1928.01.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 32ης

ΤΗΣ 28ΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1928

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 6.30 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ἡ Ἰσραηλητικὴ κοινότης Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως εἰς τὸ σχέδιον νόμου περὶ συγκροτήσεως τῆς Γερουσίας ἐκπροσωπηθοῦν καὶ αἱ καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος ὀργανώσεις τῶν ἰσραηλητικῶν κοινοτήτων. Ὁ σύλλογος καπνεμπόρων Κομοτινῆς παρακαλεῖ ὅπως κατὰ τὴν σύστασιν τῆς Γερουσίας ἀντιπροσωπευθῇ εἰς αὐτὴν καὶ ὁ καπνεμπορικὸς κόσμος. Ἡ καπνεργατικὴ ἕνωσις Τρικκάλων διαμαρτύρεται διὰ τὰς γενομένας διώξεις καὶ φυλακίσεις ἐργατῶν. Οἱ πρόσφυγες Δράμας διαμαρτύρονται διά τὰς ἐκτοξευθείσας ὕβρεις ὑπὸ τινος βουλευτοῦ ἐναντίον τῶν προσφύγων. Ἡ γενικὴ συνέλευσις ἐργατικῆς βοηθείας Ξάνθης διαμαρτύρεται διὰ τὴν καταδίκην δεκατριῶν καπνεργατῶν καὶ καπνεργατριῶν. Ὁ πρόεδρος τοῦ παμπροσφυγικοῦ συλλόγου Ἐδέσσης διαβιβάζει τηλεγραφικῶς διαμαρτυρίαν διὰ τὴν ἄδικον περικοπὴν προσαυξήσεων μισθῶν δημοδιδασκάλων. Ὁ Δήμαρχος Χαλκιδέων συνηγορεῖ ὑπὲρ τῶν ἀπόψεων τοῦ Δήμου Ἀθηναίων ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ δημοτικοῦ νοσοκομείου. Ἡ πανελλήνιος ὁμοσπονδία ἐργατῶν ἐπισιτισμοῦ διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀπόλυσιν 30 ἐργατῶν τῆς ἑταιρίας Ὄλυμπος Νάουσα. Ἡ αὐτὴ ὡς ἄνω ὁμοσπονδία διαμαρτύρεται κατὰ τῶν ἐν Σύρῳ ἀρτοποιῶν διότι κατακρατοῦν ἀπὸ τοὺς ἀρτεργάτας τὰ καθορισθέντα 42 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ ἄρτου. Ὁ προσφυγικὸς σύλλογος Σουφλίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν προσγιγνομένην ἀδικίαν εἰς τοὺς πρόσφυγας δημοδιδασκάλους τῶν ὁποίων δὲν ἀναγνωρίζεται ἡ προϋπηρεσία ἐν Τουρκίᾳ. Γονεῖς ὑπηρετούντων εἰς τὸ στράτευμα φοιτητῶν ἐξ ἀναστολῆς τῆς κλάσεως 1926 Α παρακαλοῦν ὅπως ἀπολυθοῦν καὶ οὗτοι τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ὡς συμπληρώσαντες 15 μηνῶν θητείαν. Οἱ βουλευταὶ Ἠπείρου κ. κ. Δ. Μπότσαρης καὶ Α. Δούλης ὑποβάλλουν εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημα τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου καὶ τῆς ὁμοσπονδίας τῶν ἐπαγγελματιῶν διὰ τοῦ ὁποίου διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου κοινοποιήσαντος ἀθρόα ἀποσπάσματα ἐγγραφῆς εἰς συμπληρωματικοὺς καταλόγους διὰ τὰ φορολογικὰ ἔτη 1919–1926. Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τῆς πανελληνίου σκοπευτικῆς ἑταιρίας διαμαρτύρεται διὰ τὴν διαταχθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας ἀπαλλοτρίωσιν τοῦ ἡμίσεως τοῦ χώρου τοῦ σκοπευτηρίου καὶ παρακαλεῖ αὐτὴν νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ἀπόφασιν ταύτην. Τὸ ἐκκλησιαστικὸν καὶ κοινοτικὸν συμβούλιον Δουραλῆ διαμαρτύρεται κατὰ τῆς παραχωρήσεως εἰς τὴν κοινότητα Τσάση τοῦ ἐξωκλησίου Ἅγιος Γεώργιος. Ὁ καπνεργατικὸς κόσμος Καβάλλας διαμαρτύρεται διὰ τὴν καταδίωξιν τῶν καπνεργατῶν Δράμας. Οἱ δήμαρχοι Βόλου, Ναούσης, Πατρέων, καὶ Χίου, παρακαλοῦν νὰ ὑποστηριχθῇ ὁ δῆμος Ἀθηναίων παρὰ τῆς Βουλῆς διὰ τὸ ζήτημα τοῦ δημοτικοῦ νοσοκομείου. Οἱ πρόσφυγες συνοικισμοῦ Ἁγίου Ἰωάννου Σερρῶν ἐξορκίζουν τὴν Βουλὴν ὅπως διαθέσῃ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τοῦ δανείου ὑπὲρ τῆς ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως. Οἱ πρόεδροι τῶν Συλλόγων Σπάρτης διαμαρτύρονται κατὰ τῆς ὑπογραφῆς τῆς σιδηροδρομικῆς συμβάσεως Σ.Π.Α.Π ὡς καταδικαζούσης εἰς μαρασμὸν τοὺς αὐτοκινητιστάς. Οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ Κυπαρισσίας διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ αὐτονόμου ὀργανισμοῦ σταφίδος πρὸς πώλησιν τοῦ παρακρατήματος παρακαλοῦν δέ, ὅπως ἐπέμβῃ ἡ Βουλὴ πρὸς μὴ πραγματοποίησιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς. Ὁ Θεσσαλικὸς Σύλλογος ἐργολάβων διαμαρτύρεται διὰ τὴν παραχώρησιν τῆς ὁδοποιΐας εἰς τὴν Ἑταιρίαν Μακρῆ καὶ ζητεῖ ἐπανάληψιν τοῦ συναγωνισμοῦ. Ἡ ἕνωσις τῶν συνεταιρισμῶν Γαργαλιάνων διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἀντιδράσεως βουλευτοῦ τινος πρὸ ἐπέκτασιν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Κυπαρισσίας–Γαργαλιάνων. Ὁ σύνδεσμος αὐτοκινητιστῶν Ἡρακλείου διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῶν δημοσίων ὁδῶν. Ὁ κάτοικος Νέας Ἀγχιάλου Β. Δαλέσης διαμαρτύρεται διότι ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ταχυδρομείου δὲν δέχεται τὰ γραμματόσημα Βύρωνος. Ὁ Μητροπολίτης Νικοπόλεως παρακαλεῖ καὶ αὖθις, ὅπως τεθῇ τέρμα εἰς τὸ ἐκκρεμὲς ζήτημα περὶ τῶν ἀρχιερέων τῶν νέων χωρῶν διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς των καταστάσεως. Ἡ ἕνωσις κουρέων τεχνιτῶν Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τὰς ἀθρόας ἀπολύσεις τῶν ἐργατῶν ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας Φαουντέσιον. Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Παλαιοχώρας δι’ ὑπομνήματός του ζητεῖ ὅπως ἡ ὁμώνυμος ἕδρα καὶ οἱ συνοικισμοὶ Συποτνίκια, Τοπλίκια καὶ Κρημνιάνη ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ εἰρηνοδικείου Πολυγύρου. Ὁ πρόεδρος τοῦ συλλόγου ἑνώσεως μισθωτῶν Γυθείου παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ἐξ ὀνόματος ὅλων τῶν μισθωτῶν τῆς πόλεως νὰ ἐπεκταθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ εἰς τὴν πόλιν ταύτην. Ὁ νομάρχης Ἡρακλείου ἀνακοινοῖ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ τῆς καθόδου τῶν χωρικῶν εἰς Ἡράκλειον καὶ τῆς ἐπιδόσεως ψηφίσματος διὰ τοῦ ὁποίου ὑποβάλλουν διάφορα αἰτήματα τῶν ὁποίων ζητοῦν τὴν ἐκτέλεσιν καὶ τὴν ἄμεσον παραδοχήν, καὶ τὴν ἀπόλυσιν τῶν κρατουμένων. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Φλωριᾶς ὑποβάλλει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἡρακλείου Τζουμαγιᾶς παρακαλούντων τὴν Κυβέρνησιν νὰ διαθέσῃ μέρος ἐκ τῶν χρημάτων τοῦ δανείου πρὸς ἀνέγερσιν τῶν ἀπὸ τοῦ πολέμου κατηρειπωμένων οἰκιῶν. Οἱ βουλευταὶ Ἰωαννίνων Δ. Μπότσαρης καὶ Α. Δούλης ὑποβάλλουν ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Ἰωαννίνων περὶ ὁριστικῆς τακτοποιήσεως τῶν κειμένων νόμων τοῦ ζητήματος τῶν μισθῶν τῶν προσαυξήσεων τῶν ὑπηρετησάντων εἰς τὰς νέας χώρας διδασκάλων πρὸ τῆς ἀπελευθερώσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Μάξιμος ὑποβάλλει ἀναφορὰν τῶν ἐργατριῶν ἱματισμοῦ στρατοῦ διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν, ὅπως λόγῳ τοῦ ἐκτοπισμοῦ των ἐκ τῆς ἐργασίας κατόπιν τῆς συμβάσεως Κιρκίνη τοῖς ἐξασφαλισθῇ μία ἀποζημίωσις καὶ τοῖς ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθερία τῆς ὀργανώσεως, τὴν ὁποίαν βιαίως καταργοῦν τὰ διοικητικὰ ὄργανα. Ὁ κ. Α. Ζαΐμης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως ἱστορικοῦ ἀρχείου Κρήτης». Ὁ κ. Γ. Καφαντάρης (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου. 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ. Περὶ χορηγήσεως εἰς τοὺς ἐκ τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν μετέχοντας τοῦ εἰς Ἑλβετίαν ταξειδίου σπουδῶν προκαταβολῆς μέχρι δύο μηνιαίων μισθῶν. 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 18 Ἀπριλίου 1926 περὶ αὐξήσεως τοῦ διὰ τοῦ Νόμου 2749 τοῦ 1922 ἐπιβληθέντος προσθέτου ποσοστοῦ, καὶ 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ χορηγίας δανείων εἰς σιδηροδρομικὰς ἑταιρείας. Ὁ κ. Α. Μαζαράκης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου. 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ κωδικοποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ ἀπονομῆς συντάξεως ἕνεκα στρατιωτικῆς καὶ ναυτικῆς ὑπηρεσίας. καὶ 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ στελέχους ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ. Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 1 Ἰουνίου 1926 Ν. Δ. περὶ κατατάξεως ὡς ὑπολογιστῶν ἐκ τῶν ἀπολυθέντων μαθητῶν ἐκ τοῦ Σχολείου Λιμενικῶν Δοκίμων πρὸς συμπλήρωσιν 18 θέσων εἰς Π. Ν. καὶ προσθήκης εἰς αὐτὸ ἄρθρου δευτέρου. Ὁ κ. Π. Μερλόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου. 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τοῦ ἐν Πειραιεῖ κτιρίου ὑπὸ τὸν τίτλον Ρωσσικὸν Νοσοκομεῖον καὶ χρησιμοποιήσεως αὐτοῦ ὡς νοσοκομείου Π. Ναυτικοῦ. καὶ 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ λειτουργίας Σχολείου Πολέμου ἐν τῷ Π. Ναυτικῷ, καὶ περὶ συστάσεως Ἀκαδημίας Πολέμου. Ὁ κ. Δ. Δούλης βουλευτὴς Ἰωαννίνων ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ ἐξομοιώσεως πρὸς τοὺς ἀξιωματικοὺς στρατοῦ καὶ χωροφυλακῆς τῶν ἀξιωματικῶν Ἀστυνομίας Πόλεων ὡς πρὸς τὰς διατάξεις περὶ παθήσεων κλπ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διαβιβάζει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Θεσσαλονίκης περὶ παροχῆς ἀδείας τῆς Βουλῆς πρὸς δίωξιν τοῦ βουλευτοῦ Θεσσαλονίκης Ζὰκ Βεντούρα ἐπὶ ἐσχάτῃ προδοσίᾳ. Οἱ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοὶ καταθέτουσι τροπολογίαν περὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 6 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ ὀργανισμοῦ καὶ προσόντων κλπ. τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νόμου. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Ι. Μεταξᾶς καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ μηχανολογικῶν ἐν γένει ἐγκαταστάσεων». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Ν. Βελέντζας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κύρωσιν Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. Περὶ συστάσεως γραφείου προστασίας Ἑλληνικοῦ καπνοῦ». Ἀνακοινῶ ἀναφορὰν τοῦ δημάρχου Ἡρακλείου περὶ σκηνῶν Ἡρακλείου.

