1928.06.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 88Η

ΤΗΣ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 1928

Προεδρία κ. Θ. Σοφούλη

(Ὥρα 6.40′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα καὶ νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Ἀναστασίου καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Δημάρχου Πύργου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μελετωμένην ἐξαγορὰν παρὰ τῶν ξένων κεφαλαιούχων τοῦ Σιδηροδρόμου Πύργου–Κατακώλου. Ὁ συκοπαραγωγικὸς κόσμος Μεσσηνίας παρακαλεῖ νὰ ψηφισθῇ πρὸ τῶν διακοπῶν τὸ νομοσχέδιον περὶ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ σύκων. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Φαρμακευτικοῦ Συλλόγου Ζακύνθου παρακαλεῖ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ φαρμακευτικῶν Συλλόγων. Ὁ Πρόεδρος τῶν ἐργατῶν Λαυρίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀπόλυσιν παρὰ τῆς Γαλλικῆς Ἑταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου ἀφθόνων ἐργατῶν ἄνευ ἀποζημιώσεως. Οἱ ἔμποροι οἰκοδομησίμων ὑλῶν καὶ ἐργοστασιαρχῶν Μωσαϊκῶν Πλακῶν Ἀθηνῶν Πειραιῶς παρακαλοῦν, ὅπως καταργηθῇ ἡ ἀτελὴς εἰσαγωγὴ ἐμπορευμάτων. Ὁ Σύνδεσμος Ἑλλήνων ὑπηκόων Μυτιλήνης παρακαλεῖ νὰ ψηφισθοῦν αἱ ὑποβληθεῖσαι τροποποιήσεις ἐπὶ τοῦ Ν. Δ. συμφώνως πρὸς τὰς ἀπόψεις των. Οἱ ἐνοικιασταὶ τοῦ δάσους Καΐτσης διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐκβίασιν ἥν ὑφίστανται παρὰ τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ ζητοῦν τὴν ψήφισιν τοῦ ὑποβληθέντος Νομοσχεδίου. Οἱ οἰκοδόμοι Σερρῶν ὑποβάλλουν διάφορα αἰτήματα, ἐν οἷς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὀκταώρου καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ ἡμερομισθίου. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Αʹ ἐν Ἀθήναις Συνεδρίου πολυτέκνων γονέων ὑποβάλλει ὑπόμνημα διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ ὅπως ληφθῇ εἰδικὴ μέριμνα διὰ τὰς πολυμελεῖς οἰκογενείας ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Μπενάκης καταθέτει τηλεγράφημα τῆς Ἑταιρείας Γεν. Ἐπιχειρήσεων παρακαλούσης ὅπως ἐγκριθῇ ἡ ὑπόθεσις ἠλεκτροφωτισμοῦ Πύλου. Ἐργατικαὶ ὀργανώσεις Ἀθηνῶν καὶ ἄλλων πόλεων διαμαρτύρονται διὰ τὰς ἐπιθέσεις καὶ συλλήψεις ὑπὸ τῶν Ἀστυν. Ἀρχῶν Καβάλλας, Δράμας καὶ Πραβίου πολλῶν ἐργατῶν. Οἱ Πρόεδροι τοῦ πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Μεσαρᾶς, τοῦ Ἐλαιουργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Μακράδων καὶ πολλοὶ ἄλλοι συνεταιρισμοὶ ἐλαιουργικοὶ Κερκύρας παρακαλοῦν νὰ ληφθῇ πρόνοια πρὸς ἵδρυσιν αὐτονόμου ὀργανισμοῦ προστασίας τῆς ἐλαίας. Ὁ σύνδεσμος τῶν Κοινοτήτων τοῦ τέως Δήμου Πελλάνης, ὁ Πρόεδρος τοῦ Συνδέσμου τοῦ Ἐμπορικοῦ Λακώνων, τῶν Ἐμπορορραπτῶν καὶ τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου «Ἅγιος Νίκων» ἐκφράζουν τὴν εὐγνωμοσύνην των διὰ τὴν κατατεθεῖσαν ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν Λακωνίας πρότασιν νόμου πρὸς οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Σανατορίου «Ἅγιος Νίκων». Οἱ Δημοτ. Ὑπάλληλοι Δράμας, Ἄρτης καὶ Φθιωτιδοφωκίδος παρακαλοῦν ὅπως ἡ Βουλὴ λάβῃ μέτρα πρὸς τὴν οἰκονομικήν των ἀνακούφισιν. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Ν. Δαρβέρης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου τῶν ὑπαλλήλων Ξενοδοχείων ὕπνου ζητούντων τὴν προστασίαν τοῦ Κράτους εἰς τὰ δίκαια αὐτῶν αἰτήματα. Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Ροῦφος καταθέτει ψήφισμα τῶν κατοίκων τῆς Πόλεως Πατρῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ κατασκευὴν τῆς ὑπονόμου τῶν στρατώνων καὶ μὴ ἐκκενώσεως τῆς πτέρυγος τοῦ Δημ. Νοσοκομείου, κατεχομένης ὑπὸ τοῦ Στρατοῦ. Τὸ βιοτεχνικὸν καὶ ἐπαγγελματικὸν Ἐπιμελητήριον Ἀθηνῶν ὑποβάλλει ψήφισμα δι’ οὗ παρακαλεῖ, ὅπως ἐν περιπτώσει μονοπωλήσεως τοῦ καπνοῦ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει τὰ συμφέροντα πάντων τῶν Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν τῶν ἀποζώντων ἐκ τῆς βιομηχανίας τοῦ καπνοῦ. Ὁ Πρόεδρος τοῦ ἐπαγγελματικοῦ Συνοικισμοῦ Καλαμαριᾶς παρακαλεῖ νὰ προταθῇ ἡ ἐπερώτησις διὰ τὴν σύμβασιν «Τέκτονος». Οἱ ἀγρόται κάτοικοι τῶν χωρίων Βλαχοπούλου, Πλάτανος καὶ ἄλλων τῆς ἐπαρχίας Πυλίας παρακαλοῦν ὅπως τὸ Κράτος μεριμνήσῃ διὰ τὴν κατασκευὴν δύο μικρῶν γεφυρῶν καὶ σκυριστρώσῃ τὴν κατασκευασθεῖσαν διὰ προσωπικῆς των ἐργασίας ὁδὸν. Οἱ τριτοβάθμιοι δημοδιδάσκαλοι Καρδίτσης παρακαλοῦν ὅπως ἡ Βουλὴ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ μετεκπαιδεύσεως τῶν τριτοβαθμίων. Ὁ Σύνδεσμος κατωτέρου προσωπικοῦ Τ.Τ.Τ. παρακαλεῖ ὅπως ἡ Βουλὴ ψηφίσῃ αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν των. Ἡ Βιομηχανικὴ Ἕνωσις ἐργατῶν οἰκοδομικῆς Ἀθηνῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν στάσιν τῶν Ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν Καβάλλας καὶ Πραβίου κατὰ τῶν ἐργατῶν. Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Β. Ἀλεξάτος, Δ. Λούκας, Λ. Ζάχος, Μ. Ἀργυρόπουλος, Α. Λούλης καὶ Λ. Ἀνδρεάδης ὑποβάλλουν προσθήκην εἰς τὸ ἄρθρον 20 τοῦ σχεδίου νόμου περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 17ης Φεβρουαρίου 1926 περὶ ἀμνηστείας κλπ. Ὁ Βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Γεν. Συνελεύσεως τοῦ Ἀναγκαστικοῦ οἰνοποιητικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἐξανθείας (Λευκάδος) διαμαρτυρομένου, διότι δὲν προστατεύονται τὰ συμφέροντα τῶν οἰνοπαραγωγῶν τοῦ Συνεταιρισμοῦ καὶ παρακαλεῖ ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας λάβῃ ἐπείγοντα μέτρα. Ὁ Βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς καταθέτει τηλεγραφικὰ ψηφίσματα κοινοτήτων καὶ οἰνοποιητικῶν Συνεταιρισμῶν τῆς ἐπαρχίας Λευκάδος, διαμαρτυρομένων ἐναντίον τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ φόρου τοῦ οἴνου Λευκάδος καὶ ἀξιούντων, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἀπορρίψῃ πᾶσαν νέαν φορολογικὴν ἐπιβάρυνσιν τῶν οἰνοπαραγωγῶν. Ὁ Βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ πρώην χωροφύλακος Βασιλείου Κανέλλου ζητοῦντος χρηματικὸν βοήθημα λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος, τὴν ὁποίαν ὑπέστη κατὰ τὴν ἐν τῇ χωροφυλακῇ ὑπηρεσίαν του καὶ παρακαλεῖ ὅπως γίνῃ δεκτή. Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς καταθέτει ψήφισμα τῆς Ὁμοσπονδίας ἐμποροεπαγγελματιῶν Ἄρτης, παρακαλούσης ὅπως ἱδρυθῇ τὸ ταχύτερον Ἐμπορικὸν καὶ Ἐπαγγελματικὸν Ἐπιμελητήριον ἐν Ἄρτῃ ἵνα οἱ ἔμποροι καὶ ἐπαγγελματίαι Ἄρτης ἀπαλλαγῶσι τῶν συνεισφορῶν τὰς ὁποίας καταβάλλουσιν ὑπὲρ τοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἰωαννίνων καὶ δημιουργήσωσιν ἰδικήν των ὀργάνωσιν. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Σιακκῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συκοπαραγωγικοῦ κόσμου παρακαλοῦντος νὰ ψηφισθῇ πρὸ τῶν διακοπῶν παρὰ τῆς παρούσης Βουλῆς τὸ ἕτοιμον νομοσχέδιον περὶ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς κινδυνευούσης συκοπαραγωγῆς Μεσσηνίας. Οἱ κ. κ. Κ. Ναυπλιώτης καὶ Γ. Σίδερης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων Ἔργων διατάξεων». Οἱ κ. κ. Λ. Ἰασωνίδης, Κ. Ναυπλιώτης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως Ν. Δ. «περὶ κατατάξεως ὑπολογιστῶν ἐκ τῶν ἀπολυθέντων μαθητῶν τοῦ Σχολείου Λιμενικῶν Δοκίμων». Ὁ κ. Δ. Χατζῖσκος ὑποβάλλει τροπολογίαν «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ ἀπὸ 12 Ν)βρίου 1927 Ν.Δ Οἱ κ. κ. Π. Πολυχρονίδης, Ε. Μοδάτσος κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καλλιεργείας προτύπου ἁλυκῆς». Ὁ κ. Ι. Σιακῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5 Ἰουλίου 1926 Ν. Διατάγματος περὶ παροχῆς βοηθήματος εἰς τοὺς λεμβούχους. Ὁ κ. Α. Τροχάνης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνάψεως συμβάσεως διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἀποξηραντικῶν κλπ. ἔργων». Ὁ κ. Γ. Καντιάνης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ προσθήκης παραγράφου ἐν τῷ ἄρθρῳ 94 τοῦ ἀπὸ 27 Δεκεμβρίου 1923 Ν. Δ. «περὶ ἐνοριακῶν Ναῶν καὶ Ἐφημερίων».

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων

§3Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΝΟΒΑΣ. Πρὸ τῆς Ἡμερ. Διατάξεως τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§5Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΝΟΒΑΣ. Ἕν σπουδαιότατον ζήτημα, τὸ ζήτημα τῶν παγίων δόσεων πρὸς τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν, ἀπασχολεῖ σπουδαίως τὴν ὕπαιθρον χώραν τῆς Ναυπακτίας, ἀσφαλῶς δὲ καὶ ὅλων τῶν ἄλλων ἀγροτικῶν περιφερειῶν. Ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα ἔχει δεκαπλασιάσει αὐθαιρέτως τὰς ὀφειλομένας ἀπὸ δεκαετηρίδων παγίας δόσεις πρὸς ἐξόφλησιν παλαιῶν παραχωρητηρίων, πολλὰ τῶν ὁποίων ἔχουν ἤδη ἐξοφληθῆ, ἀλλὰ δὲν σώζονται παρὰ τοῖς χωρικοῖς τὰ διπλότυπα. Ἡ ὑπηρεσία τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, ἀναγνωρίζουσα τὸ ἄδικον καὶ ἐπαχθὲς τοῦ μέτρου, ζητεῖ νὰ ὑποβιβάσῃ τὸν δεκαπλασιασμὸν εἰς τὸ τρίτον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ Νομοθετικὸν μέτρον πρὸς διευθέτησιν τοῦ ζητήματος τούτου, πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει καλῶς. Ἀνακοινῶ ἤδη πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν κάτωθι αἴτησιν τοῦ κ. Θεοδώρου Παγκάλου. Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Κύριε Πρόεδρε, Συμφώνως πρὸς τὸν Νόμον 3398 (ἄρθρ. 11 ἐδ. 3) καὶ τὰς διατάξεις τῆς Ποιν. Δικονομίας παρακαλῶ ὅπως ἡ Βουλὴ δι’ ἀποφάσεώς της ἐγκρίνει τὴν πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συζητήσεως παρουσίασίν μου ἐνώπιόν της, ἐφόσον ἄλλως φρονῶ ὅτι εἶναι στοιχειωδῶς δίκαιον νὰ ἀκουσθῶ ὑπὸ τοῦ Σώματος κατ’ ἀντιπαράστασιν πρὸς τοὺς κατηγόρους μου πολιτικοὺς ἀντιπάλους. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Ἰουνίου 1928 Μετὰ τιμῆς Θ. Πάγκαλος.

§7Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ αἴτησις διότι καὶ ὁ νόμος τὸ ἐπιτρέπει.

§8Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Φρονῶ καὶ ἐγὼ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ εἰς τὸν κατηγορούμενον, οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι οὗτος, τὸ δικαίωμα νὰ ἀπολογηθῇ ἐνώπιον αὐτῆς, ἐφόσον μάλιστα δὲν ἀπαγορεύεται ἀπὸ τὸν νόμον.

§9Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν νόμον περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν δύναται νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν κατηγορούμενον Θ. Πάγκαλον νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, κατόπιν ἀποφάσεως αὐτῆς.

§10Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Παρακαλῶ κ. Πρόεδρε. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ ἀνακοίνωσις τῆς εἰσηγήσεως τῆς Ἐπιτροπῆς ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, συζήτησις ὅμως, ἐφόσον ὁ κατηγορούμενος ἐζήτησεν ἤδη δι’ αἰτήσεώς του ἀναγγελθείσης εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ ὀλίγου, δὲν δύναται νὰ γίνῃ πρὶν ἢ ἀποφασίσῃ καὶ πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§11Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Κρεμεζῆ ἡ εἰσήγησις δὲν εἶναι καὶ συζήτησις.

§12Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι εἶναι ἔναρξις συζητήσεως.

§13Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι. Οὐδέποτε ἡ εἰσήγησις ἀποτελεῖ συζήτησιν.

§14Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, πρῶτον πρέπει νὰ εἴμεθα ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Ἡ αἴτησις ἡ ὁποία ἀνεγνώσθη ἀπὸ τὸν Πρόεδρον καὶ ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ἀπὸ τὸν κατηγορούμενον Πάγκαλον πρὸς τὴν Βουλὴν, δὲν δύναται κατὰ τὸν Κανονισμὸν νὰ συζητηθῇ ἀπόψε. Θὰ τυπωθῇ, θὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ μετέπειτα θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν. Πᾶσα αἴτησις ἐπὶ παρομοίων ὑποθέσεων κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον συνεζητήθη. Δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ παραβῶμεν τὸν Κανονισμόν. Ἂς γίνῃ αὔριον συζήτησις.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή;

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§17Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ἐγώ, λοιπόν, κύριοι Βουλευταί, θὰ κάμω εἰσήγησιν τῶν προτάσεων τῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς, τὰς ὁποίας αὕτη ὑποβάλλει περατωμένας ἐπὶ τῶν ὑποθέσεων τῆς λεγομένης ἀνατροπῆς τοῦ Πολιτεύματος, τοῦ Συναλλάγματος, τοῦ Καζίνου καὶ τῆς ἀναδρομικῆς ποινῆς τῆς ἀγχόνης. Κατατίθενται δὲ καὶ ὅλαι αἱ δικογραφίαι ἐξ ὧν θὰ φανῇ πόσον δυσχερὲς καὶ ὀγκῶδες ἦτο τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς. Μόνον ἡ ἀπολογία τοῦ Παγκάλου κατηνάλωσεν 8πολυώρους συνεδριάσεις αὐτῆς καὶ ἀποτελεῖται ἀπὸ πλείονας τῶν 300 σελίδων. Τὴν εἰσήγησιν ἐπὶ τῆς ἀνατροπῆς τοῦ πολιτεύματος ἔχει ἀναλάβῃ ὁ κ. Στρατηγόπουλος. Διὰ τῆς προτάσεως ταύτης ἡ Ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ —μειοψηφοῦντος τοῦ κ. Σωτηριάδου — ἀπεφάσισε νὰ προτείνῃ τὴν παραπομπὴν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὡς Ἀνωτάτου Δικαστηρίου μόνον τοῦ Θ. Παγκάλου ἐξ ὅλων τῶν κατηγορουμένων, διότι ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι πάντες οἱ μετ’ αὐτοῦ συνεργασθέντες ἐθεωρήθησαν καὶ ἦσαν ἁπλᾶ ὄργανα ἐπειδὴ κυριαρχοῦσα καὶ τὰ πάντα ρυθμίζουσα θέλησις κατὰ τὸ 14μηνον διάστημα ἦτο ἡ θέλησις τοῦ Παγκάλου. Ἀλλὰ ἐκτὸς αὐτοῦ ἡ Ἐπιτροπή, καθ’ ὃ εἶχε δικαίωμα ἐνόμισεν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς 34 κατηγορουμένους, διότι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ ἡ δίκη. Ἐδέχθη ὅτι μερικοὶ ἐξ αὐτῶν ἠδύναντο νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια, ἀλλὰ ἡ Ἐπιτροπὴ ἔκρινεν ὅτι τοῦτο δὲν πρέπει νὰ γίνῃ, διότι ἦτο δυνατὸν ἄλλην ἀπόφασιν νὰ ἐκδώσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἄλλην τὰ Δικαστήρια ἐπὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως, ὅπερ δὲν θὰ εἶναι ἐποικοδομητικὸν διὰ τὴν ἰδέαν τῆς Δικαιοσύνης. Τοῦτο λέγω, ὅτι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν καθηκόντων της ἐπεκράτησε δικαστικὴ ἀμεροληψία καὶ πᾶσα δύναταί τις νὰ εἴπῃ ἐπιείκεια, διότι τὰ πάθη εἶχον χαλαρωθῆ ἐκ τῆς παρόδου τοῦ χρόνου. Αἱ ἀντιγνωμίαι συνεζητήθησαν ἐπιστημονικῶς καὶ μετὰ προθέσεως συμβιβασμοῦ. Ὅ,τι προτείνουν τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς τὸ προτείνουν μετὰ καθαρᾶς συνειδήσεως καὶ ἀπὸ ἁγνῆς πεποιθήσεως. Ὡς πρὸς τὴν μομφὴν τῆς βραδύτητος τῆς Ἐπιτροπῆς, μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν δικογραφιῶν θὰ ἴδητε πόσον μεγάλη καὶ δυσχερὴς ἦτο ἡ ἐργασία αὐτή. Ἐν τῇ ὑποθέσει τῆς ἀναδρομικῆς ἐπιβολῆς τῆς ποινῆς τῆς ἀγχόνης, αἱ γνῶμαι τῆς Ἐπιτροπῆς σχεδὸν ἐδιχάσθησαν. Ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἐδέχθη ὅτι σὺν τῇ συνταγματικῇ παραβάσει συντρέχουν καὶ τὰ στοιχεῖα τοῦ φόνου, ἡ μειοψηφία ὅμως αὐτῆς, εἰς τὴν ὁποίαν καταλέγομαι καὶ ἐγώ, φρονεῖ ὅτι δὲν συντρέχουν τὰ στοιχεῖα τοῦ φόνου, ἀλλὰ μόνον τῆς συνταγματικῆς παραβάσεως. Καὶ εἰς αὐτὴν δὲ τὴν ὑπόθεσιν προτείνει τὴν παραπομπὴν μόνον τοῦ Παγκάλου καὶ οὐχὶ τῶν λοιπῶν κατηγορουμένων. Εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ συναλλάγματος προτείνεται ἡ παραπομπὴ τῶν Παγκάλου, Μποδοσάκη καὶ Τανταλίδου ἐπὶ ἀπιστίᾳ, ἀπάτῃ καὶ παραβάσει τοῦ νόμου περὶ συναλλάγματος. Ἐν τῇ ὑποθέσει τοῦ Καζίνου ἡ Ἐπιτροπὴ παραπέμπει καὶ τὸν Πάγκαλον ἐπὶ ἠθικῇ αὐτουργίᾳ εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ Βογοπούλου βλάβην ἐκ προθέσεως τῶν συμφερόντων τῆς Δημοκρατίας, ἤτοι ἐπὶ παραβάσει τοῦ περὶ εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν νόμου. Ἐν τῇ ὑποθέσει τῶν αὐτοκινήτων ἡ Ἐπιτροπὴ ἐθεώρησε ἐπαρκῆ τὴν εὐρεῖαν καὶ λεπτομερῆ ἀνάκρισιν τοῦ Ἀνωτάτου Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου καὶ τὸ πόρισμα αὐτοῦ καὶ προτείνει τὴν παραπομπὴν τοῦ Κωνστ. Νίδερ ὡς ὑπογράψαντος τὴν σύμβασιν καὶ ζημιώσαντος τὸ Δημόσιον δέκα πέντε ἑκατομμύρια Δραχ., τοῦ Τανταλίδου ὡς συνεργοῦ καὶ τοῦ Παγκάλου ὡς ἠθικοῦ αὐτουργοῦ. Διὰ τὴν κατηγορίαν αὐτὴν ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς ἐθεώρησεν ἐπαρκῆ τὴν ἀπολογίαν τοῦ Παγκάλου κλπ. ἐνώπιον τοῦ Α.Α.Σ, ἡ μειοψηφία ὅμως εἰς ἣν μετέχω καὶ ἐγὼ φρονεῖ ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν ἐκ τῶν ἄρθρων 9 καὶ 48 τοῦ νόμου 3398 δι’ οὗ συνέστη ἡ Ἐπιτροπή, νὰ καλέσῃ αὐτὸν νὰ ἀπολογηθῇ ἐνώπιόν της καὶ μετὰ ταῦτα νὰ προβῇ εἰς τὴν πρὸς τὴν Βουλὴν πρότασίν της. Ἡ Βουλὴ εἶναι κυρίαρχος νὰ ἀποφανθῇ ἐφ’ ὅλων αὐτῶν τῶν ζητημάτων καθ’ οἵαν γνώμην θέλει. Οὕτως ἔχουσι τὰ πράγματα. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἔχει τὴν γνώμην ὅτι ἐξεπλήρωσε πλήρως τὸ καθῆκον της καὶ θὰ τὸ ἐκπληρώσῃ καὶ διὰ τὰς ἄλλας ὑποθέσεις αἵτινες μένουσι εἰσέτι παρ’ αὐτῇ, ἡ Βουλὴ δὲ δικαιοῦται νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ πάντων τούτων κυριαρχικῶς. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ δεχθῇ νὰ θεωρήσῃ παραπεμπτέους τοὺς ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς προτεινομένους καὶ ἀπαλλακτέους τοὺς προτεινομένους πρὸς ἀπαλλαγήν. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ αὔριον ὅταν θὰ συζητηθῇ ἡ αἴτησις τοῦ Παγκάλου νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ ἀναπτύξω εὐρέως τὰς ἐφ’ ὅλων τούτων τῶν ζητημάτων γνώμας μου, διότι ἤδη, ὡς εἶπον, ἀρχόμενος τῆς ἀγορεύσεώς μου, προβαίνω εἰς ἁπλῆν ἀνακοίνωσιν τῶν μέχρι τοῦδε πεπραγμένων.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στρατηγόπουλος.

