1928.10.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4η

ΔΕΥΤΕΡΑ 29 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1928

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς παρελθούσης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς —Ὁ Γεωργικὸς ἐλαιουργικὸς Συνεταιρισμὸς Ἀταλάντης παρακαλεῖ ὅπως ἡ Κυβέρνησις τροποποιήσῃ τὴν φορολογίαν τοῦ ἐλαίου ὑποβάλλουσα εἰς φόρον μόνον τὸ ἐξαγόμενον ἐκ τῆς ἐπαρχίας των ἔλαιον. —Ὁ Γεωργικὸς Συνεταιρισμὸς Βυσνικοῦ Σερρῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν ματαίωσιν τῆς ἱδρύσεως Γεωργικῆς Τραπέζης. —Ὁ Δήμαρχος Ἀρτέων ὑποβάλλει αἴτησιν τοῦ Δημοσίου ὑπαλλήλου Γ. Ἀναλογίδου περὶ ἀπονομῆς αὐτῷ συντάξεως ὑπὸ τοῦ Δήμου. —Κτηματίαι Βερροίας παρακαλοῦν νὰ διαταχθῇ ἡ ἐπιτροπὴ ἀπαλλοτριώσεως ὅπως ἐκδώσῃ ἀπόφασιν ἀποζημιώσεως τῶν καταληφθέντων πρὸ τριμήνου κτημάτων των. —Ὁ δικηγορικὸς Σύλλογος Χίου ὑποβάλλει αἴτησίν του περὶ μὴ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 38 τοῦ Κώδικος τῶν δικηγόρων. —Ὁ δικηγορικὸς Σύλλογος Κορίνθου παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἐπισπευσθῇ ἡ συζήτησις τῶν δικαστικῶν νομοσχεδίων... —Τὰ Ἡνωμένα σταφιδοαγροτικὰ μέλη Μπαλῆ Ἀγᾶ ζητοῦν τὴν ἄμεσον ἐφαρμογὴν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου καὶ τὴν ἵδρυσιν Γεωργικῆς Τραπέζης. —Οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ Κερκύρας παρακαλοῦν ὅπως τὸ ταχύτερον ψηφισθῇ ὁ νόμος ὁ ἀπαγορεύων τὴν ἀνάμιξιν σπορελαίων μετ’ ἐλαιολάδων. —Τριάκοντα πτωχαὶ πολυμελεῖς οἰκογένειαι διαμένουσαι εἰς τὴν ἐκκλησίαν Ἁγ. Γεωργίου Βερροίας παρακαλοῦν ὅπως ἀνασταλῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ νομομηχανικοῦ δι’ ἧς οὗτος ἐντέλλεται τὴν κατεδάφισιν τῶν κελλίων. —Ἔφεδροι ὑπάλληλοι τῶν κρατικῶν σιδηροδρόμων παραπονοῦνται ὅτι τοῖς ἀφηρέθησαν παρὰ τῆς ὑπηρεσίας τῶν σιδηροδρόμων εἰς τὸν πίνακα τῆς σειρᾶς ταυτότητος δύο ὁλόκληρα ἔτη, ἀντὶ τριῶν μηνῶν ὡς ἐγένετο εἰς παλαιοτέρας κλάσεις. —Οἱ πρόσφυγες Αἰκατερίνης κατόπιν τῶν λαβόντων χώραν ἐκεῖ αἱματηρῶν γεγονότων παρακαλοῦν ὅπως δοθῇ ὁριστικὴ λύσις εἰς τὸ ζήτημα ἀπαλλοτριώσεως τοῦ δάσους Πουρλιαῖς καὶ παραχωρηθοῦν αὐτοῖς αἱ γαῖαι διὰ νὰ μὴ ἐπαναληφθοῦν καὶ πάλιν αἱ τελευταῖαι σκηναί. —Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Λαχανάδας διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐπιβληθεῖσαν βαρεῖαν φορολογίαν ἐπὶ τοῦ ἐλαίου καὶ παρακαλοῦν ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ εἰς εἶδος καταβολὴ τοῦ φόρου. —Οἱ Διευθυνταὶ τῶν ἐν Ἑλλάδι Ραδιοτηλεγραφικῶν πρακτορείων ὑποβάλλουν ἀναφορὰν ζητοῦντες τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐν Ἑλλάδι ἀσυρμάτου διὰ τὴν λῆψιν τῶν εἰδήσεων πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς φύσεως. —Ἡ ἕνωσις τῶν ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ προσφύγων τέως δημοσίων ὑπαλλήλων Τουρκίας παρακαλεῖ ὅπως εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ὑποβληθὲν παρ’ αὐτῆς νομοσχέδιον τὸ ἀφορὸν τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἀνταλλαξίμων προσφύγων ὑπαλλήλων Τουρκίας. —Ἅπαντες οἱ Σαρακατσαναῖοι τῶν χωρίων Γερμῆ Μπακλαλὶ καὶ τῶν πέριξ παρακαλοῦν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τοῦ χωρίου τούτου, εἰς τὴν ἐγκατάστασιν αὐτῶν εἰς τὰ εὑρισκόμενα εἰς τὰ χωρία ταῦτα λειβάδια. —Ὁμὰς προσφύγων μυλωθρῶν Καστορίας διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ἐποικισμοῦ Καστορίας, ἀρνουμένου νὰ ἐγκαταστήσῃ αὐτοὺς καὶ ζητοῦντος ὑπέρογκα ἐνοίκια, παρακαλοῦν δὲ ὅπως ἀποσταλῇ ἡ δημοπρασία ἐνοικιάσεως ὑδρομύλων. —Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Καρπενησίου διαμαρτύρεται διότι ἡ ὁδὸς Ἀγρινίου–Καρπενησίου παρελείφθη ἐκ τοῦ πίνακος τῶν ἐκτελεστέων ἐφέτος ἔργων. —Ὁ ἀπόστρατος μοίραρχος Δ. Δημητρουλόπουλος ὑποβάλλει ἀναφορὰν διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ τὴν βελτίωσιν τῆς συντάξεώς του συμφώνως τῷ νόμῳ. —Πολυμελεῖς οἰκογενειάρχαι Ἀθηνῶν ὑποβάλλουν αἴτησιν ζητοῦντες τὸ Κράτος προσέλθῃ ἀρωγὸν οἰκονομικῶς εἰς τὰς βιωτικὰς ἀνάγκας των καθόσον οἱ πόροι των δὲν ἐπιτρέπουν εἰς αὐτοὺς νὰ ἀντεπεξέρχωνται ἐναντίον τῆς σημερινῆς ἀκριβείας τῆς ζωῆς. —Οἱ κρατούμενοι εἰς τὰς ἐπανορθωτικὰς φυλακὰς Ἀθηνῶν παρακαλοῦν ὅπως ληφθῇ καὶ δι’ αὐτοὺς μέριμνα διὰ νὰ συμπεριληφθοῦν μετὰ τῶν ἄλλων εἰς τὴν χορήγησιν ἀμνηστείας διὰ πολιτικὰ ἀδικήματα. —Ὁ Σύνδεσμος πολυτέκνων γονέων Ρεθύμνης παρακαλεῖ ὅπως ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σχέδιον νόμου ὑπὲρ τῶν πολυτέκνων γονέων. —Ὁ Πρόεδρος Κοινότητος Δοξάτου ὑποβάλλει ὑπόμνημα παρακαλῶν ὅπως τὸ μέχρι τοῦδε παραμένον ἄλυτον ζήτημα διανομῆς οἰκοπέδων Δοξάτου κανονισθῇ νομοθετικῶς ἢ ὅπως ἄλλως κρίνῃ ἡ Κυβέρνησις. —1500 ἀκτήμονες καλλιεργηταὶ Λευκάδος διαμαρτύρονται διότι ἐργασθέντες καὶ ἐγχερσώσαντες τὰ παραχωρηθέντα εἰς αὐτοὺς κτήματα Ἀκτίου βλέπουν ἤδη ματαιομένους τοὺς κόπους καὶ τοὺς ἀγῶνας των διὰ μιᾶς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, τό ὁποῖον περιορίζει εἰς 2000 μόνον στρέμματα τὰ κτήματά των. —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Φικιώρης καταθέτει αἴτησιν τῶν ἐκ Ρωσσίας καταφυγουσῶν ἐνταῦθα ἑλληνικῶν οἰκογενειῶν. —Τὸ Γεωργικὸν Ἐπιμελητήριον Σερρῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν ματαίωσιν τῆς ἱδρύσεως Γεωργικῆς Τραπέζης. —Τὸ Γεωργικὸν Ἐπιμελητήριον Μεσσηνίας ζητεῖ τὴν ἄμεσον ψήφισιν τοῦ σχεδίου νόμου περὶ ἱδρύσεως αὐτονόμου ὀργανισμοῦ σύκων. —Ὁ Οἰκονομικὸς Συνεταιρισμὸς 40 Ἐκκλησιῶν διαμαρτύρεται κατὰ τῆς στάσεως τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Θεσσανίκης παρεμποδίζοντος τὰς οἰκοδομικὰς ἐργασίας ἐπὶ οἰκοπέδου νομίμως παραχωρηθέντος εἰς τὸν Συνεταιρισμόν. —Τὸ Γʹ Πανελλήνιον Συνέδριον τῶν Γεωργικῶν Ἐπιμελητηρίων Θεσσαλονίκης Σερρῶν καὶ Φλωρίνης καὶ τῶν πέριξ συνεταιρισμῶν διαμαρτύρεται ἐντόνως διὰ τὴν μὴ ἵδρυσιν τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης. —Ὁ ἐν Ἄργει φαρμακοποιὸς Κ. Μήλιος παραπονεῖται διότι δὲν ἐχορηγήθη εἰς αὐτὸν ἡ νομίμως ζητηθεῖσα ἄδεια ἱδρύσεως φαρμακείου. —Ἡ Ἕνωσις Συνεταιρισμῶν Τριφυλλίας διαμαρτύρεται διότι καίτοι ἡ ἀγοραία τιμὴ ἐλαίου δὲν ὑπερβαίνει τὰς 25 δραχμὰς ὡρίσθη ὑπὸ τοῦ Ἐφόρου ἡ τιμὴ αὐτοῦ εἰς δραχμὰς 32 ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας εἰσπράττεται ὁ φόρος εἰς χρῆμα. —Ὁ πρόεδρος ἐνοικιαστῶν κτημάτων ἀνταλλαξίμων Καβάλλας παρακαλεῖ ἐξ ὀνόματος τῶν ἐνδιαφερομένων προσφύγων ὅπως ἡ Βουλὴ τροποποιήσῃ τὴν σχετικὴν σύμβασιν μεταξὺ Κράτους καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης καθόσον δημιουργοῦνται καθ’ ἑκάστην προστριβαί. —Ἡ Ἐκτελεστικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ ἐργατικοῦ Κέντρου Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως διαταχθῇ ἡ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἑταιρεία ὑδάτων ἵνα προσλάβῃ καὶ πάλιν τοὺς παρανόμως παυθέντας ἐργάτας. —Ὁ προσφυγικὸς κόσμος Ὀρεστιάδος διαμαρτύρεται κατὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἥτις μετατρέπει τὰ ἐπαγγελματικὰ δάνεια εἰς ἐμπορικά. —Ὁ πρόεδρος τοῦ δικηγορικοῦ Συλλόγου Γρεβενῶν διαμαρτύρεται ἐξ ὀνόματος τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας του διὰ τὴν ἀδράνειαν τῶν ἐκεῖ ἀρχῶν καὶ τὴν ἔλλειψιν πάσης ἀσφαλείας ἐν ὅλῃ τῇ ἐπαρχίᾳ. —Οἱ πρόσφυγες τοῦ σηροτροφικοῦ συνοικισμοῦ Νέα Κιούπλια Σερρῶν διαμαρτύρονται διότι δὲν τοῖς παραχωρεῖται ἀνάλογος ἔκτασις πρὸς φύτευσιν μωρεοδένδρων ἀναγκαιούντων εἰς τὴν ἐργασίαν των. —Ἡ ἀδελφότης ἐγγάμων συνταξιούχων τραυματιῶν πολέμου «Ἡ Περίθαλψις» παρακαλεῖ ὅπως χορηγηθῇ εἰς 500 οἰκογενειάρχας συνταξιούχους τραυματίας πολέμου ἀπὸ ἓν οἰκόπεδον ὑπὸ τοῦ δήμου Ἀθηναίων εἰς θέσιν Καισσαριανή. —Ἐπιτροπὴ τῆς παρὰ τὴν Ὑπάτην Κοινότητος Σαρμουσακλῆ διαβιβάζει ψήφισμα τοῦ συγκροτηθέντος ἐκεῖ συλλαλητηρίου καὶ παρακαλεῖ νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει τὰ ἐν αὐτῷ ὑποδεικνυόμενα δίκαια. —Οἱ τραυματίαι πολέμου Ζ. Μποζόνης καὶ Γ. Κρητικὸς ὑποβάλλουν πρὸς τὴν Βουλὴν ὑπόμνημα ζητοῦντες αὔξησιν τῆς συνταξιώς των. —Ἡ Ἕνωσις Ποντίων Κοζάνης ὑποβάλλει τὴν εὐχὴν ὅπως ἐξαιρεθῶσιν οἱ διαμένοντες ἐν Μακεδονίᾳ Ρῶσσοι μηχανικοὶ τῆς διαταγῆς τῆς ἀναχωρήσεως εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. —Οἱ συνταξιοῦχοι φυματικοὶ ἀστυνομικοὶ ὑπάλληλοι ὑποβάλλουν ἀναφορὰν διὰ τῆς ὁποίας παρακαλοῦν ὅπως ἐξισωθῇ ἡ σύνταξίς των μὲ τὰς ἀντιστοίχους συντάξεις τῶν ὁπλιτῶν τῆς χωροφυλακῆς. —Οἱ κάτοικοι Εὐρωστίνης Κορινθίας διαμαρτύρονται διότι δὲν ἐξετελέσθη μέχρι τοῦδε συνεπείᾳ παρανόμων ἐνεργειῶν τῶν ἰδιοκτητῶν ἡ πρὸς 8ετίας ἐκδοθεῖσα ὑπὲρ αὐτῶν ἀπόφασις διὰ τὰ ἀπαλλοτριωθέντα ἐμφυτευτικὰ κτήματα. —Τὸ Γεωργικὸν Ἐπιμελητήριον Ἀττικοβοιωτίας παρακαλεῖ ὅπως ἐν τῇ Γερουσίᾳ ἀντιπροσωπευθῇ δι’ ἴσου ἀριθμοῦ ἀντιπροσώπων καί ὁ Γεωργικὸς κόσμος. —Ὁ Π. Χατζηπουρνάκης πρόσφυξ ἐκ Μαρμαρᾶ παραπονεῖται ἐναντίον ἑνὸς δανειστοῦ του ζητοῦντος ὅπως πωλήσῃ τὴν οἰκίαν του μεγάλης ἀξίας ἀντὶ ἐλαχίστου ποσοῦ καὶ παρακαλεῖ ὅπως τοῦ δοθῇ ἀνάλογον δάνειον παρὰ τῆς προσφυγικῆς Τραπέζης πρὸς ἐξόφλησιν τοῦ χρέους του. —Ὁ Πρόεδρος Γουνοποιῶν Σιατίστης διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἐπιβουλῆς ὑπὸ τῆς Γαλλίας δασμοῦ 73% ἐπὶ τῶν γουναρικῶν καὶ ζητεῖ ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐνεργήσῃ πρὸς ἄρσιν αὐτοῦ. —Οἱ Κοινωφελεῖς Σύλλογοι Μεσορραχίου καὶ Ζανείας Καστρίου διαμαρτύρονται κατὰ τῆς μεταφορᾶς τῆς ἕδρας Εἰρηνοδικείου Δολιανῶν ἐκ Καστρίου εἰς Καλύβια Δολιανῶν. —Ὁ κάτοικος Βογατζικίου Θ. Οἰκονόμου διαμαρτύρεται διότι ὁ υἱός του δὲν προήχθη, διότι ἀπέτυχεν εἰς τὰ γαλλικὰ τὰ ὁποῖα διδάσκονται ἐλλιπέστατα καὶ ζητεῖ τὸν προβιβασμόν του. —Οἱ τριτοβάθμιοι δημοδιδάσκαλοι τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης διαμαρτύρονται διὰ τὴν προσγινομένην αὐτοῖς ἀδικίαν διὰ τοῦ δημοσιευθέντος διατάγματος, δι’ οὗ ἐπιτρέπεται ἡ μετεκπαίδευσις μόνον εἰς τοὺς ἔχοντας ἐνδεικτικὸν Γʹ Γυμνασίου καὶ ἀποκλείει τοὺς ἔχοντας τοιοῦτον Βʹ Γυμνασίου. —Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης διαβιβάζει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Αἰγαίου κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Λέσβου Γ. Παπανδρέου καὶ ζητεῖ τὴν ἄδειαν τοῦ Σώματος πρὸς ποινικὴν δίωξιν αὐτοῦ συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 56 τοῦ Συντάγματος. Ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλὴν ἔγγραφον τῆς Α. Ε. τοῦ κ. Προέδρου τῆς Δημοκρατίας δι’ οὗ διορίζεται ὡς Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁ κ. Θ. Μανέτας. Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις τῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων. 1) Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 18)24 Σεπτεμβρίου 1928 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 17)20 Σεπτεμβρίου 1626 Ν. Δ. περὶ συγκροτήσεως τοῦ κατὰ τὸ Σύνταγμα Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου κλπ. κυρωθέντος διὰ τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 τοιούτου. 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18)28 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως διὰ τὴν ἐπισκευὴν τοῦ ἐκ πυρκαϊᾶς βλαβέντος καταστήματος τοῦ Εἰρηνοδικείου Ἀθηνῶν. 3) Περὶ κυρώσεως α) τοῦ Ν. Δ. τῆς 12)18 Ἰουνίου 1926 περὶ ἀναστολῆς τῆς ἐφαρμογῆς δικαστικῶν τινων Ν. Δ. καὶ β) τοῦ Ν. Δ. 10)13 Σεπτεμβρίου 1926 περὶ καταργήσεως δικαστικῶν τινων Ν. Δ. 4) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ καταργήσεως θέσεων τινῶν τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. 5) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7)7 Ἰανουαρίου 1926 Ν. Δ. περὶ τῆς ἐνεργείας τῶν ἐξετάσεων τῶν ὑποψηφίων δικηγόρων τῆς 6ης Ἰανουαρίου. 6) Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 10 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ μονιμοποιήσεως ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων. Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8ης Ἰουλίου ἐ. ἔ. Ν. Δ. περὶ προσωρινῆς διοικήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τῆς χρήσεως 1928–29 καὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1927–28.» Οἱ κ. κ. Κ. Γόντικας (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) καὶ Κ. Ζαβιτζιάνος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐπιβολῆς ἀμέσου κοινοτικοῦ φόρου εἰς εἶδος ἐπὶ τῆς παραγωγῆς ἐλαίου τῆς Κοινότητος Σπαθαρέων τῆς Σάμου διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ ἐνοριακοῦ ναοῦ Ταξιάρχης Σάμου κλπ.» Ὁ κ. Κ. Γόντικας (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς ἀπὸ 13 Φεβρουαρίου 1926 περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3341 περὶ ἱδρύσεως Πανεπιστημίου ἐν Θεσσαλονίκῃ.» Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἡνωμένων Πολιτειῶν ὑπογραφείσης ἐν Οὐάσιγκτον τῇ 25 Ἀπριλίου 1928 συμβάσεως περὶ μεταφορᾶς οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν ὑπὸ τῶν ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν πλοίων τῶν προσεγγιζόντων εἰς Ἀμερικανικοὺς λιμένας.» Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων. 1) Περὶ ἐπισκευῆς τοῦ Διοικητικοῦ μεγάρου Χανίων. 2) Περὶ ἱδρύσεως ἱστορικοῦ ἀρχείου Κρήτης. 3) Περὶ νομιμοποιήσεως δαπάνης ἐπισκευῆς πυρικαύστου διοικητηρίου Λαγκαδᾶ. 4) Περὶ κατασκευῆς ἔργων ὑποστηρίξεως καὶ συντηρήσεως τοῦ κτιρίου τοῦ νομαρχιακοῦ καταστήματος Λέσβου. 5) Περὶ νομιμοποιήσεως δαπάνης Γενικῆς Διοικήσεως Θεσσαλονίκης. 6) Περὶ ἀνασυστάσεως τῆς ἐπαρχίας Παραμυθίας. 7) Περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης διὰ τὸν ἑορτασμὸν τῆς 100ετηρίδος τοῦ θανάτου τοῦ ποιητοῦ Οὔγου Φωσκόλου καὶ 8) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15)19 Ὀκτωβρίου 1927 περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 10)18 Νοεμβρίου 1925 Ν.Δ. περὶ συμπληρώσεως τοῦ Διατάγματος περὶ καθορισμοῦ δικαιοδοσίας Γενικῶν Διοικητῶν τῆς 26 Ἰανουαρίου 1925. Παρακαλοῦνται οἱ μήπω ὁρκισθέντες Βουλευταὶ ὅπως προσέλθωσι καὶ δώσωσι τὸν ὅρκον. (Προσκομισθέντος τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Βενιζέλος, Ν. Κουπαροῦσος, Ι. Κοντοδίνας, Κ. Κουρτίδης, Β. Κυρέλος, Λ. Νάκος, Α. Παναγιωτόπουλος, Α. Καλαντζᾶκος, Α. Παπαθανάσης, Ι. Μιχαὴλ καὶ Π. Συρογιάννης δίδουσιν τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος τεταγμένον ὅρκον).