§3Γ. ΜΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ἀναφορὰ αὕτη δὲν ἠμπορεῖ νὰ παρέλθῃ ἄνευ συζητήσεως, ἐφόσον ὅμως ὑπάρχει κατατεθειμένη ἐπερώτησις περιλαμβάνουσα τὰ θέματα αὐτὰ νομίζω ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ συζητήσωμεν τὴν ἐπερώτησιν αὐτὴν καὶ ἂν δὲν θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν ἡ Βουλὴ νὰ προταχθῇ κατὰ τὴν Παρασκευὴν πρώτη.

§4Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ προταχθῇ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναται σήμερον νὰ συζητηθῇ ἀπουσιάζοντος τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ.

§6Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, διότι τὸ ζήτημα εἶναι ἐξαιρετικῶς ἐπεῖγον, νὰ προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις εἰς τὴν προσεχῆ ἡμέραν ἐλέγχου. Ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Δερλερὲς προηγεῖται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κανονισμοῦ διότι ἐπερωτᾷ διατὶ δὲν κατετέθησαν ἔγγραφα.

§10Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Διαμαρτύρομαι, κ. Βουλευταί, κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος προσπαθεῖ ν’ ἀχρηστεύσῃ τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καθ’ ἃς οἱ ὑπουργοὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι τὸ βραδύτερον ἐντὸς ἓξ ἡμερῶν νὰ καταθέτουν ἔγγραφα ζητούμενα παρὰ βουλευτῶν, οἵτινες ἐπίσης εἶναι ὑποχρεωμένοι ἐντὸς τῆς αὐτῆς προθεσμίας νὰ παρέχωσι πληροφορίας ζητηθείσας παρά τινος τῶν κ. κ. βουλευτῶν. Τὴν διαμαρτυρίαν ταύτην, κ. βουλευταί, τὴν ἀπευθύνω ἐναντίον τοῦ σεβαστοῦ μου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, διότι ἐπιμόνως ἀρνεῖται νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον τῆς δικαστικῆς ἀνακρίσεως ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τῆς αὐτοκτονίας τοῦ συμπολίτου μου μαθητοῦ εἰς τὴν ἐν τῷ προγυμναστηρίῳ τοῦ Πόρου σχολὴν γραφέων Δημητρίου Ψωμοπούλου. Ἐλπίζω δὲ μετὰ τὴν διαμαρτυρίαν τὴν ὁποίαν ἀπευθύνω κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι θὰ θελήσῃ οὗτος νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον τὸν ὁποῖον ζητῶ, διότι ἄλλως θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην ν’ ἀναπτύξω ἐπερώτησιν ἐπὶ τῶν βδελυροτήτων, αἱ ὁποῖαι διεπράχθησαν εἰς τὸ προγυμναστήριον τοῦ Πόρου καὶ εἰς τὰς ὁποίας ἔχει ν’ ἀποδοθῇ ἡ αὐτοκτονία τοῦ συμπολίτου μου Ψωμοπούλου. Οὐδενὸς ἄλλου, κύριοι, κήδομαι ὀλιγώτερον καὶ λυποῦμαι διότι θὰ ἐπέλθῃ μείωσις τῆς ἐκτιμήσεως τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τρέφει πρὸς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν, ἀποκαλυπτομένων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τῶν βδελυροτήτων, τῶν ὁποίων ὑπῆρξαν ἥρωες δυστυχῶς Ἕλληνες ἀξιωματικοὶ καὶ εἰς τοὺς ὁποίους ἐπαναλαμβάνω, ὀφείλεται καὶ ἡ αὐτοκτονία τοῦ συμπολίτου μου, ὁ ὁποῖος ἤχθη εἰς τὸ ἀπονενοημένον αὐτὸ διάβημα διὰ ν’ ἀποπλύνῃ τὴν καταισχύνην αὐτοῦ. Ὁμολογῶ ὅτι θὰ αἰσθανθῶ μεγάλην λύπην ἂν ἀναγκασθῶ νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης. Θὰ ὑποχρεωθῶ ὅμως νὰ τὸ πράξω ἐκ στοιχειώδους καθήκοντος πρὸς τὴν ἀναξιοπαθοῦσαν δύσμοιρον μητέρα καὶ ἀδελφὴν ἀνήλικον ὀρφανήν, τῶν ὁποίων ὑπῆρξεν ἡ μόνη ἐλπὶς καὶ τὸ στήριγμα ὁ αὐτοκτονήσας, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένῃ νὰ ἀρνῆται τὴν κατάθεσιν τοῦ ζητουμένου φακέλλου, ἐκ τῆς μελέτης τοῦ ὁποίου εἶναι δυνατὸν νὰ στρέψω πρὸς ἄλλην κατεύθυνσιν τὰς ἐνεργείας μου, καὶ ἑπομένως νὰ μὴ φθάσω, ἐπαναλέγω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν παρομοίας ἐπερωτήσεως. Ἐπίσης διαμαρτύρομαι κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι κατὰ τὴν δευτέραν μετάβασιν εἰς Γενεύην τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐζήτησα νὰ μοῦ καταθέσῃ τὸν φάκελλον τὸν ἀφορῶντα τὴν δασμολόγησιν τῆς ζακχάρεως ἡ ὁποία εὑρίσκετο ἐν πλῷ καὶ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς διαμετακομίσεως τοῦ τελωνείου Πειραιῶς καθ’ ἣν ἡμέραν ἐπεβλήθη ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ τῆς ζακχάρεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἀναπληρῶν τὸν συνάδελφόν του κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, οὐδεμίαν μὲ ἠξίωσεν ἀπαντήσεως. Ἐδέησε δὲ ὅταν ἐπανῆλθεν ὁ κ. Καφαντάρης, νὰ καταθέσῃ οὗτος μερικὰ ἔγγραφα ἐξ ἐπιλογῆς, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, ἐκ τοῦ φακέλλου, οὗτινος τὴν κατάθεσιν ἐγὼ εἶχον ζητήσει. Ἐπειδή, κ. βουλευταί, τὰ θέματα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἠσχολήθη, μετὰ τὴν ἄφιξιν τοῦ κ. Καφαντάρη, ἡ Βουλή, ἦσαν ὑψίστης σημασίας καὶ σπουδαιότητος, ἐθεώρησα ἐπιβαλλόμενόν μου τὸ καθῆκον, νὰ μὴν τὴν ἀπασχολήσω μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἐπερωτήσεώς μου ταύτης. Ἀλλ’ ὡς γνωρίζετε ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀνεχώρησεν ἐπειγόντως διὰ τρίτην φορὰν εἰς Γενεύην, ἐπειδὴ δὲ ἀνεπληροῦτο καὶ πάλιν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἠναγκάσθην νὰ καταθέσω δεύτερον σημείωμα, δι’ οὗ ἐζήτουν νὰ μοῦ κατατεθῇ ὁλόκληρος ὁ σχετικὸς πρὸς τὴν ἐπερώτησίν μου φάκελλος. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος κύριος ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργός, καινοτομῶν παρὰ τὴν ἡλικίαν του, διότι καινοτομίαν χαρακτηρίζω τὴν ἀποστολὴν ἐγγράφου πρὸς τὴν Βουλὴν διὰ τοῦ ὁποίου μὲ παρεκάλει, μοῦ ὑπεδείκνυε μᾶλλον, νὰ καθορίσω τίνα ἐκ τῶν ἐγγράφων τῶν ὑπαρχόντων εἰς τὸν φάκελλον μοῦ ἐχρησίμευον διὰ νὰ τὰ καταθέσῃ, διότι ἄλλως ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν εὑρίσκεται εἰς ἀδυναμίαν νὰ καταθέσῃ ἄλλα ἔγγραφα. Ἀλλὰ πῶς ἠδυνάμην νὰ γνωρίζω ὁποῖα ἔγγραφα περιεῖχεν ὁ φάκελλος αὐτός, ἵνα καθορίσω τὰ ἀναγκαιοῦντά μοι ἐκ τούτων; Διὰ τοῦτο δὲ καὶ ἐζήτησα ἐκ νέου τὴν κατάθεσιν ὁλοκλήρου τοῦ φακέλλου, ὅστις ἀφορᾶ τὴν ὑπόληψιν τοῦ Ὑπουργοῦ κ. Κύρκου, κατὰ τοῦ ὁποίου ἠκούσθη καὶ ἡ κραυγὴ τοῦ τύπου, ἀλλὰ καὶ αἱ φωναὶ καὶ αἱ διαμαρτυρίαι μερικῶν ἐμπόρων ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἀναπληρῶν τὸν κ. Καφαντάρην κατὰ τὴν πρώτην μετάβασίν του εἰς Γενεύην, ἐχάρισε μερικὰ ἑκατομμύρια εἰς ἐμπόρους τινὰς εὐνοουμένους του, κυκλοφοροῦν δὲ καὶ ἄλλαι φῆμαι αἱ ὁποῖαι δὲν ἁρμόζει νὰ φθάσουν μέχρι τῆς αἰθούσης ταύτης.

§11Φ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, δὲν νομίζετε ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἀπουσιάζει ὁ κ. Κῦρκος, δὲν πρέπει νὰ ὁμιλῆτε περὶ αὐτοῦ;

§12Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἐγὼ ἐπικρίνω ἕνα τῶν συναδέλφων του, ὁ ὁποῖος δὲν ἔσπευσε νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον, ὅστις ἀφεώρα τὸν Ὑπουργόν. Μήπως εἶπον, ὅτι αἱ ἀποδιδόμεναι εἰς τὸν κ. Κύρκον κατηγορίαι εἶναι ἀληθεῖς; Πάντως ὅμως εἶχεν, ἐπαναλέγω, τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ καταθέσῃ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τὸν ζητηθέντα παρ’ ἐμοῦ φάκελλον, ὥστε σήμερον νὰ μὴν ἀναγκασθῶ νὰ εἴπω ὅσα εἶπον κατὰ τοῦ κ. Κύρκου. Τελευτῶ μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θὰ καταθέσῃ τοὐλάχιστον τὸν φάκελλον τῆς δικαστικῆς ἀνακρίσεως, ὅστις τὸν ἀφορᾶ, ὡς πρὸς δὲ τὸν ἄλλον φάκελλον ὑποθέτω, ὅτι θὰ εὐαρεστηθῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς νὰ εἰδοποιήσῃ τὸν ἀπόντα κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὸν καταθέσῃ.

§13Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Καίτοι δὲν εἶμαι ἁρμόδιος νὰ δώσω ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἀντικειμένου τῆς ἐπερωτήσεως, ἐν τούτοις, ἐπειδὴ ἡ αἰτίασις κατ’ ἐμοῦ στρέφεται ὡς μὴ καταθέσαντος εἰς τὴν Βουλὴν τὰ αἰτούμενα ἔγγραφα, θὰ παράσχω τὴν ἐξήγησιν ὅτι δὲν πρόκειται βεβαίως περὶ ἐλέγχου πράξεως ἰδικῆς μου, καθ’ ὃν χρόνον διαχειριζόμην τὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ περὶ ἐνδεχομένου ἐλέγχου τῆς διαχειρίσεως τῶν ὑποθέσεων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν παρὰ τοῦ συναδέλφου μου κ. Κύρκου, καθ’ ὃν χρόνον οὗτος ἀνεπλήρου τὸν κ. Καφαντάρην ἀπόντα εἰς τὴν Εὐρώπην. Ὁ κ. συνάδελφος ἐζήτησεν, ὅπως κατατεθῶσιν ἔγγραφα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀφορῶντα τὴν ἀτελῆ εἰσαγωγὴν ζαχάρεως εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εὑρέθη τότε νὰ διευθύνω ἐγώ, ἔσπευσα δέ, ἐπὶ τῇ ἀνακοινώσει τῆς ἐπερωτήσεως, νὰ καταθέσω τὸν φάκελλον τῶν ἐγγράφων τούτων. Ἀλλ’ ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἠρκέσθη εἰς τὰ ἔγγραφα ταῦτα καὶ ὑπέβαλεν αἴτησιν ζητῶν ὅπως τὰ ἔγγραφα τοῦ φακέλλου τούτου συμπληρωθῶσι. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, εὑρεθὲν εἰς τὴν ἀδυναμίαν νὰ μαντεύσῃ ποῖα ἔγγραφα ἐζήτει ὁ κ. συνάδελφος, διεβίβασε πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τὸ ἀκόλουθον ἔγγραφον τῇ 13 Δ)βρίου: «Κατόπιν τῆς παρακλήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Δερλερὲ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω ὑμῖν ὅτι, μὴ προσδιοριζομένων εἰδικῶς τῶν ζητουμένων ἐγγράφων, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀδυναμίαν νὰ καταθέσῃ ἄλλα ἔγγραφα παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ προσδιορίσῃ τίνων ἐγγράφων ζητεῖ τὴν κατάθεσιν». Τώρα ὁ κ. βουλευτὴς ἔρχεται καὶ λέγει ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσδιορίσῃ ποῖα ἔγγραφα τοῦ χρειάζονται ἵνα ἀσκήσῃ τὸν ἔλεγχον, προσθέτει δὲ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκήσῃ ἔλεγχον κατὰ τοῦ κ. Κύρκου, διότι δὲν γνωρίζει ἂν παρεβιάσθη νόμος τις ἐν τῇ ἐνεργείᾳ ταύτῃ. Ἀλλὰ τότε θὰ ἀπήντων εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ὅτι ἔλεγχος δὲν δύναται νὰ ἐννοηθῇ ἀσκούμενος παρὰ Βουλευτοῦ ἐναντίον Ὑπουργοῦ, διότι ἀληθὲς μὲν εἶναι ὅτι ὁ Βουλευτὴς ἔχει ἀπεριόριστον δικαίωμα νὰ ἀσκῇ ἔλεγχον κατὰ πράξεων Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ ἐννοεῖται οἴκοθεν ὅτι ἔχει ἤδη πεποίθησιν περὶ τοῦ ἐλέγχου τὸν ὁποῖον θὰ ἀσκήσῃ καὶ ὅτι γνωρίζει ὅτι δύναται ν’ ἀπευθύνῃ κατηγορίαν κατά τινος ὡρισμένης πράξεως τῆς διοικήσεως καὶ δι’ ὡρισμένην παράβασιν τῶν καθηκόντων της. Ἀπορῶ δὲ πῶς ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν γνωρίζει ποῖα ἔγγραφα τοῦ χρειάζονται ἵνα ἀσκήσῃ τὸν ἔλεγχον περὶ οὗ ἔχει δικαίωμα, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ ἂν θὰ δυνηθῇ καὶ ἂν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐλέγξῃ πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργοῦ χαρακτηριζομένην ὡς ἐπιλήψιμον. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου τὸ Ὑπουργεῖον εὑρέθη εἰς τὴν ἀδυναμίαν νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ σήμερον ἀκόμη θελήσῃ νὰ προσδιορίσῃ τὰ ἔγγραφα ταῦτα, δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα εἰς τὴν Βουλήν.

