ἐφ’ ὅσον προτιθέμεθα νὰ λάβωμεν μέτρα βελτιώσεως τῆς τάξεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, δὲν ὀφείλομεν νὰ παραβλέψωμεν καὶ τοὺς ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τοὺς στρατιώτας τῆς οἰκονομικῆς καὶ τῆς εἰρηνικῆς περιόδου. Διότι ἡ εἰς βάρος αὐτῶν κρατοῦσα κατάστασις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραταθῇ. Ὅλοι γνωρίζομεν ποία εἶναι ἡ θέσις πλείστων ὅσων ὑπαλλήλων εἰς Τραπέζας, πιστωτικὰ γραφεῖα, ἰδιωτικὰ γραφεῖα καὶ καταστήματα. Γνωρίζομεν ὅλοι ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πολλάκις γίνονται ἀντικείμενον ἀθεμίτου ἐκμεταλλεύσεως. Γνωρίζομεν ὅτι ὀλίγοι ἴσως ἐργοδόται σέβονται τὴν ἐργασίαν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ εἶναι καιρὸς νὰ θεσπισθοῦν νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα νὰ τοὺς προστατεύσουν ἀπὸ τὸν ἐξευτελισμὸν εἰς τὸν ὁποῖον μετὰ ἔτη αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι περιπίπτουν καὶ νὰ παραμερίσουν τὴν πενίαν καὶ τὴν ἀθλιότητα ἀπὸ μίαν μεγάλην τάξιν τῆς κοινωνίας ἡ ὁποία τοὺς ἄγει εἰς ἀπόγνωσιν καὶ ἡ ὁποία τοὺς ἀναγκάζει νὰ κάμουν σκέψεις περὶ τῆς θέσεώς των ἀπέναντι τοῦ Κράτους καὶ τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Διότι πρέπει νὰ τονίσωμεν καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα. Δὲν εἶναι ἀρκετὸν νὰ λαμβάνωμεν μέτρα ἐναντίον τῶν ἀνατρεπτικῶν ἰδεῶν, ἀλλὰ πρέπει νὰ σκεπτώμεθα καὶ πῶς θὰ ἀρθοῦν τὰ αἴτια αὐτὰ τὰ ὁποῖα δίδουν ἀφορμὴν εἰς τὸ νὰ καρποφοροῦν αἱ ἰδέαι αὐταί. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἐργαζόμεθα διὰ τὸν παραμερισμὸν τῶν κοινωνικῶν αὐτῶν ἰδεῶν πρέπει νὰ λάβωμεν μέτρα ἀναλόγου προστασίας τῆς ἐργασίας καὶ νὰ καθορίσωμεν λογικὰ ὅρια διὰ τὴν ἀμοιβὴν τῆς ἀνθρωπίνης ἐργασίας. Ἐλπίζομεν ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις μελετῶσα τὰ ὑποβληθέντα ὑπομνήματα θὰ προβῇ εἰς τὴν λύσιν τῶν δικαίων ἀξιώσεων τῆς τάξεως αὐτῆς ἡ ὁποία λόγῳ τῆς συντηρητικότητός της δὲν ἔτυχε μέχρι τοῦδε ἐκ μέρους τῆς πολιτείας τῆς δεούσης προσοχῆς.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κριμπᾶς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§27Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Συμμερίζομαι πλήρως καὶ ἐγὼ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωστόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§29Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουρτίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Τριανταφύλλου Σαφιαρίδη.

§31Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Θὰ ἐνθυμεῖται ὑποθέτω, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὅτι κατὰ τὸ πρόσφατον αὐτοῦ ταξείδιον ἀνὰ τὴν Θράκην εἰς τὴν πόλιν Σουφλίου μεταξὺ ἄλλων ἐπιτροπῶν αἱ ὁποῖαι παρουσιάσθησαν πρὸ αὐτοῦ διὰ ζητήματα ἀναγόμενα εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὑπουργείου του, μεταξὺ ἄλλων παρουσιάσθη καὶ ὁ πρόεδρος τῆς Κοινότητος Μικροῦ Δενδρίου παραπονούμενος ὅτι ὑπεχρεώθησαν ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐποικισμοῦ νὰ ἀγοράσουν τὰ σπίτια τὰ ὁποῖα τοὺς ὥρισεν καὶ εἰς τὴν τιμὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἐχρεώθησαν. Τότε καθὼς γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργὸς εὑρίσκετο ἐκεῖ καὶ ὁ τότε γενικὸς Διοικητὴς Μακεδονίας καὶ Θράκης καὶ ρητῶς ἐλέχθη ὅτι δὲν θὰ ἀγορασθοῦν τὰ σπίτια ἐκεῖνα εἰς τὰς τιμὰς τὰς ὁποίας ὥρισεν ἡ ἐπιτροπὴ ἀποκαταστάσεως ἀλλὰ εἰς τὸ ½ καὶ πολὺ ὀλιγώτερον, λόγου χάριν σπίτια τὰ ὁποῖα ἐπιστώθησαν διὰ 100.000 δραχμὰς νὰ πληρωθοῦν 30–40.000 καθ’ ὅσον τὸ χωρίον αὐτὸ εὑρίσκεται εἰς τὸ ἀπώτερον σημεῖον τῆς προκαλύψεως πλησίον τῶν Βουλγαρικῶν συνόρων. Εἰς ἀπάντησιν τῆς συγκεκριμένης αὐτῆς δηλώσεως τῆς ὑπηρεσίας τὴν ὁποίαν προεκάλεσεν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ἔρχεται ἔγγραφον τῆς Ἐποικιστικῆς ὑπηρεσίας Ἀλεξανδρουπόλεως διὰ τοῦ ὁποίου ὑποχρεοῦται κάποιος Σαμαρείδης ν’ ἀγοράσῃ καὶ νὰ μεταβιβάσῃ, διότι δὲν ἐπιτρέπεται ν’ ἀφίσῃ τὸ σπῆτι εἰς τὸ ὁποῖον κατοικοῦσε τόσα χρόνια δι’ 111.000 δραχμῶν. Ἐγὼ δηλώνω πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὑπευθύνως ὅτι μὲ τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 111,000 ἠμπορεῖ νὰ ἀγοράσῃ κανεὶς σπίτι μέσα εἰς τὸ Σουφλὶ ὅπου ἔχει σιδηροδρομικὸν σταθμὸν καλλίτερον ἀπὸ αὐτὸ ποῦ ὑποχρεώνει ὁ ἐποικισμὸς νὰ λάβουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι. Καὶ ἀπὸ ποῦ θὰ τὰ πληρώσουν, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, εἰς τὰς τραγικὰς ἡμέρας τὰς ὁποίας διέρχεται ὁ πληθυσμὸς μέσα εἰς τὴν προκάλυψιν; Ἐπιτρέπονται τοιαῦται καὶ τόσον κολοσσιαῖαι πλάναι ἐκ μέρους τοῦ ἐποικισμοῦ; Τοῦτο δὲ εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς Ἑλληνοβουλγαρικῆς συμβάσεως τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν, διὰ τῆς ὁποίας τὸ δημόσιον τὸ Ἑλληνικὸν χάνει πολλὰ ἑκατομ. καθ’ ὅσον τὰ μὲν κτήματα τῶν Ἑλλήνων μεταναστῶν τῶν ἐκ Βουλγαρίας ὑπετιμήθησαν εἰς τὸ ¼ ἀντιθέτως εἰς τὰ Βουλγαρικὰ κτήματα ὑπερτιμήθησαν κατὰ 400–500. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα.

§32Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς διότι τοῦτο ἔχει γενικώτερον χαρακτῆρα.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐθυμιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς γεωργῶν, κατοίκων Κιλκίς.

§34Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν κωμόπολιν Κιλκὶς ἀπεστάλησαν βαθμηδὸν ἄνω τῶν 600 οἰκογενειῶν καθαρῶς γεωργῶν. Ἡ ἀποστολὴ ἐσταμάτησε κατὰ τὸ 1923. Τότε δὲν ὑπῆρχε ρεῦμα μεταναστεύσεως ἐκ Βουλγαρίας. Κατὰ τὸ 1925 ἀπεφασίσθη ἡ ἀποστολὴ εἰς τὴν κωμόπολιν Κιλκὶς ἄνω τῶν 300 καὶ συγκεκριμένως 340 οἰκογενειῶν ἀμπελουργῶν. Οἱ γεωργοὶ ὅλοι διεμαρτυρήθησαν τότε. Ἠναγκάσθη τότε ὁ Γενικὸς Διοικητὴς νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ νὰ προτείνῃ μίαν συμβιβαστικὴν λύσιν. Ἡ λύσις εἶχε ὡς ἑξῆς: Ἔκαμε δημόσιον δρόμον καὶ ἐχώρισε τὸ κτῆμα τῶν γεωργῶν καὶ τοὺς ἐξησφάλισε 40 στρέμματα καὶ τὸ Βορειανατολικὸν μέρος ἀπεδόθη εἰς τοὺς γεωργούς. Τώρα προκειμένου νὰ γίνῃ ὁριστικὴ διανομή,—καὶ σημειώσατε εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ ἐντολὴ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ παρεβιάσθη ἀλλὰ δὲν διεμαρτυρήθησαν οἱ γεωργοὶ—προκειμένου νὰ γίνῃ ὁριστικὴ διανομὴ ὄχι μόνον βελτιώνεται ἡ κατάστασις ἀλλὰ ὡς βάσις τῆς διανομῆς τῶν γαιῶν τῶν γεωργῶν ἐλήφθη 21 στρέμματα διὰ τὸν κλῆρον τῶν γεωργῶν. Αὐτὸ προεκάλεσε τὰς διαμαρτυρίας. Ἀλλὰ ὁ κ. ἐπιθεωρητὴς ὁ ὁποῖος μετέβη ἐπὶ τόπου εἶπεν ὅτι καλῶς ἔχει ὅπως ἔχει. Καὶ ἔτσι ὁ κάμπος αὐτὸς θὰ μετατραπῇ εἰς μίαν μεγάλην πόλιν σιγὰ σιγὰ καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ἐφθάσαμεν ἀκόμη εἰς τὸ σημεῖον τοῦ νὰ περικόπτωνται καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ οἰκόπεδα. Νομίζω ὅτι αὐτὴ ἡ ἀπαίτησις τῶν ἐποικιστῶν εἶναι ἐντελῶς ἀντίθετος πρὸς τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρακαλοῦμεν νὰ ἀποσταλῇ μία διοικητικὴ ἐπιτροπὴ νὰ ἐξετάσῃ τὴν κατάστασιν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τηλικίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Σκύδρας.

§36Γ. ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον θίγει ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Σκύδρας εἶναι γενικωτέρας σημασίας. Ἀφορᾷ τὸν διορισμὸν ἀναπληρωτῶν δημοδιδασκάλων εἰς τὰς κενωθείσας θέσεις τῶν πρωτοβαθμίων μετεκπαιδευομένων. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἔκλεισαν περὶ τὰ 300 Σχολεῖα ἐκ τοῦ μὴ διορισμοῦ ἀναπληρωτῶν δημοδιδασκάλων καὶ κυρίως πάσχουσιν αἱ γεωργικαὶ περιφέρειαι. Δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ἐπειγόντως κάποια νομοθετικὴ μέριμνα νὰ διορισθοῦν δημοδιδάσκαλοι ἀναπληρωταί.

§37Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπάρχει ἐκκρεμὲς νομοσχέδιον.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πρέκας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν προέδρων τῶν κοινοτήτων Ἀμοργοῦ περὶ παροχῆς βοηθήματος εἰς τοὺς κατοίκους.

§39Α. ΠΡΕΚΑΣ. Οἱ πρόεδροι τῶν κοινοτήτων καὶ ὁ λαὸς ὁλόκληρος τῆς Ἀμοργοῦ ἀναφέρονται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἀφήσῃ αὐτοὺς ὅπως εὑρίσκονται ἀλλὰ θὰ μεριμνήσῃ νὰ χορηγήσῃ πᾶσαν δυνατὴν βοήθειαν. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας παρήγγειλε εἰς τὸν Νομομηχανικὸν Κυκλάδων νὰ μεταβῇ νὰ ἐξετάσῃ τὰς γενομένας εἰς τὴν Συγκοινωνίαν καταστροφάς. Δὲν γνωρίζω ὅμως ἐὰν ὁ νομομηχανικὸς ὑπέβαλεν ἔκθεσιν εἰς τὸν κ. ὑπουργόν. Ἐπίσης ὁ Νομομηχανικὸς Κυκλάδων γνωρίζω ὅτι ἀνεφέρθη εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Προνοίας Ὑπουργὸν ἀλλ’ ἐπίσης δὲν γνωρίζω ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ λάβῃ μέτρα τινα διὰ τὴν βοήθειαν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Προνοίας καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ θελήσωσι νὰ ἐνδιαφερθῶσιν διὰ τὴν τύχην τῆς μικρᾶς ταύτης Νήσου.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐριπαῖος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§41Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἔχω εἰμὶ νὰ προσθέσω ὅτι εἰς τὴν νῆσον ταύτην πλὴν τῆς καταστροφῆς τὴν ὁποίαν γνωρίζετε, συνέβη καὶ μία μεγάλη πλημμύρα καὶ ραγδαιοτάτη βροχή, καὶ αἱ ζημίαι εἶναι ἀνυπολόγιστοι, οἱ δὲ ἄνθρωποι ζητοῦν τὴν ἀρωγὴν τοῦ Κράτους. Ἐπίσης ἔχω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὅπως ἐπισπεύσῃ τὴν ἔκδοσιν τοῦ διατάγματος διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ φράκτου τοῦ χειμάρρου τῆς Νιαούλης εἰς τὴν νῆσον Πάρον διότι οἱ κάτοικοι ὑπέστησαν καταστροφάς, ἐπιπροσθέτως δὲ ἐπνίγη καὶ εἷς ἄνθρωπος. Ἡ μελέτη εἶναι ἕτοιμος, κύριε ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας καὶ αἱ δαπάναι ἀνερχόμεναι εἰς 250.000 δραχμῶν αἱ ὁποῖαι καὶ μόνον θὰ ἀπαιτηθῶσι θὰ καταβληθῶσι αἱ ἡμίσεις ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἰδίων ἐκ τῆς ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων. Μὲ μίαν τοιαύτην δαπάνην τῶν 250.000 δραχμῶν θὰ δυνηθῇ ν’ ἀποτελειώσῃ ἡ ἐργασία.

§42Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν σύστασιν ταύτην καὶ θὰ ἐπισπεύσω πᾶσαν ἐνέργειαν.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρέκας ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Θήρας.

§44Α. ΠΡΕΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε οἱ κάτοικοι τῆς νήσου, κατόπιν τῆς καταστροφῆς τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν, εὑρίσκονται εἰς τελείαν ἀπόγνωσιν. Ἀπευθύνεται δὲ ἡ νῆσος ὁλόκληρος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψει αὐτὸ τὸ ὁποῖον συμβαίνει διότι θὰ ἐξοντωθῇ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ὅλως διόλου ἡ νῆσος. Ἐκπληρώνων δὲ καθῆκον ἔχω νὰ καταθέσω ἀναφορὰν ἡ ὁποία ἀναφέρει τὰ πράγματα καθὼς καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ τὴν σχετικὴν πρόνοιαν περὶ τούτου.

§45Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ θὰ ἐξετάσωμεν ταύτην μετὰ πάσης εὐμενείας.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γαρδικιώτης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Νέα Κουτσούφλιανη περὶ ἀναθεωρήσεως τῆς ἀποφάσεως ἀπαλλοτριώσεως τοῦ ἀγροκτήματος Λιμποχόβου.

§47Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ὑποβληθῇ ἡ αἴτησις εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας μὲ τὴν σύστασιν ὅπως λάβῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα ὡς πρὸς τὰ αἰτήματα τῶν κατοίκων τούτων, πρὸς ἀνακούφισίν των διότι οἱ κάτοικοι οὗτοι παραπονοῦνται.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κ. Κουρτίδης. Ἐπὶ ἀναφορᾶς Πανελληνίου Ἑνώσεως γυμναστῶν δημοδιδασκάλων περὶ μετεκπαιδεύσεώς των.

§49Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Πρόκειται περὶ τῶν ἀναφορῶν τῶν γυμνασιακῶν λεγομένων δημοδιδασκάλων. Ἡ μία ζητεῖ τὴν μετεκπαίδευσίν των εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ἡ ἄλλη δὲ νὰ τεθῶσιν εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν δημοδιδασκάλων. Ὡς γνωστόν, εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα λειτουργοῦν διδασκαλεῖα ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐξέρχονται οἱ δημοδιδάσκαλοι. Εἰς τὴν ὑπόδουλον Ἑλλάδα, ὅπου ἦσαν καὶ οἱ περισσότεροι ὡς δημοδιδάσκαλοι ἐχρησιμοποιούντο οἱ ἀπόφοιτοι τῶν γυμνασίων οἱ λεγόμενοι γυμνασιασταί. Τὸ πῶς ἐνήργησαν οἱ γυμνασιασταὶ εἰς τὴν Τουρκίαν καὶ πῶς συνετέλεσαν προπολεμικῶς εἰς τὴν μόρφωσιν καὶ ἀνάπτυξιν τοῦ παλαιοῦ Ἑλληνισμοῦ, τοῦτο εἶναι πασίγνωστον. Ὡς ἐνθυμοῦμαι, κατὰ τὴν προηγουμένην σύνοδον εἶχεν ἀποφασισθῇ ὅπως ἡ διαβάθμισις τῶν διδασκάλων ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ γραμματέως Βʹ τάξεως εἰς τὸν βαθμὸν γραμματέως Αʹ τάξεως γίνῃ μετὰ 15 ἔτη. Τὸ τοιοῦτον ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ τὸ ἐξήτασε καὶ τὸ ἐνέκρινε καὶ τὸ παρεδέχθη παμψηφεί. Κατόπιν διὰ λόγους οἰκονομικοὺς τὸ ὑπουργεῖον ἀπέρριψε καὶ ἔτσι ἐτορπιλλίσθη ἡ ὑπόθεσις αὐτή. Ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον διὰ μίαν τάξιν ἀνθρώπων βιοπαλαιστῶν, οἱ ὁποῖοι προσέφερον τόσας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος, νὰ μὴ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει τὸ δίκαιον αὐτῶν. Παρ’ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσέφερον οἱ δημοδιδάσκαλοι γυμνασιασταὶ εἰς τὸν ὑπόδουλον Ἑλληνισμόν, δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει τὰ αἰτήματα αὐτῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰ αἰτήματα τῶν δημοδιδασκάλων τούτων καὶ ἐπιτρέψῃ τὴν μετεκπαίδευσίν των, καθόσον ἂν εἶναι ἱκανοὶ ἡ ἐπιτροπὴ θὰ τοὺς παραδεχθῇ, ἂν ὄχι, θὰ τοὺς ἀπορρίψῃ. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ νὰ τεθῶσιν εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν δημοδιδασκάλων καὶ ἡ προαγωγὴ γίνεται μετὰ 15 ἔτη ἐνῷ τῶν τελειοφοίτων τῶν δημοδιδασκάλων γίνεται μετὰ 12 ἔτη, ἡ προαγωγὴ ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ γραμματέως Βʹ τάξεως εἰς γραμματέα Αʹ τάξεως νὰ γίνῃ εἰς 15 ἔτη, καθ’ ὅσον ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας ἀνεγνώρισεν ὄχι μόνον τὴν μετὰ ζωῆς καὶ αὐταπαρνήσεως ἐργασίαν τῶν γυμνασιαστῶν διδασκάλων ἀλλὰ καὶ τὸ εὐμέθοδον αὐτῶν. Θὰ παρεκάλουν, λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν αὐτό, προκειμένου περὶ μιᾶς τάξεως δημοδιδασκάλων, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς 1000.

§50Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διὰ τὸ ζήτημα τῆς μετεκπαιδεύσεως ἠκούσατε, ὅτι εἶναι πολὺ δύσκολον καὶ συνεπάγεται ἀναγκαίαν δαπάνην. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ζήτημα τῆς προαγωγῆς ὑπάρχει ἐκκρεμὲς νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐψηφίσθη ἀκόμη.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσίνας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐπαγγελματιῶν Λαρίσσης περὶ εἰσαγωγῆς εἰς δίκην τῶν ἐκμεταλλευτῶν τοῦ ἄρτου.

