1928.04.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 68Η

ΤΗΣ 5 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1928

Προεδρία κ. Θ. Σοφούλη

(Ὥρα 6,20 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα καὶ νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ κυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ βοηθοὶ συμβολαιογράφων Θεσσαλονίκης παρακαλοῦν ὅπως ψηφισθῇ συμπληρωματικὸν ἄρθρον εἰς τὸν περὶ ὀργανισμοῦ δικαστηρίων καὶ συμβολαιογράφων νόμον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐπιτρέπεται εἰς αὐτοὺς πᾶσα συμβολαιογραφικὴ ἐργασία. Οἱ συμβολαιογράφοι Αἰγίου καὶ Μυτιλήνης διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην περικοπὴν τῶν δικαιωμάτων τῶν συμβολαιογράφων. Ὁ σύλλογος παντοπωλῶν ὑπαλλήλων Ἀθηνῶν ὑποβάλλει ψήφισμα διὰ τοῦ ὁποίου παρακαλεῖ τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισιν τῶν ἐργατικῶν νομοσχεδίων. Ὁ πολιτικὸς συνταξιοῦχος Κωνστ. Βοβολίνης ὑποβάλλει ἀναφορὰν καὶ παρακαλεῖ ὅπως ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ χρηματικὴν ἀρωγὴν ἐκ δραχ. 5.000 πρὸς βοήθειαν τῆς οἰκογενείας του. Ὁ οἰκοδομικὸς συνεταιρισμὸς Μιχαλιτσίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν οἰκοπέδου ἀνήκοντος εἰς τὸν συνεταιρισμὸν αὐτόν. Ὁ πρόεδρος τοῦ φαρμακευτικοῦ συλλόγου Λαμίας παρακαλεῖ νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κρατικοποιήσεως τῶν Φαρμακευτικῶν συλλόγων. Ὁ Γ. Μητρόπουλος τηλεγραφικὸς ὑπάλληλος παρακαλεῖ νὰ προστεθῇ σχετικὴ διάταξις εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ συμβουλίου ἐπικρατείας πρὸς θεραπείαν διοικητικῶν ἀδικημάτων γενομένων κατὰ διαφόρων δημοσίων ὑπαλλήλων ἐπὶ δικτατορίας Παγκάλου. Ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος Κουρφαλίου Ἁλμυροῦ διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην νέαν φορολογίαν ἐπὶ τοῦ καπνοῦ. Ὁ γεωργικὸς κόσμος προσφύγων Ἱεραπέτρας διαμαρτύρεται κατὰ πάσης ἐνεργείας ἀποβλεπούσης εἰς βλάβην τῶν συμφερόντων των καὶ καταπάτησιν τῆς συμβάσεως ἀνταλλαγῆς. Ὁ ἐφεδρικὸς κόσμος Ἀχυροχωρίου ζητεῖ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ προϊσταμένου τοῦ γραφείου ἐποικισμοῦ Ὀρεστιάδος ἐπειδὴ φέρεται ἀναρμόστως πρὸς τοὺς πρόσφυγας. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Καραγεώργης καὶ οἱ γεωργοκτηματίαι Αὐλίδος διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐπιβολὴν βαρυτέρου εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν χημικῶν λιπασμάτων. Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Ἀραπλῆ διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ ἀνέγερσιν σχολείου καίτοι ἐνεκρίθη πρὸ πολλοῦ κονδύλιον 200 χιλιάδων δραχ. Τὰ διοικητικὰ συμβούλια ὀργανώσεων Θεσσαλονίκης διαμαρτύρονται διότι ἡ ἐπιτροπὴ παρὰ τὴν διαβεβαίωσιν τῶν ἁρμοδίων προέβη εἰς ἐκδίκασιν ὑποθέσεων ἀφορωσῶν τὴν ἐπιβολὴν τεραστίων προστίμων εἰς αὐτούς. Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ Σωματείου καπνεργατῶν καὶ καπνεργατριῶν ἡ Ἀγάπη Σάμου διαμαρτύρεται διὰ τὰς ἀπειλὰς τοῦ ἀστυνόμου κατὰ τοῦ μέλους τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου Παύλου Βογιατζίδου καὶ ζητεῖ τὴν ἀντικατάστασιν αὐτοῦ. Οἱ πρόσφυγες Ἀρτάκης καταδιωκόμενοι δι’ ἐνταλμάτων προσωποκρατήσεως παρακαλοῦν τὴν ἀναστολὴν αὐτῶν μέχρις ἀποζημιώσεως. Ἡ Ὁμοσπονδία ἐπαγγελματιῶν Κερκύρας ὑποβάλλει θερμὴν παράκλησιν ὅπως γίνουν ἀποδεκτὰ τὰ αἰτήματα τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Αὐγουστίδης καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κατοίκων Κοινότητος Ἀραπλῆ διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἀνέγερσιν σχολείου καίτοι ἐνεκρίθη πρὸς τοῦτο κονδύλιον 200 χιλιάδων δραχμῶν πρὸ δύο ἐτῶν. Ὁ λαὸς Σιδηρομέρου στερούμενος ἀπὸ ἑβδομάδος ἄρτου καὶ τροφίμων λόγῳ πλημμύρας τοῦ ποταμοῦ Νέστου ζητεῖ τὴν κατασκευὴν τῆς γεφύρας ἄλλως θὰ ἐγκαταλείψουν τὴν παραμεθόριον καὶ θὰ κατέλθουν εἰς τὰς πόλεις. Τὸ Σωματεῖον τῶν ἐκ τῆς Βουλγαρικῆς Θράκης προσφύγων παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως μεριμνήσῃ διὰ τὴν ταχυτέραν ἀποπεράτωσιν τοῦ ἔργου τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς διὰ νὰ λάβουν τὰς ἀποζημιώσεις των καὶ προβοῦν εἰς τὴν ἀγορὰν ἀκινήτων πρὸς στέγασιν τῶν οἰκογενειῶν των. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Τρικούπης καταθέτει αἴτησιν τοῦ Δ. Κορδορούμπα διδασκάλου τῆς Ἱερατικῆς Σχολῆς Μεσολογγίου ζητοῦντος ὅπως προαχθῇ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ γραμματέως αʹ τάξεως καὶ παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψει αὕτη. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Χασιώτης καταθέτει ὑπόμνημα παραγωγῶν σουλτανίνας Κορινθίας διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐπιβολὴν φορολογίας ἐπὶ τῆς σουλτανίνας. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Τροχάνης καταθέτει αἴτησιν τῶν κτηματιῶν κατοίκων Λεωνιδίου παρακαλούντων ὅπως ἀπαλλαγῶσιν τοῦ φόρου παραγωγῆς τοῦ ἔτους 1928–29 καὶ ἐλαττωθῇ ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου κατὰ τὴν προσεχῆ ἐσοδείαν. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Κάκαβος καταθέτει ὑπόμνημα τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ὑπηρετησάντων ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ πρὸ τοῦ 1913 καὶ ἑξῆς ζητούντων ὅπως ἐπαναφερθῇ ἐν ἰσχύϊ τὸ ἀπὸ 26 Αὐγούστου 1925

Ν. Δ.

Ὁ βουλευτὴς κ, Β. Ροῦφος καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Γεωργικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀχαϊοήλιδος παρακαλοῦντος ὅπως ἐν τῇ καταρτιζομένῃ συμβάσει μετὰ τοῦ Σ.Π.Α. Π. ἡ σταφὶς ὑπαχθῇ εἰς τὴν κλάσιν βʹ ἀντὶ τῆς αʹ. Γεωργοκτηματίαι Ἀμαρίνθου Χαλκίδος διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην ἐπιβολὴν βαρυτέρου εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν χημικῶν λιπασμάτων. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Κοκκινάκης καταθέτει τηλεγράφημα τῶν Συμβολαιογράφων Μυτιλήνης καὶ Ἡρακλείου καὶ Ρεθύμνης διαμαρτυρομένων κατὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ Νομοσχεδίου περικόπτοντος τὰ δικαιώματα τῶν συμβολαιογράφων. Πρόσφυγες καὶ γηγενεῖς Βερροίας διαμαρτύρονται κατὰ τῆς Διευθύνσεως τῆς Χωροφυλακῆς ἀρνηθείσης νὰ χορηγήσῃ ἄδειαν συγκροτήσεως συλλαλητηρίου. Οἱ Φαρμακοποιοὶ Λαρίσσης καὶ Κομοτινῆς διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ ἐπιψήφισιν τῆς κρατικοποιήσεως τῶν Φαρμακευτικῶν Συλλόγων. Ὁ Συνεταιρισμὸς Σούστης παρακαλεῖ ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἀτελὴς εἰσαγωγὴ χαλκοῦ καὶ θείου. Ὁ Γενικὸς Συνεταιρισμὸς Σερρῶν, ὁ Πρόεδρος τῆς Παμπροσφυγικῆς καὶ τοῦ Συνεταιριστικοῦ Συνεδρίου Σερρῶν παρακαλεῖ ὅπως διαταχθῇ ἡ ἄμεσος ἐκτέλεσις ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων ἐπὶ τοῦ Στρυμῶνος καταστρέψαντος μεγίστας ἐκτάσεις ἐσπαρμένων ἀγρῶν καὶ ἀπαλλαγῇ αὐτῶν ἀπὸ τῆς καταβολῆς φόρων. Οἱ Συνεταιρισμοὶ Φιλιατρῶν διαμαρτύρονται ἐναντίον τῶν μεσιτῶν Πατρῶν διὰ τὰς ἐνεργείας των κατὰ τοῦ σταφιδικοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ. Οἱ ἰδιοκτῆται Λαρίσσης διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ταχυδρομικοὶ ὑπάλληλοι Πατρῶν διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην λύσιν τοῦ ὑπαλληλικοῦ ζητήματος καὶ ὑποβάλλουν διάφορα αἰτήματα. Ὁ Γεωργοπαραγωγικὸς κόσμος Καρδίτσης ζητεῖ νὰ παραμένῃ ἐλευθέρα εἰς τὴν ἐσωτερικὴν βιομηχανίαν ἡ βʹ καὶ γʹ ποιότης καπνοῦ. Ὁ Ἐμπορικὸς κόσμος Δράμας διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἐπιβληθείσης διὰ νόμου ὑποχρεωτικῆς γνωμοδοτήσεως παρὰ Δικηγόρων κατὰ τὴν σύνταξιν συμβολαίων ἀγοραπωλησιῶν καὶ ἑταιρικῶν. Ὁ Βουλευτὴς κ. Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Καλαβρύτων παρακαλούντων ὅπως εἰς τὴν ἀποξήρανσιν τῆς κοιλάδος Καλαβρύτων διὰ προσωπικῆς ἐργασίας των ἐνισχυθῶσι καὶ διὰ κονδυλίου λαμβανομένου ἐκ τοῦ Ὑδραυλικοῦ Ταμείου. Ὁ Βουλευτὴς κ. Σ. Κρεμεζῆς καταθέτει αἴτησιν τῶν Μελῶν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Μπέλεσι Λοκρίδος καὶ τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Κραβασαρᾶ Λοκρίδος δι’ ἣν παρακαλοῦν ὅπως κατασκευασθοῦν ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα ἐπὶ τοῦ Κηφισσοῦ ποταμοῦ. Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Χ. Ἀλαμανῆς καὶ Δ. Δούκας καταθέτουσι ψήφισμα τοῦ Γεωργικοῦ Συλλόγου τῆς Ἐπαρχίας Καρδίτσης αἰτοῦντος ὅπως παραμείνῃ ἐλευθέρα εἰς τὴν ἐσωτερικὴν βιομηχανίαν ἡ βʹ καὶ γʹ ποιότης καπνοῦ. Ὁ Βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Ν. Δαρβέρης καταθέτει ὑπόμνημα Σωματείων Συλλόγων καὶ Ἐπιμελητηρίων Θεσσαλονίκης κατὰ πάσης μελετωμένης μεταβολῆς ἠλεκτροφωτισμοῦ πρὸς ὑποδούλωσιν Θεσσαλονίκης εἰς Ἑταιρίαν ἄνευ γνώμης ἐπισήμων ἀρχῶν καὶ λαοῦ Θεσσαλονίκης. Ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ τρίτου Καπνοπαραγωγικοῦ Συμβουλίου Ξάνθης ὑποβάλλει ἀντίγραφα τῶν ψηφισμάτων τοῦ Συνεδρίου ἐν τοῖς ὁποίοις ἐκτίθενται αἱ ληφθεῖσαι ἀποφάσεις ὑπὸ τοῦ Ἀνωτέρω Συνεδρίου καὶ ἀναπτύσσονται σημεῖα τινὰ τοῦ αʹ ψηφίσματος ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ. Ὁ Βουλευτὴς κ. Δ. Ἀνδρεάδης καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Συλλόγου Συμβολαιογράφων παρακαλοῦντος τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅπως ἀποσύρῃ τὸ Νομοσχέδιον περὶ μειώσεως τῶν Συμβολαιογραφικῶν δικαιωμάτων. Ὁ Βουλευτὴς κ. Γ. Παπαπαράσχος καταθέτει 1) ἀναφορὰν κατοίκων Μηλιᾶς, ζητούντων ὅπως τροποποιηθῇ ὁ φόρος δεκάτης εἰς προσδιορισθὲν ὑπὸ τῆς Ἐφορείας ποσὸν δραχμῶν 34 καὶ οὐχὶ τῶν 52 χιλιάδων, 2) ἀναφορὰν κατοίκων Λόφου ζητούντων ὅπως ἀπαλλοτριωθῇ ἔκτασις τῶν πέριξ τσιφλικίων τῆς Μονῆς Πέτρας καὶ παραχωρηθῶσιν εἰς ἀκτήμονας συγχωρίους των, 3) ἀναφορὰν κατοίκων Παντελεήμονος ζητούντων ὅπως μὴ ἐγκατασταθῇ ἄλλο προσφυγικὸς πληθυσμὸς εἰς Πλαταμῶνα καὶ μὴ παραχωρηθῇ ἡ πέριξ αὐτῶν ἐκχερσωθεῖσα ἔκτασις Κουσούλ. Οἱ ἐνοικιασταὶ γηγενεῖς καὶ πρόσφυγες Ἀλεξανδρουπόλεως ὑποβάλλουν ψήφισμα διαμαρτυρίας κατὰ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου προσαυξήσαντος τὰ ἐνοίκια μέχρι τοῦ 180% ἄνευ οὐδεμιᾶς προειδοποιήσεως. Ὁ Βουλευτὴς κ. Β. Σαγιᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Διευθυντῶν Κέντρων διασκεδάσεως παρακαλούντων ὅπως ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου Πολυτελείας 31½% ἐπὶ τῆς καταναλώσεως καὶ μειωθῇ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν λοιπῶν εἰδῶν. Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) «Περὶ συμμετοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Δασικὸν γραφεῖον τοῦ Διεθνοῦς Γεωργικοῦ Ἰνστιτούτου τῆς Ρώμης». καὶ 2) «Περὶ χορηγήσεως ἐπιδόματος εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας ὁμοίου πρὸς τὸ χορηγούμενον εἰς ἄλλα Ὑπουργεῖα». Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. «περὶ ἐπιδομάτων διακριτικῶν σημείων, εἰδικότητος, τροφοδοσίας καὶ ἀδειῶν τῶν ὑπηρετούντων ἐπὶ τῶν ὑποβρυχίων». Ὁ κ. Α. Μαζαράκης (Ὑπουρ. Στρατιωτ.) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3283 τοῦ 1925 «περὶ ἱδρύσεως Διοικητικῶν Δικαστηρίων πρὸς ἐκδίκασιν τῶν ἐν Μ. Ἀσίᾳ καὶ Ἀνατολ. Θράκῃ γεννηθεισῶν κατὰ τοῦ Δημοσίου ἰδιωτικῶν ἀπαιτήσεων». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 30 Ὀκτωβρίου 1925 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ τελωνειακοῦ κώδικος καὶ τροποποιήσεως ἑτέρων διατάξεων τοῦ νόμου 1165 κλπ. Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 23 Νοεμβρίου 1925 περὶ κωδικοποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ ἀπονομῆς συντάξεων ἕνεκα Στρατιωτικῆς ἢ Ναυτικῆς ὑπηρεσίας. Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Γενεύῃ ὑπογραφείσης συμβάσεως περὶ καταστολῆς τῆς κυκλοφορίας καὶ τοῦ ἐμπορίου τῶν ἀσέμνων δημοσιευμάτων». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνάψεως δανείων ὑπὸ τοῦ Ταμείου προστασίας καὶ προαγωγῆς τῆς κτηνοτροφίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12)16 Ἰουνίου 1926 Ν. Δ. περὶ προσθηκῶν εἰς τοὺς περὶ ἀρχαιοτήτων καὶ ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας νόμους». Ὁ κ. Α. Μυλωνᾶς (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων, Ἐπιτροπείας ἐλευθέρας ζώνης καὶ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καταρτισθείσης συμβάσεως περὶ χορηγήσεως δανείου 15.000.000 δραχμῶν κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Μπούκουρας, Π. Ἀντωναρόπουλος, Γ. Ἀλεξανδρόπουλος, Ν. Κουμάνταρος, Α. Κουμουνδοῦρος, Ν. Κρανιωτάκης κλπ. ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου «περὶ τμηματικῶν ἐξετάσεων φοιτητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν». Ὁ κ. Ν. Βελέντζας (Ὑπουρ. Ἐθν. Οἰκον.) ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ προσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ εὑρέσεως ἐργασίας καὶ ὑποχρεωτικῆς ἀσφαλίσεως κατὰ τῆς ἀνεργίας ὑπαλλήλων ἐργατῶν καὶ ὑπηρετῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Μπότσαρης καὶ Λ. Δούλης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ προστασίας τῆς οἰνοπαραγωγῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἀλεξανδρῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 30 Ὀκτωβρίου 1925 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ τελωνειακοῦ κώδικος καὶ περὶ τροποποιήσεως ἑτέρων διατάξεων τοῦ νόμου 1165». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Αὐγουστίδης, Α. Φωκᾶς, Σ. Κρητικᾶς κλπ. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1927 περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 11 Φεβρουαρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ταμείου ἀρωγῆς ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν τῆς χωροφυλακῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἀθανασιάδης Νόβας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ ἐπιδόματος τῶν Μητροπολιτῶν τῶν Νέων Χωρῶν καὶ συμμετοχῆς αὐτῶν ἐν τῷ Διοικητικῷ Συμβουλίῳ τοῦ Γεν. Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου καὶ τῷ Ἐποπτικῷ Συμβουλίῳ τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἐκπαιδεύσεως». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Πετρᾶκος ὑποβάλλει ὑποτροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φόρου καθαρῶν προσόδων κλπ. προηγουμένων ἐτῶν».

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν

§3Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουρ. Οἰκον.). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ἐφόσον δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῶν Ἀναφορῶν διὰ νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Τραπέζης.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις κατὰ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§5ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§7Γ. ΣΗΦΑΚΑΣ. Θὰ παρακαλέσω ἂν ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἀντίρρησιν νὰ ἐπιψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος τοῦ πράγματος τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6 νομοσχέδιον περὶ τῶν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος παραχωρημένων ὑποθηκῶν περὶ ἀκινήτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις».

§8Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πληροφορῶ τὴν Βουλὴν ὅτι ὑπάρχουσιν ἐπαρχίαι εἰς τὰς ὁποίας ὁ τόκος ἔφθασεν 100%, δηλ. δύο δραχμὰς τὴν ἡμέραν. Θὰ παρεκάλουν ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθν. Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συμβάσεως τῆς 23)3 Φεβρ. 1928 κλπ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§10Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἡ ἐπίθεσις τῶν δύο ἡγετῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐναντίον τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως, κ. Βουλευταί, διεξήχθη διὰ τῶν ἰδίων περίπου ἐπιχειρημάτων τὰ ὁποῖα καὶ ἄλλοτε προεβλήθησαν, ἀλλὰ δὲν ἐκινεῖτο νομίζω τοὐλάχιστον ἐκ τῶν αὐτῶν ἐλατηρίων. Ὁ ἡγέτης τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως δὲν ἐστρέφετο βεβαίως ἐναντίον τῆς σταθεροποιήσεως τῆς ὁποίας πολλάκις ἐξῆρε τὴν ἀνάγκην, τοὐναντίον ὅμως ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος κατ’ αὐτῆς κυρίως καὶ χθές, ὡς καὶ εἰς πᾶσαν ἄλλην περίπτωσιν ἔβαλε, θεωρῶν ὅτι ἡ σταθεροποίησις, ὑφ’ οὓς ὅρους γίνεται, οὐ μόνον δὲν παρέχει οὐδεμίαν ἀσφάλειαν περὶ τῆς ἐπιτυχίας αὐτῆς, ἀλλὰ ἐγκυμονεῖ σοβαροὺς διὰ τὴν Χώραν κινδύνους. Ἀπὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους, ἀφότου προΐσταμαι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀκούω ὁμοίας ἱερεμιάδας, αἵτινες μὲ παρηκολούθησαν ὡς σκιαὶ εἰς πᾶσαν μου προσπάθειαν, αἰσθάνομαι ὅμως σήμερον, ἀνασκοπῶν τὰ γενόμενα, ἐμαυτὸν εὐτυχῆ, ὅτι αἱ κραυγαὶ αὗται τῆς ἀπαισιοδοξίας δὲν κατώρθωσαν νὰ μειώσουν τὴν πίστιν μου πρὸς τὸ ἀναληφθὲν ἔργον καὶ ὅτι τὰ ἀποτελέσματα ἐδικαίωσαν, ὑπερέβαλον τὰς ἐλπίδας μου. Πόσα δὲν ἔχουν ἐπιτελεσθῇ κατὰ τὸ ὀλιγόχρονον αὐτὸ διάστημα Ἐπετεύχθη ὁ διακανονισμὸς ὅλων τῶν πολεμικῶν μας χρεῶν, τοῦ ὁποίου πολλοὶ ἐπίστευον καὶ ἐκήρυσσον ὡς βεβαίαν τὴν ἀποτυχίαν, ἐλύθη ὁ βαρὺς κατὰ τῆς Ἑλλάδος οἰκονομικὸς ἀποκλεισμός, μᾶς ἐδόθη ἀμέριστος ἡ συνδρομή τῆς Κ.Τ.Ε., συνήφθη τὸ τριμερὲς δάνειον ὑπὸ ὅρους τοὺς ὁποίους πᾶς τις πρό τινος ἐθεώρει ὡς ἀδυνάτους, ἀπεκτήσαμεν ταμειακὴν ἄνεσιν τοιαύτην, ὥστε ἐνῷ πρὸ ἑνὸς ἔτους οἱ ἔχοντες λαμβάνειν παρὰ τοῦ Δημοσίου Ταμείου περιεκύκλωναν ἐν διαμαρτυρίαις τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ εἴχομεν ἐξαντλήσει τὰς πιστώσεις τοῦ τρεχουμένου λογαριασμοῦ τῆς Τραπέζης, ἤδη ἔχομεν πιστωτικὸν ὑπόλοιπον ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων ἀνερχομένων ἤδη εἰς 470, τὸ νόμισμα ἡμῶν εἶναι ἀπὸ ἑνὸς ἔτους καὶ ἡμίσεως εἰς τιμὴν σταθεράν, τὸ κρατικὸν ἀπόθεμα αὐξάνει καὶ ἔφθασεν ἤδη τὰ 4.500.000 λίρας καὶ ἐκαλύφθη ἐντὸς μιᾶς χρήσεως τὸ ἔλλειμμα εἰς 2.600 ἑκατομμυρίων τοῦ προϋπολογισμοῦ ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι ὁ τιμάριθμος εἶναι ὁ αὐτὸς οἷος ἦτο τὸν Νοέμβριον τοῦ 1926 καὶ κατὰ συνέπειαν τὰ πρόσθετα βάρη ἀπερροφήθησαν ὑπὸ τῆς συναλλαγματικῆς διαφορᾶς, τῆς αὐξούσης καταναλωτικῆς δυνάμεως καὶ τῆς ὑποτιμήσεως τῶν ἐμπορευμάτων εἰς τοὺς τόπους τῆς προελεύσεώς των. Παρ’ ὅλα ταῦτα δὲν ἐπείσθη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος νὰ εἶναι ἐπιφυλακτικώτερος εἰς τὰς κρίσεις του καὶ μάχεται κατὰ τῆς σταθεροποιήσεως, προβάλλων πάντοτε τὴν ἔλλειψιν δύο ἀπαραιτήτων προϋποθέσεων, τὴν προϋπόθεσιν τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν καὶ τὴν προϋπόθεσιν τοῦ ἰσοζυγίου τοῦ Κράτους προσθέτως, ἐπὶ πλέον ὅτι ἄνευ αὐτῶν οὐδὲν Κράτος ἐπεχείρησε σταθεροποίησιν. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι εἰς τὴν Αὐστρίαν καὶ Οὑγγαρίαν, ἐνῷ δὲν ὑπῆρχεν ἰσοζύγιον προϋπολογισμοῦ ἢ πληρωμῶν, ἐπέτυχεν ἡ σταθεροποίησις καὶ εἶχεν ἀποτέλεσμα ὅτι ἐκαλύφθησαν τὰ ἐλλείμματα καὶ μετεβλήθησαν εἰς περισσεύματα. Ἀλλ’ ἐλλείπουν ὄντως τὰ στοιχεῖα αὐτά; Πολλάκις εἶπον ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ εἴπωμεν θετικῶς ὅτι ἔχομεν ἔλλειμμα τῶν ἐξωτερικῶν πληρωμῶν καὶ ποῖον εἶναι τὸ ἔλλειμμα τοῦτο. Ἕν ἔχομεν βέβαιον, ὅτι τὸ Κρατικὸν ἀπόθεμα ὁλονὲν αὐξάνει καὶ τοῦτο μᾶς δίδει τὸ ἐνδόσιμον νὰ πιστεύωμεν ὅτι ὑπάρχει μείζων προσφορὰ ἐξωτερικοῦ συναλλάγματος ἢ ζήτησις. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐπιμένει, φρονῶν ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τῆς τρεχούσης χρήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ παρουσιάσῃ ἔλλειμμα. Προσήγαγον ὅμως εἰς τήν Βουλήν στοιχεῖα ἐπίσημα μαρτυροῦντα κατὰ πᾶσαν ἀνθρωπινὴν πρόβλεψιν ὅτι τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι ἐξησφαλισμένον. Ἀλλὰ αἱ προϋποθέσεις τῆς σταθεροποιήσεως δὲν εἶναι μόνον αὐταί. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχουν οἱ εὐνοϊκώτεροι τῶν ὅρων, ὅπως κατοχυρώσωμεν τὸ νόμισμα ἡμῶν. Ἔχομεν κυμαινόμενον χρέος ἐξωφλημένον καὶ ἐπὶ 1 καὶ ἥμισυ ἔτος ἔχομεν ἔμπρακτον σταθεροποίησιν, ἥτις δημιουργεῖ τὴν κρίσιν τῆς προσαρμογῆς τὴν ὁποίαν ἡμεῖς σχεδὸν παρήλθομεν ἤδη. Διατί πρέπει νὰ ἀναμένωμεν πλήρωμα τοῦ χρόνου ὅπως προβῶμεν; Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος δὲν ἐξήτασε χθὲς μετὰ τῆς αὐτῆς ἐπιμονῆς, μεθ’ ἧς τὸ ἔπραξεν ἄλλοτε, τὸ ζήτημα τῆς νομισματικῆς ἀνατιμήσεως καὶ τὸ παρῆλθε σχεδὸν ἐν παρόδῳ. Οὐδ’ ἀνέφερε τὶ περὶ χρεωκοπίας τοῦ νομίσματος. Ἄν ἀποβλέπῃ εἰς μικρὰν τινὰ ἀνατίμησιν, τὰ ὀφέλη θὰ εἶναι μικρὰ ἀπέναντι τῶν κινδύνων τῆς ἀναβολῆς τῆς σταθεροποιήσεως. Ἀλλ’ ἐὰν ἀποβλέπῃ εἰς μεγάλην ἀνατίμησιν, οἱ κίνδυνοι εἶναι τόσον μεγάλοι, ὥστε ἐὰν ἀνελάμβανε τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κράτους δὲν θὰ ἐτόλμα νὰ τὴν κάμῃ. Ἔχετε ἀνησυχίας. Δικαίωμα ὑμῶν εἶναι νὰ ἔχετε ἀνησυχίας, ἀλλὰ αὐταὶ δὲν προκύπτουν ἐκ τῶν πραγμάτων. Ἑδράζονται εἰς τὴν ψυχὴν ὑμῶν. Ἵνα ἐπιτευχθῇ ἡ σταθεροποίησις ἔχομεν προηγουμένως ἀνάγκην τῆς τραπεζιτικῆς ἐξυγιάνσεως. Ἄλλοτε ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ἡγέτης τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ὅτι εἶναι ὀρθὴ μὲν κατ’ ἀρχὴν ἡ ἵδρυσις τῆς Ἐκδοτικῆς, ἀλλ’ ὅτι εἶναι πρόωρος ἡ εἰσαγωγὴ τῆς τραπεζιτικῆς ταύτης ἐξυγιάνσεως. Διὰ ποῖον λόγον εἶναι πρόωρος; Ὅλα τὰ Κράτη, καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχουν πρωτόγονον μόνον οἰκονομίαν, ἔχουν ἤδη ἀποκτήσει ἰδίαν ἐκδοτικὴν Τράπεζαν καὶ ἀξιοῖτε μόνον ἡ Ἑλλάς, ἡ ἔχουσα πολυσχιδῆ καὶ ἀξιοθαύμαστον οἰκονομίαν νὰ διατηρήσῃ τὸ σαθρὸν σημερινὸν σύστημά της. Ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος τὴν Βουλγαρίαν καὶ μοῦ συνέστησε νὰ μεταβῶ εἰς τὴν Γενεύην, ἵνα ζητήσω τὴν ἀναβολὴν ἥτις ἐχορηγήθη καὶ εἰς τὴν Βουλγαρίαν. Ἔκαμον κατ’ ἐπανάληψιν ταξείδια εἰς τὴν Γενεύην, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ συντελέσω εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἐξυγίανσιν, ἀλλὰ δὲν θὰ μεταβῶ βεβαίως ὅπως ἀναληθῶς ὑποστηρίξω τὴν χρεωκοπίαν τῆς Πατρίδος μου. Ἡ Βουλγαρία εἶχεν ἤδη αὐτοτελῆ Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν, ἐζητεῖτο δὲ παρ’ αὐτῆς νὰ καταστήσῃ τὴν Τράπεζαν ἀνεξάρτητον ἀπὸ τοῦ Κράτους, αἴτησις, ἥτις προσέκοπτεν εἰς κώλυμα ἀνυπέρβλητον. Δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Χώραν ἐκείνην ῥευστὸν χρῆμα, ἱκανὸν νὰ καλύψῃ τὸ μετοχικὸν κεφάλαιον τῆς νέας Τραπέζης. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου ἐζήτησεν ἡ Βουλγαρία καὶ ἐδέχθη ἡ Κ.Τ.Ε. νὰ χορηγήσῃ τὴν ἀναβολήν. Ἀλλὰ ἄν ἐδόθη ἡ ἀναβολὴ αὕτη, ὡρίσθησαν ἀντιπρόσωποι τῆς Κ.Τ.Ε. ἀσκοῦντες ἔλεγχον, ὥστε οὐδεμία πρᾶξις, οὐδὲ τῆς Τραπέζης, οὐδὲ τῆς Κυβερνήσεως, νὰ εἶναι δυνατὴ ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως τῶν ἀντιπροσώπων τούτων. Ὑπὸ τοιαύτας προϋποθέσεις ἐδόθη ὑπὸ τῆς Κ.Τ.Ε. ἡ ἀναβολὴ πρὸς τὴν Βουλγαρίαν. Ἀλλ’ ἡ σταθεροποίησις μᾶς εἶπον, εἰς ἥν σπεύδομεν, εἶναι ἔργον ὄχι ἀδάπανον διὰ τὸν λαόν. Διὰ νὰ ἐπιτύχετε, λέγουν, ἔχετε ἀνάγκην νὰ διαθέσετε τὸ ⅓ τοῦ τριμεροῦς δανείου, ἤτοι 3 ἑκατομμύρια λιρῶν, ὑποχρεούμενοι νὰ καταβάλλετε τόκον 7% ἐτησίως πρὸς ἐξόφλησιν χρεῶν τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, δι’ ἃ σήμερον καταβάλλομεν μόνον 1%. Ποιοῦμαι τὴν δήλωσιν ὅτι δὲν πρόκειται νὰ καταβάλωμεν διαφορὰν 6% διὰ τὸ ποσὸν τῶν 3 ἑκατομμυρίων λιρῶν, διότι εἶναι γεγονὸς ὅτι ἅμα τῇ λειτουργίᾳ τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης, θὰ συναφθῇ συμφωνία μεταξὺ αὐτῆς καὶ τοῦ Κράτους, ὁμοία μὲ τὴν γενομένην εἰς τὸ Βέλγιον, καθ’ ἣν ἡ ἐκ τῆς ἐπενδύσεως τοῦ ποσοῦ τούτου πρόσοδος θὰ περιέρχεται εἰς τὸ Κράτος.

