1929.05.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 90

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΜΑΪΟΥ 1929

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Οἱ ἐνοικιασταὶ φόρου ἐλαίου τέως Δήμων Ἀμφίας Παμμίσου καὶ πολλῶν ἄλλων μερῶν ἀναφέροντες τὰς ἐκ τῶν θεομηνιῶν καταστροφάς, παρακαλοῦν ὅπως νομοθετικῶς ληφθῇ μέριμνα ἐλαττώσεως τοῦ ἐνοικίου. — Ὁ σύνδεσμος συνοικίας Ξηροκρήνης Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μεροληπτικὴν ἐνέργειαν τῆς γενικῆς διοικήσεως κατὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν προσφύγων τοῦ συνοικισμοῦ των. — Οἱ κάτοικοι Κυριακοχωρίου παρακαλοῦν, ὅπως ἡ ὁδὸς Λαμίας–Ναυπάκτου διέλθῃ ἐκ Σπερχειάδος. — Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Καινουρίου ἀναφέρει, ὅτι κατέπεσεν σφοδρὰ χάλαζα καὶ ζητεῖ, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἔλθῃ ἀρωγὸς πρὸς ἀνακούφισιν ἐκ τῆς καταστροφῆς των. — Ὁ ἀνάπηρος πολέμου Ι. Ἀποστολόπουλος παρακαλεῖ ὅπως ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς μελετωμένης αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀναπήρων ἀξιωματικῶν αὐξηθῶσιν παραλλήλως καὶ αἱ τῶν ὁπλιτῶν τοιαῦται. — Οἱ λεμβοῦχοι φορτοεκφορτωταὶ Βόλου, διαμαρτύρονται διότι καίτοι τὸ πλεύρισμα τῶν πλοίων ἀπαγορεύεται, τινὰ τούτων πλευρίζουν εἰς τὴν ἀποβάθραν πρὸς ζημίαν αὐτῶν. — Ἡ ἐργατικὴ ἕνωσις Βόλου διαμαρτύρεται διὰ τὰ πιεστικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἡ ἀστυνομία ἔλαβεν κατὰ τὸν ἑορτασμὸν τῆς 1ης Μαΐου. — Ὁ πρόεδρος τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Καστορίας παρακαλεῖ, ὅπως ρυθμισθῇ ὡς τάχιστα τὸ ζήτημα τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν. — Ὁ πρόεδρος τοῦ Κτηματικοῦ Συνεταιρισμοῦ Γαργαλιάνων, παρακαλεῖ ὅπως εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον «περὶ ἱδρύσεως ἀγροτικῶν γυμνασίων» περιληφθῇ καὶ ἡ κοινότης των. — Οἱ ἰδιοκτῆται οἰκοπέδων κοινότητος Γαστούνης, παρακαλοῦν ὅπως ἀποζημιωθοῦν διὰ τὰ οἰκόπεδα τὰ ὁποῖα ἀπὸ ἐτῶν ἡ Κυβέρνησις κατέλαβεν διὰ τὴν ἐγκατάστασιν προσφύγων. — Ἡ καπνεργατικὴ συνέλευσις Ματαράγκας καὶ Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ, ὅπως μεταβληθῇ τὸ ὑπαλληλικὸν σύστημα τῶν ἰατρῶν των, ὡς προκαλοῦν συχνὰ ταραχάς. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαθανάσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς κοινότητος Σπολάϊτας ζητούσης τὴν παράδοσιν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ λειβαδίου τῆς διαλελυμένης μονῆς «Ἅγιος Ἰωάννης» συμφώνως τῷ νόμῳ 4108. — Ὁ κ. Α. Δοξιάδης (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως τῶν δυνάμει τοῦ ἀπὸ 18)10)23 Ν.Δ. περὶ χορηγήσεως ἀδειῶν συστάσεως φαρμακείων εἰς πρόσφυγας φαρμακοποιοὺς κλπ.». — Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ ἐλευθέρας ζώνης Θεσσαλονίκης νομοθεσίας». — Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Ἀνδρεάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1929 Ν.Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Νοεμβρίου 1926 Ν.Δ. «περὶ ἀποδόσεως εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῶν κατὰ τὰς διατάξεις περὶ Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης περιελθόντων αὐτῆς κτημάτων κλπ.». — Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 4043 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Σεπτεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ μεταθέσεως τῶν λειτουργῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως» — Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τῶν νόμων ΤΟΔʹ, ΥΙΕ καὶ ΩΞΗʹ «περὶ καταδιώξεως τῆς ληστείας» ὡς ἐτροποποιήθησαν διὰ τῶν τοιούτων 121 καὶ 1322 καὶ τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3 τοῦ ἀπὸ 17 Ἰανουαρίου 1923 Ν.Δ. περὶ μέτρων κατὰ τῆς ζωοκλοπῆς καὶ κατὰ προσώπων ἐπιζημίων εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ ἐπὶ τῶν ἀδικημάτων τοῦ φόνου, ἀναιρέσεως καὶ ζωοκλοπῆς τῶν διαπραττομένων ἐν τῇ νήσῳ Κρήτῃ». — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Χριστούλας ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου». — Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Ἀνδρεάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῆς ταμειακῆς ὑπηρεσίας στρατοῦ». — Ἡ ἀνακριτικὴ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ζητεῖ παράτασιν προθεσμίας ἐπὶ 15 ἡμέρας διὰ νὰ ὑποβάλλῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴ. Δέχεται νὰ χορηγηθῇ ἡ παράτασις αὕτη;

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἄδεια χορηγεῖται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων Ὁ κ. Π. Καλιγκάτσης, ἵνα ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων παραμεθορίου Καρατζόβης, σχετικῶς μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ ἐνισχύσεως τῆς παραμεθορίου.

§6Π. ΚΑΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος τῶν παραμεθορίων, ὁ νόμος ἐδημοσιεύθη ἀπὸ 3 μηνῶν, καὶ ἐν τούτοις δὲν ἐφηρμόσθη ἀκόμη. Ἐνδιαφέρομαι εἰδικῶς διὰ τὴν περιφέρειαν Καρατζόβης, ἡ ὁποία ἔπαθε πολλὰ καὶ ἀπὸ παγετῶνας καὶ ἀπὸ πλημμύρας. Ἐπειδὴ ἐπρόκειτο νὰ λάβῃ ἐνίσχυσιν ὡς παραμεθόριος, οὐδὲν βοήθημα τῆς ἐχορηγήθη, ἀλλὰ οὔτε καὶ ὁ νόμος αὐτὸς ἐφηρμόσθη διὰ νὰ λάβουν οἱ ἄνθρωποι μίαν ἐνίσχυσιν, καὶ εὑρίσκονται ἐν ἀπελπισίᾳ. Μένει ἀκόμη νὰ καθορισθῇ ποῖαι εἶναι αἱ παραμεθόριοι περιφέρειαι διὰ νὰ ἀποφασίσῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.

§7Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Οἱ πίνακες καταρτίζονται καὶ θὰ ἀσχοληθῇ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Τζερμιᾶς καὶ Ν. Ἀσκεπίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς Γεωργικοῦ Ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης περὶ ἀκυρώσεως τῆς συμβάσεως Κιλινδὶρ–Κιλκίς.

§9Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, πότε θὰ τερματισθῇ ἡ κατάστασις ἡ ὑφισταμένη διὰ τὸν συνοικισμὸν Κιλινδίρ. Ὑπάρχει μία διαφορὰ μεταξὺ ἰδιοκτήτου καὶ τοῦ συνοικισμοῦ καὶ ἡ ὁποία παρακαλοῦν νὰ τερματισθῇ, ἐφ’ ὅσον μάλιστα συνάδελφός μας ἐτηλεγράφησεν ὅτι ἔλαβεν ὑπόσχεσίν σας.

§10Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ ἀπαντήσω πάρα κάτω ποὺ ὑπάρχει ἐπερώτησις.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Καλαντζᾶκος ἐπὶ ἀναφορᾶς Παμμεσηνιακοῦ συνεδρίου.

§12Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Καὶ πάλιν συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν αὐτήν. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς ἀνακούφισιν τῶν παγοπλήκτων.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σταυρόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Μητροπολίτου Ἄρτης.

§14Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τοῦ Μητροπολίτου Ἄρτης καὶ παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ μὴ καταργηθῇ ἡ ἱερατικὴ Σχολὴ τῆς πόλεως.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀνθρακόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς Δ. Ἀράπογλου, Α. Πασχαλίδου κλπ. προσφύγων ἀναπήρων Τουρκικοῦ στρατοῦ, ὅπως τύχωσι τῶν εὐεργετημάτων τῶν ὁποίων τυγχάνουν καὶ οἱ λοιποὶ ἀνάπηροι.

§16Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ Κράτος ἔλαβε πρόνοιαν διὰ τὰ θύματα τοῦ πολέμου καὶ ἐψήφισε νόμους προστατευτικούς. Ἡ προκειμένη ἀναφορὰ ἔχει ὑποβληθῆ ἀπὸ πρόσφυγας ἀναπήρους τοῦ Τουρκικοῦ στρατοῦ τῶν ὁποίων αἱ οἰκογένειαι ἐξ ἴσου πάσχουν μὲ τὰς οἰκογενείας τῶν ἄλλων θυμάτων πολέμου. Φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ μεριμνήσῃ διὰ τοὺς πρόσφυγας αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἔπαθον ἐν πολέμῳ καὶ οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται ἀπολύτως ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ὑπαίτιοι αὐτοὶ τοῦ παθήματός των καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν δύνανται ἄλλως νὰ ζήσωσι τὰς οἰκογενείας των.

§17Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Παρακαλῶ νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Παπαφλέσσας, Ι. Νικολίτσας, Σ. Ταλιαδοῦρος, Α. Παπαθανάσης, Σ. Κωστόπουλος, Η. Τσεριώνης, Θ. Κριμπᾶς, ἐπὶ ἀναφορᾶς ἁμαξεργατῶν Καλαμῶν (περὶ ἀποζημιώσεώς των ἐκ τῆς διευθύνσεως τῆς τροχαίας κινήσεως συμφώνως τῷ νόμῳ).

§19Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Πολλοὶ τῶν ἁμαξοκαρραγωγέων εἶχον ὑποβάλει αἰτήσεις, ὅπως ζητήσωσιν τὴν κατὰ νόμον ἐπιχορήγησιν. Μεταξὺ αὐτῶν συγκαταλέγονται καὶ μερικοὶ τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος. Ὑπέβαλον πρὸ δύο σχεδὸν ἐτῶν τὴν αἴτησίν των καὶ δὲν ἔλαβον καμμίαν ἀπάντησιν. Μετέβην εἰς τὴν τροχαίαν κίνησιν ἵνα εὕρω τὰς αἰτήσεις των, ἀλλὰ τὰς εἶχον πετάξει εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων. Ἐζήτησα πληροφορίας καὶ ἡ ἀπάντησις ἦτο ὅτι αἱ αἰτήσεις των ὑπεβλήθησαν ἐκπροθέσμως. Νομίζω, ὅτι ἡ ὑπηρεσία δι’ ἀνθρώπους κατοικοῦντας εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ ἀνθρώπους ἀγραμμάτους πρέπει νὰ εἶναι ἐπιεικεστέρα. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ θεωρήσῃ τὰς αἰτήσεις των ὡς ἐμπροθέσμους, ἵνα μὴ ἀδικηθῶσι πτωχοὶ ἄνθρωποι.

§20Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν. Πρέπει δὲ νὰ γνωρίζητε κ. ὑπουργέ, ὅτι ἡ ἐφημερὶς τῆς Κυβερνήσεως ἐκυκλοφόρησε 10 ἡμέρας μετὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον αἱ περισσότεραι αἰτήσεις ὑπεβλήθησαν μεταξὺ 5–15 Φεβρουαρίου. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ληφθῶσι μέτρα καὶ δι’ αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται τοῦ ἐπαγγέλματος των καὶ ἔχουσιν ἀπόλυτον ἀνάγκην τῆς ἐνισχύσεως τοῦ Κράτους.

§21Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ἐναντίον πάσης παραβάσεως προθεσμίας, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δίδομεν πάντοτε παρατάσεις διὰ τὴν ἐγγραφὴν τῶν φοιτητῶν, διὰ τὴν πληρωμὴν φόρων, φρονῶ ὅτι ἡ ἰσότης πλέον ἀπαιτεῖ νὰ κριθῶσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι σύμφωνα μὲ τὸ μέτρον τῶν παρατάσεων τὰς ὁποίας δίδομεν εἰς παντὸς εἴδους ὑποχρεώσεις τῶν πολιτῶν ἀπέναντι τοῦ Κράτους. Πρέπει λοιπὸν οἱ μέχρι τοῦδε ὑποβαλόντες αἰτήσεις νὰ θεωρηθῶσιν ἐμπρόθεσμοι. Προκειμένου ἄλλως τε περὶ ζητήματος προθεσμίας οὔτε ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ καὶ οἱ δικηγόροι δὲν γνωρίζομεν πότε λήγουν.

§22Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ παρατάσεως προθεσμίας. Πρόκειται περὶ ζητήματος γνώσεως τοῦ νόμου καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ δημοσίευσις τοῦ νόμου ἀποτελεῖ τὸ τεκμήριον τῆς γνώσεως αὐτοῦ παρὰ τοῖς πολίταις. Ἀλλὰ τὸ τεκμήριον αὐτὸ ἐνῷ πρέπει νὰ εἶναι ἀμάχητον προκειμένου περὶ νόμων κυρωτικῶν, τοὐναντίον πρέπει νὰ συμβαίνῃ, ὅταν πρόκειται περὶ νόμων ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζονται ἰδιωτικὰ δίκαια καὶ διὰ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ δικαιωθῶσιν οἱ πραγματικῶς δικαιούμενοι. Διότι θὰ ἦτο ἄδικον, νὰ τύχωσιν ἀποζημιώσεως οἱ κατοικοῦντες εἰς τὰ κέντρα, οἱ καὶ μᾶλλον ἐπιτήδειοι καὶ ν’ ἀδικηθῶσιν οἱ μένοντες μακρὰν τῶν κέντρων καὶ οἱ ὁποῖοι οὐδόλως λαμβάνουσιν γνῶσιν τῆς ψηφίσεως τῶν νόμων. Ὀρθὸν λοιπὸν εἶναι ν’ ἀποζημιωθῶσι καὶ αὐτοὶ καὶ νὰ μὴ μείνωσιν ἔξω τοῦ νυμφῶνος. Θὰ ἤθελα καὶ ἐφ’ ἑνὸς ἄλλου σημείου νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας. Εἶναι τὸ σημεῖον τῆς ἀπορίας, διότι θεωροῦνται ὑπὸ τῶν ἐπιτροπῶν ἄποροι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὅλα τὰ σημεῖα τῆς ἀπορίας. Ἔχω ἕνα σπίτι, καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ ἔλλειψιν τοῦ στοιχείου τῆς ἀπορίας. Νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγωμεν, ὅτι ἕνας ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἔχει ἕνα σπίτι μὲ δύο δωμάτια ὅτι εἶναι εὔπορος, δεδομένου ὄντως, ὅτι εἰς ἄλλας περιπτώσεις λαμβάνομεν ὡς βάσιν ἀπορίας τὸ εἰσόδημα καὶ λέγομεν, ὅτι ἐκεῖνος ὅστις ἔχει εἰσόδημα κάτω τῶν 3.000 δραχ. εἶναι ἄπορος. Διατὶ προκειμένου περὶ τῶν δυστυχῶν αὐτῶν νὰ λαμβάνωμεν ὡς βάσιν τὴν ὕπαρξιν ἑνὸς σπιτιοῦ ἢ ἑνὸς οἰκοπέδου τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ τὸν μεταφέρῃ ἀπὸ τὴν τάξιν τοῦ εὐπόρου εἰς τὴν τάξιν τοῦ ἀπόρου; Παρακαλῶ, νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῶν δύο αὐτῶν ζητημάτων καὶ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία καὶ νὰ παρατείνητε τὴν προθεσμίαν.

§23Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὴν ἄγνοιαν τοῦ νόμου, δὲν δύναμαι, εἰμὴ νὰ ἐφαρμόσω τὸν νόμον. Βεβαίως ἡ ὑπηρεσία ὤφειλε ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τοὺς ὑποβάλλοντας τὰς αἰτήσεις ταύτας, ἀλλὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως δὲν εἶναι ζήτημα διαθέσεως, εἶναι ζήτημα ἀστυνομικόν. Μέχρι τῆς ὥρας ἔχουν ἐκδικασθῆ αἰτήσεις ἀποζημιώσεως διὰ ποσὸν μέχρι τῶν 150.000.000. Νομίζω, ὅτι ἦτο σφάλμα τοῦ προκατόχου μου τὸ ὅτι ἔκαμε μίαν ἐπέκτασιν καί ἔφθασεν εἰς τὰ κάρρα καὶ τοὺς ἀραμπάδες. Ἐγὼ δὲν θὰ εἰσηγηθῶ τὴν ἐπέκτασιν τῆς προθεσμίας δεδομένου, ὅτι τὸ ταμεῖον τῆς τροχαίας κινήσεως ἔχει χρέος 33.000.000 καὶ δὲν βλέπω ἀπὸ ποίους πόρους θὰ πληρωθοῦν. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ ἔχομεν καὶ πολλοὺς νόμους, ἰδίᾳ τῶν Νέων χωρῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔδωσαν τὸ δικαίωμα τῆς ἀποζημιώσεως. Ἔρχονται αὐτοὶ καὶ λέγουν: ἀφοῦ ἀπεζημιώθησαν οὗτοι τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, πρέπει ν’ ἀποζημιωθῶμεν καὶ ἡμεῖς. Ἑπομένως τὸ ἔλλειμμα τοῦ ταμείου θὰ μεγαλώνει. Δὲν εἶναι κατὰ ταῦτα εἰς ἐμὲ ἐπιτετραμμένον, νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας ἐκτὸς ἐὰν τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους ἐπιτρέψουν νὰ δοθῇ εἰς τὸ ταμεῖον τῆς τροχαίας κινήσεως ὅλος ὁ φόρος τῆς βενζίνης.

§24Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. ὑπουργέ θὰ ἔδει, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει, ὅτι πολλοὶ δικαιοῦχοι ἀποζημιώσεως ὑπέβαλον τὰς αἰτήσεις αὐτῶν ἐμπροθέσμως εἰς τὰς κατὰ τόπους ἀρχὰς καὶ ἔφθασαν αὗται ἐκπροθέσμως ἐνταῦθα.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαφλέσσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ συλλόγου δικαστικῶν ὑπαλλήλων Ναυπλίου.

§26Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. Πρόεδρε, νὰ δοθῇ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν χωρὶς νὰ προστεθῇ καὶ ἡ αὔξησις τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τὴν τάξιν αὐτὴν δὲν ὑπάρχει διαβάθμισις καὶ τούτου ἕνεκα παραμένουσιν ἐπὶ ἔτη πολλὰ εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν καὶ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι περισσότερα προσόντα τῶν συναδέλφων των, τῶν εἰς τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ παραμένωσιν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν, μὲ τὴν αὐτὴν χρηματικὴν ἀμοιβήν, ἐπὶ πολλὰ ἔτη. Εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι προσφέρουσι πλείστας ὅσας ὑπηρεσίας, πολλοὶ δὲ τούτων λόγῳ τῆς παραμονῆς των εἰς ἀνθυγιεινὰ καὶ ἐλεεινά γραφεῖα, ἔχουσι γίνει φθισικοί. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτοῦ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν καὶ νά συμπεριλάβῃ καὶ αὐτοὺς εἰς τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν δικαστῶν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Νικολίτσας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§28Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν, κ. ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης. Καὶ πρέπει νὰ τοὺς δοθῇ ἡ αὔξησις, ἐκτὸς τῶν λόγων οὕς ἀνέφερεν ὁ κ. προλαλήσας συνάδελφος, καὶ διὰ λόγους ἀξιοπρεπείας, διότι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ περιμένουν νὰ ζήσουν ἀπὸ διάφορα φιλοδωρήματα τῶν δικηγόρων.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ταλιαδοῦρος ἐπί τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§30Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Μοῦ εἶναι ἐξαιρετικῶς συμπαθὴς ἡ τάξις αὐτὴ τῶν ὑπαλλήλων. Καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ γνωρίζῃ, ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, ἐπί πόσην ὥραν ἐργάζονται οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί. Ἔχομεν κακουργιοδικεῖον καὶ ἐργάζονται μέχρι πρωΐας. Μοῦ εἶναι πολὺ συμπαθὴς ἡ ὑπόθεσις των καὶ ὑποθέτω ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ ἐξετάσῃ εὐμενῶς τὴν ἀναφορὰν αὐτήν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§32Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ αὔξησις ἡ ζητουμένη ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς, κ. ὑπουργέ, εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῇ, καὶ ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς τὴν δώσητε. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὡς ἔχουν σήμερον τὰ δικαστηριακὰ πράγματα καταντᾷ, ὥστε νὰ ζητῇ τις ἀντίγραφον μιᾶς ἀποφάσεως καὶ νὰ τὸ λαμβάνῃ μετὰ ἕνα μῆνα. Διὰ νὰ ἀναπτυχθῇ ὁ ζῆλος τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν πρέπει ἀσφαλῶς καὶ ἀπαραιτήτως, νὰ ἐνισχυθῶσιν οἰκονομικῶς οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἀμείβονται γλισχρότατα. Τὰ δὲ δικαιώματα, περὶ τῶν ὁποίων γίνεται λόγος, εἶναι γλυσχρότατα, λαμβάνουσι δὲ δι’ ἓν ἀντίγραφον ἀποφάσεως ἐκ τεσσάρων σελίδων 3 δραχμάς.