§3ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων.

§5Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἤθελον νὰ εἴπω τινὰ περὶ τῆς πιέσεως τὴν ὁποίαν ὑφίστανται πολῖται καὶ τῆς συγκρούσεως μετὰ στρατιωτῶν, οἵτινες καταδιώκουν τοὺς πολίτας οἱ ὁποῖοι δὲν πληρώνουσι 600 δρχ. κατὰ στρέμμα.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶνε κανονικόν· δύνασθε νὰ κάμετε ἐπερώτησιν. Ὁ κ. Βουδούρης δι’ ἐγγράφου του συνιστᾷ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Θρησκευμάτων ὅπως τὸ ταχύτερον ὁ κ. ὑπουργὸς προβῇ εἰς τὴν σύστασιν δημοτικῶν σχολείων τὰ ὁποῖα ἔχουσι προταθῆ πρὸ διετίας ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου. Τὴν αὐτὴν σύστασιν κάμνει καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς Ταλιαδοῦρος.

§7Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὑπάρχει λόγος νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πρὸς τὸν ὁποῖον ἀπευθύνεται.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖτε νὰ ἀναβληθῇ προσωρινῶς;

§9Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ προσωρινῶς.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μουτζουρίδης ὑποβάλλει τὸ κάτωθι ἔγγραφον πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. (Ἀναγινώσκει) «Ὁ Νομάρχης Ἀργολιδοκορινθίας...κ.λ.».

§11Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ὅταν ἔλθῃ ὁ κ. ὑπουργὸς παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Σακελλαριάδης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα ἐκδώσῃ διαταγὰς πρὸς τὰς οἰκονομικὰς ἀρχὰς Μεγαλουπόλεως, ὅπως ἀφ’ ἑνὸς μὲν φανῶσιν ἐπιεικεῖς εἰς τὴν εἴσπραξιν φόρων, ἐξ ἄλλου δὲ ἐνεργήσωσι ὅ,τι νόμιμον πρὸς ἀπαλλαγὴν ἢ ἐλάττωσιν τῶν φόρων εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας ἡ ἀκρὶς κατέστρεψεν ὁλοσχερῶς ἢ ἐμείωσεν τὴν ἐσοδείαν των.

§13Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐδόθησαν ἤδη διαταγαὶ πρὸς τοὺς ταμιακοὺς ὑπαλλήλους ἀφορῶσαι τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ γίνεται ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων. Ἐὰν κανεὶς τῶν ὑπαλλήλων παρέβη τὰς διαταγὰς αὐτάς, παρακαλῶ τοὺς κ. κ. βουλευτὰς νὰ ἀναφερθῶσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§14Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ ὅπως διαταχθῇ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία καὶ ἐξακριβώσῃ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί.

§15Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε Βουλευτά, παραπονεῖσθε διὰ τὴν αὐστηρὰν δίωξιν ἔξω τοῦ πνεύματος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ ὀφειλετῶν τοῦ δημοσίου Ταμείου. Ζητεῖτε τώρα ἀπαλλαγὴν ἢ ἐλάττωσιν; Διότι ἡ μείωσις ἢ ἡ ἀπαλλαγὴ τοῦ φόρου εἶναι ζήτημα νόμου.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. βουλευτὴς Σακελλαριάδης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς γενομένης προτάσεως τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς περιφερείας Γορτυνίας Μεγαλουπόλεως.

§17Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἀπὸ μακροῦ χρόνου τὰ σχετικὰ εὑρίσκονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Παρεκάλεσα τοὺς διαφόρους κυρίους ἁρμοδίους ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἵνα ἱδρύσουν τὸ σχολεῖον τοῦτο, διότι τὰ μικρὰ παιδία εἶναι ὑποχρεωμένα νὰ μεταβαίνουν εἰς δίωρον ἀπόστασιν ἀπὸ τοῦ χωρίου των, πρᾶγμα σχεδὸν ἀδύνατον διὰ νὰ μεταβαίνουν καὶ μαθαίνουν ἀπαραίτητα γράμματα, τὰ ὁποῖα ζητεῖ τὸ Κράτος. Θὰ παρακαλέσω μετ’ εὐμενείας νὰ ἀκούσητε τὰς συστάσεις αὐτὰς καὶ νὰ προστατεύσητε τὸ παιδίον. Οἱ λόγοι τοὺς ὁποίους βεβαίως ὑπαινίσσεται ὁ κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας εἶναι λόγοι οἰκονομικοὶ ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι αἱ οἰκονομίαι δύνανται νὰ γίνωσι εἰς ἄλλα πράγματα καὶ οὐχὶ εἰς τὴν παιδείαν.

§18Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπαντῶ ὅτι δὲν ἐγένετο κανονισμός.

§19Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι δυνατὸν διὰ οἰκονομιῶν εἰς ἄλλους κλάδους τῆς Διοικήσεως νὰ ἱδρυθῶσι αὐτὰ τὰ σχολεῖα, διότι ὁ λαὸς δὲν ζητεῖ τίποτε ἄλλο παρὰ ἓν σχολεῖον καὶ ἕνα δρόμον.

§20Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τὰ δημοτικὰ καὶ κοινοτικὰ σχολεῖα εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι. Ἐδήλωσα ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐννοεῖ νὰ ἐπεκτείνῃ τὰς οἰκονομίας της μέχρι τοῦ σημείου τῆς στερήσεως τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως καὶ ἑπομένως αἱ δαπάναι αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν δημοτικῶν σχολείων θὰ δοθῶσιν παρὰ πᾶσαν στενοχωρίαν τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος ἔχει τὸν λόγον.

§22Π. ΦΛΩΡΟΣ. Διὰ τὴν γέφυραν τοῦ Σαρανταπόρου–Καντσίκου–Κονίτσης διὰ τὴν ὁποίαν ἀπεστείλαμεν τηλεγράφημα ὅλοι οἱ συνάδελφοι Ἰωαννίνων εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ διαθέσητε τὸ ζητηθὲν ποσὸν τῶν 150.000 δραχμῶν, ἀλλὰ μέχρι τῆς ὥρας αὐτῆς ἡ ὑπηρεσία τοῦ Νομομηχανικοῦ Ἰωαννίνων δὲν ἐκινήθη καὶ τοῦτο διότι προβάλλει τὴν ἀδυναμίαν τῆς ἐλλείψεως προσωπικοῦ. Εὐτυχῶς προχθὲς ἐπληροφορήθην καὶ ἔμαθον ὅτι διωρίσθη Νομομηχανικὸς καὶ βοηθὸς αὐτοῦ καὶ εἶμαι πλέον βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ σπεύσῃ νὰ διατάξῃ ἵνα συντόμως γίνῃ ἡ μελέτη καὶ ἡ κατασκευὴ τῆς γεφύρας διότι θὰ καταπέσῃ μὲ τὰς πρώτας βροχὰς καὶ δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ τότε τὸ ποσὸν τῶν 150.000 δραχμῶν ἀλλὰ θὰ ἀπαιτηθῇ ποσὸν 1.500.000 δραχμῶν, ἐκτὸς δὲ τούτου θὰ ἀποκλεισθῇ καὶ ὁ πληθυσμὸς 4–5 χωρίων.

§23Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὁ Νομομηχανικὸς ὁ διορισθεὶς μετετέθη εἰς Ἰωάννινα τὸ δὲ Ὑπουργεῖον διέταξε τηλεφωνικῶς ὅπως διετεθῇ πίστωσις ἐκ 250.000.

§24Π. ΦΛΩΡΟΣ. Σᾶς ἐκφράζομεν τὰς εὐχαριστίας μας.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουδούρη.