§11Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὰ ἔγγραφα προνοοῦν περὶ τούτου;

§12Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὄχι.

§13Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Πῶς θὰ ἀναγκάσετε τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν νὰ μᾶς πληρώσῃ τὸ ἐπιτόκιον;

§14Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Πάντως θὰ γίνῃ συμφωνία ὡς ἔγινε καὶ εἰς τὸ Βέλγιον. Θὰ ὑπάρξῃ βεβαίως πάντοτε διαφορὰ μεταξὺ τοῦ δανείου τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας καὶ 1% καὶ τοῦ δανείου τῆς σταθεροποιήσεως καὶ ἡ διαφορὰ αὕτη θὰ ἀνέλθῃ ἴσως εἰς 3% περίπου. Ἐπιδιώκοντες νὰ ἀποφύγωμεν τὸ βάρος τοῦτο, διατί νὰ μὴ ἐπεκτείνωμεν τὴν πρόνοιαν ταύτην καὶ εἰς τὰς λοιπάς μας ἀνάγκας; Διατί νὰ μὴ προκρίνωμεν καὶ διὰ τὰ δάνεια τῶν ἔργων, καὶ διὰ τὰ δάνεια τοῦ Κράτους τὴν ἰδίαν πολιτικὴν καὶ νὰ ἀρυσθῶμεν τὰ μέσα, ὧν ἔχομεν ἀνάγκην, διὰ τῆς εὐκόλου ὁδοῦ τῶν πιστωτικῶν ἐκδόσεων καὶ τῶν εὐθηνῶν τόκων; Ἐάν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἐρχόμενος εἰς τὴν ἐξουσίαν ἐσκέπτετο νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν πολιτικὴν αὐτήν, δὲν θὰ εἶχον ἀνάγκην ἐγὼ Ἰερεμιάδων διὰ νὰ προείπω τὰς καταστροφάς, διότι αἱ καταστροφαὶ θὰ ἦσαν ἄμεσοι καὶ ἀνεπανόρθωτοι. Θὰ πληρώσωμεν τὰ 2% τῆς διαφορᾶς, ἀλλὰ θὰ τὰ πληρώσωμεν ἵνα προμηθευθῶμεν τὸ φάρμακον δι’ οὗ θὰ ἐξαγάγωμεν τὸν σάρακα ἀπὸ τὸν ἐθνικόν μας ὀργανισμόν. Μᾶς ἠρώτησεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐὰν ἔχωμεν ἢ ὄχι ἐπέκεινα τῶν καλυμμάτων ἀσφαλεῖς βεβαιώσεις χορηγήσεως προσθέτων πιστώσεων πέραν τοῦ ἀποθέματος τῆς Τραπέζης, διότι ἐὰν δὲν ἀσφαλίσωμεν τὰς πιστώσεις ταύτας ἡ σταθεροποίησις θὰ γίνῃ ἐπὶ τῆς ἄμμου καὶ θὰ καταρρεύσῃ ὁμοῦ μὲ τὴν εὐημερίαν τῆς Ἑλλάδος. Ἔχω πάντα λόγον νὰ πιστεύω, ὅτι θὰ ἔχωμεν τὰς πιστώσεις, ἀλλὰ εἶμαι ὑπόχρεως νὰ δηλώσω, ὅτι καὶ ἄνευ τῶν πιστώσεων τούτων ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν καλυμμάτων οὐδένα πρόκειται νὰ διατρέξῃ κίνδυνον ἡ νομισματικὴ εὐστάθεια. Ἔχομεν κατὰ τὸ πρωτόκολλον ὑποχρέωσιν νὰ ἀσφαλίσωμεν κάλυμμα 40% ἐπὶ τῶν ἐν ὄψει ὑποχρεώσεων. Τὸ ὅριον τοῦτο θεωρεῖται ὑπὸ πολλῶν Κρατῶν ὡς λίαν ὑψηλόν. Εἰς τὴν Βουλγαρίαν τὸ κατώτατον ὅριον τοῦ καλύμματος ὡρίσθη διὰ τοῦ προσφάτως ὑπογραφέντος πρωτοκόλλου εἰς 33½%, μόνον ὅριον θεωρούμενον ὡς ἀπολύτως ἐξασφαλίζον τὴν κυκλοφορίαν εἰς οἱανδήποτε ζήτησιν. Ἀντὶ τῶν 10% ἡμεῖς ἔχομεν μέχρις ὥρας καλύμματα ὑπερβαίνοντα τὰ 50% τῆς δυναμικῆς κυκλοφορίας, ὅλων τουτέστι τῶν ἐν ὄψει ὑποχρεώσεων τῆς Ἐκδοτικῆς. Ποία συνεπῶς δύναται νὰ προκύψῃ ἀνησυχία διὰ τὴν σταθεροποίησιν; Ἀλλ’ ὅπως εἶπον ἵνα σκεφθῶμεν περὶ τῆς σταθεροποιήσεως εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναπλάσωμεν τὸ πλημμελὲς τραπεζιτικόν μας σύστημα. Ὅτε κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος ἀνεκινήθη τὸ ζήτημα τῆς ἱδρύσεως Ἐκδοτικῆς, ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ τὸν οἰκονομικόν του σύμβουλον, ὅτι ἡ διχοτόμησις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης θὰ ἔφερε τοσοῦτον κλονισμὸν εἰς αὐτήν, ὥστε θὰ ἐκινδύνευε νὰ περιέλθῃ εἰς πλήρη μαρασμόν. Κατόπιν, ὅτε ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψιν καὶ τοῦ κ. Μαξίμου καὶ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης στοιχεῖα ἐπαρκῆ, ἠναγκάσθησαν νὰ ἀνομολογήσουν ἀμφότεροι, ὅτι ὑπάρχουν δυνάμεις ἱκαναί, ὅπως καὶ ἡ Ἐκδοτικὴ Τράπεζα γίνῃ ἰσχυρὰ καὶ ἡ Ἐθνικὴ ἀποφύγῃ τὸν κλονισμόν.

§15Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὰ πράγματα δὲν ἔχουν οὕτω.

§16Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἔχετε ὑπομονήν. Ἀλλὰ προσέθεσεν ὁ κ. Μάξιμος, διὰ νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, εἶναι ἀνάγκη νὰ παραμείνουν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἡ ἐπικαταλλαγὴ τῶν καλυμμάτων ἐξ 1.100. 000.000). Τοῦτο ὅμως δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ, διότι τὰ καλύμματα ἔδει νὰ περιέλθουν ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν ὡς ἀνήκοντα εἰς τὸ Κράτος. Οὕτως ὅμως τεθέντος τοῦ ζητήματος, ἡ λύσις κατ’ ἐμὲ προέκυπτεν ἀφ’ ἑαυτῆς. Ἄν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἄνευ τῶν 1.100 τούτων ἑκατομμυρίων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διατηρήσῃ τὰς παρούσας δυνάμεις τὸ Κράτος εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ χορηγήσῃ εἰς αὐτὴν ἀντισταθμίσματα ἰσοφαρίζοντα τὸ ἐκδοτικὸν προνόμιον. Καὶ ἐὰν τὸ ποσὸν τῶν 1.100 ἐφαίνετο μέγα, ὑπέδειξα ὅτι ἠδύνατο νὰ γίνῃ ὑπολογισμὸς πρὸς ἐξακρίβωσιν τοῦ ποσοῦ ὅπερ θὰ ἐπήρκει πρὸς τοῦτο. Ἀλλὰ ἡ ἄποψις αὕτη δὲν ἐγένετο δεκτή, τὸ δὲ ζήτημα τῶν καλυμμάτων μετετοπίσθη ἐπὶ στενοῦ νομικοῦ ἐδάφους ἐπὶ τοῦ ἐδάφους ἐφ’ οὗ διεξήχθη καὶ ἡ χθεσινὴ συζήτησις. Ἐν τούτοις χθὲς οἱ δύο Ἀρχηγοὶ διϊσχυρίσθησαν ὅτι τὸ ζήτημα ἦτο οὐχὶ νομικόν, ἀλλὰ οἰκονομικόν, ὅπως ὑποτιμήσωσι τὴν σημασίαν τῆς ἐκθέσεως τῶν νομομαθῶν, καὶ λέγοντες ταῦτα, ἐπεκαλοῦντο νομικὰ καὶ μόνον ἐπιχειρήματα καὶ νομικὴν μετεχειρίζοντο γλῶσσαν. Τὸ ζήτημα τῶν καλυμμάτων εἶχε τεθῇ κατ’ Αὔγουστον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἡ δὲ Βουλὴ μετὰ διεξοδικὴν ἐξέτασιν τούτου ἠσπάσθη τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως. Ἠκολούθησε μετὰ τοῦτο ἡ γνωμοδότησις τεσσάρων κορυφῶν τῆς νομικῆς ἐπιστήμης, τῶν κ. κ. Ρακτιβάν, Πολυγένη, Τριανταφυλλοπούλου καὶ Τσιτσεκλῆ, οἵτινες μετ’ ἐμπεριστατωμένην ἔρευναν τοῦ ζητήματος μέχρι τῆς ὑστάτης του πηγῆς, ἀπεφάνθησαν κατηγορηματικῶς καὶ μετ’ ἀντικειμενικότητος καὶ ἀμεροληψίας, ἥτις δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον διέκρινε καὶ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν.

§17Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν πρέπει νὰ ἀμφιβάλλετε περὶ τῆς ἀμεροληψίας ἡμῶν.

§18Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, ὅτι τὰ καλύμματα ἐν τῷ συνόλῳ ἀνήκουν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ὅτι κατὰ κανόνα γενικὸν τὰ καλύμματα ἅτινα διαμορφοῦνται ὑπὸ τὸ Κράτος τῆς νομίμου καὶ ὄχι τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας πρὸς ἐξασφάλισιν αὐτῆς εἶναι παρακολούθημα τῆς κυκλοφορίας καὶ ἀνήκουν ὡς ἐκ τούτου εἰς τὸ Κράτος. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ τὸ Βέλγιον ἡ ἐκ τῶν καλυμμάτων ἐπικαταλαγὴ ἐδόθη εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν, οὐδεμία δὲ ὑφίσταται ἀμφιβολία ὅτι τὸ αὐτὸ θέλει συμβῆ καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν. Δι’ αὐτὸ ἀκόμη καὶ τὰ μέλη τῆς δημοσιονομικῆς ἐπιτροπῆς τῆς Κ.Τ.Ε. ὅταν τὸ ζήτημα ἤχθη ἐνώπιον αὐτῆς ἐθεώρησαν ὅτι ἡ ἐκ τῶν καλυμμάτων διαφορὰ ἔδει νὰ περιέλθῃ εἰς τὴν Ἐκδοτικήν, τὴν ὁποίαν ἐπεζήτουν νὰ καταστήσουν ἰσχυροτέραν. Ὅταν ὅμως ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης τὰ εἰδικὰ περιστατικὰ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἐκτήθησαν τὰ καλύμματα ταῦτα, καὶ ἐφηρμόσθησαν αἱ συμβάσεις παρ’ ἡμῖν, ἀνεγνώρισεν αὕτη ὁμοφώνως ὅτι εἰς τὴν εἰδικὴν τῆς Ἑλλάδος περίπτωσιν δέον νὰ θεωρηθοῦν κτῆμα ἀναμφισβήτητον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ νὰ παραμείνουν εἰς αὐτήν. Οὕτω ἐξεπληρώθη καὶ ἡ εὐχὴ τοῦ ἡγέτου τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὅπως τεθῇ ὑπὸ τὴν διαιτησίαν τραπεζιτῶν διεθνοῦς κύρους τὸ ζήτημα, διότι τὰ πλεῖστα τῶν μελῶν τῆς δημοσιονομικῆς ἐπιτροπῆς εἶναι τραπεζῖται καὶ οἰκονομολόγοι διεθνοῦς κύρους. Δὲν ἀπεφάνθη δὲ μόνον ἡ δημοσιονομικὴ ἐπιτροπὴ ἀλλὰ τὸ ζήτημα ἔλυσεν ἤδη ἡ Βουλὴ ὁριστικῶς διὰ τῆς κυρώσεως τοῦ πρωτοκόλλου τῆς Γενεύης ἐν ᾧ περιλαμβάνεται ἡ σύμβασις Κυβερνήσεως καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης, καθορίζουσα τὴν τύχην τῶν καλυμμάτων.

§19Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν ἐδηλώθη, ὅτι τὸ Κράτος ἐπιφυλάσσεται νὰ κανονίσῃ τὰς σχέσεις του μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§20Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Ἐν τῇ συμβάσει ταύτῃ τῆς Γενεύης ἀναφέρονται ἀναλυτικῶς τὰ στοιχεῖα, ἅτινα πρόκειται νὰ μεταβιβασθοῦν εἰς τὴν ἐκδοτικήν, ὁρίζεται δὲ ἐπίσης ἐν αὐτῇ καὶ ἡ ἀξία τῶν καλυμμάτων, ἥτις θέλει καταβληθῆ εἰς τὴν Ἐθν. Τράπεζαν καὶ εἶναι ἡ ἀξία τοῦ χρυσοῦ καὶ τῶν ὁμολογιῶν ἡ ἀξία τῆς σταθεροποιήσεως. Ἡ σύμβασις ἀναγράφει (ἀναγινώσκει τὴν σύμβασιν) ὅτι ὁ χρυσὸς καὶ ὁ ἄργυρος θὰ μετατραπῇ εἰς ἑλληνικὸν νόμισμα ἐπὶ τῇ τρεχούσῃ τιμῇ.

§21Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δηλαδὴ ὑπεχρεώθημεν καὶ ἀπὸ τὴν Γενεύην νὰ πληρώσωμεν ἐκεῖ ποῦ δὲν χρεωστοῦμεν.