§52Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ἡ ὁμοσπονδία ἐπαγγελματιῶν Λαρίσσης ἀφορᾶ τὸ ζήτημα τῶν ἀλευροβιομηχάνων. Ἁπλῶς θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀπησχολοῦσε τόσον τὴν κοινὴν γνώμην μεθ’ ὅσα ἀνεγράφησαν εἰς τὸν τύπον.

§53Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν θέλετε νὰ κάμετε μίαν ἐπερώτησιν, διότι σήμερον δὲν μπορῶ νὰ σᾶς εἴπω τίποτε, τὸ ζήτημα εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τῆς Δικαιοσύνης.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουρτίδης, ἐπὶ ἀναφορᾶς σησαμελαιοτριβείας κεντρικῆς καὶ ἀνατολικῆς Μακεδονίας.

§55Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὴν αἴτησιν αὐτὴν καθ’ ὅσον ἡ φορολογία τῶν σισαμελαίων πλήττει κατὰ καρδίαν μίαν τάξιν, ἡ ὁποία εἶναι τόσον ἀκμαία τόσον εἰς τὴν Μακεδονίαν ὅσον καὶ εἰς τὴν Θράκην.

§56Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Εὐρυπαῖος, ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀπολυθέντων δημοτικῶν ὑπαλλήλων Θεσσαλονίκης.

§58Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὶ σκέπτεται νὰ κάμῃ διὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ προκατόχου του κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ μονιμοποιήσεως τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων τὸ ἀποσυρθὲν τὴν τελευταίαν στιγμήν, διότι εὑρίσκονται ἐν δικαιολογημένῃ ἀγωνίᾳ οἱ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι.

§59Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε ἄλλο, εἰμὶ ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον περὶ καταστάσεως τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων.

§60Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Θὰ ὑποβληθῇ τὸ παλαιόν;

§61Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ θὰ ὑποβληθῇ νέον νομοσχέδιον.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του περὶ τοῦ κλεισίματος τῶν ἑστιατορίων κατὰ τὰς Κυριακάς.

§63Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπεβάλομεν μετὰ τῶν συναδέλφων μου κ. κ. Βερδέλη καὶ Ζαρίφη μίαν ἐπερώτησιν ὑπὸ τύπον συστάσεως ὅσον ἀφορᾷ τὸ κλείσιμον τῶν ἑστιατορίων ἐκ περιτροπῆς κατὰ τὰς Κυριακάς. Τὸ ζήτημα τοῦ κλεισίματος τῶν ἑστιατορίων κατὰ τὰς Κυριακὰς εἶναι ὅπως ἐννοεῖ πᾶς τις μεγάλης κοινωνικῆς σημασίας, διότι ἀναγκάζει τοὺς τρώγοντας εἰς τὰ ἑστιατόρια κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς νὰ μεταβαίνωσι διαδοχικῶς εἰς ὅλα τὰ ἑστιατόρια διὰ νὰ εὕρωσι μίαν θέσιν νὰ γευματίσωσι. Τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν τὰ ἑστιατόρια ἦσαν κλειστὰ παρὰ τὸν κείμενον νόμον. Λέγω παρὰ τὸν κείμενον νόμον διότι κατὰ τὸν νόμον τὸν ἰσχύοντα τὰ ἑστιατόρια πρέπει νὰ κλείουν ἐκ περιτροπῆς τὰς Κυριακὰς ἀπὸ 1ης Ἀπριλίου ἕως 1ης Νοεμβρίου. Ὡς ὅμως ἐπληροφορήθην ὁ διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας ἀπέστειλε σημείωμα εἰς τὰ ἑστιατόρια, ὅτι καὶ μετὰ τὴν 1 Νοεμβρίου θὰ κλείωσιν τὰ ἑστιατόρια ἐκ περιτροπῆς τὰς Κυριακάς. Τοῦτο ἐξήγειρε τοὺς γευματίζοντας εἰς τὰ ἑστιατόρια, πλεῖστοι δὲ ἀπετάθησαν πρὸς ἡμᾶς λέγοντες ὅτι δὲν εἶναι κατάστασις αὐτὴ νὰ μὴ δύναται νὰ φάγῃ κανείς. Τοῦτο μᾶς ἠνάγκασε νὰ ὑποβάλωμεν τὴν ἐπερώτησίν μας. Ὁ λόγος διὰ τοῦ ὁποίου ἐθεσπίσθη ἡ διάταξις εἶναι ὅτι οἱ καταστηματάρχαι ὑποχρεοῦνται εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν δὲν κλείσουν τὰ ἑστιατόριά των νὰ πληρώνουν διπλοῦν τεχνικὸν προσωπικὸν λόγῳ τῆς καθορισθείσης ἑβδομαδιαίας ἀναπαύσεως ἐκ περιτροπῆς καὶ τοῦτο διότι ἰσχυρίζονται ὅτι τὸ τεχνικὸν προσωπικόν, οἱ μάγειροι εἶναι πολὺ ὀλίγοι καὶ δὲν δύνανται νὰ τοὺς ἀντικαταστήσουν εὐκόλως αὐτοὺς κατὰ τὸ θέρος, ὁπότε ἀνοίγωσι τὰ θερινὰ κέντρα καὶ ὁ κόσμος καταφεύγει εἰς αὐτὰ διὰ νὰ γευματίσῃ. Ἔχω τὴν γνώμην, κ. βουλευταί, ὅτι τὰ ἑστιατόρια, τὰ ὁποῖα θεραπεύουν μίαν πρώτης τάξεως ἀνάγκην τοῦ κόσμου δὲν πρέπει νὰ κλείουν ἐκ περιτροπῆς τὰς Κυριακάς, τουναντίον μάλιστα πρέπει νὰ διαταχθῶσι νὰ εἶναι ἀνοικτά. Οἱ κ. διευθυνταὶ τῶν ἑστιατορίων ἰσχυριζόμενοι, ὅτι ζημιοῦνται ἐὰν ἀφίσωσι ἀνοικτὰ τὰ ἑστιατόριά των κατὰ τὰς Κυριακὰς δὲν εὑρίσκονται ἐν τῇ ἀληθείᾳ, διότι τότε καὶ τὰς ἄλλας ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος ζημιοῦνται καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πῶς ἔχουν ἀνοικτὰ αὐτά; τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο εἶναι σωστὸν μόνον διὰ τὰ οἰνομαγειρεῖα ἅτινα δὲν ἔχουν πολλὴν ἐργασίαν καὶ μόνον διὰ τοῦ ἐκ περιτροπῆς κλεισίματος θὰ ἔχουν κατανάλωσιν. Δηλαδὴ τὸ Κράτος διὰ τοῦ Νόμου αὐτοῦ ἔρχεται νὰ συντηρήσῃ τὰ μικροεστιατόρια, τὰ ὁποῖα τελευταίως ἐπλούτισαν εἰς βάρος τῆς κοινωνίας, καὶ τῶν ὁποίων τὸ θερινὸν προσωπικὸν ἔχει καὶ αὐτὸ ἑβδομαδιαίαν ἀνάπαυσιν, ὅπως καὶ τὸ λοιπὸ προσωπικόν. Ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι δὲν εὑρίσκουν μαγείρους δὲν εἶναι ἀληθής. Ὁ ἰσχυρισμὸς ἐπίσης τῶν διευθυντῶν τῶν ἑστιατορίων ὅτι ἐπιβαρύνοντες πολύ, ἐν περιπτώσει μὴ κλεισίματος τῶν ἑστιατορίων, μὲ τὸ νὰ πληρώνουν 52 ἡμερῶν μισθὸν εἰς τὸ τεχνικὸν προσωπικὸν δὲν εἶναι σοβαρόν. Ἐκτὸς αὐτοῦ τὸ λεγόμενον ὅτι τὸ τεχνικὸν προσωπικὸν περιλαμβάνει καὶ ὅλο τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον ἐργάζεται ἐκτὸς τῶν μαγειρείων δὲν εἶναι ἀληθὲς διότι κατ’ ἐμὲ τὸ προσωπικὸν αὐτὸ πρέπει νὰ εἶναι ὁ ἀρχιμάγειρος καὶ δύο τὸ πολὺ μάγειροι. Δὲν γνωρίζω ποίαν ἀντίληψιν ἔχουν οἱ μὴ τρώγοντες εἰς τὰ ἑστιατόρια ἡμεῖς ὅμως οἱ τρώγοντες εἰς τὰ ἑστιατόρια ἔχομε τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἀποτελεῖ πραγματικὴν τυραννίαν ἡ διάταξις τοῦ νόμου τοῦ ἐκ περιτροπῆς κλεισίματος τῶν ἑστιατορίων κατὰ τὰς Κυριακάς. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλομεν τὴν γνώμην ἡμῶν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως διὰ νόμου καταργήσῃ τὴν διάταξιν αὐτήν, ἥτις ἄλλως τε δὲν συντελεῖ εἰς τὴν ἰδέαν τοῦ τουρισμοῦ τὴν ὁποία τόσον πολὺ θέλει νὰ ἀναπτύξῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διότι ὁ ξένος κόσμος ἔρχεται εἰς τὰς Ἀθήνας τὸν Μάϊον, ὁπότε κλείουν τὰ ἑστιατόρια οἵτινες μεταβαίνοντες εἰς τὰ ἑστιατόρια δὲν εὑρίσκουν τραπέζια νὰ καθήσουν νὰ γευματίσουν.

§64Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ὑπάρχει διάταξις ὑποχρεωτική. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὴν γνώμην εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως διὰ νόμου καταργήσῃ τὴν διάταξιν δυνάμει τῆς ὁποίας τὰ ἑστιατόρια εἶναι ἀνοικτὰ καὶ κλείουν ἐκ περιτροπῆς κατὰ τὴν θερινὴν περίοδον καὶ δὲν ἐννοεῖ κατὰ ποίαν λογικὴν ἡ θερινὴ περίοδος ὡρίσθη ἀπὸ 1 Ἀπριλίου ἕως 1 Νοεμβρίου.

§65ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ τῆς θερινῆς περιόδου;

§66Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἰσχυρίζονται ὅτι τὸ καλοκαῖρι πηγαίνει ὁ κόσμος εἰς τὰς ἐξοχὰς καὶ ἔτι δημιουργοῦνται πολλὰ ἑστιατόρια. Εἰς τοῦτο ἀπαντῶ ὅτι κατὰ τὸ θέρος πλεῖσται οἰκογένειαι τρώγουσιν εἰς τὰ ἑστιατόρια.

§67Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ὑπάρχει διάταξις ὑποχρεωτικὴ εἰς τὸν νόμον.

§68Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὑπάρχει. Λυποῦμαι ὅτι δὲν ἔχω μαζί μου τὸν φάκελλον διότι ἐνόμιζα ὅτι σήμερον ἔχομεν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Σήμερον κατὰ τὸ ἰσχύον σύστημα ἀπὸ 1ης Ἀπριλίου μέχρι 1ης Νοεμβρίου ὑποχρεωτικῶς κλείουσιν ἐκ περιτροπῆς τὰ ἥμισυ τῶν ἑστιατορίων.

§69Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πρόκειται περὶ τοῦ χειμῶνος.

§70Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τοὺς 7 μήνας εἶναι ὑποχρεωτικὴ καὶ τοὺς 4 δὲν εἶναι. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἀφεθῇ πλήρης ἐλευθερία ὅποιος θέλει νὰ κλείῃ καὶ ὅποιος θέλει νὰ ἀνοίγῃ. Διότι ἡμεῖς ἔχομεν ἔλθει εἰς συνεννοήσεις νὰ ἱδρύσωμεν συλλόγους διὰ νὰ γευματίζωμεν εἰς ἐκεῖνο τὸ ξενοδοχεῖον τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἀνοικτὸν καθ’ ὅλον τὸ ἔτος διότι ἡ τυραννία τοῦ κόσμου εἶναι πολὺ μεγάλη. Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ καταργηθῇ ἡ ὑποχρεωτικὴ διάταξις περὶ κλεισίματος τῶν ἑστιατορίων καὶ ὅταν καταργηθῇ τότε ἀνήκει εἰς ἡμᾶς ν’ ἀντεπεξέλθωμεν ἐναντίον αὐτῆς τῆς τυραννίας κατὰ τῆς Ἀθηναϊκῆς κοινωνίας καὶ ἐναντίον τῶν ξένων.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βερδέλης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§72Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐνεγράφην κ. Ὑπουργὲ εἰς τὴν ἐπερώτησιν διότι δυστυχῶς ἐπληροφορήθην ὅτι ὑπάρχει ἐκ μέρους τῶν ὑπηρεσιῶν μία τάσις ὅπως παρ’ ὅλην τὴν δυσφορίαν τοῦ κόσμου καὶ παρ’ ὅλας τὰς καλὰς διαθέσεις τῶν διευθυντῶν τῶν ἑστιατορίων ἐξακολουθοῦν νὰ ἐπιτρέπουν τὴν ἀφόρητον αὐτὴν κατάστασιν. Καὶ σᾶς πληροφορῶ ἂν δὲν τὸ ἠξεύρετε ἤδη, ὅτι μόλις κατετέθη ἡ ἐπερώτησις συνεκινήθησαν οἱ ἐνδιαφερόμενοι καὶ ἀπὸ τῆς περασμένης Κυριακῆς τὰ ἑστιατόρια μένουν ἀνοικτά. Αὐτὸ εἶναι μία ἀπόδειξις ὅτι ἡ ἐπερώτησις δὲν ἦτο τελείως ἄσκοπος. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν λύεται τὸ ζήτημα διὰ μόνης τῆς καλῆς διαθέσεως τῶν διευθυντῶν τῶν ἑστιατορίων νομίζω ὅτι ὀφείλομεν νὰ ρυθμίσωμεν τὸ ζήτημα νομοθετικῶς. Ἡ Βουλὴ θὰ γνωρίζει διότι ἔχει ψηφίσει τὸν νόμον, ὅτι ὁ νόμος κυρίως ἀπέβλεπε εἰς τὸ νὰ ἱκανοποιηθοῦν αἱ ἐργαζόμεναι τάξεις κυρίως ἡ τῶν μαγείρων καὶ τῶν βοηθῶν οἱ ὁποῖοι πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ὁμολογουμένως εἰργάζοντο 365 ἡμέρας τὸν χρόνον ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀναπαύσεως. Ἐπειδὴ ἀκριβῶς τότε ἴσως καὶ διότι διὰ διεθνῶν συμφωνιῶν εἴχαμεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ χορηγοῦμεν τὴν ἑβδομαδιαίαν ἀνάπαυσιν ἐψηφίσαμεν ἐκεῖνον τὸν νόμον μὲ τὴν προϋπόθεσιν ὅπως χορηγεῖται μία μηνιαία ἄδεια ἐτησίως εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους. Δυστυχῶς ὅμως ἐπειδὴ οἱ ἑστιάτορες διεμαρτυρήθησαν ὁ νόμος αὐτὸς ὁ ὁποῖος εἶχε ἕναν κοινωνικὸν χαρακτῆρα τὸν ὁποῖον ὅλοι ὀφείλομεν νὰ δεχθῶμεν. Ὁ νόμος αὐτὸς παρ’ ὅλην αὐτοῦ τὴν καλὴν βάσιν δυστυχῶς παρερμηνεύθη. Δι’ αὐτό, κ. ὑπουργέ, ἔχω νὰ ὑποβάλω τὴν παράκλησιν ὅπως καταργηθῇ ὁ νόμος οὗτος. Ἐπειδὴ δὲ βεβαίως δὲν ζητῶ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου αὐτοῦ χωρὶς νὰ ἔχω προβλέψει ταυτοχρόνως τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν, ὑποβάλλω ταυτοχρόνως τὴν πρότασιν ὅπως κατὰ μὲν τὸ θέρος δηλαδὴ κατὰ τέσσαρας μήνας τὰ ἑστιατόρια μένουν ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος ἀνοικτὰ ἐκ περιτροπῆς καὶ οὐχὶ ὑποχρεωτικῶς τὰς Κυριακάς. Ἐπὶ τοῦ σημείου δὲ τούτου ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι βεβαίως ἀνέκαθεν ἐπεκράτησεν ὅπως οἱ ἄνθρωποι ἀναπαύονται ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος, ἀλλὰ δυστυχῶς ὑπάρχουν καὶ ὡρισμέναι τάξεις αἱ ὁποῖαι ἔχουν ταχθῇ ἀπὸ τὴν κοινωνίαν νὰ ἐργάζωνται, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἄλλοι διασκεδάζουν. Οἱ τροχιοδρομικοὶ ἢ οἱ σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι ἢ καὶ πολλοὶ ἐργάται ἀκόμη μεταλλουργικῶν ἐπιχειρήσεων ἐργάζονται ὄχι μόνον τὰς Κυριακὰς ἀλλὰ καὶ τὰς ἑορτάς. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ὑπάρχουν ὡρισμέναι ὑπηρεσίαι αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταματήσουν οὔτε δι’ ἓν λεπτόν. Ἂν αὐτό, κ. ὑπουργέ, συνιστῶν καὶ τασσόμενος καὶ ἐγὼ ἀνεπιφυλάκτως μὲ τὰς νεωτεριστικὰς ἀντιλήψεις, θὰ παρακαλέσω ὅπως κατὰ μὲν τὸ θέρος λειτουργήσῃ ἀφεύκτως ἡ ἀργία ἡ ἑβδομαδιαία, κατὰ δὲ τὸν χειμῶνα, ἐπειδὴ ὁμολογουμένως εἶναι ἀδύνατον εἰς τοὺς ἑστιάτορας νὰ εὑρίσκουν βοηθητικὸν προσωπικὸν ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος, νὰ μένουν, κατὰ δεκαπενθήμερον ἢ τριακονθήμερον, τὰ ἑστιατόρια ἀνοικτὰ ὄχι ὅμως τὰς Κυριακάς. Θεωρῶ περιττὸν νὰ προσθέσω ἀπὸ ἀπόψεως τουρισμοῦ, τὰ ὅσα ἐξέθεσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Πρεβέζης, διότι εἰς ὅλους μας εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Κυριακὴ εἶναι ἡ ἡμέρα ἡ γενικὴ τῆς ἐξόδου τοῦ κόσμου, εἶναι ἡ ἡμέρα ἐκείνη κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπειδὴ ὁ κόσμος ἀναπαύεται συνήθως, θεωρεῖται ἓν εὐτύχημα νὰ μπορέσῃ νὰ φάγῃ εἰς ἕνα ἑστιατόριον καὶ ὄχι νὰ κλησθῇ εἰς τὸ σπίτι του. Εἶναι ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει περισσοτέρα κίνησις ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος. Ἑπομένως διὰ τὸν χειμῶνα δὲν δικαιολογεῖται τὸ κλείσιμον διὰ καμμίαν ἡμέραν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ πάλιν ἐτέθη τὸ ζήτημα τῆς ἑβδομαδιαίας ἀναπαύσεως καὶ ἐπειδὴ ἡ ἑβδομαδιαία ἀνάπαυσις, ὅπως σᾶς εἶπα, διὰ τεχνικοὺς λόγους δὲν εἶναι δυνατόν, ἂς ὑποχρεωθοῦν οἱ ἑστιάτορες νὰ χορηγῶσιν τὰς ὑπολοίπους ἡμέρας ἀργίας εἰς τρόπον ὥστε νὰ συμπληροῦται ἐτησίως ἡ μηνιαία ἄδεια τὴν ὁποίαν δικαιοῦται τὸ προσωπικόν. Τὸ μὲν καλοκαῖρι νὰ φεύγουν μίαν ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος ὄχι τὴν Κυριακήν, κατὰ δὲ τὸ διάστημα τοῦ χειμῶνος, ἐπειδὴ θὰ ἐργάζωνται 28 Κυριακὰς νὰ μποροῦν νὰ τὴν παίρνουν μὲ μηνιαίαν ἄδειαν ἐτησίως, ὅπως ἄλλως τε προβλέπει καὶ ὁ νόμος περὶ Κυριακῆς ἀργίας καὶ ἰδιαιτέρως ἡ ὅλη ἐργατικὴ νομοθεσία.