§26Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶχον ὑποβάλλει μίαν στατιστικὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν σύστασιν τῶν δημοτικῶν σχολείων τὰ ὁποῖα εἶχον προταθῇ πρὸ διετίας ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ἐποπτικῶν Συμβουλίων καὶ τὰ ὁποῖα ὅπως εἶχε τὴν τιμὴν νὰ δηλώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἀνέρχονται εἰς 200 ἀλλὰ εἰς 650.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλύθη τὸ ζήτημα.

§28Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ ἰσοσκελίσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ...

§29Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Καὶ ὅτι θὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ ἀνάγκη αὕτη πρὸ πάσης ἄλλης.

§30Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ Προϋπολογισμοῦ δὲν θὰ ἐπηρεάσῃ τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως ὅσον ἀφορᾷ τὸ δίκτυον τῆς ἐκπαιδεύσεως.

§31Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν;

§32Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι αἱ οἰκονομίαι τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ ἐπεκταθῶσι μέχρι τῆς στερήσεως τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως παρὰ πᾶσαν στενόχωρον θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁ Προϋπολογισμός. Αὐτὸ διαφέρει ἀπὸ τὴν ἄλλην σκέψιν ποῦ εἴπατε σεῖς.

§33Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Νὰ προβῆτε εἰς τὴν σύστασιν τῶν σχολείων.

§34Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἄλλως τε δὲν γεννᾶται ζήτημα.

§35Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τοῦ εἴπω ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω τὰς δηλώσεις του αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν γνώμην του ἦσαν ῥηταὶ καὶ κατηγορηματικαί. Θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ δηλώσῃ σαφῶς εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν εἶναι διατεθειμένος νὰ προβῇ εἰς τὴν σύστασιν τῶν πρὸ διετίας προταθέντων νέων δημοτικῶν σχολείων, συγχρόνως δὲ ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ προβῇ καὶ εἰς τὴν σύστασιν τῶν σχολείων τῶν ὁποίων ἡ σύστασις κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν ἐκρίθη ἀπαραίτητος διότι ὡς γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς οἱ ἐπιθεωρηταὶ καὶ τὰ κατὰ τόπους ἐποπτικὰ Συμβούλια ἐπὶ Δικτατορικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ Οἰκουμενικῆς εἶχον ῥητῶς δηλώσῃ ὅτι δὲν εἶναι διατεθειμένοι νὰ ἱδρύσωσι οὔτε ἕν σχολεῖον ἕνεκα τούτου δὲ τὰ ἐποπτικὰ κατὰ τόπους Συμβούλια δὲν ἔχουσι ἱδρύσει εἰς διάστημα τριετίας οὔτε ἕν σχολεῖον. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναφέρω ὀλίγους ἀριθμοὺς καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν θὰ διστάσωσιν νὰ προβῶσιν εἰς οἱανδήποτε θυσίαν προκειμένου νὰ ἱκανοποιήσωσι μίαν τόσον σοβαρωτάτην κοινωνικὴν ἀνάγκην. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω κ. Ὑπουργὲ ὅτι ἐκ τῶν ὑπαρχουσῶν στατιστικῶν τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1920 ἐμφαίνεται ὅτι εἶναι 1.000.000 παιδιῶν ἡλικίας 6–12 ἐτῶν ἅτινα εἶναι ὑποχρεωμένα ἐκ τοῦ Συντάγματος καὶ ἐκ τοῦ Νόμου νὰ ἀκολουθήσωσι τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν. Συμφώνως μὲ τὴν στατιστικὴν αὐτὴν καὶ λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ τελευταία στατιστικὴ ἀπέδωκε σύνολον πληθυσμοῦ 6.350.000 θὰ ἔπρεπε τὰ φοιτῶντα παιδιὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ εἰς τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα ν’ ἀνέρχονται εἰς 1.320.000, ὑποχρεοῦνται δὲ εἰς τοῦτο δυνάμει ῥητῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Νόμου. Τοὐναντίον ἀντὶ τοῦ 1.320.000 ἐφοίτησαν κατὰ τὸ σχολικὸν ἔτος 1926–27 μόνον 683.146, δηλαδὴ τὸ ἥμισυ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ παρέμεινεν ἀναλφάβητον. Καὶ ἡ μὲν Δικτατορία δὲν μοὶ ἐπροξένησε καμμίαν ἐντύπωσιν διὰ τὰς δηλώσεις της, διότι, ὅπως εἶναι γνωστόν, αἱ Δικτατορίαι δὲν ἐνδιαφέρονται διὰ τὰ σχολεῖα, διότι τρέμουν τὸ φῶς....

§36Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Εἶναι Κυβερνήσεις τοῦ σκότους!

§37Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Βέβαια. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μοὶ ἐπροξένησε βαθυτάτην θλῖψιν καὶ ἀπαισιοδοξίαν εἶναι ἡ τακτικὴ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία διεδέχθη τὴν Δικτατορίαν καὶ ἡ ὁποία ἠκολούθησε τὴν αὐτὴν τακτικήν, δηλώσασα συγχρόνως ὅτι καὶ ἐκείνη εἰς οὐδεμίαν θὰ προέβαινε σύστασιν διὰ λόγους αὐστηρῶν οἰκονομιῶν καὶ διὰ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν ἐπρόκειτο δὲ παρὰ περὶ 10 ἢ 12 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει καταδικάσει εἰς ὁλοσχερῆ ἀγραμματωσύνην τὰ τέκνα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι καταδίκαι ἐκ μέρους τῶν δικαστηρίων, τὰ ὁποῖα ἐφαρμόζουν κατὰ τὴν ἰδίαν των ἀντίληψιν τὸν νόμον περὶ ὑποχρεώσεων τῶν γονέων ὅπως ἀποστέλλουν τὰ τέκνα των εἰς τὰ δημοτικὰ σχολεῖα. Ὑπάρχουσιν καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις τῶν ὁποίων εἶμαι διατεθειμένος νὰ προσαγάγω ἀντίγραφα ἐνώπιον τῶν ἁρμοδίων κυρίων ὑπουργῶν, διὰ τῶν ὁποίων καταδικάζονται οἱ γονεῖς εἰς 300 ἕως 400 δραχμῶν πρόστιμον, διότι δὲν ἔστειλαν τὰ τέκνα των εἰς δημοτικὰ σχολεῖα ἀπέχοντα τῆς κατοικίας των μίαν ὥραν τοὐλάχιστον. Ἐκτὸς ὅμως τούτου ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἐδημιούργησε διὰ τὴν τακτικήν της καὶ μίαν ἄλλην ἀδικίαν. Ἐνῶ ἐδήλωσε ῥητῶς καὶ κατηγορηματικῶς ὅτι δὲν θὰ προέβαινε εἰς οὐδενὸς σχολείου τὴν σύστασιν καὶ ἑπομένως οὐδεμία θέσις διδασκάλου θὰ ἦτο κενή, ἐξ ἀντιθέτου ἐκτὸς τῶν πολυταξίων διδασκαλίων ἵδρυσε καὶ μονοτάξια τοιαῦτα, εἰς τοὺς μαθητὰς τῶν ὁποίων παραχωρεῖ ὑποτροφίαν ἀνερχομένην εἰς 3000–4000 δραχμῶν ἐτησίως. Ἔχομεν οὕτω σήμερον μίαν πρωτοφανῆ καὶ περίεργον τάξιν ἀνέργων, τοὺς ὁποίους ἐδημιούργησεν αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος, παρασύραν εἰς μίαν πρωτοφανῆ παγίδα 150 νέους διδασκάλους, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται διὰ παντὸς μέσου ὅπως καταλάβωσι τὴν πρώτην κενουμένην θέσιν. Ἡ ἀνεργία αὐτή, κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐξακολουθήσῃ ἐντατικώτερον, διότι οὐχὶ μόνον δὲν κατηργήθησαν τὰ μονοτάξια διδασκαλεῖα ἀλλ’ ἐξακολουθοῦν νὰ λειτουργοῦν. Τὸ δὲ ἀδίκημα τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἐκ μέρους τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων πλήσσει μίαν ὡρισμένην κοινωνικὴν τάξιν, τὴν τάξιν ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔπληξαν ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ὑπὸ τὴν πρόφασιν τῶν αὐστηρῶν οἰκονομιῶν καὶ τῆς περιφήμου ἰσοσκελίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Πλήσσει τὴν ἀγροτικὴν τάξιν διότι ἐκ τῶν 650 προτεινομένων σχολείων ἀσφαλῶς τὰ 640 εἶναι ἀγροτικά. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι αἱ δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ὅπως τοὐλάχιστον ἐγὼ τὰς ἀντιλήφθην καὶ τὰς ἡρμήνευσα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ ἐξακολουθήσῃ στεροῦσα μέγαν ἀριθμὸν Ἑλληνοπαίδων τοῦ πνευματικοῦ των ἄρτου παρὰ τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς Νόμους, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπερανθρώπους καταβάλλει προσπαθείας ὅπως ἐπιτύχῃ μίαν σχετικὴν ὑποτίμησιν τοῦ πραγματικοῦ ἄρτου κατὰ 3–4 χρυσᾶ λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ὑποχωρήσῃ χωρὶς κἂν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸν ὑπολογισμὸν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὀρρωδήσῃ ὁ κύριος Πρόεδρος καὶ στερήσῃ τοῦ πνευματικοῦ ἄρτου τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Πρόκειται ἄλλωστε περὶ ἀμυχῶν ἤτοι 12 ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἐτησίως. Ἐπίσης, κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὴν εὐχὴν καὶ τὴν ἐπιθυμίαν, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι θὰ εἶναι εὐχὴ ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κοινῆς Γνώμης, ὅπως ταχύτατα εἴδωμεν παρελαύοντα ἀπὸ τοῦ βήματος τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ εἰσηγούμενον τὰ νομοθετικὰ ἐκεῖνα μέτρα διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐπέλθῃ....

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. συνάδελφε. Ἀνεμίξατε ὅλα τὰ θέματα. Περιορισθῆτε εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεώς σας, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ συνεχισθῇ ἐπ’ ἄπειρον ἡ συζήτησις.

§39Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Φρονεῖτε ὅτι ὁμιλῶ περὶ ὕλης ξένου θέματος;

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν νόμον περὶ σχετικότητος ὅλα τὰ ζητήματα εἶναι σχετικά. Πρέπει νὰ τεθῇ μία ἀρχή, κύριε συνάδελφε, ὅτι πρέπει νὰ περιοριζόμεθα εἰς τὸ θέμα τῆς συζητήσεως.

§41Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ ἤθελα, κ. Πρόεδρε, ἐκ νέου νὰ ἔχω μίαν ρητὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐδόθη. Ὁ κ. Ταλλιαδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§43Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δὲν θὰ μακρηγορήσω, κ. Πρόεδρε, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀπὸ πλείστων ἐτῶν τὰ διάφορα κατὰ τόπους συμβούλια προέτειναν τὴν σύστασιν καὶ τὴν προαγωγὴν 700 σχολείων, ἀλλὰ δυστυχῶς ἀπὸ διετίας ὅλοι οἱ μέχρι τοῦδε ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐκήρυξαν ἀμείλικτον πόλεμον κατὰ τῆς συστάσεως καὶ προαγωγῆς τῶν σχολείων τούτων καὶ πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως θὰ ἔχῃ πάθῃ ἀπὸ τὴν αὐτὴν νόσον. Ἡ ἀπάντησις τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ἦτο σαφὴς καὶ ἦτο σύμφωνος μὲ τὰς ἀπαντήσεις, τὰς ὁποίας μέχρι τοῦδε ἔδιδον οἱ προκάτοχοι ὑπουργοὶ τῆς Παιδείας. Ἔλεγον δηλαδὴ οἱ προκάτοχοι ὅτι δὲν ἐξηρτᾶτο ἀπὸ αὐτοὺς αὐτὸ τὸ ζήτημα. Τὸ αὐτὸ λέγει καὶ ὁ νῦν κ. ὑπουργός. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὰς δηλώσεις του ἐκείνας δὲν ἦτο τόσον σαφής, ὅσον ἦτο ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, διότι ἐκεῖνο τὸ «θὰ» τὸ εὑρίσκω κωμικόν(;) τὸ ὅτι «δὲν θὰ ἐπεκταθοῦν αἱ οἰκονομίαι καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῶν σχολείων». Εἶναι μία ἀπάντησις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἀπάντησις ἀλλὰ μία ὑπεκφυγὴ δεδομένου ὅτι τὸ σχολικὸν ἔτος ἤρξατο. Τὰ παράπονα τῶν διαφόρων Κοινοτήτων καὶ τῶν διαφόρων πληθυσμῶν εἶναι πάρα πολλὰ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς διαβεβαιῇ μὲ ἕν «θὰ» καὶ ὅτι αἱ οἰκονομίαι μας δὲν «θὰ» ἐπεκταθῶσι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐκπαιδεύσεως. Θὰ ἐπεθύμουν ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως μίαν ἐξήγησιν. Ἡ ἐρώτησίς μας διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς μας εἶναι σαφής.

§44Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μὲ διακόψατε, κ. Πρόεδρε, διότι ἠθέλησα νὰ ἀπασχοληθῶ ἐπὶ θέματος ὅλως συναφοῦς καὶ ἐδώσατε μίαν ἐξήγησιν καὶ ἐσεβάσθην τὸν κανονισμόν, Ἐδῶ ὅμως ἀκούω τὸν κ. συνάδελφον παρὰ πάντα κανονισμὸν νὰ τοῦ ἐπιτρέπητε νὰ ὁμιλῇ.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐγγεγραμμένος.

§46Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι κατὰ λάθος.

§48Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ θέματα εἶναι ἐλάχιστα. Θὰ ἐξαντληθοῦν τάχιστα. Θὰ διαλυθῶμεν μετά; Νομίζω ὅτι εἶναι ἀφορμὴ αὐτὸ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§49Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Εἶμαι ἐγγεγραμένος νὰ ὁμιλήσω. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λύσῃ τὰς διαφοράς, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν μεταξὺ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νὰ δηλώσῃ, ὡς Πρωθυπουργός, ἂν ἐννοεῖ ὅτι πρέπει νὰ γίνουν τὰ σχολεῖα ἐφέτος. Καὶ ἂν ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ νὰ ἐξεύρῃ τὴν ἀναγκαιοῦσαν δαπάνην θὰ εἶχον νὰ συστήσω νὰ γείνῃ ἀμέσως. Ὑποθέτω ὅτι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ θὰ δυνηθοῦν τὴν δαπάνην αὐτὴν νὰ τὴν ἐξεύρουν διὰ μιᾶς περικοπῆς ἄλλων δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὀλιγώτερον ἀπαραίτητοι ἀπὸ τὴν δαπάνην τούτων.