§14Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ πρώτου σημειώματός μου μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἠρώτησα διὰ τίνα λόγον δὲν μοῦ κατετέθη ὁλόκληρος ὁ φάκελλος διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ζακχάρεως καὶ ἡ ὑπηρεσία μοῦ εἶπεν ὅτι ὁ κ. Καφαντάρης ἔκαμεν ἐπιλογὴν μεταξὺ τῶν ἐγγράφων καὶ κατετέθησαν.

§15Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἠκροάσθην τὸν κ. Βουλευτὴν χωρὶς νὰ τὸν διακόψω καὶ ἐπὶ τῶν δύο θεμάτων. Ἔχω, συνεπῶς, τὴν ἀπαίτησιν νὰ ἀκούσῃ ἄνευ διακοπῆς τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸ δεύτερον ἐρώτημά του. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ παράπονον, κ. συνάδελφε, ὅτι ἐπήγατε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ σᾶς εἶπεν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔκαμεν ἐπιλογήν.

§16Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Εἶπον ὅτι ἡ ὑπηρεσία μοῦ εἶπε, ὅτι ὁ κ. Καφαντάρης ἔκαμεν ἐπιλογὴν τῶν ἐγγράφων.

§17Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ. Ὅτι συνεννοήθητε μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου, ἥτις σᾶς ἐβεβαίωσεν ὅτι ὁ κ. Καφαντάρης ἔκαμεν ἐπιλογήν.

§18Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἐννοῶ νὰ μοῦ κατατεθῇ ὁλόκληρος ὁ φάκελλος. Αὐτὰ δὲ τὰ ὁποῖα λέγετε, ἔγγραφα κτλ., εἶναι σοφιστεῖες.

§19Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, δὲν μπορεῖ ὁ κ. συνάδελφος νὰ μεταχειρίζεται τὴν λέξιν «σοφιστεία».

§20Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἀρνοῦμαι νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ἐφόσον δὲν ἀνακαλέσει τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν εἶπεν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ σωστά.

§22Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν, σεβόμενος καὶ τὴν ἡλικίαν καὶ τὸ ἀξίωμα τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ν’ ἀνακαλέσω, ἀλλὰ καὶ διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι παλαίμαχος.

§23Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ σεβασθῆτε τὴν ἡλικίαν μου, ἡ ὁποία δὲν εἶναι μεγαλυτέρα ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας βέβαια. Ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ σεβασθῆτε τὴν τάξιν καὶ τὴν εὐπρέπειαν τῶν συζητήσεων καὶ ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου ἐζήτησα νὰ ἀνακαλέσητε, πρῶτον δι’ ὑμᾶς αὐτὸν καὶ κατόπιν διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ σώματος.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσε τὸ ζήτημα.

§25Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἀνεξαρτήτως, λοιπόν, τῆς ἡλικίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀνακαλῶ. Καὶ προβαίνω καὶ περαιτέρω: Ἐὰν ἐνόμισεν ὅτι τὸν ἔθιξα, τοῦ ζητῶ καὶ συγγνώμην. Ἀλλὰ ἐκφράζω τὸ παράπονον ὅτι δὲν μοῦ κατετέθη ὁ φάκελλος καὶ γίνεται συζήτησις περὶ ἐγγράφων.

§26Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Πολὺ συχνά, κ. συνάδελφε, ἴσως ἐκ παραφορᾶς ψυχικῆς, περιπίπτετε εἰς τὸ αὐτὸ σφάλματα.

§27Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἀνακαλέσατε τώρα σεῖς, κ. Ὑπουργέ. Δὲν μπορεῖτε νὰ λέγετε ὅτι περιπίπτομεν εἰς σφάλματα.

§28Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἀκούσατε, κ. συνάδελφε. Στρέφω τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, εἰς τὴν ἑτέραν ἀξίωσιν τοῦ κ. συναδέλφου, ὅσον ἀφορᾶ τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων προερχομένων ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Ὁ κ. συνάδελφος ἐζήτησεν ἀληθῶς τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων ἀφορώντων τὴν αὐτοκτονίαν μαθητοῦ τῆς σχολῆς τῶν Γραφέων, λαβοῦσαν χώραν πρὸ τριετίας, ἂν δὲν ἀπατῶμαι.

§29Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Δὲν παρεγράφη τὸ δικαίωμα πιστεύω.