§19Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, λόγῳ ἀσθενείας τοῦ κ. Τσιτσεκλῆ ἔλαχεν εἰς ἐμὲ ὁ κλῆρος νὰ συντάξω τὴν ἔκθεσιν ἐκ τῶν πορισμάτων τῆς ἀνακρίσεως καὶ νὰ ὑποβάλω αὐτὴν εἰς τὴν Βουλὴν. Κρηπὶς τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν εἶναι ὡς γνωστὸν ἡ Βουλὴ καὶ περὶ παραπομπῆς τῶν ἀδικοπραγούντων Ὑπουργῶν πρέπει αὐτὴ νὰ ἀποφασίζῃ διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν κριτὴς τῶν πράξεών των καθίσταται ἓν πολιτικὸν σῶμα καὶ ἀπαλλάσσονται οἱ Ὑπουργοὶ τῆς διώξεως ἐκ μέρους τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὑπάρχει βεβαιότης ἀπονομῆς δικαιοσύνης, διότι δὲν εἶναι βέβαιον ἂν ἡ Εἰσαγγελία ἔχει τὸ σθένος νὰ ἐγκαλῇ Ὑπουργούς. Πρόκειται, λοιπόν, νὰ ἀσκήσετε μίαν ὑψίστην λειτουργίαν τοῦ Πολιτεύματος. Εὐκταῖον θὰ ἦτο τοιαῦται λειτουργίαι νὰ μὴν ἐμφανίζωνται οὔτε νὰ δίδεται ἀφορμὴ νὰ ἀσχολῆται ἡ Βουλὴ μὲ τοιαύτας εὐθύνας, ἀλλ’ ὅταν ἐμφανίζωνται πρέπει νὰ ἐνασκῶνται μετὰ πάσης ἀμεροληψίας καὶ αὐστηρότητος. Ἡ περίπτωσις ἣν θὰ εἰσηγηθῶ εἶναι ἡ τῆς ἀνατροπῆς τοῦ Πολιτεύματος, περίπτωσις σπανιώτατα ἐμφανιζομένη. Ἐνεφανίσθη ἡ περίπτωσις αὕτη ἐν Γαλλίᾳ καὶ Ἀγγλίᾳ καὶ εἰς τὰς δύο περιπτώσεις παρεπέμφθησαν οἱ Ὑπουργοὶ τοῦ Καρτέλου τοῦ Αʹ τῆς Ἀγγλίας καὶ τοῦ Καρόλου τοῦ 14 τῆς Γαλλίας καὶ ἐτιμωρήθησαν. Ἐκεῖ ὅμως δὲν ἐπρόκειτο περὶ ὁλοκληρωτικῆς ἀνατροπῆς τοῦ Πολιτεύματος. Δυστυχῶς ἡμεῖς ἔχομεν νὰ κρίνωμεν περὶ ὁλοκληρωτικῆς ἀνατροπῆς τοῦ Πολιτεύματος καὶ καθιερώσεως ἄλλου ἀγνώστου τοιούτου, τῆς Δικτατορίας. Τὸν Ἰούνιον τοῦ 1925, ἐνῷ εἰργάζετο ἡ Δʹ Συνέλευσις, ὁ Πάγκαλος, προσεταιρισθεὶς τμήματα τῆς Φρουρᾶς κατέλαβε τὰ Δημόσια Καταστήματα καὶ εἶτα κατέλαβε τὴν Ἀρχὴν, σχηματίσας Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις αὕτη ἐνεφανίσθη εἰς τὴν Συνέλευσιν. Δύο κόμματα ἀπέσχον τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, διότι προέβλεψαν τί παρεσκευάζετο ἀπὸ τὸν Θ. Πάγκαλον, ἀλλ’ ἡ πλειοψηφία ἐνόμισεν, ὅτι ὑποσχέσεις δημοσίᾳ διδόμεναι θὰ ἐδέσμευον τὴν Κυβέρνησιν, ἔστω καὶ τοῦ κατηγορουμένου, περὶ τηρήσεως τοῦ Πολιτεύματος καὶ ἔδωσεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις αὐτῆς. Μετὰ ταῦτα ἡ Συνέλευσις διέκοψε τὰς ἐργασίας της, τὰς ὁποίας ἐπρόκειτο νὰ ἐπαναλάβῃ κατὰ Ὀκτώβριον. Ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνελεύσεως ἡ τότε Κυβέρνησις, καὶ δὴ ὁ Πάγκαλος, προέβη εἰς πράξεις μαρτυρούσας τὸν σκοπὸν αὐτοῦ, ὅπως μεταβάλῃ τὸ Πολίτευμα τῆς Χώρας. Διὰ τοῦτο προσεταιρισθεὶς τμήματα τῆς ἐνόπλου δυνάμεως καὶ στρατολογήσας καὶ πολίτας, τοὺς ὁποίους ὠνόμασε δημοκρατικὰ τάγματα, προέβη εἰς ἐκδόσεις Ν. Δ. εἰς διώξεις βουλευτῶν, εἰς διώξεις δημοσιογράφων κλπ. καὶ ἀφοῦ κατωχύρωσεν ἑαυτὸν ὁ Πάγκαλος καὶ ἐφίμωσε τὸν τύπον, προέβη εἰς τὴν διάλυσιν τῆς Δʹ Συνελεύσεως. Διαλύσας δὲ αὐτὴν κατὰ παράβασιν συνταγματικῶν διατάξεων, δὲν προεκήρυξεν ἐκλογάς. Ἀπὸ τότε ἀρχίζει κατάφωρος ἡ ἀνατροπὴ τοῦ Πολιτεύματος. Οἰκειοποιούμενος συντακτικὴν ἐξουσίαν ἐδημοσίευσε Σύνταγμα ἰδίας ἀρεσκείας καὶ προεκήρυξεν ἐκλογὰς Γερουσίας κατὰ τρόπον τῆς ἐφευρέσεώς του. Ἀλλὰ μήπως ἐπρόκειτο νὰ γίνουν πράγματι αἱ ἐκλογαὶ αὗται; Προεκηρύχθησαν πρὸς φενακισμὸν τοῦ λαοῦ, διότι μόλις ἔφθασεν ἡ ἡμέρα τῆς ἐκλογῆς ὁ Πάγκαλος προσκληθεὶς εἰς τὴν Ἁγίαν Παρασκευὴν παρὰ τῶν δημοκρατικῶν ταγμάτων μετὰ βρῶσιν καὶ πόσιν ἀνεκήρυξεν ἑαυτὸν δικτάτορα, τὴν δὲ 4ην Ἰανουαρίου 1926 ἀπηύθυνε διάγγελμα εἰς τὸν ἑλληνικὸν λαόν, στρατὸν καὶ στόλον καὶ ἀνέστειλε τὸ Σύνταγμα, πλὴν τοῦ πρώτου κεφαλαίου, πρὸς ὁλοκλήρωσιν, ὡς ἔλεγε, τοῦ προγράμματός του, προγράμματος τὸ ὁποῖον συνίστατο εἰς τὴν διαρκῆ συνομολόγησιν συμβάσεων, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον πλημμελῶν. Αὐτὸ τὸ πρόγραμμα εἶχεν ὁ δικτάτωρ. Ἡ ἀνακήρυξις τῆς Δικτατορίας καὶ αἱ πράξεις τοῦ Δικτάτορος ἐξηνάγκασαν τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας Π. Κουντουριώτην νὰ παραιτηθῇ καὶ ἐδημιουργήθη οὕτω ἓν κενόν, ἐπιθυμητὸν διὰ τὸν Δικτάτορα, ὅστις, ἀντὶ νὰ καλέσῃ τὰς Βουλὰς προκαλῶν ἐκλογὰς αὐτῶν ἵνα αὗται ἐκλέξωσι τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας, ἐσκέφθη νὰ προκηρύξῃ προεδρικὰς ἐκλογὰς ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τοῦ Λαοῦ, ὡς κατάλληλον δὲ διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας ἐθεώρησε τὸν ἑαυτόν του καὶ διὰ τοῦτο ἀπέκλειε διὰ συντακτικῆς ἀποφάσεως περὶ ὁρίου ἡλικίας ὡρισμένους ὑποψηφίους. Τὰ Πολιτικὰ Κόμματα συνηνώθησαν καὶ ὑπέδειξαν κοινὸν ὑποψήφιον, διὰ νὰ ἐξαναγκάσῃ ὅμως ὁ Δικτάτωρ καὶ τοῦτον εἰς ἀποχήν, ἐξέδωκε τρεῖς ἀποφάσεις ἐκ τῶν ὁποίων σπουδαιοτέρα ἦτο ὅτι δὲν θὰ ἐπιτραπῇ κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἡ παρουσία ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων εἰς τὰς ἐκλογικὰ τμήματα. Κατόπιν τούτου τὰ Κόμματα ἀντιληφθέντα ὅτι ἐπρόκειτο περὶ παρῳδίας ἐκλογῶν, ἐδήλωσαν ἀποχήν. Ἀλλὰ καὶ παρ’ ὅλην τὴν ἀποχὴν τῶν Κομμάτων ὁ Δικτάτωρ ἐξέδωκε καὶ νέαν ἀπόφασιν διὰ τῆς ὁποίας διῄρεσε τὴν Ἐπικράτειαν εἰς δύο Τμήματα, καὶ κατὰ μὲν τὴν μίαν Κυριακὴν θὰ ἐγένοντο ἐκλογαὶ εἰς τὸ ἓν Τμῆμα, τὴν ἑπομένην δὲ θὰ ἐγένοντο εἰς τὸ ἄλλο.

§20Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ ἦτο εἰσήγησις διαφόρων Νομαρχῶν, δουλευόντων τότε εἰς τὴν Δικτατορίαν, καὶ τοὺς ὁποίους τὸ Κράτος ἐξακολουθεῖ νὰ τοὺς κρατῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του ἀκόμη.

§21Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν ἦτο φυσικὸν ὅτι ὅλοι οἱ ἄξιοι τοῦ ὀνόματος τούτου πολιτικοὶ ἄνδρες θὰ ἀντέδρων κατὰ τῆς τοιαύτης κωμικοποιήσεως τῶν πάντων. Ἀλλ’ ὁ Πάγκαλος ἤθελε νὰ διαιωνίσῃ τὴν ἀρχήν του καὶ εἶναι γνωστὰ τὰ μέτρα ἅτινα ἐλάμβανε. Πρῶτον ἔργον αὐτοῦ ἦτο ἡ κατάλυσις τῆς ἐλευθεροτυπίας καὶ ἡ ὑπαγωγὴ τῶν ἀδικημάτων τοῦ τύπου εἰς τὰ Στρατοδικεῖα. Καὶ δὲν ἠρκέσθη μόνον εἰς τοῦτο. Ἐσκέφθη νὰ ἐπιβάλῃ καὶ προληπτικὴν λογοκρισίαν καὶ τέλος διὰ διαταγῆς τοῦ Αʹ Σώματος στρατοῦ ἔπαυσεν ὅλας τὰς ἑλληνικὰς ἐφημερίδας (ἀναγινώσκει κατάλογον τῶν παυθεισῶν ἐφημερίδων). Ἀλλὰ μὴ ἀρκεσθεὶς εἰς τοῦτον ἠθέλησε νὰ τρομοκρατήσῃ καὶ τοὺς πολίτας, καὶ διά τοῦτο ἐφυλάκισε καὶ ἀπήλασε πλείστους πολιτικοὺς ἀρχηγοὺς καὶ πολίτας.

§22Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ποῦ ἐμαθήτευσεν ὁ Πάγκαλος; Μήπως αὐτὰ ἦσαν τὰ δίδακτρα;

§23Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε ἦσαν ἔκτακτοι περιστάσεις. Τὸ Κράτος ἦτο εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν καὶ ἐκεῖνοι ἀντέδρων κατὰ τῆς ἐθνικῆς πολιτικῆς.

§24Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρὸς τὸν κ. Σωτηριάδην) Ἂν θέλετε νὰ συζητήσωμεν περὶ τῶν πράξεων τοῦ παρελθόντος, εἴμεθα ἕτοιμοι καὶ νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα συζητήσεως. Ἀλλ’ οὔτε ἡ Γʹ Συνέλευσις, εἰς τὴν ὁποίαν εἴχατε μεγάλην πλειοψηφίαν οὔτε τὸ κόμμα σας ἐν τῇ παρούσῃ Βουλῇ ἠθέλησεν ἐπισήμως νὰ ζητήσῃ εὐθύνας. Μὲ διακοπὰς δὲν κρίνεται τὸ παρελθόν. Σᾶς εἶναι λοιπόν, κύριοι Βουλευταί, γνωσταὶ αἱ περιστάσεις, ὑφ’ ἃς κατελύθη τὸ καθεστὼς τοῦ Παγκάλου Ἅμα τῇ καταλύσει αὐτοῦ, ἡ Κυβέρνησις Κονδύλη συνέστησεν τὸ Ἀνώτατον Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον τὸ ὁποῖον διέταξεν ἀνακρίσεις, αἵτινες ἐνηργήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Κασίμη καὶ μετὰ τοῦτο τὸ Ἀν. Ἀν. Συμβούλιον ἐξέδωκε βούλευμα παραπέμπον τὸν Πάγκαλον καὶ τοὺς ὑπουργούς του διὰ παράβασιν τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν. Ἡ συντακτικὴ πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως Κονδύλη, τὴν ὁποίαν ἐπεκύρωσεν ἡ Βουλή, δὲν δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Α.Α.Σ. νὰ ἐκδίδῃ παραπεμπτικὰ ἢ ἀπαλλακτικὰ βουλεύματα· ἑπομένως αἱ ἀποφάσεις τοῦ Α.Α.Σ. εἶναι ἀδύνατον νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἀποτελοῦν δεδικασμένον καὶ νὰ δεσμεύσουν τὴν μόνην ἁρμοδίαν νὰ κρίνῃ Βουλήν. Τὰ βουλεύματα αὐτὰ εἶναι ἁπλαῖ προτάσεις πρὸς τὴν Βουλήν. Τὸ Α.Α.Σ. ἐθεώρησεν ὅτι δὲν εἶχεν ἁρμοδιότητα νὰ ἐπιληφθῇ ἀδικημάτων ὑπαγομένων εἰς τὸν ποινικὸν νόμον, ἀλλὰ μόνον παραβάσεων τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν καὶ δι’ αὐτὸ ἐγνωμάτευσεν ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθοῦν διὰ παραβάσεις τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν. Ἑπομένως καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον δὲν ὑπάρχει δεδικασμένον, ὡς μὴ ἐξαντληθείσης τῆς κατηγορίας. Ὁ νομικὸς χαρακτηρισμὸς τῆς πράξεως εἶναι ὁ τῆς ἐσχάτης προδοσίας. Ὁ Θεόδ. Πάγκαλος μετελθών, ὅσα μετῆλθεν, ἀσφαλῶς δὲν ἐσκόπει νὰ διαπράξῃ τὰς καθ’ ἕκαστον συνταγματικὰς παραβάσεις. Ἓν ἐσκόπει· νὰ καταλύσῃ τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, διότι διεκήρυττεν ὅτι ὁ κοινοβουλευτισμὸς εἶναι χρεωκοπῆσαν πολίτευμα καὶ ὅτι μόνον πολίτευμα ἔπρεπε νὰ καθιερωθῇ ἡ θέλησις τοῦ Δικτάτορος. Νομίζομεν καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ προτείνει ὅπως μὴ κατηγορηθῇ ὁ Πάγκαλος διὰ παραβάσεις τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν. Θὰ ἦτο ἀστεῖον ὁ Πάγκαλος, καταργήσας ὁλόκληρον τὸ Σύνταγμα καὶ τὸ πολίτευμα καὶ παραβὰς πάντα γραπτὸν καὶ ἄγραφον νόμον, νὰ κατηγορηθῇ διὰ παράβασιν τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν. Πρέπει νὰ κατηγορηθῇ διὰ τὸ ἀδίκημα τῆς ἐσχάτης προδοσίας. Τὸ ζήτημα ὅμως εἶνε ποίους πρέπει νὰ παραπέμψῃ ἡ Βουλή. Ὁ Πάγκαλος προσεταιρισθεὶς διαφόρους στρατιωτικοὺς καὶ δημιουργήσας τὰ δημοκρατικὰ τάγματα, ἐπέβαλε τὰς θελήσεις του. Ἑπομένως συμπράκτορες τοῦ Παγκάλου εἶναι οἱ στρατιωτικοὶ οὗτοι, ὡς ἐπίσης συμπράκτορες αὐτοῦ εἶναι οἱ διάφοροι πολιτευόμενοι, οἵτινες προσέτρεξαν διὰ νὰ ἐνδυθοῦν τὸν ῥακώδη μανδύαν τοῦ Ὑπουργοῦ, τὸν διδόμενον ὑπὸ τοῦ Παγκάλου καὶ ἀναβιβάζοντα αὐτοὺς εἰς τὸ ἀξίωμα τοῦ θεράποντος, ὡς ἔλεγεν ὁ ἴδιος. Ἡ Ἐπιτροπὴ κατ’ ἐπιεικῆ κρίσιν της φρονεῖ ὅτι ἄξιον τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ ἀσχοληθῇ μόνον μὲ τὸν κύριον δράστην τοῦ ἀδικήματος, νὰ παρίδῃ δὲ τοὺς λοιπούς. Προκειμένου περὶ τῶν πολιτικῶν, οἵτινες ἐσχημάτισαν Ὑπουργεῖα, ἀρκετὴ τιμωρία ἦτο ἡ στέρησις τοῦ δικαιώματος νὰ ἐκτεθοῦν ὡς ὑποψήφιοι βουλευταὶ καὶ ὁ ἐκ τούτου ἠθικὸς κολασμός. Ὡς πρὸς τοὺς στρατιωτικούς, οἱ πλεῖστοι ἐπλανήθησαν καὶ μετενόησαν ἀμέσως καὶ δι’ αὐτὸ δὲν εἶναι ἄξιοι στιγματισμοῦ. Ἄξιοι στιγματισμοῦ εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες ἐδούλεψαν μέχρι τέλους εἰς τὴν δικτατορίαν, ἔστω καὶ ἂν κατόπιν ἀνέτρεψαν αὐτήν. Ἀλλὰ καὶ τούτους δὲν τοὺς θεωρεῖ ἀξίους νὰ τοὺς παραπέμψῃ. Ὁ Πάγκαλος κατὰ τὴν ἀπολογίαν του ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ἰσχυρίζεται ὅτι ἔκαμε τὸ κίνημα διότι ὑπῆρχον ἐξωτερικοὶ κίνδυνοι καὶ ἡ Κυβέρνησις παρημέλησε τοὺς ἐξοπλισμούς. Οἱ ἰσχυρισμοί του οὗτοι εἶναι ἕωλοι. Ἐξωτερικοὶ κίνδυνοι δὲν ὑπῆρχον, ὡς κατέθεσεν ὁ κ. Μελᾶς καὶ οὔτε ἐξοπλισμοὺς ἔκαμεν ὁ Πάγκαλος, ἀλλ’ ἠρκέσθη εἰς τὸ νὰ παραλαμβάνῃ τὰς παραγγελίας τῆς πρώην Κυβερνήσεως. Αἱ δὲ παραγγελίαι αὐταὶ δὲν ἦσαν ἀμέσου παραδόσεως, ὡς εἶναι ἡ σύμβασις τῶν ὅπλων, ἥτις ἀκόμη δὲν ἐξετελέσθη καὶ ἡ τῶν αὐτοκινήτων, ἥτις συνήφθη μόνον διὰ νὰ λάβουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι 15 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἑπομένως ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ Παγκάλου εἶναι ψευδής. Ἀλλ’ οὔτε ἡ κατηγορία εἶναι διότι ἀνέτρεψεν ὁ Πάγκαλος τὴν Κυβέρνησιν Μιχαλακοπούλου, διότι ἐφόσον ἡ Δʹ Συνέλευσις ἔδωσε ψῆφον ἐμπιστοσύνης, ἦτο αὕτη Κυβέρνησις Κοινοβουλευτική. Ἡ κατηγορία εἶναι διότι ἀνέτρεψε τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα. Κατὰ τί ἡ ἀνατροπὴ τοῦ Πολιτεύματος θὰ ὠφέλει εἰς τὴν ἀποτροπὴν τῶν ἐξωτερικῶν κινδύνων ἢ θὰ συνέβαλλεν εἰς τὸν ἐξοπλισμὸν τῆς Χώρας; Ἡ πρότασις τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι πρότασις παραπεμπτικὴ διὰ τὸν Πάγκαλον καὶ ἀπαλλακτικὴ διὰ τοὺς συνεργάτας. Πρόκειται, Κύριοι Συνάδελφοι, νὰ κάμετε ἔργον ἄχαρι ἀλλὰ καὶ ὑψηλόν. Εἶσθε τὸ ὑπέρτατον δικαστήριον ὃ θὰ κρίνῃ Ἕλληνας πολίτας, διὰ τόσον βαρὺ ἀδίκημα. Διὰ τῆς ἀποφάσεως θὰ διασφαλίσητε εἰς τὸ μέλλον τὰς πολιτικὰς ἐλευθερίας, αἵτινες ἐκινδύνευσαν. Εἰς τὴν Ρώμην, ὅταν ἐκινδύνευεν αὕτη ἐξωτερικῶς, ἢ ἐκινδύνευον αἱ ἐλευθερίαι, προσεκαλοῦντο οἱ ὕπατοι, ἵνα λάβωσι τὰ μέτρα των Ὑμεῖς εἶσθε οἱ ὕπατοι φρουροὶ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. Λάβετε τὰ μέτρα σας διὰ νὰ μὴ κινδυνεύσωσι πλέον αὗται καὶ δὲν θὰ διακινδυνεύσωσι διαπιστευόμεναι εἰς τὰς χεῖράς σας. (Χειροκροτήματα)