§50Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θέλω νὰ τονίσω καὶ ἐγὼ καὶ νὰ εὐχαριστήσω τοὺς συστήσαντας καὶ νὰ εἴπω ὅτι εἶναι ἀμέριστος ἡ μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως περὶ ἱδρύσεως σχολείων. Δυστυχῶς ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὄχι μόνον προκύπτουσαν φυσιολογικῶς ἀνάγκην ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς ἀνάγκης πρὸς ἵδρυσιν σχολείων ἀλλὰ καὶ μίαν ἀνάγκην δημιουργηθεῖσαν ἀπὸ 3 ἢ 4 ἐτῶν. Ἀπὸ τότε δὲν συνέστησαν σχολεῖα εἰς διάφορα μέρη ἔνθα ἔπρεπε νὰ συσταθῶσι καὶ πρέπει συνεπῶς νὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ τὸ πρόβλημα αὐτό. Ὁ ἀριθμὸς ὁ ἀναφερθεὶς ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου εἶναι ἀκριβής, ἐγὼ εἶπον ἀριθμὸν πολὺ μικρότερον ἐκείνου τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν διὰ τὴν ἄμεσον ἀνάγκην τὴν σημερινήν. Ἐὰν ὅμως ἦτο δυνατὸν αἱ οἰκονομικαὶ ἀνάγκαι νὰ ἐπιτρέψουν ὄχι μόνον τὴν ἵδρυσιν ἀλλὰ καὶ τὴν προαγωγὴν τῶν σχολείων ἐκείνων ἅτινα εἶναι ἀνάγκη νὰ προαχθῶσι φθάνομεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν χιλίων καὶ πλέον. Εἶναι δυνατὸν ὁ προϋπολογισμὸς νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐξ ὁλοκλήρου τὴν ἀνάγκην αὐτήν; Τὸ τοιοῦτον δὲν φαίνεται πιθανὸν ἢ τοὐλάχιστον δὲν φαίνεται ἀμέσως δυνατόν. Διὰ τοῦτο ἀπεκδέχομαι καὶ τὴν τμηματικὴν βοήθειαν πρὸς ἵδρυσιν σχολείων τμηματικῶς.

§51Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Εἰς τί ποσὸν ὑπολογίζεται τὴν δαπάνην διὰ τὴν ὁλοκληρωτικὴν διευθέτησιν τοῦ προβλήματος;

§52Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Τοὐλάχιστον εἰς 30.000.000.

§53Γ. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Τίποτε δὲν εἶναι εἰς προϋπολογισμὸν 10 δισεκατομμυρίων.

§54Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τίποτε δὲν εἶναι, ἀλλὰ ποῦ εἶναι αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια;

§55Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Νὰ παύσωμεν νὰ ἀγοράζωμεν ἔργα τέχνης κύριε Ὑπουργέ.

§56Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐὰν ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας τίποτε σύγχρονον νὰ μοῦ τὸ εἴπητε σᾶς παρακαλῶ.

§57Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὸ λέγω αὐτὸ διότι αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις ὡμίλουν περὶ οἰκονομιῶν ἐνῷ συγχρόνως ἠγόραζον ἔργα τέχνης.

§58Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐπίσης θέλω νὰ εἴπω ὅτι ὑπάρχουν πολυπληθεῖς προσφυγικοὶ συνοικισμοὶ εἰς τοὺς ὁποίους δὲν ὑπάρχουν κἂν σχολεῖα, ἔχω δὲ καὶ τὸ ἑξῆς παράπονον ὅτι ὑπὸ τῆς Ε.Α.Π. δὲν ἐλήφθη πρόνοια ὅταν ἐγένοντο οἱ συνοικισμοὶ νὰ ἀφεθῇ χῶρος ὅπως ἀνεγερθῶσι διδακτήρια, διότι ἐνόμιζα καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον κατὰ τὴν ἵδρυσιν οἱουδήποτε συνοικισμοῦ νὰ ἀφίεται χῶρος διὰ τὸ σχολεῖον καὶ τὴν ἐκκλησίαν, ἀλλὰ τοιαύτη πρόνοια δὲν ἐλήφθη καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀντιμετωπίσωμεν σήμερον τὴν ἀγορὰν γηπέδων καὶ τὴν ἵδρυσιν ἐκπαιδευτηρίων. Ἡ μελέτη τῶν κυρίων συναδέλφων εἶναι ἀκριβὴς ἐν μέρει, διότι ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὸ κατὰ τὴν στατιστικὴν σύνολον τοῦ πληθυσμοῦ τῶν 6.000.000. Πρέπει ὅμως νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν στατιστικῶς τὸ σύνολον τοῦ πληθυσμοῦ μεῖον τῶν μέχρι 6 ἐτῶν. Ἐὰν τοῦτο ἐλαμβάνετο ὑπ’ ὄψιν θὰ ἐβλέπομεν ὅτι ὁ πληθυσμὸς εἶναι 4.237.747 ἐν ὅλῳ καὶ ὅτι ἔχομεν ἀναλφαβητισμὸν 47%.

§59Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπὶ τῶν ἀρρένων, ἐπὶ τῶν θηλέων ἔχομεν 70%.

§60Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μάλιστα. Ἀλλὰ δὲν ὑποθέτω ὅτι αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὴν τρίμηνον ὑπουργίαν μου. Διαπιστώνομεν ὅλοι τὴν κατάστασιν καὶ προσπαθοῦμεν νὰ τὴν θεραπεύσωμεν. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τὰ ἰδιωτικὰ σχολεῖα. Πάντως εἶναι ἀκριβὲς ὅτι ὑπάρχει ἓν ποσὸν 200–220 χιλιάδων, τὸ ὁποῖον δὲν φοιτᾶ καθόλου εἰς τὰ σχολεῖα. Τοῦτο δὲν ὀφείλεται μόνον εἰς τὴν ἔλλειψιν τῶν σχολείων, ἀλλὰ γίνεται καὶ ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν σχολεῖα διότι τὰ παιδιὰ δὲν πηγαίνουν εἰς τὰ σχολεῖα. Ἔχομεν στατιστικὰς ἀποδεικνυούσας ὅτι ἐφ’ ὅσον προχωροῦν πρὸς τὰς ἀνωτέρας τάξεις οἱ μαθηταὶ ἐπὶ τοσοῦτον ἐλαττοῦνται ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν. Τοῦτο ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ὅλην ἐκπαίδευσιν καὶ μὲ τὸ ὅλον ἐκπαιδευτικὸν σύστημα.

§61Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ ἀναλφαβητισμὸς δηλαδὴ εἶναι μεγαλύτερος ἀφ’ ὅτι ὑποθέτομεν;

§62Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Βεβαίως, διότι ἔχομεν τοὺς ἀποφοίτους τῶν τετραταξίων σχολείων, τοὺς ὁποίους θεωροῦμεν ἐγγραμμάτους καὶ οἵτινες προσερχόμενοι εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ εἶναι ἀγράμματοι. Ἐντεῦθεν πρέπει νὰ εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀγραμμάτων μεγαλύτερος ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐγγραμμάτων. Τοῦτο ὅμως ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ὑποβολὴν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων καὶ μὲ τὰ μέτρα διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν αὐτὴν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἔχει θεσπισθῇ καὶ συνταγματικῶς νὰ εἶναι ἡ φοίτησις ἑξαετὴς καὶ τοῦτο διὰ νὰ μὴ ἀπομανθάνουν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔμαθον. Ὅσον ἀφορᾶ τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια ἐφ’ ὅσον τὰ νομοσχέδια ταῦτα συνδέονται μὲ μίαν ὡρισμένην δαπάνην τὴν ὁποίαν θεωρῶ ἀπαραίτητον καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπεφάσισε πόθεν νὰ ἠξεύρῃ τὴν δαπάνην αὐτήν, ἐλάχιστα νομοσχέδια θὰ ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν. Ἐὰν ὅμως ἐξασφαλισθοῦν τὰ μέσα ταῦτα κατὰ τὴν συζήτησιν, βεβαίως θὰ ὑποβάλω κατὰ τό μέτρον τοῦ δυνατοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν καὶ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον ὑμῶν ριζικὴν ἀναθεώρησιν.

§63Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε.....

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἰμπορεῖτε νὰ ὁμιλήσητε ἄν δὲν γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§65Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω ἀλλὰ ἔχω τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ὁμιλίαν τοῦ ὑπουργοῦ νὰ κάνω μίαν ἐρώτησιν. Πᾶς τις συναινέσει τοῦ κ. Προέδρου καὶ τοῦ ὁμιλοῦντος δύναται νὰ κάνῃ ἐρώτησιν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις 10 βουλευτῶν περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, ἑπομένως ἡ συζήτησις ἐγενικεύθη ὁ κ. Αἰλιανὸς ἔχει τὸν λόγον.

§67Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Παρηκολούθησα μετὰ πάσης προσοχῆς τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία διεξήχθη καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω τὴν οἰκτρὰν θέσιν εἰς ἣν εὑρίσκεται ὑπὸ ἔποψιν ἐλλείψεων ὁ πρῶτος βαθμὸς τῆς ἐκπαιδεύσεως ἐνῷ τοὐναντίον ἀφειδῶς παρέχεται ἡ ἀνωτέρα ἐκπαίδευσις, ἡ ὁποία δὲν χρησιμεύει παρὰ μόνον εἰς τὸ νὰ ἐνισχύει τὸ προλεταριᾶτον τῶν διανοουμένων, ὅπως πολὺ ὀρθῶς παρετήρησε ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὀλυμπίας συνάδελφος. Ἤθελα νὰ τονίσω ὅτι ἐξακολουθοῦν νὰ διατηρῶνται διδασκαλεῖα τὰ ὁποῖα παράγουν διδασκάλους διὰ ἀνύπαρκτα σχολεῖα καὶ ζητοῦμεν νὰ συμβιβασθοῦν αἱ ἀπόψεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ ἐξευρεθοῦν τὰ χρήματα, ἂν ὄχι ὅλων, ἀλλὰ μέρος τῶν ζητουμένων σχολείων. Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυσχερὲς νὰ ἐξευρεθοῦν τὰ μέσα περὶ τῶν κοπτομένων κονδυλίων τοῦ ἰδίου ὑπουργείου. Οὐδένα λόγον ἔχουν τὰ διδασκαλεῖα τὰ ὁποῖα παράγουν διδασκάλους οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ ἔχουν θέσεις δημοσίας καὶ ἐνισχύουν τὸν παρασιτισμόν, ὁ ὁποῖος μαστίζει τὴν χώραν μας. Καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἓν νομοθέτημα δυνάμει τοῦ ὁποίου παρέχεται ἐτησία χορήγησις ἐξ ἑξακοσίων χιλιάδων δραχμῶν εἰς ἕνα ὅμιλον φιλομούσων διὰ νὰ κάνῃ συναυλίας εἰς τὰς Ἀθήνας. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι πρέπει νὰ λείψουν μερικαὶ μελῳδίαι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν ἄλλαι μελῳδίαι. Θὰ ἐπρότεινα λοιπὸν ἐὰν πράγματι στοιχίζουν τὰ σχολεῖα δώδεκα ἑκατομμύρια—δὲν εἶμαι ἐγὼ ὑπεύθυνος τοῦ ἀριθμοῦ—νὰ ἐξευρεθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο διὰ νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἡ πολύτιμος ἐκπαίδευσις.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σίδερης ἔχει τὸν λόγον.

§69Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Εἶναι φανερὸν ὅτι ἡ σύστασις περὶ συνολικῆς λύσεως τοῦ ζητήματος, συστάσεων καὶ προαγωγῆς σχολῶν εἶναι προωρισμένη νὰ ναυαγήσῃ. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι θὰ ἔπρεπε ἡ συζήτησις νὰ στραφῇ εἰς ἐξεύρεσιν μιᾶς λύσεως τεινούσης εἰς ἱκανοποίησιν τῶν μᾶλλον ἐπειγουσῶν ἀναγκῶν. Καὶ πρὸς τὴν λύσιν αὐτὴν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ διακριθοῦν τὰ ὑπὸ σύστασιν σχολεῖα ἀπὸ τὰ σχολεῖα ὑπὸ προαγωγήν, καθὼς νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ προτιμηθοῦν τὰ σχολεῖα εἰς τοὺς συνοικισμοὺς τοὺς προσφυγικούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν κτίσει τὰ κτίρια τῶν σχολείων καὶ οἱ ὁποῖοι στεροῦνται διδασκάλων. Νομίζω ὅτι θὰ εἶναι σύμφωνος καὶ ἡ Βουλή, ὅτι ἐκεῖ ὅπου ἔχουν κτισθῇ τὰ κτίρια ἐκεῖ πρέπει νὰ δοθῇ πᾶσα προτίμησις. Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Πρεβέζης ὅτι τὴν ἵδρυσιν σχολείων ἐπιβάλλουν λόγοι ἐθνικοί, φρονῶ ὅτι εἰς τὴν πρότασιν αὐτὴν θὰ εὑρεθῇ σύμφωνος καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Ἀναμφισβητήτως ὅμως τὸ ζήτημα τῆς προτιμήσεως τῶν ὑπολοίπων αὐτῶν δὲν προάγει τὸ ζήτημα τῆς λαϊκῆς ἐκπαιδεύσεως. Δὲν πρόκειται δὲ ἀπόψε νὰ δοθῇ ἐκ τῆς συζητήσεως ἡ λύσις τῆς προαγωγῆς τῆς λαϊκῆς ἐκπαιδεύσεως. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ ἀπὸ πολλοῦ ἔχω πεισθῇ ὅτι εἶναι ἀδύνατον ἡ λαϊκὴ ἐκπαίδευσις νὰ προαχθῇ, ἐφ’ ὅσον στενώτατα συνδέεται τὸ ζήτημα τοῦτο μὲ τὸ ζήτημα τοῦ δημοσίου πλούτου καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ Προϋπολογισμός, ὁσαιδήποτε καὶ ἂν εἶναι αἱ προβλέψεις τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι προορισμένος νὰ φθάσῃ τάχιστα εἰς τοιοῦτον σημεῖον εὐεξίας, ὥστε νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν ἵδρυσιν 1000 σχολείων. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι τὸ ζήτημα θὰ ἀντιμετωπίζετο μόνον διὰ τῆς ταχείας ἐφαρμογῆς τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἔχωμεν ὄχι μόνον τὴν κατωτέραν ἀλλὰ καὶ τὴν μέσην ἐκπαίδευσιν. Θὰ ἤθελα δὲ νὰ εἴπω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος προέχει ὅπως δοθῇ μία λύσις, μέχρις ὅτου λυθῇ τὸ ζήτημα τελειωτικῶς διὰ τῆς αὐτοδιοικήσεως. Ἀλλὰ διὰ νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ κρίνωμεν πρέπει νὰ ἔχωμεν πρὸ ὀφθαλμῶν ὁλόκληρον τὸ ἐκπαιδευτικὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν πόσα ποσὰ θὰ προκύψουν ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν περιττῶν θέσεων καὶ πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν διὰ τὸ μέλλον νὰ χαραχθῇ ἓν ἑνιαῖον ἐκπαιδευτικὸν πρόγραμμα προαγωγῆς τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιαμούζης ἔχει τὸν λόγον.