§33Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ, νὰ μοῦ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορά.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσίνας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ συλλόγου Μακεδονομάχων.

§35Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, κ. Πρόεδρε, λόγῳ τῆς καταλήψεως μιᾶς ἐκτάσεως δωρηθείσης ὑπό τινος εἰς τὴν Ἐθνικὴν ὀργάνωσιν «ὁ Παῦλος Μελᾶς» καὶ τῆς καταλήψεως ταύτης ὑπὸ ἑνὸς οἰκοδομικοῦ συνεταιρισμοῦ τῶν 40 ἐκκλησιῶν, ἐγεννήθησαν προστριβαὶ μεταξὺ τοῦ συλλόγου τούτου καὶ τῆς διοικήσεως. Ὁ σύλλογος ζητεῖ καὶ ἐπικαλεῖται τὴν ἐπέμβασιν καὶ τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως.

§36Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Ἐπελήφθη ἡ Κυβέρνησις τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ ἐξουσιοδοτήθη ὁ γενικὸς διοικητής, νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα ἐπὶ τόπου καὶ κατὰ τὴν δικαίαν ἀντίληψίν του νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀνθρακόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς συλλόγου καπνοπαραγωγῶν Νιγρίτης.

§38Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη, κ. Πρόεδρε, ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ζητοῦν δι’ αὐτῆς οἱ ἀναφερόμενοι τὴν ἀπαλλαγὴν ἐκ τοῦ φόρου οἰκοδομῶν τῶν οἰκημάτων τῶν προοριζομένων διὰ τὴν συγκομιδὴν τοῦ καπνοῦ. Ἐκ τοῦ φόρου τούτου, αἱ εἰσπράξεις εἶναι ἐλάχισται, καὶ θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἄρῃ αὐτόν, ἵνα ἀποδείξῃ, ὅτι ἐνδιαφέρεται διὰ τοὺς καπνοπαραγωγούς.

§39Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι παγίως προωρισμένα τὰ οἰκήματα ταῦτα διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ καπνοῦ;

§40Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Εἶναι ἓν ἢ δύο δωμάτια, διὰ τὴν κατοικίαν τοῦ καπνοπαραγωγοῦ καὶ τὸ ὑπερῷον, ὅπου μονίμως ἐπεξεργάζονται οἱ καπνοί.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Νικολίτσας ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§42Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§43Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ μοὶ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Κουρτίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς σωματείων Λεβαδείας, περὶ ἐνισχύσεως τῆς δυνάμεως ἀσφαλείας.

§45Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Μολονότι ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἀπουσιάζει ταύτην τὴν στιγμήν, ἐν τούτοις θὰ τολμήσω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὲ προσέξῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Οἱ κάτοικοι Λεβαδείας ζητοῦν τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἀσφαλείας των. Ὅταν ταῦτα συμβαίνουν εἰς Λεβάδειαν, ἐπειδὴ θεωρῶ τὸ ζήτημα γενικώτερον καὶ μεγίστης σπουδαιότητος, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω, ὅτι κατ’ ἐξοχὴν βεβαίως μεγαλειτέρα εἶναι ἡ ἔλλειψις ὀργάνων ἀσφαλείας εἰς τὸν νομὸν Ἔβρου, τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω, ἀποτελοῦντα ὡς γνωστὸν διπλῆν προκάλυψιν. Ὀλίγας ἡμέρας πρὶν ἀναχωρήσω ἐκ τοῦ νομοῦ τούτου διὰ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς ὁ ἀστυνομικὸς σταθμάρχης Σουφλίου μοῦ εἶπεν, ὅτι εἰς ἓν σημεῖον σπουδαιότατον ἡ ἀστυνομικὴ ἐμφάνισις ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕνα ὑπενωμοτάρχην καὶ ἕνα χωροφύλακα τοῦ ὁποίου ἡ θητεία πρόκειται νὰ λήξῃ κατ’ αὐτάς, εἰς τὸ τέλος τοῦ μηνὸς Μαΐου. Ἑπομένως κινδυνεύει ὁ ἐνωματάρχης νὰ μείνῃ, ὅπως ὁ Κολοκοτρώνης μόνος του εἰς τὴν Τριπολιτσάν. Καὶ πρέπει νὰ σταλῇ κανεὶς νὰ τὸν ἐνισχύσῃ, διότι πρόκειται περὶ τμήματος ἀπογυμνωμένου κατοίκων. Κατὰ τὸν παρελθόντα χειμῶνα συζητουμένου τοῦ ζητήματος τῶν συνοικισμῶν τῶν μεθορίων εἶχον ὁμιλήσει περὶ ἑνὸς τμήματος τούτου καὶ ἂν δὲν ἀπατῶμαι ζωηρότατον ἐνδιαφέρον ἔδειξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ ἀκριβῶς αὐτὸ μὲ ἔκαμε νὰ λάβω ἰδιαιτέρως τὸν λόγον. Εἶναι δὲ σαφὲς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐν ὀλίγοις θὰ ἀναπτύξω. Τὸ τμῆμα τοῦτο, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάρχουν μόνοι ὁ ἐνωματάρχης καὶ ὁ χωροφύλαξ, εἶναι τὸ τμῆμα τοῦ Μεγάλου Δερείου καὶ τοῦ Μικροῦ Δερείου. Οἱ κάτοικοι τοῦ τμήματος ἐκείνου ἦσαν ὅλοι Βούλγαροι, ἀκριβῶς δὲ τὸ τμῆμα τοῦτο ἔγινεν ἀφορμή, ὥστε ἀφ’ οὗ ἐπεδικάσθη εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ μέρος τοῦτο, νὰ ἐπιδικασθῇ εἰς τὴν Βουλγαρίαν τὸ Ὀρτάκιοϊ μὲ τὰ 22 Ἑλληνικώτατα χωριά του. Καὶ οἱ μὲν Βούλγαροι κάτοικοι τοῦ Μεγάλου καὶ Μικροῦ Δερείου ἀποκατεστάθησαν εἰς τὰ χωριὰ τοῦ Ὀρτάκιοϊ τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι ἦλθον πρὸς ἡμᾶς εἰς τὸν νομὸν Ἔβρου, ἀλλὰ οἱ κάτοικοι τῶν 22 ἐκείνων Ἑλληνικῶν χωρίων δὲν μετέβησαν εἰς τὸ Μικρὸν καὶ Μέγα Δέρειον, ἀλλὰ ἐπῆγαν εἰς ἄλλα, ὁ δὲ λόγος εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἀσφαλείας. Πρόκειται δέ, κύριε Πρόεδρε, περὶ ἑνὸς τμήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι γραφικώτατον ἀπὸ ἀπόψεως καλλονῆς εἶναι ἀσύγκριτον, οὔτε τὰ Τέμπη, τὰ ὁποῖα ἔχω ἐπισκεφθῇ, μποροῦν νὰ συγκριθοῦν μὲ αὐτό, ἐπὶ πλέον δὲ ἔχει ἀφθονίαν γαιῶν καλλιεργησίμων ὅπου παράγουν σιτηρὰ καὶ ὅλα τὰ δημητριακά. Ἄλλοτε ὁ καπνὸς ὁ ὁποῖος ἔβγαινε ἐκεῖ εἶχε διπλῆν τιμὴν ἀπὸ τὰ ἄλλα μέρη. Ἡ ὑλοτομία εἶναι ἀπέραντος· ἔχω δὲ νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διότι ἠσχολήθη μὲ τὸ ζήτημα αὐτό. Ἄλλοτε ἐκεῖ οἱ κάτοικοι ἦσαν ὑλοτόμοι. Καὶ ἡ κτηνοτροφία ἐπίσης εὑρίσκετο ἐν ἀκμῇ καθὼς καὶ ἡ σηροτροφία. Τέλος πάντων εἶναι ἕνας παράδεισος ὁλόκληρος. Ἐνῷ δὲ ἄλλοτε συνήκμαζον ἐκεῖ 5.000 κάτοικοι Βούλγαροι καὶ 3–4.000 Τοῦρκοι, οἱ ὁποῖοι μετηνάστευσαν κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὴν Τουρκίαν ὄχι ἐξ ὑπαιτιότητος ἡμῶν, ἀλλὰ ἐπὶ Βουλγαροκρατίας, σήμερον τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τὸ γραφικώτατον καὶ ὡραιότατον ἔμεινεν ἄνευ κατοίκων, ἐνῷ κάλλιστα ἠμποροῦσαν, νὰ ἐγκατασταθοῦν ἐκεῖ 5–6.000 κάτοικοι. Τώρα ἴσως νὰ εἰπῇ κανείς: τί σχέσιν ἔχουν αὐτά; Ἀκριβῶς αὐτὰ ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν ἀσφάλειαν, διότι ὅταν δὲν ἔχῃ ὁ κάτοικος τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας, ἀφοῦ τὸ μέρος αὐτὸ ἀποτελεῖ καὶ προκάλυψιν δὲν ἠμπορεῖ νὰ καθήσῃ. Καὶ ὁ κ. γενικὸς διοικητὴς Θράκης ἐπρονόησε διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσεν διὰ τοὺς βουλευτὰς Ἔβρου ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας φροντίδος καθ’ ὅσον ἠννόησε, ὅτι ἂν ἐνισχύσωμεν τὰ μέρη αὐτά, εἶναι σἂν νὰ ἐνισχύωμεν αὐτὴν ταύτην τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν ἡμῶν. Ἀλλὰ ἀκριβῶς τὸ αἴσθημα τῆς ἐλλείψεως ἀσφαλείας γεννᾷ ἐνδοιασμούς. Ἄν λοιπὸν ἐξασφαλίσωμεν τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, ὑποθέτω, ὅτι δύναται ἐκ νέου νὰ καταστῇ τὸ μέρος αὐτὸ ἕνας ἐπίγειος παράδεισος.

§46Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχομεν ἀνυπαρξίαν δυνάμεως χωροφυλακῆς.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης, ἵνα καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν ψαλτῶν Βυζαντινῆς μουσικῆς.

§48Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Οἱ ψάλται τῆς Βυζαντινῆς μουσικῆς ὑποβάλλουσιν μίαν αἴτησιν καὶ ζητοῦσιν, ὅπως ληφθῇ μία πρόνοια, νὰ ἐξομοιωθῶσιν καὶ αὐτοὶ μὲ τοὺς λοιποὺς ἐκκλησιαστικοὺς ὑπαλλήλους οὐ μόνον ὡς πρὸς τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως, ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τὴν γενικωτέραν προστασίαν. Φρονῶ, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ τύχουν τῆς προστασίας αὐτῆς, διότι καὶ αὐτοὶ ἀποτελοῦν μίαν τάξιν ἐξυπηρετικὴν τῆς καλλιτεχνικῆς παραδόσεως τῆς Βυζαντινῆς μουσικῆς καὶ εἶναι καὶ σκόπιμον ὄχι μόνον χάριν τῆς ἐνισχύσεως τῶν ἐπιδιδομένων εἰς τὴν καλλιέργειαν καὶ τὴν ἄσκησιν τῆς μουσικῆς αὐτῆς τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει ν’ ἀφήσωμεν ν’ ἀποσβεσθῇ, ἀλλὰ καὶ χάριν τῆς προστασίας αὐτῶν οἵτινες διακονοῦσιν εἰς τὸν ἱερὸν χῶρον ὅπου πηγάζει καὶ καλλιεργεῖται τὸ αἴσθημα τῆς φιλαληθείας καὶ τῆς κοινωνικῆς ἀλληλεγγύης, ἀλλὰ καὶ τῆς κοινωνικῆς ἀντιλήψεως τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος τόσον εὐρέως ἐφαρμόζει σήμερον.

§49Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μὲ ποίους πρέπει νὰ ἐξομοιωθῶσι;

§50Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Μὲ τοὺς ἱερεῖς.

§51Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Παίρνουν τίποτε οἱ ἱερεῖς;

§52Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς μισθοὺς παίρνουν αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶναι λογικόν. Ἀλλὰ ἐὰν γίνῃ ταμεῖον Προνοίας καὶ ἀλληλοβοηθείας ὅλων τῶν ἐκκλησιαστικῶν πρέπει νὰ περιληφθοῦν καὶ αὐτοί.

§53Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἄν γίνῃ αὐτό, βεβαίως.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ταλιαδοῦρος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν πολεμοπαθῶν Σοφάδων.

§55Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Κατὰ τὸ 1917 τὰ Γαλλικὰ στρατεύματα κατέλαβον τὴν πόλιν τῶν Σοφάδων, οἱ δὲ κάτοικοι ἐζημιώθησαν πάρα πολὺ διότι λόγῳ ἐμπρησμοῦ κατεκάησαν τὰ σπαρτά των. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν ὅπως συμπεριλάβῃ καὶ τούτους εἰς τὸ γενικὸν νομοσχέδιον τῶν πολεμοπαθῶν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Χριστούλας ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§57Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤδη τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἀνεγνώρισε τὰ δικαιώματα τῶν ἀναφερομένων καὶ δι’ αὐτὸ διέταξε νὰ ἐνεργηθῶσι, ἀνακρίσεις. Καί διὰ διαφόρων ἐνόρκων μαρτυρικῶν καταθέσεων διεπιστώθη τὸ δικαίωμα τῶν ἀνθρώπων, ὅτι δηλ. ὁ ἐμπρησμὸς προῆλθεν ἐκ τῆς αἰτίας τὴν ὁποίαν ἀναγράφει ἡ ἀναφορὰ αὐτῶν. Εἶναι δικαιοτάτη λοιπὸν ἡ ἄποψις αὐτῶν καὶ πρέπει, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει.

§58Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ πολεμοπαθῶν θὰ συζητηθῇ καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ταλιαδοῦρος ἐπὶ ἀναφορᾶς διανομέων τῶν Τ.Τ.Τ. Λαρίσσης.

§60Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Οἱ διανομεῖς κ. πρόεδρε πρώτης καὶ δευτέρας τάξεως οἱ ὁποῖοι μένουν εἰς τὸ κέντρον καὶ εἰς τὴν διεύθυνσιν λαμβάνουν καλλιτέρους μισθοὺς καὶ προάγονται καὶ φθάνουσιν εἰς ἀνωτέρους βαθμοὺς ἐν ᾧ οἱ διανομεῖς τῶν ἐπαρχιῶν οὐδεμίαν πρόοδον ἔχουν. Ἕνας διανομεὺς π. χ. τῶν Ἀθηνῶν προάγεται καὶ γίνεται ἀρχιταξινόμος μὲ βαθμὸν πρώτης τάξεως ἐν ᾧ οἱ αὐτοὶ συνάδελφοί του τῆς Λαρίσσης μένουν στάσιμοι. Λοιπὸν δὲν ζητοῦν τίποτε ἄλλο οἱ διανομεῖς αὐτοὶ παρά, νὰ τοποθετηθῶσιν εἰς τὴν αὐτὴν τάξιν μὲ τοὺς διανομεῖς τοῦ κέντρου, διότι μάλιστα οἱ διανομεῖς τῆς ἐπαρχίας ἐργάζονται ὅλην τὴν ἡμέραν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα ἐπιμελέστερον καὶ θὰ ἴδῃ ὅτι θὰ εἶναι ἀπολύτως σύμφωνος, διότι ἐπαναλαμβάνω δὲν εἶναι δίκαιον ὁ ταχυδρομικὸς διανομεὺς Ἀμαρουσίου, νὰ εἶναι προνομιοῦχος καὶ νὰ προάγεται ἐν ᾧ ὁ Καρδίτσης καὶ Τρικκάλων νὰ μένῃ στάσιμος.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Χριστούλας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§62Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Καὶ ἐγώ, θὰ συστήσω καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει, ὅτι εἶναι δικαία ἡ ἀναφορὰ καὶ νὰ συντελέσῃ, νὰ ἀρθῇ τὸ ἄτοπον αὐτὸ καὶ νὰ ἀφομοιωθοῦν καὶ αὐτοὶ μὲ τοὺς ἄλλους.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§64Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν.

§65Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Παρακαλῶ, ὅπως μοῦ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορά.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Νικολίτσας ἐπὶ ψηφίσματος τῶν κατοίκων Γαρδικίου κτλ. περὶ κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Σπερχιάδος πρὸς Ναύπακτον.

§67Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Παρακαλῶ κατὰ τὴν χάραξιν τῆς ὁδοῦ Σπερχιάδος πρὸς Ναύπακτον νὰ ληφθῶσιν ὑφ’ ὄψιν καὶ τὰ συμφέροντα τῶν κατοίκων Γαρδικίου, οἵτινες στεροῦνται παντελῶς σογκοινωνίας. Δι’ αὐτὸ καὶ παρακαλῶ, τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασιν κατὰ τὴν χάραξιν τῆς ὁδοῦ.

§68Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ παραπέμψω τὸ ζήτημα εἰς τὸ συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς συνελεύσεως καπνεργατῶν Ἀγρινίου, περὶ μεταβολῆς τοῦ ὑπαλληλικοῦ συστήματος τῶν ἰατρῶν των.

§70Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Κουρτίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἑνώσεως ἀσφαλιστῶν Θράκης.

§72Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ, τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Οἱ ἀσφαλισταὶ τῆς Δυτικῆς Θράκης παρακαλοῦν δι’ ἀναφορᾶς, ὅπως ἀπαγορευθῇ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Τραπεζῶν, νὰ κάνουν καὶ τὸν ἀσφαλιστήν. Ἡ ἀναφορὰ βεβαίως ἀποβλέπει, διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, καθ’ ὅσον ἄλλαι Τράπεζαι δὲν ὑπάρχουν εἰς τὰ μέρη μας. Ἂν δὲν ἀπατῶμαι οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης μισθοδοτοῦνται καλλίτερον ὅλων τῶν ἄλλων δημοσίων ὑπαλλήλων τῶν ὁμοιοβάθμων των, ἑπομένως ἔπρεπε νὰ ἀρκοῦνται εἰς τὰ ὀψώνιά των, ὅπως λέγει καὶ τὸ Εὐαγγέλιον. Ἀλλὰ δὲν ἀρκοῦνται εἰς αὐτά, θέλουν νὰ ἀπορροφήσουν, σἄν τὸ σφουγγάρι ὅλες τὴς δουλειές. Φαντάζεσθε κύριοι συνάδελφοι, πόσον ἀποστραγγιστικὸν εἶναι τὸ σύστημα αὐτὸ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διότι ὅλοι ἐκεῖ οἱ μικροὶ ἐπαγγελματίαι καὶ οἱ ἔμποροι ἀναγκάζονται, νὰ δανεισθοῦν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἑπομένως ὑποχρεοῦνται εἰς αὐτήν. Εὔλογος λοιπὸν εἶναι ἡ πίεσις τὴν ὁποίαν ἀσκοῦν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δανείζονται καὶ ἑπομένως πιέζονται, ὥστε νὰ ἀσφαλισθοῦν. Σημειώσατε δέ, ὅτι οἱ περισσότεροι τῶν ἀσφαλιστῶν εἶναι νέοι ἔφεδροι, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔμαθον πέντε–δέκα γραμματάκια καὶ ἠξεύρουν καὶ καμμιὰ γλῶσσα καὶ τρέπονται εἰς τοιαύτας ἐργασίας. Ὅταν λοιπόν οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης πάρουν ὅλας αὐτὰς τὰς ἀσφαλείας τὶ πρέπει νὰ κάμουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι; Πρέπει λοιπόν, νὰ ληφθῇ ἕν μέτρον προνοίας, δι’ αὐτούς.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§74Π. ΦΛΩΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§75Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ παρεκάλουν νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορά, διὰ νὰ τὴν ἐξετάσω. Νομίζω ὅμως, ὅτι δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαγορεύωμεν σὲ κάθε Ἕλληνα πολίτην, νὰ κάμῃ οἱανδήποτε ἐργασίαν θέλει. Μόνον ἡ Τράπεζα ἀφ’ ἑαυτῆς δύναται νὰ συστήσῃ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους της, νὰ μὴ ἀσκοῦν ἄλλο ἐπάγγελμα ἀπὸ τὸ τοῦ ὑπαλλήλου. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐντύπωσίς μου.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Νικολίτσας ἐπὶ αἰτήσεως τῆς κοινότητος Λαμπίρης Τριχωνίδος περὶ κατασκευῆς ὁδῶν εἰς τὴν κοινότητά των.

§77Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ, νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Ἡμερησία διάταξις τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων ἐξηντλήθη, πρὸ τῆς Ἡμερησίας διατάξεως τῶν ἐπερωτήσεων τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Τζερμιᾶς.