§25Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἄλλη δικογραφία, ἐξ ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, εἶναι αἱ δικογραφίαι τῆς παραχωρήσεως τοῦ Καζίνου Ἐλευσῖνος. Τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἔλαβον ἤδη τὴν τιμὴν πρὸ ἡμερῶν νὰ εἰσηγηθῶ πρὸς ὑμᾶς, κ. Βουλευταί, καὶ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς αἰτήσεως, ἣν εἶχεν ὑποβάλει ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, διαβιβασθείσης δι’ ὑπ’ αὐτῆς πρὸς τὴν Βουλήν, περὶ προσωρινῆς ἐπὶ ἐγγυήσει ἀπολύσεώς του ὁ κατηγορούμενος Πάγκαλος. Ἡ ὑπόθεσις ἔχει ὡς ἑξῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὸν Βογόπουλον. Ὁ Γ. Μίχας κατήγγειλε τὸν Θ. Πάγκαλον, ὅτι εἰς τὴν ἐν Ἐλευσῖνι εὑρισκομένην οἰκίαν του εὑρίσκοντο πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἀφαιρέσει ἀπὸ τὴν ἐν Τατοΐῳ ἔπαυλιν τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου. Ἀμέσως διετάχθη ἀξιωματικὸς νὰ μεταβῇ εἰς Ἐλευσῖνα καὶ νὰ κάμῃ ἔρευναν. Ταύτης γενομένης, ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ὑπῆρχε τίποτε ἄλλο εἰς τὴν ἐν λόγῳ ἔπαυλιν, παρὰ μόνον ὀλίγοι τενεκέδες βενζίνης, χρησιμοποιούμενοι διὰ τὴν δι’ αὐτοκινήτου μετάβασιν τοῦ Παγκάλου ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Ἐλευσῖνα καὶ τἀνάπαλιν. Ἐπίσης μία κεφαλὴ ἐλάφου, περὶ ἧς καὶ εἰδικὸν λόγον ἔκαμεν ὁ μηνυτής, ὡς δῆθεν μεγάλης ἀξίας. Ἀλλ’ ἀπεδείχθη ὅτι ἡ κεφαλὴ αὕτη τῆς ἐλάφου ἦτο τόσης μηδαμινῆς ἀξίας, ὥστε ἡ ἀφαίρεσίς της δὲν ἔπρεπε νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Δικαιοσύνην. Προϊούσης τῆς ἀνακρίσεως, ὁ στρατιωτικὸς εἰσηγητὴς κ. Τουρνάκης, ἐξετάζων μάρτυρα ἕνα Πόγκαν ὀνόματι, ὁ ὁποῖος ἐφέρετο ὡς ἀκόλουθος τοῦ Παγκάλου καὶ ὁ ὁποῖος ἐφαίνετο ὅτι ἔγινε πλούσιος ἀπὸ πτωχός, ἔμαθε πῶς ἐγένετο ἡ παραχώρησις τοῦ Καζίνου. Τὸ ἔγγραφον τοῦ στρατιωτικοῦ εἰσηγητοῦ ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ὁποῖον διεβίβασεν αὐτὸ δι’ ἐκθέσεώς του πρὸς τὸ Ἀνώτατον Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον, ὅπερ καὶ διέταξε σχετικὴν ἀνάκρισιν. Ὡς πρὸς τὸν Βογόπουλον τὰ πράγματα εἶναι σαφῆ. Ὅπως προκύπτει καὶ ἐξ ἄλλων δικογραφιῶν ὁ Βογόπουλος εἶχε περίεργον τρόπον ἐνεργείας. Ὁσάκις ἐσκόπει νὰ προβῇ εἰς σκανδαλώδη τινὰ ἐνέργειαν, ἂν δὲν ἦτο ἁρμόδιος, προεκάλει τὴν ἔκδοσιν Νομ. Διατάγματος καὶ ἐγίνετο ἁρμόδιος, κατόπιν δὲ προέβαινεν εἰς τὴν, ἐκτέλεσιν τῆς πράξεως. Οὕτω ἔγινε καὶ διὰ τὸ Καζίνον τῆς Ἐλευσῖνος, διὰ τὸ ὁποῖον, ἐνῷ εἶχε διατάξει τὴν ἐπανάληψιν τῆς δημοπρασίας ὁ Τανταλίδης, διότι ἐπηκολούθησε προσφορὰ ἀνωτέρα τῆς τοῦ τελευταίου μειοδότου, ἐν τῷ μεταξύ, ὡς διὰ μαγικῆς ῥάβδου, ἐμφανίζεται ὁ Βογόπουλος, ἐκδίδεται Νομ. Διάταγμα καὶ καθίσταται ἁρμόδιος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀντὶ τοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ οὕτω, συνεχιζομένης πλέον ἐκ μέρους αὐτοῦ τῆς δημοπρασίας, λαμβάνουσι χώραν πολλαὶ παραβιάσεις. Παρεβιάσθη ἐν πρώτοις ἡ γνωμοδότησις τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου, περὶ τοῦ τόπου εἰς ὃν ἔδει νὰ γίνῃ τὸ Καζίνον. Γίνεται κατόπιν ἡ δημοπρασία, ἐμφανίζεται ὁ Βογόπουλος προσωπικῶς, ὁ Κοτζαμάνης κάμνει μίαν προσφορὰν ἀπὸ 3.925.000 ἣν καὶ διαρκούσης τῆς δημοπρασίας ἀναβιβάζει εἰς 6.900.000. Ἐμφανίζεται κατόπιν ἕνας, Ταυρῆς ὀνόματι, ὁ ὁποῖος δίδει 7.000.000. Ὁ διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας τῶν Πόλεων κ. Γεωργιάδης ἐπῆγεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν καὶ τὸν ἠρώτησε ποίαν γνώμην ἔχει, ὡς πρὸς τὴν ἐπικύρωσιν τῆς δημοπρασίας. Οὗτος τοῦ ἀπήντησεν, ὅτι ἐπροτίθετο νὰ διατάξῃ νέαν δημοπρασίαν, διότι τὸ ποσὸν τῶν 7.000.000 ἐθεώρει ἀστεῖον, ἀπέναντι τῶν εἰσοδημάτων, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἀφήνῃ τὸ Καζίνον. Καὶ ἐνῷ εὕρισκεν ἀστεῖον ὁ κατηγορούμενος τὸ ποσὸν τῶν 7 ἑκατομμυρίων κατὰ τὸν Γεωργιάδην, τὴν ἑπομένην ἐκδίδει ἀπόφασιν, διὰ τῆς ὁποίας κατακυροῖ τὸ Καζίνον εἰς τὸν Κοτζαμάνην καὶ μάλιστα ὄχι διὰ τὸ ποσὸν τῆς τελευταίας προσφορᾶς του κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς δημοπρασίας, ἀλλὰ διὰ δραχμὰς 3.925.000, ὅση δηλ. ἡ πρώτη του προσφορά. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐγένοντο τὰ ἑξῆς καταπληκτικὰ γεγονότα. Παρηγγέλθη ἡ ὑπηρεσία νὰ μὴ ἀναγγείλῃ εἰς κανένα τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δημοπρασίας, διότι εὑρίσκοντο εἰς τὸν θάλαμον τοῦ Ὑπουργοῦ ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὑποκείμενα, τὰ ὁποῖα ἀσχολοῦνται εἰς τοιούτου εἴδους ἐπιχειρήσεις. Ὁ δικαστικὸς κλητὴρ Παυλάκος ἐζήτει νὰ μάθῃ ποῦ εἶχε τὴν διαμονήν του ὁ Κοτζαμάνης, διὰ νὰ ἐπιδώσῃ τὸ ἔγγραφον τῆς κατακυρώσεως τῆς δημοπρασίας. Ἡ ὑπηρεσία ἠγνόει τὴν διεύθυνσιν, ὁ Ὑπουργὸς καλεῖ τὸν Παυλάκον καὶ τοῦ λέγει ὅτι τὸν Κοτζαμάνην θὰ τὸν εὕρῃς αὐτὴν τὴν ὥραν εἰς τὸ τάδε ζυθεστιατόριον, ἐπῆγε, τὸν εὗρε πράγματι καὶ ἐπέδωκε τὴν κατακύρωσιν τῆς δημοπρασίας. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σημειώσω καὶ τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι μία ἔνδειξις, τὴν ὁποίαν ἐζύγισεν ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς, προτείνουσα παραπομπὴν καὶ τοῦ Παγκάλου. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σημειώσω, ὅτι ὁ Ταυρῆς, ὁ ὁποῖος ἦτο τελευταῖος πλειοδότης, ἔκαμε διαμαρτυρίαν διὰ τῶν ἐφημερίδων, ἀπευθυνομένην εἰς τὸν κατηγορούμενον Πάγκαλον. Ἡ διαμαρτυρία εἶναι δημοσιευμένη εἰς τὴν ἐφημερίδα, τῆς ὁποίας ἀντίτυπον ἔχω εἰς τὴν δικογραφίαν, ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν «Καθημερινὴν» καὶ δὲν ἠδύνατο παρὰ νὰ ἐγένετο αὐτὴ ἡ διαμαρτυρία ἀντιληπτὴ ἀπὸ τὸν Πάγκαλον. Ἄλλως τε φαίνεται τοῦτο καὶ ἐκ τῆς στιχομυθίας, τὴν ὁποίαν ἀναφέρει ὁ μάρτυς τῆς ὑπερασπίσεως τοῦ Βογοπούλου Ν. Ζέρβας, ὅτι πράγματι ἐγένετο τοιαύτη συζήτησις. Θὰ ἐπανέλθω ὅμως εἰς τὸ ζήτημα, ὅταν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ τὴν εὐθύνην τοῦ Παγκάλου. Ὁ Βογόπουλος λέγει εἰς τὴν ἀπόφασίν του τὰ ἑξῆς περίεργα, ὡς δικαιολογίαν της: ὅτι ἐπειδὴ νομίζει, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι τερατωδῶς μεγάλο καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ καταλήξῃ εἰς ζημίαν τοῦ Δημοσίου δι’ αὐτὸ ἐγκρίνει διὰ 3.900.000 τὴν δημοπρασίαν καὶ ὄχι διὰ 7 ἑκατομμύρια. Ἐρωτᾶται ἀπὸ τὸν εἰσηγητήν, διατί τὴν ἔδωκαν εἰς τὸν Κοτζαμάνην διὰ τὴν πρώτην προσφορὰν καὶ οὐχὶ διὰ τὴν τελευταίαν τοῦ ἰδίου, ἀφοῦ καὶ οὗτος προσέφερε περισσότερα, καὶ δὲν δίδει οὐδεμίαν ἀπάντησιν, διότι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀπάντησις. Ἐκ τοῦ ὑπομνήματος ὅμως αὐτοῦ τοῦ Κοτζαμάνη φαίνεται ὅτι ἐκλήθη παρὰ τοῦ Βογοπούλου καὶ συνεζήτησε μὲ αὐτὸν ἀντὶ τίνος ποσοῦ δύναται ν’ ἀναλάβῃ τὸ Καζινόν, τὸ ποσὸν τὸ ἀνεβίβασεν εἰς 1.000.000 καὶ ἐπείσθη ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς 3.000.000. Ἑπομένως, ὅσον ἀφορᾷ τὰ πραγματικὰ γεγονότα, τὰ συγκροτοῦντα τὴν εὐθύνην τοῦ Ὑφυπουργοῦ Βογοπούλου, νομίζω, ὅτι εἶναι ματαιοπονία νὰ ἀπασχοληθῇ περαιτέρω ἡ Βουλή. Ποῖος εἶναι ὁ νομικὸς χαρακτηρισμὸς τῆς πράξεως; Τὸ Ἀνώτατον Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον ἔκρινε παραπεμπτέον τὸν Βογόπουλον διὰ παράβασιν τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν εἰς βαθμὸν πλημμελήματος. Ἐνῷ δηλαδὴ ἤσκει τὰ καθήκοντά του ὡς Ὑπουργός, ἐκ προθέσεως ἐζημίωσε τὸ Δημόσιον. Ὑπῆρξε ζημία πράγματι καὶ ἐν γνώσει ταύτης ἐνήργησεν ὁ κατηγορούμενος, διότι μόλον ὅτι ἦτο ἐν γνώσει, ὅτι ὁ Κοτζαμάνης ἦτο ὀφειλέτης πρὸς τὸ Δημόσιον ἀπὸ ἄλλα καζῖνα καὶ δὲν ἦτο φερέγγυος, ἀντιθέτως δὲ ὁ πλειοδότης Ταυρῆς προσήγαγε τοὺς τίτλους του, ἐκ τῶν ὁποίων ἐφαίνετο ὅτι αὐτὸς εἶχεν ἀκίνητον περιουσίαν καὶ ἦτο πλέον φερέγγυος καὶ ἐνῷ ἔλεγε συγχρόνως ὅτι παρέχει ἐγγυήσεις, ὁ Ὑφυπουργὸς προέβη εἰς ὅ,τι προέβη. Ἡ ζημία τοῦ Δημοσίου ἐγένετο μάλιστα μεγαλυτέρα, διότι ὁ Κοτζαμάνης δὲν κατέβαλε τὰς δόσεις, αἱ ὁποῖαι τοῦ εἶχον καθορισθῇ. Σημειωτέον, ὅτι εἰς τὰς παραβάσεις τοῦ Βογοπούλου πρέπει νὰ καταλογισθῇ καὶ τοῦτο ὅτι τὰ Καζῖνα ἐργάζονται 3 μῆνας τὸ θέρος, ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ τις τὴν ἀπαίτησιν νὰ πληρώνωσι κατὰ τοὺς χειμερινοὺς μῆνας, διότι τοῦτο εἶναι δύσκολον, διὸ καὶ καθορίζονται αἱ δόσεις, οὕτως ὥστε τὸ μεῖζον μίσθωμα νὰ εἰσπράττεται κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας καὶ τὸ ἐλάχιστον κατὰ τοὺς χειμερινούς. Ἐδῶ ἐγένετο τὸ ἀντίστροφον, περιέργως. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠδύνατο νὰ ἐργασθῇ τὸ Καζῖνον, ὑπεχρεοῦτο νὰ πληρώσῃ τὸ μεῖζον μίσθωμα. Τὸ Ἀνώτατον Ἀνακρ. Συμβούλιον ἔκρινε τὸν Βογόπουλον παραπεμπτέον διὰ βλάβην τῆς περιουσίας τοῦ Δημοσίου ἐκ προθέσεως ἐνῷ εἶχεν ὑποβληθῆ καταγγελία δι’ ἀπιστίαν. Στοιχεῖον τῆς ἀπιστίας, σημειῶ διὰ τοὺς μὴ νομικούς, εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ δημόσιος ὑπάλληλος εἰς τὸν ὁποῖον ἔχει ἐμπιστευθῆ ἡ διαχείρισις καὶ ἡ διάθεσις τοῦ δημοσίου χρήματος πρὸς ὠφέλειαν τοῦ Δημοσίου. Ἐκ τῆς ἀνακρίσεως ἡ Ἀνακρ. Ἐπιτροπὴ ἐπείσθη, ὅτι τὰ στοιχεῖα τῆς ἀπιστίας δὲν ἀπεδείχθησαν, ἀλλὰ τοὐναντίον ἀπεδείχθη ὅτι ἡ περιουσία τοῦ Δημοσίου δὲν ἦτο ἐμπεπιστευμένη εἰς τὴν διαχείρισιν Βογοπούλου, ἑπομένως προτείνει ὁμοφώνως ἡ Ἐπιτροπὴ ὅπως ὁ Βογόπουλος παραπεμφθῇ εἰς βαθμὸν πλημμελήματος, δηλαδὴ ἐπὶ ἐκ προθέσεως κλπ. βλάβῃ τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους. Παραμένει ἤδη ἡ κατηγορία κατὰ τοῦ Παγκάλου. Ὡς πρὸς αὐτὸν αἱ γνῶμαι τῆς Ἐπιτροπῆς ἐδιχάσθησαν. Ἐψήφισαν 5 ὑπὲρ προτάσεως παραπομπῆς καὶ 4 ὑπὲρ προτάσεως ἀπαλλαγῆς λόγω ἀμφιβολιῶν. Οἱ προτείναντες τὴν παραπομπὴν ἐστηρίχθησαν εἰς τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀνακριτοῦ κ. Κασσίμη. Οἱ λόγοι αὐτοὶ ἦσαν, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ὁ Βογόπουλος, ὅσας δήποτε καὶ ἐὰν ἤθελε νὰ κάμῃ παρανομίας, δὲν ἦτο δυνατόν νὰ μὴ ἐγνώριζεν ὅτι θὰ τὸν ἀπέπεμπεν ὁ Πάγκαλος, ὅπως ἀπέπεμψε τόσους Ὑπουργούς του, ἔστιν ὅτε δὲ καὶ συνηγόρους. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀληθές, ὅτι ἔχει τὴν ἐπίρρωσίν του καὶ ἐξ ἄλλης κατηγορίας, δηλ. ἐκ τῆς κατηγορίας τῶν σιτηρῶν, ἡ ὁποία μετά τινας ἡμέρας θὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, εἰς ἣν πρωτουργὸς εἶναι καὶ πάλιν ὁ Βογόπουλος, φαίνεται ὅτι ἐκ μέρους κύκλων προσκειμένων εἰς τὸν Πάγκαλον, τοῦ ἐπεστήθη ἡ προσοχὴ σχετικῶς πρὸς τὴν προμήθειαν τῶν σιτηρῶν καὶ διὰ τὰ σκάνδαλα, τὰ ὁποῖα εἶχον λάβει χώραν, διὰ τῆς σχετικῶς πρὸς αὐτὰ ἐκδόσεως Νομ. Διαταγμάτων. Ὁ Πάγκαλος, μόλις τοῦ ἐγένετο ἡ παρατήρησις διὰ τὰ σιτηρά, μολονότι δὲν ἦτο τόσον ἐντελῶς τερατωδῶς κατάφωρον τὸ ἔγκλημα, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐπρόκειτο περὶ συγκρίσεως τιμῶν καὶ ποιοτήτων, ἐν τούτοις διέταξεν ἀνακρίσεις, συγχρόνως δὲ ἔφθασε μέχρι διαταγῆς περὶ συλλήψεως τοῦ Βογοπούλου, ἀνακληθείσης ὡς συνήθως μετά τινας ὥρας. Ἔκαμε δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἀνεκάλεσε τὴν ἑπομένην, διέταξεν ὅμως τὸν τότε Ὑπουργὸν Κούνδουρον νὰ κάμῃ ἀνακρίσεις, μὴ τερματισθείσας, καθόσον ὁ Πάγκαλος ἀνετράπη. Ἐκ τῶν γεγονότων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα διεπίστωσα ἐκ τῆς ἀνακρίσεως, τὴν ὁποίαν ἐνήργησα εἰς τὴν ἄλλην δικογραφίαν, ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς θεωρεῖ, ὅτι προκύπτουσιν ἐνδείξεις διὰ νὰ παραπεμφθῇ καὶ ὁ Πάγκαλος ἐνώπιον τοῦ ἀκροατηρίου ὡς ἠθικὸς αὐτουργὸς τῆς πράξεως ταύτης διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξηγηθῇ πῶς ὁ Πάγκαλος ἐπὶ αὐτοφώρου ἐγκλήματος, καταγγελομένου διὰ τῶν ἐφημερίδων, οὐδὲν ἐνήργησεν. Ἀλλὰ συγχρόνως περὶ τῆς γνώσεως καὶ μάλιστα περὶ τῆς ἠθικῆς πιέσεως τοῦ Παγκάλου, ὁμιλεῖ καὶ ὁ κατηγορούμενος Βογόπουλος. Οὗτος, εἰς τὸ πρῶτον μὲν ὑπόμνημά του λέγει καθαρά, ὅτι διετάχθη ἀπὸ τὸν Πάγκαλον, εἰς τὸ δεύτερον ὅμως ὑπόμνημά του, προσπαθῶν νὰ ἁπαλύνῃ τὴν ἔκφρασιν, λέγει, ὅτι ὁ Πάγκαλος τοῦ ἄφησε νὰ νοηθῇ, ὅτι πρέπει ὁ Κοτζαμάνης νὰ εἶναι ὁ ἀνάδοχος τοῦ Καζίνου, διὰ νὰ μεταβάλῃ τὴν Ἐλευσίνα εἰς μικρὸ Παρίσι. Ὁ Βογόπουλος ἐξακολουθεῖ καὶ ἤδη νὰ ἐπιμένῃ ἐπὶ τῆς ἠθικῆς αὐτουργίας τοῦ Παγκάλου, εἴτε διότι νομίζει ὅτι μειώνει τὴν εὐθύνην του, εἴτε διότι νομίζει ὅτι ἡ συμπαράστασις τοῦ Παγκάλου ὡς κατηγορουμένου, ἀπαλάσσει αὐτὸν ἀπὸ τὰς εὐθύνας ἐντελῶς. Σημειωτέον ὅτι ὑπέβαλε νέαν αἴτησιν ὅπως ἐξετασθῇ κατ’ ἀντιπαράστασιν μὲ τὸν Πάγκαλον. Ἡ Ἐπιτροπὴ ὅμως δὲν ἐδέχθη τὴν αἴτησίν του ταύτην, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον θὰ κατέληγεν εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, διότι ὁ Πάγκαλος θὰ ἔλεγε τὰ ἰδικά του, ὅτι δὲν διέταξε τὸν Βογόπουλον, ὁ δὲ Βογόπουλος θὰ ἔλεγεν ὅτι τὸν διέταξεν ὁ Πάγκαλο. Ἡ μειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐκ τεσσάρων ψήφων κατὰ πέντε, δέχεται, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ πραγματικὰ γεγονότα εἶναι ἀκριβῆ· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἀρνηθῇ, διότι προκύπτουσιν ἐκ τῆς ἀνακρίσεως καὶ ἐκ τῆς πρώτης καὶ ἐκ τῆς συμπληρωματικῆς. Φρονῶ ὅμως ὅτι αὐτὰ ἀποτελοῦν ὑπονοίας μόνον καὶ ὄχι ἐνδείξεις, ὥστε νὰ διωχθῇ ὁ Πάγκαλος μὲ μίαν ἄλλην κατηγορίαν, ἐπὶ τῇ βάσει μάλιστα τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα, ὡς εἶπον, προσεκομίσθησαν. Ὥστε τὸ συμπέρασμα τῆς προτάσεως εἶναι, ὅτι προτείνεται διὰ μὲν τὸν Βογόπουλον παραπομπὴ ἐπὶ παραβάσει τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, δηλαδὴ εἰς βαθμὸν πλημμελήματος, διὰ τὸν Πάγκαλον προτείνει ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς τὴν παραπομπὴν ἐπὶ ἠθικῇ αὐτουργίᾳ τῆς πράξεως ταύτης, δηλαδὴ ὅτι ἐκ προθέσεως παρεκίνησε τὸν Βογόπουλον εἰς αὐτήν. Ἐπειδὴ δὲ πρόκειται πάντως περὶ πλημμελήματος ἡ Ἐπιτροπὴ προτείνει καὶ διὰ τὸν Πάγκαλον τὴν κατάργησιν τοῦ ἐντάλματος φυλακίσεως, συμφώνως πρὸς τὴν προηγουμένην πρότασίν της, καὶ κατ’ ἀκολουθίαν εἰσηγεῖται εἰς τὴν Βουλήν ὅπως, ἀποδεχομένη τὴν πρότασίν της, διατάξῃ διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν τὴν ἐκ τῶν φυλακῶν ἀπόλυσιν τοῦ Παγκάλου, ἂν δὲν πρέπῃ νὰ κρατῆται ἐν αὐταῖς δι’ ἄλλην αἰτίαν. (Χειροκροτήματα).

§26Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Μία τῶν ἀτασθαλιῶν τῆς δικτατορίας, Κύριοι, αἵτινες ἐπροκάλεσαν τὴν ἀγανάκτησιν καὶ κατεδικάσθησαν ἀμέσως τότε διὰ δημοσίας κατακραυγῆς εἶνε καὶ τὰ ἐπὶ τοῦ συναλλάγματος σκάνδαλα. Τὸ κρατικὸν συνάλλαγμα διὰ διαταγμάτων ἀπὸ τοῦ 1928 εἶχεν προορισμὸν νὰ καταστήσῃ τὴν Κυβέρνησιν ρυθμιστὴν τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος καὶ ἱκανὴν νὰ κατέχῃ ἐν δεδομένῃ στιγμῇ τὸ συνάλλαγμα ὅπερ ἐχρειάζετο τὸ Κράτος διὰ τὰς ἐξωτερικάς του προμηθείας. Ἡ διαχείρισις αὕτη ἦτο ἀνατεθειμένη εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, οἵτινες ἔδιδον εἰδικὰς ἐντολὰς εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἥτις τὰς ἐξετέλει διὰ χρηματιστῶν, ἐπιτάσσοντος τοῦ νόμου ὅτι αἱ πράξεις τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος θὰ γίνωνται μέσῳ τῆς τραπέζης. Ὅταν ἀνέλαβεν ὁ δικτάτωρ τὴν διαχείρισιν τοῦ συναλλάγματος ἐν τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, ταύτην εἶχεν ὁ ἀνώτατος ὑπάλληλος Τσαλίκης, καθ’ οὗ οὐδεμία ἐγένετο ποτὲ αἰτίασις. Ὁ δικτάτωρ ἀντεκατέστησε τὸν Τσαλίκην διὰ τοῦ Κριεζῆ καὶ ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἦτο ἐπιτυχὴς, διότι ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως αὐτοῦ καὶ ἀπόθεμα μεγαλύτερον συνεκεντρώθη καὶ μὲ μέσην τιμὴν κόστους κατὰ λίραν μικροτέραν. Τὴν 11 Μαρτίου 1926 ὁ Πάγκαλος ἀπηύθυνεν ἐπιστολὴν πρὸς τὸν Κριεζῆν, δι’ ἧς τοῦ ἐγνώριζε ὅτι ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ Τανταλίδη, ὅστις θὰ διαχειρίζηται ἐφεξῆς τὸ κρατικὸν συνάλλαγμα ὑπὸ τὰς ὁδηγίας τοῦ ἰδίου Παγκάλου ἀπ’ εὐθείας. Ἔκτοτε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν μετεβλήθη εἰς παράρτημα τῆς ὁδοῦ Ἀριστείδου, εἰς ὃ ἠγοράζοντο καὶ ἐπωλοῦντο τὰ κρατικὰ ἀποθέματα τοῦ συναλλάγματος. Πόσα ἐν λεπτομερείᾳ σκάνδαλα κρύπτονται εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐξακριβώσῃ ἡ ἀνάκρισις. Πιθανὸν ὅμως εἶνε ὅτι, αἱ μὲν ἐπωφελεῖς πράξεις κατελογίζοντο ὑπὲρ τῶν συνεργατῶν τοῦ Τανταλίδη, αἱ δὲ ἐπιζήμιοι εἰς βάρος τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος. Ἡ Τράπεζα ἔκτοτε μεταβάλλεται εἰς ἁπλοῦν διεκπεραιωτὴν περιοριζομένη νὰ καταχωρίζῃ τὰς πράξεις τὰς ὁποίας συνωμολόγει ὁ Τανταλίδης διὰ τὸ συνάλλαγμα. Ὁ Ταλαντίδης μετεχειρίσθη πολλοὺς χρηματιστὰς κατ’ ἀρχὰς ἐξ ὧν τινες εἶνε ἤδη καὶ μάρτυρες τῆς κατηγορίας. Ἀπὸ τὸ τέλος Ἀπριλίου 1926 ἀρχίζει ἐμφανιζομένη μία ὁμὰς χρηματιστηριακὴ, ἡ ὁποία διαχειρίζεται τὸ συνάλλαγμα τοῦ Κράτους ἀπ’ εὐθείας. Ἀπηρτίζετο ἀπὸ τοὺς Παντελίδην, Φιορέντην, Ἐνωτιάδην, Δημαρᾶν καὶ Κριεζῆν προσχωρήσαντος κατόπιν εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ Μποδοσάκη. Οἱ χρηματισταὶ οὗτοι ὡμολόγησαν εἰς τὸν ὑπάλληλον τῆς Τραπέζης Τσαλίκην ὅτι ἀπετέλουν μέλη τῆς ὁμάδος Μποδοσάκη. Ὅτι οὗτος διεχειρίσθη τὸ κρατικὸν συνάλλαγμα αὐτοβούλως εἶνε ἀναμφισβήτητον. Προκύπτει ἄλλως τε τοῦτο ρητῶς καὶ ἐκ τῆς καταθέσεως τοῦ κ. Τσουδεροῦ, βεβαιώσαντος ὅτι ὁ Μποδοσάκη ἔδιδεν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὰ γκισὲ τῆς Τραπέζης διαταγὰς πράξεων ἐπὶ τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος. Τὸ ὁμολογεῖ καὶ ὁ Μποδοσάκης ἐν ἐπιστολῇ του πρὸς τὸν Εὐταξίαν μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἐπικαλεῖται ὅτι ἡ διαχείρισίς του ὠφέλησε καὶ δὲν ἐζημίωσε τὸ Κράτος.

§27Θ. ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗΣ. Ἡ Τράπεζα εἶνε ἀθῶα περιστερά;

§28Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὸ συζητήσωμεν καὶ αὐτό. Ἀπολογούμενος κατόπιν ὁ Μποδοσάκης ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ἰσχυρίσθη ὅτι ὑπέγραψε τὴν ἐπιστολὴν ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ περιεχομένου αὐτῆς, διότι δὲν γνωρίζει καλῶς τὴν ἑλληνικὴν, ἀλλ’ ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος στερεῖται σοβαρότητος, προκειμένου πεαὶ κατηγορουμένου ὅστις δικαίως λόγῳ τῆς δράσεώς του ἐχαρακτηρίσθη ὡς δημόσιος κίνδυνος καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι εὐφυέστατος, ὥστε πρὶν ἢ ὑπογράψῃ θὰ ἐστάθμιζε τὴν ἐπιστολὴν λέξιν πρὸς λέξιν μεταφράζων αὐτήν. Εἶναι συνεπῶς ἀναμφισβήτητον ὅτι ὁ Μποδοδάκης διεχειρίσθη τὸ Κρατικὸν συνάλλαγμα. Ἡ ὁμὰς αὕτη εἶχε παίξει μὲ τὰ κάτω ὡς ὡμολόγησε δὲ ὁ ἴδιος Μποδοσάκης εἰς τὸν Τσαλίκην εἶχε πωλήσει περὶ τὰς τριακοσίας χιλιάδας λίρας μὲ δραχμὰς 370–380 καὶ ἐπειδὴ λίρα ὑψώνετο καὶ θὰ ἔχανε 6–7 ἑκατομμύρια ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιήσουν πρὸς ἀποτροπὴν τῶν ζημιῶν των κρατικὸν συνάλλαγμα καί μετεχειρίσθησαν πρὸς τοῦτο δύο τρόπους· πρῶτον τὰς ἀθρόας πωλήσεις Κρατικοῦ συναλλάγματος καὶ δεύτερον τὴν διάδοσιν τῆς εἰδήσεως τῶν ἀμερικανικῶν πιστώσεων. Οὕτω ὁ Τανταλίδης δίδει διαταγὴν καὶ ἔγκρισιν νὰ ἀγορασθοῦν ὑπὸ τύπον ρεπὸρ 110 χιλιάδες λίρες. Τοῦτο εἶναι τραπεζιτικὴ ἐργασία τὴν ὁποίαν ὅμως οὐδέποτε μέχρι τότε ἔκαμε τὸ Κράτος, ὅπερ δὲν εἶνε οὔτε ἐπιχειρηματίας οὔτε κερδοσκόπος. Οὕτω οὐσιαστικῶς τὸ Κράτος ἔκαμε δάνειον ἄτοκον εἰς τὴν ὁμάδα Μποδοσάκη 110 χιλιάδων λιρῶν ἐπὶ ἐγγυήσει καταθέσεως δραχμῶν. Ἡ ἐντολὴ γιὰ τὴν πρᾶξιν ταύτην εἶχεν ὑπογραφῆ παρὰ τοῦ Τανταλίδη. Δευτέρα πρᾶξις χαριστικὴ εἶνε ὅτι κατὰ τὴν 30ὴν Ἰουνίου 1926 ἐμφανίζεται ἀγορὰ συναλλάγματος ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Κράτους ὑπὸ τῆς ὁμάδος 700.000 λιρῶν μὲ ἀνωτέραν τιμὴν τῆς τρεχούσης ἐν τῷ χρηματιστηρίῳ τότε. Προκειμένης δὲ τῆς ἐκαθαρίσεως τῆς πράξεως ταύτης ὁ Τανταλίδης δὲν ἐδίστασε καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν ταύτην τῆς ὁρκωμοσίας τοῦ διαδόχου του νὰ ὑπογράψῃ ἐντολὴν πωλήσεως 100.000 λιρῶν, ἐνῷ τὸ ὑπόλοιπον τοῦ Κρατικοῦ συναλλάγματος ἦτο 43.000 λίρας.

§29ΦΩΝΑΙ. Τί θὰ γίνῃ διὰ τοὺς χρηματιστάς;

§30Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸς ἀποφυγὴν παρεξηγήσεως, πρέπει νὰ τονισθῇ ὅτι ὁ Πάγκαλος κατηγορεῖται ὅτι ἀνέτρεψε τὴν διαχείρισιν τοῦ συναλλάγματος ἀφαιρέσας αὐτὴν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ ἀναθέσας αὐτὴν εἰς ἕνα ἰδιώτην, ὅστις ἔδιδε διαταγὰς εἰς τὴν Τράπεζαν. Οἱ χρηματισταί, εἴτε κατὰ τὸν ἕναν τρόπον εἴτε κατὰ τὸν ἄλλον, θὰ ἐχρησιμοποιοῦντο.

§31Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὁ Πάγκαλος εἰς ποῖον ἀνέθεσε τὴν ἐντολὴν τῆς διαχειρίσεως τοῦ συναλλάγματος;

§32Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν Τανταλίδην, (φωναὶ θόρυβος ἀντεγκλήσεις μεταξὺ Κουτσοπετάλου, Μπακοπούλου, Σίμου κλπ.).

§33Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. τῶν Ἐξωτ.) Ὁ κ. Στρατηγόπουλος ἀναφέρει τὰς γνώμας τῆς Ἐπιτροπῆς, ὥστε αἱ διακοπαὶ καὶ αἱ πληροφορίαι παρέλκουν.