§71Ι. ΓΙΑΜΟΥΖΗΣ. Τὸ θέμα, κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι ἐξηντλήθη παρὰ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω ἐγὼ νὰ τονίσω εἶναι τὸ ἑξῆς καὶ λυποῦμαι διότι δὲν παρίσταται καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῇ αἰθούσῃ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῷ προγραμματικῷ αὐτοῦ λόγῳ εἶπε ῥητῶς ὅτι ἁπλῶς θὰ ἐπιδοθῇ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ὅλων τῶν σχολείων καὶ εἰς τὴν διαπαιδαγώγησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πολὺ δὲ περισσότερον εἶπεν ὅτι θὰ προβῇ εἰς τὴν σύνθεσιν ἑξαταξίων σχολείων καὶ ὅτι θὰ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος νὰ σπουδάσῃ τοὺς μαθητὰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξέλθουν ἀριστοῦχοι ἐκ τῶν σχολείων ἐκείνων. Δυστυχῶς σήμερον βλέπω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, παρουσιασθεὶς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐδήλωσεν ἐντελῶς ἀντίθετα πρὸς τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως. Εἶμαι πλέον ἢ βέβαιος ὅτι ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ὁ ὁποῖος ἐν τῷ προγραμματικῷ του λόγῳ ἀνέλαβεν τοιαύτην εὐθύνην, τὴν ὁποίαν εὐθύνην φέρωμεν καὶ ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωποῦμεν τὸ κόμμα τοῦτο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἀρνηθῇ τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν ἔδωκε πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἄς περικόψῃ ἄλλα διάφορα κονδύλια ὄχι τόσον σοβαρὰ καὶ ἂς δώσῃ λαϊκὴν ἐκπαίδευσιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§72Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐζήτησε πίστωσιν χρόνου διὰ νὰ γίνουν ὅλα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ὡς ἐτόνισε δὲν δύνανται νὰ γίνουν διὰ θαύματος.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριποδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§74Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν ὅτι πιθανὸν νὰ δυνηθῇ νὰ ἐφαρμώσῃ τμηματικῶς τὴν προαγωγὴν καὶ λειτουργίαν τῶν σχολείων. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἂν γνωρίζῃ ὅτι ὑπάρχουν, ὅπως καὶ ὑπάρχουν, εἰς τὸν Νομὸν Χανίων σχολεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἱδρυθῇ παρὰ τῶν Κοινοτήτων πρὸ διετίας καὶ πλέον καὶ δὲν λειτουργοῦν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὰ ἱδρυθέντα καὶ μὴ λειτουργοῦντα μέχρι τοῦδε σχολεῖα ἐλλείψει πιστώσεως, ὡς καὶ δι’ ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα λόγῳ τῆς θέσεώς των, διότι παρεμβαίνουν χείμαρροι, δὲν ἠμπορεῖ νὰ φοιτήσῃ μαθητὴς γειτονικῶν χωρίων. Θὰ παρακαλέσω ὅθεν κατὰ τὴν ἵδρυσιν νὰ ληφθῇ καὶ αὐτὸ ὑπ’ ὄψει ὡς συμβαίνει εἰς τὸν Ἅγ. Γεώργιον καὶ ἀλλαχοῦ. Παρακαλῶ, ὅπως ἐν τῇ τμηματικῇ ἐφαρμογῇ τῆς λειτουργίας τῶν σχολείων προτιμηθῶσιν τὰ ἀρχαιότερα τῶν σχολείων, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἱδρυθῇ καὶ δὲν λειτουργοῦν ἐλλείψει πιστώσεων.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρασεβδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§76Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κύριοι, ἔχομεν δύο δεδομένα καὶ μίαν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι περιττὸν τὰ δεδομένα νὰ προσπαθήσω νὰ τὰ ὑποδείξω· εἶναι γνωστὰ ἀφ’ ἑαυτῶν εἰς τὸ κοινόν, εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς πάντας. Τὸ πρῶτον εἶναι ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἵδρυσιν ὅλων τῶν σχολείων τοῦ κράτους, ὅσα ἐλλείπουν. Τὸ ἕτερον δεδομένον εἶναι ὅτι ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις δέον νὰ ἐπεκταθῇ. Κατόπιν ἔχομεν καὶ τὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως ὅτι εἶναι διατεθειμένη διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν νὰ κάμῃ κἄτι τι, διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτῆς, περισσότερον ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας ἀνάγκας εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡ λύσις ἄρα εἶναι εὐκολωτάτη. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἱδρύσῃ ὅλα τὰ σχολεῖα, ἐγὼ δὲ νομίζω ὅτι δύναται νὰ τὰ ἱδρύσῃ ὅλα περικόπτουσα τὰ γυμνάσια καὶ τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα, δίδουσα τὴν δημοτικήν ἐκπαίδευσιν. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἱδρύσῃ μερικὰ σχολεῖα. Ἐκ τῶν 1600 ἱδρύσατε τὰ 400, τὰ 300 πάντως πρέπει νὰ ἱδρύσῃ μερικά. Πόσα; Θὰ τὸ εὕρῃ ἐκ τῆς καταστάσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐλλειπόντων. Ἔρχεται τώρα κύριοι συνάδελφοι ἓν ἄλλο ζήτημα. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἱδρυθοῦν θὰ ληφθοῦν ἐκ τοῦ καταλόγου τῶν προταθέντων μέχρι τοῦδε; Πιθανόν. Νομίζω ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι ἕως τώρα προτιμήθησαν οὐχὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα, ἀλλὰ ἄλλα καὶ τοῦτο διότι οἱ κατὰ τόπους ἐπιθεωρηταὶ δὲν ἔκαμαν τὰς ἀναγκαίας προτιμήσεις. Ἐκτὸς τούτου ὑπάρχουν διαμερίσματα τὰ ὁποῖα ζητοῦν περισσότερον τὴν ἐκπαίδευσιν, καὶ ἄλλα τὰ ὁποῖα δὲν τὴν ζητοῦν τόσον. Ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει ν’ ἀποφασίσῃ καὶ νὰ λάβῃ ταῦτα ἐκ τῶν προταθέντων καὶ νὰ προτιμήσῃ τὰ σοβαρώτερα ἐξ αὐτῶν. Συγχρόνως νὰ παρακαλέσῃ καὶ ὅλους τοὺς ἐπιθεωρητὰς νὰ κάμουν μίαν κατάστασιν περὶ ὅλων τῶν σχολείων. Καὶ ἐξ αὐτῶν, κατὰ προτίμησιν νὰ κρίνῃ ποῖα πρέπει νὰ προτιμηθῶσι καὶ ἐκεῖνα νὰ ἱδρύσῃ. Κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν νὰ τεθῇ μία ἀρχὴ περὶ διαδόσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἡ ὁποία δυστυχῶς δὲν ἐτέθη ἕως τώρα καὶ ἡ ἐκπαίδευσις εἰς ἄλλας μὲν ἐπαρχίας ὑπάρχει, ἐνῷ εἰς ἄλλας δὲν ὑπάρχει καθ’ ὁλοκληρίαν. Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ὑπάρχουν ἐπαρχίαι μὲ ἀπειρίαν ἑλληνικοῦ καὶ δημοτικοῦ σχολείου καὶ ἄλλαι νὰ στεροῦνται καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ τῆς στοιχειώδους ἀκόμη ἐκπαιδεύσεως. Ἡ ἐκπαίδευσις πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους ἢ τοὐλάχιστον νὰ λαμβάνεται ἓν κατώτατον ὅριον τὸ ὁποῖον νὰ ἔχῃ ἑκάστη ἐπαρχία. Νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τάχιστα νὰ ὁρίσῃ τὸ ποσὸν τῶν σχολείων ποῦ θὰ ἱδρύσῃ καὶ μάλιστα ὡς ἑξῆς: Τὸ ἥμισυ ἢ τὰ δύο τρίτα νὰ τὰ λάβῃ ἐκ τῶν ἤδη προταθέντων σχολείων τὸ δὲ ἄλλο ἥμισυ ἢ τὸ τρίτον ν’ ἀποφασίσῃ μόνη της. Νὰ διατάξῃ δὲ τοὺς ἐπιθεωρητὰς νὰ κάμουν γενικὰς προτάσεις.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ξηρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§78Ν. ΞΗΡΟΣ. Διεπιστώθη, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ ζήτημα ἔχει μεγάλην ἔκτασιν διότι πανταχόθεν ἀκούεται ἐπισήμως ἢ ἀνεπισήμως ἡ φωνή, ὅτι στερεῖται ἡ κατωτάτη ἐκπαίδευσις, ἡ ὁποία εἶναι ἡ πρώτη τροφὴ τοῦ λαοῦ. Ἀντιθέτως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἶπεν, ὅτι, ἐφ’ ὅσον τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους καὶ ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ τοῦ ἐπιτρέψουν, θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ δημιουργήσῃ ἢ νὰ ἱδρύσῃ νέα σχολεῖα. Ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον συνιστῶνται καὶ παράγονται τὰ σχολεῖα εἶναι γνωστός, ἀλλὰ ὅ,τι προέχει σήμερον εἶναι νὰ τεθοῦν αἱ προαγωγαὶ κατὰ δεύτερον λόγον, καὶ νὰ ἱδρυθῶσι τὰ μονοτάξια σχολεῖα εἰς τοὺς συνοικισμοὺς ἐκείνους διὰ τοὺς ὁποίους οὐχὶ ἔχουν ὑποβληθῆ προτάσεις, ἀλλὰ εἰς τοὺς ὁποίους ὑπάρχει καὶ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς μαθητῶν διὰ τὴν ἵδρυσίν των. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀορίστως καὶ χωρὶς νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν οἱ βασικοὶ νόμοι νὰ ἱδρυθῶσι σχολεῖα. Δὲν ὑπάρχει συνοικισμός, δὲν ὑπάρχει σύνολον κοινότητος ποῦ νὰ μὴ εἶναι διατεθειμένος νὰ προσφέρουν τὴν οἰκίαν διὰ τὰ σχολεῖα καὶ πᾶν χρήσιμον διὰ τὴν σύστασιν αὐτήν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἐβελτίωνε τὴν κατάστασιν εἶναι τοῦτο. Ἐὰν ἀπεφάσιζε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἱδρύσῃ ἕναν ἀριθμὸν μονοταξίων σχολείων εἰς τὰ ὁποῖα θὰ διδάσκωνται τὰ παιδία καὶ θὰ τεθοῦν αἱ πρῶται βάσεις, νὰ τὰ ἱδρύσῃ εἰς τοὺς συνοικισμούς, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται παντελῶς σχολείων, νὰ μὴ γίνουν δὲ προαγωγαὶ ὅπου ὑπάρχουν πολυτάξια σχολεῖα, διότι ἐξυπηρετοῦν κουτσά, στραβὰ τὴν ἀνάγκην, ἀλλὰ νὰ ἱδρυθῶσι μονοτάξια σχολεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα καὶ δὴ εἰς συνοικισμοὺς ἀπομεμακρυσμένους οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικοινωνήσουν μὲ τὰ σχολεῖα τὰ ὁποῖα ἀπέχουν 4 ὥρας καὶ πλέον. Φαντασθῆτε ἕνα παιδὶ 7 ἐτῶν νὰ πηγαίνῃ 4 ὥρας μακράν. Εἶναι τοῦτο ὀρθόν; νομίζω ὄχι. Αὐτὴ δὲ εἶναι καὶ ἡ αἰτία τῆς πληθώρας τῶν ἀγραμμάτων.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαρσέλλος ἔχει τὸν λόγον.