§79Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν Θεσσαλονίκην μαστίζει ἀπὸ 8 ἡμερῶν ἡ νόσος τύφος, ἡ ὁποία ἐπεκτείνεται καθημερινῶς, ἀπεδείχθη δὲ ἐκ τῆς ἀναλύσεως τῶν ὑδάτων, ὅτι λόγῳ τῆς μολύνσεως τῶν ὑδάτων προῆλθεν αὐτὴ ἡ νόσος, ἡ ὁποία ἐξαπλοῦται. Σήμερον δὲ ὑπάρχει τηλεγράφημα, ὅτι εἰς ὁλοκλήρους συνοικίας τῆς πόλεως εἶναι τὰ κρούσματα πολυάριθμα. Ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἐκεῖ φέρει μίαν ἀνησυχίαν. Ἡμεῖς γνωρίζομεν, ὅτι ὑπάρχει ὑπηρεσία τῆς Δημοσίας ὑγείας τῆς ὁποίας μάλιστα προΐσταται καὶ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος θὰ κάνῃ τὸ καθῆκόν του, ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει εἶναι ἡ ἁρμοδιότης τοῦ ὑπουργείου τῆς Προνοίας, διότι ἕνεκα ἀνωμαλιῶν, αἱ ὁποῖαι παρουσιάσθησαν εἰς τὴν Κυβερνητικὴν ἐπιτροπὴν παρὰ τῇ ἑταιρείᾳ τῶν ὑδάτων, ἀνετέθη ἡ διεύθυνσις τῶν ἔργων αὐτῶν εἰς ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἦτο εἰς τὰ σχέδια πόλεων καὶ δὲν ἔχει γνῶσιν τῶν πραγμάτων αὐτῶν. Ἀπεδείχθη δέ, ὅτι τὰ καζάνια ἦσαν κατὰ τοιοῦτον τρόπον κατεσκευασμένα, ὥστε νὰ εἰσέρχωνται αἱ ἀκαθαρσίαι τῶν ὑπονόμων. Πρέπει νὰ σταλῇ ἀνώτερος ὑπάλληλος, νὰ ἐξετάσῃ τὰ ὕδατα, διότι δὲν δύναται ἡ Θεσσαλονίκη, νὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην. Διότι προχθὲς ἀκόμη γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας πόσον ἐτυραννήθη ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης. Πρέπει λοιπὸν νὰ σταλῇ ἀνώτερος ὑπάλληλος, νὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπαιτιότητα τῆς ἑταιρείας. Ἐὰν τὸ ἔκαμε κανένας ἰδιώτης θὰ ἐτυφεκίζετο.

§80Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν φρονῶ, ὅτι δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ τις ἀπολύτως ὅτι ὑπέχει εὐθύνας ἡ ἑταιρεία. Ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς, ὅτι τὰ ὕδατα τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι ἀρτεσιανὰ φρέατα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντελῶς χωριστὰ καὶ εἰς βάθος πολὺ μεγάλο καὶ οὐδεμία μόλυνσις μπορεῖ νὰ γίνῃ παρὰ ἐὰν ἔχῃ γίνει μία βλάβη τοῦ σωλῆνος ἐντὸς τῆς πόλεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ γνωρίζῃ ἡ ἑταιρεία ἐκ τῶν προτέρων. Ὀφείλει ὅμως ἀμέσως νὰ τὸ ἐλέγξῃ, νὰ τὸ εὕρῃ καὶ νὰ τὸ θεραπεύσῃ. Ὅσον ἀφορᾷ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴπατε, ὅτι ἤλλαξε Κυβερνητικὸς ἐπίτροπος, πράγματι ἤλλαξε, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ καμμίαν ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι ἡ μεταβολὴ τοῦ ἐπιτρόπου δὲν σημαίνει, ὅτι οἱ σωλῆνες ἀπὸ 20 ἐτῶν ἴσως καὶ περισσότερον ἦτο δυνατὸν νὰ πάθουν μόλις ἤλλαξεν ὁ Κυβερνητικὸς ἐπίτροπος....

§81Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐγὼ εἶπα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπιστευθῇ ἡ κοινωνία.

§82Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐκτὸς αὐτοῦ, μόλις ἔλαβα γνῶσιν, ἐτηλεγράφησα εἰς τὸν Κυβερνητικὸν ἐπίτροπον, νὰ ἔλθῃ ἀμέσως εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν νομίατρον, ὥστε νὰ ἀνεύρουν ποῦ ἔγκειται ἡ μόλυνσις. Πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἐκτὸς τῶν ἀρτεσιανῶν φρεάτων, ἀγοράζεται τὸ θέρος καὶ ὕδωρ τοῦ δήμου, τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι ἐντελῶς κεκαλυμμένον, καὶ ἴσως ἐκεῖθεν νὰ προέρχεται ἡ μόλυνσις. Πάντως εἶναι ζήτημα ἐρεύνης καὶ ἐλπίζω ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν, νὰ ἔχω τὸ ἀποτέλεσμα.

§83Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Αὐτὸ ζητοῦμεν, νὰ ἀνακαλυφθῇ εἰς ποῖον ὀφείλεται, διότι γνωρίζετε, ὅτι δὲν ἔχομεν καμμίαν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἑταιρείαν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Γ. Ροδόπουλος ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, διὰ τὸν τρόπον τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ ἐξοντώσεως τῆς λῃστείας.

§85Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ λύπης πολλῆς λαμβάνω τὸν λόγον, διὰ νὰ καταστήσω γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἐπαρχία τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ἀντιπροσωπεύω, μία ἐπαρχία ἀγροτική, γεωργικὴ καὶ παραγωγικὴ καὶ φιλόνομος εὑρίσκεται ὑπὸ τρομερὰν δίωξιν ἐκ μέρους τῶν ἀρχῶν. Ἔχω ἐκκρεμεῖς τρεῖς ἐπερωτήσεις πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὴν σκανδαλώδη καὶ ἀπάνθρωπον ἐνέργειαν τῶν τοπικῶν ἀρχῶν καὶ ἰδίως τῆς χωροφυλακῆς ἐν σχέσει μὲ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐφαρμόζουν διὰ τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας. Ἀλλὰ δύο φορὰς ἦλθεν ἡ σειρὰ τῆς συζητήσεώς των καὶ δύο φορὰς ἀνεβλήθησαν ἕνεκα ἐπαναλαμβανομένης ἀπουσίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Εἶμαι ἠναγκασμένος, λοιπόν, ν’ ἀνακοινώσω τὰ γενόμενα ἔκτροπα εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἡ παράτασις τῆς καταστάσεως ταύτης δύναται νὰ ἔχῃ σοβαρώτατον χαρακτῆρα, ἐνδέχεται νὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἀκόμη τῆς παρουσίας ἐμοῦ ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, ὡς βουλευτοῦ τῆς ἐπαρχίας Τυρνάβου. Ὡς γνωρίζετε, κύριοι, εἰς παρελθοῦσαν ἐποχὴν πολιτικῶν ἀνωμαλιῶν ἐν Ἑλλάδι, ὅταν ἡ λῃστεία ἔφθασε μέχρι τῶν προθύρων Ἀθηνῶν, ἐψηφίσθησαν διάφοροι ἀνελεύθεροι νόμοι, διὰ τῶν ὁποίων ἐπετρέπετο ἡ ἐκτόπισις τῶν βλαχοποιμένων, τῶν κτηνοτρόφων καὶ κατόπιν δι’ ἐπεκτάσεως ἐπετράπη ἡ ἐκτόπισις παντὸς πολίτου.

§86Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε συνάδελφε, λείπει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§87Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔλλειψε μίαν φοράν, ἀνεβλήθη· ἔλλειψε δευτέραν φορὰν καὶ ἀνεβλήθη πάλιν ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως. Ἐν τῷ μεταξὺ προχωρεῖ τὸ ἀπαίσιον ἔργον τῆς ἐξοντώσεως ἑκατοντάδος γεωργικῶν οἰκογενειῶν· Τὶ θέλετε νὰ κάμω; Ἔπρεπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἔλθῃ, νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν τὸ πρᾶγμα. Θὰ τὰ ἀναγνώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικά.

§89Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ὄργανα τῆς χωροφυλακῆς ἐνεργοῦν τὴν καταδίωξιν τῶν λῃστῶν, κατὰ τοιοῦτον κωμικὸν τρόπον, ὥστε εἶναι ἀδύνατον, νὰ φθάσουν εἰς ἀποτέλεσμα λόγῳ τῆς ἀκαταλληλότητος τῶν ὀργάνων των καὶ τῆς ἐλλείψεως μεθόδων καὶ πείρας, διὰ τὸ δυσχερὲς αὐτὸ ἔργον. Ἡ μέθοδος τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζουν καὶ τὴν ὁποίαν καὶ ἄλλοτε ἐφήρμοζον εἶναι ἡ ἑξῆς: Λαμβάνουν ἀπέναντι τῶν πολιτῶν τὴν ἑξῆς στάσιν: Λέγουν εἰς τοὺς γεωργοὺς καὶ τοὺς κτηνοτρόφους. «Ἡμεῖς δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν, νὰ συλλάβωμεν τοὺς λῃστάς, ἔλθετε ἐσεῖς οἱ νοικοκυραῖοι, νὰ κάμετε τὴ δουλειὰ τὴν ἰδικήν μας· ἢ θὰ μᾶς παραδώσετε τοὺς λῃστὰς ἢ θὰ σᾶς ἐξοντώσωμεν». Ἀρχίζει λοιπὸν συστηματικῶς πόλεμος κατὰ τῶν γεωργῶν, κατὰ τῶν ἐπαγγελματιῶν, τῶν ἐμπόρων καὶ διότι δὲν τοὺς παρέδωσαν τοὺς λῃστάς, ἐξορίζουν διὰ τοῦ ἐναντίον πάσης κοινωνικῆς ἰδέας τοῦ δικαίου ἀπαισίου νόμου, σωρείαν κτηνοτρόφων, γεωργῶν καὶ παντοπωλῶν ἀκόμη, εἰς τὰ διάφορα νησιὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ οὕτως οἱ συμπολῖται μου εὑρίσκονται παραθερίζοντες πολὺ εὐχαρίστως εἰς τὴν Ἴον, τὴν Θήραν, τὴν Σκίαθον καὶ ἄλλας νήσους. Οἱ συμπολῖται μου εἰς τὴν ἀξίωσιν τῶν ἀνικάνων ὀργάνων τῆς χωροφυλακῆς περὶ παραδώσεως εἰς αὐτοὺς τῶν λῃστῶν, ἀπαντοῦν. «Τὶ θέλετε, νὰ κάμωμεν; ποῦ νὰ τοὺς βροῦμε ἐμεῖς τοὺς λῃστάς; Ἀφοῦ σεῖς δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κάμετε τίποτε πῶς ἡμεῖς θὰ τὸ ἐπιτύχωμεν;» Αὐτοὶ ὅμως ἔχοντες εἰς χεῖρας τὸ ὅπλον τῆς ἐξορίας, ἀπὸ πεῖσμα καὶ διὰ νὰ καλύψουν τὴν εὐθύνην των, ἀποδίδουν τὴν ἀποτυχίαν εἰς ἀθώους καὶ ἐντελῶς ἀνιδέους πολίτας, ἐντελῶς ἀνικάνους νὰ ἀναμιχθῶσιν εἰς τοιαύτας ἐνεργείας. Δὲν εἶναι δὲ καινούργια ἡ ἱστορία αὐτή. Πρὸ πολλῶν ἐτῶν κατὰ τὸ 1895, ὅταν συνέλαβον οἱ ἐπὶ τῆς καταδιώξεως τῆς λῃστείας τὸν βουλευτὴν Γιαννοῦσον Τάκην καὶ τὸν δήμαρχον Κωνσταντῖνον Τάκην καὶ τοὺς εἰσήγαγον εἰς τὸ κακουργιοδικεῖον Λαρίσσης ἐπὶ ὑποθάλψει τοῦ ἀρχιλῃστοῦ Τσανάκα, ἐγὼ ἤμουν προϊστάμενος τῶν ἐνόρκων. Τὶ δὲ ἀπεδείχθη κατὰ τὴν ἐκτυλιχθεῖσαν διαδικασίαν ἐνώπιον τοῦ κακουργοδικείου; Ἀπεδείχθη ὅτι ἐπῆγεν ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς, ὁ ἀρχηγὸς τοῦ στρατοῦ, ὁ νομάρχης, ὅλαι αἱ ἀρχαὶ καὶ εἶπον εἰς τοὺς Τάκηδες. «Ἐσεῖς οἱ Τάκηδες εἶσθε εἰς τὸν τόπον σας ἰσχυροί, ἔχετε φίλους, εἶσθε εἰς θέσιν νὰ μᾶς παραδώσετε τὸν Τσανάκαν, διατὶ δὲν μᾶς τὸν παραδίδετε; Θὰ πᾶτε στὴ φυλακή». Τοὺς κατεδίωξαν καὶ χωρὶς καμμίαν ἔνδειξιν κἂν τοὺς παρέπεμψαν λοιπὸν εἰς τὸ ἀκροατήριον τοῦ Κακουργιοδικείου. Διήρκεσεν ἡ δίκη αὐτὴ 11 ἡμέρας, καὶ τὸ λέγω ὑπερηφανευόμενος, ὅτι ἐὰν δὲν ἤμουν ἐγὼ προϊστάμενος τῶν ἐνόρκων ποὺ εἶχον τὸ σθένος, νὰ ἀντιταχθῶ καὶ νὰ συγκρατήσω καὶ τοὺς ἄλλους ἐνόρκους κατὰ τῆς πιέσεως τοῦ ὄγκου τῆς ἐξουσίας καὶ τῶν εἰσαγγελικῶν ἀρχῶν, θὰ κατεδικάζετο συνεπείᾳ τῶν πιέσεων τούτων ἕνας βουλευτὴς καὶ ἕνας δήμαρχος, ὅτι ἦσαν συνέταιροι τῶν λῃστῶν. Καὶ ὅλα αὐτὰ παρουσίᾳ ἀντιπροσώπου τοῦ Γαλλικοῦ Τύπου τῆς «journal» τῶν Παρισίων, ὁ ὁποῖος ἔστελλε καθημερινῶς περίληψιν τῶν πρακτικῶν εἰς τὴν ἐφημερίδα του, ἡ ὁποία φυσικὰ ἂν ἐπήρχετο ἡ καταδίκη, θὰ ἔγραφεν, ὅτι ἐπανήλθομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὴν ὁποίαν περιέγραφεν ὁ Ἀμποῦ εἰς τοὺς «Βασιλεῖς τῶν Ὀρέων». Ἐστάθηκα ἐγὼ μὲ κῦρος καὶ ἐπιμονὴν εἰς τὴν διάσκεψιν τῶν ἐνόρκων καὶ εἶπα: δὲν θὰ καταδικασθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ διότι δὲν εἶναι ἔνοχοι, ἀλλὰ μόνον θὰ δώσωμεν ἀφορμὴν νὰ δυσφημισθῇ ἡ Ἑλλὰς καὶ ὁ πολιτικὸς αὐτῆς κόσμος εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ οὕτως ἀπηλλάγησαν. Εἰς τοιαῦτα ἔκτροπα ὁδηγεῖ ἡ τυφλότης καὶ ὁ σωβινισμὸς τῶν καταδιωκτικῶν ἀρχῶν. Ἀδιαφοροῦν διὰ πάντα, ἀρκεῖ νὰ καλύψουν τὴν ἑαυτῶν ἀνεπάρκειαν. Ἤδη ἡ ἱστορία ἐπαναλαμβάνεται εἰς εὐρυτέραν κλίμακα καὶ εἰς βάρος πτωχοῦ κόσμου. Δὲν ἄφησαν νοικοκύρην, δὲν ἄφησαν γεωργὸν ποὺ νὰ μὴ καταδιώξουν καὶ τὸν ἐκτοπίσουν ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀφορμῆς καὶ ἰδίως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον σημειώσεως εἶναι ὅτι προτιμοῦν νὰ ἐξορίζουν τοὺς φίλους μου. Δὲν ἔμεινε φίλος μου, δὲν ἔμεινε ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος συνδέεται μὲ μένα, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ εἶναι ἐξόριστος. Καὶ ὅταν εἶπον εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν «μὰ καλά, κ. ὑπουργὲ ὅλο οἱ φίλοι μου θὰ ἐξορίζωνται;» Μοῦ ἀπήντησεν ὁ κ. ὑπουργός. «Τὶ νὰ σᾶς κάμω ἔχετε πολλοὺς φίλους. Ἀφοῦ ὅλοι οἱ ἐκλογεῖς εἶναι φίλοι σας;» Καὶ ὅταν ὁ υἱός μου ἐν Λαρίσσῃ συνήντησε τὸν ἀρχηγὸν τῆς ἀσφαλείας καὶ τοῦ εἶπε: «Μὰ τέλος πάντων ὅλοι οἱ φίλοι μας θὰ ἐξορίζωνται;» τοῦ λέγει «δῶστε μου ἕνα κατάλογο ἀντιθέντων σας, νὰ τοὺς ἐξορίσω κι’ αὐτούς». Καὶ τοῦ εἶπεν ὁ υἱός μου εὐφυέστατα «μὰ τί; νὰ κάμωμεν κακὸ εἰς τοὺς ἀνθρώπους; νὰ ἐξορισθοῦν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δὲν πταίουν εἰς τίποτε; Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς νὰ συντελέσωμεν εἰς τοιοῦτον ἀδίκημα;» Φαντασθῆτε καὶ κρίνατε, κύριοι συνάδελφοι, τί συναίσθησιν καθήκοντος ἔχουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι καὶ ποίαν σημασίαν δίδουν εἰς τὴν ἐλευθερίαν καὶ αὐτὸ τὸ δικαίωμα τοῦ ζῆν τῶν πολιτῶν, ὅταν μὲ τόσον ἐλαφρὰν συνείδησιν προτείνουν νὰ ἰσοφαρίσουν μίαν ἀδικίαν δι’ ἄλλης ἀδικίας! Ἐγώ, ὅταν πρό τινος καιροῦ ἐγένετο σκέψις νὰ ἐξορίσουν τὸν πολιτικόν μου ἀντίπαλον Καραβασίλην, διότι ἐλέγετο ὅτι: ἔστελλε τρόφιμα εἰς τοὺς λῃστὰς, παρενέβην ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ εἶπον εἰς τοὺς ἁρμοδίους: «Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶναι πλουσιώτατος, ἔχει δὲ ἀνάγκην λόγῳ τῶν ἐργασιῶν του, νὰ ἐξέρχεται εἰς τὴν ὕπαιθρον τί θέλετε νὰ κάμῃ; Ἄν τοῦ ζητήσῃ ὁ Τζατζᾶς δύο κουτιὰ λουκούμια ἢ πέντε κουτιὰ σαρδέλες, νὰ μὴ τοῦ τὰ στείλῃ; Εἶσθε σεῖς εἰς θέσιν νὰ τὸν ἀσφαλίσετε κατὰ τῶν ἐκδικήσεων τοῦ Τζατζᾶ; Διατὶ ἀξιοῖτε τοιαύτας αὐτοθυσίας ἀπὸ πολίτας;» Καὶ ἔσωσα διὰ τῆς παρεμβάσεώς μου τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον, τὸν ἀντίπαλόν μου. Τί νὰ κάμω ὅμως τώρα ποὺ ἐξέσπασεν ἡ μῆνις των κατὰ τῶν φίλων μου; Ἔχομεν ἓν σῶμα λεγόμενον σῶμα χωροφυλακῆς. Ἡ χωροφυλακὴ ἀρχικῶς ἱδρύθη διὰ νὰ τηρῇ τὴν ἀσφάλειαν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν καὶ ἰδίως νὰ ἐνασκῇ τὴν δικαστικὴν ἀστυνομίαν· ἀλλ’ αὐτὴν τὴν χωροφυλακὴν τὴν παρεμορφώσαμεν, τὴν ἐβγάλαμεν ἀπὸ τὸν προορισμόν της καὶ ἀπὸ τὸν κύκλον τῆς δράσεως δι’ ἣν εἶναι ἐκείνη, τὴν ἐκάμαμεν ἕνα τραγέλαφον. Τῆς ἀνεθέσαμεν ἀστυνομικὰ καθήκοντα εἰς τὰς πόλεις, δι’ ἃ εἶναι ἐντελῶς ἀναρμοδία. Βεβαίως δύναται καὶ πρέπει νὰ εἶναι δικαστικὴ ἀστυνομία καὶ διοικητικὴ ἀστυνομία, ἀλλὰ τῆς ἀνετέθη καὶ ἡ καταδίωξις τῆς ληστείας, ἡ ὁποία θέλει ἐξαιρετικὴν εἰδικότητα τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἐξαιρετικὰς ἰδιότητας τῶν ἀνδρῶν τῶν ἀποσπασμάτων. Σᾶς ἐρωτῶ: Τόσας εἰδικότητας ἀντιτιθεμένας πρὸς ἀλλήλας, εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς ἔχῃ ἓν σῶμα, ἀτελὲς ἄλλως καὶ μὲ διαφόρους περιπετείας κατηρτισμένον; Ἠξεύρετε κανὲν μέρος τοῦ κόσμου εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ἔχουν ἀναθέσῃ τὴν Ἀστυνομίαν Πόλεων εἰς τὴν χωροφυλακήν; Καὶ ὅταν τὸ σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς μορφώνεται διὰ νὰ καταγίνεται εἰς τὸ νὰ ἐφαρμόζῃ τὰς διατάξεις περὶ καθαριότητος, ἀγορανομίας κινήσεως κλπ. εἰς τὰς πόλεις εἶναι εἰς θέσιν διὰ τῶν αὐτῶν ἀνδρῶν νὰ σχηματίζῃ ἀποσπάσματα ἱκανὰ νὰ περιέρχωνται τοὺς λόγγους καὶ τὰ βουνὰ καὶ νὰ ἐνεργοῦν ἐνέδρας εἰς τὰς χαράδρας καὶ τοὺς δρόμους διὰ νὰ καταδιώκουν τοὺς ληστάς; Ἡ ληστεία ἐν Ἑλλάδι κατεδιώχθη ἀποτελεσματικῶς ἄλλοτε ἀπὸ τὰ εὐζωνικὰ σώματα, διοικούμενα ἀπὸ εἰδικοὺς ἀξιωματικοὺς προερχομένους ἀπὸ ὡρισμένας ἐπαρχίας. Ὅταν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν εὐζωνικῶν ταγμάτων εὑρίσκετο ὁ λοχαγὸς Βλαχώνης, ὁ ὁποῖος ἦτο Σαρακατσάνος καὶ ἐγνώριζε τὰ ἤθη καὶ ἔθιμα τῶν Σαρακατσαναίων καὶ ἦτο ἐπιτήδειος εἰς τὸ νὰ λαμβάνῃ πληροφορίας ἀπὸ αὐτούς, ὅταν διῴκει τοὺς εὐζώνους ὁ Βλαχογιάννης, ὁ Στέφ. Δούκας, ὁ Κυριαζῆς, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἄνθρωποι εἰδικοὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς καταδιώξεως τῆς ληστείας καὶ εἶχον στρατιώτας προερχομένους ἀπὸ τὴν Δωρίδα, ἀπὸ τὴν Ἀκαρνανίαν, ἀπὸ τὸν Βάλτον, ἀπὸ τὴν Θεσσαλίαν, ἀπὸ τὴν Ἤπειρον, δηλαδὴ εἶχον ἀνθρώπους, εἶχον ὄργανα, τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν αὐτὴν ἀντοχὴν διὰ τὰς πορείας τὰς αὐτὰς εἰδικότητας πρὸς τὸ ἐλλοχεύειν καὶ διανυκτευρεύειν εἰς τὰ δάση καὶ τὰ βουνὰ, τὰς ὁποίας ἔχουν καὶ οἱ λησταί, κατεδιώκετο ἀποτελεσματικῶς ἡ ληστεία. Τώρα στέλλουν εἰς τὴν Χωροφυλακὴν τοὺς τυχόντας ἀνέργους τῶν πόλεων, οἱ ὁποῖοι ἢ εἶναι κληρωταί, ἢ ἐθελονταὶ μὴ ἐπιτυχόντες εἰς ἄλλο ἔργον, οἱ ὁποῖοι κατατάσσονται τυχαίως, δὲν ἔχουν καμμίαν ἱκανότητα καὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Μὲ τοιοῦτον ἀνθρώπινον ὑλικόν καταρτιζόμενα τὰ ἀποσπάσματα εἶναι δυνατὸν νὰ καταδιώξουν νὰ ἀνακαλύψουν, νὰ παρακολουθήσουν, νὰ παραφυλάξουν νύκτας καὶ ἡμέρας εἰς τὰ δάση νὰ συλλάβουν ἢ φονεύσουν ἕνα Τζατζᾶ πουλὶ ἀσύλληπτον; Ἀναθέτομεν τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας εἰς σῶμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπολύτως ἀκατάλληλον καὶ ἀνεπαρκές, διὰ τὸ ἔργον αὐτὸ, καὶ ὕστερα πταίουν οἱ δυστυχεῖς ἀγρόται διότι δὲν φονεύεται ὁ Τζατζᾶς. Δύναμαι δὲ νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τυρνάβου συνετέλεσαν εἰς τὸ νὰ πληθυνθῇ ἡ ληστεία αὐτὰ τὰ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς. Διότι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τυρνάβου ὑπάρχει μία ἔρημος ὀρεινὴ ἔκτασις, κατοικουμένη ἄλλοτε ἀπὸ τρία Ὀθωμανικὰ χωρία 300 οἰκογενειῶν, τὴν ὁποίαν κατέλαβον μερικοὶ μεγαλοκτηνοτρόφοι ἀρβανιτόβλαχοι, εἰς αὐτὴν δὲ τὴν ἔκτασιν ἥτις καθ’ ἑαυτὸ εἶναι ἰδιοκτησία τοῦ Δημοσίου ἕνεκα τῆς ἐγκαταστάσεως ποιμένων ἀρβανιτοβλάχων ἐξεκολάφθησαν ὅλαι αἱ συμμορίαι τῶν ληστῶν, αἱ ὁποῖαι ἰδίως εἶναι ἀπὸ ἀρβανιτοβλάχους, καὶ ἐκεῖ εὕρισκον ἄσυλον καὶ προστασίαν. Ὅταν πηγαίνουν ἐκεῖ οἱ ἀποσπασματάρχαι τῶν καταδιωκτικῶν σωμάτων τῆς Χωροφυλακῆς συνεδέονται μὲ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι πέφτουν δίπλα εἰς τούς ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς, τοὺς περιποιοῦνται, τοὺς ὑπόσχονται ὅτι αὐτοὶ θὰ συντελέσωσιν εἰς καταδίωξιν τῆς ληστείας καὶ οὕτω αὐτοὶ γίνονται ὄργανα τῶν διασημοτέρων ληστοτρόφων, οἱ ὁποῖοι εἶναι συνεννοημένοι μὲ τοὺς ληστάς, εἶναι οἱ τραπεζῖται ποὺ δέχονται καὶ φυλάττουν τὰς καταθέσεις τῶν ἐκ τῶν λύτρων ληστρικῶν ἀποθεμάτων καὶ ὅμως αὐτοὶ δὲν καταδιώκονται, αὐτοὶ δὲν ἐκτοπίζονται, ἀλλ’ εἶναι οἱ σύντροφοι καὶ καθημερινοὶ ὁμοτράπεζοι τῶν διοικητῶν τῶν ἀποσπασμάτων καὶ αὐτῶν τῶν διοικητῶν τῆς ἀστυνομικῆς ὑποδιευθύνσεως Τυρνάβου. Ὅλος ὁ κόσμος γνωρίζει ὅτι ὅταν ὁ Μπαμπάνης ἐπῆγε καὶ συνέλαβε τὸν υἱὸν ἑνὸς μεγάλου κτηνοτρόφου, δὲν ἀπέβλεπεν εἰς τὸ νὰ συλλάβῃ τὸν υἱόν του, διὰ νὰ πάρῃ λύτρα ἀλλὰ ἀποφασίσας νὰ φύγῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, μετέβη νὰ ἀναλάβῃ τὰς καταθέσεις τὰς ὁποίας εἶχεν εἰς τὸν τραπεζίτην τῶν ληστῶν.