§73Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οὐσιαστικῶς δὲν ὑπάρχει ζήτημα ἐφ’ ὅσον ἤνοιξαν τὰ ἑστιατόρια. Ὀφείλω ὅμως νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο προηγήθησαν μακραὶ συζητήσεις μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἑστιατορίων, τῶν Διευθυντῶν, καὶ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὅπως δὲ θὰ ἴδουν οἱ ἐπερωτῶντες κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὴν ἀπάντησιν ἡ ὁποία ἐστάλη πρὸς αὐτοὺς ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον, ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἀπασχολεῖ τὰς ὑπηρεσίας τὸ ζήτημα καὶ ἐδόθησαν διαδοχικῶς διάφοραι λύσεις. Ἡ τελευταία λύσις εἶναι τὸ νὰ μείνουν τὰ ἑστιατόρια ἐκ περιτροπῆς ἀνοικτὰ κατὰ τὸ ἥμισυ κατὰ τὴν θερινὴν περίοδον. Ἡ δὲ λύσις αὐτὴ εἶναι πρακτικὴ καὶ οὐδεμίαν ἐπιφέρει ἀνωμαλίαν, διότι ὅπως γνωρίζετε, ἓν μέρος τῆς πελατείας τῶν ἑστιατορίων εἴτε μεταβαίνουν εἰς ἐξοχικὰ ἑστιατόρια, εἴτε παραθερίζουν. Ὅταν ἔληξεν ἡ θερινὴ περίοδος εἰδοποιήθησαν τὰ ἑστιατόρια νὰ παραμένουν ἀνοικτὰ ἀλλ’ ὡς γνωστὸν ἐκ τοῦ νόμου δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ρητὴ ὑποχρέωσις νὰ μένουν ἀνοικτά. Ἡ ἀστυνομία ἐρωτηθεῖσα ἀπήντησεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον ὅτι κατὰ τὰς δύο πρώτας Κυριακὰς τῆς χειμερινῆς περιόδου οὐδεὶς ὑπῆρξεν συνωστισμός.

§74Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἡ ἀστυνομία ἔστειλε διαταγὴν νὰ κλείσουν τὰ ἑστιατόρια Δυνάμει τίνος νόμου;

§75Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ ὑπουργεῖον συνέστησεν εἰς τὴν ἀστυνομίαν νὰ παρακολουθήσῃ τὴν κίνησιν καὶ ὅταν ἐνεφανίσθη ὁ συνωστισμὸς διετάχθησαν οἱ καταστηματάρχαι ν’ ἀνοίγουν, μολονότι δὲν ὑπάρχει ὡς εἶπον οὐδεμία ἐκ τοῦ νόμου ὑποχρέωσις οὐδὲ κύρωσις διὰ τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἐδέχοντο νὰ ἀνοίξουν ἰσχυριζόμενοι ὅτι εἶναι καὶ οὗτοι ἄνθρωποι, δικαιούμενοι νὰ περάσουν τὴν ἓν ἀναπαύσει ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος. Πλὴν τούτου ὅμως ὑπάρχει καὶ τὸ ζήτημα τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἀναπαυθοῦν. Ἀνάγκη λοιπὸν νὰ συνδυάσωμεν καὶ τὰ δίκαια τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν διευθυντῶν, καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ κοινοῦ. Αἱ προπάθειαί μας τείνουσιν εἰς τοῦτο νὰ προσαρμόσωμεν καὶ τὰ συμφέροντα τῆς πελατείας πρὸς τὰ τῶν ἑστιατορίων. Τὸ ζήτημα ἔχει καλῶς διαρρυθμισθῇ δὲν γνωρίζω νὰ ὑπῆρξε ξένος τις ὁ ὁποῖος δὲν εὑρῆκε ἑστιατόριον τὸ καλοκαῖρι. Ἀλλ’ ὅπως γνωρίζετε ἡ κίνησις ἡ περιηγητικὴ γίνεται πρὸ τῆς θερινῆς περιόδου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα καὶ ἂν ὑπάρξῃ ἀνάγκη συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας θὰ τὴν συμπληρώσωμεν.

§76Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐγὼ ἐτόνισα εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι κατὰ τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ Νοεμβρίου κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἑστιάτορες δὲν ἦσαν ἐκ τοῦ νόμου ὑποχρεωμένοι νὰ κλείσουν.

§77Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι πάντες ἐκ τοῦ νόμου.

§78Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἔλαβον διαταγὴν τῆς ἀστυνομίας, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐπέδειξεν ὁ διευθυντὴς τοῦ ἑστιατορίου «Διεθνές», νὰ κλείνουν καὶ τὰς Κυριακὰς τοῦ Νοεμβρίου μέχρις ὅτου κανονισθῇ τὸ ζήτημα. Ἔγινε δὲ τοιαύτη ἐξέγερσις ὥστε οἱ πελάται τοῦ καταστήματος ἦλθον εἰς ὑμᾶς τοὺς βουλευτὰς καὶ παρεπονέθησαν, διότι εἰσῆλθον πέντε ἓξ φορὰς καὶ δὲν εὕρισκαν τραπέζια νὰ γευματίσουν. Ὁ κ. ὑπουργὸς λέγει ὅτι δὲν ὑπάρχει συνωστισμὸς διότι ἔχει οἰκογένειαν καὶ γευματίζει εἰς τὸ σπίτι του καὶ δὲν γευματίζῃ εἰς τὰ ἑστιατόρια διὰ νὰ ἴδῃ ἂν ὑπάρχῃ συνωστισμὸς καὶ τὸ θέρος ἀκόμη. Ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι, λόγῳ τοῦ ὅτι ἀνοίγουν τὰ θερινὰ κέντρα, εἶναι ἀραιοτέρα ἡ πελατεία εἰς τὰ κέντρα τῶν πόλεων δὲν εἶναι ἀκριβὴς διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ θέρος ὅλαι σχεδὸν αἱ οἰκογένειαι τῶν Ἀθηνῶν γευματίζουν τὸ βράδυ ἔξω. Τὸ θέρος μάλιστα ὁ συνωστισμὸς εἶναι μεγαλείτερος αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τὴν ὁποίαν παρέστησεν ὁ κ. ὑπουργός. Ἀπορῶ δὲ πῶς δὲν θέλῃ νὰ ἀντιληφθῇ τὴν διαμαρτυρίαν ἑκατοντάδων χιλιάδων κατοίκων καὶ ἀκούει τὰς διαμαρτυρίας 5 ἢ 6 ἢ 15 διευθυντῶν οἰνομαγειρίων διότι περὶ αὐτοῦ ἀκριβῶς πρόκειται. Εἶναι ζήτημα μεγίστης κοινωνικῆς ἀνάγκης διὰ τὸ ὁποῖον, δὲν γνωρίζω ἂν θὰ ἔπρεπε καὶ διὰ νόμου ἀκόμη τὰ ἑστιατόρια νὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ ἀνοίγουν. Κατὰ τὰς Κυριακὰς τὰ ἑστιατόρια καταναλίσκουν ὅλας ἐκείνας τὰς τροφὰς αἱ ὁποῖαι μένουν καθ’ ὅλην τὴν ἑβδομάδα. Ὑπάρχουν πληροφορίαι ὅτι μεταξύ των οἱ ἑστιάτορες ἀνταλλάσσουν καὶ τὰ τρόφιμα ὥστε τὸ ἑστιατόριον τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἀνοικτὸν νὰ καταναλίσκῃ τὰ τρόφιμα τῶν ἄλλων ἑστιατορίων. Ὑποφέρει πράγματι, κύριε ὑπουργέ, ὁ κόσμος ὁ ὁποῖος γευματίζει εἰς τὰ ἑστιατόρια.

§79Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐπειδὴ μοῦ διέφυγεν τὸ ζήτημα τῶν οἰνομαγείρων ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι τοῦτο εἶναι τελείως ἀνεξάρτητον τοῦ ζητήματος τῶν ἑστιατορίων πολυτελείας. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως κατὰ τὴν συζήτησιν ξεχωρίζετε τὰ ζητήματα.

§80Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὰ οἰνομαγειρεῖα κλείνουν καὶ δὲν ἤκουσα οὐδεμίαν διαμαρτυρίαν.

§81Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Καὶ ἔπρεπε νὰ κλείσουν.

§82Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὁ μεγαλείτερος συνωστισμὸς γίνεται εἰς 4 ἢ 5 ἑστιατόρια, Διεθνές, Πάνθεον κτλ. Ὑπάρχουν πολλὰ ἑστιατόρια τῆς Ὁμονοίας τὰ ὁποῖα ἦσαν κατὰ τὸ ἥμισυ κενά. Ὅταν θέλωμεν νὰ πᾶμε ὅλοι εἰς τὸ Διεθνὲς καὶ νὰ πᾶμε εἰς τὴν μίαν παρὰ τέταρτο, οὔτε ἕνδεκα οὔτε δώδεκα οὔτε μισὴ καὶ νὰ πᾶμε ὅλοι μαζὶ φυσικὰ θὰ ὑπάρχῃ συνωστισμός.

§83Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Χαίρω πολύ, κύριε ὑπουργέ, διότι ἤκουσα ἀπὸ τὸ στόμα τὸ ἰδικόν σας ἐκσφενδονιζομένην ἐργατικωτέραν πολιτικήν. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ τονίσω καὶ εἰς ὑμᾶς καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι καὶ ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ὀλιγώτερον φιλεργατικοὶ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἐγὼ ὁ ἴδιος ἀπὸ τὸ βῆμα ἐτόνισα ὅτι δέχομαι τὴν ἑβδομαδιαίαν ἀργίαν. Ἀλλὰ ἂν φέρετε τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο προκειμένου περὶ τῶν ἑστιατορίων ὅτι δηλαδὴ πρέπει νὰ ἀναπαύωνται τὴν Κυριακήν, τότε θὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθουν καὶ οἱ τροχιοδρομικοὶ καὶ οἱ σιδηροδρομικοὶ καὶ νὰ ζητήσουν καὶ αὐτοὶ νὰ σταματοῦνε οἱ τροχιόδρομοι καὶ οἱ σιδηρόδρομοι τὰς Κυριακάς. Αὐτὸ εἶναι ἓν ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ λέγεται ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὀφείλομεν νὰ σεβασθῶμεν τὴν ἑβδομαδιαίαν ἀργίαν τῶν ἑστιατορίων, ἀλλ’ ὄχι νὰ κανονίσωμεν αὐτὴν εἰς βάρος ὅλης τῆς ἄλλης κοινωνίας.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαστρατῆς ἐπερωτᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τὶ θὰ ἀποφασίσῃ περὶ τῶν αἰτήσεων ἀποζημιώσεως τῶν παθόντων κτηνοτρόφων Καρυστίας ἐξ ἀμελείας τῶν πρὸς καταδίωξιν τῆς ἀκρίδος σταλέντων δημοσίων ὑπαλλήλων.

§85Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε πρὸ καιροῦ πρὸς καταπολέμησιν τῆς ἀκρίδος ἐστάλησαν δημόσιοι ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι εἶχον φέρει μεθ’ ἑαυτῶν δηλητηριώδη μίγματα, καὶ ἐπιβάντες αὐτοκινήτων περιέτρεχον ἀπὸ τῆς μιᾶς ἄκρας μέχρι τῆς ἄλλης σπείροντες καθ’ ὁδὸν αὐτὰ τὰ δηλητηριώδη μίγματα. Ἐκ τῆς ἀμελείας δὲ τῶν ἐν λόγῳ ὑπαλλήλων ἐπροξενήθησαν ζημίαι εἰς τοὺς διαφόρους κτηνοτρόφους τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας. Δὲν γνωρίζω ἀκριβῶς τὸ μέγεθος τῶν ζημιῶν ἃς ὑπέστησαν οἱ ἐν λόγῳ κτηνοτρόφοι, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι ὅτι οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ἐζημιώθησαν καὶ ὀφείλουν νὰ ἀποζημιωθοῦν ἀπὸ τὸ ταμεῖον τὸ ὁποῖον ἐχρησίμευσεν διὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς καταδιώξεως τῶν ἀκρίδων. Θὰ ἤθελον λοιπὸν τὴν γνώμην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας τόσον διὰ τὴν εὐθύνην τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τόσον ἐπιπολαίως διὰ νὰ μὴ εἴπω μεγαλειτέρας καὶ αὐστηροτέρας λέξεις, ἤσκησαν τὸ καθῆκον αὐτῶν ὅσον καὶ διὰ τὴν δικαστικὴν ἀπόφασιν τοῦ Εἰρηνοδικείου τῶν Θηβῶν.

§86Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν γνωρίζω ἐὰν αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἀναφέρει ὁ κ. συνάδελφος εἶναι ἀκριβεῖς. Ἐγὼ τοὐλάχιστον νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§87Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ ὁ ἴδιος ὁ καταδικασθεὶς μᾶς τὸ εἶπεν.

§88Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πολὺ φοβοῦμαι ὅτι σποραδικαὶ ζημίαι ἐγένοντο, σποραδικὰ ἀτυχήματα ἔλαβον χώραν ὄχι τόσον ἐξ ἀμελείας τῶν ὑπαλλήλων ὅσον ἐκ τῆς ἀγνοίας καὶ ὀλιγωρίας τῶν χωρικῶν. Σημειώσατε δὲ ὅτι ἐὰν πρόκειται νὰ ἀποζημιωθοῦν ὅλοι αὐτοὶ οἱ χωρικοί, πολὺ φοβοῦμαι ὅτι δὲν θὰ ἔφθανεν ὁ προϋπολογισμὸς ὁλόκληρος τοῦ Κράτους. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἐξετάσω εἰδικῶς τὸ ζήτημα.

§89Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Σᾶς βεβαιῶ κ. ὑπουργὲ ἐπισήμως ὅτι γνωρίζω ὅτι οἱ ὑπάλληλοι παραλαβόντες τὰ δηλητηριώδη αὐτὰ μίγματα καὶ ἐπιβάντες αὐτοκινήτων περιέτρεχον σπείροντες αὐτὰ ἀδιακρίτως. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας αὐτὸ τὸ γεγονὸς δὲν μπορεῖτε νὰ δικαιολογήσετε τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν τῶν ὑπαλλήλων. Μπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι ἦτο ὁρμητικὴ σπουδή, ἀλλ’ ἡ ὁρμητικὴ αὐτὴ σπουδὴ καλλίτερα νὰ ἔλειπεν, παρὰ ποὺ ἦτο. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἔχετε τοιαῦτα παραδείγματα θὰ ἤθελον νὰ μάθω τὴν εὐθύνην τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν καθὼς καὶ τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ δημοσίου τὸ ὁποῖον εἰς τοιούτους ὑπαλλήλους ἀδαεῖς ἢ ὅπως ἄλλως θέλετε ἐνεπιστεύθη τὴν περιουσίαν αὐτοῦ.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Χρηστομᾶνος ἐπὶ συστάσεώς του διὰ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου ἐν σχέσει πρὸς τὴν καθιέρωσιν τοῦ θεσμοῦ τῶν ἀμίσθων ἐκτάκτων καθηγητῶν καὶ τὴν ἀναζωογόνησιν τοῦ θεσμοῦ τῶν ὑφηγητῶν.