§80Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Ἡ κατωτέρα ἐκπαίδευσις ἰδίως μετὰ τὴν ἔλευσιν ἑνὸς καὶ ἥμισι ἑκατομμυρίου προσφύγων εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὀφείλει νὰ εἶναι τὸ πρῶτον μέλημα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ 1½ ἑκατομμύριον τῶν προσφύγων τὰ ὑπολείμματα δηλαδὴ τοῦ Ἑλληνισμοῦ, εἶχον εἰς τὸν τόπον των πρωτότυπα ἐκπαιδευτήρια τὰ ὁποῖα ἐθαύμαζον καὶ οἱ ξένοι. Θὰ εἶναι λοιπὸν λυπηρόν, δι’ ἕνα Κράτος τὸ ὁποῖον διαθέτει προϋπολογισμὸν 10 δισεκατομμυρίων, νὰ μὴ θυσιάζῃ ἕνα μηδαμινὸν ποσὸν εἰδικῶς διὰ τὰ μέρη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα λόγῳ τῆς εἰσροῆς τῶν προσφύγων ἡ ἐκπαίδευσις ἔχει παραλύσει τελείως. Ὑπάρχουν συνοικισμοὶ ἐκ τεσσάρων χιλιάδων κατοίκων οἱ ὁποῖοι στεροῦνται παντελῶς σχολείων. Ὑπέδειξαν πλειστάκις οἱ διάφοροι παράγοντες τῶν συνοικισμῶν καὶ συγκεκριμμένως οἱ τῶν τῆς Ἁγίας Σοφίας καὶ Κοκκινιᾶς ὅπου οἱ πρόσφυγες μένουν ἐντὸς σχολικοῦ οἰκήματος, τὴν ἀνάγκην τῆς ἐλευθερώσεως τοῦ οἰκήματος καὶ τῆς χρησιμοποιήσεώς του διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν καθότι ὁ πληθυσμὸς του πρόκειται νὰ αὐξηθῇ κατὰ ἑπτὰ χιλιάδας καὶ τὸ Κράτος δὲν λαμβάνει καμμίαν μέριμναν. Ἐπίσης νὰ φροντίσῃ καὶ διὰ τὸν συνοικισμὸν Τουληκαρίου Κοκκινιᾶς, ὅπου πρόκειται ἡ ἐπιτροπὴ νὰ κάμῃ οἰκήματα διὰ 8 χιλιάδας οἰκογενείας, καὶ ὅπου ἐδῶ οἱ κάτοικοι κατώρθωσαν νὰ φέρουν καὶ Γερμανικὰ σπήτια καὶ εὑρέθησαν τὰ χρήματα. Ἑπομένως δὲν μένει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ διωρισθῇ τὸ προσωπικὸν καὶ νὰ λειτουργῇ ὅπως τὰ ἄλλα σχολεῖα. Ὑπάρχουν σχολεῖα εἰς αὐτὸν τὸν συνοικισμὸν εἰς τὰ ὁποῖα οἱ μισοὶ μαθηταὶ διδάσκονται τὸ πρωῒ καὶ οἱ ἄλλοι μισοὶ τὸ ἀπόγευμα. Τὸ Κράτος κύριοι συνάδελφοι ἐθυσίασε 15.000.000 διὰ νὰ κάμῃ τὸν συνοικισμὸν «Ποδονύφτη» καὶ διὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ μαθητὰς χωρὶς ἐκπαίδευσιν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ λάβῃ μέριμναν διὰ τὴν κατωτέραν ἐκπαίδευσιν καὶ νὰ ἀφίσῃ κατὰ μέρος τὴν σύστασιν γυμνασίων.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μακκᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§82Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἐκ τῆς ὅλης μέχρι τοῦδε συζητήσεως προκύπτει ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς σειρᾶς φαινομένων κἄπως διαφορετικῶν. Ἐν πρώτης ἐκ τῶν ἀγορεύσεων τῶν μέχρι τοῦδε προλαλησάντων συνάγεται ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι κυρίως οἰκονομικὸν καὶ ἐκ τῆς διαπιστώσεως τῆς οἰκονομικῆς φύσεως τοῦ ζητήματος θὰ συνεπαίρανε κανεὶς ὅτι τμηματικὴ ἠμπορεῖ μόνον νὰ εἶναι ἡ ἀνόρθωσις τῆς Ἑλληνικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου εὑρισκόμεθα πρὸ προγραμματικῶν δηλώσεων τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τῶν ὁποίων ὑπάρχει σχέδιον ὁλοκληρωτικῆς ἀναδιοργανώσεως τῆς Ἑλληνικῆς Παιδείας, ἐπὶ βάσεων πρακτικῶν, ἐπὶ βάσεων τεχνικῶν, ἐπὶ βάσεων συγχρονισμένων. Ἐξ ἄλλου ὑπάρχει τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας παρασκευάζει σειρὰν νομοθετημάτων τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν ὁποίαν ἐξαρτᾶ ἐκ τοῦ περιθωρίου, ὅπερ ὁ προϋπολογισμὸς θὰ ἀφίσῃ διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ προγράμματός του. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὑπάρχει καὶ τέταρτον γεγονὸς τὸ ὁποῖον συνολικῶς στεφανώνει τὴν ὅλην αὐτὴν κατάστασιν, τὸ γεγονὸς τῆς ἀγραμματωσύνης ἑνὸς μεγάλου, ἑνὸς παμμεγίστου ποσοστοῦ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας, γεγονότος δηλαδὴ τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ὀφείλει κανεὶς νὰ χαρακτηρίσῃ ὡς αὐτόχρημα τραγικόν. Καὶ νομίζω ὅτι θὰ εἶμαι διερμηνεὺς τῆς πεποιθήσεως ὁλοκλήρου τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας ὁλοκλήρου τοῦ διανοουμένου κόσμου, ἐὰν ἐπιμείνω ἐπὶ τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ τραγωδία αὕτη πρέπει τοσούτῳ μᾶλλον νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν μας, καθόσον εὑρισκόμεθα εἰς μίαν μεταβατικὴν κατάστασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐκ τῶν τεσσάρων αὐτῶν φαινομένων εἰς ἓν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα ἠμποροῦμεν νὰ καταλήξωμεν: Νομίζω ὅτι τὸ συμπέρασμα αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ εἶναι τὸ ἑξῆς: Πρέπει πρῶτον νὰ γνωρίζωμεν ποία θὰ εἶναι ἡ ἔκτασις τῆς ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς καὶ τοῦ προγράμματος τὸ ὁποῖον σκοπεύει νὰ εἰσηγηθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ δεύτερον πρέπει νὰ μελετηθῇ κατὰ πόσον καὶ ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ τόπου, καὶ οἱ οἰκονομικοὶ πόροι οἱ ἤδη ὑφιστάμενοι θὰ ἠμπορέσουν τὴν ἔκτασιν τοῦ κακοῦ ἂν ὄχι ἐντελῶς τοὐλάχιστον κατὰ μέγα μέρος νὰ περιορίσουν. Ἐλέχθη πρότερον ὑπὸ συναδέλφου ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως θὰ παράσχῃ ἄφθονα τὰ μέσα πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ προγράμματος. Νομίζω ὅμως ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι πόροι. Ὑποθέτω ὅτι ὑπάρχουν ἄφθονα κληροδοτήματα τὰ ὁποῖα εἴτε φαίνεται κοιμοῦνται εἴτε φαίνεται ὅτι ἔχουν παραστρατήσει ἀπὸ τὸν καθαρῶς ἐκπαιδευτικόν των σκοπόν. Θὰ ἦτο λοιπὸν νομίζω ἀπαραίτητον νὰ μελετηθῇ τὸ κατὰ πόσον αὐτὰ τὰ κληροδοτήματα δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπανασυνδεθοῦν μὲ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον οἱ διαθέται τὰ περιχώρησαν. Αὐτὰ τὰ ζητήματα ὅμως εἶναι ζητήματα μακρᾶς μελέτης, εἶναι ζητήματα ἐξονυχίσεως, εἶναι ζητήματα τὰ ὁποῖα δὲν ἐπιδέχονται οὔτε σπασμωδικὰς κινήσεις, οὔτε σπασμωδικὰς ἀποφάσεις. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι τὸ πρακτικὸν συμπέρασμα τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξαχθῇ ἐξ ὅλης αὐτῆς τῆς λίαν ἐνδιαφερούσης συζητήσεως θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ὁ σχηματισμὸς μιᾶς κοινῆς ἐπιτροπῆς ἐκ μέρους ἀφ’ ἑνὸς μὲν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Βουλῆς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Παιδείας, ἡ ὁποία λαμβάνουσα μίαν ὡρισμένην ἐντολὴν ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ ἐξετάσῃ τὸ διπλοῦν ζήτημα, τὸ καθαρῶς ἐκπαιδευτικὸν καὶ τὸ οἰκονομικὸν τῆς ἐκπαιδεύσεως συγχρόνως. Ταύτας τὰς εἰσηγήσεις ἀπὸ πρακτικῆς ἀπόψεως νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ κάμῃ, θὰ ἤμην δ’ εὐτυχὴς ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τὰς ἐνεστερνίζετο καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ τὰς παρεδέχετο.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλειάδης ἔχει τὸν λόγον.

§84Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε ἐπὶ πλέον διότι τὸ πρᾶγμα ἐξονυχίσθη τελείως ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων κυρίων συναδέλφων. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρατηρήσω, εἶναι ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀναγκαιούντων 30 ἑκατομμυρίων δραχμῶν τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Παιδείας διὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν 650 σχολείων μονοταξίων τὰ ὁποῖα προὐτάθησαν ὑπὸ τῶν ἐπιθεωρητῶν, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι εἶναι ὑπερβολικός, διὰ τὸν λόγον ὅτι ἡ δαπάνη αὐτὴ ὑπελογίσθη μόνον εἰς δώδεκα ἑκατομμύρια. Εἶναι δὲ ἐξηκριβωμένον ὅτι οὐδεμία Κοινότης θὰ ἀρνηθῇ νὰ δώσῃ τὸ οἴκημα καὶ τὰ θρανία τὰ ὁποῖα μάλιστα πλεῖσται ἔχουν ἕτοιμα καὶ περιμένουν μόνον τὸν διορισμὸν ἑνὸς διδασκάλου. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ δαπάνη αὕτη ἔστω καὶ τῶν εἴκοσι πέντε ἑκατομμυρίων δύναται νὰ ἐξευρεθῇ διὰ τῆς καταργήσεως μερικῶν γυμνασίων καὶ προτείνω πρῶτον τὴν ἐπαρχίαν μου, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχωμεν δύο γυμνάσια ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἕν εἶναι τελείως ἄχρηστον. Εἶναι λοιπὸν συμφερώτερον τοῦ ὑπάρχοντος γυμνασίου, νὰ συμπληρωθοῦν τὰ μέσα τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ νὰ γίνῃ ἡ ἐκπαίδευσις ὡς ἐμπρέπει. Ἡ οἰκονομία δὲ ἡ ὁποία θὰ προκύψῃ ἀπὸ τὴν κατάργησιν τῶν γυμνασίων νὰ διατεθῇ ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιγδέμογλου ἔχει τὸν λόγον.

§86Μ. ΤΣΙΓΔΕΜΟΓΛΟΥ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὁ ὁποῖος ἔκαμε μνείαν διὰ τὴν ἀνάγκην τῶν προσφυγικῶν συνοικισμῶν. Πράγματι, κύριε Πρόεδρε, μετὰ ἑπταετῆ καταφυγὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχουν προσφυγικοὶ συνοικισμοὶ οἱ ὁποῖοι στεροῦνται σχολείων. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν νὰ ὑπάρχουν εἰς τοὺς κόλπους οἰκογενείας μεταξὺ τῶν ὁποίων μέλη παλαιότερα δὲν εἶναι ἀγράμματα, πελάγη ἀγραμμάτων. Συνεπῶς ἡ ἀνάγκη αὕτη ἡ ὁποία παρουσιάζεται, εἶναι ἀπόλυτος, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν δὲ ἀπολύτων ἀναγκῶν δὲν λαμβάνονται μέτρα οἰκονομίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκομικῶν νομίζω ὅτι θὰ συντρέξῃ κατὰ πολὺ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ λάβῃ αὐτὰ τὰ μέτρα.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χούρσογλου ἔχει τὸν λόγον.

§88Σ. ΧΟΥΡΣΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε ἐκ τῆς διεξαχθείσης συζητήσεως ἀπεδείχθη προφανῶς ὅτι ἔχομεν μεγάλην ἔλλειψιν δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὅτι περισσεύουν τὰ γυμνάσια καθ’ ὅλον τὸ Κράτος. Κατὰ συνέπειαν εἶναι δυνατὸν νὰ ὀλιγοστεύσουν μερικὰ γυμνάσια. Προκειμένου ὅμως διὰ τοὺς συνοικισμοὺς τῶν προσφύγων, ὅσον ἀφορᾶ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καθὼς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πειραιῶς συνάδελφος διεξετραγώδησαν τὴν κατάστασίν των. Ἕν ὅμως πρᾶγμα εἰς τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς ἀξιοτίμου Βουλῆς εἶναι τὸ ἑξῆς. Εἰς συνοικισμοὺς ἔχοντας 40–45 χιλιάδας κατοίκους, δὲν ὑπάρχει οὔτε ἓν γυμνάσιον. Τοιοῦτοι δὲ συνοικισμοὶ εἶναι οἱ Ποδαράδες, ἡ Κοκκινιά, ὁ Βύρων μετὰ τῆς Καισαριανῆς καὶ ἡ Δραπετσῶνα. Ἑπομένως προτείνω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους καθὼς ἐπίσης εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως ἀπὸ τὰ ὑφιστάμενα ἤδη γυμνάσια μετατεθοῦν τέσσαρα τοὐλάχιστον εἰς τοὺς ἐν λόγῳ συνοικισμούς, δεδομένου ὅτι οἱ γονεῖς οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται διὰ νὰ συντηρήσουν τὰς οἰκογενείας των δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαθέτουν ὀκτὼ καὶ δέκα δραχμὰς ἡμερησίως διὰ νὰ μεταβαίνουν τὰ παιδιά των ἀπὸ τοὺς συνοικισμοὺς εἰς τὰ κέντρα ὅπου εἶναι τὰ γυμνάσια. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ καταδικασθοῦν 200.000 ἀτόμων εἰς τὴν ἔλλειψιν τῆς ἀνωτέρας ἐκπαιδεύσεως. Παρακαλῶ ὅπως καὶ αὐτὸ συμπεριληφθῇ μεταξὺ τῶν ληφθησομένων ἀποφάσεων ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκπαίδευσιν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γερογιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§90Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουσι προσφυγικοὶ συνοικισμοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι σχολεῖα, διαμαρτύρεται δὲ καθ’ ἑκάστην ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τοῦτο ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς ἐλλείψεως πιστώσεως. Διαμαρτυρόμεθα ὅλοι, κύριε Πρόεδρε, ἀλλὰ ἡ φωνή μας δυστυχῶς εἶναι φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτω δὲ οἱ ἄνθρωποι μένουσιν ἀγράμματοι. Ἡ Νέα Κερασοῦς καὶ ὁ συνοικισμὸς τῶν Ποντίων μένουσιν ἄνευ σχολείων. Ὑπάρχει ἐν Πρεβέζῃ μονοτάξιον διδασκαλεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἑξήκοντα ἔπρεπε νὰ εἰσαχθοῦν. Ἑκατὸν ἑξήκοντα κύριοι ἦσαν οἱ διαγωνιζόμενοι. Ἠρώτησα διατὶ τόσοι πολλοὶ διαγωνίζονται; καὶ ἔλαβα τὴν ἀπάντησιν ὅτι λαμβάνουν ἐπίδομα. Τί εἶναι αὐτὸ τὸ ἐπίδομα; 700 δραχ. μηνιαίως. Διατὶ δίδεται αὐτό; Διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν. Λοιπὸν τί συμβαίνει. Ἔρχονται ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος ὑποψήφιοι διὰ νὰ μποῦν μέσα. Ἄλλοι ἦσαν μεταξεταστέοι καὶ ἄλλοι μὲ βαθμὸν σχεδὸν καλῶς καὶ ὅμως παρ’ ὀλίγον νὰ εἰσέλθουν διὰ νὰ πάρουν τὰς 700 δρ. Σᾶς παρακαλῶ εἶναι τρόπος αὐτὸς μὲ τὸν ὁποῖον θὰ δημιουργηθοῦν διδάσκαλοι κατάλληλοι νὰ διδάξουν τὰ παιδιὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν; Εἰς αὐτὰ τὰ δύο σημεῖα ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος ἔχει τὸν λόγον.