§90Σ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Οἱ λησταὶ ἐφόνευσαν τὸ παιδί του.

§91Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ παιδὶ τὸ ἐφόνευσαν τὰ ἀποσπάσματα. Σεῖς ξεύρετε πολὺ καλὰ τὰ ζητήματα τῆς ληστείας καὶ θὰ κάμετε καλὰ νὰ μὴν διακόπτετε.

§92Σ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Σᾶς διακόπτω, διότι εἶναι σπουδαῖον τὸ ζήτημα.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θέλετε κάμετε αἴτησιν γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, διὰ νὰ ἀπαντήσῃ ὁ ρήτωρ.

§94Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, δύναμαι καὶ ἐγὼ νὰ βεβαιώσω, ὅτι θῦμα τῆς ληστείας ὑπῆρξεν ὁ υἱός.

§95Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς συνέβη ὁ φόνος τοῦ υἱοῦ εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους. Ὁ Μπαμπάνης εἶχε καταθέσει τὰ χρήματά του εἰς τοὺς γονεῖς τοῦ παιδιοῦ καὶ ἐπῆγε νὰ τὰ ζητήσῃ. Οἱ κάτοχοι τῶν χρημάτων δὲν ἠρνήθησαν τὴν ἀπόδοσιν αὐτῶν, ἀλλὰ δὲν εἶχον πρόχειρα καὶ προσέτρεξαν εἰς τὰς Τραπέζας νὰ δανεισθοῦν διὰ νὰ ἀποδώσουν τὰ χρήματα καὶ ἐκ τῆς ζητήσεως τῶν δανείων αὐτῶν ἔλαβον γνῶσιν αἱ ἀρχαὶ καὶ ἔσπευσαν εἰς καταδίωξιν τῶν ληστῶν. Τὸ παιδὶ ποὺ ἦτο μαθημένο νὰ πηγαίνῃ ὁ Μπαμπάνης εἰς τὸ κονάκι καὶ νὰ τὸ πέρνῃ περίπατον, ὅταν τὸ πῆραν οἱ λησταὶ ἐξηκολούθησε τὸν περίπατόν του. Ἐπειδὴ ὅμως ἐτέθησαν εἰς καταδίωξιν τὰ ἀποσπάσματα βεβαίως οἱ λησταὶ ἐκράτησαν τὸ παιδὶ καὶ φαίνεται, ὅτι τοῦτο ἐφονεύθη κατὰ τὴν συμπλοκὴν ἢ ἔστω καὶ νὰ ἐφονεύθη ὑπὸ τῶν ληστῶν κατὰ τὸν παρ’ αὐτῆς κρατοῦντα κανόνα, ὅτι ἅμα ἐπιτεθοῦν ἀποσπάσματα, ὁ αἰχμάλωτος φονεύεται. Ἡ δὲ ἐξόντωσις τῶν ληστῶν ἐπῆλθε τυχαίως. Διότι ἕνας Κρητικὸς μοίραρχος ἔτυχε νὰ εἶναι εἰς τὴν Κατερίνην καὶ ποὺ ἔκαμνε μίαν ἔρευναν ἔπεσαν μπροστά του οἱ λησταὶ καὶ ἐφονεύθησαν καὶ οἱ λησταὶ καὶ τὸ παιδί. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ἐφ’ ὅσον δὲν καταδιώκονται οἱ γνωστοὶ ληστοτρόφοι δὲν δικαιοῦται κανεὶς καὶ πολλὺ ὀλιγώτερον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ἐπιμένῃ καὶ νὰ λέγῃ, ὅτι «θὰ ἐξοντώσω, θὰ καταστρέψω 100–200 οἰκογενείας, ἀλλ’ ἐννοῶ νὰ ἐξοντώσω τὴν ληστείαν». Δὲν ἐξοντώνεται ἡ ληστεία διὰ τῆς ἐξοντώσεως τῶν γεωργῶν, τῶν ἐμπόρων τῶν ἐπαγγελματιῶν. Ἡ ληστεία ἐξοντώνεται ἂν ὑπάρχουν εἰδικὰ καὶ κατάλληλα ὄργανα διώξεως καὶ ἂν αὐτὰ δὲν συναλλάσσωνται μὲν τοὺς ληστοτρόφους καὶ καταδιώκουν τοὺς ἀθώους πολίτας. Δύναται νὰ λεχθῇ Κράτος, τὸ Κράτος τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐξοντώσω τὴν λῃστείαν καὶ θὰ ἐρημώσω τὸν τόπον ἀπὸ τοὺς γεωργοὺς καὶ ἀπὸ ὅλον τὸν κόσμον, θὰ καταστρέψω 200 οἰκογενείας, διὰ νὰ ἐξοντώσω ἕνα λῃστήν; καὶ μάλιστα ὅταν ἀποδεικνύεται, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ ἐξόντωσις, οὔτε τὸν φόνον ἑνὸς λῃστοῦ ἐπέφερεν; Εἶναι φοβερὸν, ἕνας λῃστὴς ὁ ὁποῖος συλλαμβάνει τὸν υἱὸν ἑνὸς πλουσίου καὶ παίρνῃ ἕνα ποσὸν λύτρων, νὰ γίνεται ἀφορμὴ νὰ καταστρέφωνται ἑκατοντάδες πτωχῶν οἰκογενειῶν· καὶ ὅταν οἱ λῃσταὶ τῶν πόλεων καταχρῶνται ἑκατομμύρια καταθέσεων χιλιάδων πτωχῶν βιοπαλαιστῶν καὶ περιάγουν εἰς ἀπόγνωσιν χιλιάδας οἰκογενειῶν ποῦ συνέλεξαν μὲ στυγνὴν οἰκονομίαν μικρὸν ἀπόθεμα, νὰ μὴ καταδιώκωνται οὔτε αὐτοὶ καὶ νὰ μὴ γίνωνται διὰ τὰς λῃστὰς αὐτοὺς ἐκτοπίσεις, τοὐλάχιστον τῶν διοικητικῶν συμβουλίων ποὺ περιέθαλψαν τοὺς λῃστὰς διευθυντὰς ἀλλ’ ὅλα νὰ τελειώνουν μέλι γάλα! Αὐτὴ εἶναι ἡ θλιβερὰ εἰκὼν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ τοῦ Τυρνάβου. Τὸ πρόγραμμα τῆς χωροφυλακῆς ἐκτελεῖται σταθερῶς. Νὰ μὴ μείνῃ γεωργός, νὰ καλλιεργήσῃ τὰς γαίας, διότι ἄλλως δὲν θὰ ἐξοντωθῇ ὁ Μπαμπάνης! Πῶς δικαιολογεῖται τὸ Κράτος ὅταν αἱ ἐλευθερίαι τῶν πολιτῶν προσβάλλοντα εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὅταν τὸ δικαίωμα τοῦ ζῆν καὶ ἐργάζεσθαι πρὸς τὸ ζῆν δὲν προστατεύεται; Τὸ Κράτος οἱ νόμοι αἱ ἐξουσίαι τότε εἶναι εἰς τὴν περιωπήν των ὅταν ἐνεργοῦν προληπτικῶς. Αὐτοῦ θὰ ἤθελον νὰ ἴδω τὴν δρᾶσιν τῆς Χωροφυλακῆς. Νὰ προλαμβάνῃ τὴν λῃστείαν νὰ πνίγῃ ἐν τῇ γενέσει των τὸν καταρτισμὸν τῶν συμμοριῶν.

§96Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Προχθὲς συνεζητήσαμεν ἐπὶ τροποποιήσεων τοῦ νόμου περὶ ἐκτοπισμῶν καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπεσχέθη, νὰ τροποποιήσῃ τὸν σχετικὸν νόμον ἑπομένως νομίζω, ὅτι ὅταν ἔλθουν αἱ τροπολογίαι αὐταί, θὰ εἶναι καιρὸς νὰ συζητήσητε καὶ νὰ ὑποστηρίξητε τὰς ἀπόψεις σας ὅπως καὶ ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν τὰ κακὰ ἀποτελέσματα ἐκ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα λαμβάνει τὸ Κράτος ἐναντίον τῆς λῃστείας.

§97Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε τὴν γνώμην ὅτι θὰ εἰσαχθοῦν τροπολογίαι εὐμενέστεραι, διὰ τοὺς πολίτας ἢ δυσμενέστεραι;

§98Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐὰν δὲν εἰσαχθοῦν εὐμενέστεραι, ἡμεῖς θὰ ὑποστηρίξωμεν τροπολογίας εὐμενεστέρας.

§99Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχων ὑπ’ ὄψιν αὐτὰ κατήρτισα μίαν τροπολογίαν καὶ τὴν ὑπέβαλα χθὲς εἰς τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τῆς ὁποίας προτείνω, νὰ ἐπανέλθῃ σχεδὸν ὁ ἀρχικὸς νόμος ΤΟΓʹ τοῦ 1871, ὁ ὁποῖος ὁρίζει, ὅτι ὁ ἐκτοπιζόμενος δύναται νὰ ἐγείρῃ ἀνακοπὴν κατὰ τῆς πράξεως ἐκτοπίσεως ἐνώπιον τοῦ εἰρηνοδίκου, ὁ εἰρηνοδίκης διαβιβάζει αὐτὴν εἰς τὸ δικαστήριον τῶν Πλημμελειοδικῶν τὸ ὁποῖον ἀκροᾶται τὰς ἀντιρρήσεις τοῦ ἐκτοπιζομένου καὶ ἐὰν εὕρῃ αὐτὰς βασίμους, ἀκυροῖ τὴν πρᾶξιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἄλλως ἂν εὕρῃ ὅτι ὑπάρχουν στοιχεῖα κατ’ αὐτοῦ, τὸν ἐκτοπίζει. Ἀλλ’ ἐδῶ ὅμως βλέπω, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργοῦ τοιαύτη διάθεσις, ἀλλὰ ἐνῷ δύο νομοσχέδια εἰσάγονται, τὸ ἕνα διὰ τὴν Κρήτην καὶ τὸ ἄλλο γενικῶς, διὰ τοῦ ὁποίου καὶ ἐν περιπτώσει ζῳοκλοπῆς εἰς τινα τόπον θὰ ἐφαρμόζεται ὁ νόμος ΤΟΓʹ μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὁρίζει, ὅτι ἐὰν ἕνας καταδιώκεται διὰ ζῳοκλοπὴν καὶ ἐκδοθῇ ἐναντίον αὐτοῦ ἔνταλμα καὶ δὲν προσέλθῃ ἐντὸς 15 ἡμερῶν, ἐφαρμόζεται ὁ νόμος περὶ ληστείας, ἐν τούτοις, διὰ τὴν διαδικασίαν τῆς ἐκτοπίσεως καμμία βελτίωσις ὑπὲρ τῶν πολιτῶν δὲν εἰσάγεται. Τί ἐννοεῖ δὲ αὐτὸς ὁ νόμος ὁρίζων ὅτι εἰς ἕναν τόπον ποὺ ἔγινε μία ζωοκλοπὴ καὶ ἐντὸς 15 ἡμερῶν δὲν ἐμφανισθῇ ὁ ζωοκλέπτης θὰ ἐκτοπισθοῦν ὅλοι οἱ χωρικοί, δὲν ἐννοῶ. Δὲν βλέπω λοιπὸν καμμίαν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως περὶ βελτιώσεως τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἀπεναντίας βλέπω, ὅτι ὑπάρχει μία τάσις ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐκ μέρους τῆς Χωροφυλακῆς, νὰ ἐξωθοῦν τὰ πράγματα εἰς τὸ χειρότερον. Ὁπωσδήποτε δὲ κ. Πρόεδρε, ἐγὼ ἐπιφυλάσσομαι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ἐκφράσω τὰ φρικτὰ παράπονα ἐκ μέρους τῶν συμπολιτῶν μου καὶ ὑποστηρίξω τὴν ἄνω τροπολογίαν μου. Ἀλλ’ εἶχα καθῆκον, νὰ ἀνέλθω ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ νὰ εἴπω, ὅ,τι καὶ ἐν ἀρχῇ ἐτόνισα, ὅτι ἡ ἐπαρχία Τυρνάβου θεωρεῖ ἑαυτὴν ἐν διωγμῷ καὶ κατὰ συνέπειαν διατελεῖ ὑπὸ σκέψιν ἐὰν ἔχῃ θέσιν ὁ ἀντιπρόσωπός της ἐν τῇ Βουλῇ καὶ δύναται νὰ μετέχῃ τοῦ Κοινοβουλίου, ὅταν οἱ πολῖται της οἱ φορολογούμενοι, δὲν ἀπολαμβάνουν τοῦ στοιχειωδεστέρου ἀγαθοῦ τὸ ὁποῖον τὸ πολίτευμα παρέχει τὰς ἐλευθερίας, τοῦ ζῆν καὶ ἐργάζεσθαι ἐντίμως.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Σ. κ. Ἀνθρακόπουλος ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του διὰ τὰ ἀπαλλοτριωθέντα κτήματα ἐν τῷ Νομῷ Σερρῶν.