§22Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Ἀμφότερα τὰ στοιχεῖα ταῦτα δέον νὰ καταβληθοῦν εἰς τὴν Ἐθν. Τράπεζαν, ἐπὶ τῇ τιμῇ τῆς σταθεροποιήσεως. Ἀνεγνωρίσθη οὕτω ὁριστικῶς διὰ νόμου, ἰσχύοντος ἤδη, ὅτι ἡ ἀξία τῶν καλυμμάτων περιέρχεται εἰς τὴν Ἐθν. Τράπεζαν, εἰς ἣν καὶ ἀνῆκον. Ὅσον ἐν τούτοις καὶ ἂν ἔταμεν ἤδη ἡ Βουλὴ τὸ ζήτημα ὁριστικῶς, θὰ ἐξετάσωμεν καὶ ἡμεῖς ἂν πράγματι ἡ δοθεῖσα λύσις εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸ δίκαιον, διότι ἐπιθυμοῦμεν νὰ διαφωτίσωμεν τὴν Βουλὴν καὶ τὴν διαβουκαλουμένην κοινὴν γνώμην. Ἡ ἱστορία τῶν καλυμμάτων τούτων παρ’ ἡμῖν εἶναι ἀξία πάσης προσοχῆς. Κατὰ τὸ 1914 καὶ τὸ 1920 καὶ κατὰ τὴν ἐμφυλοχωρήσασαν περίοδον ἡ Ἑλλὰς διετέλει ὑπὸ καθεστὼς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, σχηματισμὸς δὲ καλυμμάτων ὑπὸ καθεστὼς τοιοῦτον, ἀποτελεῖ πρᾶξιν ἀνακόλουθον καὶ σχῆμα ὀξύμωρον, διότι τὰ καλύμματα χρησιμεύουν ὡς ἀσφάλεια τῆς ἐξαργυρώσεως τῶν τραπεζογραμματίων, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ νοηθῇ ἡ ἀσφάλεια αὕτη, προκειμένου περὶ γραμματίου μὴ ὑποκειμένου εἰς ἐξαργύρωσιν. Ἡ ἐξαίρεσις αὕτη ἐθεσπίσθη κατ’ ἀξίωσιν τῆς Διεθνοῦς Οἰκον. ἐπιτροπῆς πρὸς ἐπίτευξιν ψυχολογικῶν καὶ μόνον σκοπῶν, οὕτω δὲ διεμορφώθη ἀπόθεμα ἰδιαζούσης φύσεως, διαφόρου τοῦ κοινῶς ἀποκτωμένου ἀπόθεμα σκοποῦν, οὐχὶ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς μετατροπῆς, ἀλλὰ τὴν δημιουργίαν μόνον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸ νόμισμα. Ἡ Τράπεζα ἔχουσα ἐν τοῖς ταμείοις ἀναγκαιοῦν ποσὸν ἀποκτηθὲν ἐξ ἰδίων ἐργασιῶν, τί ἔπραξε; Προσέδωκεν εἰς αὐτὸ ἁπλῶς τὴν προσωνυμίαν τῶν καλυμμάτων, καὶ ὑπὸ τὸν τίτλον τοῦτον ἀνεγράφοντο εἰς τοὺς ἰσολογισμούς της. Τίνα ὅμως λέγουν ἔχει σημασίαν ὁ τρόπος τῆς κτήσεως τῶν καλυμμάτων; Τίνα σημασίαν ἔχει ὅτι ἡ Τράπεζα, ἀντὶ νὰ ἀγοράσῃ τὸν χρυσὸν καὶ τὰς ὁμολογίας ἀπὸ τὴν ἀγοράν, τὰς ἠγόρασε ἀπὸ τὴν ἰδίαν της περιουσίαν; Ἡ προαπόκτησις τῶν καλυμμάτων αὐτῶν ἔχει σπουδαιοτάτην ἔννοιαν, διότι, ὁμαλῶς ἐχούσης καταστάσεως ἡ Τράπεζα δὲν εἶχεν ἄλλο τι νὰ πράξῃ, εἰ μὴ νὰ ἀγοράσῃ τὸν χρυσὸν καὶ τὰς ὁμολογίας τῶν καλυμμάτων. Τὸ 1920 ὅμως ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας τὸ νόμισμά μας εἶχεν ἤδη ἀρχίσει νὰ ὑποχωρῇ τῆς τιμῆς τοῦ δολλαρίου ἀνελθούσης εἰς 9 καὶ πλέον δραχμάς. Τούτου δοθέντος ποία ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ ὑποχρέωσις τῆς Τραπέζης ὅπως ἀγοράσῃ τὸν χρυσὸν καὶ τὰς ὁμολογίας εἰς τιμὴν ἀνωτέραν τοῦ ἀρτίου καὶ ὑποστῇ αὕτη τὰς ζημίας τῆς διαφορᾶς; Πῶς θὰ ἐδέχετο τὸν ὅρον τοῦτον ἡ Τράπεζα ἂν δὲν ἐπρόκειτο περὶ καλυμμάτων ἐκ τῆς περιουσίας της. Δὲν ἦτο λοιπὸν ὑποχρεωμένη νὰ ἀγοράσῃ οὐδὲ ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς αὐτὴν νὰ τὸ πράξῃ συμβάλλουσα εἰς μείζονα τοῦ νομίσματος ὑποτίμησιν Ἐκτὸς τούτου, ἐκ τῶν 300 ἑκατομμυρίων τοῦ προνομίου 1920 ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὴν Ἐθν. Τράπεζαν εἰς δάνειον ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας 200 ὅλα ἑκατομμύρια δραχμῶν, γεγονὸς ὅπερ τελείως ἀπεσιωπήθη χθές. Τὸ δικαίωμα τῆς ἐκδόσεως περιωρίσθη οὕτω εἰς 180 μόνον ἑκατομμύρια δραχμῶν καὶ μέχρι τοῦ ὁρίου τούτου εἰς πᾶσαν περίπτωσιν θὰ ἠδύνατο νὰ ἐκταθῇ ἡ ἀξίωσις τοῦ Κράτους ἐπ’ οὐδενὶ δὲ λόγῳ καὶ πέραν τούτου. Ὅπως ἐνθυμοῦμαι ἤδη ὁ κ. βουλευτὴς Θεσσαλονίκης ἔκαμε μνείαν τῆς περιπτώσεως ταύτης προσέθεσεν ὅμως ὅτι ἡ Τράπεζα ὤφειλε καὶ διὰ τοῦ ποσοῦ τῶν 100 ἑκατομμυρίων δραχμῶν νὰ ἀγοράσῃ καλύμματα δραχμῶν 75 ἑκατομμυρίων χρυσῶν καὶ νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ὑποχρέωσίν της. Εἰς τοιαῦτα συμπεράσματα φθάνομεν ὅταν ἐξετάζωμεν τὰ πράγματα ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῆς προκαταλήψεως. Ἀλλ’ ἡ ἀξία 75 ἑκατομμυρίων χρυσῶν δραχμῶν ὑπερέβαινεν ἴσως ἢ ἀπερρόφα πλήρως τὴν ἀξίαν τῶν 100 ἑκατομμυρίων. Τί ἀπέμεινε πλέον ἐκ τῆς ἐκδόσεως; Οὐδὲ εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις τοιαύτην περίπτωσιν; Παρετηρήθη ποῦ ὑποχρέωσις ἀγορᾶς καλυμμάτων ἰσαξίων πρὸς τὴν κυκλοφορίαν; Δὲν εἶχε συνεπῶς ὑποχρέωσιν οὐδ’ ἠδύνατο ἡ Τράπεζα ἐκ τῆς συμβάσεως τὸ 1920 νὰ προμηθευθῇ καλύμματα δι’ ὑποθετικὴν ἢ ἀνύπαρκτον κυκλοφορίαν. Ἔδει ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ νὰ περιορίσωμεν τὰ καλύμματα κατ’ ἀνώτατον ὅριον εἰς 20 ἑκατομμύρια χρυσῶν δραχμῶν διὰ τὰ 80 ἑκατομμύρια τῆς συμβάσεως τοῦ 1914 καὶ ὄχι εἰς 95, περὶ ὧν δὲν ὁμιλοῦμεν. Ἀλλὰ ἂς ἴδωμεν καὶ τὰ 29 ἑκατομμύρια ἐπιτρέπεται νὰ τὰ διεκδικήσῃ τὸ Κράτος; Τὰ καλύμματα ἕνα σκοπὸν ἔχουν νὰ ἐξασφαλίζουν τοὺς κατόχους τῶν γραμματίων περὶ τῆς ἐξοφλήσεως αὐτῶν καὶ παρ’ ὅλων. Ὡς ἐκ τούτου ἀναγνωρίζεται ὅτι οὐδεμία ὑφίσταται ὑποχρέωσις εἰς διατήρησιν τοῦ καλύμματος ἀνωτέρου τῆς κυκλοφορίας. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐνεφάνισε ἐπισήμους πίνακας ἀποδεικνύοντας, ὅτι, οὐ μόνον τὸ ποσὸν τῶν 20 ἑκατομμυρίων ἀλλὰ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῶν 380 ἑκατομ. οὐδέποτε ἔθεσε εἰς κυκλοφορίαν, ὅτι οὐδεμίαν ἔκαμε πράγματι χρῆσιν τοῦ ἐκδοτικοῦ δικαιώματος καὶ οὐδεμίαν συνεπῶς ὑπεῖχεν ὑποχρέωσιν νὰ τηρῇ τὰ καλύμματα πρὸς ἐξασφάλισιν γραμματίων κρατουμένων ἀχρήστων εἰς τὰ ταμεῖα τῆς Τραπέζης. Ἡ ἀντίρρησις ὅτι, ναὶ μὲν δὲν τὰ ἔθετε εἰς κυκλοφορίαν τὰ γραμμάτια, ἀλλὰ ἐκράτει ταῦτα εἰς τὸ ταμεῖον της εἰς τὴν διάθεσίν της, ὅπως κάθε Τράπεζα ἔχει ἓν περιθώριον 10% διαθεσίμων, δὲν μεταβάλλει οὐδέν. Διατὶ εἶπεν, ὁ κ. Παπαναστασίου, θὰ καταλογίσωμεν τὰ διαθέσιμα ταῦτα γραμμάτια εἰς τὴν πρόσθετον κυκλοφορίαν καὶ ὄχι εἰς τὴν ἀρχικήν; Παρατηρήσεις τοιαῦται εἶναι ὄντως κατώτεραι συζητήσεως. Δὲν ὑφίσταται διάκρισις τραπεζογραμματίων. Τὸ γεγονὸς ὅτι παρέμεινε σταθερῶς ἐν τοῖς ταμείοις τῆς Τραπέζης ποσὸν δραχμῶν 380 ἑκατομμυρίων, αὐτὸ ἀρκεῖ διὰ νὰ πείσῃ πάντας ὅτι δὲν ἔγινε χρῆσις οὔτε δι’ ἐργασίαν οὔτε δι’ ἄλλας ἀνάγκας τοῦ χορηγηθέντος αὐτῇ προνομίου. Πῶς εἶναι ἀδύνατον νὰ λέγεται κατόπιν τούτου, ὅτι ἔδει νὰ τηροῦνται καλύμματα ἀνυπάρκτου κυκλοφορίας; Ἤδη ἂς συνοψίσωμεν καὶ ἂς ἐξαγάγωμεν τὰ συμπεράσματα τῆς συζητήσεως. Ἔχομεν 1) ἀναγνώρισιν παρ’ ἐγκρίτων μελῶν ἐπιστημονικοῦ κόσμου ὅτι τὰ καλύματα ἀνήκουν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. 2) Ἔχομεν ὡσαύτως ἀναγνώρισιν τῆς δημοσιονομικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Κ.Τ.Ε. ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος λόγῳ τῆς εἰδικῆς των φύσεως τὰ λεγόμενα καλύμματα ἀνήκουν εἰς αὐτήν. 3) Ἔχομεν ἤδη τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς καὶ νόμον κεκυρωμένον, ἀναγνωρίζοντα τὴν κυριότητα τῆς Τραπέζης ἐπὶ τῶν καλυμμάτων. 4) Ἔχομεν τὴν βεβαίωσιν ὅτι δὲν ἔγινεν οὐδεμία ἄσκησις τοῦ προνομίου, συνεπῶς, δὲν δύναται νὰ νοηθοῦν καλύμματα ἀνυπάρκτου κυκλοφορίας. 5) Ἔχομεν τὸ γεγονὸς ὅτι ἐκ τῶν 380 ἑκατομ. τὰ 20) ἐδόθησαν ὡς δάνειον ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὅτι διὰ τὰ ὑπολειπόμενα 100 ἑκατομμύρια δὲν ὤφειλεν ἡ Τράπεζα νὰ ἀγοράσῃ χρυσὸν καὶ ὁμολογίας, διότι τὸ ἐξωτερικὸν συνάλλαγμα εἶχεν ἤδη ὑπερτιμηθῆ. Πάντα ταῦτα μᾶς πείθουν, ὅτι τὰ καλύμματα δέον νὰ θεωρηθοῦν ἀπό τε νομικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἀπόψεως ἀποτελοῦντα περιουσίαν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐχούσης τὸ δικαίωμα νὰ καρπωθῇ τὴν συναλλαγματικὴν αὐτῶν διαφοράν. Δὲν ἐσκέφθημεν ὡς ἐκ τούτου νὰ διεκδικήσωμεν τὴν ἀξίαν τῶν καλυμμάτων, διότι τοῦτο θὰ ἀπετέλει σκαιὰν καὶ ἀσύγγνωστον αὐθαιρεσίαν καὶ δήμευσιν. Θὰ ἦτο ἴσως περιττόν, κατόπιν τούτων, νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῆς Τραπέζης, τῆς ὀφειλομένης διὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ προνομίου της. Θὰ ἐξετασθῇ ὅμως καὶ τοῦτο ὅπως ἀπαντήσωμεν εἰς τοὺς ἐπιχειρήσαντας νὰ ἀρνηθοῦν τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Κράτους πρὸς ἀποζημίωσιν ἐπὶ τῷ ἰσχυρισμῷ, ὅτι ἡ ἀποζημίωσις ὀφείλεται εἰς τοὺς μετόχους, οἱ δὲ μέτοχοι, οὐ μόνον δὲν ἐζημιώθησαν ἐκ τοῦ διχασμοῦ, ἀλλὰ καὶ συναπεκόμισαν κέρδη σημαντικὰ ἐκ τῆς ἀνατιμήσεως τῶν μετοχῶν, ὀφειλομένης εἰς τὴν διχοτόμησιν. Ἡ ἀνάμιξις τῶν μετόχων προκαλεῖ βεβαίως ἐντυπώσεις. Τὰ πράγματα ὅμως ἔχουν ἄλλως. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον παρουσιάσθη ζωηρὰ ὑψωτικὴ κίνησις τῶν τιμῶν ἐν γένει τῶν τιμῶν ἐν γένει τῶν χρεωγράφων, γεγονὸς ὅπερ μὲ ἠνάγκασε νὰ ἐπιστήσω διὰ τηλεγραφήματος ἐκ Λονδίνου προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων. Ἡ ὑψωτικὴ κίνησις εἶχεν ὡς βάσιν τὴν προϊοῦσαν οἰκονομικὴν ἀνάρρωσιν, ἀλλὰ παρὰ τὴν ἀρχικὴν ταύτην αἰτίαν ὑπεισῆλθεν ἡ κερδοσκοπία, ὠθοῦσα ραγδαίως πρὸς τὰ ἄνω τὰς τιμὰς ἄνευ ἐρεύνης τῆς ἐσωτερικῆς τοῦ τίτλου ἀξίας. Ἴδωμεν ὡς ἐκ τούτου τὰς μετοχὰς τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης, πρὶν ἢ ἐκδοθοῦν νὰ φθάσουν ἀπὸ δραχμὰς 5000 εἰς 15000. Τί ἐδικαιολόγει τὴν ὕψωσιν ταύτην, προκειμένου περὶ τραπέζης ἀδυνατούσης νὰ χορηγήσῃ μεγάλα μερίσματα; Καὶ ἡ ῥοπὴ αὕτη προϊὸν καθαρᾶς κερδοσκοπίας παρετηρήθη καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν ἀξιῶν. Δύναταί τις δὲ νὰ εἴπῃ, ὅτι χαλαρωτέρα σχετικῶς ὑπῆρξεν ἡ κίνησις τῶν μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς, αὐξηθεισῶν μόνον κατὰ 55% εἰς ἣν τιμὴν περιλαμβάνεται καὶ τὸ προσδοκώμενον κέρδος ἐκ τῶν μετοχῶν τῆς Ἐκδοτικῆς. Εἰς τὴν Ἑταιρείαν Οἴνων καὶ Οἰνοπνευμάτων ἡ αὔξησις εἶναι 110%, εἰς τὸ Βέρμιον εἶναι 100%, εἰς τὰ λιπάσματα 150%, εἰς τὰ «ΒΙΟ» 82%, εἰς τοὺς σιδηροδρόμους τῆς Θεσσαλίας 76%, εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν ὑπεγγύων προσόδων 96%, κλπ. Καὶ εἰς τὰς τραπεζιτικὰς ἀξίας δὲν εἶναι ἴσως πολὺ διάφορος ἡ αὔξησις. Ὅπως δήποτε ἡ ὕψωσις τῶν μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δὲν εἶναι προϊὸν τραπεζικῆς μεταρρυθμίσεως, εἶναι προϊὸν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ τῆς σπαρείσης καὶ καλλιεργηθείσης παρ’ ἐγκύρων προσώπων φήμης, ὅτι αὗται ὑπὸ τὴν νέαν τῆς Τραπέζης μορφὴν θὰ φθάσουν τὰς 115.000 δραχμῶν. Δὲν κρίνεται οὕτω ἡ ἀξία τῶν ἐπιχειρήσεων. Ὅ,τι ὀφείλει νὰ συγκεντρώσῃ τὴν προσοχήν μας εἶναι ἡ δυναμικότης τοῦ ἱδρύματος, εἶναι κατὰ πόσον αἱ ἀφαιμάξεις θὰ περιῆγον τὴν Ἐθνικὴν εἰς ἥσσονα καὶ δυσχερῆ θέσιν. Σχετικῶς δὲ πρὸς τοῦτο, ἐξετάζοντες τοὺς τελευταίους ἰσολογισμούς, βλέπομεν ὅτι τὰ κέρδη τῆς Τραπέζης ὑπολογίζεται ὅτι θὰ ἀνέλθουν εἰς 469 ἑκατομμύρια, ἐνῷ τὰ ἔξοδα αὐτῆς θὰ φθάσουν τὰ 466 ἑκατομμύρια δραχμῶν: ἀπομένει δηλαδὴ δι’ ἀποθεματικὸν μόνον 3 ἑκατομμύρια, ἐνῷ μέχρι τοῦδε τὸ δι’ ἐνίσχυσιν τοῦ ἀποθεματικοῦ ποσὸν δὲν ἦτο ὀλιγώτερον τῶν 15 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Εἶναι τοῦτο χαρακτηριστικὸν τῆς ἄκρας προσοχῆς τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ ἐπιδείξωμεν ἐκτιμῶντες τὴν ἱκανότητα τοῦ ἱδρύματος, διότι προχωροῦντες ἓν καὶ μόνον βῆμα κινδυνεύομεν, οὐ μόνον τὴν παροῦσαν τῆς Τραπέζης κατάστασιν νὰ μειώσωμεν, ἀλλὰ καὶ νὰ περιαγάγωμεν ταύτην εἰς κρίσιμον θέσιν. Καὶ τὸ κοινὸν συμφέρον ὑπαγορεύει νὰ προασπίσωμεν ἐν τῷ μέτρῳ τῷ ἐπιβαλλομένῳ ἵδρυμα πολύτιμον εἰσέτι διὰ τὸν τόπον. Ἐλάβαμεν ὅ,τι ἠδυνάμεθα νὰ λάβωμεν. Δοθέντος μάλιστα ὅτι τὰ καλύμματα εἶναι περιουσία τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἡ σύμβασις μᾶς παρουσιάζει ὀφέλη ἐφ’ ὧν δὲν εἶχεν ἴσως τὸ Κράτος δικαίωμα. Ὀφέλη, ἅτινα δὲν θὰ ἐδίδοντο ἐὰν οἱ διοικοῦντες τὴν Τράπεζαν δὲν ἐνεπνέοντο ἐκ τοῦ πόθου νὰ συμβάλλουν εἰς δημιουργίαν ἰσχυρᾶς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης καὶ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τῆς κοινωνίας. Ἔχει ἐπιβαρυνθῇ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ χρεῶν τοῦ Κράτους 1.700–1.800.000.000 ἐκ τῶν δημοσίων δανείων, ἅτινα καὶ μικρὸν τόκον φέρουσι, καὶ μὴ ὄντα ἀνεπίδεκτα διαπραγματεύσεως ἐν τῷ χρηματηστηρίῳ, δημιουργοῦν ἀκινητοποιήσεις δυσχεραινούσας τὰς κινήσεις της. Ἐπιβαρύνεται ὡσαύτως μὲ 600 ἑκατομμύρια διὰ τὴν ἀγροτικὴν πίστιν καὶ 100 ἑκατομμύρια διὰ βελτιώσεις κτημάτων, διαθέτει δὲ ἐξ ἄλλου διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν δικαιούχων ἀνταλλαξίμων προσφύγων 450 ἑκατομμύρια καὶ 130 ἑκατομμύρια διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν προσφύγων ἑλλήνων ὑπηκόων. Διατηρεῖ ἐπίσης ὅλα τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα τὸ ἐκδοτικὸν δικαίωμα συνεσσώρευσεν ἐπ’ αὐτῆς, προσωπικὸν δηλαδὴ πληθωρικὸν καὶ ἄγονα Ὑποκαταστήματα. Καὶ ἐνῷ διὰ τοιούτων βαρῶν ἐπεφαρτίσθη, θεσπίζεται παρὰ τοῦ ἰδιωτικοῦ της χαρακτῆρος ἡ συμμετοχὴ τοῦ Κράτους ἐπὶ τῶν κερδῶν καὶ τῶν ἀποθεματικῶν της κατὰ τὸ ¼. Ἠρωτήθην, ποῖος θὰ εἶναι τοῦ λοιποῦ ὁ χαρακτήρ της. Θὰ εἶναι, Κύριοι, ὁ χαρακτὴρ ὁ ἐπιβληθεὶς ἐκ τῶν σχέσεων καὶ τῆς καταστάσεως τῆς διαμορφωθείσης ἀπὸ ἑκατονταετίας καὶ τῆς ἀνάγκης νὰ προνοήσωμεν, ὅπως ἡ μετάβασις ἀπὸ τῆς μιᾶς καταστάσεως εἰς τὴν ἄλλην γίνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ὁμαλωτέρα. Ἐπιβάλλεται διὰ τοῦτο ἡ ὑποχρεωτικὴ κατάθεσις παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῶν τοποθετήσεων τῶν νομικῶν προσώπων καὶ ἱδρυμάτων, τοποθετήσεων ἀνερχομένων εἰς 600 ἑκατομμύρια. Ἐπράξαμεν τοῦτο, ὅπως διατηρήσῃ τὸ ἵδρυμα ἐν μέρει τῆς προτέρας του αἴγλης, ἀλλὰ πρωτίστως καὶ κυρίως διὰ νὰ περιφρουρήσωμεν αὐτὰ τὰ εὐαγῆ ἱδρύματα ἀπὸ κινδύνους εἰς οὓς ἠδύναντο νὰ περιπλακοῦν. Δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιβάλλομεν τὴν κατάθεσιν παρὰ τῇ Ἐκδοτικῇ Τραπέζῃ, διότι ἡ Ἐκδοτικὴ Τράπεζα δὲν δίδει τόκον ἐπὶ τῶν καταθέσεων, οὐδ’ ἠδυνάμεθα ὡσαύτως νὰ ἀφίσωμεν πλήρη ἐλευθερίαν καθόσον θὰ ἐκινδύνευον τὰ πιστωτικὰ ἱδρύματα.

§23Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὅμως δὲν ἠξιώθη ἡ συμμετοχὴ τοῦ Κράτους εἰς τὴν διοίκησιν.

§24Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐπεβάλλομεν τὴν συμμετοχὴν τοῦ Κράτους εἰς τὰ κέρδη καὶ τὸ ἀποθεματικόν. Ζητεῖται ἤδη νὰ κάμωμεν τὴν Τράπεζαν ἡμικρατικὴν διὰ τῆς συμμετοχῆς εἰς τὴν Διοίκησιν. Καὶ ἂν ἠδυνάμην, σᾶς πληροφορῶ ὅτι δὲν θὰ ἐζήτουν τοιαύτην συμμετοχήν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ποῦ ἠθέλατε νὰ τὰς καταθέσωμεν; Εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν; Ἀλλὰ σᾶς εἶπον ὅτι τοῦτο δὲν ἦτο συμφέρον διὰ τὰ ἴδια τὰ ἱδρύματα. Πῶς θὰ ἠναγκαζόμην νὰ δεχθῶ πρότασιν εἰς ἀντάλλαγμα ἐνεργείας ἡμᾶς πρωτίστως ἀφορώσης; Ἐνθυμοῦμαι τὴν στιγμὴν ταύτην, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ἡγέτης τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος εἶπεν ὅτι τοιαύτη σύμβασις δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, διότι καλύπτει ἐντὸς πέπλου μυστηριώδους, τίς οἶδε τὶ καλύπτει;

§25Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶπον, ὅτι εἶναι ἀσαφὴς καὶ ἀόριστος.

§26Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Καὶ τοῦτο διότι ἐν ἄρθρῳ 1 ἀναφέρεται ὅτι τὸ Κράτος παραιτεῖται ὅλων τῶν δικαιωμάτων του. Ποίων δικαιωμάτων καὶ ἔκ τινων συμβάσεων καὶ νόμων ἀπορρεόντων, ἠρώτησεν, ὁ κ. Συνάδελφος ἐκ Κορινθίας, διότι ἔχει τραγικὴν τὴν διάθεσιν καὶ ἀνάγει πάντοτε καὶ τὰ ἁπλούστερα τῶν ζητημάτων εἰς ζητήματα περιωπῆς καὶ κύρους τοῦ Σώματος. Ποῖος ὑπάρχει εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ἀγνοῶν τὰς σχέσεις τοῦ Κράτους μετὰ τῆς Τραπέζης ἢ τὴν ἔκτασιν αὐτῶν; Ἐκ τίνος ἄλλης σχέσεως τὸ Κράτος δύναται νὰ ἀντλήσῃ δικαιώματα εἰμὴ ἐκ τοῦ προνομίου της; Παρεῖδεν ὁ Συνάδελφος, ὅτι εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον καταχωρίζονται λεπτομερῶς οἱ νόμοι καὶ αἱ συμβάσεις αἱ καταργούμεναι. Ἡ διάταξις συνεπῶς τοῦ ἄρθρου 4 εἶναι ἀζήμιος καὶ οὐδένα κίνδυνον ἢ δόλον διὰ τὸ Κράτος δύναται νὰ ὑποκρύπτῃ. Λυποῦμαι, διότι χάριν τῆς ἐπιψηφίσεως τῆς συμβάσεως θὰ δεήσῃ νὰ παραταθοῦν αἱ ἐργασίαι πέραν τῆς συνήθους προθεσμίας καὶ οἱ βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν νὰ μείνουν μακρὰν τῶν οἰκογενειῶν των ἐπὶ τινας ἡμέρας. Εἶναι ὅμως ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἡ ἐπιψήφισις αὐτῆς, διότι συνδέεται στενῶς ὁπωσδήποτε μὲ τὴν ἵδρυσιν τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης καὶ τὴν σταθεροποίησιν. Καὶ σπεύδομεν ὡς γνωστὸν ἡμεῖς εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου τούτου. Μία ἀναβολὴ τῆς σταθεροποιήσεως καὶ ἐνδεχομένη διακύμανσις τοῦ νομίσματος θὰ ἠδύνατο νὰ καταστήσῃ ματαίους τοὺς καταβληθέντας μόχθους, καὶ νὰ ἀγάγῃ εἰς τὴν ἀνάγκην ἐπιβολῆς νέων ἀφορήτων τοῦ λαοῦ θυσιῶν. Ὅταν ἐπελήφθην τῆς μελέτης τοῦ ζητήματος, πρώτη μου πρᾶξις ἦτο νὰ φροντίσω νὰ μὴ παρασυρθῶ καὶ νὰ μὴ διαθέσω ἀδίκως, ἔστω καὶ ἕνα ὀβολὸν ἀπὸ τὸ χρῆμα τὸ ἱερὸν τοῦ λαοῦ, καὶ ὑπὲρ αὐτῆς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἀπεκόμισα τὴν ἐντύπωσιν τὴν στερρὰν ὅτι διὰ τῆς συμβάσεως τὸ Κράτος δὲν ὑφίσταται θυσίαν τινά. Ἀλλὰ τοὐναντίον ἡ Κυβέρνησις ἐξησφάλισεν ὀφέλη πλέον ἢ ἐπαρκῆ. Μὲ τὴν συνείδησιν ἐλευθέραν καὶ ἥσυχον ὑπέγραψα τὴν σύμβασιν. Εἶναι αὕτη ἀπαύγασμα τῆς ἀκραδάντου πεποιθήσεως ὅτι διατηροῦσα καὶ περιφρουροῦσα ἡ Κυβέρνησις τὸ Ἐθνικὸν ἵδρυμα, δὲν θυσιάζει, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐξυπηρετεῖ πλήρως τοῦ Κράτους ὅσον καὶ τοῦ λαοῦ τὰ συμφέροντα. (Χειροκροτήματα).

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ Συνεδρίασις ἐπὶ 10 λεπτά. Μετὰ τὴν διακοπὴν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Πεσματζόγλου ἔχει τὸν λόγον.

§29Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ. Εἶναι φυσικόν, κ. Βουλευταί, ἡ ὑπὸ κύρωσιν σύμβασις νὰ φέρῃ ἐπὶ τάπητος καὶ πάλιν τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ νομίσματος καὶ ἐπὶ τῆς συναφοῦς αὐτῇ τραπεζιτικῆς μεταρρυθμίσεως ὡς καὶ περὶ τοῦ ζητήματος τῆς διαθέσεως τῶν καλυμμάτων. Παρηκολούθησα μετὰ πάσης προσοχῆς τὰ ὑπὸ τῶν Ἀρχηγῶν τῆς μείζονος καὶ ἐλάσσονος Ἀντιπολιτεύσεως λεχθέντα, παρηκολούθησα μετ’ ἰδιαζούσης προσοχῆς καὶ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Δύο εἶναι τὰ σημεῖα τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τὰ ὁποῖα προυκάλεσαν, κυρίως, τὴν προσοχήν μου. Τὸ ἕν εἶναι ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἔχομεν ἰσοζύγιον πληρωμῶν.

§30Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν εἶπον τοιοῦτον τι, ἀλλ’ ἀνέφερα ὅτι ἡ προσφορὰ τοῦ συναλλάγματος εἶναι μεγαλυτέρα τῆς ζητήσεως, διότι βαίνει ἡ προσφορὰ διαρκῶς αὐξανομένη.

§31Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ. Μετά τινος λύπης ἐσημείωσα καὶ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι εἶναι πιθανὸν νὰ δοθῶσιν πιστώσεις.

§32Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν εἶπον τοιοῦτον τι.

§33Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ. Εἴπετε ὅτι θὰ μᾶς δοθῶσιν νέαι πιστώσεις.

§34Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.) Εἶπον ὅτι ἔχω πάντα λόγον νὰ πιστεύω, ὅτι αἱ πιστώσεις θὰ μᾶς δοθῶσιν.