§34Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸς διευκρίνισιν τοῦ ζητήματος ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ ἐντολὴ τῆς 11 Μαρτίου 1929 λέγει ὅτι τὴν διαχείρισιν τοῦ συναλλάγματος θὰ κάμῃ ὁ Τανταλίδης ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν Πάγκαλον. Ἀλλὰ τὰ ἐξαγόμενα τῆς ἀνακρίσεως εἶναι ὅτι τὸ συνάλλαγμα διεχειρίζετο ὁ Μποδοσάκης διαταγῇ τοῦ Παγκάλου καὶ τοῦ Τανταλίδου, ὅστις καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἔδωσεν ἐντολὰς καὶ τὸ Κράτος ἐπώλησεν προθεσμιακῶς συνάλλαγμα ἐνῷ τὸ ἀπόθεμα ἦτο οὐσιαστικῶς ἀνύπαρκτον. Ἐκεῖ κατήντησεν ἡ διαχείρισις τοῦ Κρατικοῦ συναλλάγματος παρὰ τῶν ὀργάνων τῆς δικτατορίας. Νὰ καταντήσῃ δηλαδὴ τὸ Κράτος παίκτης τοῦ συναλλάγματος καὶ νὰ πωλῇ προθεσμιακῶς συνάλλαγμα, καταβάλλον διαφοράς. Ἀλλὰ οὔτε ὅλα αὐτὰ ἤρκουν διὰ τὴν ὁμάδα καὶ ἔγινε καὶ μιὰ ἄλλη τεχνουργία. Ἦτο ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα τῆς χορηγήσεως τῶν ὀφειλομένων Ἀμερικανικῶν πιστώσεων διὰ τοὺς γνωστοὺς λόγους. Ὅλαι αἱ ἀπὸ τοῦ 1920 Κυβερνήσεις προσεπάθουν νὰ λύσουν τὸ ζήτημα. Ἐπὶ Δικτατορίας αἱ σχετικαὶ διαπραγματεύσεις ἀνετέθησαν ἐν Ἀμερικῇ εἰς ἰδιώτην, τὸν δικηγόρον καὶ πολιτευτὴν κ. Ε. Κουλουμβάκην, τὰ δὲ σχετικὰ τηλεγραφήματα διεβιβάζοντο ἐκ μέρους τοῦ ἐν Βάσιγκτων Πρεσβευτοῦ Σιμοπούλου. Ἐκ τῶν τηλ)μάτων τούτων διαφαίνεται μὲν αἰσιοδοξία, οὐδαμοῦ ὅμως ὑπάρχει βεβαιότης περὶ παροχῆς τῶν πιστώσεων. Εἰς τὰς 8 Μαΐου ἐστάλη τη(φημα καθ’ ὅ τὸ ζήτημα τῶν πιστώσεων παραπέμπεται πιθανῶς εἰς τὸ Κογκρέσον πρὸς λῆψιν ἀποφάσεως κατὰ Δεκέμβριον. Παρὰ τοῦτα ἐπηκολούθησεν ἀνακοίνωσις ἐπίσημος ὅτι τὸ ζήτημα τῶν πιστώσεων ἔληξε καὶ ὅτι πλέον ἡ τιμὴ τῆς λίρας θὰ κυμαίνεται εἰς τὰς 300 δραχμάς. Ὁ Ὑπουργὸς Τανταλίδης μάλιστα εἰς δηλώσεις του πρὸς τὴν «Βραδυνὴν» τὴν ἰδίαν ἡμέραν λέγει ὅτι ἐδόθησαν ὁριστικῶς αἱ πιστώσεις ὅτι ἐπανέρχεται πλέον ὁ χρυσοῦς αἰὼν καὶ ὅτι ἡ λίρα θὰ κατέλθῃ κάτω τῶν 300. Ταῦτα ἀνεκοίνου ὁ Τανταλίδης τὴν 15 Μαΐου ἀνεκοίνου δ’ ἐπίσης καὶ ὁ Πάγκαλος τὴν 15 Μαΐου ὁμιλῶν πρὸς τὸν Κρητικὸν λαὸν. Συγχρόνως κατεκρατοῦντο πάντα τὰ ἰδιωτικὰ πρὸς τὰς Τραπέζας τηλεγραφήματα τὰ ἐκδηλοῦντα ἀμφιβολίας πρὸς παροχὴν τῶν πιστώσεων, κατεκρατήθη δὲ καὶ τηλ(μα τοῦ Πρακτορείου Ρώϋτερ πρὸς τὸ Ἀθηναϊκὸν Πρακτορεῖον ἐν τῷ ὁποίῳ ρητῶς ἐδηλοῦτο ὅτι αἱ πιστώσεις δὲν δίδονται. Ἐπηκολούθησε πανικός, ἡ λίρα ἤρχισε νὰ καταπίπτῃ, ἐπηκολούθησαν δὲ πλεῖσται ζημίαι. Ἐκ τούτου ὅμως ὠφελήθη ἡ ὁμὰς τῆς ὁποίας Ἀρχηγὸς ἦτο ὁ Μποδοσάκης. Εἰς διάστημα μικρὸν ἐκ τῶν βιβλίων τοῦ Μποδοσάκη ἐξάγεται, ὅτι ἐκέρδισεν οὗτος περὶ τὰ 6 ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἀπέφυγε δὲ τὴν ζημίαν ἴσου ποσοῦ. Δὲν εἶναι γνωστὸν πόσα ἀκριβῶς ἐκέρδισεν ὁ Τανταλίδης. Ἡ Βουλὴ ἐπίσης θὰ κρίνῃ ἄν ἰδιοτελῶς ἀνεκοίνωσε τὰς ψευδεῖς εἰδήσεις ὁ Πάγκαλος. Εἶναι, ἑπομένως ἐξηκριβωμένον, ὅτι ὁ Τανταλίδης ἠσέλγησε περὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ συναλλάγματος, ὑποβοηθῶν τὰς ἐπιχειρήσεις αὐτοῦ καὶ τοῦ Μποδοσάκη. Ἡ πρᾶξις αὕτη εἶναι πρᾶξις τῆς ἀπιστίας τὴν ὁποίαν ἐνήργησεν ὁ Τανταλίδης, συνεργὸς αὐτοῦ εἶναι ὁ Πάγκαλες καὶ ἠθικὸς αὐτουργὸς εἶναι ὁ Μποδοσάκης. Ἐπίσης οἱ κατηγορούμενοι Πάγκαλος καὶ Τανταλίδης καὶ Μποδοσάκης ὡς ἠθικοὶ αὐτουργοί, διέπραξαν τὴν πρᾶξιν τῆς ἀπάτης διὰ τῆς ἀνακοινώσεως τῶν ψευδῶν εἰδήσεων καὶ τῆς πρὸς ἐπιβεβαίωσιν αὐτῶν ἀθρόας πωλήσεως Κρατικοῦ συναλλάγματος εἰς χαμηλὰς τιμάς. Ἡ πρᾶξις αὕτη τιμωρεῖται ὑπὸ τοῦ νόμου 1308 τοῦ ἀφορῶντος τὴν διάδοσιν ψευδῶν εἰδήσεων ἐν τῷ χρηματιστηρίῳ. Ἀλλ’ ἡ διάδοσις αὕτη τῶν ψευδῶν εἰδήσεων συνωδεύετο καὶ ὑπὸ ἀθρόας πωλήσεως Κρατικοῦ συναλλάγματος ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ Κράτους. Δὲν εἶναι ἁπλῆ διάδοσις· φέρει δὲ διὰ τοῦτο τὰ στοιχεῖα τῆς ἀπάτης. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἑπομένως προτείνει εἰς ὑμᾶς, ὅπως ἀποφασίσητε καὶ παραπεμφθῶσιν εἰς εἰδικὸν δικαστήριον πρῶτον ὁ Πάγκαλος, διὰ τὸ ἀδίκημα τῆς ἀπάτης ἐπὶ βαθμῷ κακουργήματος, δεύτερος ὁ Τανταλίδης ὡς συναυτουργός, καὶ ὁ Μποδοσάκης ὡς ἠθικὸς αὐτουργός. Ἐπίσης διὰ τὰς λοιπὰς πράξεις τοῦ Τανταλίδη ἡ Ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν παραπομπὴν αὐτοῦ ἐπὶ ἀπιστίᾳ ἐπὶ βαθμῷ κακουργήματος, ὡς συνεργὸς δὲ αὐτοῦ προτείνεται νὰ παραπεμφθῇ ὁ Πάγκαλος καὶ ὡς ἠθικὸς αὐτουργὸς ὁ Μποδοσάκης. Τέλος δὲ διὰ τὴν πρᾶξιν πωλήσεως συναλλάγματος Κρατικοῦ, οὐχὶ διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ἀγορᾶς ἀλλὰ διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ὁμάδος Μποδοσάκη ἐπὶ παραβάσει τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν.

§35Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Διὰ ποῖον λόγον δὲν παραπέμπεται καὶ ὁ διευθυντὴς τοῦ «Ἐλευθέρου Βήματος» ὁ ὁποῖος ἐδημοσίευσε τὴν ψευδῆ εἴδησιν τῶν πιστώσεων καὶ ὁ ὁποῖος συνέφαγε τὴν ἑσπέραν ἐκείνην μετὰ τοῦ δικτάτορος;

§36Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τῆς ἀνακρίσεως ἐξηκριβώθη ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὁ Πάγκαλος ὅστις εἶχε λόγους νὰ περιποιῆται τὸν διευθυντὴν τοῦ «Ἐλευθέρου Βήματος», τὸν ὁποῖον πρὸ τινος εἶχαν ἀπελάσει, τῷ ἀνεκοίνωσε τὴν εἴδησιν, τὴν ὁποίαν μάλιστα οὗτος ἐχαρακτήρισε καὶ ὡς λαυράκι, ὅπως συνηθίζουν ν’ ἀποκαλοῦν οἱ δημοσιογράφοι τὰς σπουδαίας εἰδήσεις. Ὁ διευθυντὴς τῆς ἐφημερίδος εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναγράψῃ εἴδησιν ἀνακοινουμένην ὑπὸ τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Μὴ ζητεῖτε λοιπὸν εὐθύνας, ἐφόσον δὲν προέκυψέ τι ἀπὸ τὴν ἀνάκρισιν Αὕτη, Κύριοι Βουλευταί, εἶνε ἡ πρότασις τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία φρονῇ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ καὶ νὰ κυρωθῇ διὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, ἵνα ἐπέλθῃ ὁ καθαρμὸς καὶ ὁ ἐξαγνισμός, διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ παραδίδωνται τὰ ἅγια εἰς τοὺς κύνας καὶ τὰ χρήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, τοῦ καταβάλλοντος βαρεῖς φόρους νὰ χρησιμεύσουν διὰ νὰ παίζωσι καὶ κερδίζωσιν οἱ παῖκται τοῦ χρηματιστηρίου καὶ οἱ Ὑπουργοὶ οἱ ἄπιστοι καὶ παραβάται τοῦ καθήκοντός των. Ἡ ἀπόφασίς σας θὰ ἀποδώσῃ τὰς εὐθύνας εἰς ὅσους ἀνήκουν αὗται (Χειροκροτήματα).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 10.30′. (Μετὰ τὴν διακοπήν) (Ὥρα 11.25′)

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 19 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 22 Ἀπριλίου 1926 περὶ ὁρισμῶν τῆς ὑπὸ τοῦ Δημοσίου παρεχομένης ἐτησίας ἐπιχορηγήσεως εἰς τὸν Δῆμον Πατραίων».

§39Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουρ. Ἐσωτ.). Ὑπάρχει τροπολογία.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα (ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν).

§41Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι πολὺ τὸ ποσόν.

§42Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Καὶ ἡ Χαλκὶς ἔχει ἀνάγκην.

§43Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅλαι αἱ πόλεις ἔχουν ἀνάγκην ἐνισχύσεως, διότι τοὺς ἐπῆραν ὅλους τοὺς φόρους, καὶ ἡ ἐξαίρεσις διὰ τὰς μεγάλας πόλεις ἀποτελεῖ ἀδικίαν διὰ τὰς μικράς.

§44Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Συμφωνῶ. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας ἐρεύνης.

§45Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Νὰ προστεθοῦν καὶ αἱ πρωτεύουσαι τῶν ἐπαρχιῶν.

§46Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ ἀπηχήσῃ κακῶς εἰς τὰς μικρὰς πόλεις ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ γενικοῦ Προϋπολογισμοῦ προνομιακῶς ὑπὲρ ὡρισμένων μεγάλων πόλεων. Τὸ θέμα πρέπει νὰ ἐξετασθῇ γενικῶς καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ πόρισμα τοῦ συνεδρίου τῶν Δημάρχων, τὸ ὁποῖον ἔγινε πρὸ μηνῶν καὶ τὸ ὁποῖον ἀπέδειξε πόσον πενιχρὰ εἶναι τὰ ἔσοδα τῶν Δήμων τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντεπεξέλθουν εἰς τὰ στοιχειώδη ἔξοδα αὐτῶν.

§47Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Δὲν πρόκειται περὶ ἐπιχορηγήσεως, ἀλλὰ τὸ Δημόσιον ἐξαιρετικῶς εἰς τοὺς Δήμους Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Θεσσαλονίκης καὶ Πατρῶν, δίδει τὰ ἰδικά τους χρήματα.

§48Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ παράπονον ἔχουσιν καὶ αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι, ἐν αἷς καὶ ἡ Μυτιλήνη, διατὶ δὲν ἐπανορθώνεται καὶ δι’ αὐτοὺς τὸ ἄδικον τὸ ὁποῖον κάμνει τὸ Δημόσιον, ὅπως ἐπανορθώνεται εἰς τοὺς τέσσαρας δήμους ὡς ἀνεφέρατε.

§49Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι θὰ ψηφισθῇ νομοσχέδιον καὶ διὰ τοὺς ἄλλους Δήμους, παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§50Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Βεβαίως ὁ Δῆμος Πατρῶν πρέπει νὰ ἐνισχυθῇ διὰ μιᾶς ἐπιχορηγήσεως. Θὰ παρακαλέσω ὅμως τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα εὐρύτερον καὶ νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, ὥστε νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς τὰς πόλεις εἰς τὰς ὁποίας ὑπάρχει ἀνάγκη, καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν πόλιν τῶν Σερρῶν.

§51Α. ΛΟΥΛΗΣ. Ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου διὰ τὴν αὔξησιν τῆς δαπάνης διὰ τὴν ἐπιχορήγησιν τοῦ δήμου Πατρῶν. Διότι ἄλλως, συμφώνως πρὸς τὸ Σύνταγμα, δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν.

§52Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἐδήλωσα ἤδη ὅτι θὰ ζητήσω ἐξουσιοδότησιν ἀπὸ τὴν Βουλήν, διότι πάντως ἐγὼ ἔχω γνώμην νὰ ἐνισχυθοῦν καὶ οἱ ἄλλοι Δῆμοι.

§53Κ. ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ καὶ χωρὶς νὰ θέλω νὰ εἶμαι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ὑπὲρ τῆς πόλεως τῶν Πατρῶν, μοῦ παρέχεται ἡ εὐκαιρία νὰ ἐκφράσω τὴν ὀδύνην τῶν κατοίκων τῶν Κυκλάδων, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν οὗτοι ὑπέστησαν ζημίαν 25.000.000. Διότι δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν. Ἡ συνδρομὴ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς αὐτοὺς θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι κἄπως μεγαλυτέρα.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον δεκτόν;

§55ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 28 Νοεμβρίου 1927 «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 8 Αὐγούστου 1926 περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ διὰ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Νόμου 2125 ἐπιβεβλημένου ἐν τῷ Δήμῳ Ἁγίου Νικολάου φόρου».

§57ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 15 Ὀκτωβρίου 1927 «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 2 Σ)βρίου 1926 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων νομοθεσίας».

§59Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, ὄντος Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ κ. Μαρῆ, ἦλθε πρὸς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεων, διατάξεων τῆς περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων νομοθεσίας καὶ ἔφερα ἀντιρρήσεις, μοῦ ἀπήντησε δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἰπὼν ὅτι εἶναι τυπικὸν νομοσχέδιον καὶ δὲν εἶχε καμμίαν ἀξίαν. Ὅταν ὅμως διετυπώθη τὴν ἄλλην ἡμέραν εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἀνεγνώσθη, εἶδον ὅτι ἔφερε πλήρη μεταρρύθμισιν τῆς νομοθεσίας περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ἀνατρεπομένης οὕτω μιᾶς ἐκ τῶν σπουδαιοτάτων νομοθεσιῶν τοῦ Κράτους. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή.

§60Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἅμα τὸ διαβάσητε, θὰ ἴδητε ὅτι ἐξυπηρετεῖ μόνον τοπικὰς ἀνάγκας.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, δεκτόν;

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4 Ὀκτωβρίου 1927 «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 28 τοῦ Νόμου 2125 τοῦ 1920».

§64ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 8 Νοεμβρίου 1927 «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 19 Μαρτίου 1926 «περὶ τῶν ἐτησίων ἐπιχορηγήσεων τῶν δήμων Ἀθηναίων, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης».

§66Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Βεβαίως, Κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἀξία ἐπαίνου ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως πρὸς βελτίωσιν τῶν οἰκονομικῶν πόρων τῶν Δήμων Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης.

§67ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι τῆς παρούσης Κυβερνήσεως.

§68Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τέλος πάντων, Κύριοι Συνάδελφοι, ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐπαινετή. Λέγω ὅμως τοῦτο, διότι δεδικαιολογημένη ὑπῆρξεν ἡ ἀντίρρησις τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιχορηγήσεως εἰς τὸν Δῆμον Πατρέων. Βεβαίως ἡμεῖς ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπικουροῦμεν εἰς τὴν προσπάθειαν τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἀποδοθῶσιν αἱ πρόσοδοι εἰς τοὺς Δήμους τῶν μεγάλων πόλεων, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὅτι ὁ Δῆμος Καλαμῶν, ὁ ὁποῖος εἶχε μίαν πρόσολον, καὶ ἂν ἡ πρόσοδος αὐτὴ δὲν κατεκρατεῖτο ἀπὸ τὸ Δημόσιον θὰ ἠδύνατο νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν τῆς πόλεως ἀπὸ ἀπόψεως ὑδρεύσεως καὶ γενικῶς. Ὁ Δῆμος Καλαμῶν στερεῖται καὶ τῶν μέσων τούτων, διότι ἡ Κυβέρνησις ἔθεσεν ἅρπαγα χεῖρα ἐπὶ τῶν εἰσοδημάτων τοῦ Δήμου. Νὰ προστεθῇ, λοιπόν, ταυτοχρόνως καὶ εἰς τὸν Δῆμον Καλαμῶν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις ἀντίρρησιν;

§70ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι ὄχι.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον. Γίνεται ἐπίσης δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐφάπαξ συζήσιν «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 8 Ἰουνίου 1926 «περὶ ἄρσεως τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ Δήμου πρὸς ἀποπεράτωσιν τοῦ ἐν Ἡρακλείῳ Κρήτης κτιρίου τῆς Ἑνετικῆς Λέσχης» Γίνεται ἐπίσης δεκτόν, εἰς ἐφάπαξ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 6 Σεπτεμβρίου 1926 «περὶ αὐξήσεως τοῦ ἐπὶ τῶν μετιτερομένων ἐγχωρίων προϊόντων δημοτικοῦ φόρου». Γίνονται ἐπίσης δεκτὰ εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὰ νομοσχέδια: 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 23 Μαρτίου 1927 συμβάσεως μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τῆς ἀφορώσης τὸν τρόπον τῆς διαθέσεως τοῦ προσθέτου ποσοστοῦ τοῦ 2%». 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 23 Αὐγούστου 1927 συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης «περὶ τῶν ἀσφαλειῶν τῆς ὑπηρεσίας διαφόρων δανείων». 3) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1926–27».

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 3241 περὶ καταργήσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ φόρου καὶ ἐπιβολῆς δασμοῦ ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἐλαίου Π. Ἑλλάδος». Ὁ κ. Μητσοτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§73Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Πρὸ ἑξαμήνου κ. Συνάδελφοι, ἐψηφίσθη παρὰ τῆς Βουλῆς νόμος περιέχων τρεῖς διατάξεις. Μία διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπεβάλλετο τοπικὴ φορολογία 10 λεπτῶν ἐπὶ ἑκάστης ὀκᾶς ἐξαγομένου ἐλαίου, ὑπὲρ τοῦ Ὠδείου Χανίων. Μία ἄλλη διάταξις διὰ τῆς ὁποίας ὁ πρόσθετος δασμὸς ὁ ἐπιβαλλόμενος ἐπὶ τῶν κοινῶν ἐλαίων περιορίζεται ἀπὸ 4% εἰς 2%. Καὶ τρίτη διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ φόρος ἐπὶ τῶν σαπώνων τῶν παραγομένων ἐξ ὑπολειμμάτων ἐλαίου ραφινέ, ἐλαττοῦται καὶ ἐξισοῦται πρὸς τὸν φόρον τῶν πυρηνοσαπώνων. Καὶ αἱ τρεῖς αὐταὶ διατάξεις ἦσαν ἀπολύτως δεδικαιολογημέναι. Καὶ ἡ μὲν διάταξις, ἡ ἐπιβάλλουσα τοπικὸν φόρον ὑπὲρ ἑνὸς ἱδρύματος τοῦ νομοῦ Χανίων, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν. Ἡ δευτέρα διάταξις τοῦ Νόμου τούτου δηλ. τοῦ περιορισμοῦ τοῦ προσθέτου δασμοῦ ἦτο καὶ αὐτὴ ἀπολύτως δεδικαιολογημένη. Δὲν ἐγένετο δὲ ὁ περιορισμὸς αὐτὸς, διότι ὑπῆρχον οἱ φρονοῦντες ὅτι εἶχον προστατευθῇ τὰ διϋλισμένα ἔλαια, ἀλλὰ διότι ὡς γνωστὸν τὰ ραφιναρισμένα ἔλαια εὑρίσκονται ὑπὸ δυσμενεστέρας συνθήκας ἢ τὰ κοινὰ ἔλαια, δοθέντος ὅτι ταῦτα ὑποβάλλονται εἰς εἰσαγωγικὸν δασμόν, εἰσαγόμενα εἰς ξένα Κράτη, εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ τοῦ ὁποίου ἀπαλάσσονται τὰ κοινὰ ἔλαια τὰ ὁποῖα θεωροῦνται ὡς εἶδος πρώτης ἀνάγκης. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἐθεωρήθη ὅτι ἡ ἀπαλλαγὴ τοῦ ραφιναρισμένου ἐλαίου τοῦ ποσοστοῦ τῶν 4% ἦτο ἕνα ἀντιστάθμισμα διὰ τὰς δυσμενεῖς φορολογικὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας διατελοῦν τὰ ραφιναρισμένα ἔλαια, ἀπέναντι τῶν κοινῶν ἐλαίων. Ἐνθυμοῦμαι καλῶς ὅτι, ὅτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔκαμνε τὸν περιορισμὸν αὐτὸν τοῦ ποσοστοῦ τοῦ δασμοῦ ἀπὸ 4% εἰς 2%, εὑρίσκετο πρὸ δισταγμοῦ, διότι ἐφοβεῖτο μήπως ἔβλαπτε τὰ ἐργοστάσια ραφιναρισμένων ἐλαίων, τὰ ὁποῖα, ὅπως εἴπομεν προηγουμένως, εὑρίσκοντο ὑπὸ δυσμενεῖς συνθήκας. Προσέθεσε μάλιστα, κατὰ ἰδιαιτέραν συζήτησιν, ὅτι ὁ περιορισμὸς αὐτὸς τοῦ δασμοῦ γίνεται ὑπὸ τύπον ἀπολύτου προσωρινότητος, καὶ μέχρις ὅτου ἐξακριβωθῇ, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν κατόπιν τοῦ μέτρου τούτου τὰ ἐργοστάσια τῶν ραφιναρισμένων ἐλαίων νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς ἀπαιτουμένας δαπάνας. Καὶ ἡ τρίτη διάταξις διὰ τῆς ὁποίας ἐλαττοῦται ὁ φόρος ἐπὶ τῶν σαπώνων τῶν παραγομένων ἐξ ὑπολειμμάτων ἐλαίων ραφινέ, καὶ ἡ τρίτη αὐτὴ διάταξις ἦτο ἀπολύτως δεδικαιολογημένη.

§74ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί;

§75Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως. Ἐψηφίσθη δὲ ὡς ἀντιστάθμισμα τῶν δυσμενεστέρων οἰκονομικῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας τελοῦν τὰ ραφιναρισμένα ἔλαια, ὑποβαλλόμενα ὡς γνωστὸν εἰς εἰσαγωγικὸν δασμόν, κατὰ τὴν εἰσαγωγήν των εἰς ξένα κράτη, καθ’ ὃν χρόνον τὰ κοινὰ ἔλαια, θεωρούμενα ὡς πρώτη ὕλη, ἀπαλάσσονται. Ἐθεωρήθη ὅμως δεδικαιολογημένη ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ δι’ ἄλλον λόγον. Διότι ἐθεωρήθη ὅτι ἐργοστάσια, ἀποτελοῦντα βιομηχανικὴν πρόοδον, κατασκευάζουν σάπωνας ἐξ ὀξέων καὶ ἐξ ἀπορριμμάτων, προάγοντα δηλαδὴ καὶ ἐξυπηρετοῦντα τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ ἦτο ἄδικον νὰ εὑρίσκωνται ὑπὸ τὰς αὐτὰς οἰκονομικὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκονται τὰ ἐργοστάσια τὰ παράγοντα σάπωνα ἐκ καθαροῦ ἐλαίου. Ἐάν, Κύριοι, εὑρισκόμεθα πρὸ Κράτους ἀσκοῦντος ὑγιᾶ πολιτικὴν προστασίαν τῆς βιομηχανίας θὰ ἔλεγον ὅτι ἡ προστασία, ἡ ὁποία ἐγένετο μέχρι σήμερον εἰς τὴν σαπωνοποιΐαν εἰς τὴν βιομηχανίαν τὴν παράγουσαν σάπωνα ἐκ καθαροῦ ἐλαίου, εἶναι ὑπεραρκετή. Διότι ἀσφαλῶς, ἡ ἐπιβεβλημένη φορολογία εἶναι πολὺ μικροτέρα τῆς φορολογίας τοῦ ἐλαίου. Γνωρίζω καλῶς ὅτι αἱ βιομηχανίαι, ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι παράγουν βιομηχανικὰ εἴδη, ἐξηυγενισμένα, βιομηχ. εἴδη εἰς ἀνωτέρας τιμάς, εἶναι πραγματικῶς αἱ βιομηχανίαι αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ τύχουν προστασίας καὶ ἀντιλήψεως ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, βιομηχανίαι τῶν ὁποίων τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα παρουσιάζουν εὐγενεστέραν τὴν μορφὴν ἀσφαλῶς δὲ ὀφείλουν νὰ τυγχάνουν παρὰ τοῦ Κράτους ἰδιαιτέρας προστασίας. Ἡ βιομηχανία τοῦ σάπωνος τοῦ λευκοῦ ἀσφαλῶς ἔχει τύχει μέχρι σήμερον ἐξαιρετικῆς προστασίας ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, διότι, ὅπως καὶ προηγουμένως εἶχον τονίσει, ἡ ἐπιβεβλημένη φορολογία εἶναι πολὺ κατωτέρα. Ἡ ὑποβολὴ ἑπομένως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, κατὰ τὴν κρίσιν ἡμῶν, εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος, διότι ἔρχεται νὰ καταφέρῃ πλῆγμα ἐναντίον ἐργοστασίων τελούντων ὑπὸ ἐξαιρετικῶς δυσμενεῖς συνθήκας. Θὰ ἦτο δυνατόν, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ἐλαιουργία, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ μίαν ἐθνικὴν βιομηχανίαν, βιομηχανίαν ἀξίαν προστασίας, δοθέντος ὅτι τὰ προϊόντα αὐτῆς εἶναι δυνατὸν νὰ συναγωνίζωνται τὴν εὐρωπαϊκὴν ἀγοράν, νὰ τύχῃ καὶ αὐτῆς ὄχι τῆς προστασίας τὴν ὁποίαν ἔχουν ἀπολαύσει μέχρι σήμερον βιομηχανίαι, αἱ ὁποῖαι οὐδένα πραγματικὸν λόγον ὑπάρξεως ἔχουν, ἀλλὰ τουλάχιστον τῆς προστασίας, ἥτις θὰ ἐπέτρεπεν εἰς αὐτὰς τὴν ὑπὸ οἰκονομικοὺς ὅρους διαβίωσιν καὶ ἀνάπτυξιν αὐτῶν. Μέχρι σήμερον ἡ βιομηχανία τῆς ἐλαιουργίας, ἡ ὁποία τονίζω, ὅτι εἶναι ἡ μόνη ἐκ τῶν ὀλίγων, αἵτινες χρήζουν προστασίας τοῦ Κράτους, εὑρίσκεται ὑπὸ διωγμόν σήμερον δὲ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη πρὸ ἑξαμήνου καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἠλαττώθη ὁ δασμὸς τοῦ σάπωνος, τοῦ ἐξ ἀπορριμάτων ραφιναρισμένου ἐλαίου, τὸ μέτρον τοῦτο ἔρχεται σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταργήσῃ, χωρὶς καὶ ἡ δικαιολογητικὴ ἔκθεσις νὰ ἀναφέρῃ τοὺς λόγους οἵτινες παρεκίνησαν τοῦτον εἰς τὴν ἀπόφασιν ταύτην.

§76Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. (Ὑφ. Οἰκον.). Ἀναφέρονται οἱ λόγοι εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§77Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀλλὰ οἱ λόγοι τῆς Ἐπιτροπῆς πρέπει νὰ ἐξετασθοῦν καὶ ἀπὸ ὑμᾶς κ. Ὑπουργέ, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν εἶναι βάσιμοι.

§78Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Μὰ τοὺς ἔχω ἐξετάσει, κ. Μητσοτάκη, ὡς σᾶς ἔχω εἰπῇ καὶ χθές. Ἐκ τῶν λόγων τούτων ἀποδεικνύεται τὸ βάσιμον τοῦ νομοσχεδίου.