§91Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἤκουσα ὅτι πρόκειται νὰ ἐκπονηθῇ νέος Ὀργανισμὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου. Ἀποδίδω σημασίαν βασικὴν εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ ἐν γένει εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, σημασίαν τοιαύτην, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ τις ὅτι ἡ καλὴ λειτουργία τοῦ Πανεπιστημίου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συντελέσῃ, εἰς τὴν ἀνάπτυξιν καὶ ἀναγέννησιν τοῦ Ἔθνους καὶ ὅτι ἴσως αἱ διάφοραι ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ἐδώσαμεν ὅλοι πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς μας τῆς 19 Αὐγούστου, καθ’ ἃς ἐντὸς τετραετίας θὰ συντελεσθῇ βελτίωσις τῆς χώρας, θὰ ἐπραγματοποιοῦντο διὰ τῆς βελτιώσεως καὶ ἀναδιοργανώσεως τοῦ Πανεπιστημίου. Βεβαίως δὲν ἐπίστευσα καὶ δὲν πιστεύω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἐντὸς τετραετίας ὅλαι αἱ βελτιώσεις εἰς τὰς ὁποίας ἐλπίζει ὁ λαός, ὁ μὴ γνωρίζων ποῖαι δυσκολίαι μεσολαβοῦν μεταξὺ ἀποφάσεως τοῦ Κυβερνήτου καὶ ἐκτελέσεως. Θὰ ἀναφέρω παραδείγματα τινα: Κατὰ τὴν πρώτην ἐποχὴν τῆς ἀνόδου εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως συνέστη μεγάλη τις ὑπαλληλικὴ ἐπιτροπή. Ἡ μεγάλη αὐτὴ ἐπιτροπὴ ἐγένετο ἵνα διαφωτίσῃ τὴν Κυβέρνησιν περὶ τῶν δυνατῶν οἰκονομιῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ περὶ τῆς καλλιτέρας διαρρυθμίσεως τῶν ὑπηρεσιῶν ἀφ’ ἑτέρου. Ἡ ἔκθεσίς της καίτοι παρῆλθεν ἕνα καὶ ἥμισυ ἔτος δὲν ὑπεβλήθη εἰσέτι. Αἱ λίμναι Ἀματόβου καὶ Ἀρτζιάν, αἱ ὁποῖαι ἐπρόκειτο ἀπὸ τὸν χρόνον τῆς ὑπουργίας μου ἀκόμη ν’ ἀποστραγγισθῶσι, καὶ σήμερον ἔτι δὲν ἤρξαντο ἀποχετευόμεναι. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι μεσολαβοῦν μοιραίως δυσχέρειαι καὶ ἐμπόδια εἰς τὸ νὰ ἐκτελεσθοῦν αἱ λαμβανόμεναι ἀποφάσεις. Ἐπίσης δὲν ὑποθέτω ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐντὸς μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος νὰ λείψουν οἱ ἑλώδεις πυρετοί, καίτοι κάθε προσπάθεια πρὸς ἐξάλειψίν των εἶναι ἀξία ἐπαίνου καὶ θὰ ἀποδώσῃ ἐν τῷ μέλλοντι τοὺς καρπούς της. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀμέσως, εἶναι τὸ νὰ ἀποκτήσῃ ὁ λαὸς τὴν πεποίθησιν τοῦ ὅτι ἀπὸ σήμερον οὐδὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους τὸ ὁποῖον νὰ μὴ εἶναι ἠθικὸν καὶ τὸ ὁποῖον νὰ μὴ εἶναι σύμφωνον πρὸς τὰ γενικὰ συμφέροντα. Αἱ ἠθικαὶ ὅμως καὶ αἱ εὐσυνείδητοι πράξεις τοῦ Κράτους γίνονται μέσῳ τῶν κυβερνώντων βεβαίως, ἀλλὰ πρὸ παντὸς μέσῳ τῶν ὑπαλλήλων ἀπὸ τοῦ ἀνωτάτου μέχρι τοῦ κατωτάτου. Ἀλλ’ οἱ ὑπάλληλοι, οἱ δικασταί, οἱ πολιτευταί, οἱ ἱερεῖς, οἱ διδάσκαλοι καὶ οἱ διδάσκαλοι τῶν διδασκάλων μορφοῦνται πάντως εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Ὀφείλομεν δὲ νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον δὲν εὑρίσκεται σήμερον ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπε νὰ ἵσταται, καὶ τοῦτο ὄχι τόσον ἴσως διότι πταίουν οἱ καθηγηταὶ οἱ σήμερον ὑπάρχοντες ἢ οἱ πρὸ μικροῦ ἀποβιώσαντες ἢ ἀποχωρήσαντες ὁπωσδήποτε αὐτοῦ, ἀλλὰ πταίει πρὸ παντὸς ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου. Καὶ δι’ αὐτὸ λέγω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἰδιαιτέρα προσοχὴ εἰς τὴν διαμόρφωσιν τοῦ ὀργανισμοῦ, ὅστις κατ’ ἐπανάληψιν ἔχει μεταβληθῆ ἕως τώρα. Ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ τὶ ἐκ τοῦ ὀργανισμοῦ ἔχει διορθωθῆ. Ἰδού: Ἔχουν μεταβληθῆ αἱ ἀποζημιώσεις τῶν καθηγητῶν, τὸ μέγεθος τοῦ ἐμβλήματος τὸ ὁποῖον φέρουν οἱ κοσμήτορες ἢ οἱ Πρυτάνεις τοῦ ἱδρύματος, πόσοι θὰ εἶναι οἱ γραμματεῖς, καὶ τὰ τοιαῦτα. Αὐταὶ ὅμως αἱ διαμορφώσεις δὲν ἔχουν καμμίαν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν νέων οἱ ὁποῖοι ἐξέρχονται ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον. Πᾶς νέος ὁ ὁποῖος ἐξέρχεται ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον πρέπει ἐκ τῆς ἐν αὐτῷ σπουδῆς του, νὰ ἀποκτήσῃ τὴν πεποίθησιν ὅτι εἰς πάντα κλάδον, ὄχι μόνον ἐπιστημονικόν, ἀλλ’ εἰς πάντα ἀνεξαιρέτως ἐπαγγελματικὸν κλάδον, μόνον ἡ πραγματικὴ ἐργασία, ἡ εὐσυνείδητος ἐργασία καὶ ἱκανότης προάγουν, ὅτι μόνον δι’ αὐτῶν τῶν ἐφοδίων θά φθάσῃ ἐκεῖ ὅπου πρέπει νὰ φθάσῃ καὶ ὅτι οὐδὲν ἕτερον μέσον πρέπει νὰ συμβάλῃ εἰς τὸ νὰ ἀνέλθῃ τις, εἴτε ἐν ἐπιστήμῃ εἴτε ἀλλαχοῦ. Τοῦτο ὅμως δὲν συμβαίνει εἰς τὸ Πανεπιστήμιον σήμερον. Τὸ ὅτι δὲ τῆς τοιαύτης διδασκαλίας ἔχουν ἀνάγκην οἱ νέοι, ἀτυχῶς δὲν τὸ ἀντελήφθησαν οἱ κατὰ καιροὺς κυβερνῆται τῆς Χώρας μας. Ἄν λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας τὸν προορισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου, θὰ ἴδετε ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον ἔχει δύο σκοπούς: Σκοπὸν ἐπιστημονικόν, ἤτοι τὸν τῆς καλλιεργίας τῶν ἐπιστημῶν, τῆς ἐξυπηρετήσεως ταύτης δι’ ἐρευνῶν κλπ, καὶ σκοπὸν διδακτικόν, πρὸς παρασκευὴν ἐπαγγελματιῶν ἐπιστημόνων. Ὁ πρῶτος σκοπὸς εἶναι καθαρῶς ἐπιστημονικός, ὁ ὁποῖος ἐπιτελεῖται εἰς τὰ ἐργαστήρια διὰ μελετῶν, ὁμιλιῶν, πειραμάτων καὶ ἐπιστημονικῶν ἐρευνῶν. Ὁ δεύτερος σκοπὸς ἐπιτελεῖται διὰ τῆς συστηματικῆς διδασκαλίας ὡρισμένων μαθημάτων καὶ διὰ τῶν ἐξετάσεων τῶν τμηματικῶν, τῶν ἐπὶ πτυχίῳ κλπ. Αὐτὸν τὸν δεύτερον σκοπὸν τοῦ Πανεπιστημίου ἐνδιαφέρεται νὰ ἐλέγξῃ κυρίως τὸ Κράτος. Τὸν πρῶτον ὑποβοηθεῖ μόνον τὸ Κράτος. Εἰς τὸν πρῶτον σκοπὸν συμβάλλει τὸ Κράτος, ἱδρύει καὶ προικοδοτεῖ τὰ ἐργαστήρια καὶ παρέχει τὰ μέσα διὰ τῶν ὁποίων ἐξυπηρετεῖ τὸν ἐπαγγελματικὸν τοῦτον σκοπόν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον κυρίως ἐνδιαφέρεται τὸ Κράτος εἶναι ὁ δεύτερος σκοπός, ἡ ἐξέτασις δηλαδὴ τῶν σπουδαζόντων τῶν ἐξερχομένων ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου, δηλαδὴ ἂν οἱ ἐξερχόμενοι τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι ἐπαρκῶς μορφωμένοι ὥστε νὰ γίνουν καλοὶ ἐπαγγελματίαι δηλαδὴ καλοὶ ἰατροί, καλοὶ ἱερεῖς, καλοὶ δικηγόροι, καλοὶ καθηγηταί. Αὐτὸ κυρίως ἐνδιαφέρει τὸ Κράτος. Ἡ ἐπαγγελματικὴ μόρφωσις ἄρα τῶν σπουδαζόντων ἐλέγχεται ὑπὸ τοῦ Κράτους διὰ τῶν ἐξετάσεων καὶ μέσῳ τῶν καθηγητῶν οἱ ὁποῖοι διδάσκουν τοὺς οὕτω πως μέλλοντας νὰ ἐξέλθουν τοῦ Πανεπιστημίου ἐπαγγελματίας. Οἱ καθηγηταὶ οὗτοι εἶναι οἱ τακτικοὶ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, ἐνῷ οἱ ἄλλοι, οἱ ἐρευνηταὶ καὶ οἱ διδάσκοντες τὴν ἐπιστήμην ὡς ἐπιστήμην εἶναι οἱ ὑφηγηταί, καὶ ὅλοι οἱ καθηγηταὶ τακτικοὶ καὶ ἔκτακτοι. Καὶ παρατηρεῖται εἰς τὸ ἰδικόν μας Πανεπιστήμιον—καί, ἵνα μὴ ἴσως προχωρήσω εἰς ζητήματα τὰ ὁποῖα ἠμπορεῖ νὰ μὴ εἶναι πολὺ οἰκεῖα, θὰ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου πρὸ παντὸς τὴν ἰατρικὴν σχολήν, καθ’ ὅσον ὅ,τι γίνεται εἰς αὐτήν, γίνεται κατ’ ἀναλογίαν καὶ εἰς τὰς ἄλλας σχολὰς—καὶ δὴ εἰς τὴν ἰατρικὴν σχολήν, ὅτι αὕτη ἔχει 25 τακτικοὺς καθηγητάς. Ἐὰν ἐξετάσητε τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Ζυρίχης, θὰ ἴδετε ὅτι εἰς τὴν ἐκεῖ ἰατρικὴν σχολὴν ὑπάρχουν 13 τακτικοὶ καθηγηταί, εἰς δὲ τὴν ἰατρικὴν σχολὴν τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Μονάχου 16 ἐν ὅλῳ καθηγηταί. Ἐὰν τοὐναντίον λάβετε ὑπ’ ὄψιν πόσοι ἔκτακτοι καθηγηταὶ ὑπάρχουν εἰς τὸ ἰδικόν μας Πανεπιστήμιον, θὰ ἴδετε ὅτι ὑπάρχουν 4 ἢ 5, ἐνῷ εἰς τὴν Ζυρίχην ἢ τὸ Μόναχον ὑπάρχουν 30 ἴσως καὶ 40 ἔκτακτοι καθηγηταὶ ἐκ τῶν ὁποίων οἱ πλεῖσται εἶναι ἄμισθοι, εἶναι τίτλῳ μόνον ἔκτακτοι καθηγηταί. Ἐὰν δ’ ἐξετάσητε καὶ τοὺς ὑφηγητάς, θὰ ἴδετε ὅτι εἰς τὰ ξένα Πανεπιστήμια οἱ ὑφηγηταὶ εἶναι ἔτι περισσότεροι τῶν ἐκτάκτων καθηγητῶν. Εἰς τὴν ἰατρικὴν σχολὴν τοῦ Πανεπιστημίου μας εἶναι 6. Ὅ,τι συμβαίνει εἰς τὰς σχολὰς Ζυρίχης καὶ Μονάχῳ, συμβαίνει κατ’ ἀναλογίαν καὶ εἰς ὅλα τὰ Πανεπιστήμια τῆς Εὐρώπης. Τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν ἀποτελεῖ πανταχοῦ πυραμίδα τῆς ὁποίας ἡ εὐρεῖα βάσις στηρίζεται ἐπὶ τοῦ ἐδάφους, τῶν νεωτέρων ἐπιστημόνων, καὶ τῆς ὁποίας τὴν κορυφὴν ἀποτελοῦν οἱ τακτικοὶ καθηγηταί, οἵτινες σὺν τῷ χρόνῳ, τῇ μορφώσει καὶ τῇ ἐπιδόσει αὐτῶν, κατέλαβον τὸ ὕψιστον ἀκαδημιακὸν ἀξίωμα εἰς τὴν κορυφὴν τῆς πυραμίδος, τὸ τοῦ τακτικοῦ καθηγητοῦ. Εἰς ἡμᾶς εἶναι ἀντίστροφα τὰ πράγματα. Ἡ πυραμὶς ἔχει τὴν βάσιν της πρὸς τὰ ἄνω καὶ τὴν κορυφὴν πρὸς τὰ κάτω. Οἱ 5 ἢ 6 ὑφηγηταὶ εὕρηνται κάτω εἰς τὴν κορυφήν, καὶ οἱ 25 τακτικοὶ καθηγηταὶ καταλαμβάνουν τὴν βάσιν κειμένην πρὸς τὰ ἄνω. Ἀσφαλῶς λοιπὸν ὑπὸ τὴν σκιὰν τῆς εὐρείας βάσεως τῆς πυραμίδος οὐδὲν βλαστάνει, διότι δυσχεραίνεται καὶ ἡ ἐπίδρασις τοῦ φωτὸς καὶ ἡ ἐπαφὴ πρὸς τὴν γῆν, τὴν νέαν γενεάν. Οὐδὲν φυτώριον ἐπιστημονικὸν δύναται νὰ σχηματισθῇ ὑπὸ τοιούτους ὅρους. Ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῆς τοιαύτης ἀνεστραμμένης πυραμίδος — σχέσεως μεταξὺ τακτικῶν καθηγητῶν καὶ νέων ἐπιστημόνων —; Στερούμεθα φυτωρίου ἐπιστημόνων. Τοῦτο γίνεται καθημερινῶς ἀντιληπτόν. Μετὰ τὸν θάνατον τοῦ ἀειμνήστου Κωστῆ δὲν ἐνεφανίσθη ποινικολόγος, ὅπως μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Βερναρδάκη ἢ τοῦ Κόντου ἢ τὴν ἀποχώρησιν τοῦ Χατζηδάκη δὲν ὑπάρχουν διάδοχοι οἱ ὁποῖοι νὰ ἀντικαταστήσουν αὐτοὺς ἐπαξίως. Ἴσως νὰ ὑπάρχουν πολλοὶ ἐπιστήμονες ἰσάξιοι ἐκείνων, ἀλλὰ πρέπει ἴσως νὰ παρέλθῃ χρόνος, μέχρις ὅτου συνηθίσωμεν καὶ ἡμεῖς καὶ ἡ κοινὴ γνώμη ὅτι οἱ διαδεχθέντες τοὺς παλαιοτέρους εἶναι πράγματι ἄξιοι καὶ ἱκανοί. Οὗτος εἶναι ὁ λόγος δι’ ὃν εἰς ὅλα τὰ Εὐρωπαϊκὰ Πανεπιστήμια ὑπάρχει ἡ πληθὺς αὕτη τῶν ὑφηγητῶν καὶ τῶν ἐκτάκτων ἀμίσθων καθηγητῶν, ἵνα ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἐπιστημονικοῦ φυτωρίου, ὅταν ἀποχωρήσῃ εἷς καθηγητής, ἐκλέξῃ τὸ Πανεπιστήμιον καὶ ἡ Κυβέρνησις μεταξὺ τῶν καταλλήλων τὸ ἱκανώτερον πρόσωπον. Ἐνῷ παρ’ ἡμῖν μετὰ τὸν θάνατον λ. χ. τοῦ ἀειμνήστου Ὀρφανίδου κατέλαβε τὴν ἕδραν τῆς Φαρμακολογίας, ὡς προσωρινός, ὁ ἀείμνηστος Ἀφεντούλης. Μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Ἀφεντούλη, δὲν ὑπῆρχε κανεὶς φαρμακολόγος φήμης ἐν Ἑλλάδι, καὶ ἐδόθη ἡ ἕδρα εἰς τὸν ἐπίσης μακαρίτην Καλικούνην, ὁ ὁποῖος ἦτο παθολόγος. Μετὰ τὸν θάνατον δὲ καὶ τοῦ Καλικούνη, μὴ ὑπάρχοντος ἄλλου ἵνα καταλάβῃ τὴν ἕδραν, ἐδόθη αὕτη εἰς τὸν τὸν καθηγητὴν κ. Δοντᾶν, ὁ ὁποῖος εἶναι φυσιολόγος καὶ σήμερον μετὰ τὴν μετάθεσιν τούτου εἰς τὴν ἐν τῷ μεταξὺ κενωθεῖσαν ἕδραν τῆς φυσιολογίας ἔχομεν τὸν καθηγητὴν Ἰωακειμόγλου, μετακληθέντα ἐκ Βερολίνου διότι ἐδῶ δὲν εἴχομεν κανένα κατάλληλον. Εἶναι λοιπὸν ἀπόλυτος ἀνάγκη, ἵνα μὴ εἴμεθα ἀναγκασμένοι νὰ διορίζωμεν τοὺς καθηγητὰς χωρὶς νὰ ἔχουν τὴν ἀναγκαίαν ἀκαδημιακὴν σταδιοδρομίαν καὶ χωρὶς νὰ ἔχουν ἐπιβληθῇ καὶ καταστοῦν ἄξιοι τοῦ τίτλου τοῦ τακτικοῦ καθηγητοῦ, νὰ ἱδρύσωμεν ἐπιστημονικὰ φυτώρια, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτευχθοῦν διὰ τῆς ζωογονήσεως τοῦ θεσμοῦ τῶν ὑφηγητῶν καὶ τῆς ἱδρύσεως τοῦ θεσμοῦ ἐκτάκτων ἀμίσθων καθηγητῶν, ὡς βαθμίδα προαγωγῆς τῶν πρώτων. Θὰ μοὶ εἴπετε ἴσως: Ὑπάρχει ὡς τώρα ὁ θεσμὸς τῶν ὑφηγητῶν! διατὶ δὲν προσέρχονται οἱ νέοι ἐπιστήμονες ἵνα γίνουν ὑφηγηταί; Διότι δὲν ὑπάρχει καμμία προαγωγὴ ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑφηγητοῦ καὶ διότι δὲν ὑπάρχει καὶ περιεχόμενον ἐν αὐτῷ. Εἶναι ἁπλοῦς τίτλος. Τὸ Πανεπιστήμιον δὲν παρέχει τὰ μέσα διδασκαλίας, αἴθουσαν καὶ εὐκολίαν διδασκαλίας. Τοὐναντίον ἀπηνῶς πολεμοῦνται ὅλοι οἱ νέοι ἐπιστήμονες, οἱ θέλοντες νὰ ἐργασθοῦν καὶ νὰ προαχθοῦν. Ἐξ ἄλλου δὲν ἔχουν τὴν πεποίθησιν ἢ καὶ τὴν ἐλπίδα ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ποτὲ ἔκτακτοι ἢ τακτικοὶ καθηγηταὶ διὰ τῆς ἐπιστημονικῆς αὐτῶν ἐργασίας καὶ μόνης. Ἐν ᾧ θὰ ἔπρεπε, ὅπως ἄλλως τε γίνεται ἐν Ἑσπερίᾳ, μετὰ δύο ἢ τριῶν ἐτῶν εὐδοκίμου ὑπηρεσίας ἑνὸς ὑφηγητοῦ καὶ ἐφ’ ὅσον οὗτος θὰ ἐξηκολούθη καὶ ὑφηγητὴς γενόμενος νὰ ἐργάζεται ἐπιστημονικῶς, νὰ συγγράφῃ ἢ νὰ ἐρευνᾷ, νὰ τῷ ἀπενέμετο ὁ τίτλος τοῦ ἐκτάκτου ἀμίσθου καθηγητοῦ. Εἰς αὐτὸ ἀπαντοῦν ὅτι τότε θὰ γίνουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἔκτακτοι καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου. Θὰ πλημμυρίσῃ ὁ κόσμος ἀπὸ καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου ὅπως εἶχε γεμίσει ἄλλοτε ἀπὸ ὑφηγητάς. Εἰς αὐτὴν τὴν ἀντίρρησιν πρέπει νὰ ἀπαντήσῃ κανείς, ὅτι ἀπὸ σᾶς τοὺς τακτικοὺς καθηγητὰς τοὺς μέλλοντας κριτὰς τῶν ὑφηγητῶν καὶ ἐκτάκτων καθηγητῶν ἐξαρτᾶται νὰ ἐγκρίνεται μόνον τοὺς ἀρίστους. Δύνασθε νὰ εἶσθε ὅσοι θέλετε αὐστηροὶ ἐν τῇ κρίσει σας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πληρωθῇ ἡ πρωτεύουσα ἀπὸ καθηγητάς, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν σεῖς οἱ κριταὶ θὰ εἶσθε ἄξιοι τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν κατέχετε. Τοιουτοτρόπως, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ ὑφηγητής, θὰ ἔχῃ τὴν ἐλπίδα ὅτι μετὰ τριετίαν λ. χ. κατόπιν εὐδοκίμου διδασκαλίας καὶ κατόπιν δικαίας κρίσεως θὰ ἀποκτήσῃ τὸν τίτλον τοῦ ἐκτάκτου καθηγητοῦ ἐν τῇ εἰδικότητί του. Ἐὰν δὲ ὑπάρξουν καὶ 3 ἢ καὶ 4 ἔκτακτοι καθηγηταὶ τοῦ αὐτοῦ ἐπιστημονικοῦ κλάδου, τὸ τοιοῦτον δὲν βλάπτει, τοὐναντίον ὠφελεῖ, ὄχι μόνον διότι θὰ γεννηθῇ ἅμιλλα μεταξὺ αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ διότι, ἄλλος εἰς ἄλλο κεφάλαιον ἀσχολούμενος, θὰ εἰδικευθοῦν ἐν τῇ ἐπιστήμῃ αὐτῶν. Ἐὰν δὲ κενωθῇ θέσις τις τακτικοῦ καθηγητοῦ, ἡ σχολὴ θὰ ἔχῃ νὰ ἐκλέξῃ μεταξὺ ἱκανῶν ἤδη καὶ γνωστῶν καὶ δὲν θὰ εὑρίσκεται ἐνώπιον τῆς λειψανδρίας εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τώρα καὶ ἕνεκα τῆς ὁποίας δημιουργοῦνται κατὰ τὸν σημερινὸν τρόπον ἐκλογῆς τακτικῶν καθηγητῶν, ἀφορμαὶ ἐπεμβάσεων. Ἀτυχῶς αἱ ἐπεμβάσεις αὗται θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ γίνωνται ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθῇ ὁ σημερινὸς ἐμπειρισμός. Καὶ δικαίως, διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπάρχει ἐπιβεβλημένος τις διάδοχος ἀποχωρήσαντος καθηγητοῦ δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἔχων ἀκαδημαϊκὴν σταδιοδρομίαν ὡς πρώτιστον προσόν, διατὶ νὰ τάχα νὰ μὴ σκεφθῇ ὁ δυνάμενος νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του κατὰ τὴν ἐκλογήν: νὰ ἀφήσω νὰ γίνῃ ὁ Α καθηγητὴς καὶ νὰ μὴ βάλω τὸν Β, ποὺ εἶναι καὶ φίλος μου; Τοιουτοτρόπως ἐγένοντο ἐπανειλημμένως μέχρι τοῦδε καθηγηταὶ καὶ εἶναι φόβος νὰ γίνουν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ ἐν τῷ μέλλοντι συνεπεία τῆς ἐλλείψεως ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν εὐδοκίμως διδάξῃ ὡς ὑφηγηταὶ ἢ καθηγηταὶ νὰ ἔχουν ἐπιβληθεῖ εἰς τὴν Κοινὴν Γνώμην καὶ νὰ δικαιοῦνται νὰ τύχουν τῆς ἐκλογῆς.

§92Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ ἁρμοδία σχολὴ θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἐκλέξῃ μεταξὺ τῶν ἐκτάκτων καθηγητῶν;

§93Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη ἀλλ’ ὀφείλει νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ψῆφον της, διότι ἐὰν ὑπάρχουν 2–3 ἔκτακτοι καθηγηταί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν διδάξει, θὰ ἔχουν ἐπιβληθεῖ μὲ τὴν Κοινὴν Γνώμην ὑπὲρ αὐτῶν, ὅταν εἶναι καλῶς κατηρτισμένοι, εἶναι πολὺ δύσκολον νὰ ἀγνοήσῃ αὐτοὺς ἡ σχολὴ καὶ νὰ ἐκλέξῃ τὸν κ. Α ἢ τὸν κ. Β.