§101Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ προκειμένη ἐπερώτησίς μας ἀφορᾷ ἀπαλλοτριωθέντα κτήματα ἀπὸ τριετίας εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ νομοῦ Σερρῶν καὶ μὴ παραδοθέντα ἀφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀφορᾷ τὴν σύστασιν τῶν ἐπιτροπῶν ἀπαλλοτριώσεως αἱ ὁποῖαι ἀπὸ διετίας ὁλοκλήρου συσταθεῖσαι δὲν κατώρθωσαν μέχρι πρὸ ὀλίγου καιροῦ νὰ λειτουργήσουν. Ἐπὶ τῶν δύο αὐτῶν ζητημάτων ποὺ ἀφοροῦν τὴν ἐπερώτησίν μας εἶμαι ὑποχρεωμένος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀγρόκτημα Ζηλί, νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος ἔπραξε μίαν ἡρωϊκὴν πρᾶξιν, διότι πρὸ 5 ἡμερῶν διέταξεν ἐπειγόντως ὅπως παραδοθῇ ἡ νομὴ εἰς τοὺς ἀγρότας. Ἡ πρᾶξις αὕτη τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας εἶναι κατὰ τοσοῦτον μᾶλλον ἀξιέπαινος, διότι τὸ ἀγρόκτημα τοῦτο ἦτο ἀπηλλοτριωμένον κατὰ περιόδους καὶ ἐνῷ εἶχε γίνει ἡ ἀπαλλοτρίωσις, δὲν εἶχε καταστῆ δυνατὸν νὰ παραδοθῇ ἐπὶ 2½ ἔτη. Διότι ὁ κτηματίας ὁ κατέχων τὸ κτῆμα τοῦτο ἦτο εἷς ἐκ τῶν ἰσχυροτέρων ἀνθρώπων τῆς περιοχῆς ἐκείνης, εἷς ἐκ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων ὁ ὁποῖος ἐγνώριζε τὰς μεθόδους πῶς ἔπρεπε νὰ ἐπηρεάσῃ καὶ Κυβερνήσεις καὶ ὑπουργούς. Καὶ κατὰ τοῦτο λέγω ὅτι ἡ τιμὴ εἶναι ἐξαιρετικὴ διὰ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας, διότι χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του ἀκόμη καὶ προσωπικὰ ὠφέλη, διέταξε καὶ ἔκαμεν ἀπολύτως τὸ καθῆκον του. Ἐν τῇ ἱστορίᾳ τοῦ κτήματος ὑπάρχουν λεπτομέρειαι τὰς ὁποίας ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ τὰς γνωρίσῃ, διὰ νὰ ἴδῃ κατὰ τίνα τρόπον οἱ νόμοι τοῦ Κράτους καταπατῶνται καὶ κατὰ τίνα τρόπον οἱ τσιφλικοῦχοι ἐν Μακεδονίᾳ δολοπλοκοῦν καὶ προσπαθοῦν καὶ τοὺς νόμους νὰ καταπατοῦν ἀλλὰ καὶ τὰς ἀπαλλοτριώσεις νὰ καταστήσουν ἀνεφαρμόστους. Τὸ ἀγρόκτημα τοῦτο ἀπηλλοτριώθη τὸ πρῶτον κατὰ τὸ 1926, ἀποτελεῖται ἐκ 1915 δεκαδικῶν στρεμμάτων. Παρὰ τὸν νόμον 3250 καὶ τὸ ἄρθρον 2 διὰ τοῦ ὁποίου ἀπαγορεύεται πᾶσα ἀγοραπωλησία ἐπὶ κτημάτων ἄνω τῶν 300 στρεμμάτων ἄνευ ἀδείας εἰδικῆς τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, παρὰ τὸν νόμον, λέγω, προέβη εἰς παράνομον ἀγοραπωλησίαν. Μετὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν δὲν ἠρκέσθη εἰς τὴν προηγουμένην του παρανομίαν, ἀλλὰ καὶ μετὰ ταύτην ἐπεδίωξεν ὅπως καταστήσῃ ἀνεφάρμοστον τὸν νόμον τῆς ἀπαλλοτριώσεως, πωλήσας εἰς διαφόρους κτηματίας τῆς περιοχῆς τὸ κτῆμα καὶ κατανείμας τοῦτο κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ καθιστᾷ προβληματικὴν τὴν ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων οἰκογενειῶν Κεφαλοχωρίων τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ κτήματος. Ἀλλ’ ὁ ἰδιοκτήτης νέων ἀντιλήψεων, ἄνθρωποι δὲν περιωρίζετο εἰς τὴν πώλησιν παρὰ τὸν νόμον, ἀλλὰ προσεπάθει ὅπως ἐμφανίσῃ τὴν κατάστασιν τῶν πωλουμένων κτημάτων ὡς μοναδικῆς ὠφελείας λόγῳ τῆς εὐτελοῦς τιμῆς, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ σαγηνεύσῃ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου, ὅτι αὐτὸς κατανέμει τὸ κτῆμα του εἰς τοὺς διαφόρους ἀγρότας. Καὶ ἐνῷ συνῆπτε προσύμφωνα διὰ τῶν ὁποίων καθώριζε τὴν τιμὴν τοῦ κτήματος ἀντὶ 500 δρ., ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ ὑπέγραφε συμφωνητικά, γραμμάτια δηλονότι μετὰ τῶν γεωργῶν καθορίζοντα τὴν τιμὴν τῶν στρεμμάτων ἀπὸ 5.000 μέχρι 15,000 δρ. τὸ Μακεδονικὸν στρέμμα, καὶ τοῦτο τὸ ἔπραττε διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὴν φορολογίαν τοῦ χαρτοσήμου, διὰ νὰ παρανομήσῃ. Ἡ κατάστασις αὕτη ἐξηκολούθησεν μέχρι τοῦ 1926 τὸν Ἰούνιον, ὁπότε ἤρθη ἡ ἀπαλλοτρίωσις. Μετὰ τὴν ἄρσιν τῆς ἀπαλλοτριώσεως, καὶ ἄνευ ἀδείας, προέβη καὶ εἰς ἄλλα ἀνομήματα, εἰς τὴν πώλησιν ἑτέρου τμήματος τοῦ κτήματός του. Κατὰ τὸ 1928 τὸν Ἰανουάριον ἀπηλλοτριοῦτο τὸ κτῆμα του χωρὶς νὰ εἶχε διαταχθῆ καὶ ἡ παράδοσις τῆς νομῆς, ἀλλὰ αὐτὸς καὶ πάλιν παρὰ τὸν νόμον καὶ τελευταίως ἐξαπατήσας ἐμμέσως ἀφελεῖς χωρικοὺς τοὺς προσεκάλεσεν, ὅπως τοὺς πωλήσῃ τὸ ὑπόλοιπον τοῦ κτήματος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον κατώρθωσεν. Ἡμεῖς ὅπως καὶ οἱ ἀγρόται τῆς περιοχῆς ἐκείνης, ἀγωνιζόμενοι ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν καὶ καταγγέλλοντες τὰ πράγματα εἰς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, δὲν εὑρίσκομεν τὴν θύραν ἀνοικτήν. Λέγω λοιπόν, ὅτι ὁ ἰδιοκτήτης ἐν πλήρει συνειδήσει τῶν πράξεών του παρεβίαζεν συνεχῶς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, διότι εἶχε τὴν πεποίθησιν, ὅτι οὐδεὶς θὰ εὑρίσκετο, ὅπως τὸν θέσῃ εἰς τὴν θέσιν του. Εὐτυχῶς λέγω, ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας διέταξεν πρὸ πέντε ἡμερῶν, ὅπως παραδοθῇ ἡ νομὴ τοῦ κτήματος. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐπληροφορήθην, ὅπως ἐπληροφορήθησαν καὶ οἱ ἀκτήμονες, ὅτι αὐτὸς μετ’ ἐπιτελείου ὁλοκλήρου καὶ μετ’ ἀνθρώπων ἰσχυρῶν προσπαθεῖ ὅπως προλάβῃ τὴν παράδοσιν τῆς νομῆς, ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ζητήσωμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, τὴν ἀκύρωσιν δηλονότι τῶν ἀκύρων πράξεων, τὴν τιμωρίαν του διότι παρέβη τὸν νόμον καὶ ἐξηπάτησε τοὺς χωρικούς, τὴν τιμωρίαν του ἐπὶ πλέον, διότι ἠθέλησε νὰ κλέψῃ ἀκόμη ἀπὸ αὐτὸ τὸ δημόσιον, συμβαλλόμενος μὲ τοὺς ἀγρότας διὰ ψευδῶν συμφωνητικῶν, διὰ νὰ κερδίσῃ ἕνα ποσὸν 180.000 δραχμῶν εἰς βάρος τοῦ δημοσίου ταμείου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ἀγρόκτημα, τὸ ὁποῖον πάλιν ἠμπορεῖ νὰ πῇ κανείς, ὅτι ἀποτελεῖ ἄγος διὰ τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, ἀπηλλοτριώθη σχεδὸν τὴν αὐτὴν περίοδον καὶ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ παραδοθῇ ἡ νομὴ του εἰς τοὺς ἀγρότας. Πράγματι ὁ συνεταιρισμὸς εἶχεν καταρτίσῃ τὸ πρωτόκολλον παραδόσεως καὶ παραλαβῆς τῆς νομῆς, ἡ δὲ πραγματικὴ κατοχὴ τοῦ κτήματος καθίσταται ἀδύνατος, διότι ὑπάλληλοι τοῦ ὑπουργείου καὶ ὑπάλληλοι ἀκόμη διοικητικοί, οἱ ὁποῖοι συνεστήθησαν ὡς ἐπιτροπὴ διὰ νὰ καθορίσουν τὸν τρόπον τῆς παραλαβῆς καὶ παραδόσεως τοῦ κτήματος, δὲν κατώρθωσαν νὰ παραδώσουν τοῦτο εἰς τοὺς γεωργούς, διότι ἐξεδόθη μία ἀπόφασις, παρὰ τὸν ἀγροτικὸν νόμον, διὰ τῆς ὁποίας ἠμποδίζετο ἡ παράδοσις τοῦ κτήματος, διότι ὁ κλῆρος τῶν 22 στρεμμάτων ἀντὶ τῶν 27 στρεμμάτων τοῦ συνοικισμοῦ Νεοχωρίου τῶν ἀνηκόντων εἰς γηγενεῖς καὶ πρόσφυγας ἐθεωρεῖτο ἐπαρκής, χωρὶς νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ ἀνάγκη τῶν 180 ἀτόμων τοῦ ἰδίου συνοικισμοῦ, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀνάγκην συμπληρωματικοῦ κλήρου πλέον τοῦ καθοριζομένου, διὰ μίαν ἑκάστην οἰκογένειαν, δηλαδὴ κλήρου ἀτομικοῦ, ὅπως γίνεται εἰς τὴν διανομὴν τῶν γαιῶν ἐν Μακεδονίᾳ. Δυστυχῶς ἡ παρανομία καὶ ἐπὶ τοῦ κτήματος τούτου ἐξηκολούθησεν, ὅπως καὶ ἐπὶ τοῦ πρώτου. Παρὰ τοὺς κειμένους νόμους ὁ κτηματίας ἐπώλησε τὸ κτῆμα του εἰς διαφόρους μικροϊδιοκτήτας, ἵνα καταστήσῃ ἀδύνατον τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου ἐν προκειμένῳ. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως ἐπισπεύσῃ τὴν ταχυτέραν παράδοσιν τῆς νομῆς, καὶ τοῦτο πρέπει τάχιστα νὰ τὸ πράξῃ τὸ Κράτος, ἵνα πεισθοῦν οἱ κτηματίαι, ὅτι ἀπὸ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἀπαλλοτριοῦται ἓν κτῆμα, περιέρχεται εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου καὶ δὲν δύναται νὰ τὸ πωλήσῃ ὁ πρώην κάτοχός του. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιβάλωμεν τὸ Κράτος τοῦ νόμου, διὰ νὰ μάθωσιν οἱ κύριοι αὐτοί, ὅτι τὸ χρῆμα τὸ ὁποῖον ἔχουσι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ σταματήσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων, εἰς τὸ Κράτος τοῦτο. Εἴμεθα πεπεισμένοι, ὅτι ὁ κ. ὑπουργός, ὅπως ἐπέδειξε πράγματι μίαν ζηλευτὴν προσπάθειαν, διὰ τῆς παραδόσεως τῆς νομῆς τοῦ πρώτου κτήματος, θὰ ἐπιδείξῃ τὴν αὐτὴν ἐπιμέλειαν καὶ διὰ τὸ κτῆμα τοῦτο, ἵνα ἱκανοποιήσῃ τὴν συνείδησιν τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται διὰ ν’ ἀποκαταστήσουν τὸν ἀκτήμονα κόσμον πρὸς γενικὸν ὄφελος τῆς πολιτείας.

§102Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αἱ πληροφορίαι τῆς ὑπηρεσίας εἶναι, ὅτι ἐπωλήθησαν μὲν μερικὰ στρέμματα πρὸς ἀκτήμονας, ἑπομένως ἐνόμισα ὅτι δύναμαι νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ ἂν καὶ κατὰ πόσον οἱ ἀγορασταὶ ἦσαν καὶ αὐτοὶ ἀκτήμονες διὰ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα ὁριστικῶς διὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεως.

§103Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἱστορία αὐτὴ ἀφορᾷ καὶ ἐμέ, διότι καὶ ἐγὼ διῴκησα κατὰ τὸ διάστημα τὸ ὁποῖον ἀναφέρει ὁ ἐπερωτῶν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι οἱ ἰδιοκτῆται τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου κτήματος παρὰ τὸν νόμον ἐπώλησαν καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ ἀγοραπωλησία εἶναι ἄκυρος. Εἶναι ἀληθές, ὅτι εἶχεν ἀρθῇ ἡ ἀπαλλοτρίωσις καὶ ἐπανῆλθεν ὅταν εἴχομεν τὴν τιμὴν νὰ διευθύνωμεν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἐγὼ καὶ ὁ κ. Μπακάλμπασης, ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον, διότι προεβλήθησαν αἱ ἀντιρρήσεις ὅτι ἐπωλήθησαν εἰς ἀκτήμονας καὶ ἐπειδὴ τὸ ὑπουργεῖον ἀκολουθεῖ τὴν αὐτὴν τακτικὴν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν εἴτε προσφύγων εἴτε ἐντοπίων καὶ ἐπιδιώκει, ὥστε καὶ οἱ ἐντόπιοι ἀκτήμονες νὰ λαμβάνουν ἐπίσης κλῆρον, ὅπως καὶ οἱ πρόσφυγες, ἐθεώρησε πρέπον νὰ ἐξετάσῃ ἂν πράγματι οἱ ἀγορασταὶ ἦσαν ἀκτήμονες. Εἶναι μὲν ἄκυρος ἡ ἀγοραπωλησία, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον καὶ οἱ ἐντόπιοι δικαιοῦνται κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ ὑπουργείου καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ν’ ἀποκαθίστανται ἐξ ἴσου ὅπως καὶ οἱ πρόσφυγες, ἐδόθη ἐντολὴ νὰ ἐξετασθῇ τὸ πρᾶγμα καὶ ἐφ’ ὅσον θὰ ἦσαν καλλιεργηταὶ ἔχοντες κλῆρον ἀνώτερον ἀπὸ ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ἔχουν οἱ πρόσφυγες νὰ ἀφαιρεθοῦν τὰ κτήματα ἀπὸ αὐτοὺς καὶ νὰ δοθοῦν εἰς τὸν συνεταιρισμὸν τῶν προσφύγων.