§79Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ δικαιολογία εἶναι ὅτι διὰ τοῦ μέτρου τούτου παραβλάπτεται ἡ βιομηχανία τῶν λευκῶν σαπώνων, τῶν παρασκευαζομένων ἐξ ἐλαίων, διότι καὶ ἐκ τοῦ βεβαιωμένου δασμοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συναγωνισθῇ τὸν σάπωνα τὸν κατασκευαζόμενον ἐξ ἀπορριμμάτων. Ἡ δικαιολογία δὲν εἶναι ἀληθής, διότι πρῶτον ὑπάρχει διαφορὰ ποιοτήτων τῶν σαπώνων καὶ εἰς εἰς τὴν τιμὴν καὶ τὴν ποιότητα. Ὁ μὲν σάπων, ὁ παρασκευαζόμενος ἐν Μυτιλήνῃ εἶναι λευκὸς καὶ ἡ τιμή του εἶναι 25 δρχ. ὁ δὲ σάπων ὁ ὁποῖος ἔχει ὑποτιμημένην φορολογίαν, καὶ περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, δὲν εἶναι λευκὸς καὶ ἡ τιμή του εἶναι 20 δραχ. Οὐδεὶς δὲ κίνδυνος συναγωνισμοῦ ὑπάρχει, ἀφοῦ ἡ διαφορὰ τῆς φορολογίας εἶναι 60 ἢ 70 λεπτά. Τώρα, βεβαίως, σεῖς δύνασθε νὰ ὑποστηρίξετε τὴν ἄποψίν σας, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει κίνδυνος συναγωνισμοῦ, ἀφοῦ ἡ διαφορὰ τιμῶν εἶναι 5 δραχμαί. Εἶναι μεγίστη ἡ διαφορὰ, ὥστε δὲν ὑπάρχει κίνδυνος συναγωνισμοῦ: διότι ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, 60 ἢ 70 λεπτά.

§80ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι 1 καὶ 30.

§81Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὄχι. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς τοῦ σάπωνος. Ὁ μὲν πυρηνοσάπων φορολογεῖται 20 λεπτά, ὁ δὲ λευκὸς πρὸς μίαν δραχμήν. Ἐπ’ αὐτῶν προστίθενται οἱ πρόσθετοι δασμοί, ὥστε ἡ μὲν φορολογία τοῦ λευκοῦ σάπωνος ἀνέρχεται περίπου εἰς δραχ. 2, μετὰ τῶν προσθέτων, ἡ δὲ φορολογία τοῦ πυρηνοσάπωνος εἶναι 1 δραχμή.

§82ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι 1 καὶ 36 λεπτὰ ἀκριβῶς.

§83Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, παρ’ ἡμῖν ὁ φόρος τοῦ πυρηνοσάπωνος εἶναι μία δραχμή, μετὰ τῶν προσθέτων λιμενικῶν κρὶ δημοτικῶν, ὁ δὲ φόρος τοῦ σάπωνος τοῦ λευκοῦ εἶναι 2 δραχμαί. Ὥστε πρόκειται περὶ διαφορᾶς 1 δραχ. Ἐπικαλοῦμαι μάλιστα τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ σᾶς βεβαιώσῃ ποία εἶναι ἡ διαφορὰ τῆς φορολογίας μεταξὺ τοῦ λευκοῦ καὶ πυρηνοσάπωνος. Δεύτερος λόγος, ὁ ὁποῖος δὲν δικαιολογεῖ τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου τούτου, εἶναι ὁ ἑξῆς: ὅτι ἡ παραγομένη ποσότης σάπωνος ἐξ ὑπολειμμάτων ἐλαίου εἶναι περιωρισμένη διότι ἐξαρτᾶται ἐκ τοῦ παραγομένου ραφιναρισμένου ἐλαίου, εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος οὐδεμία ποσότης ραφιναρισμένου ἐλαίου ἐξήχθη εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἰς τρόπον μάλιστα, ὥστε τὰ ἐργοστάσια νὰ εὑρίσκωνται πρὸ ἐξαιρετικῶς δυσκόλων συνθηκῶν. Καμμία ἀνάλογος ποσότης σάπωνος ἐκ ραφιναρισμένου ἐλαίου ἠλαττωμένης φορολογίας κατεσκευάσθη καὶ ἐδόθη εἰς τὴν κατανάλωσιν, διὰ νὰ δικαιολογῆται ἡ ἐξέγερσις τῶν διαμερισμάτων, τὰ ὁποῖα ἀντιπροσωπεύετε. Διὰ τοὺς δύο αὐτοὺς λόγους, ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι τὸ ληφθὲν μέτρον, κατὰ Σεμπτέμβριον τοῦ 1926, ἦτο μέτρον δικαιότατον ὑπὲρ τῶν ἐργοστασίων κατασκευῆς σάπωνος ἐκ ραφιναρισμένου ἐλαίου, δι’ αὐτὸ φαντάζομαι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐξέθηκα, λαμβάνων ὑπ’ ὄψει, ὅτι τὸ ληφθὲν μέτρον ἦτο δίκαιον καὶ ἀπετέλει ἐλάχιστον μέρος προστασίας ἐκ τῶν παρεχομένων ἀληθῶς; εἰς ἄλλας βιομηχανίας, θὰ θελήσῃ νὰ ἀφήσῃ τὸ πρὸ ἑξαμήνου ληφθὲν μέτρον νὰ ἰσχύῃ, τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω, εἶναι τόσον μικρὸν ἀπέναντι τῆς προστασίας, ἡ ὁποία παρέχεται εἰς βιομηχανίας συγγενεῖς καὶ οὐδένα σκοπὸν ἐξυπηρετούσας, εἰμὴ τὰ συμφέροντα ὡρισμένων προσώπων, ὥστε νὰ ἀπορῇ κανεὶς πῶς τὸ Κράτος παρουσιάζεται ἐστερημένον πάσης βιομηχανικῆς προστασίας, ὅπως ἀποδεικνύει ἡ τακτική του ἀπέναντι τῶν ἐργοστασίων κατεργασίας ἐλαίων τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν πραγματικὴν βιομηχανίαν, ἡ ὁποία ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς ἱδρύσεώς της, ὀφειλομένης εἰς τὴν ἀτομικὴν πρωτοβουλίαν, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐνισχύσεως ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, βιομηχανίας ἐξυπηρετικῆς τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς καὶ ἐξυπηρετούσης τὴν πρώην βιομηχανίαν ἐν Ἑλλάδι, ὅτι καὶ τὸ Κράτος θὰ ἐπιδείξῃ ἀπέναντι τῆς βιομηχανίας ταύτης, ὄχι προστασίαν τὴν ὁποίαν ἐπέδειξε πρὸς ἄλλας βιομηχανίας, ἀλλὰ τοὐλάχιστον τοιαύτην προστασίαν, ὥστε νὰ δύναται νὰ ἐξυπηρετεῖται οἰκονομικῶς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ ὄχι μόνον τὴν βιομηχανίαν τοῦ τόπου ἀλλὰ καὶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν τῆς Χώρας. Διὰ τοὺς λόγους τούτους πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μελετῶν τὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας ἐξέθηκε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, θὰ θελήσῃ πρὶν ἢ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, νὰ ἐξετάσῃ κατὰ πόσον δικαιολογεῖται καὶ τότε μόνον νὰ ζητήσῃ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ.

§84Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Κατὰ τὸ ἔτος 1926, ὅτε ὁ δικτάτωρ Πάγκαλος ηὔξησε τὴν φορολογίαν τοῦ σάπωνος, εἰς τὴν Λέσβον ὑπῆρχον 60 ἐργοστάσια σαπωνοποιΐας. Ἔκτοτε λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῆς φορολογίας ταύτης, ἐκ τῶν 60 αὐτῶν ἐργοστασίων σαπωνοποιΐας περιεσώθησαν τρία μόνον. Τὰ ἄλλα ἔκλεισαν, φθίνουν δὲ καὶ αὐτὰ καὶ ὅσον οὔπω ἐκλείπει τελείως· μία ἀκμάζουσα ἐθνικὴ βιομηχανία. Σημειωτέον δὲ ὅτι ἐκ τοῦ σάπωνος Λέσβου κατηναλίσκοντο εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐξήγοντο ἄνω τῶν 25 ἑκατομμυρίων ὀκάδων δὲν εἶναι δὲ καὶ δυνατὸν νὰ ἀντεπεξέλθουν εἰς τὸν ἐσωτερικὸν συναγωνισμὸν τοῦ σάπωνος τοῦ κατασκευαζομένου ἐξ ὑπολειμμάτων ραφιναρισμένου ἐλαίου, λόγῳ τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος κατατάσσει εἰς ἐξαιρετικὴν θέσιν τοὺς σάπωνος τοὺς κατασκευαζομένους ἀπὸ τὰ ὑπολείμματα τῶν καθαρισμένων ἐλαίων. Καὶ οὕτω τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι νὰ ἐξαφανισθῇ μία βιομηχανία, νὰ κλείσουν 60 ἐργοστάσια καὶ νὰ μείνουν ἄνεργοι ἄνω τῶν 2000 οἰκογενειῶν, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τοιαύτη οἰκονομικὴ κρίσις μαστίζει τὸν τόπον.

§85Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Διὰ νὰ προστατευθοῦν δύο Ἑταιρεῖαι;

§86Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Καὶ τοῦτο διὰ νὰ προστατευθοῦν δύο ἐργοστάσια ραφιναρίας ἐν Κρήτῃ. Ἐγὼ ἀντετάχθην εἰς τὸν νόμον αὐτόν, ὡς πρὸς τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς τὰς ραφιναρίας, βεβαίως ὄχι δι’ τι δὲν πρέπει νὰ προστατεύεται ἡ ἐθνικὴ βιομηχανία, ἀλλὰ διότι δὲν πρέπει νὰ προστατεύωνται ὑπερμέτρως εἰς βάρος ἄλλης βιομηχανίας.

§87Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, λέγετε ὅτι προστατεύονται τὰ ραφιναρισμένα ἔλαια. Σᾶς λέγω, ὅτι τὰ ραφιναρισμένα ἔλαια, τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς ἀποτελοῦν μίαν πρόοδον ὑποβάλλονται εἰς βαρύτερα δασμὸν ἀπὸ τὰ κοινὰ ἔλαια, διότι τὰ κοινὰ ἔλαια ἐξαγόμενα εἰς τὸ ἐσωτερικὸν....

§88ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§89Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ αὐτὸ εἶναι, ἐπιβαρύνονται. Τὰ ραφιναρισμένα ἔλαια εἰσαγόμενα εἰς τὴν Γαλλίαν πληρώνουν 50 φράγκα τὰ 10 κιλὰ, διότι δι’ αὐτὰ δὲν ἔχει ληφθῇ καμμία πρόνοια μέχρι σήμερον εἰς τὰς ἐμπορικὰς συνθήκας Τὰ μὲν ραφιναρισμένα ἔλαια, λοιπὸν, εἰσαγόμενα εἰς τὴν Γαλλίαν ἐπιβαρύνονται μὲ 50 γαλλικὰ φράγκα τὰ 10 κιλὰ, τὸ ὁποῖον ἰσοδυναμεῖ μὲ φορολογίαν 2 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, ἐνῷ ἡ φορολογία τῆς ἐξαγωγῆς ἐνταῦθα εἶναι πρὸς ὄφελος μὲν τῶν ραφιναρισμένων ἐλαίων, ἀλλ’ ἡ ὠφέλεια αὐτὴ εἶναι μεγαλυτέρα. Ἑπομένως, οὐσιαστικῶς, τὰ ραφιναρισμένα ἔλαια εὑρίσκονται ὑπὸ πολὺ δυσμενεστέρας συνθήκας. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρσοτασία τοῦ Κράτους.

§90Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ὅταν θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, σχετικὸν πρὸς τὴν φορολογίαν τοῦ ἐλαίου, ἔχομεν καὶ ἡμεῖς νὰ εἴπωμεν ἐὰν προστατεύεται ἢ δὲν προστατεύεται ἡ ἐλαιοβιομηχανία, οὐχὶ τῶν ἐκκαθαρισμένων ἐλαίων ἀλλὰ ἡ ἄλλη, διότι ὅταν τὸ ἔλαιον τὸ μὴ ραφιναρισμένον, τὸ ἔλαιον τῆς ἐλαιουργίας, πληρώνῃ ἐξαγωγικὸν δασμὸν 4%, μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ λέγωμεν ὅτι προστατεύεται ἡ βιομηχανία αὐτὴ ἀκριβῶς διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν παραγωγὴν ἐκλεκτῶν ἐλαίων, τὰ ὁποῖα νὰ καταναλίσκωνται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τελειοποιήσεως τῆς βιομηχανίας αὐτῆς, ὥστε νὰ παράγεται ἐκλεκτὸν ἔλαιον, ὑποτίθεται φυσικὰ ὅτι διατίθενται μεγάλα κεφάλαια διὰ νὰ ἐπιφέρουν τὴν τελειοποίησιν αὐτῶν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται σήμερον περὶ τούτου Ὁ λόγος σήμερον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας τοῦ σάπωνος. Ὅταν ἔχωμεν σάπωνα φορολογούμενον μὲ 2 δραχ., κατ’ ὀκᾶν, καὶ ἐξ ἑτέρου ἔχομεν τὸν σάπωνα τῶν ραφιναρισμένων ἐλαίων, φορολογούμενον μὲ 30 λεπτὰ μόνον, βεβαίως ὑπάρχει μιὰ κολοσσιαία διαφορά. Ὁ συναγωνισμὸς εἶναι ἀδύνατος. Καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐχάσαμεν τὴν ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν, λόγῳ ἀκριβῶς τῆς φορολογίας τῆς ἐπιβληθείσην ἐπὶ τοῦ σάπωνος, δὲν εἶναι λογικὸν νὰ ἀποκλείσωμεν τὸν σάπωνα καὶ ἀπὸ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν λόγῳ τοῦ συναγωνισμοῦ αὐτοῦ. Περιορίζομαι εἰς αὐτὰ τὰ ὀλίγα, διότι ἡ ὥρα εἶναι προκεχωρημένη. Ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἐπιμείνῃ καὶ ἡ Βουλὴ θὰ δεχθῇ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἔχει.

§91ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν Δεκτὸν.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μεϊμαράκης.

§93Β. ΜΕΙΜΑΡΑΚΗΣ. Ἐὰν ἐγένετο δεκτὸν δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ὁμιλήσω.

§94Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κατὰ τὸν παρελθόντα Αὔγουστον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχε φέρει νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπέβαλλε νέαν φορολογίαν 4% κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου. Τότε αἱ ἐλαιοφόροι ἐπαρχίαι ὅλης τῆς Ἑλλάδος ἐξανέστησαν διὰ τὸ μέτρον αὐτό, διότι βεβαίως ἦτο ἓν δῶρον, τὸ ὁποῖον ἔγινεν εἰς τὰς ραφιναρίας εἰς βάρος τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἤκουσε τὰ παράπονα ὅλων τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐλαιοφόρων ἐπαρχιῶν καὶ τότε μόνος ἠθέλησε καὶ ἠλάττωσε τὸν πρόσθετον αὐτὸν φόρον ἀπὸ 4% εἰς 2%. Νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ οἱ συνάδελφοι τῶν ἐλαιοφόρων ἐπαρχιῶν εἶναι ἀπολύτως σύμφωνοι.

§95ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§96Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅμως κατὰ τὴν ἑσπέραν ἐκείνην εἶχε βεβαιώσει τὴν Βουλήν, ὅτι ἐὰν κατὰ τὸ διάστημα τοῦ χρόνου ἤθελε διαπιστωθῇ ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς ἤθελεν ἐμποδίσει ὁπωσδήποτε τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἤθελε καὶ τὸν ἐπιπρόσθετον τοῦτον φόρον ἀπολύτως ἄρει. Παρήλθε, Κύριοι, ἓν ἔτος. Τί ἔγινεν κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο; Ἐξῆλθον ἑλληνικὰ ἔλαια — ἐννοῶ τὰ μὴ ραφιναρισμένα — εἰς τὸ ἐξωτερικόν; Ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἀντιπροσωπεύω μίαν ἐλαιοφόρον ἐπαρχίαν, δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἐκ τῆς παραγωγῆς μας τοῦ ἔτους 1927–1928 οὐδὲ μία ὀκὰ δὲν ἐξῆλθεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§97ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί;

§98Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Διότι ἐπεβλήθη ὁ φόρος τοῦ 2%.

§99Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ λόγος.

§100Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ποῖος εἶναι ὁ λόγος;

§101Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁ λόγος εἶναι ἡ ὑπερπαραγωγὴ τῆς Ἱσπανίας. Ἀλλ’ ὁ κυριώτερος εἶναι ἡ βαρυτέρα φορολογία τοῦ ἐλαίου, ὄχι τῶν 2%, ἀλλ’ ἡ ἔγγειος φορολογία.

§102Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, τὸ 2% ἀντιπροσωπεύει διὰ τὴν Κέρκυραν — δὲν ὁμιλῶ διὰ τὴν Κρήτην — 1,50 τὴν ὀκᾶν. Τὰ ἔλαια δὲ τῆς Κερκύρας δύνανται νὰ συναγωνισθῶσι τὰ ἔλαια τῆς Ἱσπανίας, διότι εἶναι καλύτερα τῶν ἐλαίων τῆς Ἱσπανίας.

§103Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Γενικῶς ὁ δασμὸς τοῦ ἐλαίου εἶναι βαρύς.

§104Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγώ, λοιπνό, νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὀφείλει εἰς τὸ προτεινόμενον νομοσχέδιον νὰ περιλάβῃ τὴν κατάργησιν τοῦ 2% διότι τὸ μὲν δημόσιον δὲν ἤθελε τίποτε ζημιωθῇ ἐκ τούτου, διότι δὲν ἐξάγεται ἔλαιον εἰς τὸ ἐξωτερικόν, αἱ δὲ ραφιναρίαι ἐπίσης δὲν θὰ ζημιωθῶσι, διότι αἱ ραφιναρίαι δὲν περιορίζονται μόνον εἰς τὸ ραφιναρισμένον ἔλαιον ἐξ ἐλαιῶν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ ραφιναρίαι ἐργάζονται καὶ μὲ σπόρους καὶ παράγουν σπορέλαιον. Λοιπόν, θὰ ἤθελον νὰ γνωρίζω ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ποία εἶναι ἡ ἀντίληψις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ δεχθῇ τὴν δικαίαν ἡμῶν αἴτησιν.

§105Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. (Ὑφυπ. Οἰκονομ.). Ἰδοὺ πῶς ἔχει τὸ πρᾶγμα. Ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλαττωθῇ καὶ νὰ καταργηθῇ ὁ δασμὸς τοῦ 2%· ἑπομένως δὲν εἶναι ζήτημα νομοθετικῆς ρυθμίσεως· εἶναι ζήτημα Διατάγματος, ἐκτιμήσεως τῶν πραγμάτων καὶ φυσικά, τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐὰν ἐκ τῆς σταθμίσεως τῶν πραγμάτων καὶ ἀπὸ εὐρυτέρας ἀπόψεως θεωρηθῇ ὡς ἐπιβαλλομένη ἡ ἐλάττωσις ἢ ἡ κατάργησις τοῦ δασμοῦ τοῦ 2%, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο δι’ ἐκτελεστικοῦ Διατάγματος. Ἑπομένως δὲν εἶναι ἡ ὥρα διὰ νὰ ἀποφασίσωμεν διὰ τὴν μείωσιν ἢ κατάργησιν τοῦ φόρου 2%.

§106Κ. ΣΙΜΟΣ. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου αἴρεται μία ἀδικία, ἡ ὁποία εἶχε γίνει εἰς βάρος τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς. Ἀληθῶς ὅταν ἠλαττώθη ὁ δασμὸς ὁ ἐξαγωγικὸς τοῦ ἐλαίου ἀπὸ 14 εἰς 4% εἰς τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον δὲν ὑφίστατο ἡ σχετικὴ διάταξις, ἡ ὁποία ἀπήλασσε τοὺς σάπωνας οἱ ὁποῖοι παράγονται ἀπὸ τὸν πολτὸν τῶν ραφινερὶ τοῦ σχετικοῦ δασμοῦ. Τὴν τελευταίαν ἑσπέραν ὅταν ἐψηφίσθη τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον εἶδον αὐτὴν τὴν τροπολογίαν διεμαρτυρήθην πρὸς τὸν Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος μοῦ ὑπεσχέθη νὰ τὴν ἄρῃ διὰ νέου νομοσχεδίου Εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ ραφιναρίαι κανονίζουν τὸν ἐξαγωγικὸν δασμόν. Ἐὰν κατὰ μέσον ὅρον μία ραφινερὶ κατεργάζεται πέντε ἕως ἕξ ἑκατομμύρια ἐλαιῶν ἔχομεν μόνον ἐκ τοῦ δασμοῦ 2% ἓν κέρδος (καθαρὸν 6 ἑκατομ. δραχμῶν καὶ εἶναι μοῦ φαίνεται ἀρκετόν. Ἐὰν ἓν ἐργοστάσιον ἐργασθῇ ἐπὶ δέκα ἡμέρας μὲ μίαν παραγωγὴν 3 χιλ. κιλῶν θὰ κερδίσῃ μοῦ φαίνεται. Συνεπῶς δὲν πρέπει νὰ ὑποδουλώσωμεν εἰς δύο ραφινερὶ τὴν ἐλαιοπαραγωγήν, διότι ἂν δὲν γίνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγει ὁ νόμος, τότε ὅλα τὰ σαπωνέλαια κλπ. θὰ μαζευθοῦν εἰς δύο ραφινερὶ, ἐνῷ ὁ συναγωνισμὸς θὰ δίδῃ καλλιτέρας τιμὰς εἰς τὰ προϊόντα.

§107Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Ὁ κ. Συνάδελφος μᾶς εἶπεν ὅτι πρέπει νὰ φορολογηθοῦν αἱ ραφινερὶ, παρέλειψεν ὅμως νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου τοῦ ραφιναρισμένου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἶναι 10 καὶ 15 λίρες κατὰ τόννον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἔργον δικαιοσύνης ἐὰν τυχὸν ἡ Βουλὴ ἀπορρίψῃ τὸ νομοσχέδιον διὰ τὸ ὁποῖον ἡμεῖς δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν.

§108Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν μίαν ὑπόσχεσιν παλαιὰν εἰς τοὺς παραγωγοὺς περὶ ἀφομοιώσεως τῆς φορολογίας τῶν ἐλαιῶν.

§109Μ. ΚΟΘΡΗΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, κύριοι Βουλευταί, εἶναι πολὺ σωστὸν καὶ δίκαιον νὰ τὸ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχήν, διότι πρόκειται περὶ μιᾶς φορολογικῆς ἰσότητος. Μόνον ἡ πρότασις διαφέρει, ἂν θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ μία διαβάθμισις. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσέξωμεν εἶναι ὅτι ὑπάρχουν σοβαραὶ οἰκονομικαὶ ἀνισότητες, διότι εἰσάγεται νομοσχέδιον τὴν στιγμὴν ποὺ ὑπάρχουν σοβαρὰ ζητήματα θίγοντα τὰ μεγάλα συμφέροντα τῶν βιομηχάνων καὶ τοῦ Δημοσίου. Διατί νὰ μὴ καλέσητε μίαν ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ πολλοὺς ἐμπόρους καὶ βιομηχάνους καὶ ἀνωτέρους τμηματάρχας διὰ νὰ κάμητε ὑπὸ τὴν προεδρείαν σας κ. Ὑπουργὲ συμβούλιον. Διότι μόνον ὅταν ἕκαστος ἀναπτύξει τὰς ἀπόψεις καὶ ἀκούσει ὅλας τὰς γνώμας θὰ κατατοπισθῆτε καὶ θὰ καταβάλητε δίκαιον νομοσχέδιον.

§110Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ δεύτερον ἄρθρον ἀφορᾷ φόρον τοπικὸν εἰσαχθέντα ὑπὲρ τοῦ Ὠδείου Χανίων καὶ καθορίζεται ὅτι ἀφορᾷ τὸ ἔλαιον τὸ ἐξαγόμενον εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὡς πρὸς τὰ λοιπὰ δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. Ὡς πρὸς τὴν δευτέραν παράγραφον ἡ ὁποία ὁρίζει ὅτι ὡς προϊόν (ἀναγινώσκει...) Ἡμεῖς, οἱ ἀντιπρόσωποι νομίζομεν ὅτι τὸ προϊὸν πρέπει νὰ φορολογηθῇ. Ἐγὼ κατ’ ἀρχὴν εἶμαι σύμφωνος, καὶ ὑποθέτω καὶ οἱ ἄλλοι Συνάδελφοι θὰ συνηγορήσουν ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἀλλὰ νομίζω ἐφόσον ψηφίζομεν νόμον ὑπὲρ ὡρισμένου μέρους...

§111Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Εἶναι δεδικαιολογημένον νὰ ἐπιβληθῇ δεκάλεπτος φορολογία κατ’ ὀκᾶν. Καὶ ὁ διευθυντὴς τοῦ Ὠδείου δι’ ἐπιστολῆς του εἶναι σύμφωνος, ὅπως μέρος διατεθῇ ὑπὲρ τοῦ Ὠδείου. Νὰ ψηφισθῇ, ὅπως ἔχει.

§112Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐψηφίσθη ὁ φόρος αὐτὸς εἰδικῶς ὑπὲρ τοῦ Ὠδείου. Πῶς εἶναι δυνατὸν μὲ 200.000 δρχ. νὰ ἐξυπηρετηθῶσιν ὅλα τὰ ἱδρύματα;

§113Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομ.). Μετὰ σύμφωνον γνώμην τοῦ Γεν. Διοικητοῦ Κρήτης ὡς πρὸς τὴν διάταξιν τὴν ὁποίαν εἶχε προτείνει ὁ κ. Μητσοτάκης τῆς διανομῆς εἰσπραχθέντος προσθέτου φόρου ὑπὲρ τοῦ Ὠδείου ὑπάρχει ἔκθεσις ἐκ μέρους τῶν Ἀρχῶν καὶ ἄλλων Συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι θεωροῦν ὡς ἄνισον τὴν μέχρι τοῦδε ἀπονομὴν τόσου ποσοῦ εἰς τὸ Ὠδεῖον καὶ διαβιβάζεται διαμαρτυρία τῶν ἐφέδρων πολεμιστῶν, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι ἐφόσον ὑπάρχει κάποια πρόνοια, αὐτὴ πρέπει νὰ ἀποβλέπῃ εἰς τοὺς πτωχοτέρους καὶ ὄχι εἰς τὸ Ὠδεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἵδρυμα διὰ τοὺς εὐπόρους. Ὡς πρὸς τὸ ἄλλο μέρος ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς (ἀναγινώσκει).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, μετὰ σύμφωνον γνώμην τοῦ Γεν. Διοικητοῦ Κρήτης. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 15. βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου περὶ δαπανῶν». Ἄρθρον 1ον. Δεκτόν. Γίνονται ἐπίσης δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3. Ἄρθρον 4ον. (Ἀναγινώσκεται).

§115Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ἤθελον νὰ διαγραφῇ ἡ παράγραφος, ἡ παρέχουσα ἀναδρομικῶς πληρωμὴν μισθοῦ εἰς τὸν Γραμματέα τοῦ Ταμείου τῶν δασῶν.

§116Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐὰν εἰργάσθη ὁ ὑπάλληλος νὰ τὰ πάρῃ, ἐὰν ὄχι νὰ μὴ τὰ πάρῃ.