§94Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μήπως τώρα δὲν τὴν δικαιολογοῦν;

§95Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν τὴν αἰτιολογοῦν οὐσιαστικῶς, διότι κρίνονται ἄγνωστοι μεταξὺ ἀγνώστων.

§96Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐννοεῖτε Κοινὴν Γνώμην τῶν ἐπιστημόνων μόνον;

§97Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Καὶ τῶν φοιτητῶν καὶ τῶν ἐπιστημόνων καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ σχολὴ ἢ ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ γνῶσιν ὅτι ὁ κ. τάδε ἰδιώτευε εἰς τὸ σπῆτι του, ἢ ὅτι πρὸ παντὸς ἐπήγαινεν εἰς τοὺς χοροὺς ἢ ὅτι εἶναι φίλος τοῦ τάδε ἢ τῆς τάδε. Δὲν δύναται συνεπῶς νὰ τὸν προτιμήσῃ ἀπὸ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἐδίδαξεν ἐπιμελῶς, συνέγραψεν καὶ εἰργάσθη καὶ ὅστις ἔχει τὴν κοινὴν γνώμην τῶν ἀκροατῶν ὑπὲρ αὐτοῦ.

§98Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ Κυβέρνησις δὲν διορίζει καθηγητάς, ὅπως ξεύρετε.

§99Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μου μετὰ τὴν διακοπὴν τὴν ὁποίαν μοὶ ἐκάμετε, νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Ὑπῆρξαν περιστάσεις, καθ’ ἃς αἱ Κυβερνήσεις, —ἐξαιρῶ τὴν παροῦσαν, διότι δὲν διώρισε κανένα, ἀλλὰ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου παραδείγματα ἄλλων Κυβερνήσεων, αἵτινες διώρισαν καθηγητάς. Ἀλλὰ πῶς τοὺς ἐδιώρισαν; Ἐκάλεσαν τὸν Α καθηγητὴν καὶ τὸν Β καθηγητὴν καὶ τοὺς εἶπον: «Κύριε, ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὸν τάδε.—Μά, κ. ὑπουργέ, ἔχω δώσει τὴν ὑπόσχεσίν μου εἰς τὸν τάδε. Δὲν σὲ ἐκάλεσα διὰ νὰ ἐρωτήσω τὴν γνώμην σας, σᾶς ἐκάλεσα ἵνα ἀκούσητε τὴν ἐπιθυμίαν μου. Πηγαίνετε, κύριε». Αἱ λέξεις αὗται εἶναι φωνογραφικαὶ ἀποδόσεις πραγματικότητος.

§100Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Καὶ ὑπήκουσαν;

§101Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ὑπήκουσαν.

§102Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν εἶναι πρὸς τιμήν των.

§103Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νομίζετε ὅτι ἂν ὑπάρχουν τοιοῦτοι χαρακτῆρες, εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθῇ τίποτε;

§104Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἡ κοινὴ γνώμη τῶν ἐπιστημόνων καὶ τῶν φοιτητῶν ἀκόμη εἶναι κώλυμα μέγα διὰ τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ ἀναφερθέντος ἀτόπου. Τὸ ἀπόλυτον δίκαιον δὲν ζητῶ διὰ τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, ὅπως δὲν ὑπάρχει ἀπόλυτον οὔτε καὶ εἰς τὸ πανεπιστήμιον τοῦ Βερολίνου, οὔτε πουθενά. Ἀλλὰ πάντως τὸ νὰ ὑπάρχουν ἐπιστήμονες, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν διδάξει, νὰ ἔχουν καταστῇ γνωστοί, εἶναι ἓν κώλυμα εἰς οἱανδήποτε ὑπερβασίαν. Ἄλλως τε, διατί ἐφαρμόζεται τὸ σύστημα τοῦτο εἰς τὴν Ἑσπερίαν; Διατί ἔχουν πολλοὺς ἐκτάκτους καθηγητὰς καὶ ὑφηγητὰς ἔτι περισσοτέρους ἐκεῖ; Ἵνα ὑπάρχῃ τὸ ἀναγκαιοῦν ἐπιστημονικὸν φυτώριον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον εὐσυνειδήτως καὶ εἰλικρινῶς νὰ ἐκλέξῃ ὁ σύλλογος τῶν καθηγητῶν τοὺς καταλληλοτέρους καὶ κατόπιν μεταξὺ κριτῶν ὑπὸ τῆς σχολῆς προκρινομένων, ὁ ὑπουργὸς νὰ ἐκλέξῃ ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ἐν τέλει καὶ θὰ διορίσῃ.

§105Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Πρὸ ὀλίγων μηνῶν συνέβησαν τοιαῦτα πράγματα.

§106Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐπειδὴ ὁ κ. συνάδελφος ὁμιλεῖ περὶ πραγμάτων λαβόντων χώραν, ὅπως εἶπεν, πρὸ ὀλίγων μηνῶν, θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναφέρῃ ὀνόματα.

§107Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι ἐπὶ τῆς ὑπουργίας σας. Τὸ ἠξεύρῃ ὅλος ὁ κόσμος, ἔγινε θόρυβος εἰς τὴν δημοσιογραφίαν. Εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ σεῖς τὰ ἠξεύρετε καὶ τὰ καταγγείλατε.

§108Π. ΦΛΩΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν εἶχον λάβει τὴν τιμήν, προκειμένου νὰ πληρωθῇ ἕδρα τῆς παιδιατρικῆς σχολῆς, νὰ ἐλέγξω τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς, ἐδέχθην σορείαν συγχαρητηρίων ἀπὸ ὅλους τοὺς ἰατροὺς τῆς Ἑλλάδος. Ἐδέχθην καὶ ἐπισκέψεις νεαρῶν ἐπιστημόνων διακεκριμένων, δυναμένων νὰ καταλάβωσι τὴν θέσιν αὐτὴν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, οἱ ὁποῖοι μοῦ ἐξέφρασαν τὰς εὐχαριστίας των, ἀλλὰ μοῦ εἶπον, κύριε, τὶ θέλετε νὰ κάμωμεν: ὅταν προκειμένου νὰ καταλάβωμεν τὴν θέσιν τῆς παιδιατρικῆς, εἶναι ἐκ τῶν προτέρων ὁ υἱὸς καὶ ὁ ἔγγονος καὶ ὁ δισέγγονος διωρισμένος; Τὶ θέλετε νὰ κάμωμεν δι’ αὐτό; Δι’ αὐτὸ λοιπὸν ἐκφράζω τὴν λαϊκὴν εὐχὴν νὰ τροποποιηθῇ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ αὐτοὺς ὡς κακῶς διαχειρισθέντας ἓν ζήτημα σπουδαῖον, προκειμένου δὲ περὶ τῆς ἰατρικῆς ἓν ζήτημα ὑψίστης διὰ τὴν ὑγείαν σημασίας. Διότι τοὺς καλοὺς δὲν τοὺς ἐκλέγουν κατ’ ἀξίαν ἐπιστημονικὴν οὔτε κατ’ ἀξίαν συγγραφικήν, ἀλλὰ τοὺς ἐκλέγουν ἐπὶ τῇ βάσει ἄλλων προσόντων, ὁ ποδόγυρος παίζει ρόλον, καὶ τὰ ἄλλα μέσα τὰ κοινωνικά. (χειροκροτήματα).

§109Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναδεικνύωνται νέοι ἐπιστήμονες, εἴτε ἐν Εὐρώπῃ εἴτε ἐδῶ σπουδάσαντες, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶχον τὸ ἐνδιαφέρον τῆς περαιτέρω σπουδῆς καὶ ἐρεύνης καὶ δὲν θὰ καταλαμβάνωνται ἀπὸ ἀπογοήτευσιν ὅπως σήμερον καὶ δὲν θὰ τρέπωνται εἰς ἐπαγγελματικὴν ἀποκλειστικὴν σταδιοδρομίαν, διότι εἶναι ἐντελῶς ἀπηλπισμένοι ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν ποτὲ διὰ τῆς ἀξίας καὶ μόνης νὰ φθάσουν ἐκεῖ ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσῃ εἷς ἐπιστήμων. Αὐτὸς εἶναι ὁ πρώτιστος λόγος ὁ ὁποῖος μὲ κάμνει νὰ συστήσω τὸν θεσμὸν τῶν ἀμίσθων ἐκτάκτων καθηγητῶν. Ὁ δεύτερος λόγος εἶναι ὁ ἑξῆς: ὅταν ἔχετε πλειοτέρους διδασκάλους, εἴτε ὑφηγηταί, εἴτε καθηγηταὶ ἐὰν λέγωνται οὗτοι, θὰ προσπαθήσουν νὰ εὕρουν ἐν τῷ κλάδῳ των εἰδικότητα τὴν ὁποίαν θὰ διδάξουν ἵνα ἑλκύσουν ἀκροατήριον, προκειμένου περὶ ἰατρικῆς λ. χ. οἱ ἔκτακτοι καθηγηταὶ θὰ ἀσχοληθοῦν εἰδικῶς περὶ μιᾶς νόσου ἢ μιᾶς ἐντοπίσεως τῆς νόσου ἢ ἑνὸς συμπτώματος, προκειμένου περὶ τῆς ἀρχαιολογίας θὰ ὁμιλήσῃ περὶ τῆς Μυκηναϊκῆς ἐποχῆς καὶ οὕτω καθεξῆς. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τελείως εἰδικευμένος ὁ ἐπιστήμων θὰ γίνῃ ἀνώτερος ἑαυτοῦ, θὰ γίνῃ εἰδικὸς εἰς ἕνα κλάδον, θὰ φημισθῇ ὡς εἰδικός, θὰ συγγράψῃ εἰδικὰς συγγραφάς, θὰ ἐρευνήσῃ καὶ θὰ γίνῃ γνωστὸς καὶ εἰς τὴν Εὐρώπην. Σήμερον τοὐναντίον οὐδεὶς ἐργάζεται ἐπιστημονικῶς, διότι ἔχει τὴν βεβαιότητα ὅτι ἐὰν δὲν τύχῃ ὁ εὐνοϊκὸς ἀστερισμὸς δὲν θὰ πέσῃ ἡ ἐκλογὴ ἐπ’ αὐτόν. Διὰ τὴν ἐκλογήν του χρειάζεται εὐνοϊκὴ καὶ κατάλληλος Κυβέρνησις ἐν συνδυασμῷ πρὸς φίλους καθηγητάς, ἄλλως ματαία εἶναι πᾶσα ἐλπὶς διὰ νὰ γίνῃ τις καθηγητής. Πλὴν τούτων ὅμως πρέπει νὰ εἶναι τόσον πολλοὶ τακτικοὶ καθηγηταί, ἐν τῇ ἰατρικῇ σχολῇ τοὐλάχιστον, ὅσοι εἶναι σήμερον, διότι ἔχομεν ὀργανισμὸν Πανεπιστημίου παράδοξον, ἔχομεν τὸν παλαιὸν Γερμανικὸν ὀργανισμὸν κατὰ τὸν ὁποῖον πάντες οἱ καθηγηταὶ καὶ οἱ 25–26 εἶναι καὶ ἐξετασταὶ τοῦ μαθήματος των, καὶ κατὰ τὸν ὁποῖον διδάσκουν ὅλοι ἐξ ἴσου ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα καὶ ὁ καθηγητὴς τοῦ μᾶλλον δευτερεύοντος μαθήματος καὶ ὁ καθηγητὴς τοῦ πρωτεύοντος. Ἂν φιλλομετρήσετε τὰ προγράμματα τῶν Πανεπιστημίων τῆς Εὐρώπης, θὰ ἴδετε ὅτι τὸ Ἀστικὸν Δίκαιον διδάσκεται ἐπὶ δέκα ὥρας καθ’ ἑβδομάδα καὶ ὁ καθηγητὴς τῆς θεολογίας καὶ τῆς χειρουργικῆς διδάσκουν ἐπίσης ἐπὶ 10 ὥρας καθ’ ἑβδομάδα. Εἰς ἡμᾶς διδάσκουν 2½–3 ὥρας καθ’ ἑβδομάδα. Τί κάμνομεν ὅμως; Πολλαπλασιάζομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν καθηγητῶν διὰ νὰ συμπληρωθῇ ὁ χρόνος τῆς διδασκαλίας ἑκάστου μαθήματος καθ’ ἑβδομάδα. Κάθε δὲ καθηγητὴς ἀπαιτεῖ καὶ τὴν φοίτησιν εἰς τὸ μάθημά του καὶ τὴν ἀγορὰν τοῦ συγγράμματός του καὶ τὴν παρ’ αὐτοῦ ἐξέτασιν τοῦ μαθητοῦ. Τὸ τοιοῦτον ὅμως δὲν γίνεται ἀλλαχοῦ. Εἰς Παρισίους οἱ τακτικοὶ καθηγηταὶ εἶναι μὲν περὶ τοὺς 40, ἀλλ’ ἐκεῖ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι ἄλλος. Καταρτίζονται ἐξεταστικαὶ ἐπιτροπαὶ ἀπὸ ὡρισμένους 5, 6, 7 καθηγητάς, οἱ ὁποῖοι ἐξετάζουν τὰ 7 ἢ 8 βασικὰ μαθήματα περὶ τῆς ἐκμαθήσεως τῶν ὁποίων ἐνδιαφέρεται τὸ Κράτος διὰ τὴν ἐπαγγελματικὴν μόρφωσιν. Παρ’ ἡμῖν ὑποχρεοῦνται οἱ σπουδασταὶ νὰ φοιτῶσιν ὁμοτίμως καὶ ἰσοχρόνως εἰς ὅλα τὰ μαθήματα, πρὸς ἱκανοποίησιν περιέργου φιλοτιμίας διὰ νὰ μὴ εἴπω ζηλοτυπίας κρατούσης μεταξὺ τῶν κ. κ. καθηγητῶν, καὶ εἰς τὰ τριτεύοντα ἀκόμη μαθήματα. Κατ’ αὐτὸν δὲ τὸν τρόπον δὲν ἐπιτυγχάνεται τίποτε τὸ σοβαρόν. Ἐλέχθη ἐπίσης ὅτι παρ’ ἡμῖν πρέπει νὰ ὑπάρχουν περισσότεροι καθηγηταὶ ἀπὸ τὴν ἰατρικὴν σχολὴν τῆς Ζυρίχης καὶ ἀπὸ τὴν τοῦ Μονάχου, διότι ἔχομεν πολλοὺς φοιτητὰς καὶ ἓν μόνον Πανεπιστήμιον, μίαν μόνον ἰατρικὴν σχολήν. Ποῦ θὰ φοιτήσουν τόσοι πολλοὶ φοιτηταὶ καὶ ποῦ θὰ εὕρουν ἱκανοποίησιν τόσοι πολλοὶ ἐπιστήμονες, ὥστε νὰ τύχουν ἀμοιβῆς τινος διὰ τοὺς κόπους των καὶ τὴν ἐπίδοσίν των; Ἡ πρώτη αἰτιολογία εἶναι ἐσφαλμένη, διότι ὅσοι δήποτε φοιτηταὶ δύνανται ν’ ἀκούουν θεωρητικόν τι μάθημα ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχῃ αἴθουσα κατάλληλος. Ἐὰν ὅμως τὸ μάθημα εἶναι πρακτικόν, τότε χρειάζεται πράγματι πολλαπλασιασμὸς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν καθηγητῶν, ἵνα ἐπέρχεται ἡ ἀναγκαία ἐπαφὴ φοιτητοῦ καθηγητοῦ καὶ ἀσθενοῦς ἢ πειράματος, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ παρὰ μόνον εἰς περιωρισμένον ἀριθμὸν ἀσθενῶν. Ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ χρειάζονται πράγματι περισσότεροι καθηγηταὶ διευθυνταὶ Κλινικῶν ἢ ἐργαστηρίων, ὄχι ὅμως ἄνευ τοιούτων, ὅπως οἱ ἄνιπποι ἱππεῖς παλαιῶν ἐπιστρατεύσεων. Τότε μόνον δικαιολογεῖται ὁ πολλαπλασιασμὸς τοῦ ἀριθμοῦ καθηγητῶν, ὅταν οἱ διευθυνταὶ κλινικῶν ἐξυπηρετοῦν τὰς ἀνάγκας τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν φοιτητῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐπιχείρημα καθ’ ὃ ἔχομεν ἓν μόνον Πανεπιστήμιον καὶ μίαν Ἰατρικὴν Σχολὴν καὶ συνεπῶς ἔδει νὰ δοθῇ εὐχέρεια προαγωγῆς καὶ ἠθική τις ἀμοιβὴ εἰς τοὺς νέους ἐπιστήμονας, θὰ τὸ ἐδεχόμην εὐχαρίστως ἐφ’ ὅσον τὸ μάθημά τους δὲν θὰ ἦτο ὑποχρεωτικὸν διὰ τοὺς φοιτητάς. Φρονῶ ὅτι παρ’ ἡμῖν δὲν ἐργάζονται ἐπαρκῶς πολλοὶ καθηγηταί, ἐνθυμοῦμαι ὅτι οἱ καθηγηταί μου τῶν κλινικῶν μαθημάτων προσήρχοντο εἰς τὸ Νοσοκομεῖον τὸ πρωῒ καὶ ἔφευγον εἰς τὰς 2 μ. μ. Παρ’ ἡμῖν ἡ ἐπίσκεψις ἡ κλινικὴ εἶναι στιγμιαία καὶ τὸ θέρος δὲν γίνεται καμμία ἐπίσκεψις. Τὰ ὀλίγα ταῦτα ἤθελα νὰ εἴπω καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω, ὅτι θεωρῶ ἐπιβεβλημένην τὴν διόρθωσιν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην. Ἡ διόρθωσις αὕτη δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς ὁλόκληρον τὸ ἔθνος νὰ σκέπτεται ὄχι ὅπως σκέπτεται σήμερον, ἀλλ’ ἐπιστημονικώτερον καὶ θετικώτερον καὶ ὄχι ἐπιπολαίως. Νομίζω δέ, ὅτι ἂν πάντοτε ἀμοίβεται μόνον ὁ ἱκανὸς καὶ ὁ ἐργαζόμενος καὶ μάλιστα ἀναλόγως τῆς ἐργασίας του, τότε μόνον θὰ βελτιωθῇ καὶ θὰ ἐξυψωθῇ τὸ Ἔθνος καὶ θὰ γίνῃ ἐντὸς τῆς τετραετίας πράγματι ἀγνώριστον.

§110Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε ὑποθέτω, κύριε συνάδελφε, γνῶσιν ὅτι ἐγκυμονεῖται νέος ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου· γνωρίζετε πῶς συντάσσονται αὐτοὶ οἱ ὀργανισμοί; Ἐλάβατε μέρος ποτέ; Δὲν μᾶς ἐξηγεῖτε αὐτὰ τὰ πράγματα;

§111Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἔλαβον μέρος εἰς τὴν σύνταξιν ἑνὸς ὀργανισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἐπεξεργάσθησαν ὁ κ. Παπούλιας, ὁ κ. Πολυγένης, ὁ κ. Ἀνδροῦτσος, ἄλλοι τινὲς συνάδελφοι καὶ ἐγώ, ἀλλ’ οὗτος μετεβλήθη ἄρδην. Ἔγινεν ἀγνώριστος. Ὑπεβλήθη εἰς τὴν Σύγκλητον ὡς σχέδιον, πρὶν ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, καὶ μετεβλήθη ὑπὸ τῆς Συγκλήτου.