§30Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ὄχι, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ προσδιορίζω ἁπλῶς τὸν χρόνον. Ἐζήτησε πρὸ καιροῦ, λέγω, τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν καὶ ἔσπευσα νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅσα ἔγγραφα ὑπῆρχον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ τὰ ὁποῖα ἐνδιεφέρετο ὁ κ. συνάδελφος. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα ὁ κ. συνάδελφος τὰ ἐμελέτησε καὶ τὰ εὗρεν ἀνεπαρκῆ ἵνα παράσχουν τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας διὰ τὸν ἔλεγχον τὸν ὁποῖον ἐπροτίθετο νὰ κάμῃ καὶ ἐζήτησε νὰ τοῦ κατατεθῶσιν καὶ ἄλλα ἔγγραφα. Ὡς εἶπον, ἄλλα ἔγγραφα δὲν ὑπῆρχον. Ἐδέησε λοιπὸν τὸ Ὑπουργεῖον νὰ μεριμνήσῃ μὴ τυχὸν ὑπάρχουν καὶ ἄλλα ἔγγραφα σχετικά. Καὶ πραγματικῶς ὑπῆρχον καὶ ἄλλα, εὑρισκόμενα ὅμως εἰς τὸ ἀρχεῖον τοῦ Δικαστηρίου, καθόσον εἶχε διεξαχθῇ ἀνάκρισις Δικαστικὴ σχετικῶς μὲ τὴν ὑπόθεσιν ἣν ὑπαινίττεσθε καὶ κατέληξεν εἰς πόρισμα ἀρνητικόν. Ἐζήτησα λοιπὸν τὸν φάκελλον ἵνα τὸν καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν. Ἐν τῷ μεταξύ, ἐπειδὴ τὰ πρῶτα κατατεθέντα ἔγγραφα ἐστάλησαν πρὸ πολλοῦ καιροῦ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δὲν ἐχρησίμευον πλέον, ἐστάλη εἰς τὴν Βουλὴν ἀξιωματικὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἵνα τὰ παραλάβῃ. Παραδόξως δὲ ὁ ἀξιωματικὸς ἐπληροφορήθη ὅτι τὰ ἔγγραφα δὲν ὑπῆρχον πλέον ἐν τῷ Γραφείῳ τῆς Βουλῆς. Σημειώσατε δέ, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὅταν τὰ ἔγγραφα ταῦτα κατετέθησαν, συνωδεύοντο δι’ ἐγγράφου τὸ ὁποῖον διελάμβανε καὶ ταῦτα. (ἀναγινώσκει) «Ἐπειδὴ ὁ ἐν λόγῳ φάκελλος (ὁ κατατεθεὶς) εἶναι εἰλημμένος ἐκ τοῦ ἀρχείου τοῦ Ὑπουργείου καὶ περιέχει ἀπόρρητα ἔγγραφα, παρακαλοῦμεν ὅπως συμφώνως πρὸς τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 57 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς κρατηθῇ ἐν τῷ γραφείῳ τῆς Βουλῆς καὶ παρακληθῇ ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν ἐγγράφων τούτων ἐν τῷ γραφείῳ, ἐπιστραφῇ δὲ ἡμῖν τὸ ταχύτερον ὁ φάκελλος οὗτος». Εἶναι ρητή, κύριοι, ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 57 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ἐπρόκειτο δὲ περὶ ἐγγράφων ἐπισήμων καὶ μάλιστα ἀπορρήτων. Ὑπάρχει ἄρα ἐν προκειμένῳ μία ἀταξία ἢ μία ἀμέλεια τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἀσφαλῶς καὶ τοῦ κ. συναδέλφου. Ἐνόμισεν ἡ ὑπηρεσία ὅτι ἠδύνατο ὁ κ. Βουλευτὴς ν’ ἀποκομίσῃ τὸν φάκελλον κατ’ οἶκον καὶ ἐκεῖ νὰ κρατήσῃ αὐτὸν ἐφ’ ὅσον χρόνον ἤθελεν. Τοῦτο μὲ ἐνέβαλε, κ. Πρόεδρε, εἰς τὸν δισταγμὸν ἐὰν θὰ ἔπρεπε, ἑπόμενος εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κ. συναδέλφου, νὰ καταθέσω καὶ ἄλλα ἔγγραφα συμπληρωματικὰ καὶ μάλιστα ἐπίσημα ἀνήκοντα εἰς τὸ ἀρχεῖον τοῦ Ὑπουργείου καὶ τοῦ Ναυτοδικείου, καὶ ἀπόρρητα ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῆς ὑποθέσεως εἰς τὴν ὁποίαν ἀνάγονται. Τὸ παράδειγμα τῆς τύχης τῶν προκατατεθέντων ἐγγράφων, ἥτις καὶ νῦν ἀκόμη ἀγνοεῖται, μὲ ἔπεισεν ὅτι ὤφειλον νὰ μὴ εἶμαι εὔκολος καὶ διὰ τὴν κατάθεσιν τῶν τοιούτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο, ἀντὶ νὰ μένωσιν ἐν τῷ Γραφείῳ τῆς Βουλῆς, νὰ περιέρχωνται εἰς τὰς οἰκίας τῶν κ. κ. βουλευτῶν, ἴσως δὲ καὶ εἰς δικηγορικὰ γραφεῖα—διότι καὶ περὶ τούτου ἔχω πληροφορίας—διὰ νὰ ἐρευνηθῶσι μὲ τὸν πρόδηλον σκοπὸν ὅπως θεμελιωθῇ ἐπ’ αὐτῶν ἔνδικος ἀπαίτησις κατὰ τοῦ Δημοσίου, ὡς συνέβη διὰ τὰ κατατεθέντα ἤδη ἔγγραφα. Οἱ κ. κ. Βουλευταὶ ἔχουν βεβαίως δικαίωμα νὰ λαμβάνουν γνῶσιν πάντων τῶν δημοσίων ἐγγράφων, ἐκτὸς—ἐννοεῖται—τῶν σχετιζομένων μὲ διεθνεῖς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως, ἡ δημοσίευσις τῶν ὁποίων ἐνδέχεται νὰ βλάψῃ ἀνεπανορθώτως μεγάλα ἐθνικὰ συμφέροντα, γινομένη προώρως, διὰ τῆς καταθέσεως εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἀσκοῦντες τὸ δικαίωμα τοῦτο εἶναι λογικὸν νὰ ὑποβάλλωνται καὶ εἴς τινας περιορισμοὺς ἵνα μὴ ἡ ἄσκησις τοῦ δικαιώματος ἐξωκείλλῃ εἰς κατάχρησιν καὶ ἀταξίαν ἀδικαιολόγητον καὶ τοὺς περιορισμοὺς τούτους ὁρίζει ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, ὁ δυστυχῶς μὴ τηρηθείς, ὅσον ἀφορᾷ τὰ κατατεθέντα ἤδη ἔγγραφα. Δὲν νομίζω λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι δίκαιον τὸ παράπονον τοῦ κ. Βουλευτοῦ διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν συμπληρωματικῶν ἐγγράφων διὰ τοὺς δύο λόγους, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα ἤδη. Δὲν νομίζω δὲ ἐπίσης, ὅτι καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγξῃ τὸν Ὑπουργὸν ὡς προβάλλοντα λόγον μὴ σοβαρὸν διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων. Καὶ τερματίζων τὸν λόγον μου παρέχω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι θέλω καταθέσει καὶ τὰ ἐπὶ πλέον αἰτηθέντα, ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς διαφυλάξεως αὐτῶν ἐν τῷ Γραφείῳ τῆς Βουλῆς.

§31Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν μὲ προκαλεῖ νὰ δώσω πρὸς τὴν τὴν Βουλὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι θὰ σεβασθῶ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 57. Δὲν θέλω, κύριοι, νὰ ἐξετάσω ἐὰν καταθέσεις μαρτύρων, λαμβανόμεναι δι’ οἱανδήποτε ὑπόθεσιν καὶ ἀπαρτίζουσαι ἕνα φάκελλον, καθιστῶσι τοῦτον ἀπόρρητον.

§32Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἀρκεῖ νὰ περιέχῃ ἔγγραφα προερχόμενα ἐκ τοῦ Δημοσίου. Αὐτὸ λέγει ἡ διάταξις τοῦ κανονισμοῦ.

§33Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Τὸ ἠξεύρω, κ. Ὑπουργέ, ἀλλὰ δὲν εἶναι τὸ ἄρθρον ὅπερ ἐπικαλεῖσθε. Εἶναι τὸ 54. Ἐγὼ θέλω νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ ζήτημα τὸ προηγούμενον. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς φράσεως τὴν ὁποίαν ἐνομίσατε ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ εἴπω, ἐπιθυμῶ νὰ μοὶ δηλώσητε τί θὰ πράξητε περὶ τοῦ φακέλλου τοῦ ἀφορῶντος τὴν ὑπόθεσιν τῆς ζακχάρεως, διότι δὲν ἔληξεν τὸ ζήτημα τοῦτο.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.

§35Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἐγὼ ἤθελον νὰ ἐξηγήσω τὴν δυσχέρειαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθην νὰ καταθέσω τὰ σχετικὰ ἔγγραφα σχετικῶς μὲ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ζακχάρεως. Πέραν τούτου δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ κάμω τίποτε ἄλλο, διότι ἐγὼ τώρα δὲν εἶμαι Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§36Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μοῦ ἔκανε ἰδιαιτέραν ἐντύπωσιν, εἶναι διότι δὲν ἀνεγνώσατε τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἐστάλη διὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς πρὸς ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνέγνωσε τὴν ἐπιστολήν μου, ἀλλὰ μοῦ φαίνεται ὅτι μεγαλυτέραν ὑποχρέωσιν εἶχε νὰ ἀναγνώσῃ τὸ ἔγγραφόν μου. Ὁπωσδήποτε δὲν εὑρίσκω δεδικαιολογημένην τὴν ἔλλειψιν τὴν ὁποίαν μοῦ ἀποδίδει ὁ κ. Ὑπουργός, τουτέστιν ὅτι δὲν ἐσεβάσθην τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 114 τοῦ κανονισμοῦ.

§37Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ὁρίστε, αὐτὰ εἶναι τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς τὸν φάκελλόν μου. Ἀναγνώσατε οἱονδήποτε ἔγγραφον θέλετε.

§38Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ὠθεῖτε τὰ πράγματα, κ. Ὑπουργέ, εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μὴ φθάσουν, καὶ τοὺς λόγους τοὺς γνωρίζετε καὶ σεῖς, ὅπως τοὺς γνωρίζω καὶ ἐγώ. Δὲν συμφέρει νὰ φθάσῃ ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ μέχρι τοῦ βήματος. Καταθέσατέ μου τὸν φάκελλον, καὶ πιθανὸν νὰ στρέψω, ὅπως προεῖπον, τὰς ἐνεργείας μου πρὸς ἄλλην κατεύθυνσιν. Μοῦ κατεθέσατε τὸν φάκελλον τῆς διοικητικῆς ἀνακρίσεως, τὸν ὁποῖον ἐχαρακτηρίσατε ὡς ἀπόρρητον, ἐνῷ κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου δὲν εἶναι ἀπόρρητος, ἐνῷ ἐγὼ σᾶς ἐζήτησα νὰ μοῦ καταθέσητε τὸν φάκελλον τῆς δικαστικῆς ἀνακρίσεως. Αὐτὸν σᾶς παρακαλῶ δι’ ἄλλην μίαν φορὰν, νὰ εὐαρεστηθῆτε νὰ μοὶ καταθέσητε, καὶ σᾶς διαβεβαιῶ ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς μου, ὅτι τοῦ φακέλλου τούτου, ἐκτὸς ἐμοῦ, δὲν θὰ λάβῃ γνῶσιν κανεὶς ἄλλος, ἐκτὸς ἐὰν εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐγείρωμεν πολιτικὴν ἀγωγήν.

§39Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Μὴ νομίζητε ὅτι θὰ καταθέσω τὸν φάκελλον διὰ νὰ δώσω ὅπλα κατὰ τοῦ δημοσίου.