§35Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ. Ἡ ἐπανάληψις τῆς τοιαύτης συζητήσεως, ἐὰν ἀποτελῇ ἀνάγκην διὰ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων, διὰ βουλευτήν, καθορίσαντα σαφῶς τὴν στάσιν του ἐπὶ πάντων τῶν θεμάτων τούτων, δὲν ἔχει παρὰ τὸ πολὺ σχετικὸν ἐνδιαφέρον ἀκαδημαϊκῆς συζητήσεως. Ὁ τρόπος τῆς σταθεροποιήσεως τοῦ νομίσματος—καὶ ὄχι ἡ σταθεροποίησις πρὸς τὴν ὁποίαν καὶ ἡμεῖς εἴμεθα σύμφωνοι — ἡ τραπεζικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ διάθεσις τῶν καλυμμάτων ἀποτελοῦν νομοθετικὰ μέτρα, ψηφισθέντα ἀτυχῶς ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς, μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐκρίναμεν ὡς μέλλοντα νὰ ἔχωσι καταστρεπτικὰς συνεπείας διὰ τὴν περαιτέρω οἰκονομικὴν ἐξέλιξιν τοῦ τόπου. Χωρίσαντες τάς εὐθύνας μας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, δὲν μᾶς ἀπομένει εἰμὴ ἡ ὑποχρέωσις, τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίζομεν ὅτι ἔχομεν, νὰ βοηθήσωμεν αὐτὴν ὅπως ἡ ὀλεθρία καθ’ ἡμᾶς πολιτική της καταστῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον ἐπώδυνος διὰ τὸν τόπον. Χωρὶς νὰ παραγνωρίζωμεν τὰς συνεπείας τῶν τετελεσμένων ἤδη γεγονότων ὀφείλομεν ἐν τούτοις, νὰ μεριμνήσωμεν, ὥστε ὁ διακανονισμὸς τῶν μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἐθν. Τραπέζης σχέσεων ἐπιτευχθῇ εἰς τρόπον, ὥστε ὄχι μόνον νὰ μὴ θιγῶσιν τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ καὶ νὰ ἱκανοποιηθῶσι τὰ καλῶς ἐννοούμενα τοιαῦτα τοῦ πιστωτικοῦ μας ἱδρύματος, τὸ ὁποῖον ἐβοήθησε τὸ Ἔθνος εἰς περιστάσεις δυσχερεῖς μὲ πραγματικὴν αὐταπάρνησιν πάντοτε. Εἰς τὴν κατατεθεῖσαν σύμβασιν ἔπρεπε, κατὰ συνέπειαν, νὰ περιλαμβάνωνται καὶ νὰ καταφαίνωνται σαφῶς: 1) Ἡ ἀποτίμησις τῶν μέχρι τοῦδε ἐνεργητικῶν στοιχείων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἔχει τὸ δικαίωμα τὸ Κράτος νὰ συμμεθέξῃ ἀμέσως ἢ μετὰ τὴν λύσιν τοῦ ἐκδοτικοῦ προνομίου. 2) Ἡ ὀφειλομένη δικαία ἀποζημίωσις εἰς τὴν Τράπεζαν διὰ τὴν πρόωρον στέρησιν τοῦ ἐκδοτικοῦ της προνομίου· καὶ 3) Ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐξασφαλίζεται πλήρης ἀνεξαρτησία εἰς τὸ ἵδρυμα διὰ νὰ δράσῃ ὡς αὐτοτελὴς τραπεζικὸς ὀργανισμός, μὴ ἔχων οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἔναντι τοῦ Κράτους καὶ οὐδὲν κατὰ συνέπειαν λαμβάνων ἀντάλλαγμα Τοῦτο τοὐλάχιστον ἔπρεπε νά πιστεύεται ὅτι ἐπεδίωκεν ἡ Κυβέρνησις. Οὐδὲν ὅμως τῶν τῶν θεμάτων λύει ἡ σύμβασις κατὰ τρόπον σαφῆ. Τοὐναντίον μάλιστα πάντα τὰ ζητήματα ταῦτα περιπλέκονται κατὰ τρόπον, ὅστις μαρτυρεῖ ὅτι, οὔτε αὕτη ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτιμήσῃ ἐπαρκῶς τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἡ παροῦσα σύμβασις διά τε τὸ Κράτος καὶ τὴν Τράπεζαν. Ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς ἀπεφάνθησαν, ὅτι τὰ καλλύματα ἀνήκουν κατὰ κυριότητα εἰς τὴν Ἐθν. Τράπεζαν. Δὲν κατώρθωσα ἀκόμη νὰ ἐννοήσω ποῦ στηριχθεῖσα ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν γνώμην ταύτην. Ἐστηρίχθη ἴσως εἰς τήν πρωτότυπον γνώμην τινῶν ἐκ τῶν ἐπιλέκτων νομικῶν μας, πρωτότυπον, διότι εἰς οὐδὲν ἕτερον μέρος τῆς ὑφηλίου διετυπώθη παρομοία γνώμη. Ἴσως εἰς τὴν ἀφελῆ ἐπεξήγησιν γνώμης τοῦ γνωστοῦ οἰκονομολόγου Σίντ, ἥτις περιέχεται εἰς τὴν γνωμοδότησιν ταύτην. Ἴσως καὶ δι’ ἄλλους λόγους, τοὺς ὁποίους δὲν κατωρθώθη νὰ ἀκούσωμεν εὐκρινῶς ἀκόμη. Ἀλλ’ ἐπ’ αὐτῶν, ὡς ἐν ἀρχῇ εἶπον δὲν ἔχω ν’ ἀσχοληθῶ, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τετελεσμένου γεγονότος. Ἐὰν ὅμως πραγματικῶς τὴν γνώμην ταύτην ἔχει ἡ Κυβέρνησις, δὲν πρόκειται παρὰ περὶ ἀναγνωρίσεως εἰς τὴν Τράπεζαν ἀνήκοντος αὐτῇ περιουσιακοῦ στοιχείου. Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει ἐρωτῶ, ποία εἶναι ἡ ἀποζημίωσις ἥτις δίδεται εἰς τὴν Ἐθν. Τράπεζαν διὰ τὴν πρόωρον ἀπώλειαν τοῦ ἐκδοτικοῦ της προνομίου; Δὲν τὴν βλέπω πουθενὰ τῆς συμβάσεως ἀναγραφομένην. Ἠκούσθη ἐπίσης ἡ γνώμη, ὅτι αἱ γενόμεναι παροχαὶ πρὸς τὴν Ἐθν. Τράπεζαν εἶναι τόσον ὀγκώδεις, ὥστε ἡ ἀξία τῶν μετοχῶν της ηὔξησεν ἐπαισθητῶς. Εἶναι βεβαίως καὶ τοῦτο ἓν ἐπιχείρημα ἀποδεικτικόν, κατὰ τοῦτο μόνον, διότι ἀποτελεῖ πρόρρησιν πραγματοποιηθεῖσαν. Οὐδὲν ὅμως δύναται νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι καὶ τὸ ἀντίθετον δὲν εἶναι δύσκολον νὰ ὑποκρύπτεται, ἅμα ἀποξήσωμεν τὸν ξηρὸν φλοιόν, τὸν ὁποῖον πολλάκις παρουσιάζουν οἱ ἀριθμοί. Οὐδὲν δύναται νὰ μᾶς πείσῃ ἐπίσης, ὅτι οἱ χρηματιστικοὶ κύκλοι δὲν ἐβιάσθησαν νὰ προεξοφλήσουν τὴν κατάπαυσιν εἰς τὸ μέλλον πάσης κακοποιοῦ ἐπεμβάσεως τοῦ Κράτους. Ὑπεστηρίχθη ἐπίσης ἡ γνώμη ὅτι ἡ Τράπεζα δὲν δικαιοῦται ἀποζημιώσεως, διότι ὁ Διοικητὴς αὐτῆς εἶπεν ὅτι ἡ Τράπεζα δὲν ἐζημιοῦτο ἐκ τοῦ ἐκδοτικοῦ προνομίου, ἢ ὅτι ἀφαιρουμένου τούτου, κατ’ οὐδὲν ἠδύνατο αὕτη νὰ ζημιωθῇ. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἀνεσκεύασεν εὐτυχῶς τὴν τοιαύτην ἐπιχειρηματολογίαν, ὥστε καθίσταται περιττὸν νὰ προστεθῇ τι. Ἀλλὰ πάντα ταῦτα, καὶ τὰ ἄλλα ὅσα προεβλήθησαν, ἀποτελοῦν ἐπιχειρήματα κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον ἰσχυρά, τὰ ὁποῖα προβάλλονται εὐκόλως ἔνθεν κακεῖθεν μετ’ ἴσης πειστικότητος. Ἡ ἀλήθεια ἀλλοῦ εὑρίσκεται. Ἡ Κυβέρνησις ἐμπλακεῖσα ὑπὸ τῶν ἐν Γενεύῃ κύκλων ἢ τῶν ἐνταῦθα οἰκονομικῶν συμβούλων της εἰς τὴν τραπεζικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠνέχθη, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὸ οἰκονομικόν της πρόγραμμα, δεχθεῖσα τὴν τραπεζικὴν μεταρρύθμισιν, τήν ὁποίαν μετ’ ἀγανακτήσεως ἀπέρριψεν ἡ Βουλγαρία εἰς πολύ δυσχερεστέραν θέσιν εὑρισκομένη, ἀντελήφθη ἐξαίφνης, ὅτι ἡ τοιαύτη πολιτικὴ θὰ εἶχεν ὡς συνέπειαν τὴν καταστροφὴν τοῦ πρώτου πιστωτικοῦ μας ἱδρύματος, καὶ ἐζήτησε νὰ τὸ περισώσῃ ὁπωσδήποτε. Ἐζήτησε νὰ τὸ περισώσῃ ὄχι χάριν τῶν μετόχων του, ὄχι χάριν τῶν κολοσιαίων ὑποχρεώσεων τὰς ὁποίας εἶχεν ἀπέναντι τοῦ πιστωτικοῦ μας ἱδρύματος διὰ τὴν ἀρωγὴν τὴν ὁποίαν παρέσχε τοῦτο εἰς τὸ ἔθνος καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ πολυετοῦς πολέμου, ἀλλὰ διότι ἱκανὰ κρατικὰ συμφέροντα συνεδέοντο μὲ τὴν ὑπόστασιν αὐτοῦ. Ἡ διαχείρησις τῆς Μουσουλμανικῆς περιουσίας, τὸ δάνειον τῶν προσφύγων, τὸ ἤδη ὑφιστάμενον, ὡς καὶ τοῦ συμπληρωματικοῦ μητρώου, τὸ ὁποῖον θὰ ὑπερβῇ τὰ 6 καὶ ½ ἐν συνόλῳ δισεκατομμύρια. Τὸ δάνειον τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων καὶ ἄλλαι ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ὡς ἐκ τῆς φύσεώς των ἀδυνατεῖ νὰ ἀναλάβῃ ἡ Ἐκδοτικὴ Τράπεζα, ἠνάγκασαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξεύρῃ τὰ μέσα διατηρήσεως ἐν ζωῇ τῆς Ἐθν. Τραπέζης. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ὡμολόγησε τὴν τοιαύτην πραγματικότητα, καί ἐφοβήθη εὐλόγως, ὅτι ἐὰν ἐζήτει τὸ κολοσσιαῖον ποσόν, τοῦ ὁποίου εἶχεν ἀνάγκην, διὰ νὰ ἀποζημιώσῃ τὴν Ἐθν. Τράπεζαν καὶ νὰ τὴν καταστήσῃ βιώσιμον, θὰ ἀπεκαλύπτετο ἡ ζημία τὴν ὁποίαν θὰ ὑφίστατο τὸ Ἔθνος ἐκ τῆς ἀπερισκέπτου τραπεζικῆς της πολιτικῆς. Ἐφεῦρε λοιπὸν τὴν μέθοδον τῆς παραχωρήσεως τῶν καλυμμάτων, καὶ ἐνόμισεν ὅτι διὰ τοῦ μέσου τούτου θὰ κατώρθωνε νὰ μειώσῃ τὴν ἐντύπωσιν τῶν 1200 ἑκατομ. κατ’ ἐλάχιστον, τὰ ὁποῖα στοιχίζει εἰς τὸ ἔθνος ἡ περίφημος τραπεζική της πολιτική. Ἰδοὺ διατὶ περιπλέκονται καὶ συσκοτίζονται ἐν τῇ συμβάσει, ἀφ’ ἑνὸς ἡ ὀφειλομένη πρὸς τὴν Τράπεζαν ἀποζημίωσις, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ σημερινὴ ἀποτίμησις τῶν ἐνεργητικῶν ὑπολοίπων τῆς Ἐθν. Τραπέζης, μέρος τῶν ὁποίων ἀνήκει εἰς τὸ Κράτος. Ἀλλ’ ἤθελον ἐρωτήσει ἤδη ὁπότε τὰ πράγματα ταῦτα κατέστησαν παγκοίνως γνωστά. Διατὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει εἰς τὸν τοιοῦτον τρόπον τοῦ σκέπτεσθαι; Διατὶ ἐξακολουθεῖ, κρυπτομένη ὄπισθεν τοῦ δακτύλου της; Ἡ Τραπεζική της πολιτική, τὴν ὁποίαν θεωρεῖ τόσον χρήσιμον, εἶναι ἤδη νόμος τοῦ Κράτους. Δὲν εἶναι ἄγνωστοι αἱ συνέπειαι αὐτῆς. Παρὰ πάντων ἀνεγνωρίσθη τὸ δικαίωμα τῆς δικαίας ἀποζημιώσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καί ἡ ἀναπότρεπτος ἀνάγκη τῆς στηρίξεως αὐτῆς τόσον ἀπὸ τῆς ἠθικῆς ὅσον καὶ ἀπὸ τῆς πραγματικῆς ἀπόψεως. Διατὶ λοιπὸν δὲν δέχεσθε νὰ γίνῃ αὕτη διὰ τῆς τακτικῆς ὁδοῦ; Μετὰ δηλ. τὴν ἀποτίμησιν τῶν ἐνεργητικῶν τῆς Τραπέζης καὶ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν εἰς τὸ Κράτος ἀνηκόντων νὰ ἀποζημιωθῇ ἡ Τράπεζα λόγῳ τῆς προώρου ἀπωλείας τοῦ προνομίου της ἐν πάσῃ εὐρύτητι καὶ ἐν πάσῃ δικαιοσύνῃ; Οὕτω μόνον θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ γνωρίζωμεν τὶ ἀκριβῶς δίδεται εἰς τὴν Τράπεζαν. Σήμερον ἀμφιβάλλω ἂν καὶ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ ἀκριβῶς, ἐὰν ὁ γενόμενος διακανονισμὸς ἀπολήγει εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου ἢ τῆς Τραπέζης. Ἀλλὰ τὶ νὰ εἴπῃ τις διὰ τὰς μελλοντικὰς σχέσεις Κράτους καὶ Τραπέζης, ὡς καθορίζονται αὗται διὰ τῆς συμβάσεως; Θὰ ἐπερίμενε κανεὶς ὅτι μετὰ τὴν ἀπόσχισιν τοῦ ἐκδοτικοῦ προνομίου ἡ Τράπεζα θὰ ἀφίετο ἐλευθέρα νὰ ἐξακολουθήσῃ τὰς ἐργασίας της ὡς πᾶσα ἰδιωτικὴ Τράπεζα. Ἀλλ’ ὄχι· τῇ ἐπιβάλλεται ἡ ἐνίσχυσις τῆς ἀγροτικῆς πίστεως διὰ τρόπου ἐντελῶς ἀκαθορίστου. Διὰ τὸ ποσὸν τῶν τοιούτων πιστώσεων, τὸ ἐπιτόκιον, καὶ ὁ χρόνος τῆς χορηγήσεώς των καθορισθήσονται εἰς τὸ μέλλον. Ἐρωτῶ ἐὰν ταῦτα καθορισθήσονται τί ἀπομένει τὸ ἤδη καθορισθέν; Ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν: Τὸ ποσὸν τῶν πιστώσεων, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ χορηγήσῃ ἡ Τράπεζα, θὰ εἶναι 10 δραχμαί, ἢ 10 δισεκατομμύρια δρ.; Πότε θὰ χορηγηθῶσιν αὗται; Μὲ τὶ ἐπιτόκιον! Οὐδὲν τούτων εἶναι γνωστόν. Κατὰ συνέπειαν εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκτιμήσωμεν κατὰ πόσον τοῦτο ἀποτελεῖ βαρεῖαν ὑποχρέωσιν τῆς Τραπέζη ἢ τοὐναντίον φλύαρον ὑπόσχεσίν της ἀπέναντι τοῦ Δημοσίου. Ἡ Τράπεζα ὑποχρεοῦται νὰ χορηγήσῃ καὶ δάνεια ἐπ’ ἐνεχύρῳ εἰς τοὺς πρόσφυγας μέχρι 450 ἑκατομμυρίων. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ὄχι πάλιν ἐκ τῆς συμβάσεως, ἀλλ, ἐξωδίκως, γνωρίζομεν περὶ τίνος πρόκειται. Ἀλλ’ οὔτε οἱ ὅροι ὑφ’ οὕς θὰ παρέχωνται τὰ δάνεια ταῦτα εἶναι γνωστοί, οὔτε τὸ χρονικὸν διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ διαρκέσουν οὔτε αἱ παρεχόμεναι ὑπὸ τοῦ Κράτους ἐγγυήσεις. Κατὰ συνέπειαν οὔτε τὸν κίνδυνον τοῦτον τῆς Τραπέζης ἔχομεν τὰ μέσα νὰ ἐκτιμήσωμεν. Τὸ Δημόσιον συμμετέχει εἰς τὰ κέρδη τῆς Τραπέζης, ἀλλὰ δὲν δικαιοῦται εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἀποτελούντων τὸν ἰσολογισμὸν τῆς Τραπέζης στοιχείων. Εἶναι σχεδὸν τὸ αὐτό, ὡς ἐάν ἀναγράφετο ὅτι ἡ Τράπεζα κανονίζει τὴν συμμετοχὴν τοῦ Δημοσίου εἰς τὰ κέρδη της. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον φαίνεται διὰ τῆς συμβάσεως ὅτι δίδεται εἰς τὴν Τράπεζαν εἶναι αἱ καταθέσεις τῶν ἱδρυμάτων, ταμείων καὶ ἑτέρων νομικῶν προσώπων. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου ἀπογυμνοῦται ἡ Ἐκδοτικὴ Τράπεζα ἀφ’ ἑνὸς τῶν σπουδαιοτέρων της πόρων, διότι παρ’ ὅσα μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι σχεδὸν ἀδύνατον νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ τῶν ταμειακῶν ἀναγκῶν τῶν ἐν λόγῳ ὀργανισμῶν καὶ τῶν χρημάτων τὰ ὁποῖα ταῦτα ἔχουν πρὸς ὁπωσδήποτε παγίαν τοποθέτησιν. Ταῦτα ἄλλως τε εἰς οὐδετέραν τῶν δύο Τραπεζῶν εἶναι δυνατὸν νὰ κατατεθῶσιν, ἀφοῦ ἡ ἐπένδυσίς των εἰς τίτλους τοῦ Κράτους ἐπιτρέπεται καὶ ἀποτελεῖ προφανὲς συμφέρον τῶν ἱδρυμάτων περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ 6 ἄρθρον. Μεθ’ ὅσα εἶπον, ἐλπίζω νὰ ἀπεδείχθη σαφῶς ὅτι τόσον ἡ ὑποβάλλουσα τὴν σύμβασιν Κυβέρνησις ὅσον καὶ πάντες ἡμεῖς δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν καὶ νὰ καθορίσωμεν οὔτε εἰς τὶ εἴδους τραπεζικὸν ὀργανισμὸν θέλει μεταβληθῇ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Ἐὰν μετὰ τὸν τρόπον τῆς σταθεροποιήσεως, τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Βουλή, ψηφίσῃ καὶ τὴν ὑποβαλλομένην αὐτῇ σύμβασιν ὡς ἔχει, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ἂν μή τι ἄλλο, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον ἀρέσκεται εἰς ἐκκεντρικότητα.

§36Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπεσχέθημεν, εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τερματίσωμεν τὴν συζήτησιν καὶ διὰ τοῦτο εἶμαι ὑποχρεωμένος δι’ ὀλίγων μόνον νὰ ἀπαντήσω εἰς ὡρισμένα σημεῖα τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα μὴ θεωρηθῇ τυχὸν ὅτι ἀποδεχόμεθα τὰς ἀπόψεις αὐτοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεστήριξεν ὅτι τὴν νομικὴν ἄποψιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν καλυμμάτων ἔλυσεν ἡ Κ.Τ.Ε. Ὑπενθυμίζω ὅτι τὸ Πρωτόκολλον τῆς Γενεύης ἐγένετο δεκτὸν ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῇ 27 Ὀκτωβρίου π. ἔ. μόνον ἀφοῦ ὑπεγράφη ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης Πρωτόκολλον, συμφώνως πρὸς τὸ ὁποῖον θὰ ἐπηκολούθουν δύο συμβάσεις, μία ἐν τῇ ὁποίᾳ θὰ καθωρίζοντο αἱ ὑποχρεώσεις τῆς Τραπέζης πρὸς τὸ Κράτος καὶ τοῦ Κράτους πρὸς τὴν Τράπεζαν, καὶ ἑτέρα διὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης. Μόνον ὑπὸ τὸν ὅρον τοῦτον ἔγινε δεκτὸν ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τὸ Πρωτόκολλον τῆς Γενεύης. Οὔτε ἦτο δυνατὸν ἡ Κ.Τ.Ε. νὰ λάβῃ οἱανδήποτε ἀπόφασιν ἢ νὰ δώσῃ ἢ νὰ κάμῃ οἱανδήποτε ὑπόδειξιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν καλυμμάτων.

§37Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ αὐτοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἡ ἀντίληψις κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τοιαύτην ἦτο.

§38Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ Κ.Τ.Ε. ἐνδιαφέρεται μόνον ἵνα ἡ Ἐκδοτικὴ Τράπεζα ἔχει ἐπαρκῆ καλύμματα, δὲν ἐνδιεφέρετο δὲ ποῖαι ἦσαν αἱ ἰδικαί μας σχέσεις μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ δὲν ἔκαμεν ἄλλο παρὰ νὰ δεχθῇ τὰς εἰσηγήσεις, αἱ ὁποῖαι τῇ ἐγένοντο. Θὰ ἠδύνατό τις ἐπὶ τούτου νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ μὲν Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀντεπροσωπεύθη παρὰ τῇ Κ.Τ.Ε. ἐνῷ τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ ἐδικάσθησαν ἐρήμην. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ καὶ ἡμεῖς, ἀνεγνωρίσαμεν τὴν ἔξοχον ἱκανότητα τῶν γνωμοδοτησάντων νομομαθῶν.

§39Α. ΜΕΡΟΣ. Κατ’ ἐντολὴν τίνος ἐγνωμοδότησαν οἱ νομομαθεῖς οὗτοι, κατ’ ἐντολὴν τοῦ Κράτους ἢ κατ’ ἐντολὴν τῆς Τραπέζης;

§40Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ πρᾶγμα τοῦτο δὲν ἔχει σημασίαν, προκειμένου περὶ νομομαθῶν τῆς περιωπῆς καὶ τῆς ἐντιμότητος τῶν γνωμοδοτησάντων. Ἀλλὰ ἵνα λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο ὀρθῶς ἀπαιτοῦνται μᾶλλον γνώσεις οἰκονομικαί, αἱ ὁποῖαι ἐλλείπουσιν ἀπὸ τοὺς νομομαθεῖς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνεγνώρισε, ὅτι κανονικῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων, τὰ καλύμματα ἀνήκουν εἰς τὸ Κράτος καὶ πᾶσα ἐξ αὐτῶν ὠφέλεια πρέπει νὰ περιέρχηται εἰς τὸ Κράτος. Ἀλλ’ ἐπέμεινεν ὅτι αἱ ἰδιαίτεραι συνθῆκαι τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ προνομίου τῆς Τραπέζης ὑπῆρξαν τοιαῦται, ὥστε ὁ κανὼν οὗτος νὰ μὴ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ. Οἱ σχετικοὶ ὅμως ἰσχυρισμοὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δὲν εἶναι βάσιμοι. Ἐὰν ἡ Τράπεζα δὲν ἔθεσεν εἰς κυκλοφορίαν ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῶν χαρτονομισμάτων, τοῦτο δὲν δύναται νὰ τὸ ἐπικαλεσθῇ, διότι ὡς εἶπον καὶ χθὲς ἡ Τράπεζα ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ κρατῇ εἰς τὰ Ταμεῖα της ἓν ποσοστὸν 20% ἐκ τῶν τραπεζογραμματίων, τὸ ὁποῖον μάλιστα δύναται εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις νὰ ὑπερβῇ καὶ τὸ ποσοστὸν τοῦτο. Ἐπίσης ἡ Τράπεζα εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κάμῃ καὶ τὰ εἰς χρυσὸν ἀποθέματα, καὶ τὰ ἔκαμε πράγματι. Βλέπομεν λοιπὸν ὅτι οὐδεμία ἐξαιρετικὴ περίπτωσις, ὑπάρχει, ὡς ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Τὰ καλύμματα ἐδημιουργήθησαν διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν τραπεζογραμματίων. Δὲν ἐδημιουργήθη κανὲν ἰδιαίτερον ἐνεργητικὸν τῆς Τραπέζης, διότι δὲν κάμνομεν ἕνα διχασμὸν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, κατ’ εἰσήγησιν αὐτῆς τῆς ἰδίας, πληρώνομεν ἓν δισεκατομ. εἰς τοιαύτας μάλιστα περιστάσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπερτίμησιν τῶν μετοχῶν τῆς Τραπέζης ἐν ἀρκετῷ μέτρῳ ἡ ὑπερτίμησις τῶν μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶχεν ἀφετηρίαν ἀκριβῶς τὸν ὑπὲρ αὐτῆς ὑπολογισμὸν τῶν καλυμμάτων καὶ ἐρωτῶ εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ ἔχῃ ζημίας ἐκ τῆς διχοτομήσεως; Πρὸ ὀλίγου καιροῦ ἀφῃρέθη ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἡ κτηματικὴ πίστις. Ὑπέστη καμμίαν ζημίαν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐκ τούτου;

§41Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ. Αἱ μετοχαὶ τῆς Κτηματικῆς Τραπέζης ἐδόθησαν δωρεὰν εἰς τοὺς μετόχους τῆς Ἐθνικῆς. Κατὰ συνέπειαν ἀπεκόμισαν, οὗτοι, ὡς ἦτο ὀρθόν, ὁλόκληρον τὸ κέρδος.