§117Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι τόσον τρομακτικόν ὡς παρίσταται. Πρόκειται περὶ ἑνὸς ὑπαλλήλου μὲ βαθμὸν ἀκολούθου, ὁ ὁποῖος ἐργάζεται ἐπὶ δύο ἔτη, μὲ τὴν ὑπόσχεσιν ἐκ μέρους τῆς Ὑπηρεσίας ὅτι θὰ πληρωθῇ. Ἐπὶ δύο ἔτη ἀναμένει ὁ πτωχὸς ὑπάλληλος νὰ τοῦ δοθῇ τὸ ἐπίδομα διὰ τὴν πρόσθετον ὑπηρεσίαν.

§118Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ διάταξις αὐτὴ ὑπῆρχεν εἰς τὸ προσχέδιον τοῦ νόμου καὶ παρεπέμφθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἥτις ὁμοφώνως, λαβοῦσα γνῶσιν, ὅτι εἶχε προσληφθῇ ὁ ὑπάλληλος αὐτός, ἐδέχθη νὰ πληρωθῇ. Ἂς τεθῇ ὅμως ἀπὸ 1ης Ἀπριλίου 1927

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν 2 παράγραφον τοῦ ἄρθρου 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 5, 6, καὶ 7. Ἄρθρον 8ον. (Ἀναγινώσκεται).

§120Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Τὸ 8ον ἄρθρον διετυπώθη κατὰ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἐγένετο προχθὲς κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ προκύψῃ τὸ ἑξῆς, ὅτι ἡ τιμὴ τῆς ρητίνης θὰ καθορίζεται διὰ Νομ. Διατάγματος κανονίζοντος ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀγοραίας τιμῆς, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἡ ρητίνη κατὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Διατάγματος. Βεβαιῶ δὲ τὴν Βουλήν, ὅτι εὐθὺς ὡς ψηφισθῇ ὁ νόμος θὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ καὶ θὰ δημοσιεύσωμεν συγχρόνως καὶ τὸν κανονισμὸν τῆς τιμῆς. Πλὴν τούτου, ἐπειδὴ ἐγένετο δημοπρασία καὶ εἰσεπράχθησαν φόροι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς τῆς ρητίνης 8 δραχμῶν, δὲν δυνάμεθα ἤδη νὰ ἐπιστρέψωμεν εἰς τὸν ἐνοικιαστήν, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναδειχθῇ μὲ τιμὴν ρητίνης κατωτέραν καὶ κανονίζομεν διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς, οὕτως ὥστε ὁ μὲν ἐνοικιαστὴς νὰ εἰσπράξῃ μίαν φορολογίαν 5 δραχμῶν, τὸ δὲ ἐπιπλέον θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Δὲν εἶναι δίκαιον ὁ νέος ἐνοικιαστής, ὁ ὁποῖος θὰ ἐνοικιάσῃ τὸν φόρον τῆς ρητίνης μὲ τιμὴν ρητίνης 5 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, νὰ εἰσπράξῃ καὶ τὴν φορολογίαν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἐπλήρωσαν οἱ παραγωγοὶ τῆς ρητίνης βάσει ἀξίας 8. Τὰ ἐπὶ πλέον θὰ εἰσπράξῃ τὸ Δημόσιον.

§121Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπρόκειτο νὰ διατυπώσῃ τροπολογίαν τινὰ νεωτέραν καὶ μετὰ τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν διετυπώθη τὸ ἄρθρον αὐτὸ βάσει τῆς προτάσεως τοῦ κ. Σίδερη, χωρὶς τὸ 2ον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου τούτου, θὰ συνεζητοῦμεν ἐπὶ τῆς τροπολογίας του. Παραδόξως ὅμως, ὅπως παρετήρησε προχθὲς καὶ ὁ κ. Γόντικας, βλέπομεν ψηφισμένον ἄρθρον, μὲ ἓν ἐδάφιον ὁλόκληρον, περὶ τοῦ ὁποίου οὐδέποτε ἐγένετο λόγος. Τὸν τρόπον τῆς εἰσπράξεως μέχρι τῆς ἐκδόσεως τοῦ Διατάγματος περὶ κανονισμοῦ τῆς τιμῆς τῆς ρητίνης, τὸν τρόπον τῆς εἰσπράξεως δραχμῶν 8 μὲ τιμὴν δραχ. 8 κατ’ ὀκᾶν, δὲν πιστεύω νὰ τὸ διετύπωσεν εἰς τὴν τροπολογίαν του ὁ κ. Σίδερης. Οὔτε ὑποθέτω ὅτι κανεὶς Συνάδελφος ἔχει ἀντίθετον γνώμην.

§122Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε Συνάδελφε, δὲν εἶπον ἐγώ, ὅτι ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ αὐτό. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι δικαίωμά μου εἶναι εἰς τὴν δευτέραν τροπολογίαν νὰ καθορίσω τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, καὶ δὲν ἀντιλαμβάνομαι κατὰ τί προσκρούει αὐτὴ ἡ τροπολογία ὡς ἐγένετο εἰς τὴν προηγουμένην, ἀφοῦ σκοπὸς ἡμῶν ὅλων εἶναι νὰ καθορίσωμεν τὴν τιμὴν τῆς ρητίνης. Κατὰ τὸν χρόνον τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου εἰσεπράχθησαν 37 λεπτά. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ Δημόσιον θὰ ἀνοίξῃ ἕνα λογαριασμὸν μὲ διαφόρους παραγωγούς, μὲ τὸν ἕνα πέντε, μὲ τὸν ἄλλον 10, μὲ τὸν ἄλλον 15. Θὰ ἀνοίξωμεν ἕνα τέτοιο νταραβέρι μεταξὺ παραγωγῶν καὶ Κράτους; Ἐκπλήττομαι πῶς σᾶς ἔκαμε αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν ἡ τροπολογία μου αὐτή.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Κουτσοπέταλε, εἶναι νέα τροπολογία. Σήμερον ἔχομεν δευτέραν συζήτησιν καὶ ἑπομένως αὐτὴ ἡ τροπολογία θεωρεῖται ψηφισθεῖσα κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν. Δὲν ὑποβάλλεται ὡς νέα τροπολογία.

§124Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Πρόκειται νὰ συζητηθῇ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι ἐπιμένει εἰς τὸ δεύτερον ἐδάφιον. Εἶπον ὅτι, ἐνῷ δὲν πρόκειται νὰ φορολογήσωμεν τοὺς παραγωγούς, μὲ τιμὴν ρητίνης διπλασίαν τῆς πραγματικῆς, διότι περὶ διπλασίας πρόκειται, δὲν βλέπω κανένα λόγον, διατί, τὰ μέχρι τοῦδε, οὐχὶ παρὰ τοῦ ἐνοικιαστοῦ ἀλλὰ παρὰ τοῦ ὑπαλλήλου τοῦ Δημοσίου βεβαιωθέντα ἢ καταβληθέντα, πρέπει νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, διὰ νὰ κατορθωθῇ νὰ καλυφθῇ ἡ ἀμοιβὴ ἀναδρομικῶς ὑπαλλήλων τινῶν. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τούτου βεβαίως θὰ ἔπρεπε νὰ ὑποστοῦν οἱ παραγωγοὶ τὴν θυσίαν αὐτήν, διότι ἄλλως δὲν θὰ ἐκαλύπτετο αὐτὸ τὸ ἔξοδον καὶ θὰ παρεβιάζετο καὶ τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον διὰ τὰς νέας δαπάνας ἀξιοῖ ὡρισμένας τινὰς διατυπώσεις. Ἐὰν ἐπρόκειτο δι’ αὐτό, οἱ παραγωγοὶ δὲν θὰ ἔχουν ἀντίρρησιν νὰ εἰσφέρουν ὑπὲρ τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ μισθοδοτηθῇ ἀναδρομικῶς ἔστω μὲ ἄδικον φόρον. Ἐὰν ὅμως ὅπως εἶναι βέβαιον καὶ ὅπως ἀπεδείξαμεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας διὰ μυρίων ἐγγράφων καὶ πιστοποιητικῶν, ὅτι ἡ πληρωμὴ 4,50 κατ’ ὀκᾶν εἶναι ἄδικος, διότι, ἐνῷ εἰς τοὺς τόπους τοῦ ἐμπορίου, εἰς τὰ κέντρα τοῦ ἐμπορίου ἡ τιμὴ τῆς ρητίνης εἶναι σήμερον 4,50, εἰς τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς, ἐκεῖ ὅπου εἰσπράττεται ὁ φόρος εἶναι 3,50, εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι ἡ τιμὴ αὐτὴ δὲν ἐκπροσωπεῖ τιμὴν ἐμπορεύματος, ἀλλὰ τιμὴν ἐργασίας, τὴν ὁποίαν κατέβαλεν ὁ γεωργός, ἐνῷ τὸ ἐμπόρευμα ἐκπροσωπεῖ 50 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, αἱ 3 δραχμαὶ εἶναι ἡ φορολογία τοῦ ἱδρῶτος τοῦ ἐργάτου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἀπὸ 1ης Μαρτίου ἀρχίζει ἐργαζόμενος καὶ ἀπολαμβάνει ἁπλῶς ἡμερομίσθιον, ἐάν, λέγω, ὁ κ. Ὑπουργὸς μετὰ τὰ προσαχθέντα ἀποδεικτικά, ὅσα προσήγαγον καὶ μετὰ τὴν βεβαίωσιν τὴν ὑπηρεσιακήν, τὴν ὁποίαν εἶχε καὶ ἡ ὁποία πιθανώτατα τοῦ ἀπεκρύβη καὶ δι’ αὐτὸ δὲν θέλω νὰ καταλογίσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν ἀβλεψίαν ταύτην, κατόπιν ἀναφορᾶς; τοῦ ἁρμοδίου δασάρχου, τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου καὶ τοῦ Νομάρχου Χαλκίδος, ἐὰν δὲ λάβῃ αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν, ἵνα καθορίσῃ εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀπὸ τοῦδε τὴν τιμὴν τῆς ρητίνης εἰς ὅσα τουλάχιστον λέγουσιν αὐτοί, διότι αὐτοὶ περιώριζον τὴν τιμὴν τῆς ρητίνης εἰς δραχ. 4 κατ’ ὀκᾶν, ἐὰν κατόπιν τούτων τῶν ἀποδεικτικῶν μέσων δὲν θέλει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διατυπωθῇ εἰς τὸν νόμον μόνον διὰ τὸ ἔτος 1928, ἡ τιμὴ τῆς ρητίνης τῶν 5 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, ἐὰν δὲν δέχεται τοῦτο, θὰ ἦτο ὀρθόν καὶ νὰ μὴ δεχθῇ ὅτι καὶ μέχρι τῆς ἐκδόσεως τοῦ Διατάγματος ἐκείνου οἱ παραγωγοὶ πρέπει νὰ φορολογοῦνται μὲ τὴν τιμὴν τῶν 8 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Αὐτὸ εἶναι ἄδικον, ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀφίνουν ἴχνη εἰς τὴν ψυχὴν τῶν πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι δικαίως ὑπ’ αὐτὰς τὰς ἀδικίας καθίστανται ἐχθροὶ τοῦ Κράτους. Δὲν ἔχει δὲ συμφέρον, ὑποθέτω, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ δημιουργήσῃ ἐχθροὺς τοῦ Κράτους. Τὴν σύστασιν αὐτὴν ποιοῦμαι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι προερχόμενος καὶ αὐτὸς ἀπὸ τὸν λαόν, δὲν θὰ θελήσῃ τώρα ὅπου ἡ ἱκανότης του τὸν ἔθεσεν εἰς τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἐπαξίως κατέχει, δὲν θὰ θελήσῃ τώρα νὰ ἐξετάσῃ τὰ ζητήματα ὑπὸ τὸ πρίσμα τὸ ὑπηρεσιακόν, τὸ ὁποῖον φέρει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ τῆς ὑπόψει τροπολογίας.

§125Κ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἡ ἀποδοχὴ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς τροπολογίας ὅσον ἀφορᾷ τὸν διὰ Διατάγματος κανονισμὸν τῆς τιμῆς ἀποδεικνύει ὅτι καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς εἶναι πεπεισμένοι ὅτι ἡ τιμὴ τῆς ρητίνης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ τὴν τιμὴν τῶν 5 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Ἐὰν ὅμως αὐτὸ εἶναι ἀκριβὲς θὰ ἠρώτων τὸν κ. Ὑπουργὸν δυνάμει τίνος δικαίου ἐπιμένει νὰ εἰσπράττῃ φόρον μὲ τιμὴν ἀδικαιολόγητον; Ἐὰν ἤθελεν περιορισθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ πρῶτον μέρος τὸ ἀφορῶν τὸν διὰ Διατάγματος κανονισμὸν τῆς ρητίνης, ἀναμφιβόλως θὰ ἦτο ἡ Βουλὴ σύμφωνος. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ τοιαύτη αὐστηρότης τῆς κρίσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, περὶ τοῦ ὅτι τὰ μέχρι τοῦδε πεπραγμένα καλῶς διεπράχθησαν, μᾶς ἄγει εἰς τὸν φόβον καὶ τὸν ἐνδοιασμὸν νὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ μὴ παρασυρθῇ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ νὰ θέσῃ τὴν τιμὴν τῆς ρητίνης εἰς τὸν νόμον.

§126Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν θὰ εἶχον οὐδεμίαν ἀντίρρησιν νὰ ἀποδεχθῶ καὶ αὐτὸ ποὺ λέγετε, ἀλλὰ βεβαιωθῆτε ὅτι εἶναι δῶρον ἄδωρον. Δὲν ἔχουν νὰ κερδίσουν τίποτε οἱ χωρικοί. Θὰ δημιουργηθῇ μία ἀνωμαλία μεταξὺ ἰδιωτῶν καὶ Κράτους, διότι οἱ παραγωγοὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι ὅσα εἰσεπράχθησαν μέχρι σήμερον νὰ τὰ ἀποδώσουν εἰς τὸν ἐνοικιαστήν. Ὅταν ὁ ἐνοικιαστὴς ἐνοικίαζε τὸν φόρον τῆς ρητίνης μὲ τὸ γνωστὸν ποσὸν τὴν ὀκᾶν τὰ ὑπόλοιπα τί θὰ γίνουν;

§127Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Τὰ ὑπόλοιπα νὰ τὰ συμψηφίσητε.

§128Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐὰν ἐδέχετο νὰ καθορισθῇ ἡ τιμὴ τῆς ρητίνης ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ νὰ τεθῇ ἡ φράσις «ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τρεχούσης τιμῆς».

§129Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ. Μάλιστα. Τὸ δέχομαι.

§130Κ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ δηλώσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ἂν δέχεται νὰ τροπολογηθῇ.

§131Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὡς ἔχει μὲ τὴν προσθήκην 4 διὰ Ν. Διατάγματος κλπ.—«ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τρεχούσης τιμῆς».

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρώτη παράγραφος δεκτή· καὶ ἡ δευτέρα παράγραφος δεκτή. Γίνεται, λοιπόν, δεκτὸν τὸ 8ον ἄρθρον. Ἄρθρον 9ον. Δεκτόν. Ἄρθρον 10ον. (Ἀναγινώσκεται).

§133Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Αἱ ἐπὶ τοῦ 10ου ἄρθρου, ἀναγραφόμεναι ἀτέλειαι κ. Πρόεδρε, εἶναι δεδικαιολογημέναι, ἐφόσον παρέχονται κατόπιν αἰτήσεως τῆς δασικῆς ἀρχῆς. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ τάξις τῶν ὑλοτόμων, εἶναι μία ἀπὸ τὰς πολυπληθεστέρας ἀλλὰ καὶ ἡ ἀπορωτέρα τάξις τῆς Χώρας. Ἡ ἔγκρισις τῆς δασικῆς Ἀρχῆς πρὸς παροχὴν ἀδείας ὑλοτομίας ἐκ πείρας γνωρίζομεν, ὑπὸ ποίας τραγικὰς συνθήκας παρέχεται. Ὁ δυστυχὴς ὑλοτόμος εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν πρὸς παροχὴν ἀδείας. Τὰ δασικὰ ὄργανα δὲν ἀπαντοῦν οὐδὲ μεταβαίνουν ἐπιτοπίως καὶ λέγουν πολλάκις εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους ὅτι θὰ περάσουν ἀπὸ ἐκεῖ νὰ ἐξετάσουν καὶ κατόπιν θὰ τοὺς δώσουν τὴν ἄδειαν. Περνοῦν ἀπ’ ἐκεῖ μετὰ εἴκοσιν ἡμέρας. Ἔχουν ὑπ’ ὄψιν τους ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θὰ ἔχουν ἀπαυδήσῃ καὶ θὰ ἔχουν κάμει τὴν ὑλοτομίαν ἣν θέλουν, μεταβαίνουν τότε ἐκεῖ καὶ τοὺς καταγγέλλουν ἐπὶ παραβάσει τοῦ νόμου. Εἶναι ἕνας τρόπος ἐκβιασμοῦ τῶν πολιτῶν. Τὸ κακὸν, αὐτό, πρέπει νὰ θεραπευθῇ, καὶ θεραπεύεται ἐὰν τεθῇ διάταξις, ὅτι τὰ δασικὰ ὄργανα ὀφείλουν ἐντὸς δέκα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς αἰτήσεως νὰ μεταβαίνουν πρὸς ἐπιτόπιον ἔλεγχον καὶ νὰ παρέχουν τὴν ἄδειαν, ἐὰν πρέπει νὰ τὴν παράσχουν, ὥστε οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ μὴ ὑπόκεινται εἰς ποινὰς καὶ εἰς ἐκβιασμούς. Κατ’ ἄλλον τρόπον καταδικάζομεν πλῆθος ἀνθρώπων εἰς ἀνεργίαν. Ἡ τροπολογία αὐτὴ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ἰδιαίτερον ἄρθρον.

§134Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Συναδέλφου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ εἰς ἐκεῖνον ποὺ κάμνει μίαν αἴτησιν περὶ παροχῆς ἀδείας ὑλοτομίας, εἴτε ἀτελοῦς εἴτε μετὰ τέλους, νὰ ἀξιώσῃ ἀπὸ τὸν δασάρχην ὅπως ἐντὸς δέκα ἡμερῶν σηκωθῇ νὰ μεταβῇ εἰς τὸ δάσος διὰ νὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν. Διότι ἐὰν ἔχῃ ἑκατοντάδα αἰτήσεων, πῶς θὰ προφθάσῃ νὰ μεταβῇ εἰς ὅλα τὰ μέρη;

§135Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Αὐξήσετε τὸ προσωπικόν.

§136Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.) Δὲν εἶναι εὔκολον εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή.

§137Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Βάλετε τότε μίαν διάταξιν, ὥστε ὁ ὑπάλληλος, ὁ ἀδικαιολογήτως μὴ μεταβαίνων νὰ ἐλέγξῃ, νὰ ὑπόκειται εἰς ἰδιαιτέραν ποινήν.

§138Σ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἐνῷ ἔχουν τέσας ἄλλας ἀτελείας οἱ ποιμένες, δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ κόψουν ξύλα διὰ νὰ στεγασθοῦν εἰς τὸ δάσος ὅπου ἔχουν τὰ ποιμνιά των, δηλαδὴ νὰ κάμουν μίαν ξύλινην καλύβαν, καὶ καταδιώκονται καὶ τιμωροῦνται. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δίκαιον, ἐφόσον τοὺς ἀναγνωρίζονται ἄλλαι ἀτέλειαι, πολὺ ὀλιγώτερον δικαιολογημέναι, νὰ ἀναγνωρίσετε εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ δύνανται νὰ κόπτουν ξύλα διὰ νὰ στεγασθοῦν.

§139Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ὡς γνωρίζω ἐκ τῆς δικηγορικῆς μου πείρας, ἐσάκις εἰσήχθησαν ποιμένες εἰς δίκην διὰ τοιαύτην ὑπόθεσιν, πάντοτε ἠθωώθησαν. Ὑποθέτω ὅτι ὑπάρχει διάταξις τοιαύτη εἰς τὸν δασικὸν νόμον.

§140Σ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἔλαβον ἀφορμὴν ἐκ τοιαύτης περιπτώσεως νὰ εἴπω ὅσα λέγω. Τὸ γεγονὸς ὅμως ὅτι ἀπηλλάγησαν ἀπὸ τὸ ποινικὸν δικαστήριον, δὲν εἶναι ἱκανὸν νὰ μᾶς πείσῃ νὰ μὴ θεμελιώσωμεν νομοθετικῶς μίαν μέριμναν δι’ αὐτοὺς. Τὸ Διάταγμα περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖτε, μοὶ ἔδωκε ἀφορμὴν, διότι ἐνῶ ὁμιλεῖ περὶ μανδριῶν δὲν ὁμιλεῖ περὶ καλυβῶν, καὶ σήμερον εἶναι μία εὐκαιρία νὰ τὸ διορθώσητε. Εἶναι μία ἀπολύτως δεδικαιολογημένη ἀτέλεια καὶ εἶναι ὀρθὸν νὰ συμπληρωθῇ ὁ νόμος, ὥστε νὰ δύνανται οἱ ποιμένες νὰ κατασκευάζουν καλύβας. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ ὡς 4η ἐξαίρεσις ἀτελείας τοῦτο: Ξυλεία προωρισμένη πρὸς κατασκευὴν καλυβῶν ποιμένων καὶ γεωργῶν δὲν φορολογεῖται.

§141Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Μία καλύβα εἶναι ὁλόκληρο σπῆτι.

§142Σ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Βάλετε διαστάσεις τῆς καλύβας.

§143Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τοῦ πότε πρέπει νὰ δίδωνται αἱ ἄδειαι ὑπὸ τῶν δασικῶν ὀργάνων, διότι πολλάκις κάμουν καὶ ἕνα μῆνα νὰ λάβουν ἄδειαν.

§144Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας) Δὲν εἶναι εὔκολον.

§145Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐπανέρχομαι ἐπίσης εἰς τὴν τροπολογίαν μου, τὴν ἀφορῶσαν τὸ ἐμβολίασμα ἐλαιοδένδρων. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐμβολιάσωμεν τὰς ἀπείρους ἀγριεληὲς, ἃς ἔχομεν.

§146Κ. ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Διὰ τὰς Κυκλάδας ὑφίσταται ἐν Σύρῳ Δασονομεῖον, οὐδεμίαν ἀπολύτως ἐκπληροῦν ἀποστολὴν. Εἰς τὰς Κυκλάδας, ὡς γνωστὸν, δὲν ὑφίστανται δάση. Ὑπάρχουν μόνον περιπτώσεις καθ’ ἅς οἱ ἀτυχεῖς αὐτοὶ νησιῶται ἐπιζητοῦσι νὰ κατασκευάσωσι 5–10 ἀσβεστοκάμινα τὸν χρόνον, διότι ἡ ἄσβεστος εἶναι τὸ μόνον ἀπολυμαντικὸν μέσον, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς θέσιν νὰ μεταχειρισθοῦν διὰ τοὺς ἑλώδεις πυρετοὺς. Καὶ ὁ μόνος προορισμὸς τοῦ πολυτελεστάτου τούτου Δασαρχείου, τοῦ ἔχοντος πολυτελεστάτην ὑπηρεσίαν εἶναι οὗτος. Ὅταν προσέρχονται πλοῖα ζητοῦν τοιαύτην φορολογίαν, ὥστε ἀναγκάζονται νὰ φύγουν διὰ νὰ ἀπαλλαγοῦν. Οἱ ἀτυχεῖς ἀναγκάζονται νὰ ὑποβάλλουν τὰς αἰτήσεις των εἰς τὸ Δασαρχεῖον ἐν Σύρῳ, ὁ δὲ Δασάρχης μετὰ 2 ἢ 3 μῆνας, ἀφοῦ πλέον παρέλθῃ ἡ ἐποχὴ πρὸς κατασκευὴν τῶν ἀσβεστοκαμινίων, στέλλει ἕνα χωροφύλακα διὰ νὰ κάμῃ τὴν καταμέτρησιν, ἵνα ἐκδοθῇ ἡ σχετικὴ ἄδεια. Παρακαλῶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ διαταχθῶσιν αἱ οἰκεῖαι ἀστυνομικαὶ ἀρχαὶ ὅπως αὐταὶ τοῦ λοιποῦ κάμνουν τὴν καταμέτρησιν καὶ ἐκδίδουν τὰς ἀδείας διὰ τὰ ἀσβεστοκάμινα, διότι δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον θὰ εἶναι ἱκανώτερος νὰ κάμῃ τὴν καταμέτρησιν ὁ ἐκ Σύρου ἀποστελλόμενος ὑπὸ τοῦ Δασαρχείου χωροφύλαξ.

§147Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Συνάδελφος εἶναι πολὺ σπουδαῖον καὶ καταντῇ ζήτημα ὑπάρξεως διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς.

§148Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Τὸ ζήτημα ἐλύθη διότι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου διέταξε, κατόπιν παρακλήσεώς μου, πάντα τὰ σχετικά.

§149Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωρ.). Σᾶς ἀπαντῶ. Τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Εὐριπαίου, μοῦ φαίνεται ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της ἡ ὑπηρεσία, ἀλλὰ δὲν συνδυάζεται μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Νόμου. Τὸ αὐτὸ λέγω καὶ δι’ ὑμᾶς.

§150Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὑπέβαλα, Κύριοι Βουλευταὶ, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν δὲν ἐδέχθη ἀλλ’ οὔτε καὶ συνεζήτησε κἄν. Πρόκειται περὶ τῶν δασῶν ἐκ ἀγριελαιῶν. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ κάποιαν ἀμοιβὴν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκχερσώσωσι τὰ δένδρα καὶ θὰ κάμουν παραγωγικὰς τὰς ἐκτάσεις αὐτάς. Δὲν ζητῶ παρὰ τὴν ἐκχέρσωσιν, τὴν ὁποίαν θὰ κάμουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ, νὰ τὴν ἀφήσῃ ἀτελῆ τὸ Κράτος, διὰ τὴν ἀνθρακοποίησιν. Ὑποβάλλω τὴν τροπολογίαν αὐτὴν καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ τὴν δεχθῆτε κ. Ὑπουργέ. Δὲν πρόκειται περὶ θάμνων ἀλλὰ περὶ ἀγρίων δένδρων.

§151Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωρ.). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσωμεν νέα καμίνια. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν καταστροφὴν τῶν δασῶν.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10ον ὡς ἔχει, δεκτόν. Ἄρθρον 11ον δεκτὸν. Ἄρθρον 12ον.

§153ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ μὴ τεθῇ ἡ τελευταία αὕτη διάταξις. Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι διατεθειμένος νὰ δεχθῇ νὰ διαγραφῇ, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἐπὶ βλάβῃ.