§92Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἐλέχθη ὅτι διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἱδρύσῃ σχολεῖα ἀπαιτεῖται ἡ ὕπαρξις τοῦ σχετικοῦ κονδυλίου. Ἐκ τῶν ὁμιλησάντων ὅμως κυρίων συναδέλφων, δὲν ἤκουσα οὐδένα νὰ ὑποδεικνύῃ τρόπον ἐξευρέσεως χρηματικοῦ ποσοῦ, δυναμένου νὰ καλύψῃ τὴν ἵδρυσιν νέων σχολείων. Ἔλαχεν λοιπὸν εἰς ἐμὲ ὁ κλῆρος νὰ ὑποδείξω μικρὰν τινὰ πηγὴν ἑνὸς κονδυλίου διὰ τοῦ ὁποίου πέποιθα ὅτι δύναται νὰ ἐπέλθῃ σχετικὴ θεραπεία, ἱδρυομένων ἱκανῶν δημοτικῶν σχολείων. Πιστεύω κ. συνάδελφοι ὅτι ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς πληθυσμὸς εἶναι καταγανακτισμένος, ἀπὸ τοὺς ἐπιθεωρητὰς ἐν γένει. Οἱ ἐπιθεωρηταὶ οὐδένα σκοπὸν ἐκπληροῦσιν, οὐδεμίαν ἀνάγκην θεραπεύουσιν, ἀλλὰ μόνον ὑποστηρίζουσι πάντα διδάσκαλον κολακεύοντα αὐτούς. Ὑποδεικνύω λοιπὸν τὴν κατάργησιν τῆς θέσεως τῶν ἐπιθεωρητῶν ὡς τελείων περιττῶν. Ἐὰν θέλετε νὰ ἔχομεν σχολεῖα καὶ νὰ παύσῃ ἡ ἀγραμματωσύνη, ἡ ὁποία κατέκλισε σύμπασαν τὴν Ἑλλάδα πρέπει νὰ καταργήσητε τοὺς ἐπιθεωρητὰς καὶ νὰ ἀναθέσητε τὴν ἐξεύρεσιν καὶ τὸν διορισμὸν τῶν διδασκάλων εἰς τὰς κοινότητας ὅπως ἐγένετο ἐπὶ Τουρκοκρατίας καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι ὁ καλὸς διδάσκαλος θὰ ἀναζητηθῇ ἀπὸ ὅλας τὰς κοινότητας καὶ δὲν θὰ τοποθετεῖται διότι θὰ κολακεύῃ τὸν ἐπιθεωρητὴν ποικιλοτρόπως. Εἶδον ἐπιθεωρητήν, κύριε Ὑπουργέ, εἰς κάποιο μέρος τῆς Ἠπείρου, ἀσχολούμενον νὰ ἀναθέτῃ εἰς τοὺς δυστυχεῖς διδασκάλους καὶ διδασκαλίσσας νὰ τοῦ φέρνουν τὰ κοτόπουλα τὰ ὁποῖα κάθε ἑβδομάδα μετέφερε εἰς τὴν οἰκογένειάν του ἐπανερχόμενος ἐκ τῶν περιοδειῶν καὶ ἐφόρτωνε καὶ ἐγέμιζε μιὰ βάρκα. Αὐτὸ εἶναι δυστυχῶς, τὸ ἔργον τῶν πτωχῶν διδασκάλων. Καταργήσατε τοὺς ἐπιθεωρητάς. Θὰ ἐπέλθῃ μεγίστη οἰκονομία. Διαφθείρουν χαρακτῆρας. Ἐξευτελίζουν τοὺς διδασκάλους, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οὗτοι παρακαλοῦν τὸν πρώην συνάδελφόν των ἵνα τοὺς κρατήσῃ εἰς τὴν θέσιν τους ἢ νὰ τοὺς στείλῃ εἰς ἄλλην ἕδραν. Σᾶς ἐξορκίζω εἰ δυνατὸν νὰ καταργηθοῦν οἱ ἐπιθεωρηταί, διότι διαφθείρουν τοὺς χαρακτήρας καὶ ἐπὶ πλέον ἀπολαμβάνουν διαφόρους παροχὰς παρὰ τῶν διδασκάλων καὶ τῶν γονέων καὶ ἐξευτιλίζουν τοὺς διδασκάλους δεχόμενοι τὰς κολακείας των καὶ τὰς παροχάς των.

§93Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κύριε πρόεδρε, εἶχον τὴν πρωτοβουλίαν νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἔχω τὴν πρωτοβουλίαν νὰ μὴ γίνῃ κατάχρησις τῆς γενικεύσεως.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις θεωρεῖται λήξασα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§95Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κατὰ τὸ παρελθὸν ἐψηφίσθη ὁ νόμος 3.608 ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ τοὺς σεισμοπλήκτους, μέτρα εὐεργετικὰ ὑπὲρ αὐτῶν καὶ τροποποιήσεις τινὰς τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ὁ νόμος αὐτὸς κατὰ τὴν ἐφαρμογήν του ἀπέδειξε ὅτι ἔχει τρωτὰ τινά. Διὰ τοῦτο εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἐπιφέρω τροποποιήσεις τινὰς εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον τὰς ὁποίας παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὰς ἐξετάσῃ. Ἐπίσης καταθέτω καὶ δικαστικά τινα νομοσχέδια ἄνευ ἀναπτύξεως, διότι ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω κατὰ τὴν συζήτησιν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατέθεσε τὰ κάτωθι νομοσχέδια. 1) Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 3612 περὶ μέτρων προστασίας τῶν σεισμοπαθῶν Κορινθίας. 2) Περὶ τροποποιήσεων τοῦ νόμου ΒΚΗʹ τοῦ 1892 περὶ δικαστηρίου κακουργοδικείων. 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. ἀπὸ 29 Ἀπριλίου— 25 Μαΐου 1926 περὶ ἀκυρώσεως ἀπαιτήσεων κατὰ πολιτῶν ὡς συνεργῶν καὶ συναιτίων ἐπαναστάσεως κατὰ τοῦ πρὸ τοῦ 1920 συνταγματικοῦ καθεστῶτος καὶ καταργήσεως τῶν ἐκ τούτων δικῶν κλπ. 4) Περὶ τιμωρίας λιπομαρτύρων. 5) Περὶ τροποποιήσεων διατάξεων τινῶν τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας καὶ 6) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4)2 Σεπτεμβρίου 1925 καὶ Ν. Δ. τῆς 20 Ἀπριλίου 1926 περὶ καταργήσεως τῆς ἐρημοδικείας κλπ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸν λόγον.

§97Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὰ ἑξῆς σχετικὰ νομοσχέδια τὰ ἐπὶ τοῦ Παγκαλικοῦ καθεστῶτος ψηφισθέντα νομοθετήματα. 1) Περὶ κυρώσεως Ν. Δ. περὶ θέσεως ἐν ἰσχύϊ ἀπὸ 1 Ἀπριλίου ἐ. ἔ. νέων ἐξωτερικῶν τηλεγραφικῶν τελῶν. 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ ἐπαναφορᾶς ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων κλπ. 3) Περὶ κυρώσεως Ν. Δ. τῆς 27 Φεβρουαρίου 1926 περὶ διοικήσεως ὑπηρεσίας ΤΤΤ. 4) Περὶ κυρώσεως Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3297 καὶ προσθήκης διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ὑπηρεσίαν ΤΤΤ. 5) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῆς ὑπηρεσίας ΤΤΤ. 6) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Ἰουλίου 1925 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ ἀπὸ 29 Νοεμβρίου 1922 Ν. Δ. περὶ παροχῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. 7) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπολλοτριώσεως κτημάτων διὰ συμπληρωματικὰς ἐγκαταστάσεις τῶν Μακεδονικῶν σιδηροδρόμων. 8) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἀναπροσλήψεως ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς Διευθύνσεως τῶν σιδηροδρόμων ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων. 9) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καί τροποποιήσεως διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὰ μισθολογικὰ κλιμάκια τῶν ΣΕΚ. 10) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 21 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ συστάσεως ὑπηρεσίας ἐλέγχου νέων σιδηροδρομικῶν ἔργων κλπ. 11) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 7)10 Ἰουλίου 1926 περὶ κυρώσεως συμβάσεως ἠλεκτροφωτισμοῦ Βόλου. 12) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ. περὶ τῶν διὰ τῶν σιδηροδρόμου ἀποστολῶν προσφύγων κλπ. 13) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4 Νοεμβρίου 1926 περὶ παρατάσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3270 ἀφορῶντος τὰς ἐν τῷ Κράτει ἐπεχειρήσεις παραγωγῆς καὶ διανομῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. 14) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ τρόπου πληρώσεως θέσεων Τ.Τ.Τ. ὑπηρεσίας τῆς 11 Νοεμβρίου 1925. 15) Περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Νοεμβρίου Ν.Δ. περὶ χορηγίας δανείου εἰς τοὺς σιδηροδρόμους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. 16) Περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 30 Αὐγούστου 1925 Ν. Δ. περὶ χορηγίας εἰσιτηρίων μετ’ ἐκπτώσεως εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς ὡς ἐπίσης καὶ εἰς ἀναπήρους πολέμου. 17) Περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 28 Ὀκτωβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς σιδηροδρόμους τοῦ Κράτους. 18) Περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 25 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἀποφάσεων τοῦ Δ. Συμβουλίου καὶ

καταργήσεως τῆς ἀποκεντρώσεως τῶν Διευθύνσεων τῶν

Σ.Ε.Κ.

19) Περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ ἀπὸ 23 Φεβρουαρίου 1923 Ν. Δ. περὶ εἰσαγωγῆς διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ λογιστικὸν τῶν καταργηθέντων Ὑπουργείων καὶ τῆς Ἀνωτάτης Διευθύνσεως προσφύγων, τὴν Οἰκον. Ἐπιθεώρησιν, τὴν πληρωμὴν συντάξεων καὶ περιθάλψεων, τοὺς σιδηροδρόμους τοῦ Ἑλλην. Κράτους κλπ. 20) Περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 25 Ἰουνίου 1926 περί ἀδειῶν ἐλευθέρας κυκλοφορίας καὶ ἐκτάκτων ἁμαξοστοιχιῶν εἰς δίκτυον Σ.Ε.Κ. 21) Περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 30 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ διοικήσεως τῶν Σ.Ε.Κ.Ν.Δ. τῆς 4 Ἰουνίου 1923. 22) Περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 11 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ διοικήσεως τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Ἑλλην. Κράτους Ν.Δ. τῆς 4 Ἰουνίου 1923. 23) Περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 25 Μαΐου 1926 Ν.Δ. περὶ ἀποζημιώσεως οἰκογενειῶν ὑπαλλήλων Σ. Ε.Κ. εἰς περίπτωσιν δυστυχήματος. 24) Περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 8 Αὐγούστου 1926 Ν.Δ. περὶ χορηγήσεως προνομιακῆς ἀδείας διὰ τὸν ἠλεκτροφωτισμὸν Σαλαμῖνος. 25) Περὶ κυρώσεως διὰ τῆς συμβάσεως μετὰ πρωτοκόλλου ὑπογραφῆς ἀφορώσης τὴν μεταφορὰν ὑπὸ διαμετακόμισιν τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. 26) Περὶ κυρώσεως τῆς Διεθνοῦς Συμβάσεως μετὰ καταστατικοῦ καὶ πρωτοκόλλου ὑπογραφῆς ἀφορώσης τὸ διεθνὲς καθεστὼς τῶν σιδηροδρομικῶν γραμμῶν. 27) Περὶ κυρώσεως Διεθνοῦς Συμβάσεως ἀφορώσης εἰς τὴν κυκλοφορίαν τῶν αὐτοκινήτων καὶ 28) Περὶ κυρώσεως Διεθνῶν συμβάσεων ἀφορωσῶν εἰς τὴν μεταφορὰν διὰ σιδηροδρόμων ἐπιβατῶν, ἀποσκευῶν καὶ ἐμπορευμάτων. Ὑποβάλλω ὡσαύτως σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως διὰ διαταγμάτων διαφόρων κανονισμῶν τοῦ προσωπικοῦ τῶν Σιδηροδρόμων, Τροχιοδρόμων, Φωταερίου καὶ Ἠλεκτρισμοῦ ἐπιχειρήσεων». Δι’ αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, λαμβάνεται πρόνοια νὰ κυρωθοῦν οἱ γενικοὶ κανονισμοὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Σιδηροδρομικῶν, Τροχιοδρομικῶν, Φωταερίου καὶ ἐπιχειρήσεων ἠλεκτρισμοῦ, οἱ διέποντες τὴν πρόσληψιν μονιμοποίησιν, ἀπόλυσιν ἢ ἀποχώρησιν τῆς ὑπηρεσίας καὶ γενικῶς τὰς ἀμοιβὰς καὶ τὴν κατάστασιν τοῦ προσωπικοῦ, ἵνα διάφορα δίκαια αἰτήματα τοῦ προσωπικοῦ, ἱκανοποιηθῶσι. Οὕτω λ. χ. ἡ ὑποχρέωσις τῶν ἐπιχειρήσεων τοῦ νὰ προσλαμβάνωσι καὶ ἀναγνωρίζωσι τὸν χρόνον προϋπηρεσίας στρατευθέντων μονίμων ἢ καὶ ἐκτάκτων ὑπαλλήλων αὐτῶν εἶναι ἄκρως δεδικαιολογημένη, καθ’ ὅσον θὰ ἦτο ἀκατανόητον ἐὰν ἐπετρέπετο ἵνα ἡ ἐκπλήρωσις τῆς στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως συνεπήγετο τὴν οἰκονομικὴν καταστροφὴν τοῦ στρατευομένου. Δεύτερον ἡ ἐπὶ ἔτη παρατεινομένη ἀπασχόλησις ὑπαλλήλων διὰ μονίμους ἀνάγκας τῶν ἐπιχειρήσεων προσλαμβανομένων ἐπὶ δίμηνον μόνον, τῆς θητείας των ταύτης ἀναμενομένης μετὰ τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα δι’ ἕτερον δίμηνον κ. ο. κ. ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ μὴ ἀποκτήσωσι οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ἐργάται οὗτοι τὰ δικαιώματα τῶν μονίμων, τουτέστι νὰ δύνανται νὰ ἀπολυθῶσι δι’ ἁπλῆς διαταγῆς τῆς διευθύνσεως ἄνευ ἀποζημιώσεώς τινος, νὰ μὴ ἔχωσι δικαιώματα συντάξεως, περιθάλψεως κ.λ.π. εἶναι ἀπολύτως ἀπαράδεκτος καὶ δέον νὰ κανονισθῇ κατὰ τρόπον ἠθικὸν καὶ δίκαιον, διὰ τῆς προσλήψεως ὡς μονίμων τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν ἐκείνων, τῶν ἐξυπηρετούντων μονίμους ἀνάγκας τῆς ἐπιχειρήσεως. Τρίτον ἐπιτακτικὴ εἶναι πρὸς τούτοις ἡ ἵδρυσις βιωσίμου ταμείου συντάξεως καὶ ἀλληλοβοηθείας ἄνευ ὑπερβολικῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ κοινοῦ δι’ ἐπαχθοῦς φορολογίας ἐπὶ τῶν εἰσιτηρίων καὶ κομίστρων. Δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ὅτι τὸ βιώσιμον τῶν ταμείων τούτων ἐξαρτᾶται πρὸ παντὸς καὶ ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συμμετεχόντων. Τέταρτον ἐπιβάλλεται ἐπίσης ἡ μέριμνα πρὸς ἵδρυσιν ἑστιατορίων, πρατηρίων, ἰατρείων μετὰ φαρμακείων ὑπὲρ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐπιχειρήσεων τούτων. Ἡ ἵδρυσις πρατηρίων ἐξ ὧν θά δύνανται οὗτοι νὰ προμηθεύωνται τὰ ἀναγκαιοῦντα αὐτοῖς δύναται νὰ ἐπιφέρῃ μεγίστην ἀνακούφισιν καὶ εἰς τὸ προσωπικὸν καὶ εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις. Πέμπτον κράτησις τοῦ μισθοῦ τῶν 4 πρώτων ἡμερῶν τῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἀσθενούντων καὶ τὸ ⅓ ἀριθμῶν τινῶν ἑτέρων ἡμερῶν, εἶναι αὐτόχρημα τραγικὴ καὶ ἀδικαιολόγητος ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ πραγματικῶς πασχόντων. Ἡ δικαιολογία τῶν ἰσχυουσῶν σήμερον τοιούτων διατάξεων εἶναι ὅτι δι’ αὐτῶν προλαμβάνεται ὁ ἰσχυρισμὸς πλαστῶν νοσημάτων καὶ ὅτι ὁμοία διάταξις ἰσχύει καὶ ἐν Γαλλίᾳ καὶ ὅτι ἀφ’ ὅτου ἐθεσπίσθη αὕτη ἐμειώθησαν καὶ αἱ δηλώσεις νόμου τοῦ προσωπικοῦ κατὰ 50%. Εἶναι οὐχ ἧττον ἀναμφισβήτητον ὅτι δύναται νά ἐξευρεθῇ τρόπος βεβαιώσεως τῆς ἀληθείας καὶ τιμωρίας τῆς πλαστότητος. Καὶ ἕκτον ἡ εἰς τὰ πειθαρχικὰ συμβούλια λαμβανομένη ἀπόφασις ὡς σήμερον ἔχουσιν αἱ διατάξεις δύναται νὰ ληφθῇ παρὰ τὴν γνώμην τοῦ Κυβερνητικοῦ ἀντιπροσώπου δυνάμει τῆς ἐκ τῶν ἀντιπροσώπων καὶ ἐπιχειρήσεως ἀποτελουμένης πλειοψηφίας, ἐνῷ τοὐναντίον θὰ ἔπρεπε τὸ Κράτος νὰ δύναται νὰ μὴ ἐγκρίνῃ τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν, ἐὰν δὲν θεωρῇ ταύτην δικαίαν ἢ σκόπιμον καὶ νὰ ἐγκαλῇ ταύτην. Ἐπίσης ὑποβάλλω τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀσυμβιβάστου τῶν καθηκόντων τῶν ὑπαλλήλων τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῶν ἐξ αὐτοῦ ἐξαρτωμένων ἢ ἐποπτευομένων νομικῶν προσώπων δημοσίου δικαίου, πρὸς τὰ ἔργα ὑπαλλήλων ἢ συμβούλων κλπ. τῶν μετὰ τοῦ Κράτους συμβεβλημένων ἑταιρειῶν ἢ νομικῶν προσώπων». Οἱ κατ’ ἄρθρων λόγοι, κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἐπιβάλλοντες τὴν ψήφισιν τοῦ ἀνωτέρω νομοσχεδίου εἶναι οἱ ἑξῆς: Τὸ ἄρθρον πρῶτον καθιεροῖ τὸ ἀσυμβίβαστον γενικῶς τῶν ἐν αὐτῷ ὑπαλλήλων πρὸς τὰ ἔργα ὑπαλλήλου ἢ συμβούλου κλπ. τῶν ἐν τῷ ἰδίῳ ἄρθρῳ ἐπιχειρήσεων τῶν συμβεβλημένων πολυετῶς μετὰ τοῦ Κράτους καὶ ἐκτελούντων λειτουργίαν κοινῆς χρήσεως καὶ ὠφελείας, περιβεβλημένων δὲ διὰ προνομίων ἢ μονοπωλίων. Αἱ κείμεναι διατάξεις διὰ μὲν τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας ἐξήρτουν τὴν παροχὴν ὑπηρεσίας εἰς τὰ ἀνωτέρω φυσικὰ ἢ νομικὰ πρόσωπα ἐκ τῆς ἀδείας τοῦ Ὑπουργοῦ, ἥτις καὶ δι’ ἀνοχῆς ἐτεκμαίρετο δοθεῖσα, διὰ δὲ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν νομικῶν προσώπων δημοσίου δικαίου (Πολυτεχνεῖον) ἡ ὑπάρχουσα ἀπαγόρευσις ἐν τῷ ἄρθρῳ 12 τοῦ Ν. Δ. τῆς 27)3–1923 κατηργήθη ἐσκεμμένως ἐπὶ δικτατορίας δυνάμει τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ν. Δ. τῆς 21 Σεπτεμβρίου 1926 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ε. Μ. Πολυτεχνείου κειμένων διατάξεων». Συνέπεια τῆς ἐκ προμελέτης ταύτης ἀσυδοσίας ὑπῆρξεν ὅτι πέντε ἀνώτατοι ὑπάλληλοι καθηγηταὶ τοῦ Ἐθν. Μετσοβείου Πολυτεχνείου καὶ ἄλλοι ὑπάλληλοι ἀγρευθέντες ἐπὶ παχυλωτάτῃ ἀμοιβῇ παρίστανται ὡς διευθυνταὶ καὶ σύμβουλοι μεγάλων ἑταιρειῶν, ἐκτελουσῶν ὑψίστης κοινῆς ἀνάγκης λειτουργίας, παραδοθείσας ὡς γνωστὸν αὐταῖς ἀνωμάλως καὶ κατὰ τύπον ἐπαχθῆ καὶ διὰ τὸ Κράτος καὶ διὰ τὰ γενικὰ συμφέροντα. Ἀλλ’ ἡ πραγματικὴ ἔννοια τῶν ἄρθρων 40 καὶ 117 τοῦ Συντάγματος ἐπέβαλε τὴν ὕπαρξιν καὶ διατήρησιν τῆς διατάξεως περὶ ἀσυμβιβάστου τῶν καθηκόντων δημοσίων λειτουργῶν πρὸς τὰ ἔργα ἢ τὰς ἀσχολίας καὶ τὰ συμφέροντα ἐπιχειρήσεων, ἐκτελουσῶν λειτουργίας κοινῆς χρήσεως καὶ ὠφελείας, ἡ δὲ παρασταθεῖσα ὡς ἑρμηνεία τοῦ ἄρθρου 117 τοῦ Συντάγματος διάταξις εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφισάσης τὸ Σύνταγμα Βουλῆς εἶναι προφανὲς ὅτι δὲν ἐσκόπει νὰ ἀναιρέσῃ τὴν πραγματικὴν ἔννοιαν τῶν συνδεδεμένων ἄρθρων 40 καὶ 117 τοῦ Συντάγματος, οὔτε νὰ ἀτονίσῃ τὴν εἰδικὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 49 τοῦ Συντάγματος περὶ ἀνεμποδίστου τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας τοῦ νὰ καθιεροῖ καὶ ἄλλα ἀσυμβίβαστα, ἀλλ’ ἐσκόπει νὰ ἑρμηνεύσῃ ὡς ὀρθῶς ἐγνωμοδότησεν ἡμῖν ὁ ἁρμόδιος νομικὸς σύμβουλος ὅτι δὲν θὰ δύναται ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ καθιερώσῃ συμβιβαστὸν τοῦ ὑπαλλήλου, ἐξ ἐκείνων τῶν νομικῶν προσώπων τοῦ δημοσίου ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐξήσκουν οὗτοι ὡς ἐκ τοῦ λειτουργήματός των, ἐποπτείαν ἢ ἔλεγχον. Τὸ ἄρθρον 2 ἀναπληροῖ τὸ κενὸν τῆς νομοθεσίας μας, κατὰ τὸ ὁποῖον παρὰ πᾶσαν ἀνάγκην προνοίας πρὸς προάσπισιν τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους καὶ παρὰ τὰ ταῖς ἐν ξέναις νομοθεσίαις ὀρθῶς κρατοῦντα ἐπετρέπετο εἰς τὸν δημόσιον λειτουργὸν τὸν ἐπὶ ἔτη διαχειρισθέντα τὰ συμφέροντα μιᾶς δημοσίας ὑπηρεσίας καὶ γνώστην ὅλων τῶν μυστικῶν αὐτῆς καὶ τῶν λεπτομερειῶν της νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸν ἐργοδότην «Κράτος», ὅπερ τὸν μισθοδοτεῖ, τὸν προήγαγε, τὸν ἐτίμησε, ἔλαβε πρόνοιαν δι’ αὐτὸν διὰ βίου καὶ διὰ τὴν οἰκογένειάν του μετὰ θάνατον καὶ νὰ μεθίσταται τὴν ἑπομένην εἴς τινα τῶν μετὰ τοῦ τέως ἐργοδότου του συμβεβλημένην ἑταιρείαν καὶ ἐκεῖθεν μὲ τὰ ἐφόδια ἅτινα ἀπέκτησεν ἐν τῇ ἐξασκήσει τῆς τέως ὑπηρεσίας, νὰ ἐργάζεται ὑπὲρ τῆς νέας του ὑπηρεσίας μετὰ φανατισμοῦ πολλάκις. Ἤδη ἔχουσι σημειωθῇ τοιαῦτα κρούσματα τῆς ἐγκαταλείψεως δημοσίων λειτουργιῶν καὶ τῆς μεταστάσεως πρὸς νέους ἐργοδότας, ἐκείνων ἀκριβῶς οἵτινες μέχρι τῆς μεταστάσεώς των διεχειρίζοντο ὡς δημόσιοι λειτουργοὶ τὰ τοῦ ἐλέγχου τῶν σχετικῶν ἐπιχειρήσεων. Τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4 θεσπίζουν ποινὰς τῶν παραβατῶν τῶν προηγουμένων διατάξεων καὶ κανονίζουσι τὴν συνταγματικὴν διαδικασίαν τῆς ἑκουσίας ἢ ἀναγκαστικῆς ἀποχωρήσεως αὐτῶν ἐκ τῆς κρατικῆς ὑπηρεσίας ἢ τῆς ἀσυμβιβάστου τοιαύτης. Τὸ ἄρθρον 5 λαμβάνει πρόνοιαν περὶ τῆς μετ’ ἄδειαν τοῦ ἐργοδότου, Κράτους, παροχῆς ὑπηρεσιῶν εἰς τρίτους μὴ συμβεβλημένους μετ’ αὐτοῦ, ἐφ’ ὅσον κατ’ ἐκτίμησιν τοῦ οἰκείου Ὑπουργοῦ ἡ τοιαύτη παροχὴ δὲν παρακωλύει τὴν διεξαγωγὴν τῶν κυρίων ὑπηρεσιακῶν καθηκόντων τοῦ ὑπαλλήλου. Τὸ ἄρθρον 6 λαμβάνει πρόνοιαν καὶ σταματᾶ ἄλλην περίπτωσιν γεννηθεῖσαν, ἀνδρωθεῖσαν καὶ ἀνθοῦσαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη τῇ ἀνοχῇ Κυβερνήσεων καὶ Βουλῶν καὶ καθ’ ἣν ἐδημιουργοῦντο διὰ νόμων ἢ διαταγμάτων διάφορα νομικὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τῆς διαχειρίσεως καὶ διοικήσεως αὐτῶν ἀνατιθεμένης ἐπὶ ἀμοιβῇ ἢ ποσοστοῖς εἰς δημοσίους ὑπαλλήλους, εἰς τοὺς ὁποίους κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τῆς οἰκείας αὐτῶν διευθύνσεως ὑπήγετο ἡ ἐποπτεία καὶ ὁ ἔλεγχος τῶν ἰδίων, ἐξοβελιζομένης οὕτω τῆς παγίας ἠθικῆς ἀρχῆς καθ’ ἥν οὐδεὶς δύναται νὰ εἶναι συγχρόνως ἐλέγχων καὶ ἐλεγχόμενος. Τὸ ἄρθρον 7 καθιεροῖ δυνητικὴν ἐπέκτασιν τῶν διατάξεων περὶ ἀσυμβιβάστου καὶ ἐπὶ τῶν δημοσίων λειτουργῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν, ἐντεταλμένων μάλιστα νὰ διδάσκωσιν εἰς τοὺς ἑλληνόπαιδας τοὺς νόμους καὶ τὴν ἠθικὴν αὐτῶν καὶ νὰ διαπλάττωσι τὸ ἦθος καὶ τὸν χαρακτῆρα τῆς νεολαίας. Οὗτοι οὐχ’ ἧττον δὲν ὤκνησαν νὰ παρέχωσι ἐπὶ παχυλοτάτοις ἀμοιβαῖς τὰς γνώσεις των καὶ τὰς συμβουλάς των εἰς τὰς ἑταιρείας, αἱ μετὰ τῶν ὁποίων συμβάσεις τοῦ Κράτους, ὡς ἐβεβαιώθη πανηγυρικῶς, συνήφθησαν ἀνωμάλως καὶ ἐγένοντο αἰτία νὰ παρωραθῶσι ὕψιστα συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ τοῦ Λαοῦ. Ἐν τέλει θεωρῶ περιττὸν νὰ τονίσω τὴν ὑψίστην ἐξυγιαντικὴν ἀποστολὴν ἣν ἐνέχει τὸ παρὸν νομοσχέδιον διὰ τὰ κρατικὰ ὄργανα καὶ γενικῶς διὰ τὴν διοίκησιν. Θὰ ἀκουσθῶσι φωναὶ διαμαρτυρομένων, θὰ κατακριθῇ τοῦτο ὡς ἀνελεύθερον, ἀλλὰ δὲν εἶναι εἰ μὴ τὸ ἐπιβεβλημένον δραστικὸν φάρμακον ἀναλόγως τῆς βαρείας νόσου ἣν καλεῖται νὰ θεραπεύσῃ πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς λαϊκῆς ἐντολῆς, ἥτις ἐδόθη πανηγυρικῶς εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων τὴν 19 Αὐγούστου. Θὰ δεχθῶ δὲ, κ. συνάδελφοι, πάσας τὰς τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ὅπως τὸ νομοσχέδιον γίνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ἀρτιώτερον. (Χειροκροτήματα).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον 4.30′ μ.μ. (Ὥρᾳ 6.20′ μ.μ.)