§42Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ διχασμὸς ἐδημιούργησεν ἓν κέρδος, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ κέρδους τούτου αἱ μετοχαὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὑψώθησαν. Τί σημαίνει λοιπὸν τοῦτο; Σημαίνει ὅτι ἡ ἀφαίρεσις ἑνὸς τμήματος τῆς Τραπέζης δὲν συντελεῖ ἀπαραιτήτως εἰς τὴν καταβαράθρωσιν αὐτῆς. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τούτου, δέχομαι νὰ ἐξετασθῇ κατὰ πόσον θὰ προκύψουν ζημίαι ἢ κέρδη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνέφερε σειρὰν ἐπιβαρύνσεων ἐπιβαλλομένων εἰς τὴν Τράπεζαν, ἀλλ’ αἱ περισσότεραι ἐκ τῶν ἐπιβαρύνσεων τούτων δὲν δύνανται νὰ θεωρηθοῦν τοιαῦται. Ἐπίσης καθ’ ὃν τρόπον πρόκειται νὰ ρυθμισθῇ ἡ ἀγροτικὴ πίστις δὲν ὑπάρχει καμμία ἐγγύησις περὶ τῆς καλῆς λειτουργίας τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης, ἦτο δὲ ἐπιβεβλημένον, ὅπως εἰς τὴν ὑπὸ συζήτησιν σύμβασιν περιληφθῶσιν ὡρισμένοι τοὐλάχιστον οὐσιώδεις ὅροι τῆς λειτουργίας τῆς Τραπέζης ταύτης. Διότι ἴσως αὔριον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ὅταν πλέον θὰ ἔχῃ ψηφισθῇ ἡ παροῦσα σύμβασις καὶ θὰ ἀπαλλαγῇ τῆς ἐπιβολῆς τὴν ὁποίαν σήμερον δύναται νὰ ἀσκήσῃ ἐπ’ αὐτῆς τὸ Κράτος, θὰ δύναται νὰ ἀρνηθῇ ἀπολύτως οἱανδήποτε σύστασιν ἢ ἀπαίτησιν τοῦ Κράτους. Μολονότι ἔχω πεποίθησιν ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἂν θελήσῃ νὰ παύσῃ νὰ ἐργάζηται ὡς ἡμικρατικὸν ἵδρυμα δὲν θὰ προκύψῃ ἐκ τοῦ διχασμοῦ ζημία, ὑπεστήριξα ἐν τούτοις, ὅτι τὸ δικαίωμα τῶν καλυμμάτων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ ἀφήσωμεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὑπὸ τὸν τύπον ἑνὸς εἰδικοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου, συμβιβαστικώτερον δὲ θὰ ἐδεχόμεθα ὅπως τὸ ἥμισυ τοὐλάχιστον τῶν καλυμμάτων ἀναγνωρισθῇ ὡς ἐνεργητικὸν ἀνῆκον εἰς τὸ Κράτος. Τοῦτο ἀνταποκρίνεται καὶ πρὸς τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὡς πρὸς τὴν σύμβασιν τοῦ 1921, ἐὰν τὸ ἥμισυ τοῦ ἐκ τῶν καλυμμάτων κέρδους καταλογισθῇ ὑπὲρ τοῦ Κράτους θὰ ἠδύνατο δὲ τὸ ποσὸν τοῦτο νὰ παραμένῃ εἰς τὴν Τράπεζαν διὰ πᾶν ἐνδεχόμενον, ἂν καὶ ἔχω ἀπόλυτον τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Τράπεζα ὑπὸ μίαν λελογισμένην διοίκησιν καὶ παύουσα τὰς εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ ἀλλαχοῦ διδομένας ἐπιχορηγήσεις θὰ προαχθῇ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψις ἡμῶν ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου τούτου ζητήματος. Δὲν ἠθελήσαμεν νὰ φέρωμεν ἐμπόδια εἰς τὴν σταθεροποίησιν τοῦ νομίσματος. Ἀξιοῦμεν μόνον δύο τινά. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὅπως ἡ Γεωργικὴ Τράπεζα ἱδρυθῇ ἐπὶ βάσεων ἀσφαλῶν ἐγγυωμένων τὴν καλὴν λειτουργίαν αὐτῆς ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὅπως ἡ τακτοποίησις τοῦ νομίσματος γίνῃ οὐχὶ ἐπὶ βλάβῃ τοῦ Κράτους καὶ τοῦ λαοῦ.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 11 μ. μ. Μετὰ τὴν Διακοπὴν (ὥρα 11.40′ μ. μ.)

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις.

§45Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θεωρῶ εἰς τοιαύτην ὥραν περιττὸν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ἐπιφυλαχθῶ νὰ ὁμιλήσω κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§46Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουρ. Οἰκον.). Τί συνέβη, κ. Πρόεδρε;

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρῃτήθη τοῦ λόγου ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος.

§48Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουρ. Οἰκον.). Ἐπερατώθη, κ. Πρόεδρε, ἡ συζήτησις.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη. Ἐρωτᾶται ἤδη ἡ Βουλή.

§50Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Παρακαλῶ μόνον κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ ἔχῃ τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ συμβάσεως περὶ Γεωργικῆς Τραπέζης, διότι δὲν ἔχει ἀκόμη τυπωθῇ. Καὶ δεύτερον θὰ παρακαλέσω, εἰ δυνατόν, νὰ μᾶς δοθοῦν τυπωμέναι αἱ συμβάσεις αἱ καταργούμεναι καὶ αἱ τυχὸν ἀπομένουσαι διὰ νὰ γνωρίζωμεν τί καταργεῖται.

§51Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφυπουρ. Οἰκον.). Εἶναι εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως.

§52Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουρ. Οἰκον.). Δὲν εἶναι δυνατὸν τώρα νὰ ὑποχρεωθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ ἕνα ὁλόκληρον τόμον. Πότε νὰ τυπωθῇ αὐτὸς ὁ τόμος;

§53Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὴν τρίτην θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ συνεδρίασις.

§54Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουρ. Οἰκον.). Τὴν Τρίτην;

§55Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶναι τυπωμέναι εἰς βιβλίον ὑπὸ τῆς Τραπέζης.

§56Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουρ. Οἰκον.). Ἐὰν ὑπάρχῃ τοιοῦτον βιβλίον, εὐχαρίστως.

§57Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θέλομεν νὰ ἠξεύρωμεν τί καταργεῖται καὶ τί ἀπομένει.

§58Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουρ. Οἰκον.). Ἀναφέρατε, κ. Συνάδελφε, τὰς συμβάσεις μίαν πρὸς μίαν.

§59Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λέγω τί ἀπομένει, κ. Πρόεδρε;

§60Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουρ. Οἰκον.). Καμμία.

§61Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κανὲν δικαίωμα;

§62Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουρ. Οἰκον.). Κανέν. Ὅλα καταργοῦνται καὶ παραμένουν τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα καθορίζονται διὰ τῆς παρούσης συζητήσεως.

§63Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Προχθὲς εἴπατε ὅτι θὰ προσκομίσετε ὅλα τὰ στοιχεῖα.

§64Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουρ. Οἰκονομ.). Ἐὰν θέλετε βιβλία...

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη, αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησις τοῦ σχεδίου ἡμῶν «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης συμβάσεως τῆς 23 Φεβρουαρίου 1928 «περὶ διακανονισμοῦ τῶν μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος σχέσεων καὶ τῆς ἐφεξῆς λειτουργίας τῆς Τραπέζης ταύτης». Ἄρθρον 1ον. Ἀναγινώσκεται.

§66ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. Γίνονται ἐπίσης δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ προχωρήσωμεν περαιτέρω;

§68Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ περὶ ἐνυποθήκων δανείων, κ. Πρόεδρε, ὑπ. ἀριθ. 6.

§69Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ σύνολα πρῶτον, κ. Πρόεδρε.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπὸ τὴν ἀρχὴν θὰ ἀρχίσωμεν. Οὐδεμία θὰ γίνῃ παράβασις. Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 18 Ἰουνίου 1928 περὶ μεσιτῶν». Δεκτόν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταβολῆς φόρου καθαρᾶς προσόδου κλπ. προηγουμένων ἐτῶν».

§72Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τῆς Ἐπιτροπῆς «περὶ δεκατιστῶν».

§73Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία. Κατὰ τὴν τελευταίαν συζήτησιν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν...

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐξετυπώθησαν τὰ πρακτικὰ ἀκόμη διὰ νὰ ἴδωμεν...

§75Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀναβληθῇ, διότι πρέπει νὰ περάσουν 24 ὧραι ἀπὸ τῆς ἐκτυπώσεως καὶ διανομῆς τοῦ πρακτικοῦ διὰ νὰ ἴδωμεν τί τροπολογία εἶναι αὐτή.

§76Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τότε ἀναβάλλεται.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§78Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Σύμφωνοι, ἀλλὰ Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλέσω τροπολογίαι νὰ μὴν γίνωνται δεκταί, ἐὰν προηγουμένως δὲν τυποῦνται καὶ διανέμωνται. Ὁμιλῶ γενικῶς. Πρέπει νὰ λείψῃ αὐτὸ τὸ σύστημα τῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων.

§79Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Παρεισέφρησε εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον μία τροπολογία ἡ ὁποία δὲν συνεζητήθη κἄν.

§80Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ. Ἡ τροπολογία ἀφορᾷ τοὺς δεκατιστὰς καὶ παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτή, διότι οἱ ἐνοικιασταὶ τοῦ Δημοσίου ἔρχονται καὶ μᾶς ἐνοχλοῦν, ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας ὡς καὶ τὴν ὑπηρεσίαν ἐνοχλοῦν. Πολλοὶ ὀφειλέται φυγοδικοῦν, ἄλλοι ἔκλεισαν τὰ σπίτια των καὶ καταδιώκονται. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔκαμε τροπολογίαν ὥστε τὸ Δημόσιον νὰ εἶναι ἐξησφαλισμένον δι’ ὑποθήκης. Νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τῆς Ἐπιτροπῆς.

§81Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἔχει ὑποβληθῆ τροπολογία νὰ περιληφθῶσι καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ τῆς δεκάτης. Παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τῆς Ἐπιτροπῆς.

§82ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκ.). Ὡς πρὸς τοὺς δεκατιστὰς ἀπεδέχθην μίαν τροπολογίαν συζητηθεῖσαν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἔκαμα δὲ μίαν νέαν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ἣν καὶ εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον... (Θόρυβος).

§83ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπὸ τοὺς ἐνοικιαστὰς φυγοδικοῦν ὅλοι.

§84Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκονομικῶν). Μετὰ τὴν διανομὴν τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπελήφθην καὶ ἔφερον τροποποιήσεις τινὰς εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ κατατεθέν. Αἱ τροποποιήσεις ἀφορῶσι καὶ τὰς προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 1, αἱ ὁποῖαι γίνονται ἀπὸ τετράμηνοι ἑπτάμηνοι. Πρὸς τούτοις λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει καὶ ἡ τροπολογία ὡς πρὸς τοὺς δεκατιστάς, μὲ τὴν μικροτέραν προθεσμίαν. Τὴν διατύπωσιν δυστυχῶς δὲν τὴν ἔχω ἐδῶ. Τὴν ἔστειλα νὰ τυπωθῇ διὰ νὰ κυκλοφορήσῃ πρὸ τῆς συζητήσεως, μὴ φανταζόμενος ὅτι θὰ ἐγίνετο ἡ συζήτησις ἀπόψε, θὰ ἐπροτίμων νὰ ἐγίνετο δεκτὴ ἡ τροπολογία.

§85Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι εἰς μίαν συζήτησιν καὶ ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ κατατεθῇ ἡ τροπολογία. Ἀναβάλλεται μέχρις ὅτου κατατεθῇ ἡ τροπολογία. Πρόκειται περὶ ὑπηρεσιακοῦ νομοσχεδίου.

§87Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Αὔριον νὰ τεθῇ πρῶτον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§89Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Πρῶτον αὔριον τὸ Σταφιδικόν.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς χρήσεως 1928–29.

§91Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς 1928–29, μεταξὺ τῶν ἄλλων κονδυλίων, ἀναγράφεται καὶ ἓν κονδύλιον 300.000 δραχ. διὰ τὴν ἐγκατάστασιν νέων ἠλεκτρικῶν καλωδίων Βουλευτηρίου καὶ Βιβλιοθήκης διὰ τὴν διοχέτευσιν ρεύματος κ.λ.π. Θὰ ἐνθυμῆται ἀσφαλῶς ἅπασα ἡ Βουλὴ ὅτι κατὰ τὴν γενομένην συζήτησιν ἐπὶ τῆς περιφήμου συμβάσεως Πάουερ, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἐδήλωσεν ὅτι εὐτυχῶς ἡ Ἑταιρεία Πάουερ ἀνέλαβε δι’ ἰδίων της ἐξόδων νὰ κάμῃ τὰς νέας ἐγκαταστάσεις, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ἐπιβαρυνθοῦν οἱ ἰδιοκτῆται. Ἡ δήλωσις αὕτη, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, κατεχωρήθη εἰς τὰ Ἐπίσημα Πρακτικά. Ἐκ τῆς ἀναγραφῆς τοῦ κονδυλίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῆς Βουλῆς, λαμβάνων ἀφορμὴν εἶμαι ὑποχρεωμένος, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔνους, νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τὸν πλέον ἐντονώτερον τρόπον διὰ τὴν σατραπικὴν διαγωγὴν τῆς Ἑταιρείας Πάουερ, ἡ ὁποία διαγωγὴ ἀποτελεῖ περιφρόνησιν πρὸς τὴν κοινὴν γνώμην καὶ διότι ἡ Κυβέρνησις, καίτοι διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας σαφεῖς καὶ κατηγορηματικὰς δηλώσεις ἔκαμεν ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι τὰς ἐγκαταστάσεις θὰ κάμῃ ἡ Ἑταιρεία, ἐπιτρέπει εἰς αὐτὴν κατὰ σατραπικὸν τρόπον νὰ ὑποχρεώνῃ ὁλόκληρον τὸν κόσμον ὅπως καταβάλῃ μέγιστα ποσὰ διὰ τὰς νέας αὐτὰς ἐγκαταστάσεις. Εἶναι ζήτημα στοιχειώδους ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς, ἐὰν θέλωμεν νὰ πιστεύῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι ὅ,τι ψηφίζομεν ἐνταῦθα ἀποτελεῖ νόμους τοῦ Κράτους, τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἄλλως θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ ἑλληνικὸς λαὸς νὰ πιστεύσῃ ὅτι πᾶσα Ἑταιρεία, ἔχουσα ἕνα καὶ μόνον ξένον ὑπήκοον μέσα, δύναται νὰ περιφρονῇ τοὺς νόμους. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ ἐπέμβῃ, ὥστε νὰ δώσῃ ἕνα πικρὸν καὶ δυνατὸν μάθημα εἰς ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔρχονται ἐνταῦθα διὰ νὰ αὐξήσουν τὰ κεφάλαιά των εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι δὲν δύνανται νὰ περιφρονοῦν τοὺς νόμους τοῦ Κράτους. Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας θὰ βεβαιώσῃ διὰ μίαν ἔτι φορὰν τὰς δηλώσεις αὐτὰς καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ἐπιμείνῃ διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρείας. Δὲν ἐπιθυμῶ, κ. Βουλευταί, νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν οὔτε καὶ λεπτὸν περισσότερον, διότι θεωρῶ τὸ ζήτημα τοῦτο ζήτημα ἀξιοπρεπίας τοῦ Κοινοβουλίου. Θὰ ἀναμείνωμεν τὴν ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἢ ὄχι.

§92Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Πρόκειται περὶ ἐπερωτήσεως;

§93Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἐπερωτήσεως.

§94Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι ἐπερώτησις. Ἀλλ’ ἐὰν εἶναι ἀκριβῆ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγει ὁ κ. Χαβίνης, τότε δὲν πρέπει νὰ ἀναγραφῇ τὸ κονδύλιον αὐτὸ εἰς τὸν Προϋπολογισμόν.

§95Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Βουλευτηρίου. Δὲν πρέπει νὰ φροντίζωμεν μόνον διὰ τὸ Βουλευτήριον. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, νὰ προασπίσωμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἀπὸ τὴν Ἑταιρείαν αὐτὴν καὶ ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ δηλώσῃ κατηγορηματικῶς εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ τὴν γνώμην της.

§96Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐὰν αἱ δηλώσεις του ὑποχρεώνουσι τὴν Ἑταιρείαν ἢ ὄχι.

§97Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Πρόκειται, ἐρωτῶ καὶ πάλιν, νὰ συζητήσωμεν ἐπερώτησιν;

§98Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Εἶναι γνωστόν, κ, Βουλευταί, ὅτι ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας κατέχουσιν ἀνωτάτας θέσεις εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῆς Πάουερ.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος αὐτό.

§100Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Θέλετε νὰ εἰσέλθωμεν εἰς συζήτησιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, δηλαδὴ εἰς μίαν συζήτησιν ἐπερωτήσεως;

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς δαπάνης...

§102Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Συζητοῦμεν τὸ κατὰ πόσον ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ ἐκπληρώνει τὰς ὑποχρεώσεις της ἢ ὄχι.

§103Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι γίνεται κἄποια παρεξήγησις. Ἡ Βουλὴ, ψηφίζουσα τὸν Προϋπολογισμόν, ἔχει ὑπ’ ὄψει κονδύλιον, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει μίαν δαπάνην τὴν ὁποίαν θεωρεῖ ὅτι δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ δεχθῇ, συμφώνως πρὸς τὴν Σύμβασιν. Ἐὰν εἶναι ὑποχρεωμένη ἢ ὄχι, ζητεῖ πληροφορίας. Αὐτὸ ἀντιλαμβάνομαι ἐγώ. Ἐὰν εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἢ ὄχι ἡ δαπάνη αὐτή.

§104Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουρ. Συγκ.). Τί γνωρίζω ἐγώ; Πῶς συνετάγη ὁ Προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς; Θέλετε νὰ σᾶς δώσω ἐγὼ πληροφορίας διὰ τὸν Προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς; Ἀλλὰ ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ζητήματος. Τὸ τί συνεφωνήθη κατόπιν μεταξὺ τῆς ἑταιρείας Πάουερ καὶ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι γνωστόν, διότι ἔχει δημοσιευθῇ πρὸ μηνῶν εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως ἡ σύμβασις. Αἱ ἀνταλλαγεῖσαι ἐπιστολαὶ διὰ τῶν ὁποίων διορθοῦται ἡ ἀρχικὴ σύμβασις, ἔχουσι δημοσιευθῇ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Θέλετε νὰ σᾶς τὰ ἐπαναλάβω; Ὑπάρχουν δύο εἰδῶν ἐγκαταστάσεις εἰς τὰς Ἀθήνας. Αἱ ἐγκαταστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο σύμφωνα μὲ τοὺς Κανονισμοὺς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας τῶν ἐτῶν 1913–14 καὶ αἱ ἐγκαταστάσεις τὰς ὁποίας ἔκαμε κάθε ἰδιοκτήτης ὅπως ἤθελε. Ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἐξήλεγχεν ἢ ὄχι τὰς ἐγκαταστάσεις τῶν ἰδιοκτητῶν, δὲν γνωρίζω. Ὤφειλε νὰ τὰς ἐξελέγχῃ, διότι ὑπῆρχον ἐγκαταστάσεις τοιαῦται, ὥστε νὰ κινδυνεύουν ὁλόκληρα κτίρια καὶ ἡ πόλις ἀκόμη αὐτὴ ἐκ πυρκαϊᾶς. Αὐτὸ δὲν τὸ ἐλέγχω, εἶναι ὑπόθεσις διὰ τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ σᾶς δώσω καμμίαν ἀπάντησιν. Αἱ ἐγκαταστάσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο σύμφωνα μὲ τοὺς κανονισμούς, θὰ ἀλλαγῶσιν ἰδίαις δαπάναις τῆς Ἑταιρείας. Διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι σύμφωνοι μὲ τοὺς κανονισμούς, αἱ ὁποῖαι εἶναι τελείως ἄχρηστοι, δι’ αὐτὰς ἡ Ἑταιρεία δὲν εὐθύνεται διόλου καὶ ἐπιτρέπει εἰς τὸν ἰδιώτην νὰ τὰς ἀντικαταστήσῃ, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, διότι ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ Πάουερ πάλιν αἱ ἐγκαταστάσεις ἔπρεπε νὰ ἀλλαγῶσιν ἀμέσως τῇ ἐνεργείᾳ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Διότι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον εἰς ἕνα Κράτος νὰ γίνεται ἠλεκτρικὴ ἐγκατάστασις ἀπὸ ἕναν ἰδιώτην παρὰ τοὺς Κανονισμούς. Ἑπομένως, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι ἕνας ἰδιώτης ἔκαμνε μιὰν ἐγκατάστασιν, εἴτε ὑπάρχει Πάουερ εἴτε ὄχι, ὀφείλει νὰ ἐπέμβῃ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ τὸν ὑποχρεώσῃ νὰ τὴν ἀλλάξῃ. Ὑπάρχει ἐγκατάστασις ἡ ὁποία δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τοὺς προτέρους κανονισμούς, τόσον δὲ εἶναι ἁπλοῦν τὸ πρᾶγμα, ὥστε μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς παρ’ ὅλον τὸν θόρυβον ὁ ὁποῖος γίνεται, δὲν ἔχει ὑποβληθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἀπὸ κανένα πολίτην κανένα παράπονον. Διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ μέχρι τῆς στιγμῆς, παρ’ ὅλον τὸν ἐγερθέντα θόρυβον εἰς τὰς ἐφημερίδας, δὲν μᾶς ὑπεβλήθη ἀπὸ κανένα ἀπολύτως κανὲν παράπονον. Δὲν ἐγνώριζον τὸ πρᾶγμα παρὰ ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας. Ἐκάλεσα τὸν διευθυντὴν τῆς Ἑταιρείας καὶ τὸν ἠρώτησα τί συμβαίνει. Αὐτὸς μᾶς εἶπεν ὅτι δὲν συμβαίνει ἀπολύτως τίποτε, διότι ἡμεῖς συνεμορφώθημεν ἀπολύτως μὲ τὰς ἐπιστολάς, τὰς ὁποίας ἀντηλλάξαμεν. Ἐκάλεσα τοὺς ἐπαγγελματίας ἐπειδὴ εἶδον καὶ τὸν θόρυβον τὸν ἐγερθέντα εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ τοὺς ἠρώτησα ἐὰν εἶχε κανεὶς ἐξ αὐτῶν κανὲν παράπονον καὶ μοῦ εἶπον «κ. Ὑπουργέ, δὲν ἔχομεν ἀπολύτως κανὲν παράπονον» ὥστε τί θέλετε νὰ ἠξεύρω ἐγώ;

§105Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Παραπονεῖται ἡ Βουλὴ σήμερον, κ. Ὑπουργέ.

§106Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ. (Ὑπ. Συγκ.). Ἔχετε τὴν ὑπομονὴν νὰ ἀκούσητε τὴν ἀπάντησίν μου. Ἐὰν ἡ ἐγκατάστασις τῆς Βουλῆς ἢ τμημάτων τῆς Βουλῆς ἔχουν γίνει κατὰ τρόπον ὄχι σύμφωνον μὲ τοὺς προτέρους ὑφισταμένους κανονισμοὺς εἴμεθα ὑπεύθυνοι ἡμεῖς νὰ τὰς ἀλλάξωμεν. Ἐγὼ θὰ στείλω ὑπαλλήλους νὰ τὰς ἐξετάσουν. Ἡ Ἑταιρεία δαπανᾷ μέχρι τοῦδε καὶ θὰ δαπανήσῃ, ὡς ὑπολογίζω, 100000 λίρες διὰ νὰ ἀλλάξῃ τὰς τοιούτου εἴδους ἐγκαταστάσεις. Ἐγὼ μίαν ὑποχρέωσιν ἔχω αὐτὴν τὴν στιγμήν; νὰ στείλω αὔριον ἠλεκτρολόγους μηχανικοὺς τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας νὰ ἐξετάσουν τὴν ἐγκατάστασιν τῆς Βουλῆς. Ἐὰν τὰ τμήματα ἐγκαταστάσεως αὐτῆς εἶναι σύμφωνα μὲ τοὺς κανονισμοὺς τοῦ 1913–14, ἡ Ἑταιρεία ὑποχρεοῦται νὰ τὰς ἀλλάξῃ ἰδίαις δαπάναις. Ἐὰν ἐγένοντο ἐγκαταστάσεις ἐλλειπεῖς καὶ οὐχὶ σύμφωνα μὲ τοὺς κανονισμοὺς 13–14, τότε ἐπιβαρυνόμεθα ἡμεῖς.

§107Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀναγράφεται πιστεύω εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς κονδύλιον ἐκ δραχμῶν 300.000 διὰ τὴν ἐγκατάστασιν. Ἡ δαπάνη αὐτὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι τελείως ἀδικαιολόγητος. Καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ τὴν διαγράψῃ. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν δημόσιον ἵδρυμα νὰ προέβη εἰς ἠλεκτρικὴν ἐγκατάστασιν, χωρὶς νὰ λάβῃ ἄδειαν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Ἐὰν ἡ ἐγκατάστασις αὕτη δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν νόμον, εὐθύνονται οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἀπολυθοῦν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ Κράτος ὅταν οἱ ὑπάλληλοι οἱ ἐντεταλμένοι τὴν ἐπιτήρησιν τῶν νόμων παραβαίνουσιν αὐτούς. Διὰ νὰ κάμῃ δὲ τὰς δηλώσεις αὐτὰς ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἔπρεπε νὰ ἔχῃ προβῇ εἰς τὴν ἀπόλυσιν τῶν ὑπευθύνων ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ ἡ μὴ ἀπόλυσις τῶν ὑπευθύνων ὑπαλλήλων ἀποδεικνύει ὅτι ὅλαι αἱ παλαιαὶ ἐγκαταστάσεις ἔγιναν σύμφωνα μὲ τὸν νόμον, εἶναι ἐν τάξει καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀλλαγῶσι παρὰ τῆς Ἑταιρείας. Τελείως δὲ ἀδικαιολογήτως τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ζητεῖ κονδύλιον 300.000 διὰ τὴν ἠλεκτρικὴν ἐγκατάστασιν. Ἔχει ὅλον τὸ δικαίωμα, ἐν ᾗ περιπτώσει ἔπεσε θῦμα ἀναρμοδίων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, οἵτινες ἔδωσαν ἄδειαν ἐγκαταστάσεως παρὰ τὸν νόμον, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ στραφῇ κατὰ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Καὶ δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ διαγραφῇ καὶ ἂς μείνῃ τὸ Κοινοβούλιον χωρὶς φῶς.