§154Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ὑπάρχουν ἐν προκειμένῳ, Κύριοι Συνάδελφοι, δύο ἀπόψεις. Καὶ αἱ δύο ἀπόψεις αὐταὶ ἔχουν βάσιν ἐντελῶς ἀντίθετον. Ὅταν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Γεωργίας συνεζητήθη τὸ νομοσχέδιον, συνεζητήθησαν ἀμφότεραι αἱ ἀπόψεις αὐταί. Τὰ ⅚ τῶν ἰδιοκτητῶν δύνανται νὰ ἐνοικιάσωσι τὸ δάσος, ἄν ὅμως μεταβληθῇ ὁ νόμος, τότε τὰ ⅔ θὰ ἔχωσιν τὸ δικαίωμα νὰ τὸ ἐνοικιάσωσι. Ἐγὼ εἶχον τότε ἀκόμη τὴν ἀμφιβολίαν ἄν ἔπρεπε νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Προεβλήθη ἡ ἀντίρρησις ἐκ μέρους τῆς ὁλομελείας τῆς Ἐπιτροπῆς ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ διότι ἀσκεῖται μία πίεσις ἐκ μέρους ἐλαχίστης μειοψηφίας εἰς τὴν πλειοψηφίαν, ἡ ὁποία πίεσις δὲν εἶχεν ἄλλο τίποτε εἰμὴ μόνον νὰ ἀπολαμβάνῃ ὀφέλη τινὰ καὶ εἰς τὸ τέλος νὰ καταλήγῃ εἰς συμφωνίαν μετὰ τῆς πλειονοψηφίας. Ἐξ ἄλλου εἶχον ὑπ’ ὄψει μου ἐγὼ τότε, ὅτι οἱ ὑλοτόμοι πολλάκις ἔχοντες τὴν ἀνάγκην τῶν κοινοτήτων ἐδελέαζον μερικοὺς τῶν διακατόχων καὶ κατώρθωναν νὰ κάμουν πλειοψηφίαν. Εὑρισκόμενος πρὸ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ κατέληξα εἰς τὸ ν’ ἀποδεχθῶ καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς τότε. Προχθὲς ἐν τῇ Βουλῇ ἐγένετο συζήτησις μακρὰ καὶ οἱ μὲν ὑπεστήριξαν ὅτι πρέπει νὰ εἶναι μὲν τὰ ⅔, ἀλλὰ νὰ μὴ δοθῇ ἀναδρομικὴ δύναμις, ἡ δὲ ἄλλη μερὶς ὑπεστήριξε νὰ μείνουν τὰ ⅔ καὶ νὰ δοθῇ καὶ ἀναδρομικὴ δύναμις. Δὲν φαντάζομαι νὰ ὑπάρχουν τοιαῦται περιπτώσεις καὶ συμβόλαια μὲ τὰ ⅔ ἀλλὰ καὶ δὲν εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξουν, διότι δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ συνταχθῇ μίσθωσις πρότερον μὲ πλειοψηφίαν ⅔, ἐνῷ κατὰ τὸν νόμον δὲν δύναται νὰ γίνῃ διότι ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὰ ⅚ διὰ νὰ εἶναι ἔγκυρος ἡ μίσθωσις, ἀλλ’ εἶναι ἐνδεχόμενον καὶ νὰ ὑπῆρξεν. Ἐσκέφθην, λοιπόν, διὰ νὰ δώσωμεν μίαν μέσην λύσιν, νὰ μὴ ἀποδεχθῶ, οὔτε τὰ ⅔ οὔτε τὰ ⅚, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζει ἡ ἄλλη τροπολογία. Ἐδέχθην, λοιπόν, τὰ ⅘ καὶ οὕτω λύεται τὸ ζήτημα. Ὑπάρχει προγενέστερος νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ ⅔ τῶν μελῶν δύνανται νὰ καταρτίσουν συνεδρίασιν, ἐφόσον ὅμως ἐγένοντο καταχρήσεις ἐπὶ δικτατορίας καθιέρωσαν τὰ ⅚. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἦτο ὀρθόν, διότι ἡ μειοψηφία ἐπίεζε τὴν πλειοψηφίαν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐδέχθην τὰ ⅘.

§155Α. ΨΑΡΡΑΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑπεβλήθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἕν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶχε 10 ἄρθρα. Κατὰ περίεργον τρόπον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐξεμαιεύθη ἕν ἑνδέκατον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖ τὸν μέχρι τοῦδε ἰσχύοντα νόμον, ὅστις ὥριζεν ὅτι διὰ τὴν διακατοχὴν δασῶν ἀπῃτεῖτο διὰ νὰ ὑπογραφῇ μία σύμβασις τὰ ⅚ νὰ εἶναι σύμφωνα. Διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου τούτου καθορίζεται, ὅτι τὰ ⅔ εἶναι εἰς θέσιν νὰ συνάψουν τὴν σύμβασιν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον. Καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν δὲν ἠγέρθη τόση μεγάλη ἀντίδρασις διὰ τὴν παροῦσαν διάταξιν, ἀλλὰ ἐτέθη κατὰ περίεργον ἐπίσης σύμπτωσιν καὶ ἡ τελευταία παράγραφος ἡ ὁποία λέγει ὅτι ἀπαιτοῦνται τὰ ⅔ διὰ τὴν κατάρτισιν τῆς συμβάσεως, δίδεται δὲ καὶ ἀναδρομικὴ δύναμις. Αὐτὸ εἶναι τὸ σκάνδαλον, κύριε Συνάδελφε, ποῦ εἴπετε σεῖς ὅτι δὲν εἶναι σπουδαῖον. Ἐγὼ ὅμως σᾶς λέγω, ὅτι εἶναι πάρα πολὺ σπουδαῖον, ὅταν ψηφίζομεν ἄρθρα μὲ ἀναδρομικὴν δύναμιν, διότι ἡ ἀναδρομικότης αὐτή, πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ διὰ τρεῖς ὡρισμένας συμβάσεις. Διὰ τὰς τρεῖς αὐτὰς συμβάσεις πρόκειται ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφασίσῃ ἂν πρέπῃ νὰ τὰς ἐπικυρώσῃ ἢ οὔ.

§156ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι μόνον τρεῖς. Ὑπάρχουν πολλαί.

§157Α. ΨΑΡΡΑΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον αὐτὰς γνωρίζω. Δύνανται οἱ κ. κ. Βουλευταὶ νὰ βεβαιώσουν ἂν ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι τοιαῦται συμβάσεις.

§158ΧΡ. ΛΑΔΑΣ. Ἂν ὑπάρχουν πολλαὶ συμβάσεις, τόσῳ τὸ χειρότερον.

§159Α. ΨΑΡΡΑΣ. Ἂν ὑπάρχουν εἰς ἄλλα μέρη συμβάσεις τοιαῦται καὶ τὸ γνωρίζουν οἱ κ. κ. Συνάδελφοι, πρέπει νὰ τὸ βεβαιώσουν εἰς τὴν Βουλήν. Διότι ἂν ἡ Βουλὴ ἐπικυρώσῃ τὴν ἀναδρομικότητα ταύτην, τότε πράττει πρᾶξιν παράνομον. Διότι δέχομαι, κ. Ὑπουργέ, ἔστω καὶ τὰ ⅘, ἀλλὰ τὴν ἀναδρομικὴν δύναμιν δὲν εἶμαι διατεθειμένος καθ’ ὁλοκληρίαν νὰ δεχθῶ.

§160Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ ἀνοργάνωτοι κοινότητες ἐξεπροσωποῦντο ὑπὸ τῶν ⅔ καὶ ὑπάρχει νόμος κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ ⅔ τῶν συνιδιοκτητῶν ἤρκουν διὰ νὰ ἐκθέσουν εἰς δημοπρασίαν τὴν μίσθωσιν τοῦ δάσους. Ἐπειδὴ ὅμως ἐγένοντο ἐκβιασμοὶ καὶ ἀνηθικότητες ἐλήφθη ἡ μέριμνα ἡ ὁποία λαμβάνεται. Βεβαίως ἐφ’ ὅσον προσβάλλονται κεκτημένα δικαιώματα διὰ μιᾶς ἀναδρομικῆς διατάξεως δὲν εἶναι ὀρθὸν τοῦτο, ἀλλὰ δὲν προσβάλλονται παρὰ μόνον τὰ δικαιώματα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐκβιάζουν. Εἶναι σκόπιμος ἡ διάταξις καὶ δι’ αὐτὸ ὁ Ὑπουργὸς τὴν ἐδέχθη.

§161Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἐπρόσεξα πολὺ τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα καὶ ἀντελήφθην ὅτι εὑρίσκει ἓν μέγα ἐλάττωμα εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ὅπως νῦν διατυποῦται ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Εὑρίσκει δῆλον ὅτι ὅτι τὸ ⅕ ἢ τὸ ⅙ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκβιάσῃ τὴν μεγάλην πλειονότητα τῶν διακατεχόντων τὰ δάση. Διότι θὰ ἦτο ὀρθόν, ἀντὶ τῶν ⅘ νὰ ὁρίσωμεν τὰ ⅔ καὶ οὕτω θὰ ἠμπορῇ νὰ ἀποφασίσῃ μιὰ σχετικὴ πλειοψηφία. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν διορθώνει ἕνα ἄλλο ἄτοπον. Τὸ ἄλλο αὐτὸ εἶναι τοῦτο, ὅτι ἔγινε δημοπρασία ἄκυρος, διότι ἐφόσον ὁ νόμος, λέγει, ὅτι ὅταν δὲν εἶναι τὰ ⅚, ἡ δημοπρασία εἶναι ἄκυρος, τὸ ὑπόλοιπον ⅙ θὰ εἶναι κάτοικοι τοῦ χωριοῦ ἢ ἀλλαχοῦ. Πάντως θὰ πρόκειται περὶ προσώπων ἐχόντων δικαίωμα ἐπὶ τοῦ δάσους, κατωρθώθη δὲ νὰ εὑρεθῶσι, διὰ νὰ συμπληρωθῇ τὸ ⅙, ἄνθρωποί τινες ἔχοντες δικαίωμα, ἀλλ’ ἀπουσιάζοντες. Ἀφοῦ αὐτοὶ εἶχον δικαίωμα, καὶ ἀπουσίαζον ἡ δημοπρασία ἡ ἐνεργηθεῖσα θὰ ἦτο ἄκυρος. Δι’ αὐτὸ ἐγώ, διὰ νὰ μὴ γίνεται εἰς τὸ μέλλον αὐτὴ ἡ δουλειά, τὴν ὁποίαν φοβεῖσθε σεῖς, εἶπον νὰ περιορίσωμεν τὴν πλειοψηφίαν εἰς τὰ 2)6, ἀλλὰ νὰ μὴ θέλωμεν νὰ ἐγκρίνωμεν ἐκ τῶν ὑστέρων, ἀκύρους κατὰ τὸν νόμον δημοπρασίας, διότι αὐτὸ δὲν παρουσιάζετο οὔτε κατὰ τὴν δικτατορικὴν περίοδον, περὶ τῆς ὁποίας τοσαῦτα κατηγόρησεν ὁ κ. Συνάδελφος. Δὲν ὑπάρχει παράδειγμα μεταγενεστέρας κυρώσεως ἀκύρου δημοπρασίας διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Ἐφόσον ὑπάρχει ὑπ’ ὄψει τῶν διαφόρων συναγωνιστῶν ὅτι ἐκτίθεται εἰς δημοπρασίαν ἄκυρον δάσος τι, μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπολογίζουν ἐπὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου, ἄγνωστον κατὰ τίνα τρόπον, μόνον ἐκεῖνοι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προσέλθουν καὶ νὰ πλειοδοτήσουν. Ἡ συμβατικὴ αὐτὴ πολιτικὴ τοῦ Κράτους ἀσκουμένη νῦν τὸ πρῶτον διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι ἡ μᾶλλον ἠθική Φαντασθῆτε, Κύριοι, νὰ γίνωνται αἱ δημοπρασίαι ἔξω τῶν ὁρίων τῶν νόμων καὶ νὰ ἐρχώμεθα μεταγενεστέρως νὰ κυρώσωμεν αὐτὰς καὶ γνωρίζετε διατί; Διότι τὰ λεπτὰ τὰ ὁποῖα θὰ πάρωμεν, θὰ τὰ μεταχειρισθῶμεν νὰ κάμωμεν σχολεῖα, ὡς ἐάν, ὅταν θὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν δημοπρασίαν βάσει τῶν ἰσχυόντων νόμων, δὲν θὰ κάμωμεν τὰ σχολεῖα καὶ δὲν θὰ εἰσπράξωμεν χρήματα παρὰ μόνον ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι συναγωνίζονται βάσει ἐλπίδων μετατροπῆς ἐπὶ τὰ βελτίω ὑπὲρ αὐτῶν τῶν νόμων τῆς δημοπρασίας. Ἐπειδὴ δέ, κ. Συνάδελφοι, πρόκειται πολλαὶ δημοπρασίαι νὰ γίνουν εἰς τὸ μέλλον, διὰ διάφορα ἔργα, διότι ὅπως γνωρίζετε τώρα ἀρχίζει ἡ ἱστορικὴ ἀναδημιουργία τοῦ Κράτους, καὶ θὰ κάμωμεν πολλὲς δουλειές, ἅμα ἐφαρμοσθῇ αὐτὴ ἡ συμβατικὴ πολιτική, βεβαίως δὲν θὰ ἀποβῇ ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ Κράτους καὶ τῶν πολιτῶν.

§162Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ πολλῆς εὐστροφίας ἔθηκε μίαν βάσιν ὁ κ. Συνάδελφος, ἡ ὁποία δυστυχῶς εἶναι πεπλανημένη. Αἱ δημοπρασίαι ἐνεργοῦνται ἐπὶ τῇ βάσει καταλόγου, κατατιθεμένου πρὸ τῆς δημοπρασίας, καὶ τὸν ὁποῖον κατάλογον ἔλαβον ὑπ’ ὄψει οἱ ἐνοικιασταί, ὑπολογίζουν ἑπομένως ὅτι ἑνὸς δάσους οἱ ἰδιοκτῆται εἶναι 40. Ἐκ τῶν ὑστέρων ὅμως οἱ πλειοψηφοῦντες, ἀνερευνῶντες καὶ εὑρίσκοντες ἰδιοκτήτας νέους, ἐκβιάζουν τοὺς ἐνοικιαστὰς καὶ ζητοῦν ὁλόκληρον τὸ ἐνοίκιον.

§163Χ. ΛΑΔΑΣ. Ποῖος κάμνει τὸν κατάλογον αὐτόν;

§164Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ συνιδιοκτῆται. Ἑπομένως δὲν πρόκειται περὶ ἀκύρου συμβάσεως, δὲν πρόκειται νὰ ἐπικυρώσητε δημοπρασίας. Αἱ δημοπρασίαι εἶναι ἔγκυροι ἀλλ’ ἐκ τῶν ὑστέρων ἀνατρέπονται, διότι ἐμφανίζονται νέοι ἰδιοκτῆται, οὓς δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει οἱ ἐνοικιασταί. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον σεῖς ἰσχυρίζεσθε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ κυρώνωμεν τὰς συμβάσεις ταύτας. Βεβαίως φρονῶ καὶ ἐγώ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὰς κυρώσωμεν ἐφόσον εἶναι καὶ ἐγένοντο ἄκυροι συμβάσεις, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐκβιάσωμεν καὶ κακοήθως τοὺς ἐνοικιαστάς.

§165Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅλας, τὰς πλείστας, τὰς χιλιάδας αὐτὰς δημοπρασίας;

§166Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κ. Συνάδελφε.

§167Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Μήπως ἐμάθατε ὅτι ὁ νομικὸς σύμβουλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας τὰς ἐχαρακτήρισεν ὡς ἀκύρους;

§168Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὁ σεβαστὸς Συνάδελφος κ. Ἀλεξανδρόπουλος δὲν κατώρθωσε νὰ μὲ πείσῃ περὶ τοῦ ὅτι ὑμνοῦμεν τὸν δικτάτορα, καθ’ ὃν τρόπον αὐτὰς τὰς ἡμέρας τὸν ὑμνοῦμεν, διὰ τὰς ἀναδρομικὰς διατάξεις καὶ ἐρχόμεθα ἡμεῖς τὰς ἰδίας ἡμέρας νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ ἀναδρομικῶν διατάξεων. Κατακρίνομεν τὸν δρόμον τὸν ὁποῖον ἐχάραξε καὶ τὸν φέρομεν κατηγορούμενον καὶ ἐρχόμεθα ἡμεῖς νὰ χαράξωμεν τὸν ἴδιον. Διότι εἶναι βεβαιωμένον ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ δημιουργεῖται εἰς τὸ νομοσχέδιον, πρὸς δημιουργίαν ἀντισταθμίσματος, ἵνα κυρώσωμεν ὡρισμένας δημοπρασίας ἀκύρους γενομένας. Διότι μᾶς εἶπεν, ὅτι οἱ συνιδιοκτῆται ὡρισμένων δασῶν ἀπέβλεψαν εἰς κατάλογον τὸν ὁποῖον συνέταξαν οἱ ἴδιοι, καὶ τὸν ὁποῖον κατάλογον ἐπεκύρωσεν ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος, ἀπέκρυψεν ὅμως ὡρισμένον ἀριθμὸν ἰδιοκτητῶν καὶ προσῆλθον ἄλλοι εἰς τὴν δημοπρασίαν αὐτὴν καὶ ἑπομένως ἐκ τῶν δημοπρασιῶν τούτων ἀφαιροῦνται δικαιώματα ὡρισμένων ἀνθρώπων, οἱ δὲ συνιδιοκτῆται ἐξ ἀγνοίας ἢ ἐκ προθέσεως, πιθανώτερον δὲ ἐκ προθέσεως ἔπραξαν τοῦτο, διότι φαίνεται ὅτι ἤξευραν ἢ ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπολογίζουν εἰς τὴν ψήφισιν νόμου. Οἱ συνιδιοκτῆται, λοιπόν, ἔκαμον μίαν δημοπρασίαν, ἔκαμον τὸν ἐνοικιαστὴν καὶ ἐπειδὴ ἡμεῖς θὰ πάρωμεν τὰ ἐνοίκια διὰ νὰ τὰ χρησιμοποιήσωμεν διὰ τὰ σχολεῖα θέλομεν νὰ ἐγκρίνωμεν αὐτὰς τὰς παρανόμους δημοπρασίας, νὰ κάμωμεν μίαν ἀναδρομικὴν διάταξιν δι’ αὐτάς, ὡς ἂν νὰ μὴ πρόκειται νὰ πάρωμεν λεπτὰ διὰ σχολεῖα ἀπὸ τὰς νέας δημοπρασίας. Ἡ διάταξις αὐτὴ τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ κάμωμεν εἶναι ἀπὸ τὰς διατάξεις ἐκείνας ποὺ θὰ λαξεύσουν τοὺς λίθους διὰ νὰ ἱδρυθοῦν νέοι βωμοὶ διὰ νὰ ὑμνηθοῦν οἱ νέοι θεοὶ ἐναντίον τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Αὐτὰς τὰς διατάξεις πρέπει νὰ προσέξωμεν, διότι σήμερον ἐρχόμεθα καὶ ψέγομεν τὰ αἴσχη τοῦ Δικτάτορος, τὰ ὁποῖα ἔκαμε διὰ τῶν ἀναδρομικῶν αὐτῶν διατάξεων καὶ ἐξ ἀντιθέτου ἐρχόμεθα καὶ ὁμιλοῦμεν καὶ ἡμεῖς περὶ ἀναδρομικότητος. Φωνάζομεν νὰ κυρώσωμεν συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν παρὰ τὸν νόμον καὶ εἶναι ἄκυροι. Ἀδιαφορῶ ἐντελῶς διὰ τὰ πρόσωπα. Ἐκεῖνο ποὺ μὲ ἐνδιαφέρει εἶναι ἡ ἀρχὴ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ καθιερώνωμεν τὴν ἀρχὴν αὐτὴν τῆς ἀναδρομικότητος διὰ τὰ νομοσχέδια. Κατήντησε ράκος πλέον ἡ διάταξις τοῦ Ρωμαϊκοῦ Δικαίου, ἥτις λέγει, ὅτι ὁ νόμος ρυθμίζει τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον καὶ ὄχι τὸ παρελθόν. Δὲν δύναται, λοιπόν, ἡ Βουλὴ νὰ θεσπίσῃ τοιοῦτον τι, ἂν δὲν θέλῃ μεθαύριον νὰ τῆς εἴπῃ ὁ Δικτάτωρ, ὅτι σεῖς ἐκάματε χειρότερον. Σεῖς ὁμιλεῖτε περὶ νομοσχεδίων καὶ τὰ καταρρακώσατε.

§169Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, ἡ κεκτημένη ταχύτης τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, τῆς ὁποίας τόση ὥρα κατηναλώθη διὰ τὰ αἴσχη τῆς δικτατορίας, δημιουργεῖ κἄποιαν ἀτμόσφαιραν διάφορον ἐκείνης, ἡ ὁποία θὰ ἐδημιουργεῖτο ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρου δὲν ἐγκρίνονται συμβάσεις, κακοήθεις συμβάσεις ἰσχυρῶν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος. Διὰ νὰ λείψῃ δὲ αὐτὴ ἡ ἐντύπωσις ὅτι πρόκειται περὶ κακοηθειῶν, περὶ δικαιωμάτων στραγγαλισθέντων τῆς μειοψηφίας κλπ. εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποκατασταθῶσι πάλιν τὰ πράγματα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ νόμου, διὰ νὰ ἴδωμεν, τί εἶναι ἡ καινοτομία αὐτὴ ἡ ὁποία προκαλεῖ τόσην ἀγανάκτησιν μερικῶν κ.κ. Συναδέλφων. Ἡ διάταξις τοῦ Ρωμαϊκοῦ Δικαίου εἶναι ὅτι τὰ ⅔ ἑκάστης ὁλότητος διαχειρίζονται ἐγκύρως τὴν περιουσίαν τῆς ὁλότητος καὶ ἡ διάταξις αὕτη ἰσχύει καὶ διὰ τὰ δάση. Καὶ ποῖα εἶναι τὰ δάση περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ τὸ ἄρθρον; Δὲν εἶναι τὰ κοινοτικὰ δάση τὰ ἀνήκοντα εἰς τὰ νομικὰ πρόσωπα τῶν κοινοτήτων, ἀλλὰ τὰ δάση τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὴν ὁλότητα τῶν φυσικῶν προσώπων ἑκάστης κοινότητος. Ἡ διαφορὰ εἶναι οὐσιαστική, διότι ἐπὶ τῶν δασῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὰ νομικὰ πρόσωπα τῶν κοινοτήτων τὴν μὲν διαχείρισιν αὐτῶν ἔχει τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον, τὴν δὲ κάρπωσιν ἡ κοινότης. Δι’ αὐτὰ ὅμως τὰ δάση, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, τὴν διαχείρισιν ἔχει ἡ ὁλότης τῶν κατοίκων, τὴν δὲ κάρπωσιν ὅλοι ἀνεξαιρέτως οἱ κάτοικοι. Ἑπομένως εἴτε εἶναι τὰ ⅔ εἴτε εἶναι τὰ ⅘ εἴτε τὰ ⅚, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι εἰς τὴν κάρπωσιν αὐτῶν θὰ μετέχουν ὅλα τὰ μέλη τῆς κοινότητος. Καταπίπτει, λοιπόν, ἡ πρώτη ἔνστασις τῶν ἀντιφρονούντων, διότι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ στραγγαλισθοῦν τὰ δικαιώματα τῆς μειοψηφίας, καὶ ποίας μειοψηφίας, ὅταν εἶναι ἀναμφισβήτητον τὸ γεγονός, ὅτι ἕκαστον ἐκ τῶν μελῶν τῆς κοινότητος δικαιοῦται νὰ ἔχῃ κἄτι ὑπὲρ αὐτοῦ ἐκ τοῦ μισθώματος, ἐκ τῆς καρπώσεως. Ὁ νόμος πρὶν ἔλεγεν: «ὅταν τὰ ⅔ συμφωνήσουν», κατόπιν ἐγένετο αὐστηρότερος καὶ εἶπεν: ὅτι χρειάζεται ἡ ὁλότης τῶν κατοίκων νὰ συμφωνήσῃ. Ἀλλὰ κατόπιν πάλιν εἶδεν, ὅτι τοῦτο ἦτο ἀνέφικτον καὶ ὥρισε τὰ ⅚. Καὶ ἐγένετο σχετικὸν Ν. Διάταγμα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Κονδύλη τὸ ὁποῖον ἐπέρασεν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἀπὸ τὴν Βουλήν, καὶ εἶναι νόμος τοῦ Κράτους. Σύμφωνα μὲ τὸν νόμον αὐτόν, ἐφόσον τὰ ⅚ τῶν συνιδιοκτητῶν ἑνὸς δάσους τῆς κατηγορίας περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλῶ, συμφωνήσουν, γίνεται ἐγκύρως ἡ διαχείρισις ἐκ μέρους τῶν ⅚. Πῶς γίνεται ἡ διαχείρισις εἰς τὰ δάση αὐτά; Γίνεται μία ἔκθεσις ἀπὸ δασολόγον ἐπιστήμονα, ἐγκρίνεται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, ἐπακολουθεῖ δημοπρασία ἐνοικιάσεως, ἐγκρίνεται καὶ αὕτη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ ἀκολουθεῖ ἡ ἔκδοσις τῶν ἀδειῶν. Τὰ ⅚, λοιπόν, λέγει ὁ νόμος, τῶν μελῶν τῆς ὁλότητος, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκουν τὰ δάση κατὰ πλήρη κυριότητα. Ἐγεννήθη, λοιπόν, τὸ πρῶτον ζήτημα, διότι πρέπει νὰ βαδίσωμεν σύμφωνα μὲ τὴν φυσικὴν σειράν, μὲ τὴν ὁποίαν ἐνεφανίσθησαν τὰ ζητήματα. Τὸ ἑξῆς: Εἰς τὸ χωρίον Καΐτσα τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης τὰ ⅚ συνεφώνησαν καὶ ἔκαμον δημοπρασίαν ἐνοικιάσεως, ἐνεκρίθη αὕτη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, ἐγκατεστάθη ὁ μισθωτής, ἐπῆρεν ἀδείας ὑλοτομίας, καταβαλὼν μέχρι τοῦδε 400 χιλ. δραχμῶν καὶ ἤρχισε τὴν ὑλοτομίαν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ νόμος λέγει τὰ ⅚ τῶν τῶν συνιδιοκτητῶν δασῶν τῶν ἀνηκόντων κατὰ κυριότητα, ἐγεννήθη τὸ ἐρώτημα· ἆραγε θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις καὶ εἰς τὰ δάση, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνήκουν κατὰ πλήρη κυριότητα, ἀλλὰ διακατέχονται; Τὸ ἐρώτημα τοῦτο δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀκροθιγῶς ὅπως δήποτε ἔχουσιν ἀσχοληθῇ μὲ τὴν δασικὴν νομοθεσίαν, εἶναι ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, διότι οὐδεὶς λόγος συντρέχει νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ. Ἀλλ’ ἡ Ὑπηρεσία Δασῶν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἐδιχάσθη εἰς τὴν ἀντίληψίν της καὶ οἱ μὲν λέγουν, ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ στενῶς, ἤτοι ἂν τὰ δάση κατέχωνται κατὰ πλήρη κυριότητα, οἱ δὲ, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ἐφαρμοστέα καὶ εἰς τὰ διακατεχόμενα. Εἰς τὴν ὑπόθεσιν Καΐτσης πρόκειται περὶ τῶν ⅚. Πολὺ πρὶν τελεσθῇ ἡ ἐνοικίασις τοῦ δάσους εἶχε διατυπωθῇ τροπολογία, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅ,τι ἰσχύει διὰ τὰ δάση κατὰ πλήρη κυριότητα, ἰσχύει καὶ διὰ τὰ δάση τὰ διακατεχόμενα. Ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, διαφωνήσας εἰς τοῦτο, ἄν δὲν ἀπατῶμαι, ἐδέχθη, ὅτι διὰ τὰ ⅚ καλῶς γίνεται. Ἐν τούτοις ἐνεφανίσθησαν ὄχι πλέον τὸ ⅙ ἀλλ’ ἄνθρωποι ἀριθμούμενοι εἰς τοὺς δακτύλους τῆς μιᾶς χειρὸς, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν νὰ πάρουν «κολόκουρο» ἀπὸ τὸν ἐνοικιαστὴν καὶ δὲν ἀφῆκα ἐγὼ νὰ τοὺς δώσουν. Ἀπηυθύνθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ, στηριζόμενοι εἰς τὸ γράμμα τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ περὶ δασῶν ἀνηκόντων κατὰ πλήρη κυριότητα, ἐζήτησαν ν’ ἀνασταλῇ ἡ ὑλοτομία. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, εὑρισκόμενον πρὸ τῆς ἀμφιβόλου ἐννοίας τοῦ νόμου, ἀρχικῶς μὲν ἀπήντησεν ἀρνητικῶς, μετὰ ταῦτα εἶπε νὰ ἀνασταλῇ ἡ ὑλοτομία καὶ νὰ ἐκτελεσθοῦν αἱ ἄδειαι, αἱ ὁποῖαι ἐξεδόθησαν, καὶ ἔπειτα παρέπεμψε τὸ ζήτημα εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον. Ἡ γνώμη τοῦ Νομ. Συμβουλίου εἶναι μεταγενεστέρα τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἐξεδόθη μόλις πρὸ δέκα ἡμερῶν, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον ἔχει κατατεθῇ πρὸ πολλῶν μηνῶν, πρὸ πολλῶν δὲ μηνῶν κατετέθη καὶ ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀποδεχθείσης τὴν τροπολογίαν αὐτὴν. Τὸ Νομικὸν Συμβούλιον ἀπεφάσισε κατὰ πλειοψηφίαν, ἀλλ’ ὑπῆρξε καὶ μειοψηφία. Ὑπῆρξε καὶ μειοψηφία καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ ἔρεισμα, διὰ νὰ βεβαιωθῇ ἡ Βουλή, ὅτι οἱ δισταγμοὶ τῆς ὑπηρεσίας, διχασθείσης, δὲν εἶναι ἀδικαιολόγητοι. Ἀλλ’ ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ ἐκδοχή, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ διάταξις ἡ ἀφορῶσα τὰ δάση τὰ ἀνήκοντα κατὰ πλήρη κυριότητα, πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς τὰ δάση τὰ διακατεχόμενα, τότε ποῖος εἶναι ὁ λόγος νὰ μὴ ἰσχύῃ ἀναδρομικῶς καὶ ποίαν σημασίαν θὰ ἔχῃ ἐὰν δὲν θέλωμεν νὰ ἰσχύσῃ διὰ τὰ διακατεχόμενα;

§170ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι ἐὰν δὲν ἰσχύσῃ ἀναδρομικῶς καὶ ἐπαναληφθῇ ἡ δημοπρασία δὲν θὰ γίνῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπειλεῖται τώρα. Ἀπειλεῖται ἡ διασάλευσις τῆς τάξεως.