§112Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕνα ἄλλο ἤθελα νὰ ἐρωτήσω: Σήμερον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας θέλει νὰ μετεκπαιδεύσῃ ὅλους τοὺς διδασκάλους, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν φροντίζει διὰ νὰ μετεκπαιδευθοῦν ὅλοι οἱ ἀξιωματικοί, δὲν θὰ γίνῃ καμμία φροντὶς περὶ μετεκπαιδεύσεως καὶ τῶν Καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου; (γέλωτες).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§114Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Αἱ συστάσεις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου εἶναι πολύτιμοι. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ὡς ἁρμόδιος ὑπουργὸς λαμβάνω σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν τὰς συστάσεις τοῦ εἰδικοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου. Θὰ τὸν παρακαλέσω κατὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτῆς νὰ παράσχῃ τὴν συμβολήν του. Ἔχω ἐργασίαν ἑτοίμην καὶ ἡ συμβολὴ τοῦ κ. συναδέλφου θὰ εἶναι πολύτιμος καὶ θὰ τὸν ἀκούσωμεν διὰ μακρῶν. Σχετικῶς μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Λιβαθινόπουλος, καὶ ἐγὼ ἐζήτησα ἀπὸ τὰς Σχολὰς νὰ μοῦ εἴπουν τὴν γνώμην των περὶ τοῦ τί προέκυψεν ἐκ τῆς πείρας καὶ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τον ὀργανισμοῦ καὶ τὶ χρήζει διορθώσεως. Αἱ σχολαὶ ἔχω πληροφορίας ὅτι συνῆλθον, ἀπεφάσισαν καὶ ὑπέδειξαν διαφόρους τροποποιήσεις, ἀδιάφορον ἂν αὐταὶ εἶναι καλαὶ ἢ κακαί, τὰς ὁποίας καὶ ὑπέβαλον εἰς τὴν Σύγκλητον. Τὸ αὐτὸ ὅμως παράπονον ἀκούεται καὶ σήμερον, ὅτι ἡ Σύγκλησις ἐτροποποίησε τὰς διατάξεις αὐτὰς καὶ δὲν τὰς ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν. Θέλω ὅμως νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. συναδέλφου καὶ τῶν λοιπῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῶν εἰδικῶν εἰς τοῦτο τὸ σημεῖον: Πρόκειται νὰ διορθώσωμεν τὸν ὀργανισμόν, νὰ διορθώσωμεν τὰ κακῶς κείμενα, πρόκειται νὰ θεραπεύσωμεν ριζικῶς τὰ ἐλαττώματα καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐρωτῶ: Ἂν οἱ καθηγηταὶ οἱ τακτικοὶ κατὰ τὴν γνώμην σας εἶναι πολλοί, 25, τὶ προτείνετε νὰ γίνῃ; Ν’ ἀπολύσωμεν τοὺς καθηγητάς;

§115Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Νὰ μὴ ἀπολυθοῦν· ὁ Πανύψιστος φροντίζει!

§116Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ζητεῖτε νὰ νομοθετήσωμεν διὰ τὸ μέλλον. Δηλαδὴ σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει: νὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν τακτικῶν καθηγητῶν εἰς 10–15, ἐφ’ ὅσον ὁ ὕψιστος φροντίζει, ἐκτὸς ἐὰν εἴπωμεν κενουμένης τῆς θέσεως τῶν καθηγητῶν τὰ κενὰ δὲν συμπληρώνονται. Ὁ κ. συνάδελφος προτείνει τὸν διορισμὸν ἐκτάκτων ἀμίσθων καθηγητῶν. Τὶ θὰ προκύψῃ ἐκ τούτου; Θεραπεύεται τελείως τὸ πρᾶγμα κατὰ τὴν γνώμην σας; διότι λέγετε ὅτι αὐτοὶ θὰ εἶναι τὸ φυτώριον ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ λαμβάνονται οἱ ἁρμόδιοι τακτικοὶ καθηγηταί, τὸ ὑλικὸν διὰ νὰ προτείνονται ἐξ αὐτοῦ οἱ ἱκανοὶ διὰ νὰ γίνουν τακτικοὶ καθηγηταί. Ἂν θέλητε νὰ εἴπητε ὅτι θὰ περιορίσωμεν τοὺς καθηγητὰς ὥστε νὰ περιορίσωμεν τὸν κύκλον τῶν ἐκλεκτέων μεταξὺ τῶν ὑφηγητῶν καὶ τῶν ἐκτάκτων καθηγητῶν καὶ ν’ ἀποκλείσωμεν ὅλους τοὺς ἐπιστήμονας, τότε μόνον δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι θὰ πάρωμεν ἀπὸ τοὺς ὑφηγητὰς καὶ τοὺς ἐκτάκτους. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ σχολὴ ἔχει τὸ δικαίωμα τὸν καθηγητήν της νὰ τὸν πάρῃ μεταξὺ ὅλων τῶν ἐπιστηνόνων, τότε καὶ οἱ ἔκτακτοι καὶ οἱ ὑφηγηταὶ θὰ ἀποθαρρυνθοῦν. Γνωρίζομεν ὅλοι πολὺ παλαιὰ ὑφηγητὰς διδάσκοντας ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν καὶ μὴ κατορθώσαντας νὰ ἐκλεγοῦν τακτικοὶ καθηγηταί, καίτοι ἦσαν δόκιμοι ἐπιστήμονες καὶ εἰς μεγάλην ἡλικίαν. Τώρα ἔχομεν τοὺς ἐκτάκτους καθηγητὰς τοὺς ἀμίσθους περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος. Γνωρίζετε τὴν ἀνάγκην τῆς βιοπάλης ἡ ὁποία μαστίζει ὄχι μόνον τοὺς ἐκτάκτους καὶ τοὺς ὑφηγητάς, ἀλλὰ καὶ τοὺς τακτικοὺς καθηγητάς. Περισσότερον θὰ προσέχουν εἰς τὴν πελατείαν των παρὰ εἰς τὴν διδασκαλίαν. Τοῦτο πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπευθῇ; Εἰς τὰ ξένα Πανεπιστήμια γνωρίζετε ποῖοι εἶναι οἱ καθηγηταὶ καὶ τίνα ἀντίληψιν ἔχουν περὶ τῆς διδασκαλίας καὶ πόσον δὲν ἀφοσιοῦνται εἰς τὸ ἐπάγγελμά των τὸ ἰατρικόν, τὸ νομικὸν ἢ καὶ οἱονδήποτε ἄλλο. Οἱ καθηγηταὶ οὗτοι πρώτιστον αὐτῶν ἔργον ἔχουν τὸ διδακτικὸν ἔργον καὶ διὰ τοῦτο διημερεύουν εἰς τὰ Πανεπιστήμια καὶ διδάσκουν ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας. Ὅλα αὐτὰ θὰ τὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ λεχθοῦν αἱ γνῶμαι σας. Ἐν τούτοις ἀπὸ τὰς προτάσεις τὰς ὁποίας ἔχω ἐκ τῶν σχολῶν καὶ τῆς Συγκλήτου ἡ ἐπῳδὸς εἶναι νὰ αὐξήσητε τὰς ἀποδοχὰς καὶ τὸν μισθὸν τῶν καθηγητῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνεπαρκὴς καὶ νὰ αὐξήσητε τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Πανεπιστημίου. Λέγουν αἱ σχολαὶ καὶ ἡ Σύγκλητος: ἐλαττοῦται ὁ ἀριθμὸς τῶν φοιτητῶν, ἐλαττοῦνται καὶ αἱ πρόσοδοι τοῦ Πανεπιστημίου καὶ δέον νὰ αὐξηθοῦν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπῳδὸς τοῦ Πανεπιστημίου.

§117Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ὑφηγητῶν, τοῦτο συμβαίνει διότι δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ γίνουν ἔκτακτοι καθηγηταί. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον τὸ ἀφορῶν τὴν ἀμοιβὴν τῶν πτωχῶν ἐκτάκτων καθηγητῶν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν οὗτοι ἐπιμεληταὶ καὶ νὰ ἔχουν τὸν τίτλον τοῦ ἐκτάκτου καθηγητοῦ, ὡς γίνεται εἰς πολλὰ Πανεπιστήμια τῆς Εὐρώπης, ἢ εἶναι δυνατὸν νὰ λάβουν ἐντολὴν ὡρισμένην νὰ διδάξουν ὡρισμένον μάθημα.

§118Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ νὰ γίνουν ἐπιμεληταὶ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπ’ αὐτούς, ἐξαρτᾶται καὶ ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τοὺς καθηγητὰς τοὺς τακτικούς, αὐτοὶ θὰ ἀποφασίσουν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τί ζητεῖτε; νὰ ἀναλάβῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ διορίζῃ ἀπ’ εὐθείας τοὺς καθηγητάς;

§119Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπρότεινα τοιοῦτόν τι.

§120Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πρωτήτερα παρετηρήσατε ὅτι ἡ Βουλὴ ἐπενέβη εἰς τοὺς καθηγητὰς ἐμμέσως, διὰ νὰ πετύχῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελεν. Φρονῶ πάντως ὅτι δὲν ἱκανοποιεῖται ἡ Βουλὴ ἂν τυχὸν διώριζεν ἀπ’ εὐθείας ἡ Κυβέρνησις τοὺς καθηγητάς. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι ἄλλοτε καλλείτερον, ἄλλοτε χειρότερον. Σήμερον οἱ ἔκτακτοι καθηγηταὶ καὶ οἱ ὑφηγηταὶ δὲν εὑρίσκουν αἰθούσας διδασκαλίας, δὲν ἐπαρκοῦν δηλαδὴ αἱ ὧραι, ὅπως εἶναι τὸ πρόγραμμα, ὥστε νὰ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς ἐκτάκτους καθηγητὰς νὰ διδάσκουν. Ἔχομεν ἔλλειψιν χώρου. Ὅλα αὐτὰ πρέπει νὰ τὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει. Εἶπον ὅτι θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ τὰς τροποποιήσεις αὐτὰς καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἀναπτύξητε καὶ σεῖς τὰς γνώμης σας τὶ πρέπει νὰ γίνῃ διὰ νὰ εἰμπορέσωμεν νὰ κάνωμεν κάτι τι τελειότερον.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου Ἰωαννίνων.

§122Π. ΦΛΩΡΟΣ. Πρὸ 50 περίπου ἐτῶν, Πανηπειρωτικῇ συνδρομῇ τῶν κοινοτήτων, ἱδρύθη ἐν Ἰωαννίνοις μέγα μέγαρον τὸ ὁποῖον ἦτο χάρμα ἰδέσθαι. Ἐν τῷ διοικητικῷ ἐκείνῳ μεγάρῳ ἐστεγάζοντο ὅλαι αἱ ἀρχαί. Ἐπιπροσθέτως ἐπειδὴ τὰ Ἰωάννινα ἦσαν καὶ ἕδρα Ἐφετείου ἐστεγάζετο καὶ τὸ Ἐφετεῖον καὶ ἡ Εἰσαγγελία Ἐφετῶν καὶ ἦσαν ὑπηρεσίαι πολυπληθέσταται, διότι τὸ Βιλαέτιον τότε τῶν Ἰωαννίνων ἐξικνεῖτο πολὺ ἐκεῖθεν τῆς Ἠπείρου ἀκόμη. Δυστυχῶς τὸ μέγαρον αὐτό, τὸ κοσμούμενον κατὰ τὴν ἱστορικὴν ἡμέραν τῆς ἐλευθερώσεως τῆς 21 Φεβρουαρίου τοῦ 1913 μὲ τάπητας Περσικοὺς μὲ κουρτίνες μεταξωτές, αὐτὸ αἱ διάφοραι ὑπηρεσίαι ἐκ προθέσεως τὸ ἀφῆκαν νὰ καταρρεύσῃ. Κατήντησαν κουρέλι οἱ τάπητες καὶ πάντα τὰ ἔχοντα κἄποιαν ἀξίαν ἀποσυνετέθησαν, ἐξηφανίσθησαν ἀπὸ τὸν πρῶτον μῆνα τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Ἠπείρου ὡς ἔγινεν, ὡς πληροφοροῦμαι, ἐν Ἀλεξανδρουπόλει καὶ ἀλλαχοῦ. Ἐπέπρωτο δυστυχῶς νὰ μὴ ἀρκεσθοῦν εἰς τὴν κατάρρευσιν αὐτοῦ τοῦ μεγάλου ἱδρύματος, ἐπέπρωτο τέλος καὶ νὰ τὸ πυρπολήσουν, οὕτως ὥστε σήμερον αὐτὸ τὸ μεγαλοπρεπέστατον ἵδρυμα νὰ ἀποτελῇ μίαν ἀνάμνησιν καὶ νὰ τὸ βλέπωμεν μόνον εἰς τὸ καρτ—ποστάλ. Γνωρίζετε οἱ περισσότεροι ὁποία ἦτο ἡ ἄποψις καὶ ἡ μεγαλοπρέπεια καὶ ἡ θέα τοῦ κτιρίου τούτου ἐπὶ Τουρκίας. Θέλετε δὲ καὶ τὴν εἰκόνα εἰς τὴν ὁποίαν περιήγαγον αἱ ἰδικαί μας ἀρχαὶ τὸ ἵδρυμα τοῦτο πρὸ τῆς πυρπολήσεως; Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐκεῖ ἐστεγάζοντο νύκτα καὶ ἡμέραν οἱ διάφοροι ἀλῆται τῇ ἀνοχῇ τῶν ὑπαλλήλων, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ πλεῖστοι φιλοτίμως ἐργασθέντες εἶχον ἐπιζητήσει ἀπὸ τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις νὰ ἐνοικιάσουν ὅλα τὰ τριόροφα μέγαρα τῶν Ἰωαννίνων. Διὰ νὰ στεγάσουν τὴν ἐφορείαν ἐπῆραν τὸ καλλίτερο οἰκοδόμημα, διὰ νὰ στεγάσουν τὸ ταμεῖον, διὰ νὰ στεγάσουν ἐν γένει ὅλας τὰς ἀρχὰς ἔκαμαν τὸ ἴδιο, ἀπέμειναν δὲ ἀστέγαστα ἡ Εἰσαγγελία, τὸ Πρωτοδικεῖον, τὸ ἀνακριτικὸν γραφεῖον καὶ ἡ ἀστυνομία. Οὕτως ὥστε διὰ νὰ θέλουν οἱ κύριοι ὑπάλληλοι νὰ κάθηνται πλατύχωρα καὶ ἴσως ἴσως διὰ νὰ ἀποφεύγουν τὸν μεταξὺ των ἔλεγχον διὰ τὴν ἠλαττωμένην παροχὴν τῆς ὑπηρεσίας, διότι ἂν ἦτο κοινὸν τὸ ἵδρυμα ἔπρεπε κάθε ὑπάλληλος νὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν ὥραν του, ἐπέτυχον νὰ ἐνοικιάσουν τὰ διάφορα μέγαρα τῶν Ἰωαννίνων. Τώρα ἐξεπληρώθη καὶ ὁ πόθος τῶν ἀρχῶν αὐτῶν, τὸ οἴκημα ἐκεῖνο ἐκάη. Ἤδη ἐρωτᾷ ὁ Ἠπειρωτικὸς λαός: τί σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις ἐπ’ αὐτοῦ; Πρέπει νὰ σπεύσῃ τὸ ταχύτερον νὰ ἀνοικοδομήσῃ τὸ οἴκημα τοῦτο διὰ δύο λόγους: Ἀφ’ ἑνὸς διὰ νὰ εἶναι σύμφωνος πρὸς τὰς ἀρχὰς τοῦ νόμου περὶ προστήσαντος, διότι κρατικὰ ὄργανα τὸ ἀφῆκαν νὰ φθάσῃ εἰς αὐτὸ τὸ κατάντημα, καὶ ἴσως ἴσως αὐτὰ τὰ ὄργανα νὰ ἔθεσαν τὴν πυρκαϊάν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἰς ἔνδειξιν ἐλαχίστης εὐγνωμοσύνης πρὸς τοὺς Ἠπειρώτας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ τέκνα τῆς Ἠπείρου πρὸ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Ἠπείρου πατρίδα αὐτῶν ἐπίστευαν τὰς Ἀθήνας. Καὶ τὰς Ἀθήνας ἐφιλοτιμοῦντο νὰ στολίσουν μὲ διάφορα ἀγαθοεργὰ καταστήματα. Καὶ ἔκαμον ἱδρύματα γενόμενα δαπάναις τῶν Ἠπειρωτικῶν τέκνων. Ἀπ’ αὐτῶν τῶν δύο βάσεων ὁρμώμενον τὸ Κράτος πρέπει νὰ σπεύσῃ τὸ ταχύτερον νὰ ἱδρύσῃ τὸ κτίριον τοῦτο. Καὶ ὑποθέτω ὅτι κανεὶς ἐκ τῶν κ. συναδέλφων δὲν θὰ παραπονεθῇ διότι τάχα εἰς τὴν Ἤπειρον σπεύδομεν νὰ ἱδρύσωμεν μέγαρον. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ λοιπόν, διότι εὐελπιστοῦμεν ὅτι θὰ γίνουν διότι ἔχομεν καὶ ἐξωδίκους πληροφορίας ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς κατασκευῆς. Καὶ ἄλλοτε μοῦ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ εἴπω διὰ τὰ ἐλαττώματα τῶν δημοσίων γραφείων ὅπως ἔχουν σήμερον. Ἀνάγκη αἱ αἴθουσαι νὰ γίνουν καὶ νὰ χρησιμεύσῃ τὸ μέγαρον αὐτὸ ὡς μοδέλλο τοῦ κρατικοῦ κτιρίου, νὰ γίνουν αἱ αἴθουσαι ὅπως εἶναι αἱ αἴθουσαι τῶν Τραπεζῶν, ὥστε ὁ διευθυντὴς ἢ ὁ τμηματάρχης νὰ ἔχῃ ὑπὸ ἄμεσον ἔλεγχον τοὺς ὑπ’ αὐτὸν ἐργαζομένους, διότι καὶ ἐκεῖ δυστυχῶς διείσδυσε τὸ φουστάνι εἰς τὸν ὑπαλληλικὸν κόσμον. Ἐκτὸς τοῦ ὅτι θὰ ἔχωμεν μεγαλειτέραν ἀπόδοσιν ἐργασίας, θὰ εἶναι καὶ ὁ ἔλεγχος εὐκολώτερος Πρέπει λοιπὸν νὰ δοθῇ σχετικὴ διαταγὴ εἰς τοὺς μέλλοντας νὰ καταρτίσουν τὸ σχέδιον τοῦ κτιρίου.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§124Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ὡς μέλλος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐγγύτερον παρακολουθῶ τὸ ὑπ’ ὄψει ζήτημα καὶ αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δώσω πληροφορίας τινάς. Εὐθὺς ὡς ἐγνώσθη τὸ ἐπισυμβὰν ἀτύχημα τοῦ μεγάρου αὐτοῦ, ἐπελήφθη τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔσχε τὰς ἀπαιτουμένας καταλλήλους συνεργασίας. Ἐπίσης τὸ ζήτημα συνεζητήθη εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον, ἐλήφθη δὲ ὑπ’ ὄψει ἡ ταχυτέρα στέγασις τῶν ἀρχῶν. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Δικαιοσύνη ἐστεγάσθη εἴς τι σχολικὸν μέγαρον. Ἄλλαι ἀρχαὶ ἐστεγάσθησαν προχείρως. Ἤδη μελετᾶται ἡ περίπτωσις παραχωρήσεως τοῦ μεγάρου τῶν στρατώνων, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως, πρὸς στέγασιν ὅλων τῶν ἀρχῶν. Ὑπελογίσαμεν προχείρως μίαν δαπάνην 2.000.000 δραχμῶν, οἱ δὲ στρατιῶται θὰ στεγασθοῦν εἰς τοὺς οὐχὶ μακρὰν τῆς πόλεως εὑρισκομένους ἀρίστους στρατῶνας. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ ἐπετυγχάνετο καὶ αἱ ἀρχαὶ νὰ στεγασθοῦν καὶ ἡ πρόνοια τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐκδηλωθῇ ὑπὲρ τοῦ τόπου, συγχρόνως δὲ νὰ ἐπιτευχθῇ συγκέντρωσις τῶν ὑπηρεσιῶν. Πάντως θὰ δώσωμεν μίαν ἀσφαλῆ λύσιν εἰς τὸ ζήτημα.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας (Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν ἄρθρων 50–60 τῆς Εἰδικῆς Δικονομίας Κρήτης 1880 (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τῶν ἀδικημάτων τοῦ νόμου 2111 εἰς τὴν διαιτησίαν τῶν ἐπ’ αὐτοφώρῳ πλημμελημάτων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 28)9)25 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς σιδηροδρόμους τοῦ Κράτους». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 12 Ἰουνίου 1929 Ν. Δ. περὶ διαθέσεως ποσῶν ἐξ εἰσπράξεως ἐπὶ πλέον τῶν ἐγκεκριμένων τιμολογίων τῶν σιδηροδρόμων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 25 Ν)βρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἀποφάσεων τοῦ Δ. Συμβουλίου καὶ καταργήσεως τῆς ἀποκεντρώσεως τῶν Σ.Ε.Κ.». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ἐξόδων παραστάσεως ἐνίων Ἀνωτάτων Ἀξιωματικῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑποχρεωτικῆς ὑπηρεσίας κατατασσομένων ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεσιτῶν ἐγχωρίων προϊόντων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ τύπου τοῦ ὅρκου τῶν στρατιωτικῶν ἐν γένει». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τινῶν τοῦ νόμου 2502 περὶ χρονικῶν ὁρίων εἰς τὰ καταστήματα». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ε. Πριμίδης.