§108Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν φρονῶ, κ. Βουλευταί, ὅτι πρόκειται περὶ εὐθύνης τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, διότι ἂν ἡ ἐγκατάστασις τῆς Βουλῆς ἔχει γίνει κατόπιν ἀδείας τοῦ Ὑπουργείου, εἶναι ἐν τάξει. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ γνωρίζω ἐὰν ἡ Βουλὴ εἰδοποιήθη ἀπὸ τὴν Ἑταιρείαν ὅτι ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλῃ τὴν δαπάνην ταύτην, διότι τότε εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς οὐσιώδους διαφορᾶς τῆς Ἑταιρείας, δεδομένου, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔκαμε τὰς ἐγκαταστάσεις της κατόπιν ἀδείας τοῦ Ὑπουργείου. Εἶναι δὲ ἄξιον ἀπορίας πῶς συνήγαγεν ἡ Ἑταιρεία ὅτι ἡ ἐγκατάστασις δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν Κανονισμόν. Μήπως θέλει ἡ Ἑταιρεία ν’ ἀναγνωρισθῇ εἰς αὐτὴν τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγχῃ, ἐὰν ἡ ἐγκατάστασις εἶναι σύμφωνος ἢ ὄχι μὲ τὸν κανονισμὸν τοῦ 1913; Ἡ Ἑταιρεία ἓν δικαίωμα ἔχει: νὰ ἐλέγχῃ ἐὰν ἡ ἐγκατάστασις ἔγινε κατόπιν ἀδείας ἢ ὄχι, ἐφόσον δὲ ἡ ἐγκατάστασις ἔγινε κατόπιν ἀδείας, δὲν δύναται νὰ ἐλέγχῃ ἄλλο τι. Ἐξ αὐτοῦ δὲ τοῦ παραδείγματος νὰ δοθῇ ἑρμηνεία διὰ τοὺς ἄλλους ἰδιώτας ἐὰν συνεμορφώθησαν μὲ τὸν νόμον.

§109Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἐφόσον ἡ Ἑταιρεία ἐχορήγησε ρεῦμα, σημαίνει, ὅτι αἱ ἐγκαταστάσεις ἔγιναν σύμφωνα μὲ τὸν νόμον.

§110Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοιν.). Ἐὰν ἡ ἐγκατάστασις εἶναι αὐθαίρετος, τότε θὰ εὐθύνεται ὁ τότε Ὑπουργός.

§111Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν εὐθύνεται ὅμως καὶ ἡ Βουλὴ διὰ τὴν ἀλλαγὴν τῆς ἐγκαταστάσεως. Δὲν ἀναγνωρίζω εἰς τὴν Ἑταιρείαν τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ τὴν οὐσίαν ἐὰν δηλ. εἶναι καλὴ ἢ κακὴ ἡ ἐγκατάστασις, ἀλλὰ μόνον τὸ δικαίωμα ἐξετάσεως τύποις. Ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ διαγράψῃ τὸ κονδύλιον τοῦτο. Ἐπὶ ἄλλου σημείου τώρα ἔχω νὰ κάμω παρατηρήσεις. Βλέπω ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ σειρὰν ὑπαλλήλων ἐχόντων βαθμὸν Διευθυντοῦ. Τοῦτο δὲν εἶναι μόνον ζήτημα δαπάνης, ἀλλὰ εἶναι καὶ ζήτημα τάξεως.

§112Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Οἱ βαθμοὶ οὗτοι ἔχουν δοθῇ δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§113Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, χωρὶς νὰ θέλω νὰ θίξω τὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ Σώματος, ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς κακῶς δὲν ὑποβάλλεται εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Γεν. Λογιστηρίου. Θὰ ἦτο ὀρθόν, ὅπως ἓν ἑνιαῖον σύστημα ὑπάρχῃ δι’ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας, ἔστω καὶ παρὰ τὸ Σύνταγμα. Τοῦτο θὰ εἶχε διττὸν ἀποτέλεσμα. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ προλαμβάνωνται αἱ δαπάναι, καὶ ἀφ’ ἑτέρου θὰ ὑπάρχῃ μία ἰσότης καὶ μία ἀναλογία εἰς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας. Πρέπει νὰ ἀποστέλλεται καὶ ὁ Προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς, ὡς καὶ πᾶν μέτρον ἀφορῶν τὴν τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον.

§114Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἰς αὐτὸ ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς. Ἔλαβον ἓν βιβλίον, τὸ ὁποῖον ἐξέδωσεν ἀνώτερος ὑπάλληλος, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ εἰς ἓν κεφάλαιον τοῦ ὁποίου ἀσχολεῖται μὲ τὸν Κανονισμὸν καὶ Προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι ὡς οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι, διότι οὔτε στάδιον προαγωγῆς ἔχουν, οὔτε ὡρισμένας ὥρας ὑπηρεσίας, οὔτε ἡ ἐργασία των εἶναι ὡς τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς ἐργάζονται πολύ. Τὸ ζήτημα ὅμως εἶναι αἱ προαγωγαὶ νὰ μὴ γίνωνται ὑπὸ τύπον βαθμοῦ. Θὰ ἠδύνατο νὰ καθορισθῇ δι’ αὐτοὺς μισθός· δηλ. ὑπάλληλος τῆς Βουλῆς, ἔχων τόσα ἔτη ὑπηρεσίας λαμβάνει τόσον μισθόν. Ἐγὼ δίδω ἀφορμὴν νὰ γίνῃ ἀνασυζήτησις τοῦ Κανονισμοῦ, δηλῶ ὅμως, ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ μισθοῦ τὸν ὁποῖον κατέχουν οὗτοι. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα συμβαίνει καὶ μὲ τὰ νομοσχέδια, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν διατάξεις περὶ προαγωγῆς ἑνὸς ἢ δύο ὑπαλλήλων, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν ταύτην καὶ εἰς τὸν τρόπον τῆς ψηφίσεως τῶν τροπολογιῶν, αἵτινες πρέπει νὰ ψηφίζωνται σύμφωνα μὲ τὸ Σύνταγμα, τώρα μάλιστα μὲ τὰ ὑπηρεσιακὰ νομοσχέδια, ἅτινα ψηφίζονται ἐφάπαξ. Δι’ αὐτὸ περιφρουρεῖται διὰ τοῦ Συντάγματος ἡ ψήφισις τῶν νόμων. Ἀλλὰ διὰ νὰ τηρηθοῦν ὅλα ταῦτα χρειάζεται πρὸ παντὸς καλὴ πίστις, διότι κατ’ ἄλλον τρόπον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθῇ ἡ κατάστασις.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί θὰ γίνῃ, λοιπόν, μὲ τὸ ζήτημα τῶν καλωδίων;

§116ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διαγραφῇ τὸ σχετικὸν κονδύλιον.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται.

§118Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ παρελθὸν ἐγένετο εὐρυτάτη συζήτησις διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν Βουλευτῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀνεγνώρισεν ὅτι οἱ βουλευταί, οἱ Ἕλληνες βουλευταί, πληρώνονται τόσον, ὅσον δὲν πληρώνονται εἰς οὐδὲν ἄλλο Κράτος καὶ ὅτι, ὅταν διορθωθοῦν τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, θὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τὸν ἀναξιοπαθοῦντα Ἕλληνα βουλευτήν. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποστηρίξουν ὅτι πρέπει νὰ αὐξηθῇ ἡ ἀποζημίωσις τῶν βουλευτῶν. Γνωρίζω ὅμως ἐκ τῆς ὀλιγομήνου βουλευτικῆς μου ἰδιότητος, ὅτι οὐδεμία Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν της καὶ οὐδέποτε κατ’ ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν, ἴσως κατὰ τὰ 90%, ὅλοι ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ ἀπουσιάζομεν ἀπὸ τὰς Ἐπιτροπάς. Αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὴν γλισχρότητα τῆς χορηγίας τῶν βουλευτῶν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι θὰ ἦτο ἀνάγκη ὅπως καθ’ ἑκάστην συνεδρίασιν Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ οἱ κρατικοὶ ὑπάλληλοι πληρώνονται διὰ τὰς ἐπὶ πλέον ὥρας τῆς ἐργασίας των, νὰ πληρώνωνται καὶ οἱ βουλευταὶ δι’ ἑκάστην συνεδρίασιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσέρχωνται τακτικώτερα οὗτοι εἰς τὰς συνεδριάσεις τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Καὶ λέγω ταῦτα, διότι ἡμεῖς οἱ πτωχοὶ εἴμεθα ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς ἐκπροσωποῦμεν τὸν λαόν. Ἐκ τῶν 286 βουλευτῶν οἱ περισσότεροι προέρχονται ἀπὸ τὰς Ἐπαρχίας, καὶ ἡμεῖς αἰσθανόμεθα περισσότερον τὸν πόνον τοῦ λαοῦ καὶ θὰ ἦτο δίκαιον ὅπως οἱ βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν πληρώνωνται κἄτι τι περισσότερον ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς τοὺς ἐγκατεστημένους ἐν Ἀθήναις. Θὰ ἦτο, συνεπῶς, ἀναγκαία ἡ λῆψις εἴτε τοῦ ἑνὸς μέτρου εἴτε τοῦ ἄλλου. Τοὐλάχιστον θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς ἐξομοιώσῃ μὲ τοὺς τμηματάρχας τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, οἱ ὁποῖοι πλὴν τοῦ μηνιαίου μισθοῦ τῶν 4.000 δραχ. εἰσπράττουν ἀπὸ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον καὶ περὶ τὰς 15 ἀκόμη χιλιάδας μηνιαίως ἀπὸ τὰ διάφορα Συμβούλια. Ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν, τοὐλάχιστον διὰ τοὺς εἰς τὰς Ἐπαρχίας μονίμως ἐγκατεστημένους βουλευτάς, νὰ λάβῃ μίαν ἰδιαιτέραν μέριμναν, οἱ δὲ ἐν Ἀθήναις μονίμως ἐγκατεστημένοι βουλευταὶ νὰ διαθέτουν κἄτι ἐκ τῶν ἀποδοχῶν των ὑπὲρ τῶν βουλευτῶν ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρακάκος.

§120Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἐπιθυμῶ νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν σκέψιν ὑμῶν δύο ζητήματα. Πρῶτον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀναγραφῇ μία πίστωσις διὰ τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ θεωρείου τῶν δημοσιογράφων. Τὰ πρακτικὰ τὰ ὁποῖα δημοσιεύουν αἱ ἐφημερίδες ἀλλοῦ εἶναι πιστὴ ἀντιγραφὴ τῆς ψυχολογίας τῆς Βουλῆς, ἐνῷ τὰ ἰδικά μας πρακτικά, τῶν ἐφημερίδων εἶναι ἐλλειπέστατα. Δὲν ἀκούουν οἱ δημοσιογράφοι, ἵνα γράψωσιν ὡς πρέπει τὰ πρακτικά. Ἡ ἀκουστικὴ τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι καθόλου καλὴ καὶ ἡ βελτίωσις θὰ ἐπέλθῃ διὰ τῆς μεταρρυθμίσεως τοῦ θεωρείου τῶν δημοσιογράφων. Δεύτερον ἔχομεν ἀναγράψει εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν πίστωσιν 150 χιλιάδων δραχμῶν διὰ προμήθειαν βιβλίων τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκές. Ἔχομεν τὸ εὐτύχημα νὰ ἔχωμεν Βιβλιοθήκην τόσον ἀρτίως κατηρτισμένην, ὥστε, καθ’ ἣν στιγμὴν ὀργανοῦνται παγκόσμιοι ἐκθέσεις τοῦ βιβλίου, χάρις εἰς τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς, ἡ Ἑλλὰς θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Διάσκεψιν ἀξιοπρεπῶς, διότι ἔχει ὁλόκληρον τὴν σειρὰν τῶν ἐφημερίδων ἀπὸ τοῦ 1833 μέχρι σήμερον. Ἡ πίστωσις τῶν 150 χιλιάδων εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκὴς καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ αὐξηθῇ. Ἐν σχέσει δὲ πρὸς τὴν οὐσιαστικὴν αὐτὴν παρατήρησιν, ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ὑμῶν καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν συντάξεων τῶν βουλευτῶν. Εἰς πολλὰ Κράτη ἔχει θεμελιωθῇ ὁ θεσμὸς τῶν Ταμείων Αὐτοβοηθείας τῶν Βουλευτῶν. Παρ’ ἡμῖν ὑπάρχουν καὶ προτάσεις ἐπιτροπῶν καὶ προηγουμένη ἐργασία πρὸς τοῦτο, αἱ ὁποῖαι στηρίζονται ἁπλούστατα ἐπὶ τῆς φορολογίας τῆς φιλοδοξίας.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μέρος.

§122ΑΛ. ΜΕΡΟΣ. Εἴτε ἐπαρκής, εἴτε ἀνεπαρκής, κ. Βουλευταί, εἶναι ἡ ἀποζημίωσις τῶν Βουλευτῶν, δὲν ἐπιτρέπεται σήμερον, εἰς περίοδον οἰκονομικῆς δυσπραγίας, καὶ νὰ γίνεται κἄν λόγος περὶ αὐξήσεως τῆς ἀποζημιώσεως τῶν βουλευτῶν. Δὲν γνωρίζω ἐπίσης ἂν συντρέχῃ λόγος διὰ τοὺς ἐν Ἀθήναις μονίμως ἐγκατεστημένους κ. συναδέλφους, νὰ γίνῃ ἐκ μέρους αὐτῶν μία μικρὰ ἀβαρία εἰς τρόπον ὥστε νὰ ὑπάρχουν τὰ παράπονα ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ διατηροῦν ἐγκαταστάσεις καὶ γραφεῖα εἰς τὰς ἐπαρχίας των. Ὑπάρχει ἐπίσης ἓν σημαντικὸν κονδύλιον διὰ τὴν ἀλλαγὴν τῆς ἐγκαταστάσεως τῆς θερμάνσεως τῆς Βουλῆς. Ὅλοι ὁμολογοῦμεν ὅτι ἡ ὑπάρχουσα ἐγκατάστασις εἶναι ἐλαττωματική, ἀλλὰ ὅλοι ἰσχυριζόμεθα ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη οἰκονομιῶν καὶ ὅτι ἔχουν ἐξιχθῇ αὗται μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε διὰ τὸ δικαστικὸν μέγαρον τοῦ Βόλου, διὰ τὸ ὁποῖον ἔχουν δαπανηθῇ ἑπτὰ ἑκατομμύρια, νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ διαθέσῃ τὸ Κράτος 700.000. Ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ συναινέσῃ νὰ χορηγηθῇ αὐτὴ ἡ πίστωσις.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπέρασεν ὁ χειμὼν καὶ τὰ ἐλησμονήσατε. Κάθε ἡμέραν εἶχα διαμαρτυρίας διὰ τὴν θέρμανσιν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὑπάρχει ἀνάγκη καὶ θερμάνσεως τῆς Βιβλιοθήκης.

§124Α. ΜΕΡΟΣ. Τὸ ἀναγνωρίζω, ἀλλὰ ἔχομεν ἄλλας ἀνάγκας μεγαλυτέρας. Ἐὰν θέλετε δείγματα τῆς οἰκονομίας, εἶναι τὸ χαρτὶ τῆς πολυτελείας, τὸ ὁποῖον δαπανῶμεν διὰ τὰ διάφορα ἔγγραφα. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ μισθολόγια τῶν ὑπαλλήλων ἐξετέθησαν ὡρισμέναι ἀντιλήψεις ἐκ μέρους ὡρισμένου κ. Συναδέλφου καὶ ἡ ἀντίληψις αὐτοῦ ἐγένετο ἀποδεκτή. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἐπὶ πλέον καὶ ἓν κονδύλιον δι’ ἐπιδόματα ἑνὸς ἑκατομμυρίου. Θέτομεν τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς εἰς πλεονεκτικὴν θέσιν ἀπέναντι τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται καὶ αὐτοὶ ὅσον οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς καὶ δὲν ἔχουν τὰς ἀποδοχὰς τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς. Χάριν τῆς δικαιοσύνης πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἐξίσωσις καὶ αὐτῶν πρὸς τοὺς ἄλλους δημοσίους ὑπαλλήλους. Πρέπει νὰ γίνουν περικοπαὶ τῶν κονδυλίων,

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποδείξατέ μας τώρα ἀμέσως τὰς περικοπάς, κ. Συνάδελφε. Διὰ τὴν θέρμανσιν; Σᾶς λέγω, ὅτι ἐκτὸς τῆς ἐσωτερικῆς θερμάνσεως ἔχομεν καὶ τὴν θέρμανσιν τῶν Γραφείων, ὅπως εἶναι παντοῦ. Ἐπίσης διὰ τοὺς μισθοὺς εἶναι οἱ αὐτοὶ μὲ τοὺς μισθοὺς τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους. Ἐλέχθη ὅτι ὁ ὑπάρχων Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς παρέχει ὡρισμένα πλεονεκτήματα εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς. Οὐδὲν πλεονέκτημα παρέχει ὁ Κανονισμός. Τὰ μισθολόγια αὐτὰ ὑφίστανται ἀπὸ 20ετίας καὶ 15ετίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς εἶναι ὑπὲρ τὸ δέον αὐτόνομος ὅσον ἀφορᾷ τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα. Ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος νὰ ἀρχίσωμεν τὴν ἐξέτασιν τῶν κονδυλίων ἀμέσως ἓν πρὸς ἕν.

§126Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει τὸν Προϋπολογισμόν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, εἶναι ὅτι ὑπάρχουν πολλαὶ θέσεις Διευθυντῶν. Νομίζω δὲ ὅτι τὸ κατώτερον προσωπικὸν δὲν ἀμείβεται ὡς τὸ μεγαλύτερον τοιοῦτον.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα Κανονισμοῦ. Νὰ παραμείνῃ ἡ πίστωσις τῆς θερμάνσεως;

§128ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§129Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Νὰ αὐξηθῇ ἡ πίστωσις τῆς Βιβλιοθήκης εἰς 300.000 δραχ.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ γίνῃ μία αὔξησις.

§131ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Ἤθελον νὰ εἴπω ὡς πρὸς τοῦτο, ὅτι θὰ ἦτο εὐκταῖον νὰ γίνῃ μία εἰδίκευσις ὡς πρὸς τὰ βιβλία τὰ ἀγοραζόμενα ὑπὸ τῆς βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς. Ἐφόσον ἔχομεν τὴν Ἐθνικὴν Βιβλιοθήκην θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἀγοράζωμεν βιβλία κατὰ προτίμησιν νομικῶν, πολιτικῶν καὶ κοινωνικῶν ἐπιστημῶν.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποκλείσωμεν καὶ τὰ λοιπὰ βιβλία. Σήμερον ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς κατήντησεν ἐθνικὴ βιβλιοθήκη καὶ ἔχει μεγαλυτέραν σημασίαν τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης.

§133Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Νομίζω ὅτι ἔχει ἀπολύτως δίκαιον ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος. Ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς ὀφείλει νὰ ἔχῃ ἕνα εἰδικὸν προορισμόν, νὰ διευκολύνῃ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ αὐτὸ τὸ ἐκτελεῖ.

§135Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομ.). Τὰ βιβλία, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προμηθεύηται ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς καὶ ὀφείλει νὰ προμηθεύηται ἐγκαίρως εἶναι ὅλα τὰ περιοδικά, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ νομικὴν ἐξέλιξιν. Τοιουτοτρόπως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ὅλα τὰ βοηθήματα τῶν ὁποίων ἔχομεν ἀνάγκην. Τὰ ἄλλα βιβλία, τὰ ὁποῖα χρησιμεύουν διὰ τὴν μελέτην θεωρητικῶν ἐπιστημῶν, ἔχουν περισσότερον τὴν θέσιν των εἰς τὴν Ἐθνικὴν Βιβλιοθήκην. Θὰ ἔλεγον μάλιστα, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ μία ἀνταλλαγὴ βιβλίων δηλ. τὰ καθαρῶς φιλολογικὰ τὰ εὑρισκόμενα εἰς τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς νὰ δοθοῦν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Βιβλιοθήκην καὶ νὰ προμηθευθῇ ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς ἄλλα χρησιμότερα βιβλία. Νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν πρὸ παντὸς νὰ ἔχῃ τὰ περιοδικὰ τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸς ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς;

§137ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸς ὁ Προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς χρήσεως 1928–29.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6, «περὶ προθεσμίας καταβολῆς φόρων καθαρῶν προσόδων» εἰς μόνην συζήτησιν.

§140Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἔχω νὰ ὑποβάλω μίαν παρατήρησιν, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ δεκτή. Κύριε Ὑπουργέ, καθὼς γνωρίζετε, ὅλος ὁ ἐμπορικὸς κόσμος Πειραιῶς ἔχει κάμει ἐπανειλημμένας διαμαρτυρίας πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔκτακτα κέρδη, τὰ ὁποῖα οὐδὲ κἂν ὀφείλονται, διότι ἡ ἐκεῖ Οἰκονομικὴ Ἐφορία διώρισε πραγματογνώμονας εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε.

§141Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομ.). Θὰ παρεκάλουν νὰ ὑποβληθοῦν εἰ δυνατὸν αἱ παρατηρήσεις σήμερον, διὰ νὰ φέρωμεν τὰς τροποποιήσεις ἡμεῖς αὔριον διὰ νὰ τὰς μελετήσωμεν. Ὁ ἐμπορικὸς κόσμος μὲ παρεκάλεσε νὰ μοῦ ὑποβάλῃ διαφόρους ὑποδείξεις καὶ ἀναμένει ἡμέραν συναντήσεως. Θὰ ἐπεθύμουν, λοιπόν, νὰ ἤκουον γνώμας εἰδικωτέρων ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν, διὰ νὰ ἴδωμεν ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθουν τροποποιήσεις.

§142Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Θὰ ἦτο δυνατὸν αὐτὸ τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον ὀφείλεται, ἐν περιπτώσει καταβολῆς νὰ γίνῃ 50% ὡς πρὸς τὰ ἔκτακτα κέρδη τὰ ὁποῖα βεβαιώνονται κατ’ αὐτὸν τὸν παράνομον τρόπον. Πρέπει νὰ σημειώσητε ὅτι εἶναι ὁμόθυμος ἡ γνώμη τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου, ἰδίως τοῦ Πειραιῶς.

§143Ι. ΣΠΕΤΣΙΩΤΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐνισχύσω ὅσα ἀνέπτυξεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ ἐκ Πειραιῶς συνάδελφος. Εἰδικῶς ἐν Πειραιεῖ ἔλαβον χώραν καταχρήσεις ἀφάνταστοι, προκειμένου περὶ τῆς βεβαιώσεως τῶν ἐκτάκτων κερδῶν, ὁ καθορισμὸς τῶν ὁποίων ἐγένετο κατὰ τρόπον μὴ ἀνταποκρινόμενον ποσῶς εἰς τὸν νόμον. Τοιαῦται δὲ καταχρήσεις ἐγένοντο εἰς τὸν καθορισμὸν τῶν ἐκτάκτων κερδῶν ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας, ὥστε νὰ ὑποβληθοῦν μηνύσεις, διότι πλεῖστοι ἐκ τῶν ἐμπειροτεχνῶν αὐτῶν, ποιούμενοι κατάχρησιν τῆς ἀποστολῆς καὶ τοῦ ἀξιώματός των, ἤθελον νὰ ἐκβιάσουν τοὺς ἐμπόρους. Καί τινες μὲν τῶν ἐμπόρων ὑπέκυψαν εἰς τὰς ἀξιώσεις των, ἄλλοι δὲ δὲν ἤθελον νὰ ὑποκύψουν. Εἶναι δὲ τὸ γεγονὸς τοῦτο τοσοῦτον βέβαιον, ὥστε τρεῖς ἐμπειρογνώμονες οἱ ὁποῖοι ἐκ μέρους τῆς Ἐφορείας τοῦ Πειραιῶς εἶχον ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κανονίσουν τὴν φορολογίαν τῶν ἐκτάκτων κερδῶν, εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακάς. Ἑπομένως συντρέχουν εἰδικοὶ λόγοι, τοὺς ὁποίους θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξετάσῃ οὕτως ὥστε νὰ αὐξηθῇ καὶ ἡ ἔκπτωσις ἀπὸ 25% μέχρι τοῦ ποσοστοῦ τοῦ 50%.

§144Δ. ΚΑΚΑΒΟΣ. Θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγὼ τὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν καὶ διὰ μίαν εἰδικὴν κατηγορίαν τῶν λεγομένων πλημμυροπαθῶν, τῶν ὁποίων κατεστράφησαν τὰ προϊόντα. Εἶναι ἐντελῶς ἐξαιρετικὸν γεγονὸς καὶ θὰ παρεκάλουν καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν καὶ δι’ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι λόγῳ τῆς ἐξαιρετικῆς περιπτώσεώς των εἶναι ἄξιοι προσοχῆς. Εἶναι ἐπισήμως βεβαιωμένον τοῦτο.