§40Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Δὲν θέλετε νὰ ἐλέγξωμεν τὰς κακοήθεις πράξεις, διὰ νὰ μὴ καταρρακώσωμεν ὁλόκληρον τὸ Πολεμικὸν Ναυτικόν· δὲν θέλετε νὰ μοῦ καταθέσητε τὸν φάκελλον, διὰ νὰ μὴ ἐγείρωμεν πολιτικὴν ἀγωγὴν κατὰ τῶν ὑπαιτίων τῶν πράξεων τούτων. Τότε εἰπέτε μου, εἶναι δίκαιον, ἐὰν ὑπάρχουν πραγματικὰ στοιχεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἠμπορεῖ νὰ στηριχθῇ πολιτικὴ ἀγωγή, νὰ ἀρνῆσθε τὴν παροχὴν αὐτῶν;

§41Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Θὰ σᾶς καταθέσω τὸν φάκελλον, κ. συνάδελφε.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κύρωσιν Νομ. Διατάγματος περὶ συστάσεως γραφείων Προστασίας Ἑλληνικοῦ καπνοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὑποβάλλει σχέδιον νόμου, «περὶ μηχανολογικῆς ἐν γένει ἐγκαταστάσεως». Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Τσακοπούλου, συμφώνως πρὸς τὴν ἀπόφασιν ὅπως προταχθῇ, ὁ κ. Μερκούρης ἔχει τὸν λόγον.

§43Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, κ. Πρόεδρε. Ἡ ἐπερώτησίς μου τὴν ὁποίαν εἶχα κάμει πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν διεκόπη καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἢ τοὐλάχιστον νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρεῖς ἡμέρας ἐπερωτήσεων κατηναλώσαμεν εἰς τὴν ἐπερώτησίν σας αὐτήν.

§45Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μίαν μόνην ὥραν, καὶ διεκόψατε κατόπιν τὴν συνεδρίασιν. Νομίζω ὅτι παραβιάζεται ὁ κανονισμός.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, δὲν παραβιάζεται ὁ Κανονισμός, ἀλλὰ παραβιάζετε σεῖς τὴν τάξιν, διότι εἶναι ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ὅπως προταχθῇ πάσης ἄλλης ἐπερωτήσεως.

§47Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ περιορίσητε τὸν χρόνον τῆς ἐπερωτήσεώς μου. Παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν παραβιάζω τίποτε, ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ προταχθῇ, καὶ μόνον, ἐὰν ἡ Βουλὴ θελήσῃ τότε μόνον δύναται νὰ συζητηθῇ ἡ ἰδική σας.

§49Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὅταν δὲν συνεχισθῇ ἡ διακοπεῖσα ἐπερώτησίς μου, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι παραβίασις τοῦ Κανονισμοῦ.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ κ. συνάδελφος ἐκφράζει μομφὴν κατὰ τοῦ Προεδρείου καὶ παρακαλῶ ἕνα ἐκ τῶν ἀντιπροέδρων νὰ καταλάβῃ τὴν ἕδραν.

§51ΦΩΝΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§52Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἤθελε νὰ ἐκφράσῃ μομφὴν κατὰ τοῦ Προεδρείου.

§53Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου βεβαίως δὲν ἦτο πολὺ κανονική, ἀλλὰ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἀθηνῶν λέγει ὅτι δὲν ἀποτελεῖ καὶ ἔκφρασιν μομφῆς κατὰ τοῦ Προεδρείου. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπάρχουν διάφοροι ἀντιλήψεις ὡς πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι πολὺ σαφές. Ὅταν ἐκφράζηται ἡ μομφὴ ὅτι παραβιάζει ὁ Πρόεδρος τὸν Κανονισμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι διαπεπιστευμένος τὴν τήρησιν αὐτοῦ, δὲν δύναται πλέον νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν θέσιν αὐτήν. Δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ ἀνεχθῶ τὴν κατάστασιν αὐτὴν νὰ τὴν ποδοπατῇ ἕνας βουλευτής.

§55ΦΩΝΑΙ. Νὰ καθίσητε.

§56Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὑμεῖς τὸ θεωρεῖτε ὡς μομφὴν ἀλλὰ ἡ Βουλὴ δὲν τὸ θεωρεῖ.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἂν παραβιάζω τὸν Κανονισμόν. (Κατέρχεται ὁ κ. Σοφούλης καὶ τὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ ἀντιπρόεδρος κ. Ζερβός).

§58Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κύριοι, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἐθίγη ἀπὸ φράσιν, ἡ ὁποία δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ τὸν θίξῃ, δὲν εἶχε σκοπὸν μομφῆς, ἀλλὰ φράσιν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς μετεχειρίσθη, φρονῶν, ἐν πεποιθήσει, ὅτι ἀσκεῖ δικαίωμα παρεχόμενον αὐτῷ ὑπὸ τοῦ κανονισμοῦ. Ὑπάρχει διάταξις ἐν τῷ κανονισμῷ κατὰ τὴν ὁποίαν δύναται ὁ βουλευτὴς νὰ παρατηρήσῃ, ὅτι δὲν τηρεῖται ὁ Κανονισμός, —δὲν ξέρω ποία εἶναι ἀκριβῶς ἡ λέξις,—ὅτι παραβιάζεται ὁ κανονισμός, ὅτι δὲν τηρεῖται.

§59Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὅτι δὲν τηρεῖται ὁ κανονισμὸς παρ’ ἄλλου.

§60Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ξέρω ἐφ’ ὅσον ὁ κ. βουλευτὴς ἠθέλησε ν’ ἀσκήσῃ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον αὐτὸς ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι τοῦ παρέχει ὁ κανονισμὸς, δὲν δύναται νὰ ἐξηγηθῇ ἡ ἔνστασίς του αὐτὴ ὡς μομφὴ, ὄχι μόνον διότι δὲν ἐσκοπεῖτο τὸ τοιοῦτον, ἀλλὰ διότι ἐσκοπεῖτο νὰ γίνῃ χρῆσις ἑνὸς δικαιώματος. Διὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ἡμεῖς οἱ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης δὲν ἔχομεν κανένα λόγον νὰ φθάσωμεν εἰς παράπονα δυνάμενα νὰ ἐξηγηθῶσιν ὡς μομφὴ καὶ εἴχομεν τὴν ἀξίωσιν, τὴν γνώμην μας αὐτὴν, τὴν ὁποίαν γνωρίζει ὁ κ. Πρόεδρος, νὰ τὴν ἐκτιμήσῃ προσηκόντως καὶ νὰ μὴν ἀφήσῃ ἑαυτὸν νὰ σκεφθῇ, ὅτι μία ἔνστασις ἑνὸς βουλευτοῦ, τόσον καλῇ τῇ πίστει ὑποβαλλομένη, δύναται ν’ ἀποτελέσῃ μομφὴν κατὰ τοῦ κ. Προέδρου. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸν σεβασμὸν ἡμῶν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ πρὸς τὸν κ. Σοφούλην, ὡς Προέδρου τῆς Βουλῆς, κατ’ ἐπανάληψιν τὸν ἐδείξαμεν.

§61Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Πρόεδρος) Μετὰ τὰ λεχθέντα ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. βουλευτοῦ θὰ ἦτο ἀπρεπὲς νὰ ἐπιμείνω πλέον. (Χειροκροτήματα). (Ὁ κ. Σοφούλης καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προεδρείου).