§171Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν ἀπειλεῖται τίποτε.

§172Ο ΙΔΙΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ θὰ εἶναι εὐτύχημα ἐὰν δὲν συμβοῦν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σᾶς λέγω.

§173Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἀλλὰ κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ἦλθε, πλὴν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, καὶ δεύτερον. Δὲν ἐπρόκειτο πλέον περὶ δασῶν ἀνηκόντων κατὰ πλήρη κυριότητα, διότι τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐθεωρεῖτο λελυμένον, ἀλλ’ ἐπρόκειτο περὶ ἄλλου τινός. Ἐπρόκειτο περὶ τῶν δασῶν ἐκείνων, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν εἶχε συγκεντρωθῇ ἡ πλειοψηφία τῶν ⅚. Ἐὰν δὲ ὑπῆρξε κἄτι τι, τὸ ὁποῖον φαίνεται παράδοξον, εἶναι πῶς ἀφοῦ ἡ νομοθεσία ὁμιλεῖ περὶ τῶν ⅚, διὰ τῆς τροπολογίας ἡ ἰσχὺς τῆς διατάξεως ἐπεξετάθη ὄχι μόνον εἰς διακατεχόμενα δάση, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ δάση τὰ ὁποῖα, εἴτε ἀνήκουν κατὰ πλήρη κυριότητα εἴτε διακατέχονται, καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἔχει ληφθῇ ἀπόφασις οὐχὶ τῶν ⅚ ἀλλὰ τῶν ⅔ τῶν κατοίκων. Δὲν θὰ εἶχον κανένα δισταγμὸν περὶ τῆς πλειοψηφίας τῶν ⅔. Εἰς τὴν περιφ. Καρδίτσης κυρίως ὑπάρχουν χωρία, συγκεκριμένως τὸ χωρίον Στούγκου καὶ τὸ χωρίον Σμόκοβον, δὲν ξεύρω καὶ ποῖον ἄλλο, εἰς τὰ ὁποῖα οἱ κάτοικοι συνῆλθον καὶ ἀπεφάσισαν νὰ διαχειρισθοῦν τὸ δάσος των. Πρέπει δὲ νὰ σᾶς εἴπω καὶ τὸ ἑξῆς: Ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς νόμος, ὅπως δὲν ὑπάρχει καὶ κανὲν ἔθιμον τοπικόν, ἀπὸ τὸ ὁποῖον νὰ κρίνεται ἀναμφισβητήτως ποῖοι εἶναι οἱ ἰδιοκτῆται ἢ οἱ διακάτοχοι. Ἄλλοι ἔλεγον, ὅτι οἱ ἐνήλικες τοῦ χωρίου, ἄνδρες καὶ γυναῖκες, εἶναι συνιδιοκτῆται ἢ συνδιακάτοχοι καὶ ὅταν ἕνας λείπει εἰς τὴν Ἀμερικὴν π. χ. πρέπει νὰ σταματᾷ ἡ διαχείρισις. Ὑπῆρξεν ἄλλη ἐκδοχή, κατὰ τὴν ὁποίαν μόνον οἱ ἐνήλικες οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὸ χωρίον, ἄνδρες καὶ γυναῖκες, εἶναι συνιδιοκτῆται. Τρίτη ἐκδοχή, ὅτι μόνον οἱ ἄρρενες εἶναι συνιδιοκτῆται. Τετάρτη, ὅτι μόνον οἱ οἰκογενειάρχαι, ὄχι καὶ τὰ παιδιά. Ἐν μέσῳ τοῦ κυκεῶνος αὐτοῦ, ἕνεκα τοῦ ὅτι οὐδέποτε ἐρρυθμίσθησαν κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἀρθοῦν αἱ ἀμφισβητήσεις αὗται, οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων τούτων ἐσκέφθησαν τί ἔπρεπε νὰ κάνουν. Ἔλαβον ὡς βάσιν τοὺς οἰκογενειάρχας τῶν χωρίων αὐτῶν, ὑπελόγισαν τὸν ἀριθμὸν καὶ ἐστηρίχθησαν, ἐν πεπλανημένῃ ἴσως ἀντιλήψει, ἐπὶ τῆς ἀρχικῆς διατάξεως τῶν ⅔—λέγω δὲ ἴσως πεπλανημένην, διότι θὰ συνομολογήσῃ καὶ ἡ Βουλὴ μετ’ ἐμοῦ ὅτι ἡ δασικὴ νομοθεσία εἶναι τόσον πολύπλοκος, τόσον δυσδιάκριτος, ὥστε ἀφοῦ ἐκπρόσωποι Δασικῶν Ὑπηρεσιῶν εὑρέθησαν εἰς πλήρη διχοστασίαν ἐπὶ διατάξεων αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπε νὰ ἦσαν παγκοίνως γνωσταί, δὲν θὰ ἀνέμενεν ἡ Βουλὴ ἀπὸ ἀμορφώτους χωρικοὺς τῆς Ἠπείρου π. χ. νὰ γνωρίζουν τὰς λεπτομερείας αὐτάς. Σημειωτέον δέ, ὅτι τὰ δάση αὐτά, ἀπὸ μακροῦ χρονικοῦ διαστήματος δὲν εὑρίσκονται εἰς οὐδεμίαν δασικὴν ἐκμετάλλευσιν, εἶναι δὲ φυσικὸν νὰ μὴ γνωρίζουν περὶ τίνος ἀκριβῶς πρόκειται. Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους δέχομαι, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν τὰς συμβάσεις, δὲν τὰς ἔκαμαν μὲ τὰς κειμένας διατάξεις καὶ ἐρωτῶ· ποῦ ὑπάρχει ἡ καταπάτησις τῶν δικαιωμάτων τῆς μειοψηφίας, ὅταν, ἐπαναλαμβάνω, οὐδὲν τῶν μελῶν τῆς Κοινότητος θὰ στερηθῇ τοῦ μεριδίου του; Ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι εἶναι 300 οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου καὶ συνέρχονται οἱ 200, ὑπολείπεται δὲ τὸ ⅓ εἴτε διότι δὲν συνεφώνησεν, εἴτε διότι εὑρίσκεται εἰς τὴν Ἀμερικήν, εἴτε διότι πρόκειται περὶ ἀνηλίκων, κατὰ τί θὰ ζημιωθοῦν οἱ κύριοι αὐτοί, καὶ πῶς δὲν θὰ ὠφεληθοῦν ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ δάσους καὶ δὲν θὰ πάρουν τὸ μερίδιό τους; Ὄχι δὲ μόνον δὲν θὰ ζημιωθοῦν, ἀλλ’ ἀντιθέτως, ἐὰν ἀκυρωθοῦν αἱ συμβάσεις, διότι σημειωτέον, ὅτι διὰ πρώτην φοράν, καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμὴν τοῦ Συναδέλφου, ὅστις ὑπεστήριξε τὴν ἄποψιν αὐτήν, τὰ κέρδη τῶν δασῶν θὰ χρησιμοποιηθοῦν καὶ δι’ ἔργα κοινωφελῆ, διότι σήμερον τὸ χωρίον παίρνει ὅλα τὰ κέρδη εἰς τοῦ δάσους. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ δύναται νὰ στηριχθῇ εἰς νομικὰς θεωρίας, ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου πρόκειται νὰ πατάξῃ κακοήθειαν διαφόρων προσώπων, τὰ ὁποῖα θέλουν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τοὺς ἔχοντας τὰ δικαιώματα.

§174Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἐν προκειμένῳ ὑπάρχουσι δύο συγκρουόμενα ἀντίθετα συμφέροντα. Μία μάζα ἀποτελουμένη ἀπὸ τὰ περισσότερα τῶν μελῶν τῶν κοινοτήτων ἀπὸ τὰ ⅘, ζητεῖ νὰ κάμῃ μίαν ἐκμίσθωσιν τοῦ δάσους καὶ ἐκμεταλλευθῇ αὐτὸ ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς κοινότητος, ἡ ἄλλη μάζα ἀποτελουμένη ἀπὸ τὸ ⅕ τῶν μελῶν, ζητεῖ διὰ παντὸς μέσου νὰ κατορθώσῃ νὰ διαλύσῃ ἔστω καὶ μίαν σύμβασιν, ἀντιτιθεμένη εἰς τὰς ἀπόψεις τῶν πολλῶν. Ἡ οὐσία εἶναι αὐτή. Αὐτοὶ οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν πλειοψηφίαν τῆς κοινότητος, τὰ ⅘ ἀποφασίζουν νὰ υἱοθετήσουν μίαν πρᾶξιν ἔστω καὶ ἄκυρον, ἀλλὰ πρᾶξιν ἡ ὁποία λέγουν ὅτι εἶναι πρᾶξις ἀγαθή. Δὲν ἠξεύρω δὲ ποῖον κακὸν δύναται νὰ προκύψῃ ἐκ τῆς ἀναδρομικῆς δυνάμεως τοῦ νομοσχεδίου. Ποία εἶναι ἡ διαφορά; Οἱ μὲν ζητοῦν τὰ ⅔, οἱ ἄλλοι τὰ ⅘. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι οἱ ὑποστηρίζοντες τὰ ⅘ ἔχουν τὴν ὑπεροχήν. Ὅταν εἶναι διακόσια μέλη ἔχομεν ἀμέσως περίπου τὰ 160.

§175Χ. ΛΑΔΑΣ. Ὅλα αὐτὰ εἶναι καλὰ διὰ τὸ μέλλον.

§176Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Καὶ διὰ τὸ παρελθόν. Ὅταν τὰ ⅘ ὑποστηρίζουν ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔγινε εἶναι τὸ δίκαιον καὶ τὸ ὀρθὸν πρέπει νὰ τὸ δεχθῶμεν.

§177ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12 καὶ ὅλων τῶν ὑπολοίπων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου προτείνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§179ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναγνωσθῶσι, κ. Πρόεδρε, τὰ ὀνόματα τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λ. Κουτσοπέταλλος, Ι. Σιακῆς, Σ. Οἰκονομίδης, Θ. Παπαστρατῆς, Χ. Λαδᾶς, Π. Μαζαράκης, Π. Νικολαΐδης, Π. Πετρίδης.

§181ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. Πετρίδης ἀπεχώρησεν.

§182Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐγὼ δὲν ὑπέγραψα.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν ὅλῳ εἶναι ὑπογεγραμμένοι δέκα πέντε. Ἑπομένως μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ κ. Παπαστρατῆ καὶ Πετρίδου δὲν ἀπομένει ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς τῶν δέκα πέντε ὥστε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ πρότασις. Δεκτὸν συνεπῶς τὸ ἄρθρον 12.

§184Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Διατί Κύριε Πρόεδρε; Ὁ κ. Πετρίδης εἶναι ἐδῶ.

§185Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Διὰ τὸν κ. Πετρίδην ὑπογράφω ἐγώ.

§186Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε διαμαρτύρομαι διὰ τὴν κατάστασιν αὐτήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέρχεται ἡ Βουλή.

§187Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸν κ. Μοσχούλαν δὲν θὰ τὸν γράψετε;

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι 14. Λείπει ἀκόμη ἄλλος ἕνας.

§189Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἶναι ἀκόμη ὁ κ. Παπαστρατῆς.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ἠρωτήθη ὁ κ. Παπαστρατῆς εἶπεν ὅτι ἀποσύρει τὴν ὑπογραφήν του. Τὸν ἠρώτησα ἐπανειλημμένως καὶ εἶπεν ὅτι δὲν ὑπέγραψε. Δὲν εἴπετε αὐτὸ κ. Παπαστρατῆ;

§191Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Μάλιστα.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ὁρίστε. Τὸ ἐπαναλαμβάνει. Λοιπόν δὲν ὑπάρχει πρότασις.

§193Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε ἐπανέρχομαι καὶ πάλιν καὶ σᾶς λέγω ὅτι ἐὰν ἀποσύρῃ τὴν ὑπογραφήν του ὁ κ. Πετρίδης τὸν ἀντικαθιστᾷ ὁ κ. Μοσχούλας.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ τὴν ἀποσύρει καὶ ὁ κ. Παπαστρατῆς.

§195Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὄχι.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ κ. Παπαστρατῆ.

§197Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὑπέγραψα.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ἠρωτήθητε πρὸ ὀλίγου εἴπετε ὄχι.

§199Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Πάλιν θὰ ἐπανέλθωμεν Κύριε Πρόεδρε; Τί κατάστασις εἶναι αὐτή.

§200Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Δὲν θὰ γίνῃ τώρα ἡ ψηφοφορία. Κύριε Πρόεδρε, αὔριον.

§201Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ ἐπιψηφισμένης, διατάξεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθωμεν διότι ἐὰν τεθῇ τοιαύτη ἀρχή, οὐδὲν νομοσχέδιον εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ψηφισμένον.

§202Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Πῶς ἐψηφίσθη; Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ καταλάβω.

§203Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Προέδρου ἐὰν ἐψηφίσθη ἢ ὄχι.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ ὑπάρχει μία παρεξήγησις. Ἀπήγγειλα τὴν ἐπιψήφισιν ὅπως λέγετε ἀλλὰ πρὸ τούτου εἶχεν ὑποβληθῇ ἡ πρότασις περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ὁ κ. Παπαστρατῆς ἐρωτηθεὶς ἀπήντησεν ὅτι δὲν ὑπέγραψε. Ἑπομένως ἐνόμιζον ὅτι ἔμειναν 13 ἀπόντος καὶ τοῦ κ. Πετρίδου. Ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ὁ κ. Παπαστρατῆς ἴσως διότι προηγουμένως δὲν ἠνόησε τὴν ἐρώτησιν, εἶπεν ὅτι ἔχει ὑπογράψει καὶ εἶναι ἐνιστάμενος. Ὑπέγραψε καὶ ὁ κ. Μοσχούλας καὶ ἔγιναν 15.

§205Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Αὐτὸ ἔγινε μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν Παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν ἐψηφίσθη ἢ ὄχι.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς τὸ λέγω ἐγώ, ὅτι ἐψηφίσθη· ἀλλ’ ἔγινεν ἐκ παρεξηγήσεως.

§207Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἶναι 15, Κύριε Πρόεδρε, ὑπογεγραμμένοι;

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Συνάδελφε, αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ὑποθέσετε ὅτι ὑποβάλλεται μία πρότασις περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως καὶ δὲν τὴν ἀνακοινῶ, διότι δὲν ἔλαβον γνῶσιν αὐτῆς καὶ λέγω ὅτι ἐψηφίσθη μία διάταξις. Ἔπειτα γίνεται γνωστόν, ὅτι ὑπεβλήθη πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§209Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ μετὰ τὴν δι’ ἀναστάσεως ψηφοφορίαν δύναται νὰ ζητηθῇ ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν.

§211Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ὑπογεγραμμένοι 15;

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφαιρουμένου τοῦ κ. Πετρίδου 14. Ἀλλ’ ἀντὶ τοῦ κ. Πετρίδου ὑπογράφει ὁ κ. Μοσχούλας.

§213Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀδιάφορον. Καὶ τώρα ἀκόμη ποὺ γίνεται συζήτησις δύνανται νὰ ὑπογράψουν 15 ἄλλοι.

§215Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἴπετε ὅτι ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον παρὰ τῆς Βουλῆς.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἔδωσα ἐξηγήσεις. Δὲν θέλετε νὰ ἐννοήσετε. Ἐγὼ εἶπον ὅτι ἐψηφίσθη δι’ ἀναστάσεως. Οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν ἔχουν ἀμφιβολίας καὶ προτείνουν τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν.

§217Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὰς ἀμφιβολίας ἃς κρίνει ὁ Πρόεδρος.

§218Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἐγείρεται ἀμφιβολία ἐὰν ἐψηφίσθη τὸ ἄρθρον αὐτό. Θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ψηφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ὅταν ἐγείρεται ἀμφιβολία περὶ τῆς γνώμης τῆς Βουλῆς ἂν ἐψηφίσθη παρ’ αὐτῆς. Ἐφόσον ὅμως κατὰ τὴν ὥραν ἐκείνην δὲν ἠγέρθη τοιαύτη ἀμφιβολία περὶ τῆς γνώμης τῆς Βουλῆς καὶ ἦτο ἀποδεδειγμένον ὅτι τοιαύτη ἦτο ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ ἄρθρον 12.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγει ὁ Κανονισμός. «Ἄρθρον 75. Ὅταν ἡ Βουλὴ ψηφίζει δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως κλπ».

§220Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ὑψίστης σημασίας διότι ἀφορᾷ γενικῶς τὸν Κανονισμόν.

§221Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ θέλετε νὰ κάμετε;

§222Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ τὰ ἀκούσετε αὐτά. Λέγω τὸ ἑξῆς, ὅτι τὰ πράγματα ἐξελίχθησαν ὡς ἑξῆς καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ κ. Προέδρου. Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ὁ κ. Πρόεδρος ἀπήγγειλε τὰ ὀνόματα καὶ εὑρέθησαν 13, διότι ὁ μὲν κ. Παπαστρατῆς εἶπεν ὅτι δὲν ὑπέγραψεν, ὁ δὲ κ. Πετρίδης ἀπεχώρησε καὶ εἶπεν ὅτι δὲν ὑπέγραψε. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Παπαστρατῆ, ὅτι ἐπανέρχεται εἰς τὴν ὑπογραφήν του, παρέμειναν 14. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος εἶδεν ὅτι ὑπάρχουν 14 καὶ ὄχι 15 ἀπεφάνθη ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἔννομος καταρτισμὸς προτάσεως καὶ συνεπῶς ἡ πρότασις ἐθεωρεῖτο ὡς μὴ καταρτισθεῖσα. Ὁ κ. Πρόεδρος ἐζήτησε νὰ ἀποφανθῇ δι’ ἀναστάσεως ἡ Βουλὴ καὶ ἀπεφάνθη καὶ ἀμέσως εἶπε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας καὶ εἶπεν ὅτι ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν καὶ ὅταν ἠγέρθη ζήτημα οἱασδήποτε ἀμφιβολίας, τὸ ἔλυσε συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν ὁ κ. Πρόεδρος καὶ ἀπήγγειλεν ἐκ νέου, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶχε ψηφισθῆ. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νομίζω ὅτι εἴχομεν προχωρήσει εἰς τὸ ἄρθρον 14, ὅτε ὁ κ. Τσακανίκας, ἀνελθὼν ἐπὶ τῆς ἕδρας, κομίζει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἀμέσως παρακατιόντος ἄρθρου· ὀφείλω μάλιστα νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἐγκρίνῃ τὴν τροπολογίαν ὁ κ. Πρόεδρος, ἀλλὰ ὁλόκληρος ἡ Βουλή. Ἄρα, λοιπόν, εἴχομεν εἰσέλθει εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἀμέσως ἑπομένου ἄρθρου, ἀφοῦ εἴχομεν ἀκόμη ὑποβάλει καὶ τροπολογίαν διὰ τοῦ κ. Τσακανίκα εἰς τὸ ἑπόμενον ἄρθρον.

§223Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Τὸ βεβαιοῖ αὐτὸ ὁ Πρόεδρος.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀγνοῶ ἀκόμη ἐπὶ τίνων ἄρθρων ἦτο ἡ τροπολογία.

§225ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπιτρέπεται, κ. Συνάδελφε, σεῖς, ὁ ὁποῖος εἶσθε τόσον κατὰ τῆς ἀναδρομικότητος, νὰ ὁμιλεῖτε οὕτω;

§226Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἡ ἀναδρομικότης δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, ἀπολύτως καμμίαν. Τὸ ζήτημα εἶναι γενικὸν ἐὰν πρέπει νὰ ψηφισθοῦν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὰ νομοσχέδια ἢ ἐὰν πρέπει νὰ γίνεται μία πιστὴ ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Καὶ ὑπομιμνήσκω, ὅτι ἐνῷ εἴχομεν προχωρήσει εἰς τὸ ἀμέσως ἑπόμενον ἄρθρον, ἐνῷ, λέγω, καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου εἶχεν ὑποβληθῇ τροπολογία καὶ ἐνῷ ὁ κ. Πρόεδρος εἶπεν ὅτι ἀπήγγειλε τὴν τροπολογίαν ὡς εἶχε γίνει δεκτὴ ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπήντησεν, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀνῆλθεν ἐπὶ τῆς ἕδρας ὁ κ. Μοσχούλας καὶ ὑπέγραψεν, ἀντὶ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ κ. Πετρίδη. Ἄρα, ἐρωτῶ ἐὰν τοῦτο εἶναι ἐποικοδομητικὸν τοῦ κύρους τοῦ Κοινοβουλίου, ὅταν κατὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν μίαν σαφῆ καὶ προφανῆ κατὰ τὴν τήρησιν τοῦ Κανονισμοῦ ἐπιψήφισιν νομοσχεδίου, ἐρχόμεθα καὶ λέγομεν ὅτι δὲν ἔχει ψηφισθῆ;

§227Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἀπορῶ πῶς δέχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ψηφισθῇ ἕνα τοιοῦτον νομοσχέδιον, ἀφοῦ 15 βουλευταὶ ὑπέγραψαν νὰ γίνῃ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία.

§228Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Διαμαρτύρομαι διὰ τὸν τρόπον τῆς ψηφίσεως. Δὲν θέλω νὰ καθιερωθῇ προηγούμενον. Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου δηλῶ, ὅτι παρεβιάσθη μία ρητὴ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ εἰς οὐσιῶδες σημεῖον ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ παραβιάσεως τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἀφοῦ πρῶτον ἀκούσῃ τὸ γράμμα τοῦ ἄρθρου 75 τοῦ Κανονισμοῦ, ν’ ἀποφανθῇ. (Ἀναγινώσκει). Ἐρωτῶ, λοιπόν, τὴν Βουλήν, παρεβιάσθη ὁ Κανονισμός;

§230Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Εἶναι ὕστερον νὰ ὑποστηρίζεται αὐτό.

§231Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Θὰ παρακαλέσω τὸ Προεδρεῖον, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ἐψηφίσθη ἢ ἐὰν δὲν ἐψηφίσθη, ἐφόσον ἐγείρεται ἀμφιβολία ἐὰν ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς εἶναι αὕτη, διότι ἄλλως δὲν ἠμπορεῖ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα εἰμὴ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, θὰ παρακαλέσω νὰ ἀνακληθῇ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ ἄρθρου καὶ νὰ ψηφισθῇ δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰ λοιπὰ ἄρθρα.

§232Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὅλη αὐτὴ ἡ σύγχυσις ἐπέρχεται διότι παρατείνονται αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς μέχρι τοιαύτης ὥρας. Τοῦτο δὲν γίνεται ἐξαιρετικῶς ταύτην τὴν ἑσπέραν, ἀλλὰ ἔγινεν ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, καὶ θ’ ἐγένετο τοιαύτη συζήτησις. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ τοιούτου εἴδους ἐργασία. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἐκ μέρους τῆς ὁμάδος τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύω, ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τοῦ τοιούτου τρόπου τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἴπομεν νὰ κανονίσῃ ποῖα νομοθετήματα θεωρεῖ ἀναγκαῖα καὶ νὰ τὰ ψηφίσῃ, νὰ κανονίσωμεν δὲ καὶ τὰς ὥρας τῶν ἐργασιῶν.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται τοῦ 12 ἄρθρου ἡ ψήφισις διὰ τὴν αὔριον. Ἄρθρον 13. (Ἀναγινώσκει).

§234ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 14. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ ἄρθρου 14. (Ἀναγινώσκει).

§236Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν δύνανται νὰ τροποποιοῦνται αἱ διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου διὰ τροπολογίας. Ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ τοιαύτη τροπολογία.

§237Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, κατὰ τὸν παρελθόντα Νοέμβριον 1927 ἐκυρώθη Νομ. Διάταγμα περὶ ἱδρύσεως ἐπαρχιακῶν συμβουλίων διὰ τὴν ἀναδάσωσιν τῆς Χώρας, ἐθεσπίσθη δὲ εἰς τὸ ἄρθρον 15 μία εὐεργετικὴ διάταξις περὶ τῶν δασικῶν προϊόντων. Ἦτο μία προθεσμία διὰ τοὺς κατοικοῦντας πλησίον τῶν Ἀθηνῶν· διὰ τοὺς κατοικοῦντας εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα δὲν ἐλήφθη οὐδεμία πρόνοια. Ἐννοεῖται, ὅτι ἔχουσιν ἐκδοθῆ ἐντάλματα δεκάδων χιλιάδων δραχμῶν. Παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεσθε τὴν τροπολογίαν κ. Ὑπουργέ;

§239Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὄχι.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν, λοιπόν, τὸ ἄρθρον 14 ὡς ἔχει. Δι’ αὔριον ἡ τελικὴ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου.

§241Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὑπάρχουσι μερικὰ νομοσχέδια. Ἤθελον νὰ ταχθῇ προθεσμία διὰ νὰ προσαγάγῃ τὰς ἐκθέσεις.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν θὰ τεθῇ προθεσμία. Δώσατε σημείωσιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον ὥραν 6 μ. μ. (Ὥρα 2.40′ π. μ.)