§145Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐγώ, Κύριοι Βουλευταί, ἔρχομαι νὰ ὑποστηρίξω μίαν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ἡ ὁλότης τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ ἡ τροπολογία αὐτὴ ὑπηγορεύθη ἀπὸ τὸ αἴσθημα τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἰσότητος ἀπέναντι μιᾶς τάξεως ἀνθρώπων. Ἡ τροπολογία ἡ ὑποβληθεῖσα ἀφορᾷ τοὺς δεκατιστάς, ἐγένετο δὲ δεκτὴ ἀπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, φαίνεται δὲ ὅτι θὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ταυτοχρόνως προτείνομεν ὅπως χορηγηθοῦν αἱ αὐταὶ εὐκολίαι πληρωμῆς τῶν ὀφειλομένων δόσεων εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς τοῦ ἐγγείου φόρου τοῦ ἐλαίου. Διότι καὶ αὐτοὶ ὑπέστησαν κολοσσιαίας ζημίας λόγῳ τοῦ δάκου κατὰ τὴν παρελθοῦσαν χρῆσιν 1926–1927. Ἔχομεν δὲ τὸ καθῆκον νὰ δώσωμεν τὰς διευκολύνσεις αὐτὰς εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς τοῦ ἐλαίου, ἐφόσον ἔχομεν δώσει τοιαύτας διευκολύνσεις καὶ εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς τῆς δεκάτης τῶν σιτηρῶν.

§146Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὑπὲρ τῶν κατοίκων τῶν νήσων Πάρου, Μήλου, Κιμώλου καὶ Σίφνου, διὰ τὰς ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστησαν οὗτοι ἐκ τῆς πλημμύρας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, οὐδέποτε αἱ νῆσοι αὐταὶ ἦλθον νὰ ζητήσουν τὴν βοήθειαν τοῦ Κράτους. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δικαίως σήμερον πληγέντες ἐκ τῆς καταστροφῆς τῆς πλημμύρας, πρέπει νὰ βοηθηθοῦν ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ νὰ τοὺς παρασχεθοῦν διευκολύνσεις φορολογικαὶ κατὰ τὴν τρέχουσαν χρῆσιν.

§147Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφυπουρ. Οἰκον.). Ἐλάβομεν μέτρα.

§148Κ. ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν ἰδιαιτέρως δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα προκειμένου περὶ τῆς φορολογίας τῶν νήσων λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰς ὑποβληθείσας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας ἐκθέσεις τοῦ νομομηχανικοῦ Κυκλάδος βεβαιοῦντος ὅτι αἱ καταστροφαὶ ἀνῆλθον εἰς 1.000.000 δραχ. εἰς δὲ τὴν νῆσον Σίφνον ἀνῆλθον εἰς 3.000.000, εἰς τὴν Μῆλον εἰς 11.700.000, εἰς τὴν Πάρον ἄνω τῶν 100.000, ἔχω δὲ ἐπίσημον ἀντίγραφον τοῦ νομομηχανικοῦ Κυκλάδων. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν ἀνεγνώρισεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐχορήγησε ποσὸν διὰ τὴν ἀρωγὴν τῶν παθόντων μέχρι 80.000 δραχ. Τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν ἐπαρκεῖ οὔτε διὰ καφφέ. Θὰ ἦτο, λοιπόν, ἀνάγκη νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ κατάστασις τῶν κατοίκων τῶν νήσων αὐτῶν ἵνα χορηγηθῶσιν διευκολύνσεις φορολογικαί, διότι οὗτοι ἐστερήθησαν καὶ αὐτοῦ τοῦ σπόρου τῆς καλλιεργείας. Ἔχασαν τὰ λάδια των, τὰ κρασιά των, ὅλα των. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν δυσχερῆ οἰκονομικὴν κατάστασιν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταβάλλωσι φόρους ὁλοκλήρου τοῦ ἔτους αὐτοῦ, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν οὔτε νὰ συντηρηθῶσιν.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται λοιπὸν ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου. Μόνη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὑποθηκῶν ἐπὶ ἀκινήτων τῶν Ν. Χωρῶν».

§150Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουρ. Γεωργ.). Θὰ παρεκάλουν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ. Εἰς τοῦτο εἶναι σύμφωνος καὶ ὁ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. Συνάδελφός μου.

§151ΦΩΝΑΙ. Ὄχι, Ὄχι!

§152Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, κ. Βουλευταί, εἶναι τῆς ἀποκλειστικότητος τοῦ Ὑπουργείου τῆς δικαιοσύνης καὶ οὐχὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὅστις ἔλαβε τὸν λόγον διὰ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, λαμβάνων τὸν λόγον, ἔπρεπε τοὐναντίον νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπικουρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ πρόκειται νὰ ἐξυπηρετηθῇ τόσον ὁ ἀστικὸς ὅσον καὶ ὁ γεωργικὸς πληθυσμὸς τῶν Νέων Χωρῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει ὑποβάλει τὴν ἔκθεσίν της τροποποιοῦσα τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἐπειδὴ αἱ τροποποιήσεις εἶναι αὐστηρότεραι...

§153Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουρ. Δικ.). Κύριοι Βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον ἀφορᾷ εἰς τὴν χορήγησιν δανείων ἐκ μέρους τῆς Κτηματικῆς Τραπέζης εἰς τὰς Νέας Χώρας. Ἀποσκοπεῖ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἀνάγκας αὐτῶν. Ἀλλ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας συνάδελφός μου, μοῦ λέγει ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχει σχέσιν μὲ ἕτερον νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας καὶ ἐζήτησε τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαγεωργίου ἔχει τὸν λόγον ὡς εἰσηγητὴς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§155Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Ἡ ἐπιθυμία τῶν ὁμιλητῶν τῆς Μακεδονίας εἶναι ὅπως ψηφισθῇ νόμος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ λάβωσιν ἐνυπόθηκα δάνεια. Ἂν γίνωνται τροπολογίαι βραδύτερον διὰ τῶν ὁποίων θὰ περιχαρακωθῇ ἡ προσφυγικὴ περιουσία, τὰς δεχόμεθα.

§156Φ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριοι Βουλευταί, ἐν τῇ πρὸς τὴν Βουλὴν εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἡ ἀνάγκη τῆς ταχείας χορηγήσεως ἐνυποθήκων δανείων εἰς τὰς Νέας Χώρας εἶναι ἐπιτακτικὴ καὶ δεῖται ἀμέσου θεραπείας. Τυχὼν τῆς τιμῆς νὰ εἰσηγηθῶ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἐτόνισα ἰδιαιτέρως, ὅτι ἀναγνωρίζω τὴν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην τῆς ψηφίσεως καὶ τῆς θεραπείας τῆς ἀναφερομένης ἐλλείψεως, τῆς ταχείας ἐπιψηφίσεως. Ἀλλὰ ἐτόνισα ἐξ ἄλλου καὶ ὅτι δέον ἡ ἐπεξεργασία νὰ συντελεσθῇ ἐπιμεμελημένως καὶ μετὰ μεγίστης προσοχῆς ὄντως, ὥστε καὶ τὰ δικαιώματα τρίτων νὰ κατοχυροῦνται καὶ ἡ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη νὰ θεραπεύηται δεόντως. Ἐζήτησα κατὰ πρῶτον λόγον, καὶ εἰς τὴν πρώτην μου πρότασιν ἦτο τελείως σύμφωνος ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πολιτευτής, ὅτι ἡ νῆσος Σάμος ἔδει νὰ ἐξαιρεθῇ τοῦ νόμου τούτου καθόσον ἡ νῆσος Σάμος καὶ κτηματολόγιον κέκτηται καὶ τίτλους ἔχει. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὑπολοίπους χώρας, ἐκεῖ μόνον ἔνθα καὶ τὰ κτηματολόγια σώζονται καὶ οἱ τίτλοι σώζονται ἡ ἐναρμόνισις τῶν τίτλων πρὸς τὰ ἔγγραφα τοῦ κτηματολογίου καθίσταται εὐχερὴς καὶ ἑπομένως ἔδει νὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδίκου βεβαίωσις περὶ τῆς ὁποίας προνοεῖ τὸ δεύτερον ἄρθρον ἐν τῇ 1 παραγράφῳ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Ἐκεῖ δὲ ἔνθα δὲν θὰ ὑπῆρχον τίτλοι, τότε ἡ ἁπλῆ βεβαίωσις τοῦ Εἰρηνοδίκου ἐκρίθη ὑπὸ τοῦ εἰσηγητοῦ ὡς τελείως ἀνεπαρκής, εἴχομεν δὲ τὴν γνώμην ὅπως ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ἐγερθῇ ἀναγνωριστικὴ ἀγωγὴ ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου, οὕτως ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἀπόδειξις τῆς κυριότητος μεθ’ ἣν θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπακολουθήσῃ καὶ τῆς ἀνεπιλήπτου νομῆς ἀναγνώρισις. Ἐπειδὴ ὅμως, εἰσηγούμενος τὴν περίπτωσιν ταύτην, προσέθεσα ὅτι ἡ ἀναγνωριστικὴ ἀγωγὴ θὰ γίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐπ’ ἀναφορᾷ διαδικασίας, ἡ πλειονοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς ἀπέρριψε τὴν πρότασίν μου ταύτην, διότι ἡ πλειονοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς ἀπεφάνθη ὅτι ἡ ἀναγνώρισις ἀγωγῆς γενομένης ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐπ’ ἀναφορᾷ διαδικασίας ἀποκλείει τὴν ἀνακοπὴν καὶ ἑπομένως ἡ πλειονοψηφία ἔκρινεν ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ ἀναγνώρισις τῆς ἀγωγῆς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐπ’ ἀναφορᾷ διαδικασίας καὶ τέλος προσέθηκε ὅτι θὰ ἔδει νὰ θεσπισθῶσι βαρύταται ποιναὶ εἰς τοὺς ἐγείροντας ἀξιώσεις μὴ βασίμους ἐν γνώσει καὶ ἐκ προθέσεως. Ἐπίσης δὲ καὶ ἐναντίον τῶν συμπραττόντων εἰς τὴν διάπραξιν τοιούτου ἀδικήματος συνεργῶν. Ἐπίσης, προβαίνω περαιτέρω, καὶ κατ’ αὐτῶν τούτων τῶν Εἰρηνοδικῶν, οἵτινες ἐξ ἀμελείας ἤθελον συντελέσει ἵνα τελετουργηθῇ ἀδίκημα εἰς βάρος τρίτων. Οὕτως νομίζω ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ κατοχυρωθῇ κάπως καὶ νὰ ἐξοικονομηθῇ τὸ ζήτημα. Ἡ μειοψηφία, καθὼς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀναφέρω, ἠθέλησεν ὅπως καὶ αἱ βεβαιώσεις τοῦ Εἰρηνοδίκου τοιχοκολλῶνται καὶ δημοσιεύωνται, καὶ ἐδόθη τὸ δικαίωμα τῆς τριτανακοπῆς κατόπιν ἑνὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς προθεσμίας τῆς δημοσιεύσεως· προνοητικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον ὅμως ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ἀπεδέχθη. Ἡ πλειονοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς κατέληξεν εἰς ἀντισχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐκεῖ ἔνθα ὑπάρχουσι τίτλοι καὶ Κτηματολόγια οὐδεμία ἄλλη βεβαίωσις χρειάζεται, ἐκεῖ δὲ ἔνθα δὲν ὑπάρχουσι τίτλοι καὶ κτηματολόγια ἐκεῖ χρειάζεται βεβαίωσις περὶ τῆς ἀναμφισβητήτου καὶ ἀνεπιλήπτου νομῆς ἐπὶ μίαν 15ετίαν. Ἐπίσης δὲ προέβλεπε καὶ περὶ ποινῶν, καὶ μάλιστα ποινῶν βαρυτάτων, διότι ἐτιμώρει μὲ τὴν ποινὴν τῆς ἀπάτης τοὺς ψευδῶς δηλοῦντας καὶ ψευδῶς καταθέτοντας, εἰς τὴν ἀρχὴν δὲ ἐθέσπιζε τὴν ποινὴν τῆς ἀποπείρας τῆς ἀπάτης. Αὐτά, Κύριοι Συνάδελφοι, ἐν συνόψει καὶ συντόμῳ ἦσαν τὰ διαμειφθέντα ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ, ἀλλὰ κατὰ τὴν συζήτησιν δύνανται νὰ ληφθῶσι καὶ ἄλλαι κατοχυρώσεις τῶν δικαιωμάτων τῶν τρίτων.

§157Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς βουλῆς σχέδιον νόμου περιέχει ὅλως ἐξαιρετικὰς διατάξεις θετούσας εἰς προφανῆ κίνδυνον καὶ τὰ συμφέροντα τῶν τρίτων καὶ τὰ συμφέροντα τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Ἔχει βεβαίως αὐτὰς τὰς ἐπικινδύνους διατάξεις, ἀλλ’ ἀντιθέτως καλεῖται νὰ θεραπεύσῃ μίαν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὅτε συνεζήτει ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου Εἶναι, ἀληθῶς, ἐντελῶς ἀνώμαλος ὁ τρόπος τὸν ὁποῖον κανονίζει τὸ νομοσχέδιον διὰ τὴν διευκόλυνσιν τῆς παροχῆς δανείου, ἀλλὰ δὲν ἠδύνατο νὰ εὑρεθῇ καὶ ἄλλος τρόπος διευκολύνων τὴν παροχὴν δανείων καὶ συντομεύων τὸν ἀπαιτούμενον πρὸς τοῦτο χρόνον εἰς τὸ ἐλάχιστον. Εἶχον τότε τὴν τιμὴν νὰ προτείνω εἰς τὴν ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης ἐπιτροπήν, ἐφόσον δὲν ὑπῆρχεν ἄλλος τρόπος, νὰ διευκολυνθῇ μὲν ἡ χορήγησις τῶν δανείων, ἀλλὰ νὰ προστατεύωνται καὶ τὰ δικαιώματα τῶν τρίτων καὶ τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ προτείνω εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὡς πρὸς τὴν βεβαίωσιν ἡ ὁποία θὰ προεκαλεῖτο ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Εἰρηνοδίκην μεταβαίνοντα ἐπιτοπίως καὶ λαμβάνοντα μαρτυρίας ἐν τῷ τόπῳ ἔνθα κεῖται τὸ ἀκίνητον καὶ ὡς πρὸς τὰ ἄλλα στοιχεῖα τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην, ἐπρότεινα ὅτι ἡ βεβαίωσις αὐτὴ τοῦ εἰρηνοδίκου δὲν θὰ εἶχε καμμίαν ἰσχὺν καὶ δὲν θὰ δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς τίτλος δανεισμοῦ ἀπὸ τὴν κτηματικὴ τράπεζαν, ἐὰν δὲν ἐλάμβανε μίαν σχετικῶς εὐρεῖαν δημοσιότητα, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν τρίτος κακόπιστος ἢ κακῆς πίστεως κάτοχος κτήματος νὰ θέσῃ εἰς κίνδυνον τὰ δικαιώματα τοῦ ἀληθοῦς ἰδιοκτήτου ἢ τοῦ κατόχου. Ἡ ταχθεῖσα προθεσμία κατὰ τὴν πρότασίν μου δὲν παρεῖχε δυσχέρειαν εἰς τὸν δανεισμόν, διότι ἐπρότεινα ὅτι ἡ κρίσις τοῦ εἰρηνοδίκου θὰ ἐδημοσιεύετο εἰς τὴν ἕδραν τῆς Κοινότητος καὶ εἰς μίαν ἐφημερίδα ἐντὸς δὲ δύο μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως θὰ ἠδύνατο νὰ προσβάλῃ τὴν κρίσιν ταύτην πᾶς ἀξιῶν δικαιώματα ἐπὶ τοῦ κτήματος. Ἀντετάχθη εἰς τοῦτο: μά, Κύριε, τοῦτο θὰ ἐπιφέρῃ βραδύτητα. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτόν, διότι ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην ταχέος διακανονισμοῦ, λόγῳ τῆς κρατούσης οἰκονομικῆς κρίσεως. Εἰς τόν ἰσχυρισμὸν τούτου ἀντέτεινα ὅτι ἡ προθεσμία τῶν δύο μηνῶν δὲν εἶναι, ὡς νομίζεται, τόσον μακράν. Θεωρητικῶς ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶναι μακρὰ, πρακτικῶς ὅμως δὲν εἶναι μακρὰ διότι εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ὅσους εἶχον ἀφορμὴν νὰ συναλλαγοῦν μετὰ τῆς κτημ. τραπέζης, ὅτι ἀπαιτεῖται τοὐλάχιστον 6 μηνῶν προθεσμία διὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν τίτλων τῆς Ν. Ἑλλάδος. Θὰ ἦτο ἄκρως ἐπικίνδυνον νὰ ἐγκρίνετε τὸ σχέδιον νόμου, χωρὶς νὰ δώσετε εὐρεῖαν δημοσιότητα εἰς τὴν βεβαίωσιν τοῦ εἰρηνοδίκου. Θὰ εὑρεθῆτε ἀσφαλῶς πρὸ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι θὰ δανεισθοῦν ἐπὶ τῇ βάσει μαρτυριῶν 2, 3, 4 μαρτύρων βαρύνοντες ξένα κτήματα καὶ θὰ εὑρεθῶσιν μίαν ὡραίαν πρωΐαν οἱ ἰδιοκτῆται βαρυνόμενοι δι’ ὑποθήκας καὶ κινδυνεύοντες νὰ χάσωσιν αὐτὰ καὶ μὴ δυνάμενοι νὰ προστατευθῶσιν. Ἡ Βουλὴ μετὰ περισκέψεως πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτά.

§158Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψουν οἱ προλαλήσαντες νὰ μὴ συμφωνήσω μετ’ αὐτῶν, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους διέβλεπον ἐὰν ψηφισθῇ τὸ ὑπό κρίσιν νομοσχέδιον. Νομίζω, ὅτι, ὅταν ὁ Εἰρηνοδίκης μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ ἐξετάσῃ ἐπὶ τόπου τοὺς μάρτυρας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν μάρτυρες οἱ ὁποῖοι νὰ πιστοποιήσουν ὅτι τὸ κτῆμα ἀνήκει εἰς τὸν αʹ καὶ δὲν ἀνήκει εἰς τὸν βʹ. Πρὸς ἐπικύρωσιν δὲ τῆς γνώμης μου ταύτης θὰ ἐπικαλεσθῶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συμβαίνει ἐν Κρήτῃ ἀπὸ τοῦ 1899. Ἐν Κρήτῃ, τίτλοι ὑπῆρχον ἐλάχιστοι, ὅταν δὲ συνέστη ἡ Κρητικὴ Πολιτεία, εὑρέθη πρὸ τῶν δυσμενῶν ἰσχυρισμῶν. Ἐψηφίσθη τότε νόμος, ὁ ὁποῖος ὥριζε ὅτι εἰς ἑκάστην περιφέρειαν ὁρίζεται μία τριμελὴς ἐπιτροπὴ ὁριζομένη διὰ διατάγματος. Ἐπὶ τῇ βάσει δὲ πιστοποιήσεων τὰς ὁποίας ἐξέδιδεν ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη τὸ κοινοφελὲς ταμεῖον, τὸ καὶ σήμερον ὑφιστάμενον, δύναται νὰ δανείζῃ χρήματα δηλ. ἐπὶ τῇ βάσει πιστοποιητικοῦ τὸ ὁποῖον ἐξεδίδετο ἀπὸ μίαν 3μελῆ ἐπιτροπὴν διοριζομένην διὰ διατάγματος. Αὐτὸ ἀπετέλει τίτλον. Ἐπὶ τῇ βάσει δὲ αὐτοῦ τοῦ τίτλου ἐδανείζοντο ἀπό τὸ κοινοφελὲς ταμεῖον. Ἐρωτῶ ἤδη, κ. συνάδελφοι, πάντα ἁρμόδιον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἂν ὑπάρχῃ παράδειγμα, ἐὰν ἐπιστοποιήθησαν κτήματα ἀνήκοντα εἰς ἄλλους. Δὲν ὑπάρχει, κύριοι, εἰς διάστημα τριάκοντα ἐτῶν οὐδὲν παράδειγμα, καθ’ ὃ ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ πολίτας νὰ πιστοποιήσῃ ὅτι κτήματα ἀνήκοντα εἰς ἄλλους, ἀνήκουν εἰς ἄλλους. Καὶ ἡ Κρητικὴ Τράπεζα, ὅταν ὑφίστατο ἐν Κρήτῃ, ἀφωμοιώθη κατόπιν πρὸς τὸ αὐτὸ σύστημα, δὲν ἔχομεν δὲ κανὲν παράδειγμα, κύριοι, κατὰ τὸ ὁποῖον νὰ συνέβησαν παρεκτροπαί.

§159Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Αὐτὸ ἀφορᾷ τεκμήριον μόνον ὑπὲρ τῆς Τραπέζης, ὑπὲρ τῆς ἐνυποθήκου δανειστρίας, δηλαδὴ τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης δανειζούσης μὲ ποῖον ἐπιτόκιον;

§160Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. 15%. Τοῦτο σημαίνει ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀδικηθοῦν. Τώρα ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἐφημερίδων. Νομίζω ὅτι ἡ δημοσίευσις δὲν εἶναι τὸ καλλίτερον μέσον διότι ὅλος ὁ κόσμος δὲν ἀναγινώσκει ἐφημερίδας. Εἶναι μία ἐπὶ πλέον διατύπωσις, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ δαπάνην καὶ χρονοτριβήν, καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐξέθηκα, στηριζόμενος εἰς τὴν ἐν Κρήτῃ πρακτικότητα, νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§161Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Τὸ νομοσχέδιον δὲν θὰ ἐχρειάζετο, ἐὰν ἡ Ἐκδοτικὴ ἠδύνατο νὰ δανείσῃ.

§162Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροποποίησις τῆς ἐπιτροπῆς, ἐὰν κατ’ ἀρχὴν γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐλπίζω ἀπὸ τὴν Βουλήν. Αὐτὴ ὁρίζει ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἔνορκον κατάθεσιν (ἀναγινώσκει) Φρονῶ ὅτι εἶναι πληρέστερον τὸ σχέδιον τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ εὐρύτερον καὶ προτείνω νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἂς ὑποβάλῃ τροπολογίαν.

§163Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Κύριοι Συνάδελφοι, ὅτε πρὸ ὀλίγου ἦλθον εἰς τὴν Βουλὴν διὰ πρώτην φορὰν ἔλαβον γνῶσιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ἐκ πρώτης ἀναγνώσεως αὐτοῦ εἶδον ὅτι περιπλέκεται μὲ ἓν ζήτημα σοβαρώτατον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν προσφυγικὴν περιουσίαν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸ κυριώτερον κάλυμμα τῶν ὁμολογιῶν. Διὰ τοῦτο εἶχον προτείνει τότε εἰς τὸν συνάδελφον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως, εἰ δυνατόν, ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ἕως ὅτου εὕρωμεν τρόπον ἐπιλύσεως τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον πράγματι ἔχει νάγκην ταχείας θεραπείας. Κατόπιν ὅμως τῆς δοθείσης διαβεβαιώσεως, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἀντίρρησιν νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις διὰ τὰ ἀνταλλάξιμα κτήματα, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν οὐδεμίαν.

§164ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§165Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Εἰς τὸ περὶ ἀνταλλαξίμων κ. Ὑπουργὲ νὰ τὸ διατυπώσητε εἰς τροπολογίαν.

§166Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ἀναβολῆς.

§168Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς κατὰ τὸ Κανονισμὸν δέον νὰ ὑποβάλληται πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συζητήσεως ἑκάστου θέματος. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον ἤρξατο ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου...

§169Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ἀπεσύρθη.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεσύρθη.

§171Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Τότε ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ.

§172Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε. Ὄχι ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς, ἀλλὰ ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§173Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, φρονῶ ὅτι πρέπει τὸ νομοσχέδιον νὰ ψηφισθῇ.

§174ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐξαιρεθῇ ἡ Σάμος.

§175Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπ. Δικ.). Τὸ ἐδέχθην αὐτό.

§176Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Ἐγένετο παρεξήγησις διότι τὸ νομοσχέδιον εἶναι διαφόρου περιεχομένου ἀπὸ τὰς ἀνάγκας ἃς πρόκειται νὰ θεραπεύσῃ. Εἰς τὰς Νέας Χώρας δὲν ὑπάρχει νόμιμος κυριότης καίτοι ὑπάρχει μόνιμος κατοχὴ ὑπὲρ τὴν 30ετίαν. Ἐλέχθη ὅτι πρόκειται νὰ ἀφαιρέσωμεν τὴν περιουσίαν τῶν πραγματικῶν ἰδιοκτητῶν καὶ νὰ τὴν παραδώσωμεν εἰς τοὺς ἄλλους. Τὸ νομοσχέδιον ὅμως παρέχει πλήρεις ἐγγυήσεις ἀποσοβήσεως κάθε καταχρήσεως. Τὸ πλεῖστον ἐξ ἄλλου τῶν μουσουλμανικῶν κτημάτων εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν κατοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§177Χ. ΛΑΔΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπάρχει κανείς, ὁ ὁποῖος νὰ ἀμφισβητῇ ὅτι ὑπάρχῃ ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ρευστοποιηθῇ ἡ περιουσία, ἡ ὁποία ἀπὸ 13 ἐτῶν διατελεῖ οὕτω, δηλ. νὰ χορηγηθῇ ἡ εὐχέρεια ὅπως καταστῇ δυνατὸν νὰ περιχαρακωθῇ ὑπὸ τῆς Κτηματικῆς Τραπέζης ἡ ἰδιοκτησία κατὰ τρόπον ὥστε νὰ μὴ καταστῇ τὸ νομοσχέδιον ἐμπόδιον εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν. Ἡ βάσις λοιπὸν τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μιὰ ἠπιωτέρα μορφὴ εἰς τὴν εὐχέρειαν, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται διὰ νὰ χορηγηθοῦν τὰ δάνεια. Ἔχω πληροφορίας ἀπὸ ἀξιοτίμους συναδέλφους οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουν τὴν Ἤπειρον, ὅτι ἐν τῇ Ἠπείρῳ ὑπάρχει κτηματολόγιον τὸ ὁποῖον εἶναι πλῆρες, καὶ ἐν τούτοις ἡ Ἐθνικὴ τράπεζα δὲν χορηγεῖ δάνεια. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὅπως ὑπεβλήθη ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, εἶναι προωρισμένον ἁπλῶς καὶ μόνον νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν Κτηματικὴν τράπεζαν. Δὲν γνωρίζω τί γίνεται εἰς τὴν συσταθεῖσαν ἐπιτροπήν, ἀλλὰ πάντως εἰς αὐτὴν ὑπερισχύει ἡ γνώμη τοῦ νομικοῦ συμβούλου τῆς Ἐθνικῆς τραπέζης. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν ἡ Ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία νὰ περιφρουρήσῃ εἶναι ἡ προστασία τῶν τρίτων, πρὸς τοῦτο δὲ πρέπει νὰ καταργηθῇ ἡ πολύπλοκος αὐτὴ διαδικασία, καὶ πρέπει καὶ εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ γνωστὸς νόμος τοῦ Τσιριμώκου διὰ τοῦ ὁποίου ὑπάρχει μιὰ εὐχέρεια διαδικασίας ἡ ὁποία γίνεται ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος καὶ ἡ ὁποία δὲν ἀπαιτεῖ τίποτε ἄλλο, μόνον τὴν πάροδον μιᾶς ἑβδομάδος. Πρέπει νὰ ἐκλέξωμεν ἀντὶ τοῦ ἀρχιερέως ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖται εἰς τὴν διαδικασίαν τοῦ νόμου, τὸν πρόεδρον τῆς κοινότητος. Μὴ ὁμιλῆτε περὶ μαρτύρων. Μὴ λησμονεῖτε ὅτι ὑπάρχει μία σπεῖρα διὰ τὴν ὁποίαν γίνονται ἀνακρίσεις ἀπὸ ὅλας τὰς ἀνακριτικὰς ἀρχὰς καὶ ἡ σπεῖρα αὐτὴ ἐπὶ τῇ βάσει τίτλων ψευδῶν ἐξαπατᾶ τὰς ἀρχάς. Λοιπόν, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καθιερωθῇ αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς διαδικασίας, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει τὸ νομοσχέδιον καθίσταται ἀνίσχυρον νὰ περιφρουρήσῃ τὰ δικαιώματα αὐτῶν.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς.