§62Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κατὰ τὴν προχθεσινήν μου ἀγόρευσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἀπαλλοτριώσεων, περαίνων τὸν λόγον μου συνέδεσα τὸ ζήτημα τῆς ἀστόχου πολιτικῆς τῆς ἀσκουμένης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀπαλλοτριώσεων, μὲ τὰς τάσεις καὶ τὰς ἐνεργείας τὰς ἐσχάτως παρατηρουμένας ἐν τῇ χώρᾳ ἡμῶν ἐκ μέρους τῆς πολιτικῆς ἐκείνης ἀντιλήψεως, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸν κομμουνισμόν. Διέκοψα, ὅμως, τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος κατὰ παράκλησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, παρακληθεὶς νὰ μὴ συνδέσω τὰ δύο ζητήματα καὶ νὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτοῦ κατὰ τὴν σημερινὴν ἐπερώτησιν. Ὡς εἶναι γνωστὸν ἐκ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῶν ἐπερωτήσεων, δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἐπερωτῶν. Γενικευθείσης ὅμως τῆς συζητήσεως, τηρῶν καὶ τὴν πρὸς τὴν Βουλὴν ὑπόσχεσίν μου λαμβάνω τὸν λόγον, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἀπουσιάζει ὁ ἐπερωτήσας συνάδελφος. Ἡ ἐπερώτησις περιλαμβάνει τὴν ἐρώτησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν: «Ἂν πράγματι ἡ Κυβέρνησις ἐξέδωκε διαταγάς, ὅπως παύσῃ πᾶσα δίωξις ἐναντίον τοῦ ὑπὸ τῶν Ἑλληνικῶν ἀρχῶν διωκομένου ὡς μεταδίδοντος κομμουνιστικὰς ἀρχὰς Παναγί–Ἰστράτι. Δεύτερον, τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως κλπ. κλπ. Τὰ τρία αὐτὰ ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἀπηυθύναμεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἐρωτήματα βαθυτέραν ἔχοντα σημασίαν ἀπὸ ἁπλῆν ἐπερώτησιν. Ἀποβλέπει δηλαδὴ ἡ ἐπερώτησις ἀκριβῶς εἰς ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἀπέβλεπα διὰ τῆς προχθεσινῆς μου ἀγορεύσεως, ἤτοι νὰ διευκρινισθῇ ἐνώπιον τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας ἡ Κυβερνητικὴ πολιτικὴ ἀπέναντι τοῦ κομμουνισμοῦ. Ὅταν ὑπεβλήθη ὑπὸ τῆς εἰσαγγελικῆς ἀρχῆς αἴτησις ἄρσεως τῆς ἀσυλίας τῶν κομμουνιστῶν βουλευτῶν καὶ συνεζητήθη αὕτη ἐνώπιον τοῦ σώματος, ὑπενθυμίζω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἐζήτησα νὰ πληροφορηθῶ κατὰ πόσον ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἤδη χαράξει ὡρισμένην πολιτικὴν ἔναντι τοῦ κομμουνισμοῦ. Καὶ μόνον κατόπιν τῆς διαβεβαιώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις σκοπεῖ νὰ θέσῃ τὸν κομμουνισμὸν ἐκτὸς νόμου, ἔδωκα τὴν ψῆφον μου ὑπὲρ τῆς ἀσυλίας τῶν κ. βουλευτῶν τῶν ἀποτελούντων τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην ἐνόμισα, ὅτι ἐκπληρῶ καθῆκον πρὸς τὴν πατρίδα καὶ πρὸς τὴν ἀστικὴν παράταξιν, τὴν ὁποίαν ἐκπροσωποῦμεν πάντες κατὰ τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν, διότι ὄντως ὁ κομμουνισμός, ὡς ἐμφανίζεται, ἔχει μορφὴν βιαίως ἀνατρεπτικῆς, τοῦτο δὲ δὲν ἀμφισβητεῖται οὐδ’ ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἰδίους τοὺς προπαγανδίζοντας τὴν διάδοσιν αὐτοῦ. Εἶναι ὅμως ἀπορίας ἄξιον, πῶς, ἐνῷ τοιαύτην ἀντίληψιν ἔχει καὶ ἡ Κυβέρνησις περὶ κομμουνισμοῦ καὶ λαμβάνει διάφορα κατ’ αὐτοῦ μέτρα, ἀφήνει δὲ νὰ ὑπονοεῖται ὅτι θὰ διώξῃ αὐτόν, ἀντιθέτως ἀνοίγει τὰς ἐπισήμους αὑτῆς θύρας εἰς τὸν πρῶτον κομμουνιστὴν ἀλήτην, ὁ ὁποῖος ἀποβιβάζεται εἰς τὴν χώραν ἡμῶν, ἀπόστολος τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας καὶ ἀποδιοπομπαῖος ἐξ ὅλων τῶν χωρῶν, ἀκόμη καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς ἰδίας του πατρίδος. Εἶμαι ἐξαιρετικῶς στενοχωρημένος ἀναγκαζόμενος νὰ ἀναφέρω ἐν τῇ ἱερᾷ ταύτῃ αἰθούσῃ τὸ ὄνομα τό ἀναφερόμενον ἐν τῇ ἐπερωτήσει, διότι καὶ ἡ ἁπλῆ του ὀνομασία μολύνει τὴν αἴθουσαν ταύτην.

§63Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐδῶ ἠσχολήθημεν μὲ τὸν Γιαγκούλαν, τὸν Παπακυριτσόπουλον καὶ ἄλλους. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἀναφέρομεν καὶ τὸ ὄνομα αὐτό, διότι τὴν αὐτὴν ἀξίαν ἔχει καὶ ὁ ἀλήτης αὐτός.

§64Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Θ’ ἀπέφευγα δ’ ἴσως ν’ ἀπασχολῶ περὶ τοιούτου θέματος καὶ τὴν Βουλήν, ἐὰν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργός, διακόπτων με προχθές, δὲν ἀπεπειρᾶτο νὰ χαρακτηρίσῃ ὡς ὑπερβολικὰς τὰς κραυγὰς τὰς ὁποίας ἀφήνομεν ἐνταῦθα ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ. Ὅταν ἔλεγον, ὅσα προχθὲς ἔλεγον πρὸς ὑμᾶς, δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει μου βεβαίως καὶ τὴν σημερινὴν προσβολήν, τὴν ὁποίαν τόσον ἐναντίον καὶ τοῦ ἐπερωτήσαντος καὶ ἐναντίον ὁλοκλήρου τοῦ Σώματος διέπραξεν ὁ κύριος ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς ἀκριβῶς τὴν παραμονὴν τῆς ἐπερωτήσεως, συνοδοιπορήσας μὲ τὸν ἀξιότιμον αὐτὸν κύριον καὶ μεταβὰς εἰς ἓν ἀπὸ τὰ πλέον ἐργατικὰ κέντρα τῆς Ἀττικῆς, ἐν Λαυρίῳ.

§65Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν κατεδέχθην ν’ ἀπαντήσω εἰς τὴν εἴδησιν αὐτήν, εἰς τὴν πληροφορίαν αὐτήν, διότι τὸ ἐθεώρησα κατώτερον ἐμοῦ τοῦ νὰ ἀπαντήσω ἂν μετέβην ἢ δὲν μετέβην μὲ ἓν πρόσωπον οἱονδήποτε εἰς μίαν ἐκδρομήν. Τὸ πρᾶγμα τοῦτο εἶναι ψευδολογία, εἶναι μία ἐκ τῶν καθημερινῶν ψευδολογιῶν, αἱ ὁποῖαι καθ’ ἡμέραν διαδίδονται. Λυποῦμαι, κύριοι, διότι ὁ κ. βουλευτὴς μὲ ἀναγκάζει νὰ διαψεύσω κάτι τι, τὸ ὁποῖον δὲν ἁρμόζει νὰ διαψεύσω.

§66Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Χαίρω πολὺ ἀκούων τὸν ἀξιότιμον κύριον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας διαψεύδοντα τὴν εἴδησιν. Ἐὰν τὴν εἶχε διαψεύσῃ ἐγκαιρώτερον θὰ μὲ ἀπήλασσε τοῦ κόπου νὰ ἀναφέρωμαι εἰς τὴν διαψευθεῖσαν ἤδη ἐκδρομήν, ἡ ὁποία, ἐννοεῖται, ἐὰν ὄντως εἶχε λάβει χώραν, θὰ ἦτο ἐπιεικὲς νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἀληθὴς πρόκλησις.

§67Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Οὔτε θὰ ἠδυνάμην νὰ δεχθῶ ἔλεγχον, διότι μετέβην εἰς ἐκδρομὴν μὲ ἓν πρόσωπον ὡρισμένον. Τὸ πρᾶγμα ἐπαναλαμβάνω εἶναι ἀπολύτως ψευδές, δι’ αὐτὸ δὲν καταδέχομαι νὰ διαψεύσω αὐτό.

§68Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Διαρκῶς καταστρέφετε ὅ,τι καλὸ κατὰ τύχην πράττετε. Καὶ βεβαίως θὰ εἴχατε νὰ δώσετε λόγον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐάν, Ὑπουργὸς ὢν μιᾶς ἀστικῆς Κυβερνήσεως, μεταβαίνετε μὲ πρόσωπον οἷον τὸ γνωστὸν εἰς Λαύριον, καὶ ἀπὸ τοῦ ἐξώστου προσφωνήσητε τὰ πλήθη.

§69Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Καὶ αὐτὸ εἶναι ψευδές, ὅτι ἐξεφώνησα λόγον ἀπὸ τοῦ ἐξώστου. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ διαψεύδω καθημερινῶς τὸ τὶ γράφεται περὶ ἐμοῦ εἰς τὰς ἐφημερίδας, θρυλλούμενον. Τὴν μίαν ἡμέραν ἀνέφερεν ἡ ἐφημερὶς ἡ ἰδία, ὅτι ἔχω ὑπογράψει τὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Ρωσσίας ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι δὲν ὑπέγραψα ἐγὼ αὐτὴν, ἀλλὰ ἄλλος ὑπουργός. Προχθὲς μὲ ἐπέκρινε διατὶ δὲν ἐπεσκεύασα τὰ πεζοδρόμια τῆς ὁδοῦ Φιλελλήνων, ἐνῶ ἁρμόδιος εἶναι ὁ Δῆμος, μὲ κατηγόρησαν διατὶ ὠργάνωσα ἔκκλησιν εἰς τὸ Ζάππειον. Καθ’ ἡμέραν ἡ αὐτὴ ἐφημερίς, ἡ ὁποία ἀναγράφει αὐτὰς τὰς εἰδήσεις, καθημερινῶς ἀναγράφει καὶ ψεύδη. Δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀπαντήσω, καὶ οὔτε θὰ ἀπαντήσω εἰς τοιοῦτον εἴδους κακοήθεις εἰδήσεις.