§104Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως πραγματικῶς ἐνήργησεν διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τοῦ ἀγροκτήματος Ζηλὶ καὶ ἐπέδειξε ἐνδιαφέρον ἐπίσης διὰ τὸ ζήτημα τοῦ Νεοχωρίου, ἀλλὰ δυστυχῶς αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου παρεπλάνησαν τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως τότε ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, καὶ παρουσίασαν τὸ πρᾶγμα ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἀδικηθῶσιν ἀκτήμονες, ἐὰν παρεδίδετο ἡ νομὴ τοῦ ἀγροκτήματος Νεοχωρίου· ἐνῷ τὰ πράγματα δὲν ἔχουσιν οὕτω. Ἡμεῖς ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας τὰς ἐπισήμους ἐκθέσεις τοῦ γεωργικοῦ γραφείου Σερρῶν, τοῦ εἰδικοῦ ὑπαλλήλου τοῦ ὁρισθέντος ὅπως μελετήσῃ τὸ κτῆμα καὶ τὴν προσωπικήν μας μελέτην οὐχὶ ἅπαξ ἐνεργηθεῖσαν, ἀλλ’ ἐπανειλημμένως. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν τὴν κτηματικὴν κατάστασιν καὶ τὴν σύνθεσιν τοῦ τόπου ἐκείνου καὶ λέγομεν: ὅτι τὸ ἀγρόκτημα Νεοχωρίου ἐκτάσεως 11.000 στρεμμάτων ἀνήκει εἰς ἀνταλλάξιμα καὶ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην Ντεζούτζικ· τὸ ἀγρόκτημα κατὰ κύριον λόγον συμφώνως πρὸς τὸν ἀγροτικὸν νόμον ἔπρεπε νὰ περιέλθῃ εἰς ἐνοίκους ἀκτήμονας, κατὰ δεύτερον λόγον εἰς τοὺς πρόσφυγας, κατὰ τρίτον εἰς τοὺς περιοίκους καὶ ἐὰν ἐπερίσσευεν ἔπρεπε νὰ περιέλθῃ καὶ εἰς τοὺς πλέον ἀπομεμακρυσμένους συνοικισμούς. Ἀλλ’ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν συνέβη τοῦτο. Ὁ κτηματίας παρὰ τὸν νόμον ἐπώλησε κατὰ 80% εἰς κατοίκους τοῦ χωρίου Τοπόλιανης στρέμματα περίπου 800 δεκαδικά· μετὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν καὶ παρὰ τὸν νόμον ἐπώλησε ἄλλα 150 στρέμματα εἰς κτηματίας πάλιν κατὰ 80% τοῦ χωρίου Τοπόλιανης καὶ οὐχὶ ἀκτήμονας. Ἑπομένως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐδικαιοῦντο ἀποκαταστάσεως εἶναι 1) οἱ γηγενεῖς ἀκτήμονες τοῦ κτήματος, 2) οἱ πρόσφυγες καὶ 3) χωρία τὰ ὁποῖα παρεμβάλλονται μεταξὺ τοῦ ἀγροκτήματος καὶ τῆς Τοπόλιανης, διότι ἡ μεταξὺ αὐτῶν ἀπόστασις εἶναι 10 χιλιόμετρα. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο δὲν θὰ ἔπαιζε ρόλον, ἂν γενικώτερον ἐξετάσωμεν τὴν ἀποκατάστασιν· οὔτε οἱ φραγμοὶ τοῦ νόμου ἂν ἐπρόκειτο ν’ ἀποκαταστήσωμεν ἀκτήμονας. Ἀλλ’ οἱ ἀκτήμονες τῆς Τοπόλιανης ἀποκατεστάθησαν εἰς βάρος τοῦ ἀγροκτήματος Βερτζάνι, ἔλαβον 2.500 στρέμματα, ἡ οἰκογένεια ἔλαβε 30 στρέμματα καὶ 5 στρέμματα κατ’ ἄτομον, δηλονότι ὁ κλῆρος τῶν ἀκτημόνων τῆς Τοπόλιανης ἀνῆλθεν εἰς 40 καὶ 45 στρέμματα κατὰ μέσον ὅρον. Ἑπομένως οἱ ἐμφανισθέντες ὡς ἀκτήμονες καὶ ἀγοράσαντες αὐτὸ τὸ ἀγρόκτημα οὐδὲν ἄλλο ἔπραττον παρὰ ὑπεισήρχοντο εἰς αὐτὸ διὰ νὰ καταστρέψουν τὴν ἀποκατάστασιν τῶν δικαιωμάτων. Ταῦτα ἀποτελοῦν γεγονότα δι’ ἡμᾶς· ὅταν δὲ μελετῶμεν τὰ ζητήματα ἠξεύρομεν νὰ τὰ μελετῶμεν ἀπὸ πάσης πλευρᾶς. Ἑπομένως ἐξηπάτησαν τότε αἱ ὑπηρεσίαι τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὡς θὰ θελήσωσιν ἴσως νὰ ἐξαπατήσωσι σήμερον τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν τοιαύτην βραδύτητα καὶ τὴν σατανικὴν ἐνέργειαν ἰδιοκτήτου καὶ ὑπηρεσιῶν καὶ νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ τραβήξῃ ἐμπρός, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν ἀγροτικὴν πολιτικήν, ὅταν δὲν ὑπάρχουν οἰκογένειαι δυνάμεναι νὰ ζήσουν. Ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ἐναντίον τῶν ἀκτημόνων γηγενῶν. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ λάβωσιν οὗτοι καὶ ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας περιουσίαν τῶν ἀνταλλαξίμων καὶ ἀπὸ τὴν δημοσίαν τὴν ἀπαλλοτριουμένην τὸν αὐτὸν κλῆρον. Δὲν θέλομεν νὰ λάβωμεν οὔτε στρέμμα περισσότερον, διότι τοῦτο θ’ ἀπετέλη ἀφετηρίαν νὰ μᾶς κρίνουν, ὅτι δὲν εἴμεθα δίκαιοι καὶ ὅτι ἤλθομεν ἐδῶ νὰ δημιουργήσωμεν δούλους ἐν ᾧ ἡμεῖς ἤλθομεν ἐδῶ νὰ ἀπελευθερώσωμεν τὸν ἀγροτικὸν κόσμον τῆς Μακεδονίας, ὁ ὁποῖος μέχρι τῆς ἀφίξεώς μας ἦτο δοῦλος τῶν τσιφλικιούχων καὶ τῶν διαφόρων Τζορμπατζήδων. Ἑπομένως ἡ ἄποψίς μας, ν’ ἀκυρωθοῦν αἱ ἄτοποι πράξεις συλλήβδην διὰ νὰ ἐπιβληθῇ τὸ Κράτος τοῦ νόμου εἶναι ὑποχρέωσις καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν, ὅτι κάμνομεν κοινωνικὴν πολιτικήν, ὅτι εἴμεθα δίκαιοι, ὅταν ὡρισμένοι ἄνθρωποι ἔχοντες δύναμιν οἰκονομικὴν δύνανται νὰ καταπατοῦν τοὺς νόμους χωρὶς ἡμεῖς οἱ νομοθέται νὰ ἔχωμεν τὴν δύναμιν νὰ τοὺς περιορίσωμεν. Εἶναι ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους ὑψίστη νὰ δείξῃ εἰς αὐτὰ τὰ πρόσωπα, ὅτι δὲν εἶναι ἀνώτεροι οὔτε ἀπὸ τοὺς νόμους οὔτε καὶ ἀπὸ τὸ δίκαιον τῶν πολλῶν. Τὸ βʹ. μέρος τῆς ἐπερωτήσεώς μας ἀφορᾷ τὰς ἐπιτροπὰς ἀπαλλοτριώσεως. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε ὅλοι σας, ὅτι ἀπὸ μιᾶς δεκαετίας εἰς τὸ Κράτος μας γίνεται μία γεωργικὴ πολιτική, ἡ ὁποία τείνει νὰ ἀποκαταστήσῃ τὸν ἀκτήμονα γεωργικὸν κόσμον. Κατὰ τὴν δεκαετίαν αὐτὴν ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα θὰ κρίνωμεν, ὅτι δὲν παρεδόθησαν ὁριστικῶς τόσα κτήματα ὅσα ἔπρεπε νὰ παραδοθοῦν μέχρι σήμερον ἀλλὰ καὶ οὐδεμία καταβάλλεται σήμερον προσπάθεια, ὥστε τὸ ταχύτερον νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην μου ἀποτελεῖ φραγμὸν διὰ τὴν ὅλην γεωργικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν θὰ θελήσῃ νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις· καὶ ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ γίνῃ ἡ ὁριστικὴ διανομὴ τῶν γαιῶν, ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ δοθοῦν ὁριστικοὶ τίτλοι εἰς τοὺς ἀγρότας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι θὰ κάμωμεν καλλιέργειαν ἐντατικήν, ἐπιστημονικὴν ἢ ἁπλῶς γεωργικὴν πολιτικὴν εἰς τὴν χώραν μας. Ἀπὸ τὰ ὑπ’ ὄψιν μου στατιστικὰ στοιχεῖα βλέπω τὰ ἑξῆς: Ἐπὶ 1554 ἀγροκτημάτων ἀπαλλοτριωθέντων διενεμήθησαν ὁριστικῶς 544 κτήματα ἐντὸς μιᾶς δεκαετίας. Ἐκ τούτων πλὴν τριῶν τὰ ὁποῖα ἐξεδικάσθησαν ὁριστικῶς εἰς τὴν Μακεδονίαν τὰ ὑπόλοιπα εἶναι εἰς τὴν Θεσσαλίαν, εἰς τὴν Ἤπειρον καὶ εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα. Ἑπομένως ἐπὶ ἀπαλλοτριωθέντων 1065 ἀγροκτημάτων εἰς τὰς Νέας Χώρας ἔχομεν μόνον 285 ἐκδικασθέντα καὶ ἐκ τούτων μόνον τρία ἔχουσι ἐκδικασθῇ ὁριστικῶς καὶ διανεμηθῇ ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ. Ἡ ἔκτασις ἡ ὁποία ὀφείλει ὁριστικῶς νὰ διανεμηθῇ ἐν Μακεδονίᾳ, ἡ ἀπαλλοτριωθεῖσα, εἶναι περίπου 2½ ἑκατομμύρια στρέμματα. Τὴν ἔκτασιν αὐτήν, ἂν ἐξετάσωμεν κατὰ τίνα τρόπον λειτουργοῦν αὐταὶ αἱ ἐπιτροπαὶ ἀπαλλοτριώσεως, πότε συντίθενται καὶ διαλύονται θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἂν ἐξακολουθήσῃ αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς ἐκδικάσεως τῶν κτημάτων καὶ τῆς ὁριστικῆς διαθέσεως εἰς τοὺς κληρούχους οὔτε μετὰ μίαν δεκαετίαν δὲν θὰ τὴν διανείμωμεν καὶ θὰ παρέλθῃ ἡ περίοδος, ἡ συνταγματικὴ καὶ θὰ ἀναγκασθοῦν οἱ ἀγρόται νὰ πληρώσουν εἰς τὴν πραγματικὴν ἀξίαν τὰ κτήματα, διὰ νὰ γίνουν οὐσιαστικαὶ δοῦλοι τῶν Φεουδαρχῶν τῆς γῆς. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας γνωρίζει καὶ δύναται νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι ἐπὶ ὀκτὼ μῆνας συνηγωνίσθημεν, διὰ νὰ ἀποσπάσωμεν ἕνα δικαστὴν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀπαλλοτριώσεως τοῦ νομοῦ Σερρῶν διὰ ν’ ἀρχίσῃ ἡ ἐκδίκασις τῶν κτημάτων! Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα εἶναι ἐξαιρετικῶς σπουδαῖον καὶ πρέπει, νὰ ἀπασχολήσῃ ἰδιαίτατα τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐν Μακεδονίᾳ αἱ διάφοραι ταραχαί, αἱ ψυχικαὶ καὶ πνευματικαί αἱ ὁποῖαι ἐμφανίζονται, αἱ διάφοροι τάσεις, μοναδικὸν αἴτιον ἔχουν τὴν κτηματικὴν ἀναρχίαν ἐν Μακεδονίᾳ. Δὲν ὑπάρχει οὐδὲν ἄλλο αἴτιον σοβαρώτερον διὰ τοὺς ἀνθρώπους τῶν ἀγρῶν, παρὰ τὸ αἴτιον τῶν ὁριστικῶν διανομῶν, ἀλλὰ διὰ νὰ κάμωμεν ὁριστικὰς διανομὰς εἰς τὰ ἀπαλλοτριωθέντα κτήματα ἔχομεν ὑποχρέωσιν πρωτίστως, νὰ κάμωμεν μελέτας, διὰ τῶν εἰδικῶν ἐπιστημόνων, οἱ ὁποῖοι θὰ καθορίσωσι καὶ τὸν τρόπον τῆς διανομῆς εἰς τὰς κοινότητας καὶ θὰ ὑποδείξουν εἰς τὰς ἐπιτροπὰς ἀπαλλοτριώσεως τὸ καθῆκον των. Δυστυχῶς εἰς ἐλάχιστα μόνον ἀγροκτήματα ἐγένοντο αἱ μελέται τῶν ἐπιστημόνων τὰ δὲ ἄλλα παραμένουσιν. Αἱ δὲ ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι συνεστήθησαν πρὸ 1½ ἔτους, μόλις ἀπὸ 10 ἡμερῶν εὑρίσκονται εἰς τὴν θέσιν των, διὰ νὰ ἀρχίσουν τὸ ἔργον. Καὶ ἐρωτῶ: ἂν ἐξακολουθήσῃ τὸ σύστημα αὐτὸ εἶναι δυνατόν, ἂν τελειώσωμεν ἐντὸς τῆς συνταγματικῆς προθεσμίας; Κι’ ἂν ἀκόμη ὑποθέσωμεν, ὅτι θὰ πολλαπλασιάσωμεν τὰς ἐπιτροπὰς ἀπαλλοτριώσεως κατὰ νομούς, θὰ προκύψῃ τὸ ζήτημα τῆς παραχωρήσεως εἰδικῶν παραχωρητηρίων ὁριστικῶν εἰς τοὺς ἀγρότας, διὰ νὰ τοὺς δώσωμεν πραγματικὴν συνείδησιν τῆς κατοχῆς τοῦ μικροῦ τεμαχίου τῆς γῆς. Τὰ προβλήματα αὐτὰ νομίζομεν, ὅτι εἶναι σπουδαιότατα, τὸ δὲ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ὀφείλει νὰ προχωρήσῃ πρὸς τὴν ταχεῖαν κτηματογράφησιν, διότι παρακολουθοῦντες τὰ πράγματα παρατηροῦμεν, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως ἐνδιαφερομένη, διὰ τὴν διανομὴν τῶν γαιῶν ἀναγράφει ἐπὶ μίαν τριετίαν, ὡς θὰ παρατηρεῖτε, ἀπὸ 100.000 λίρας διὰ τὴν κτηματογράφησιν τῶν κτημάτων καὶ τὸ κονδύλιον αὐτὸ ἐπαναλαμβάνεται, χωρὶς νὰ γίνεται μέχρι πρὸ ὀλίγου σοβαρὰ ἐργασία. Πέρυσιν εἴχομεν, ὡς ἐνθυμοῦμαι 70 συνεργεῖα, ἐφέτος δὲ εἶναι ἄνω τῶν 90–95. Ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐτησίως δὲν θὰ καταμετρῶνται πλέον τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου στρεμμάτων, δὲν εἶναι δυνατὸν ἑπτὰ ἑκατομμύρια καὶ πλέον στρέμματα, τὰ ὁποῖα κατέχει ἡ Ε.Α.Π. νὰ τὰ τελειώσωμεν εἰς πέντε ἔτη, διὰ νὰ δώσωμεν τὴν ὁριστικὴν κατοχὴν εἰς τοὺς ἀγρότας. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει, νὰ προχωρήσῃ ταχύτατα, εἰς τὴν καταμέτρησιν τῶν γαιῶν καὶ τὴν ὁριστικὴν διανομήν. Ἐκεῖ ὅπου ἔγιναν καταμετρήσεις, ὀφείλει ἐντὸς τοῦ ἔτους, νὰ κάμῃ διανομὰς καὶ νὰ δώσῃ καὶ ἐκχωρητήρια εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, διότι ἄλλως ὁ ἀγρότης δὲν πιστεύει ὅτι ἀνήκει εἰς αὐτὸν ἡ ἰδιοκτησία. Ἐκεῖ ὅπου βλέπει, ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκὲς τὸ σημερινὸν σύστημα, νὰ ἐφαρμόσῃ τὰ ἄλλα συστήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι πιθανόν, νὰ δώσουν περισσότερα ἀποτελέσματα. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, εἶχε γίνει δημοπρασία διὰ τὴν καταμέτρησιν τῶν γαιῶν, ἡ ὁποία παρέμεινε νεκρά, μόλις οὗτος ἀπεχώρησε τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ πιέσῃ τὴν Ε.Α.Π. ἐκεῖ ὅπου δὲν εἶναι ἀγροκτήματα ἀλλὰ μικροϊδιοκτησίαι καὶ ἐγένοντο καταμετρήσεις, νὰ προβῇ εἰς τὴν ὁριστικὴν διανομήν, νὰ καθορίσῃ τὸν τύπον τῶν ἐκχωρητηρίων τῶν ὁριστικῶν, διὰ νὰ πείσωμεν τοὺς ἀγρότας, ὅτι εἶναι μόνιμος ἡ ἐγκατάστασίς των· νὰ ὑποδείξῃ δὲ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁλόκληρον, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας νὰ ὑπάρξῃ ὡς τοιοῦτον, ἂν ἐντὸς δύο μηνῶν δὲν λύσῃ βασικῶς τὸ ζήτημα τῶν καταμετρήσεων καὶ τῶν κατανομῶν τῶν γαιῶν. Θὰ χρειασθοῦν 100, 200, 300 χιλιάδες λιρῶν· ὁ ἀγροτικὸς κόσμος δὲν ὀκνεῖ νὰ πληρώσῃ καὶ μίαν καὶ δύο καὶ πέντε ἀκόμη καὶ δέκα δραχμάς, διὰ νὰ λάβῃ ὁριστικὴν κατοχὴν τῶν γαιῶν καὶ ὅταν ὑπολογίσετε, ὅτι δυνάμεθα, νὰ ἔχωμεν 10 δραχμὰς κατὰ στρέμμα, ἀσφαλῶς ὁ προϋπολογισμός, δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ ἀπὸ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τούτου. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπιτροπὰς ἀπαλλοτριώσεως, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ τὰς πολλαπλασιάσῃ κατὰ περιφέρειαν γεωργικῶν γραφείων, νὰ ἀξιώσῃ δὲ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τοποθετῶνται πεπειραμένοι δικασταὶ εἰς αὐτάς, διὰ νὰ μὴ τυραννώμεθα ὅπως ἐτυραννήθημεν ἐπὶ ὀκτάμηνον διὰ νὰ ἀποσπάσωμεν ἕνα δικαστὴν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀπαλλοτριώσεως τοῦ νομοῦ Σερρῶν. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι γενικὸν καὶ ἀφορᾷ κατὰ μέγιστον μέρος τὴν ἐπίλυσιν ἑνὸς σκέλους ἀγροτικοῦ προβλήματος, διὰ τοῦ καθορισμοῦ τῆς ἰδιοκτησίας καὶ τῆς μονιμοποιήσεως τῶν ἀγροτῶν ἐπὶ τῶν ἀγρῶν νομίζω, ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν, νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν μέριμναν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μὴ ὀκνήσῃ οὐδ’ ἐπὶ στιγμήν, νὰ λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, διότι, κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας καὶ οἱ νόμοι, τοὺς ὁποίους ἐκάματε διὰ τὴν ἐφαρμογὴν μιᾶς ἄλφα γεωργικῆς πολιτικῆς, διὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς δὲν εἴμεθα καὶ ἐντελῶς σύμφωνοι διὰ πάντα τὰ μέτρα ταῦτα, χωρὶς μικρὰν μόνιμον κατοχὴν τοῦ ἀγροῦ, δὲν θὰ φθάσετε οὐδαμοῦ ἀποβλέποντες μετὰ θετικότητος. Θὰ ἔλεγον ἀκόμη, ὅτι καὶ διὰ τὴν καταδίωξιν τῆς ἀκρίδος τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ κάμητε καὶ δι’ αὐτὴν ἀκόμη θὰ εὕρητε ἀντίστασιν μέσα εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ ἀγρότου, ὅταν γνωρίζῃ, ὅτι τὸ κομμάτι τῆς γῆς τὸ ὁποῖον τοῦ ἐδώσατε δὲν εἶναι ἰδικόν του. Διὰ νὰ ἐπιτύχητε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, πρέπει νὰ κάμητε ὁριστικὴν διανομὴν τῆς γῆς, διανομὴν ὁριστικὴν τῶν ἀγρῶν. Πρέπει δὲ πρὸς τοῦτο νὰ ἐπισπεύσητε τὴν ἀποστολὴν τοῦ ἀναγκαιοῦντος διὰ ταύτην προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἐργασθῇ δι’ αὐτήν. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ πρῶτον ἔργον, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, εἶναι νὰ ἐπιστρατευθοῦν οἱ γεωπόνοι τῶν γραφείων τοῦ ὑπουργείου καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, νὰ ἐξέλθουν εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ νὰ ὑποβάλουν ἐκθέσεις τῆς καταστάσεως τῶν κτημάτων εἰς τὰς ἐπιτροπὰς ἀπαλλοτριώσεων διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ καὶ ταχεῖα ἡ διανομὴ ἡ ὁριστικὴ καὶ τῶν ὑπολοίπων κτημάτων. Διότι καὶ ἂν αἱ ἐπιτροπαὶ ἀπαλλοτριώσεων θελήσουν νὰ ἐργασθοῦν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουν μελέτην ἐκ μέρους τοῦ ἐπιστήμονος γεωπόνου, θὰ συναντήσουν δυσκολίας καὶ θὰ ἐπιβραδυνθῇ ἡ ὁριστικὴ ρύθμισις τοῦ ζητήματος. Ἡ τελευταία καὶ πάλιν παράκλησις πρὸς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ θερμὴ παράκλησις πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, νὰ καθορισθῇ τὸ ταχύτερον ἕνα σύστημα, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ κάμωμεν ὁριστικὴν διανομὴν ἐντὸς τοῦ ἔτους 1929–1930 εἰς τὴν Μακεδονίαν. Ἄλλως τὸ ζήτημα τῶν διανομῶν, ὅπως ἀποδεικνύουν καὶ τὰ τηλεγραφήματα τῶν διαμαρτυρομένων ἀγροτῶν, θὰ δημιουργήσῃ ζητήματα κοινωνικὰ τὰ ὁποῖα δυστυχῶς δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Ἐγὼ ἐπικαλοῦμαι τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ τερματίσωμεν τὸ μέρος αὐτὸ τῆς ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως διότι τότε καὶ μόνον, θὰ δυνηθῶμεν σοβαρῶς νὰ σκεφθῶμεν, ὅτι ἠμποροῦμε νὰ κάμωμε μίαν θετικὴν καὶ πρακτικὴν πολιτικήν. Ἐὰν δὲν ληφθῇ οἱονδήποτε μέτρον πρὸς τερματισμὸν αὐτῆς τῆς καταστάσεως, πολὺ φοβούμεθα, ὅτι καὶ ὁ νόμος περὶ γενικῶν μέτρων τῆς γεωργίας θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ, μέχρις οὗ κάμητε τὴν ὁριστικὴν διανομήν, ἥτις ἀποτελεῖ τὸ μόνιμον καὶ πρώτιστον σκέλος μιᾶς οἱασδήποτε ἀγροτικῆς πολιτικῆς.

§105Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ταχείας διανομῆς τῶν γαιῶν, γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καταβάλλει πᾶσαν προσπάθειαν, ἵνα συντελέσῃ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν καταμέτρησιν τῶν κτημάτων καὶ τὴν διανομήν. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἀντελήφθη, ὅτι δὲν ἦτο δυνατόν, διὰ τοῦ ἐσχάτως καθιερωθέντος τρόπου καταμετρήσεως, νὰ φθάσῃ εἰς πέρας ἐντὸς τοῦ ἀπαιτουμένου ἐκ τοῦ Συντάγματος χρόνου. Ἐσκέφθη λοιπὸν νὰ καταφύγῃ εἰς μέτρον καταμετρήσεως ταχύτερον, διὰ τῆς ἐπὶ ἀεροπλάνου καταμετρήσεως τῶν γαιῶν. Προεκήρυξε δὲ Διεθνῆ διαγωνισμόν, ὅπως κατορθώσῃ διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ νὰ τερματισθῇ ἡ τοποχωρογράφησις, ὥστε νὰ μὴ ἐπαληθεύσουν οἱ φόβοι τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου.

§106Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μακάρι.

§107Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε, νὰ συζητήσωμεν τὰ νομοσχέδια, ὅσα εἶναι ἐγγεγραμμένα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας, θὰ παρεκάλουν, νὰ τὸ συζητήσωμεν εἰς ὡρισμένην ἡμέραν. Ἔχομεν νὰ ὑποβάλωμεν τροπολογίας τώρα. Ἐὰν εἶναι ἀδύνατος ἡ ἀναβολή, ἂς γίνῃ ἡ συζήτησις.

§108Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἀποκρούω τὴν πρότασίν σας καὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ ἔχει ἐπεξεργασθῆ ἡ ἐπιτροπή, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν γνωμῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἐγένοντο αἱ τροπολογίαι. Θέλετε νὰ ὁρίσωμεν τὴν Δευτέραν;

§109Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ δευτέρα εἶναι ἡμέρα τῶν ἐπερωτήσεων.

§110Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὴν Τρίτην ἔχομεν τὸ κομμουνιστικόν.

§111Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ κομμουνιστικόν, αὐτὸ εἶναι εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Λοιπὸν καὶ τὰ δύο τὴν Τρίτην.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν καὶ τὰ δύο νομοσχέδια τὴν Τρίτην. Κατ’ ἀκολουθίαν διαγράφεται ἐκ τῆς σημερινῆς διατάξεως τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας καὶ τὸ κομμουνιστικόν. Ὁ κ. Κ. Βουδούρης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, διὰ τίνα λόγον δὲν ἐλήφθησαν μέτρα διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης Ἀγουλινίτσης–Καϊάφα, οἷα ἐλήφθησαν δι’ ἄλλας περιφερείας· ὡς καὶ διὰ τὴν διαρρύθμισιν τῆς κοίτης τοῦ Ἀλφειοῦ, ὅστις σημαντικὰς προξενεῖ ζημίας εἰς τὰς παραποταμίους κοινότητας.