§179Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουρ. Δικαιοσ.). Μετὰ τὴν διαφωνίαν ἥτις ἐσημειώθη ἐν τῇ Βουλῇ, δηλῶ ὅτι ἀποσύρω τὸ νομοσχέδιον (Κωδωνοκρουσίαι, φωναί).

§180Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Διαμαρτύρομαι κ. Πρόεδρε, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀποσύρει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ ἴδιος καὶ τὸ ὁποῖον ἤδη συνεζητήθη. Ἡ κτηματικὴ κατάστασις ἐν ταῖς Νέαις Χώραις ἀποτελεῖ νομικὸν ζήτημα καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐζήτησε ἕν τεκμήριον τῆς ἰδιοκτησίας.

§181Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργός, ἀποσύρει τὸ νομοσχέδιον, ἡμεῖς τὸ ὑποβάλλομεν ὡς πρότασιν νόμου.

§182Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐδημιουργήθη, ἐσφαλμένως ἡ ἐντύπωσις, ὅτι θίγονται τὰ δικαιώματα τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθὲς καὶ βάσιμον, διότι τὰ δικαιώματα αὐτῆς τῆς περιουσίας εἶναι κατωχυρωμένα. Οὔτε δικαιώματα τρίτων ἐξ ἄλλου βλάπτονται. Ἐν τούτοις, ἂν δεχθῶμεν τὴν τροπολογίαν περὶ ἀνταλλαξίμου περιουσίας, τὰ δάνεια θὰ ἐματαιοῦντο, καὶ δι’ αὐτὸ ἀποκρούομεν τὴν τροπολογίαν περὶ ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν πῶς χορηγοῦνται τὰ δάνεια εἰς τὰς Ν. Χώρας, θὰ φρίξετε. Δι’ αὐτό δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσωμεν τὴν οἰκτρὰν κατάστασιν εἰς ἣν εὑρίσκονται γηγενεῖς καὶ πρόσφυγες.

§183Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουρ. Δικαιοσ.). Ἐὰν ἡ Βουλὴ δέχεται νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην συζήτησιν καὶ αἱ τροπολογίαι νὰ συζητηθοῦν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἔχει καλῶς. Ἄλλως ἀποσύρεται τὸ νομοσχέδιον.

§184ΦΩΝΑΙ. Ἀπεσύρθη ἤδη.

§185Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, κ. Βουλευταί, δημιουργεῖ ἀδικίας καὶ ἀποσκοπεῖ εἰς τὴν ἀποστέρησιν τῶν προσφύγων διὰ τοὺς ὁποίους λέγετε ὅτι κόπτεσθε, ἐνῷ ἡμεῖς ἐδέχθημεν τὴν μομφήν, ὅτι δὲν προστατεύομεν ὅσον πρέπει τὰ συμφέροντα αὐτῶν καὶ ὅτι προσπαθοῦμεν νὰ παρεμποδίσωμεν τὴν λειτουργίαν τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν προσφύγων. Ὅταν ἐψηφίζοντο αἱ Ἑλληνοτουρκικαὶ συμβάσεις ἀπεδείχθη ὅτι ἡμεῖς, οἱ ἔχοντες σχέσεις μὲ προσφυγικοὺς ψήφους, ἐγνωρίζομεν καὶ ἐπροστατεύσαμεν τὰ συμφέροντα αὐτῶν.

§186Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουρ. Δικαιοσ.). Προτείνω νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο ὑπὸ Ἐπιτροπῆς βουλευτῶν γηγενῶν καὶ προσφύγων ἐν συνεννοήσει μὲ τὰ Ὑπουργεῖα τῆς Δικαιοσύνης καὶ Γεωργίας καὶ ἀποφασισθῇ ὅπως συζητηθῇ αὔριον μετὰ τὰς ἐπερωτήσεις.

§187Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐπὶ τόσον σπουδαίου ζητήματος πρέπει νὰ ἀκουσθοῦν καὶ αἱ γνῶμαι τῶν Ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων. (θόρυβος. Φωναί, κωδονοκρουσίαι).

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν τὴν συνεδρίασιν διὰ 5 λεπτά. Μετὰ τὴν διακοπὴν.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας. Ἀναγινώσκεται ὁ κατάλογος τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν ἐκ τῶν ὁποίων οἱ πλείονες δηλοῦσιν ὅτι ἀποσύρουσι ταύτην.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑφισταμένης προτάσεως συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ὑπεβλήθη ἡ ἑξῆς τροπολογία (ἀναγινώσκει).

§191Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἀνταλλάξιμος περιουσία, ἀλλὰ ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἑτοίμη νὰ τὴν ψηφίσῃ. Πρέπει αὕτη νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§192Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου οἱοσδήποτε ἐποφθαλμιῶν ξένην ἰδιοκτησίαν, προσάγων δύο οἱουσδήποτε μάρτυρας θὰ δύναται νὰ ἐπιτύχῃ δάνειον ἐγγράφων ὑποθήκην ἐπὶ κτημάτων μὴ ἀνηκόντων εἰς αὐτόν. Οἱ ὑποβαλόντες τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐλησμόνησαν φαίνεται τὸ πνεῦμα τῆς μεταπολεμικῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν ἐπανειλημμένα κρούσματα πλαστῶν τίτλων, ὡς εἶναι τὸ κροῦσμα τοῦ Μπένετ ὁ ὁποῖος ἐπειράθη διὰ ψευδῶν τίτλων καὶ μαρτυριῶν νὰ ὑφαρπάσῃ περιουσίαν ἀνήκουσαν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον καὶ ὅστις σήμερον εἶναι ὑπόδικος εἰς τὰς φυλακάς. Ἐὰν δὲ ταῦτα πάντα ὁ Μπένετ ἔπραξεν ἄνευ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νόμου, εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῆτε τί θὰ ἔπραττεν οὗτος καὶ τί θὰ πράξουν ἄλλοι πολλοὶ Μπένετ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§193Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ δημιουργίας χαρτίνων τίτλων. Πρόκειται περὶ τοῦ ἱεροῦ δικαιώματος τῆς κατοχῆς.

§194Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἴσως ἰσχυρισθοῦν τινὲς ὅτι εἰς τὴν Μακεδονίαν ἐχάθησαν οἱ τίτλοι. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, πῶς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἠξίωσε παρὰ τῶν Ἑλλήνων τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος νὰ προσαγάγουν τίτλους τουρκικοὺς τῆς κατοχῆς τῶν κτημάτων των; Καὶ πῶς ἐστερήθησαν οὗτοι τῶν κτημάτων των ἐλλείψει τίτλων.

§195Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Εἰς τὴν Μακεδονίαν τὰ κτήματα μεταβιβάζονται ἀπὸ πατρὸς εἰς υἱὸν ἄνευ τίτλων, ἡ μακροχρόνιος ὅμως κατοχὴ ἀποτελεῖ τίτλον κυριότητος.

§196Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Διὰ τὴν Ἀεροπορικὴν ὅμως Ἄμυναν ἡ κατοχὴ δὲν ἀποτελεῖ τίτλον.

§197Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Τόσον τὸ χειρότερον, διότι ἀνέκαθεν τὸ Δημόσιον καταπατεῖ τὰς ἰδιωτικὰς περιουσίας.

§198Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ κυρία ἀφορμὴ τῶν Ἑλληνοτουρκικῶν διαφορῶν ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι δὲν ἠδυνήθημεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν ἐννάτην δήλωσιν, ὡς συνέβη μὲ τὰ Μουσουλμανικὰ κτήματα ἐν Κρήτῃ.

§199Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουρ. Ἐσωτερ.). Δὲν ἐξητμίσθη κανὲν κτῆμα εἰς τὴν Κρήτην καὶ δὲν σᾶς ἐπιτρέπεται νὰ λέγετε τοιαῦτα πράγματα.

§200Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουρ. Γεωρ.). Ἐὰν δὲν ἀπεδόθη τμῆμα τῆς Μουσουλμανικῆς περιουσίας, τοῦτο συνέβη διότι αὕτη κατείχετο ὑπὸ γηγενῶν καὶ προσφύγων τοὺς ὁποίους ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐγκαταστήσῃ, ἔκαμε δὲ συμψηφισμὸν δι’ ἐξαγορᾶς.

§201Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου νῆσον δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἄμπελος δημοσία, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι αἱ δημόσιαι περιουσίαι καταπατοῦνται. Καὶ ἐνῷ παλαιότερον ἐψηφίζοντο δρακόντιοι νόμοι πρὸς προστασίαν τῆς ἰδιοκτησίας, σήμερον δίδομεν τὸ δικαίωμα τῆς καταπατήσεως καὶ τῆς δημοσίας καὶ τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας. Τὸ δίκαιον δὲν εἶναι σχετικὸν, εἶναι ἀπόλυτον. Πῶς δὲ δύναται νὰ ἐννοηθῇ Κράτος ἐφαρμόζον τὴν ἀδικίαν; Ἐὰν ψηφίσωμεν τὸν νόμον αὐτόν, δὲν εὑρισκόμεθα ἐν τάξει μὲ τοὺς ἐντολεῖς μας. Τὸ νομοσχέδιον πλήττει τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, διατὶ ἀπὸ τοῦ 1913 μέχρι σήμερον δὲν ἐγεννήθη εἰς τόσας Κυβερνήσεις αἵτινες παρήλασαν, ἡ ἀνάγκη νὰ θεσπίσῃ τοιοῦτον νόμον; Ἄρα κάτι συμβαίνει. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν δανείζει μὲ ἀμφισβητουμένους τίτλους, ἐνῷ τώρα διὰ τοῦ νομοσχεδίου θέλομεν νὰ τὴν ἀναγκάσωμεν νὰ δανείζῃ. Ἐγὼ ἐξετέλεσα τὸ καθῆκον μου καὶ ὑπέδειξα τὴν ἀδικίαν, οἱ πρόσφυγες ὅμως δὲν ἔπρεπε νὰ δεχθῶσι τροπολογίαν, ἥτις δὲν ἐξασφαλίζει ἀπολύτως αὐτούς. Οἱ πρόσφυγες βουλευταί, οἱ ἐντεταλμένοι νὰ προστατεύσουν τὰ συμφέροντα τὰ προσφυγικὰ, δὲν ἔπρεπε νὰ δεχθῶσι τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§202Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα. Χωρία ὁλόκληρα ζητεῖται ἀπὸ τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν νὰ προσαγάγουν τοὺς τίτλους των διὰ τὰ κτήματά των, ἐνῷ κατέχουν ταῦτα ἀπὸ 100 καὶ πλέον ἐτῶν. Ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα ἀπέρριψε τὴν κατοχὴν ταύτην καὶ ἐπρότεινεν εἰς αὐτοὺς τὴν ἐξαγοράν, δηλαδὴ νὰ ἐξαγοράσουν οὗτοι τὰ κτήματα τῶν πατέρων των. Οἱ πληθυσμοὶ συνεπῶς οὗτοι πρέπει νὰ προστατευθοῦν.

§203Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι νὰ παρασχεθῇ πᾶσα εὐχέρεια κτηματικῶν δανείων, ἀλλὰ ζητοῦμεν, ὅπως τὸ ἴδιον μέτρον ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα.

§204ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν.

§205Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος, κ. Πρόεδρε, ὅπως παρασχεθῇ πᾶσα εὐκολία. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο δέον νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα.

§206Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.) Ἄλλη νομοθεσία ὑπάρχει εἰς τὴν Παλαιὰν καὶ ἄλλη εἰς τὴν Νέα Ἑλλάδα. Εἰς τὴν Κρήτην ἔχομεν χρησικτησίαν ἄνευ τίτλου. Ἑπομένως δὲν ἀφιστάμεθα ἡμεῖς τῆς κοινῆς νομοθεσίας ὡς σεῖς. Εἰς τὴν Κρήτην ἔχει ἐφαρμοσθῇ ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον γενεάν, διότι ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον γενεὰν δανειζόμεθα ἀπὸ τὴν τράπεζα χωρὶς νὰ παρουσιασθῇ περίπτωσις ὑποθηκεύσεως τῶν κτημάτων. Τὰ δάνεια τῆς Κτηματικῆς τραπέζης σχεδὸν ἔχουν ἀναλωθῇ καθ’ ὁλοκληρίαν ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι. Νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, διότι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς κίνδυνος. Κακῶς ἡρμηνεύθη τὸ νομοσχέδιον, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον σήμερον ἡ τράπεζα μὲ αὐτὰς τὰς ἐγγυήσεις μὲ αὐτὰ τὰ τεκμήρια καὶ μὲ ὀλιγώτερα τεκμήρια δανείζει σήμερον σοβαρώτερα ποσά. Σήμερον ὅμως θέλομεν νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἓν μικρὸν ποσὸν καὶ εἰς τὰς Ν. χώρας.

§207Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ μάλιστα πλειοδοτῶ εἰς τὸ νὰ παρασχεθῶσιν εὐκολίαι, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι περισσότεροι λόγοι συντρέχουν εἰς τὴν Π. Ἑλλάδα. Ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα νὰ βγάλῃ εἰς τὴν δημοπρασίαν καὶ πλατείας!

§208Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.) Ἡμεῖς, οἱ τῆς Ν. Ἑλλάδος, εἴμεθα σύμφωνοι εἰς αὐτό. Τὴν διαφορά μας μὲ τοὺς πρόσφυγας τὴν ἐκανονίσαμεν. Κάμε μίαν τροπολογίαν νὰ τὴν συζητήσωμεν μεθαύριον. Ἀλλὰ ἀφήσατε νὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§209Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ζητοῦμεν ἡμεῖς.

§210Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπ. Δικ.) Εἰς τὰς Νέας χώρας περιλαμβάνεται καὶ ἡ Θράκη.

§211Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει αὐτὴ ἡ δήλωσις.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Θράκη ἡ Κρήτη καὶ ἡ Σάμος.

§213ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§214Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Μὲ τὴν τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§216Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τῆς ἐπιτροπῆς τὸ σχέδιον ψηφίζεται.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροπολογήθη. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12 Ν)βρίου 1927 «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 11 Φεβρουαρίου 1926 Ν. Δ. «περὶ ταμείου ἀρωγῆς ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν».

§218Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ. Οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς λαμβάνουσι μέρισμα (ἀναγιγνώσκει).

§219Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.) Τῆς χωροφυλακῆς πάντοτε.

§220Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν τοὺς ὁποίους ἀπετάξαμεν καὶ εἰς τοὺς ὁποίους ὑπεσχέθημεν περὶ τῆς βελτιώσεώς των.

§221Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐνῶ εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἀρωγῆς τῶν ἀξιωματικῶν ὅλον τὸ ποσὸν διατίθεται διὰ τοὺς ἀποχωροῦντας ἀξιωματικούς, διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς ξηρᾶς τὸ ποσὸν πηγαίνει ὡς ἀποθεματικὸν κεφάλαιον......

§222Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.) Εἶναι περίεργον τὸ νὰ μὴ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ πάρουν ἀρωγὴν οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς.

§223Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἔχω καὶ μίαν σοβαρωτάτην ἀντίρρησιν, κ. Ὑπουργέ. Εἶμαι ἀντίθετος κατ’ ἀρχὴν πρὸς τὸ νομοσχέδιον, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ προβλέπεται καὶ ἀποστράτευσις πολλῶν ἀξιωματικῶν. Καὶ ἡ μέθοδος αὐτὴ κινδυνεύει νὰ καταστήσῃ δυσχερῆ τὴν θέσιν τῶν χηρῶν καὶ τῶν ὀρφανῶν, διότι καθ’ ἡμέραν τὸ μέρισμα ἐλαττοῦται καὶ θὰ φθάσωμεν εἰς σημεῖον, ὥστε αἱ χῆραι καί τὰ ὀρφανὰ ν’ ἀποθάνουν τῆς πείνης. Τὸ ζήτημα, κ. Ὑπουργέ, εἶναι σοβαρώτατον, διότι ζημιοῦται τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ Στρατοῦ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου. Θ’ ἀποστρατευθοῦν καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ καὶ θὰ προστεθοῦν εἰς τὸ μέρισμα. Τοιουτοτρόπως τὸ μέρισμα τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου θὰ ἐλαττωθῇ καί θὰ πεινάσουν αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανά, διότι θὰ ρίψωμεν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον πλείονας τῶν 2.000 ἀξιωματικῶν.

§224Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Σεῖς θέλετε νὰ πεινοῦν οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς, διὰ ν’ ἀποκρούσητε τὸν πιθανὸν κίνδυνον μήπως ἀποθάνουν αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανά. Καὶ οἱ μὲν ὅμως καὶ οἱ δὲ ἔχουσιν ἴσα δικαιώματα.

§225Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ δάνειον εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀρωγῆς τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς, ὅπως ἐδόθησαν δάνεια καὶ εἰς τὸ ταμεῖον τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς.

§226Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἄν ὑπάρχῃ Ταμεῖον τὸ ὁποῖον ἐπροικίσθη, αὐτὸ εἶναι τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ Στρατοῦ.

§227Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ναί, ἀλλὰ εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ Στρατοῦ εἶναι καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς.

§228Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἐγὼ παρεκάλεσα διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ ψηφισθῇ, διότι ἕνας μέγας ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς εἶναι κυριολεκτικῶς εἰς τοὺς δρόμους. Καὶ σεῖς ἀρνεῖσθε τὴν ἀρωγήν;

§229Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Ἡμεῖς ἐκάμαμεν ἕνα νόμον καὶ ἐπετάξαμεν εἰς τοὺς δρόμους 500 ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς. Πρέπει νὰ λάβωμεν μέριμναν ὅπως οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι τύχουν ἀρωγῆς.

§230Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Πρέπει τὸ νομοσχέδιον νὰ μὴ ψηφισθῇ, διότι δημιουργοῦνται ἀνισότητες καὶ διακρίσεις.

§231Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν ὅτι ὑπάρχει ὁ κίνδυνος τῆς δημιουργίας ἀνισοτήτων καὶ ὁ κίνδυνος τῆς μειώσεως τοῦ μερίσματος ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ἀντίκτυπον εἰς τὴν κατάστασιν τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν.

§232ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, κ. Πρόεδρε.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ὅπως γίνῃ ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου διὰ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§234Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Τότε, κ. Πρόεδρε, ν’ ἀναβληθῇ.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιδόματος εἰς τοὺς Μητροπολίτας τῶν Νέων Χωρῶν καὶ συμμετοχῆς αὐτῶν εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Μετοχικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου καὶ τοῦ Ἐποπτικοῦ Ταμείου τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἐκπαιδεύσεως».

§236Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις εἰς τὸ ἄρθρον 2, τὸ ὁποῖον μεταρρυθμίζει τὴν σύστασιν τοῦ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου. Ἡ σύστασις τοῦ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου συμπεριλαμβάνει δύο μέλη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, δύο Μητροπολίτας καὶ τὸν Διευθυντὴν. Διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἐξαιροῦνται τὰ μέλη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ μένουν μόνον οἱ Μητροπολῖται οἱ ὑπάρχοντες, εἰς τοὺς ὁποίους προστίθενται καὶ δύο τῶν Νέων Χωρῶν. Ἡ κατὰ παμψηφίαν διεύθυνσις τοῦ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου ἀπὸ τοὺς Ἀρχιερεῖς δὲν ἔδωκε τὰ ἀποτελέσματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ δώσῃ. Προτείνω λοιπόν, ἢ νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον αὐτό, ἢ ν’ ἀποτελεσθῇ τὸ Γενικὸν Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, ἀπὸ δύο Συμβούλους τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ νὰ προστεθοῦν καὶ δύο μέλη ἐκ τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης.

§237Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Νὰ γίνῃ τὸ ἑξῆς: Ὅσοι εἶναι σήμερον καὶ οἱ δύο Ἱεράρχαι τῶν Νέων Χωρῶν. Ὑπάρχει καὶ σχετικὴ τροπολογία. Ὡς ἄρθρον 1ον νὰ τεθῇ τὸ σχέδιον τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ὡς ἄρθρον 2ον ἡ τροπολογία τοῦ κ. Συναδέλφου.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου ἀντικαθίσταται ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ἑπομένως, ἄρθρον 1ον. Δεκτόν. Ἄρθρον 2ον. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 3ον. Δεκτόν κλπ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5 Ἰουλίου 1926 Ν. Δ. περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ Πρ)σμοῦ τῶν ἐξόδων χρήσεως 1925–26». Δεκτόν. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας παντὸς εἴδους σταφίδος Κρήτης καὶ λοιπῆς Ἑλλάδος, πλὴν τῆς Κορινθιακῆς».

§240Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Παρακαλῶ, νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, διότι πρόκειται περὶ φορολογικοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ εἰς τοιαύτην ὥραν. Ἄς ἀπαλλαγῇ ἡ Κρήτη ἀπὸ τὴν φορολογίαν αὐτήν, ἀλλ’ ἀνάλογος μεταρρύθμισις δέον νὰ γίνῃ καὶ διὰ τὴν φορολογίαν τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος. Ἀλλὰ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις.

§241Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Κύριοι Βουλευταί, μεταξὺ Κρήτης καὶ Πελοποννήσου ὑπάρχει μία ἀχαρακτήριστος ἀδικία. Ἡ σουλτανίνα τῆς Κρήτης πληρώνει ἄνω τῶν τριῶν δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν ἀπέναντι τῆς σουλτανίνας τῆς Πελοποννήσου, ἡ ὁποία πληρώνει 50 λεπτά. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ ἀδικία αὐτὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται πλέον ἀνεκτή. Δὲν εἶναι μόνον ἡ ζημία τοῦ προϊόντος, ἡ ὁποία φθάνει μέχρι τοῦ σημείου ὥστε ἡ Κορινθιακὴ σουλτανίνα νὰ ἀγοράζεται ἐκ τῆς Κορίνθου, νὰ μεταφέρεται εἰς τὴν Κρήτην, νὰ βιομηχανοποιῆται καὶ νὰ ἐξάγεται καὶ πάλιν εὐθηνότερα, ἀλλ’ εἶναι καὶ τὸ συναίσθημα ἀδικίας, τὸ ὁποῖον θίγει βαθέως τὴν Κρητικὴν ψυχήν, διότι δὲν ἐννοεῖ ὁ Κρὴς διὰ ποῖον λόγον διὰ τὸ προϊόν του νὰ πληρώνῃ πενταπλάσιον φόρον τοῦ προϊόντος τῆς Πελοποννήσου.

§242ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§243Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Ὑπάρχει πρακτικὴ ἀντίρρησις, ἡ ἑξῆς: Ὁσάκις ἦλθε τὸ ζήτημα περὶ διορθώσεως τοῦ ἀτόπου αὐτοῦ, ἐξεγείρεται ἡ Κόρινθος, ματαιοῦται ὁ νόμος καὶ παραμένει τὸ καθεστὼς τοῦτο Τοῦτο συνέβαινεν ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι οἱ Κρῆτες δὲν ἠθέλησαν ποτὲ οὔτε νὰ ἐξετάσουν ἐὰν θὰ ἔπρεπε καὶ ἡ Κορινθιακὴ σταφὶς νὰ πληρώνῃ ἴσον ποσόν. Θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ τὸ ἐξετάσουν ὅμως ἀπέναντι τῆς τακτικῆς αὐτῆς, θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ ζητήσουν ὅπως καὶ ἡ Κορινθιακὴ σταφὶς...

§244Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἄς κάμουν ἐπανάστασιν.

§245Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Εἶναι ἄξιοι νὰ κάμουν ἐπανάστασιν, διότι δὲν ἐννοοῦν νὰ εἶναι ὑπόδουλοι εἰς σᾶς. (Θόρυβος).

§246Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Εἶναι ἐντροπὴ ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἀπειλῇ ἐπανάστασιν. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι). Θὰ κάμωμεν καὶ ἡμεῖς τότε ἀντεπανάστασιν. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι, ἀντεγκλήσεις).

§247Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Σᾶς εἶπον ὅτι ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας, διότι θ’ ἀναγκασθοῦν οἱ Κρῆτες νὰ ἀποταθοῦν εἰς τὴν Βουλήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ζητήσουν ὄχι πλέον τὴν ἰσότητα μεταξὺ σουλτανίνας Κορινθιακῆς καὶ Κρητικῆς, ἀλλὰ τὴν γενικὴν ἰσότητα. Θὰ ἀποταθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ζητήσουν τὴν ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων αἰτημάτων των.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως γίνῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§249ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, κ. Πρόεδρε.

§250ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ ψηφοφορία καὶ συζήτησις εἰς τοιαύτας πρωϊνὰς ὥρας. Εἶναι 5η πρωϊνή.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις;

§252ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 5ην μ. μ. τῆς σήμερον. (Ὥρα 5 π. μ.).