§126Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν της Συγκοινωνίας νὰ κάνῃ ἐξαίρεσιν ὅσον ἀφορᾷ τὰ χρονικὰ ὅρια τῶν μαγαζείων τῆς Νέας Κοκκινιᾶς Πειραιῶς. Ὁ συνοικισμὸς Νέας Κοκκινιᾶς ἀποτελεῖται ἀπὸ ἐργάτας ἐργαζομένους εἰς βιομηχανικὰ ἐργοστάσια καὶ εἰς ἄλλας ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ οἱ ὁποῖοι ἐπιστρέφουν εἰς τὰς οἰκίας των μόνον τὴν 8 ἑσπερινὴν ὁπότε ἀρχίζει μία ἀγοραστικὴ συναλλαγὴ εἰς τὸν συνοικισμὸν Νέας Κοκκινιᾶς, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅμως ὥραν τὰ καταστήματα μένουν κλειστά. Παρακαλῶ λοιπόν, ἂν εἶναι δυνατόν, ἐξαιρετικῶς εἰς αὐτὸν τὸν συνοικισμὸν Νέας Κοκκινιᾶς νὰ αὐξήσωμεν κατὰ μίαν ὥραν τὰς ὥρας τῆς ἐργασίας.

§127Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὰ καταστήματα κλείνουν εἰς τὰς 9, τώρα σεῖς θέλετε νὰ κλείνουν εἰς τὰς 10. Νὰ μετατεθῇ ἡ ὥρα καὶ νὰ ἀνοίγουν ἀργότερα ὁπότε κατὰ συνέπειαν θὰ κλείνουν καὶ ἀργότερα, τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τὸ 9ωρον, δύνανται οἱ καταστηματάρχαι νὰ ἀνοίγουν ὅποτε θέλουν καὶ νὰ κλείνουν ὅποτε θέλουν.

§128Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἂν εἶναι δυνατὸν δι’ ὡρισμένα ἐπαγγέλματα νὰ μένουν πάρα πάνω.

§129Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄχι. Ὑπάρχει ἕνα λάθος γραφικὸν καὶ τὸ 13 ἄρθρον διότι ἐπαναλαμβάνεται δίς. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκποιήσεως τῶν ἐν Τρικκάλοις τῆς Θεσσαλίας κτημάτων τῆς κληρονομίας Κ. Ζάππα». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Σεπτεμβρίου 1929 Ν. Δ. περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μηχανικῶν ἀσχολουμένων μόνον εἰς ἔργα στεγάσεως ἀστῶν προσφύγων περιφερείας Ἀττικῆς κατὰ πέντε». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§131Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐάν τις τῶν κ. κ. ὑπουργῶν θέλει νὰ καταθέσῃ νομοσχέδια παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ τοῦ δώσῃ τὸν λόγον.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸν λόγον.

§133Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ κάμω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς μίαν συντομωτάτην εἰσήγησιν σχεδὸν μίαν ἀπαρίθμησιν τῶν σχεδίων νόμων τῶν ὑπαγομένων εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις θὰ παρακαλέσῃ τὴν Βουλὴν ὅπως περιβάλῃ διὰ τῆς ἐγκριτικῆς ψήφου της. Τὰ νομοσχέδια αὐτὰ ὑπάγονται εἰς τέσσαρας κατηγορίας. Εἶναι τὰ σχέδια νόμων, τὰ ὁποῖα εἶχον ὑποβληθεῖ εἰς τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τῶν ὁποίων τὴν ἐπιψήφισιν θὰ συζητήσῃ κατὰ τὴν παροῦσαν, εἶναι τὰ νομοθετικὰ διατάγματα τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν κατ’ ἐξουσιοδότησιν τῆς Βουλῆς καὶ κατόπιν συμφώνου γνώμης τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐδημοσιεύθησαν ὡς νομοθετικὰ διατάγματα καὶ τῶν ὁποίων ἐπίσης εἶναι ἀναγκαία ἡ κύρωσις ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Εἶναι τὰ σχέδια νόμων τὰ ὁποῖα ἔχουσι καταρτισθεῖ καὶ τῶν ὁποίων τινὰ μὲν θὰ ὑποβληθοῦν ἀμέσως, ἄλλα δὲ θὰ ἐπακολουθήσωσιν μετ’ ὀλίγον χρονικὸν διάστημα, λόγῳ τῆς ἐπιβαλομένης νὰ συνοδεύσωσι ταῦτα ἐκθέσεως τοῦ Λογιστηρίου. Καὶ τετάρτης κατηγορίας εἶναι σχέδια νόμων τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι εἰσέτι ἕτοιμα ἀλλὰ πάντως θὰ ἑτοιμασθῶσιν καὶ θὰ κατατεθῶσιν ἐντὸς τῆς παρούσης συνόδου τῆς Βουλῆς. Ἐκ τῆς πρώτης κατηγορίας τῶν σχεδίων νόμων τὰ ὁποῖα εἶχον κατατεθεῖ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας θὰ ἐπιζητήσῃ τὴν ἐπιψήφισιν τῶν ἑξῆς: «περὶ διευθετήσεως τῶν ἐκ τῆς διανομῆς τῶν οἰκοπέδων τοῦ Δοξάτου προκυψασῶν διαφορῶν». Τὸ νομοσχέδιον συνεζητήθη μεταξὺ τῶν ἐνδιαφερομένων ἀντιπροσώπων τῶν κατοίκων καὶ τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἑπομένως νομίζω ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξουν ἀντιρρήσεις ἐν τῇ ἐπιψηφίσει αὐτοῦ. Εἶναι τὸ «περὶ παραχωρήσεως οἰκοπέδων καὶ ἀποζημιώσεως κατόχων οἰκοπέδων ἐν τῷ συνοικισμῷ Ἁγίας Φωτεινῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ». Διὰ τοῦ σχεδίου νόμου αὐτοῦ ρυθμίζεται κατὰ ἕνα δίκαιον τρόπον ἕνα ζήτημα ἀφορῶν σημαντικώτατα τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης, ἀπομακρύνεται ἕνας συνοικισμὸς ὁ ὁποῖος ἀνοικοδομήθη παρανόμως εἰς θέσιν ἡ ὁποία προορίζετο διὰ τὰ καλλίτερα κτίρια τῆς Θεσσαλονίκης, ὅπως εἶναι τὸ ᾠδεῖον, τὸ στάδιον, τὸ ἄλσος κτλ. καὶ ἀποζημιοῦνται ἐν δικαίῳ μέτρῳ οἱ ἀπομακρυνόμενοι χωρὶς νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμός. Ὑπάρχουν ἐπίσης τρία ἄλλα σχέδια νόμων διὰ τῶν ὁποίων ἀκυροῦνται νομοθετικὰ διατάγματα κατὰ τὴν κρατήσασαν συνήθειαν νὰ καλοῦνται Παγκαλικὰ τὰ ὁποῖα ὅμως καίτοι δὲν ἐφαρμόζονται ἐν τούτοις κρίνεται ἀναγκαῖα ἡ κύρωσις αὐτῶν νομοθετικῶς ἵνα μὴ ἀποβιώσουν ποτὲ ἐν τῷ μέλλοντι. Καὶ τὰ τρία ταῦτα ἀφορῶσι τοὺς σιδηροδρόμους τοῦ Κράτους. Ἐπίσης ἀπὸ τῆς παρελθούσης συνόδου ὑπάρχει ἕνα σχέδιον νόμου «περὶ ἐξασφαλίσεως ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας εἰς ἀγόνους γραμμάς». Διὰ προσωρινῶν διαφόρων νόμων εἶχεν ἐπιτραπῇ κατόπιν διαγωνισμοῦ ἐπὶ ὡρισμένῃ διαρκείᾳ νὰ μισθωθοῦν τοιαῦται ἄγοναι γραμμαί, ἀλλὰ αὗται αἱ προθεσμίαι τῶν προσωρινῶν αὐτῶν νόμων ἔχουν λήξει καὶ πρέπει νὰ καθορισθῇ μία σταθερὰ τακτοποίησις τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἡ ὁποία ἐπιζητεῖται διὰ τοῦ σχεδίου νόμου. Ἐπίσης τελευταῖον τῆς σειρᾶς αὐτῆς ὑποβληθὲν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον εἶναι τὸ σχέδιον «περὶ κυρώσεως συμβάσεως πρὸς ἐκχώρησιν τῆς ῥαδιοφωνίας ἐν Ἑλλάδι» καὶ ὑποθέτω ὅτι ἔχομεν τόσον καθυστερήσει εἰς τὴν χρησιμοποίησιν αὐτῆς ἐν Ἑλλάδι ὄχι μόνον ἐκ τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰ γείτονα ἀκόμη Βαλκανικὰ Κράτη ὥστε νὰ ἐνδείκνυται ἡ κύρωσις τῆς παρούσης συμβάσεως, ἡ ὁποία καὶ ἀπὸ ἀπόψεως εὐνοϊκῶν ὅρων διὰ τοὺς συνδρομητὰς εἶναι ἀρίστη καὶ ὄχι μόνον εἰς οὐδεμίαν δαπάνην ὑποβάλλει τὸ Κράτος, ἀλλὰ καὶ ποσοστὰ παίρνει ἐκ τῶν κερδῶν αὐτῆς. Κατόπιν ἔρχεται ἡ δευτέρα σειρὰ ἡ ὁποία ἀφορᾶ τὴν κύρωσιν τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων τῶν ἐκδοθέντων κατ’ ἐξουσιοδότησιν τῆς Βουλῆς. Ἐξ αὐτῶν εἶναι τὸ ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου τοῦ 1927 μὴ κυρωθὲν «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ὀκτωβρίου π. ἔ. Ν. Δ. περὶ ἐκδικάσεως τῆς ἀμοιβῆς τῶν ἐργασιῶν μηχανικῶν, ἀρχιτεκτόνων κτλ. διαφορῶν μεταξὺ τούτων καὶ τῶν πελατῶν τροποποιουμένου» κατόπιν εἶναι τὸ «περὶ διαρρυθμίσεως ἀποδοχῶν τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν, ἠλεκτρολόγων καὶ μηχανολόγων ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας» εἶναι αὐτὸ διὰ τοῦ ὁποίου ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ αὐξηθοῦν αἱ ἀποδοχαὶ τῶν μηχανικῶν λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῶν τεχνικῶν ἐργασιῶν καὶ τῆς πολλῆς ζητήσεως τῶν τοιούτων μηχανικῶν, οὕτως ὥστε ὄχι μόνον νὰ συγκρατηθῶσιν εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ καὶ νὰ μὴ διαρρεύσουν πρὸς τὰς ἑταιρείας αἱ ὁποῖαι δίδουν καλλιτέρας ἀποδοχάς. Ἐπίσης ἔχομεν πρὸς κύρωσιν τὸ «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ταμείου Προνοίας ἰδιοκτητῶν αὐτοκινήτων», εἶναι ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἀποζημιοῦνται καὶ σήμερον τὰ ἑκάστοτε ἀποσυρόμενα δυνάμει τῆς συμβάσεως Πάουερ αὐτοκίνητα λεωφορεῖα. Νέα νομοσχέδια κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον, καίτοι κατεβλήθη προσπάθεια ὅπως τὰ νομοσχέδια ταῦτα περιορισθῶσιν εἰς τὸν ἀπολύτως ἀναγκαῖον μικρότερον ἀριθμόν, διότι ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει ὅτι ἡ πολυνομία ἔχει προχωρήσει πλέον τοῦ δέοντος θὰ εἶναι ἀρκετά, καθόσον ἡ ἐξέλιξις τῶν κοινωνικῶν ἀναγκῶν ἰδιαιτέρως εἰς τὸ ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω, καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἐξέλιξιν τῶν ἠλεκτρικῶν ἐγκατασάτσεων, τῶν βιομηχανικῶν ἐγκαταστάσεων, τῶν σιδηροδρόμων, τῶν ταχυδρομείων, τῶν τηλεγραφείων τῶν αὐτοκινήτων ἐπιβάλει μίαν σειρὰν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα, παρὰ τὴν καλήν μου διάθεσιν νὰ τὰ περιορίσω, ἀνέρχονται εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν εἴκοσι. Πρῶτον εἶναι «περὶ ἐξασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος τοῦ πολιτικοῦ μηχανικοῦ ἀρχιτέκτονος καὶ τοπογράφου». Διὰ τοῦ σχεδίου τούτου ρυθμίζονται καλλίτερον τὰ ζητήματα αὐτὰ καὶ ἐπέρχονται μερικαὶ βελτιώσεις. Κατόπιν «περὶ διακανονισμοῦ τῶν στρατολογικῶν ὑποχρεώσεων τῶν ἀποφοίτων τοῦ πολυτεχνείου μηχανικῶν, ἀρχιτεκτόνων, τοπογράφων, ἐργοδηγῶν καὶ γεωμετρῶν». Διὰ τοῦ σχεδίου αὐτοῦ νόμου καθιεροῦται ὅπως οἱ ἐξερχόμενοι τοῦ πολυτεχνείου ἐκ τῶν ἄνω εἰδικοτήτων ὑπηρετῶσι 4 μῆνας μόνον ἐν τῷ στρατῷ, τὴν δὲ ὑπόλοιπον θητείαν των διανύουσι εἰς τὸ ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας προσφέροντες τὰς ὑπηρεσίας των καὶ προπονούμενοι διὰ τὰ καθήκοντα αὐτὰ τὰ ὁποῖα καὶ ἐν τῷ στρατῷ οὐσιαστικῶς θὰ τοὺς εἶναι χρήσιμα ὡς ἐφέδρων στρατιωτικῶν πλέον μηχανικῶν. Τρίτον νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως τῶν ὁδῶν κειμένων διατάξεων». Δι’ αὐτοῦ ρυθμίζονται γενικῶς τὰ περὶ εἰδικῶν ταμείων ὁδοποιΐας καὶ ἐπέρχονται ἐνισχύσεις τινὲς εἰς τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα ὁδοποιΐας. Τέταρτον σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως λιμενικοῦ ταμείου Θεσσαλονίκης». Δι’ αὐτοῦ συνιστᾶται λιμενικὸν ταμεῖον Θεσσαλονίκης ἔχον ὡς προορισμὸν νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὸν χῶρον τοῦ λιμένος Θεσσαλονίκης τὸν μὴ ὑπαγόμενον εἰς τὴν Γαλλικὴν ἑταιρείαν. Ὡς ἐπιτροπὴν καθορίζομεν, αὐτὴν ταύτην τὴν ἐπιτροπὴν τῆς ἐλευθέρας ζώνης. Ἐπιτρέπομεν δὲ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν νὰ προβῇ εἰς σύμβασιν μετὰ τῆς ἐδῶ Γαλλικῆς ἑταιρείας, ὥστε νὰ ἐκμισθώσῃ τὸ προνόμιον αὑτῆς ἐπὶ τοῦ λιμένος Θεσσαλονίκης, διὰ τὸν ὑπολειπόμενον χρόνον τῆς συμβάσεως, καὶ οὕτως ὥστε νὰ περιέλθῃ ὁλόκληρος ὁ λιμὴν Θεσσαλονίκης ὑπὸ τὴν ἐλευθέραν του ζώνην. Ἐπίσης σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν κειμένων διατάξεων περὶ λιμενικῶν ταμείων». Δι’ αὐτοῦ ἐπέρχονται διάφοροι τροποποιήσεις καθορίζουσαι ὅτι μέλος τῶν λιμενικῶν ἐπιτροπῶν δὲν δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἐφ’ ὅσον δὲν συνδέονται διὰ συγγενείας μεταξύ των. Ἀποκλείονται ἐπίσης τὰ πρόσωπα τὰ ἔχοντα δοσοληψίας μετὰ τῶν λιμενικῶν ἐπιτροπῶν νὰ ἀποτελῶσι μέλη αὐτῶν ἐπιτρέπεται ἡ προσφυγὴ εἰς τὸν ὑπουργὸν εἰς διαφόρους περιπτώσεις, μεταβιβάζονται μερικὰ δικαιώματα τοῦ ὑπουργοῦ εἰς τοὺς νομάρχας καὶ ἀπαλάσσονται τῆς ἐγκρίσεως μερικῶν πράξεων αἱ λιμενικαὶ ἐπιτροπαὶ αἱ ὁποῖαι μέχρι σήμερον ὑπήγοντο εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Ἐπίσης σχέδιον νόμου «περὶ ἀποθηκεύσεως καὶ πωλήσεως εὐφλέκτων ὑγρῶν ἐν γένει». Ἡ πρόοδος τῆς βιομηχανίας καὶ ἡ αὔξησις τῶν αὐτοκινήτων ἐπέφερον τὴν δημιουργίαν αὐξήσεως εὐφλέκτων ὑλῶν, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ πωλοῦνται ἐν τῇ πόλει διὰ νὰ ἐφοδιάζουν τὰ αὐτοκίνητα. Βαθμιαίως δὲ μετετράπη ἡ χορήγησις τῆς βενζίνης διὰ δοχείων καὶ δι’ ἀντλιῶν αἱ ὁποῖαι ἐπολλαπλασιάσθησαν ὑπερβολικά. Λαμβάνονται μερικὰ μέτρα ὥστε νὰ ὁρισθῇ μία περιμετρικὴ ζώνη ἐντὸς τῆς ὁποίας θὰ τοποθετοῦνται αἱ ἀντλίαι καὶ τίθενται μερικαὶ φορολογίαι διὰ τὰς ἀντλίας. Ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι κεῖνται ἐντὸς τῆς περιμετρικῆς αὐτῆς ζώνης, ὥστε νὰ ἐξουδετεροῦται κάπως τὸ προνόμιον αὐτῶν ὡς κεντρικῶν ἀπέναντι ἐκείνων αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς ἀπώτερον σημεῖον καὶ συγχρόνως ἐπιζητοῦμεν νὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν, ὁ ὁποῖος κατέστη πολὺ δυσανάλογος πρὸς τὰς ἀνάγκας τὰς πραγματικάς. Ἐπίσης σχέδιον νόμου «περὶ μηχανολογικῶν ἐγκαταστάσεων». Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον βασίζεται ἐπὶ τῆς κτηθείσης πείρας ἐν τῷ μεταξὺ λόγῳ τῆς σημαντικῆς ἀναπτύξεως τῶν βιομηχανικῶν ἐγκαταστάσεων ἐν Ἑλλάδι, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ ἀλλαχοῦ κρατοῦντα προβλέπεται ἡ ὀργάνωσις ἀπὸ τὸ Κράτος τῶν βιομηχανικῶν ἀπὸ τελικῆς ἀπόψεως καὶ δημιουργεῖται κἄποια στενωτέρα ἐπαφὴ μεταξὺ Κράτους καὶ ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων, γίνεται σαφέστερος ὁ χαρακτηρισμὸς μεταξὺ τῶν μηχανικῶν ἐγκαταστάσεων καὶ τῶν βιομηχανικῶν τοιούτων, ὥστε νὰ παρέχεται εὐχέρεια μεγαλειτέρα εἰς τὰς βιοτεχνικὰς ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι λόγῳ τῆς συγχύσεως τῆς ἐπικρατούσης σήμερον, δὲν γνωρίζουν ἂν ὑποχρεοῦνται νὰ λαμβάνουν ἄδειαν λειτουργίας ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας καὶ τὴν ἀστυνομίαν καὶ ἂν ὑπάγονται εἰς τὰς ἀστυνομικὰς διατάξεις περὶ θορύβου κλπ. Ἐπίσης καθορίζεται ὅτι, αἱ βιομηχανικαὶ ἐκεῖναι ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν μίαν κινητήριον δύναμιν ὡρισμένην πρέπει νὰ ὑποβάλουν τὸ σχέδιον αὑτῶν ἀπὸ εἰδικοὺς μηχανολόγους καὶ νὰ παρακολουθοῦνται καὶ νὰ ἐπιβλέπονται ἀπὸ ἐπιστήμονας μηχανολόγους. Ἐπίσης σχέδιον νόμου «περὶ κυκλοφορίας αὐτοκινήτων». Ἡ ἀνάπτυξις τῶν αὐτοκινήτων ἡ κολοσσιαία ἤγαγε ἡμᾶς εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς συντάξεως τοῦ σχεδίου αὐτοῦ νόμου ὅπως συγχρονισθῇ καὶ ἡ ἡμετέρα νομοθεσία πρὸς τὰ ἀλλαχοῦ κρατοῦντα. Καθιδρύομεν ἕνα εἰδικὸν συμβούλιον αὐτοκινήτων ἐξ ἀντιπροσώπων τῶν σχετικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τῶν ὀργανώσεων τῶν εἰδικῶν εἰς τὰ αὐτοκίνητα ἀποτελούμενον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποφαίνεται δι’ ὅλα τὰ σχετικὰ ζητήματα. Προβλέπομεν ἐπίσης τὴν ἵδρυσιν σχολῶν εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἐκπαιδεύονται οἱ μέλλοντες νὰ λάβουν τὸ δίπλωμα τοῦ σωφφέρ, ὥστε νὰ καταστοῦν καὶ αὐτοὶ ἱκανώτεροι καὶ νὰ μὴ παρέχωνται μὲ τὴν εὐκολίαν, μὲ τὴν ὁποίαν παρήχοντο, τὰ διπλώματα καὶ εἰς ἀριθμὸν τόσον μεγάλον, ὥστε νὰ παρουσιάζεται σήμερον ἡ κρίσις τῶν ἐπαγγελματιῶν σωφφέρ. Ἐπίσης θεσπίζονται καὶ ἄλλαι διατάξεις ἐξασφαλίζουσαι τὴν κυκλοφορίαν αὐτῶν. Ἐπίσης θὰ καταθέσωμεν τὴν σύμβασιν σιδηροδρόμων Θεσσαλίας ἡ ὁποία ἔχει ὑπογραφεῖ ἐπὶ τοῦ δικτατορικοῦ καθεστῶτος ἡ ὁποία καὶ ἀσύμφορος εἶναι καὶ δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς σημερινὰς δημιουργηθείσας ἀνάγκας, καθόσον προβλέπει προέκτασιν καὶ διαπλάτωσιν τῶν σιδηροδρόμων μέχρι Γρεβενῶν, ἐνῷ ἡ γραμμὴ αὕτη γίνεται διὰ τῆς Βελγικῆς ἑταιρείας καὶ χρειάζονται καὶ ἄλλαι τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι διὰ τοῦ σχεδίου νόμου, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλλω περὶ κυρώσεως τῆς ἤδη ὑπαρχούσης συμβάσεως προβλέπονται. Ἐπίσης σχέδιον νόμου «περὶ Ἠλεκτροφωτισμοῦ Ἐλευσῖνος κλπ.» Ἐπὶ δικτατορικῆς περιόδου ἐγένετο μία σύμβασις περὶ ἠλεκτροφωτισμοῦ τῆς Ἐλευσῖνος, ἐνῷ ἡ Πάουερ κατὰ τὴν σχετικὴν σύμβασιν ἔχει τὸ ἀποκλειστικὸν δικαίωμα τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ τῶν πόλεων τῶν ἀπεχουσῶν 20000 χιλιόμετρα ἀπὸ τῆς πλατείας Ὁμονοίας, ἡ δὲ Ἐλευσὶς κεῖται ἐντὸς τῆς ἀκτίνος ταύτης. Διὰ τοῦτο ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου εἶχον ὑποβάλλει σχέδιον νόμου περὶ καταργήσεως τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ἐπῆλθεν συμβιβασμὸς μεταξὺ τῆς Πάουερ καὶ τῆς Ἑταιρείας τῆς ἀναλαβούσης τὸν ἠλεκτροφωτισμὸν τῆς Ἐλευσῖνος καὶ ἔτσι τὸ δημόσιον θὰ ἀπαλλαγῇ τῆς ἀξιώσεως πρὸς ἀποζημίωσιν καὶ διαρρυθμίζεται τὸ ζήτημα τελικῶς. Κατόπιν ἔρχεται σειρὰ νομοσχεδίων περὶ ὀργανώσεως τῆς ραδιοτηλεγραφικῆς καὶ ραδιοτηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, περὶ τροποποιήσεως διατάξεων Νόμου περὶ ταμείου Ἀρωγῆς Τ.Τ.Τ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου περὶ συστάσεως ταμείου ἀλληλοβοηθείας βοηθητικοῦ προσωπικοῦ Τ.Τ.Τ. καὶ τελευταῖον περὶ κυρώσεως τῶν διεθνῶν ταχυδρομικῶν συμβάσεων τοῦ Λονδίνου καὶ τῶν Βρυξελλῶν, τὰς ὁποίας, ἐφ’ ὅσον ἀποτελοῦν ἀποφάσεις τοῦ διεθνοῦς συνδέσμου τῆς τηλεγραφικῆς Ἑνώσεως, τῆς ὁποίας μετέχει καὶ ἡ Ἑλλάς, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐφαρμόσωμεν καὶ πρὸς τοῦτο ἀπαιτεῖται νὰ τὰς κυρώσωμεν νομοθετικῶς. Ἕτερον νομοσχέδιον εἶναι τὸ «περὶ ὀργανώσεως τῆς ραδιοτηλεγραφικῆς καὶ ραδιοτηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους». Παρ’ ἡμῖν ραδιοτηλεγραφικὴ συγκοινωνία μέχρι τοῦ 1920 δὲν ἐλειτούργει παρὰ μόνον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ εἰς τὸ Ἐμπορικὸν Ναυτικὸν τὸ ὁποῖον ὑπήγετο τότε εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Κατόπιν ἐδημιουργήθη ὁμοία ὑπηρεσία εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἤδη δημιουργεῖται τοιαύτη ὑπηρεσία καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ρυθμίζονται τὰ τῆς ἁρμοδιότητος ἑνὸς συμβουλίου τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει ὅλας αὐτὰς τὰς ὑπηρεσίας καὶ τὸ ὁποῖον ἀποφασίζει ἐπὶ ζητημάτων κοινοῦ ἐνδιαφέροντος. Ἐπίσης σχέδιον νόμου «περὶ ταχυδρομικῆς ἀνταποκρίσεως». Ὅπως κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ἐψηφίσαμεν νόμον περὶ τηλεφωνικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ἀνταποκρίσεως, εἰσάγομεν πρὸς ψήφισιν τώρα νόμον περὶ ταχυδρομικῆς ἀνταποκρίσεως, διὰ τοῦ ὁποίου εἰσάγεται καὶ παρ’ ἡμῖν τὸ σύστημα τῶν μηχανῶν, διὰ τῶν ὁποίων σφραγίζονται αἱ ἐπιστολαὶ τῶν ἰδιωτικῶν ὑπηρεσιῶν ἐκείνων τῶν ὁποίων ἡ ταχυδρομικὴ κίνησις εἶναι μεγάλη καὶ τοιουτοτρόπως δὲν εἶναι ὑποχρεωμέναι αἱ ὑπηρεσίαι αὐταὶ νὰ ἐπικολῶσι γραμματόσημα καὶ οὕτω καὶ χρόνος κερδίζεται καὶ τὸ Δημόσιον ἔχει νὰ ὠφεληθῇ τὴν δαπάνην τῆς ἐκτυπώσεως μέρους τῶν γραμματοσήμων, ἐνῷ ἡ εἴσπραξις τῶν ἀντιτίμων εἶναι ἐξησφαλισμένη. Ἐπίσης ἔχομεν πρὸς κύρωσιν μίαν σύμβασιν περὶ πολυετοῦς ἐνοικιάσεως διαμερίσματος τοῦ σταθμοῦ τοῦ ἐν Πειραιεῖ ἠλεκτρικοῦ σιδηροδρόμου πρὸς ἐγκατάστασιν γραφείου Τ.Τ.Τ. Ὁ ἀνακαινισθεὶς σταθμὸς Πειραιῶς τοῦ σιδηροδρόμου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ἐδημιούργησε ἕνα διαμέρισμα τὸ ὁποῖον προώρισε διὰ ταχυδρομικὸν γραφεῖον καὶ τὸ χορηγεῖ εἰς τὸ Κράτος ἀντὶ τοῦ εὐτελοῦς μηνιαίου μισθώματος τῶν 100 δραχμῶν διὰ νὰ φαίνεται ἁπλῶς καὶ μόνον ἡ κυριότης τῆς ἑταιρείας ἐπὶ τοῦ κτιρίου αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐπίσης κωλυόμεθα ἐκ τοῦ νόμου νὰ κάμωμεν πολυετῆ ἐνοικίασιν, δι’ αὐτὸ ἀπαιτεῖται σύμβασις αὐτὴ δὲ δέον νὰ κυρωθῇ νομοθετικῶς. Αὐτὰ εἶναι τὰ νομοσχέδια, τινὰ τῶν ὁποίων θὰ κατατεθοῦν σήμερον, τινῶν ὑπολοίπονται αἱ ἐκθέσεις τοῦ λογιστηρίου διὰ νὰ συμπληρωθοῦν ὁπότε θὰ κατατεθῶσιν καὶ ἄλλα μελετῶνται ἀκόμη θὰ κατατεθῶσιν ὅμως ἐν τῇ παρούσῃ συνόδῳ, ὡς τὸ περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Τ.Τ.Τ. καὶ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν σιδηροδρόμων. Αὐτὰ τὰ δύο νομοσχέδια ἔχουν ἄλλως τε σχέσιν καὶ μὲ τὴν καθιερωθησομένην νέαν διοικητικὴν διαίρεσιν. Ἐπίσης μελετᾶται ἡ σύμβασις τῶν σιδηροδρόμων τῆς βορείου δυτικῆς Ἑλλάδος. Γίνεται νέα σύμβασις διὰ νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὰς νεωτέρας ἀνάγκας· ὁ σιδηρόδρομος αὐτὸς ἔχει ἀνάγκην ἀνανεώσεως τοῦ ὑλικοῦ αὐτοῦ ὅπερ ὑφίσταται ἀπὸ παλαιοτάτου χρόνου χωρὶς νὰ γίνῃ καμμία ἀνανέωσις. Ἐλπίζομεν δὲ συγχρόνως νὰ συνδυασθῇ αὕτη καὶ μὲ τὸ ζήτημα τοῦ λιμένος Κατακώλου, ἡ ἔλλειψις τοῦ ὁποίου τόσον ταλαιπωρεῖ τὸ κοινὸν ἐν καιρῷ χειμῶνος. Ἐλπίζω, λοιπόν, ὅτι συντόμως θὰ ὑποβάλλωμεν καὶ τὴν σύμβασιν ταύτην. Ἐπίσης προτιθέμεθα νὰ ὑποβάλωμεν σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ρυθμίζεται τὸ πρόγραμμα μελλουσῶν σιδηροδρομικῶν κατασκευῶν, διὰ νὰ μὴ γίνωνται ἀμελετήτως ἑκάστοτε αἱ σιδηροδρομικαὶ γραμμαὶ καὶ νὰ προτιμᾶται τυχαίως ἡ τοιαύτη ἢ τοιαύτη χάραξις, ἐνῷ ἐὰν εἶχε μελετηθεῖ τὸ πρόγραμμά μου ἐκ τῶν προτέρων καὶ εἶχε διὰ νόμου καθορισθεῖ, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προλαμβάνωνται τοιαῦτα σφάλματα. Τέλος ἐλπίζομεν κατὰ τὴν παροῦσαν τῆς Βουλῆς σύνοδον νὰ ὑποβάλωμεν πρὸς κύρωσιν σύμβασιν τηλεφωνικήν, δι’ ἧς θὰ ἐπιτύχωμεν νὰ δώσωμεν εἰς τὸν τόπον μίαν συγχρονισμένην τηλεφωνικὴν ὑπηρεσίαν ἀρκετὰ εὐθηνήν, συστήματος ἐκ τῶν τελειωτάτων μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι μόνον οὕτω θὰ ἀπαλλάξωμεν τὴν κοινωνίαν τῶν μαρτυρίων τὰ ὁποῖα ὑφίσταται ἐκ τῆς ὑφισταμένης τηλεφωνικῆς καταστάσεως. Καταθέτω ἤδη τὰ ἑξῆς νομοσχέδια. 1) Περὶ ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως εἰς τὰ Τ.