§113Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ ἐπαρχία τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην εἶναι ἡ μᾶλλον ἀδικηθεῖσα ἐκ μέρους τῆς φύσεως, διότι ἐκτὸς τοῦ ἀγόνου ἐδάφους μὲ τὸ ὁποῖον ἐπροικίσθη, ἐπροικίσθη πρὸς μεγάλην της δυστυχίαν μὲ τὸν ποταμὸν Ἀλφειὸν καὶ τὴν λίμνην Ἀγουλινίτσης. Καὶ ὁ μὲν ποταμὸς Ἀλφειὸς περιβάλλει τὴν ἐπαρχίαν μου καθ’ ὅλην τὴν βορειοδυτικὴν ἔκτασιν, προξενεῖ κατ’ ἔτος τρομερὰς καταστροφάς, καταστρέφων πολλάκις χιλιάδας στρεμμάτων καὶ ρίπτει εἰς τὴν ἀφάνειαν ἑκατοντάδας οἰκογενειῶν. Ἡ λίμνη ἀφ’ ἑτέρου τῆς Ἀγουλινίτσης κατέχουσα ἔκτασιν 80 χιλιάδων περίπου στρεμμάτων κατακλύζει τὰς εὐφορωτέρας γαίας, καὶ οἱ δυστυχεῖς κάτοικοι δρέπουν τὸν θάνατον ὑπὸ τὴν μορφὴν τῶν ἑλωδῶν πυρετῶν. Ἐὰν κύριοι βουλευταί, ἡ φύσις ὑπῆρξε τόσον ἄδικος εἰς τὴν διανομὴν τῶν ἀγαθῶν, ἡ τακτικὴ τῶν διαφόρων Κυβερνήσεων ὑπῆρξεν αὐτόχρημα δύναμαι νὰ εἴπω ἐγκληματική, διότι οὐδέποτε συνεκινήθη ἀπὸ τὴν δυστυχίαν μιᾶς ὁλοκλήρου περιφερείας καὶ οὐδέποτε ἐμερίμνησε νὰ λάβῃ τὰ στοιχειώδη ἐκεῖνα μέτρα, διὰ νὰ σώσῃ ἕνα κόσμον ὁλόκληρον. Ἐπανειλημμένως οἱ κάτοικοι ἐζήτησαν τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Κράτους. Ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου προσεπάθησα, νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν συνδρομὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὡς καὶ ἡ φωνὴ ἐκείνη καὶ ἡ ἰδική μου φωνὴ ὑπῆρξε φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ. Καὶ τοῦτο, διότι ἡ ἐπαρχία μου δὲν ὑπῆρξεν ἄγονος μόνον εἰς παραγωγὴν γεωργικήν, ἀλλὰ καὶ εἰς παραγωγὴν πολιτικῶν παραγόντων· καὶ ὅπως εἶναι γνωστὸν τὰ Κρατικὰ ἀγαθὰ δὲν διετίθεντο κατὰ τὸ παρελθὸν ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῶν λαϊκῶν μαζῶν καὶ τῶν διαφόρων περιφερειῶν, ἀλλὰ διετίθεντο μὲ σκοπὸν νὰ ἐνισχύσωσι κομματικῶς ὡρισμένους παράγοντας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠξεύρω διὰ τίνας λόγους, ἴσως διὰ λόγους δεδικαιολογημένους ἀποτελοῦσι πρόσωπα φιλικῶς προσκείμενα πρὸς τὰς διαφόρους Κυβερνήσεις. Ὅταν ἐγὼ καὶ οἱ συμπολῖται μου εἴδαμεν εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως μεταξὺ ἄλλων ὑποσχέσεων καὶ τὴν ἐκτέλεσιν μεγάλων ἔργων, ἠλπίσαμεν, ὅτι θὰ ἐλαμβάνετο μέριμνα κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν δι’ ὅλας τὰς περιφερείας. Συζητουμένης τῆς συμβάσεως περὶ τῶν ἔργων τοῦ Στρυμόνος ἐζήτησα καὶ ἐγὼ τὸν λόγον καὶ ἐζήτησα, ὅπως ληφθῶσιν ἀνάλογα μέτρα καὶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν μου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν, ὅτι διὰ τῆς συμβάσεως ἐκείνης θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῶσιν μέτρα καὶ δι’ ἄλλας περιφερείας καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐμελέτα ἢ μᾶλλον διεξῆγε διαπραγματεύσεις μὲ ξένας ἑταιρείας, καὶ ἰδίᾳ τὴν ἑταιρείαν ἡ ὁποία θ’ ἀνελάμβανε τὰς μελέτας καὶ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ὑδραυλικῶν τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν κατατετμημένα εἰς τὰς διαφόρους περιφερείας τῆς χώρας. Δυστυχῶς πληροφοροῦμαι, ὅτι καὶ αἱ διαπραγματεύσεις αὐταὶ ἀφορῶσιν τὴν Ἤπειρον, τὴν Θεσσαλίαν καὶ τὴν Κρήτην. Κατόπιν τούτων ὑπέβαλον τὴν σημερινὴν ἐπερώτησίν μου πρὸ 5 ἀκριβῶς μηνῶν, ἥτις χάρις εἰς τὸ ἐπικρατοῦν σύστημα ἔρχεται πρὸς συζήτησιν μόλις σήμερον. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔσπευσε πράγματι, νὰ μοὶ δηλώσῃ εἰς ἀπάντησιν τῆς πληροφορίας τὴν ὁποίαν ἐζήτησα ἐγγράφως (ἀναγινώσκει). «Ὅτι διετάχθη ἡ τοπογραφικὴ ὑπηρεσία ὅπως...ἅμα δὲ ἐκπονηθῇ ἡ σχετικὴ μελέτη κλπ.». Διὰ τῆς ἀπαντήσεως αὐτῆς οὐδεμία δίδεται λύσις. Ἀλλὰ μοὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: πῶς ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας διὰ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ δηλοῖ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ τόσον πολυδαπανωτάτου ἔργου εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶχε γίνει κἄν οὔτε ἡ στοιχειωδεστέρα μελέτη; Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ποταμὸν Ἀλφειόν, ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας λέγει. (ἀναγινώσκει). Τὸ ἔγγραφον τοῦτο φέρει ἡμερομηνίαν 25 Ἰανουαρίου. Καίτοι ὅμως παρῆλθον 4 καὶ πλέον μῆνες, ὄχι μόνον δὲν μετέθη τὸ συνεργεῖον τῆς τοπογραφικῆς ὑπηρεσίας διὰ τὴν τοπογράφησιν τῆς λίμνης, ἀλλ’ ὅπως πρότινος πληροφορήθην ἐκ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, δὲν εἶχε σταλῇ κἄν διαταγὴ πρὸς τοῦτο. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ὁ Ἀλφειὸς συνετέλεσε τὸ καταστρεπτικόν του ἔργον. Κατὰ τὰς πλημμύρας τοῦ παρελθόντος Μαρτίου κατέστρεψε περὶ τὰ 1000 στρέμματα καλλιεργήσιμα, ἀπειλεῖ δὲ νὰ κατακλύσῃ καὶ καταποντίσῃ ὁλοκλήρους κοινότητας ἀριθμούσας ἄνω τῶν 10.000 κατοίκων. Πόσον ὑπῆρξε τὸ μέγεθος τῆς καταστροφῆς, θὰ ἀφήσω εἰς τοὺς ἁρμοδίους ἀντιπροσώπους τοῦ Κράτους, τὸν κ. νομάρχην καὶ τὸν κ. νομομηχανικόν, οἵτινες μετέβησαν ἐπὶ τόπου, νὰ ἐκθέσωσι. Καὶ λέγει ὁ κ. νομάρχης κατόπιν ἐπιτοπίου μεταβάσεως, ὅτι (ἀναγινώσκει). Αἱ ἐκθέσεις αὗται, παρ’ ὅλην τὴν τραγικότητα, δὲν συνεκίνησαν τὰς ἁρμοδίας κρατικὰς ὑπηρεσίας, εἶμαι δὲ βέβαιος ἀπολύτως, ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι τὰς ἐκθέσεις ταύτας δὲν ἔφερον ἐνώπιον τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Συγκοινωνίας, πρὸς τοὺς ὁποίους καὶ ἀπηυθύνθησαν. Ἀπησχόλησαν μόνον ἕνα κατώτερον ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος ὑπεβλήθη εἰς τὸν κόπον, νὰ τὰς ἐξαποστείλῃ εἰς τὸ ἀρχεῖον. Ἅμα τῇ ἐπισκέψει τοῦ νομάρχου καὶ τοῦ νομομηχανικοῦ, εἶχεν ἀποσταλεῖ τηλεγράφημα, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ νομάρχης ἐπεκαλεῖτο τὴν συνδρομὴν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοὺς τελείως καταστραφέντας καὶ ἔλεγεν, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ διετέλουν ἐν ἀπογνώσει καὶ εἶναι καιρός, νὰ τοὺς ἀποστείλωμεν ὀλίγα ἄλευρα· ἀλλὰ καὶ τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἠκολούθησε τὴν ὁδὸν πρὸς τὸ ἀρχεῖον. Ὅταν ἠρώτησα τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, μοὶ εἶπεν, ὅτι εἶναι ἀναρμοδία, διότι δὲν ὑπάρχει κονδύλιον, ἀλλ’ ἦσαν ἀναρμόδιοι συγχρόνως, διὰ νὰ γνωρίζουν ὅτι ὑπάρχουσιν ἄλλαι ὑπηρεσίαι ἁρμοδιώτεραι, πρὸς τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ ἀπευθύνουν τὸ ἔγγραφον τοῦτο. Θεωρῶ περιττόν, κ. συνάδελφοι, νὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον, διότι ὅπου ὁμιλοῦν τὰ γεγονότα φρονῶ, ὅτι οἱ λόγοι περιττεύουν. Θὰ ἤθελα μόνον μίαν ρητὴν καὶ κατηγορηματικὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, λυποῦμαι δὲ διότι δὲν εἶναι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παρών, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον εἶναι διατεθειμένη, νὰ λάβῃ σοβαρὰ μέτρα, ἵνα προλάβῃ μίαν ὁλοκληρωτικὴν καταστροφὴν ἑνὸς κόσμου ὁλοκλήρου, ὁ ὁποῖος χάρις εἰς τὴν ἐγκληματικὴν ἀδιαφορίαν τοῦ Κράτους ἀπώλεσε τὴν περιουσίαν του καὶ ὁ ὁποῖος ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν διατρέχει τὸν κίνδυνον, νὰ χάσῃ καὶ τὴν ζωήν του. Θὰ ἤθελον ἐπίσης, νὰ τονίσω καὶ νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ παύσῃ τόσον ἡ Βουλὴ ὅσον καὶ ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀσχολῆται διὰ τὴν καλλιτέρευσιν ὡρισμένων λαϊκῶν μαζῶν καὶ ὡρισμένων ὁμάδων, αἵτινες ὠργανωμέναι καὶ θορυβοῦσαι ἐπιβάλλουν τὰς ἀξιώσεις των καὶ εἶναι καιρὸς νὰ στραφῇ εἰς τὴν θεραπείαν τῶν λαϊκῶν μαζῶν αἱ ὁποῖαι πάσχουν κυριολεκτικῶς, καὶ λέγω λαϊκῶν καὶ εἰδικῶς τῶν ἀγροτικῶν μαζῶν αἱ ὁποῖαι ἔχουν καὶ αὐταὶ δικαιώματα καὶ δὲν ὑπάρχουν μόνον διὰ νὰ πεινοῦν καὶ νὰ φορολογοῦνται καὶ στρατεύωνται. Ἐξαντλεῖται ταχέως ἡ ὑπομονή. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ ἡ τακτικὴ τοῦ παρελθόντος εἰς τὴν διανομὴν τῶν Κρατικῶν ἀγαθῶν. Ἐφεξῆς φρονῶ, ὅτι ἡ Κρατικὴ μέριμνα καὶ τὰ Κρατικὰ ἀγαθὰ πρέπει νὰ διανέμωνται ἐν ἰσότητι καὶ δικαιοσύνῃ ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῶν διαφόρων λαϊκῶν μαζῶν, ἀδιαφόρως ἐὰν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν περιφερειῶν τούτων κατέχουν τὰ πρῶτα ἑδώλια ἢ τὰ τελευταῖα τῆς αἰθούσης ταύτης.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§115Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔπρεπε, νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν τὰ διτετραγωδηθέντα παρὰ τοῦ κ. συναδέλφου ἐξ Ὀλυμπίας, διότι ὁμολογουμένως ἐπέρχεται μεγάλη καταστροφὴ ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν αὐτῶν τῶν ἔργων. Αἱ συστάσεις τοῦ κ. προλαλήσαντος πρέπει νὰ ληφθοῦν σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Ἀναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§117Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ θέμα τὸ ἀνέπτυξεν ἄριστα ὁ ἐξ Ὀλυμπίας συνάδελφος. Καὶ ἡμεῖς οἱ ἐξ Ἠλείας καταγόμενοι ὑποστηρίζομεν θερμῶς τὰς συστάσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ὀλυμπίας βουλευτοῦ, διότι καὶ ἡ ἰδική μας ἐπαρχία πάσχει πολλὰς καταστροφὰς καὶ δεκάδες χιλιάδων στρεμμάτων καθ’ ἕκαστον ἔτος καταστρέφονται. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα ἐντείνῃ τὴν προσοχήν της καὶ λάβῃ σοβαρὰ μέτρα διὰ τὴν διαρρύθμισιν τοῦ Ἀλφειοῦ, διότι οἱ πληθυσμοὶ δεινοπαθοῦν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸν λόγον.

§119Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὀλυμπίας κ. συνάδελφος, εἶναι πράγματι γεγονότα· ὁ Ἀλφειὸς προκαλεῖ καταστροφάς. Ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἑλίσσεται διὰ μέσου τῆς ἐφόρου καὶ παχείας ἐκείνης γῆς συστρεφόμενος ἑλικοειδῶς, εἶναι τοιοῦτος, ὥστε πράγματι ὅταν τὰ ὕδατα αὐτοῦ ἐξογκωθοῦν ἄλλα μὲν τμήματα γῆς ν’ ἀποκόπτωνται καὶ ἄλλα νὰ καλύπτωνται ὑπὸ τῶν ὑδάτων προκαλουμένων ὄντως καταστροφῶν ἀρκετὰ μεγάλων. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἔστρεψεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὴν προσοχήν της ἐπὶ παντὸς ὑδραυλικοῦ ζητήματος καὶ ἰδίᾳ ἐπὶ τῶν ζητημάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο—δυνατὸν νὰ θεραπευθῶσι διὰ τῶν μέσων τὰ ὁποῖα διαθέτει. Καὶ ἓν μέγα ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἦτο δυνατὸν νὰ προκαλέσῃ καταστροφὰς ὄχι μόνον μεγάλας, ἀλλὰ πράγματι Ἐθνικάς, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐν ἀρχῇ τῆς ζωῆς της ἐτοποθέτησεν, εἶναι ἡ ρύθμισις τοῦ ροῦ τοῦ Στρυμῶνος· εἰς τὴν ὁποίαν προέβη, ὄχι διότι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπαρχιῶν τὰς ὁποίας κατακλύζει ὁ Στρυμὼν παρακάθηνται εἰς τὰ πρῶτα ἐδώλια τῆς αἰθούσης ταύτης, ἀλλὰ διότι αἱ καταστροφαὶ τῶν μερῶν ἐκείνων δὲν λογίζονται δι’ ἑκατοντάδος στρεμμάτων, ἀλλὰ δι’ ἑκατοντάδος χιλιάδων στρεμμάτων. Ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπεν ἐν ἀρχῇ μὲ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα διέθετε, νὰ θεραπεύσῃ τὰς μεγάλας πληγὰς χωρὶς νὰ παραβλέπῃ ὅμως καὶ τὰς μικροτέρας, ἀφοῦ καὶ ἕκαστον θιγόμενον ἄτομον εἶναι ἐπίσης ἄξιον προσοχῆς καὶ προστασίας, ὅπως καὶ τὰ ἐκ τῶν μεγάλων καταστροφῶν θιγόμενα. Πρὸς τοῦτο ἠκολουθήθη πολιτική, ὁποίαν τὴν ὑποθέτω ὅτι οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐπεζήτησαν καὶ ἐγκρίνουν, προεκάλεσε δηλαδὴ τὴν σύμπηξιν ὑδραυλικῶν ταμείων, τὰ ὁποῖα ἐκ τῶν ἰδίων αὐτῶν πόρων βοηθούσης καὶ τῆς Κυβερνήσεως θὰ προβῶσιν εἰς τὴν πλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν τῆς περιφερείας των. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ Ἠλεία ἀπὸ τοῦ Βέργα μέχρι τοῦ Ἀλφειοῦ πνίγεται κυριολεκτικῶς ἀπὸ τοὺς χειμάρρους καὶ τοὺς ποταμούς, οἵτινες τὴν διαρρέουν. Προεκαλέσαμεν ἀκριβῶς τὴν σύμπηξιν τῶν ὑδραυλικῶν ταμείων τῆς περιφερείας αὐτῆς μέχρι Ἀλφειοῦ καὶ ἐλπίζομεν, ὅτι ἐντὸς ὀλίγου θὰ εἶναι δυνατόν, νὰ εἶναι διωργανωμένον οὕτώ πως, ὥστε νὰ γίνῃ αὔταρκες, ἵνα λειτουργήσῃ καὶ προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀναγκαίων ἔργων ἐπὶ τῇ βάσει τοκοχρεωλυτικοῦ δανείου. Τὸ ὑδραυλικὸν τοῦτο ταμεῖον, θὰ περιλαμβάνῃ ὁλόκληρον τὴν ἀπειλουμένην ἔκτασιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀσφαλῶς μεγαλειτέρα τῶν 150 χιλιάδων στρεμμάτων. Παραμένουν ἤδη τὰ δύο ἕτερα αἰτήματα τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ὀλυμπίας κ. συναδέλφου, τὰ ὁποῖα εἶναι πράγματι δίκαια. Οὐχ’ ἧττον εἰς τὸ ἐφετεινὸν πρόγραμμα τῶν ἐκτελεστέων ἐργασιῶν ὑπὸ τῆς τοπογραφικῆς ὑπηρεσίας τὸ ὁποῖον ἐπεκύρωσα πρό τινος, ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη πέρυσιν πίστωσις διὰ τὴν μετάβασιν συνεργείων καὶ τὴν ἀποτύπωσιν τῆς περιφερείας Ἀγουλινίτσης, ἀλλ’ εἶναι ἀκριβῶς τόσον μικρὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν τοπογράφων μας, παρουσιάζονται συνεχῶς τόσον ἐπείγουσαι ἀνάγκαι μεταβάσεως αὐτῶν εἰς διάφορα μέρη, ὥστε δὲν κατέστη δυνατὸν ἀκόμη ἴσως νὰ μεταβῶσιν ἐκεῖ καὶ νὰ ἐκτελέσωσι τὴν τοπογράφησιν Ἀγουλινίτσης, ἀλλὰ εἰς τὸ πρόγραμμα ὑπάρχει καὶ ἡ μετάβασις, καὶ ἡ ἀποτύπωσις τῆς περιφερείας Ἀγουλινίτσης θὰ συντελεσθῇ ὅσον οὔπω. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν λίμνην τῆς Ἀγουλινίτσης, βεβαιῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι γνωρίζω τὴν ἔκθεσιν τοῦ νομάρχου.

§120Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὴν ἔκθεσιν τοῦ νομάρχου τὴν ἀνέσυρον ἐγὼ ἐκ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§121Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὴν εἶχα ἀναγνώσει ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία ἀπεφάνθη, ὅτι ἡ λίμνη τῆς Ἀγουλινίτσης εὑρίσκετο κάτω τῆς ἐπιφανείας τῆς θαλάσσης καὶ ὅτι τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ εἶναι, νὰ ἀνοίξῃ καὶ νὰ διευρυνθῇ ὁ πόρος συγκοινωνίας μεταξὺ λίμνης καὶ θαλάσσης, ὥστε νὰ εἰσέρχεται ἐλευθέρως ἡ θάλασσα εἰς τὴν λίμνην, πρὸς ἀποφυγὴν τῆς αὐξομειώσεως τῆς ἐπιφανείας αὐτῆς. Θὰ ἐξασφαλισθῇ τοιουτοτρόπως καὶ ἡ δίοδος τῶν ἰχθύων, ὥστε νὰ γίνουν καλὰ ἰχθυοτροφεῖα· κατὰ τὰ λοιπὰ νὰ μείνῃ τὸ πρᾶγμα ὡς ἔχει, διότι ἡ ἀπαξήρανσις τῆς λίμνης, θὰ ἐστοίχιζε τόσον πολύ, ὥστε νὰ μὴ εἶναι εὔκολον, νὰ πωληθῶσιν αἱ μέλλουσαι νὰ προκύψωσιν ἐκτάσεις. Οὐχ’ ἧττον ἐπειδὴ τὰ ὅσα λέγω, στηρίζονται ἐπὶ προχείρου ὑπολογισμοῦ, διέταξα νὰ γίνῃ μελέτη ἐπιστημονική. Ἐκομίσαμεν καὶ ἐξ Ἰταλίας συγγράμματα ἀναφερόμενα εἰς ἀνάλογα ζητήματα, δι’ ὧν θὰ ὁδηγηθῶμεν νὰ εὕρωμεν τὰ μέσα καὶ τὸν τρόπον τῆς προσφορωτέρας λύσεως τοῦ ζητήματος. Ἐλπίζω, ὅτι κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ ὑπηρεσία, νὰ εἴπῃ τὶ ἀκριβῶς πρέπει νὰ γίνῃ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν Ἀλφειόν, ἡ διαρρύθμισις αὐτοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐκ τῶν πόρων τῶν κατοίκων, ὅπως διὰ τοὺς ἄλλους μικροὺς ποταμοὺς καὶ χειμάρρους. Διότι εἶναι ποταμὸς κολοσσιαῖος, ἀπαιτῶν δαπάνας μεγίστας, ἡ δὲ ἔκτασις ἀπὸ τῆς ἐξόδου τοῦ ποταμοῦ, ἀπὸ τῶν ὀρέων, μέχρι τῆς θαλάσσης εἶναι τόσον μεγάλη, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν κανείς, νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι διὰ τῆς ἱδρύσεως ὑδραυλικοῦ ταμείου καὶ διὰ φορολογίας τῶν ἀσφαλιζομένων γαιῶν, θὰ εἶναι δυνατὸν νά πληρωθῇ ἡ δαπάνη τῆς ρυθμίσεως. Ἐν ἀνάγκῃ θὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν τὸ Κράτος, ἀλλὰ πρὸς τοῦτο πρέπει τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, νὰ εἶναι κἄπως καλλίτερα. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ προχείρως, εἶναι δι’ ἐργατῶν νὰ κοποῦν αἱ ἰτέαι, αἱ ὁποῖαι περιβάλλουν τὰς ὄχθας καὶ παρεμποδίζουν τὸν ροῦν τοῦ ποταμοῦ.

§122Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ὄχι μόνον δὲν δίδει μίαν λύσιν εἰς τὸ ζήτημα, ἀλλὰ οὔτε μίαν κἄν παρηγορίαν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας καταλήγων εἶπεν, ὅτι τὸ συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων χωρὶς κἄν νὰ ἔχῃ γνῶσιν τῆς λίμνης ἔβγαλε μίαν ἀπόφασιν καὶ εἶπεν, ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ ἀποξήρανσις, διότι ἡ στάθμη τῶν ὑδάτων της εἶναι κατωτέρα τῆς στάθμης.... Ἐγὼ ἀπαντῶ εἰς τὸ συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι ἂν μετέβαινεν ἐπὶ τόπου ἁπλῶς εἷς ἐκ τῶν δυναμένων νὰ κρίνῃ, θὰ εἰσηγῆτο ἐντελῶς ἀντίθετον γνώμην εἰς τὸν κ. ὑπουργόν. Διότι δύναμαι νὰ πληροφορήσω τόσον τὸν κ. ὑπουργὸν ὅσον καὶ τὸ συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων, ὅτι τὸ ἥμισυ τῆς λίμνης ἀποξηραίνεται αὐτομάτως ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου. Καὶ γνῶμαι δὲ διαφόρων, οἱ ὁποῖοι ὄχι ἐκ τῶν γραφείων των, ἀλλὰ κατόπιν ἐξετάσεων ἐπιτοπίων, ὑπάρχουν, ὅτι διὰ μέτρων οὐχὶ τόσον πολυδαπάνων δύναται νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ σταθερὰ ἀποξήρανσις τοῦ τέλματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς θὰ φθάσῃ 20–30.000 στρέμματα καὶ τὸ ὁποῖον ἀπὸ Ἀπριλίου μέχρις Ὀκτωβρίου ἀποξηραίνεται αὐτομάτως, λόγῳ τοῦ ὅτι ἀποχωρεῖ ἡ λίμνη. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι τὸ συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων σκέπτεται νὰ ρίψῃ τὴν θάλασσαν εἰς τὴν λίμνην, δηλαδὴ νὰ ἀποστερήσῃ τοὺς κατοίκους ἀπὸ τὴν καλλιέργειαν τῶν ὀλίγων στρεμμάτων τὰ ὁποῖα κατὰ τὸ πεντάμηνον διάστημα καλλιεργοῦνται. Δὲν ἀμφέβαλα, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας θὰ κατέφευγεν εἰς τὴν ἔλλειψιν οἰκονομικῶν πόρων. Διότι αὐτὸ ἐννοεῖ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅταν λέγει, ὅτι ὅταν τὸ Κράτος θὰ εἶναι εἰς οἰκονομικὴν ἐπάρκειαν, τότε ἔ! τότε θὰ σκεφθῇ, νὰ λάβῃ μέτρα ἀνάλογα καὶ διὰ τὸν Ἀλφειόν. Εἰς ἀπάντησιν τούτου ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι παρ’ ὅλην τὴν οἰκονομικήν δυσπραγίαν τοῦ Κράτους, ὑπάρχουν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ δαπάναι ἀναγεγραμμέναι ὀλιγώτερον σοβαραὶ καὶ θεραπεύουν ὄχι τόσον ἐπιτακτικὰς ἀνάγκας, ὅπως εἶναι ἡ ἀνάγκη ἡ σημερινή. Ὅταν ἔλθῃ ἡ κατάλληλη στιγμή, κ. πρόεδρε, θὰ ἀναπτύξωμεν τὰ κονδύλια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπαναλαμβάνω δὲν ἔχουν οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὴν θεραπείαν ἀναγκῶν τῆς ἀξίας καὶ σημασίας, οἷα ἡ ἀνάγκη τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξα. Τὰ δικαστήρια τῶν Ἀθηνῶν, κ. πρόεδρε, καὶ τὰ δικαστήρια τῆς Κορίνθου. Τῶν δικαστηρίων τούτων δύναται νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐκτέλεσις δι’ ὀλίγους μῆνας, τὴν στιγμήν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει ἕνας κίνδυνος ὄχι τῆς περιουσίας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, διότι τὴν ἔχασαν, ἀλλὰ κίνδυνος τῆς ζωῆς των. Ἐπίσης δὲ ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι δαπάναι. Καθημερινῶς ψηφίζομεν ἀποζημιώσεις διαφόρων θορυβοποιῶν καὶ ὄχι ἀνθρώπων δικαιουμένων, διότι εὑρίσκονται μέσα εἰς τὰς Ἀθήνας, διότι ἔχουν τὰ μέσα πρόχειρα τῆς πιέσεως ὅλων ἡμῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως πρὸ παντός, ἀνάγκαι δηλ. αἱ ὁποῖαι πᾶν ἄλλο ἢ εἶναι ἀπαραίτητοι καὶ πᾶν ἄλλο ἢ ἔχουν ἀνάγκην ταχίστης θεραπείας ὅσην ἀνάγκην ἔχουν οἱ πληθυσμοὶ τῶν ὁποίων τὰς δικαίας ἀξιώσεις ἀνέπτυξα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως δὲν δίδεται μία ἀπάντησις παρήγορος εἰς ἕνα ὁλόκληρον κόσμον ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσω ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἐφ’ ὅσον αἱ ἐκθέσεις τῶν ἁρμοδίων ὀργάνων της βεβαιοῦν ὅτι οἱ κάτοικοι αὐτοὶ διατρέχουν τὸν ἔσχατον κίνδυνον καὶ πρέπει νὰ ἐκπατρισθοῦν ἔχω τὴν ἀξίωσιν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἢ μᾶλλον ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἢ τῆς Γεωργίας ὑποδείξουν ἓν ἄλλο μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ καταφύγουν ὡς νέοι πρόσφυγες, διὰ νὰ σωθοῦν ἐκτὸς ἂν ἡ Κυβέρνησις φιλοδοξεῖ, ὅταν ἐπέλθῃ ὁλοκληρωτικὴ καταστροφὴ νὰ συγκινηθοῦν αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι της αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν μόνον δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ νὰ περιορισθοῦν εἰς τὸ νὰ στείλουν ὀλίγα φάρμακα ὀλίγας σκηνὰς καὶ περισσότερα φέρετρα.

§123Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὁ κ. συνάδελφος μὲ παρεξήγησεν. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ὑπερβολικὴ αἰσιοδοξία περὶ ὁριστικῆς θεραπείας, ἀλλ’ ὅμως τὰ ἀπαιτούμενα προσωρινὰ μέτρα, θὰ ληφθοῦν.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Μανουηλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§125Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπερώτησις περὶ τοῦ βίου καὶ τῆς πολιτείας τῆς περιφήμου Ἑλληνοβουλγαρικῆς μεταναστεύσεως ὑποβληθεῖσα πρὸ μηνῶν δὲν συνεζητήθη ἀκόμη οὐχὶ ὑπαιτιότητι ἡμῶν. Ἔχομεν λοιπὸν τὴν τιμὴν νὰ ζητήσωμεν, διὰ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν στοιχεῖα ἀπαραίτητα πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως. Συνεπῶς θὰ παρεκάλουν, ὅπως ἀναβληθῇ καὶ ὅπως ἔχῃ τὴν καλωσύνην τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, νὰ μᾶς διαβιβάσῃ τὰ στοιχεῖα αὐτά.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Σ. Ἀναστασιάδης ἐπερωτᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διὰ τίνα λόγον κατὰ παράβασιν τοῦ ἄρθρου 30 τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου ἐσταμάτησεν ἀπὸ τῆς ὑπουργίας του ἡ χορήγησις πέμπτου κλήρου εἰς τοὺς ἀκτήμονας, δι’ ἕκαστον ἐπὶ πλέον τῶν τριῶν ἀρρένων ἢ θηλέων τέκνων.

§127Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Σύμφωνα πρὸς τὸν νόμον τὸν ἀγροτικὸν τὸν ἐν ἰσχύϊ, ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως χορηγεῖ κλήρους πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πλέον τῶν τριῶν ἀρρένων ἢ θηλέων τέκνων. Ἐπὶ πλέον ἡ Ἐπιτροπὴ χορηγεῖ κλήρους καὶ πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνεπαρκῆ κλῆρον, κλῆρον συμπληρωματικόν. Ἔχει δημιουργηθῇ ὅμως καὶ μία ἄλλη περίπτωσις κλήρων, τῶν κλήρων τῶν ἀδιαθέτων, ὅπως λέγει ὁ ἀγροτικὸς νόμος, διὰ τοὺς ὁποίους τὸ ἄρθρον 101 ρητῶς λέγει, ὅτι διατίθενται κατ’ ἀπόφασιν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας μετὰ γνώμην τοῦ συμβουλίου Ἐποικισμοῦ. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ ἐδημιουργήθησαν φάκελλοι ὁλόκληροι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ εἰς τὸ συμβούλιον τοῦ Ἐποικισμοῦ, καὶ ἤρχισεν ἡ ἐκδίκασίς τινων ἐξ αὐτῶν. Δὲν γνωρίζω ὅμως πῶς ἀπό τινος χρόνου, ὁ ὁποῖος συμπίπτει πρὸς τὸν χρόνον τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Κανναβοῦ, δὲν χορηγοῦνται οἱ κλῆροι αὐτοί, διότι λέγουν, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἀποκαταστάσεως εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία δικαιοῦται νὰ χορηγῇ τοὺς κλήρους αὐτούς, παρὰ τὸ σαφὲς 101 ἄρθρον τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου. Ἀνεφέρθην πολλάκις πρὸς τὸν κ. ὑπουργόν, τοὺς διευθυντάς, τὸ συμβούλιον τοῦ Ἐποικισμοῦ καὶ ἐν τούτοις δὲν ἔτυχον οὐδεμιᾶς ἱκανοποιήσεως, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἔτυχον κλήρου καὶ ἐδημιουργήθη οὕτω μία ἀνισότης, ἡ ὁποία προκαλεῖ διαμαρτυρίας. Ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ δώσῃ μίαν ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν.

§128Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ἄρθρον τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσατε λέγει «ὑπὲρ ἄλλων δικαιουμένων» τουτέστι μὴ ἀποκατασταθέντων. Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ὑπεστηρίξατε καὶ σεῖς, κ. Παπαναστασίου, ὅτι προκειμένου περὶ τῆς ἐκδικάσεως, ἐὰν ἐμφανισθῇ εἷς δικαιοῦχος εἰς ἀποκατάστασιν καὶ ἔχει πλέον τῶν τριῶν τέκνων ἀρρένων ἢ θηλέων, τότε τῷ παραχωρεῖται τὸ ⅕ τοῦ κλήρου κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐκδικάσεως ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Ὁ ὑπουργὸς δυνάμει τοῦ ἄρθρου 101 δύναται, τοὺς διαθεσίμους κλήρους νὰ τοὺς διαθέσῃ ὑπὲρ ἄλλων δικαιουμένων, ὄχι δὲ ὑπὲρ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἤδη ἀποκατασταθῆ.

§129Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Μετὰ τῶν «ὑπὲρ ἄλλων δικαιουμένων» λέγει τὸ ἑξῆς, ὅτι δίδει συμπληρωματικῶς ὑπὲρ ἄλλων δικαιουμένων. Ὑπὲρ ἄλλων δικαιουμένων δίδεται πλήρης κλῆρος καὶ ὑπὲρ ἄλλων δικαιουμένων δίδεται τὸ ⅕ (ἀναγινώσκει). Καὶ ἐγὼ λέγω ὑπὲρ ἄλλων ἀκτημόνων καλλιεργητῶν.

§130Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὸ εἶναι, ἐὰν κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐκδικάσεως ἔχῃ ὁ ἀποκαθιστάμενος πλέον τῶν 3 τέκνων ἄρρενα ἢ θήλεα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἑρμηνεία.

§131Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ὑπὲρ ἄλλων δικαιουμένων ἐχορηγήθη κλῆρος πλήρης καὶ ὑπὲρ ἄλλων δικαιουμένων ἐχορηγήθη τὸ ⅕. Ὑπάρχει δὲ καὶ σωρεία ἀποφάσεων, αἱ ὁποῖαι ἐχορήγησαν τοιαῦτα πέμπτα. Τώρα βεβαίως δὲν ἔχομεν τίποτε ἄλλο καὶ θὰ καταφύγωμεν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§132Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ γνώμη αὕτη δὲν ἐξάγεται σαφῶς, ἀλλ’ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι πρέπει νὰ προτιμῶνται οἱ ἐντελῶς ἀκτήμονες ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουν συμπληρωματικὸν κλῆρον.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ροδόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§134Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ. Διότι λείπει ὁ κ. ὑπουργός, ὁ ὁποῖος θὰ ἤκουε ἕνα σχετικὸν μὲ τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας. Ἐσκέφθησαν νὰ τοὺς δηλητηριάσουν καὶ πρὸς τοῦτο ἐπῆραν μερικὲς μποτίλιες οἰνοπνεύματος καὶ τοὺς ἔστειλαν καὶ περιμένουν νὰ ἀποθάνουν οἱ λῃσταί. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο, ὅτι ἐκεῖνοι ποῦ ἐπῆγαν τὰ ποτὰ εἰδοποιήταν τοὺς ἄλλους νὰ μὴ τὰ πιοῦν, καὶ οἱ λῃσταὶ σήμερον ζοῦν καὶ βασιλεύουν.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πριμίδης, συνιστᾶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, τὴν κατάργησιν τοῦ ἄρθρου 30 τοῦ συστατικοῦ νόμου, περὶ τεχνικοῦ ἐπιμελητηρίου.

§137Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Περὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἡ σύστασίς μου ὡμίλησα καὶ πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἀναφορᾶς τοῦ τεχνικοῦ ἐπιμελητηρίου τῆς Ἑλλάδος. Πρόκειται περὶ τοῦ ἄρθρου 38 τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος, διὰ τοῦ ὁποίου ἱδρύθη τὸ τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον τῆς Ἑλλάδος. Ἡ διατήρησις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἐν ἰσχύει ἀποτελεῖ αὐτόχρημα σκάνδαλον. Κατὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ πᾶσα διαφορά, ὄχι μόνον τεχνικῆς φύσεως, ἀλλὰ καὶ οἱαδήποτε ἄλλη, ἡ ὁποία ἤθελεν ἀναφυῆ ὄχι μόνον μεταξὺ τῶν μελῶν τοῦ τεχνικοῦ ἐπιμελητηρίου τῆς Ἑλλάδος, ὄχι μόνον μεταξὺ ἰδιωτῶν ἀκόμη καὶ ἐντελῶς ξένων καὶ ἀσχέτων πρὸς τὸ τεχνικὸν ἐπιμελητήριον τῆς Ἑλλάδος, ἐφ’ ὅσον τὸ ἕτερον τῶν συμβαλλομένων μερῶν θὰ ἐζήτει νὰ ὑπαχθῇ ὑπὸ τὴν διαιτησίαν τοῦ τεχνικοῦ ἐπιμελητηρίου τῆς Ἑλλάδος, ὑποχρεωτικῶς ὁ ἄλλος, θὰ ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ δεχθῇ τὴν ὑπαγωγὴν αὐτῆς εἰς τὴν διαιτησίαν τοῦ ἐπιμελητηρίου. Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι προφανῶς ἀντισυνταγματική, διότι ἀντιτίθεται εἰς τὸ σαφὲς πνεῦμα καὶ γράμμα τοῦ ἄρθρου 94 τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὸ ὁποῖον τὴν δικαιοσύνην δύνανται νὰ τὴν ἀπονέμωσι μόνον δικασταὶ, διοριζόμενοι ὡς τοιοῦτοι κατὰ κύριον ἔργον καὶ ἐπὶ τῇ βάσει προσόντων ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζομένων. Διότι πρὸς τὶ αἱ ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι περιεχαράκωσαν διὰ τῆς ἰσοβιότητος, διὰ τῆς μονιμότητος καὶ διά τῶν προσόντων, τὸν δικαστικὸν λειτουργόν; Εἶναι δυνατόν, διὰ νόμου νὰ τεθῇ ὑποχρεωτικῶς, καὶ χωρὶς νὰ θέλῃ κανεὶς, ὑπὸ τὴν δικαστικὴν κρίσιν οἱουδήποτε; Βεβαίως ἐὰν πρόκειται περὶ συμβατικῆς διαδικασίας, τὶς ἀμφισβητεῖ, ὅτι ἕκαστος εἶναι ἐλεύθερος, νὰ ὑποταχθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν καὶ τὴν δικαστικὴν ἀντίληψιν οἱουδήποτε; Ἀλλὰ προκειμένου, περὶ ὑποχρεωτικῆς διαιτησίας τὸ πρᾶγμα εἶναι σοβαρόν. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῆς ἀντισυνταγματικότητος τῆς διατάξεως, πρόκειται καὶ περὶ ἀντινομίας, διότι ἀντιτίθεται εἰς κεφαλαιώδη πολιτικὸν δικονομικὸν ἀξίωμα, κατὰ τὸ ὁποῖον οὐδεὶς στερεῖται ἄκων τῶν φυσικῶν αὐτοῦ δικαστῶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου πρόκειται καὶ περὶ διατάξεως αὐτόχρημα ἐξωφρενικῆς, λόγῳ τῆς ἐκτάσεως. Διότι δὲν ἐντοπίζεται εἰς τὰ τεχνικὰ ζητήματα, ἀλλ’ ὁμιλεῖ καὶ περὶ οἱασδήποτε ἄλλης σχέσεως καὶ ἐπὶ τέλους δὲν ἐντοπίζεται μόνον μεταξὺ τῶν μελῶν τοῦ τεχνικοῦ ἐπιμελητηρίου, οὐδὲ πρόκειται περὶ διαφορῶν μέλους καὶ ἰδιώτου, ἀλλὰ καὶ εἰς ἰδιώτην ἐντελῶς ξένον. Ἑπομένως ἐπαναλαμβάνω, ὅτι φωρᾶται ἡ διάταξις αὐτὴ ἐξοβελιστέα καὶ καταργητέα καὶ ἀνατίθεται εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ εἰσηγηθῇ τὴν κατάργησίν της, διότι ἡ διατήρησις αὐτῆς ἀποτελεῖ κατάργησιν τῶν πολιτικῶν δικαστηρίων.

§138Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ διαιτησία τελευταίως ἔλαβε μεγάλας διαστάσεις. Τὰ πλεῖστα τῶν ζητημάτων λύονται τελευταίως, σήμερον ἰδίως, διὰ διαιτησίας, ὅταν πρόκειται περὶ συμβάσεως, διὰ ν’ ἀποφύγῃ κανεὶς καὶ τὸ μακροχρόνιον τῶν δικαστηρίων. Οὐχ’ ἧττον δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὑπερβαίνει τὰ ὅρια τῆς διαιτησίας, διότι ἐξαναγκάζει καὶ ἀνθρώπους μὴ ὄντας κἄν μέλη τοῦ ἐπιμελητηρίου καὶ μὴ θέλοντας νά ὑπαχθοῦν ἀναγκαστικῶς εἰς διαιτησίαν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑπέβαλον πρὸ ἡμερῶν εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου, τροποποποιοῦν τὸ πρᾶγμα καὶ καταργοῦν τὴν ὑποχρεωτικὴν διαιτησίαν. Ἀφήνω ἐπίτηδες, τὸν κ. συνάδελφον, νὰ ὁμιλήσῃ διὰ νὰ χρησιμεύσῃ ἡ ὁμιλία του ὡς εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα ἡ Βουλὴ ψηφίσῃ εὐκολώτερον τὸ νομοσχέδιον.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἐπερωτήσεις ἀναβάλλονται.

§140ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἀπουσιάζουν καὶ οἱ κ.κ. ὑπουργοί, λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ τὴν ἐρχομένην Δευτέραν καὶ ὥραν 5ην μ. μ. (ὥρα 8 μ. μ.)