Τ.Τ.

2) Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 5494 περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 10 Μαρτίου 1929 περὶ συστάσεως Ταμείου ἀρωγῆς ὑπαλλήλων Τ.Τ.Τ. ἐξερχομένων τῆς ὑπηρεσίας. 3) Περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Λονδίνῳ διομολογηθείσης ἀναθεωρήσεως τῶν διεθνῶν ταχ. συμβάσεων, καὶ 4) Περὶ κυρώσεως πρωτοκόλλου ψηφισθέντος ὑπὸ τῆς τηλεγραφικῆς διασκέψεως τῶν Βρυξελλῶν καὶ τροποποιοῦντος τὸν προσηρτημένον εἰς τὴν διεθνῆ τηλεγραφικὴν σύμβασιν τῆς Πετρουπόλεως κανονισμόν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§135Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κατὰ τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν θὰ ἐξαγγείλω ἁπλῶς εἰς τὴν Βουλὴν τὰ νομοσχέδια ἐπὶ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Βουλή. Καὶ ταῦτα μὲν εἶναι τὰ νομοθετικὰ διατάγματα τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ κύρωσις καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡ ἐπιτροπὴ κατ’ ἐξουσιοδότησιν ἀπεφάσισεν: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Νόμου 4274 περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 21 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ διαβαθμίσεως τῶν δημοδιδασκάλων». «Περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου 4372» περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ διδασκαλείου τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως». «Περὶ τοῦ ὑπηρετικοῦ προσωπικοῦ τῶν σχολείων τῆς δημοτικῆς καὶ μέσης ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν γραφείων τῶν ἐπιθεωρητῶν». «Περὶ ὁρισμοῦ τῶν θέσεων τῶν γενικῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν ἰδιωτικῶν ἐκπαιδευτηρίων καὶ περὶ τῶν βοηθῶν τῶν γενικῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν σχολείων». «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Νόμου 4397 περὶ στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως». «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Νόμου 4376 περὶ ἱδρύσεως πειραματικῶν σχολείων εἰς τὰ Πανεπιστήμια Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης». «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Νόμου 4367» περὶ τῶν διδασκαλείων τῶν νηπιαγωγῶν. «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Νόμου 4368» περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου 3183 ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη διὰ μεταγενεστέρων νόμων» περὶ διδασκαλείων τῆς δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως». Περὶ προσθηκῶν καὶ τροποποιήσεων εἰς τὸν Νόμον περὶ ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας. «Περὶ καθορισμοῦ καὶ διαθέσεως ἀρχαιολογικῶν ἐσόδων». «Περὶ ἀνανεώσεως τῶν ἐγγραφῶν ὑπὸ τῶν μὴ ἀνανεωσάντων φοιτητῶν κατὰ τὸ Πανεπιστημιακὸν ἔτος 1928–29». «Περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ὑπὲρ τῆς Πανεπιστημιακῆς πόλεως τῶν Παρισίων». «Περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου 4365 περὶ τοῦ ἐν Κερκύρᾳ Σινοϊαπωνικοῦ Μουσείου Γρηγορίου Μάνου». «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ ἀποδόσεως κτημάτων εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ὑπὸ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης». «Περὶ κυρώσεως Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Νόμου ΓΥΙΔʹ περὶ γενικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου καὶ τοῦ Ν. Δ. τῆς 17 Δεκεμβρίου 1923. (Πρόκειται περὶ συγκροτήσεως τοῦ Μητροπολιτικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν καὶ περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῶν ἀνδρῴων ἱερῶν μονῶν τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν). «Περὶ κυρώσεως Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Νόμου ΓΥΙΔʹ περὶ γενικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου. (Περὶ μισθώσεως ἀγροτικῶν καλλιεργησίμων κτημάτων τῶν μονῶν ἄνευ δημοπρασίας)». «Περὶ χορηγίας συνδρομῆς εἰς τὴν Μακεδονικὴν ἐκπαιδευτικὴν ἑταιρείαν καὶ τὸν σύλλογον Φιλομούσων Μυτιλήνης». Τὰ πλεῖστα τῶν ἀνωτέρω νομοσχεδίων δὲν πρόκειται νὰ προκαλέσουν μακρὰν συζήτησιν, καθόσον ἀφορῶσιν εἰς ἐπουσιώδεις τροποποιήσεις ἢ προσθήκας τῶν κατὰ τὰς δύο παρελθούσας συνόδους διεξονυχισθέντων ὑπὸ τῆς Βουλῆς νομοθετημάτων τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ προκαλέσουν μακρὰν συζήτησιν εὑρίσκονται εἰσέτι ὑπὸ μελέτην καὶ εἶναι τὰ ἑξῆς: «Περὶ ἐπιβολῆς διδάκτρων εἰς τοὺς μαθητὰς τῶν σχολείων τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως καὶ ἱδρύσεως ὑποτροφιῶν». Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου 4336 περὶ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Νόμου 4338 περὶ διδακτικῶν βιβλίων». Πλὴν τούτων ὅμως, εὑρίσκονται εἰσέτι ὑπὸ μελέτην καὶ τὰ ἑξῆς σχέδια Νόμων: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου 4338 περὶ ἱδρύσεως διδασκαλείου οἰκοκυρικῆς ἐκπαιδεύσεως». «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν». «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης». «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου περὶ ἱδρύσεως Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν περὶ τῶν ἀπεσπασμένων ἐκπαιδευτικῶν εἰς τὸ ἱστορικὸν λεξικὸν καὶ λογογραφικὸν ἀρχεῖον». «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου 4281 «περὶ αὐξήσεως τῆς εἰς τὴν Ἀκαδημίαν Ἀθηνῶν διδομένης χορηγίας». «Περὶ ἀτελοῦς ἐγγραφῆς ἀπόρων φοιτητῶν (προσφύγων τοῦ σχολείου τῶν καλῶν τεχνῶν)». «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου περὶ μεταθετοῦ τῶν λειτουργῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως. (Περὶ ἐξαιρέσεων τῶν μουσικῶν συνθετῶν) καὶ «Περὶ τροποποιήσεως τῶν Νόμων περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως».

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§137Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐκτὸς τῶν παλαιῶν νομοσχεδίων κ. βουλευταί, τῶν ὁποίων μερικὰ εὑρίσκονται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Τὰ νέα νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας εἶναι τ’ ἀκόλουθα: «Περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν δολοφονηθέντων διευθυντοῦ δασῶν Π. Μαρκοπούλου καὶ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ δασῶν Μιχαὴλ Δαβερώνη». «Περὶ τρόπου ρυθμίσεως ἀμφισβητουμένης κυριότητος ἐπὶ τῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις «μετρουκὲ» βοσκῶν». «Περὶ ὀργανώσεως τεχνικῆς διευθύνσεως τῆς γενικῆς διευθύνσεως γεωργίας καὶ προσλήψεως ὡς τεχνικοῦ διευθυντοῦ τῆς διευθύνσεως τεχνικῶν ἔργων τῆς γενικῆς διευθύνσεως γεωργίας τοῦ Α. Τσαλίκη». «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 4142 καὶ τῶν συναφῶν (περὶ ὀργανισμοῦ τῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας». «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου». «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἀφορώντων τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀνταλλαγῆς νόμων». «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ γεωργικῶν ἐπιμελητηρίων». «Περὶ ἀναγκαστικῶν συνεταιρισμῶν». «Περὶ ρυθμίσεως τῆς ὑπηρεσίας ἐποικισμοῦ» καὶ «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ δασικοῦ κώδικος».

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου κειμένου, λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 4½ μ. μ. (Ὥρα 7.15 μ. μ.).