§70Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ ἀποδίδω ταῦτα εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἑστίαν», ὅπου δημοσιεύεται καὶ ἐπιστολὴ φέρουσα ὑπογραφὴν Κακομανώλης. Ἀναφέρομαι εἰς σημείωσιν τῆς αὐτῆς ἐφημερίδος, ἡ ὁποία ἐπιβεβαιοῖ τὴν ἀνωτέρω πρᾶξιν, ἡ ὁποία ἐπιβεβαιοῖ τὰς ὑπὸ τῆς πρωϊνῆς ἐφημερίδος ἀναγραφείσας εἰδήσεις περὶ τῶν πράξεων καὶ ἔργων ὑμῶν. Ἀλλ’ ἐὰν ταῦτα δὲν εἶναι ἀληθῆ, ὅπως καὶ ὀφείλω νὰ πιστεύσω, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθῆ, κατόπιν τῆς διαψεύσεώς σας, δὲν δύνασθε ὅμως νὰ διαψεύσητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν διεψεύσθη ἀκόμη. Ἐκτὸς ἐὰν ἡ ἐπερώτησίς μας ἐπιφέρει τὸ εὐχάριστον ἀποτέλεσμα νὰ διαψευσθῇ ὅτι ὁ Ἰστράτι ἐπῆρε τσάϊ εἰς τὴν οἰκίαν σας, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας.

§71Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Αὐτὸ εἶναι ἀκριβές.

§72Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Καὶ ὅταν αὐτὸ εἶναι ἀκριβές, ἔχομεν ἀπολύτως δίκαιον λέγοντες, ὅτι ἐν τῇ πολιτικῇ, τὴν ὁποίαν ἔχει χαράξει ἡ Κυβέρνησις κατὰ τοῦ Κομμουνισμοῦ, παραπαίει. Καὶ ὄχι μόνον παραπαίει ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει καὶ ἡ ἀπαραίτητος ἐσωτερικὴ συνεννόησις μεταξὺ τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἠκούσθησαν πρὸ ἡμερῶν ἐνταῦθα λόγοι, ἐκ μέρους τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι ἐλήφθησαν μέτρα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἐναντίον σωματείων κομμουνιστικῶν τοιαῦτα, ὥστε νὰ μὴ δικαιολογῆται ἡ ἀντίθετος πρᾶξις τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας βεβαιοῖ τόσον ἐπισήμως. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ κομμουνιστικὸς κίνδυνος δὲν εἶναι τοιοῦτος, ὥστε καὶ ἐντεῦθεν νὰ ἐξαγγέλλεται μετὰ τρόμου καὶ ἐκεῖθεν ν’ ἀκούεται μετὰ δέους. Ἐὰν πρέπῃ νὰ ληφθῶσιν ἄμεσα μέτρα διὰ τὴν καταπολέμησιν αὐτοῦ, ἂς τὸ κρίνῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἔχομεν καθῆκον νὰ ὑποδείξωμεν εἶναι ὅτι δὲν δύναται νὰ περιφρονηθῇ ὁ κίνδυνος ἐκ μέρους τῆς κυβερνήσεως εἰ μὴ μόνον ἐὰν διατελῇ ἐν ἀγνοίᾳ τῆς κομμουνιστικῆς ὀργανώσεως, καὶ νὰ προαναγγείλωμεν ὅτι πᾶσα ἀμέλεια ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μᾶς φέρῃ εἰς λίαν δυσκόλους ἡμέρας. Ὁ κομμουνισμὸς δρᾷ κατ’ ἐπίσημον τοὐλάχιστον ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ἔχω ἐνώπιόν μου, κατὰ τρόπον τόσον συστηματικόν, τόσον δηλητηριώδη, ὥστε καθημερινῶς εἰσχωρεῖ εἰς τὰς ἐργατικὰς μάζας εἰς τὰς ὁποίας μεταδίδει τὸ δηλητήριον αὐτοῦ. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ἐκ μέρους τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως υἱοθετήθησαν μέτρα νομοθετικῆς προνοίας τὰ ὁποῖα βεβαίως εἶναι μία ἐκ τῶν καλλιτέρων μεθόδων τῆς ἀποτροπῆς τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου, ἰδίως ἐν Ἑλλάδι, ὅπου καὶ οἱ ἐργάται ἀπὸ φύσεως καὶ ἀπὸ ἀνατροφῆς καὶ παραδόσεως εἶναι συντηρητικοί, ἀλλὰ καὶ λόγῳ τῶν γενικῶν συνθηκῶν τῆς ἐργασίας των καὶ τῆς ἐκ ταύτης ἐξελίξεως των προοδευτικοὶ καὶ ὀλίγιστοι ἐξ αὐτῶν στάσιμοι εἰς τὸ στάδιον των. Ἡ λῆψις μέτρων τοιαύτης φύσεως ἀπέδειξεν ὅτι ὁσάκις ἐφαρμόζονται ἐξεγείρουν τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα. Οὕτω ἀποκαλύπτεται ὁ καταχθόνιος σκοπὸς αὐτῶν, ὅτι αἱ προσπάθειαί των δὲν ἀποβλέπουν εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως τῶν ἐργατῶν, ὅπως ἀρέσκονται νὰ διατυμπανίζουν, ἀλλὰ εἰς τὴν καταστροφὴν τοῦ Κοινωνικοῦ καθεστῶτος, καὶ εἰς τὴν καταρράκωσιν παντὸς ἐργατικῆς προνοίας θεσμοῦ. Λυποῦμαι διότι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν εἶναι παρὼν νὰ ἀκούσῃ συστηματοποιημένην καὶ ὠργανωμένην προπαγάνδαν, ἡ ὁποία συντελεῖται μὲ Κέντρον τὴν Α.Γ.Ο.Π. Α.Γ.Ο.Π. δὲ εἶναι ἡ βάσις ἐκ τῆς ὁποίας ἀπορρέει ἡ ἀνάπτυξις τῆς προπαγάνδας. Εἶναι τὸ γραφεῖον τῆς διαδόσεως τῆς κομμουνιστικῆς ἰδέας. Ἀπὸ ἐδῶ ἀπορρέουν πᾶσαι αἱ διαταγαὶ πρὸς ὅλα τὰ κέντρα, τὰ ὁποῖα κέντρα ἔχουσιν διαιρεθῆ εἰς περιφερειακὰς ἐπιτροπάς, τὰς ἐπιτροπᾶς τῆς κομμουνιστικῆς νεολαίας, ἡ ὁποία κομμουνιστικὴ νεολαία φοιτῶσα τακτικώτατα εἰς σχολεῖα, τὰ ὁποῖα ὁ κομμουνισμὸς ἔχει ἱδρύσει καὶ εἰς αὐτὰ τὰ ἐργοστάσια, προπαγανδίζει τὰς ἰδέας αὐτοῦ καὶ πείθει τοὺς ἀφελεστέρους ἐκ τῶν ἐργατῶν νὰ ἀκολουθήσωσι τὰς ἀρχὰς αὐτοῦ. Πλὴν ὅμως τῶν ἐπιτροπῶν τῆς κομμουνιστικῆς νεολαίας ὑπάρχουν αἱ ἀκτιδικαὶ ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑποδιαιρέσεις τῆς ἐπιτροπῆς τῆς κομμουνιστικῆς νεολαίας. Αἱ ἀκτιδικαὶ ἐπιτροπαὶ ἔχουσιν ὡς σκοπὸν τὴν προπαίδευσιν ἐνόπλου δυνάμεως ἐναντίον τοῦ ἀστικοῦ καθεστῶτος, ὑποδιαιροῦνται εἰς πυρῆνας ὑπὸ ἀρχηγοὺς ὀνομαζομένους πυρηνάρχας, ἐφαρμόζοντας σύστημα καὶ μέθοδον ἐπιτελικὴν καὶ ἀποβλέπουν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν ὁδηγιῶν τὰς ὁποίας λαμβάνουσιν ἐκ τοῦ Κέντρου, ἀφορώσας τὴν συστηματικὴν καὶ ἐντελῶς στρατιωτικὴν προπαρασκευὴν ἐνόπλου δυνάμεως, τὴν ὁποίαν ἐν δεδομένῃ στιγμῇ δέον νὰ ἔχωσιν ἑτοίμην νὰ δράσῃ ἐναντίον τῆς ἀστικῆς τάξεως. Ἀπόπειραι ἔχουσι γίνει ἐπανειλημμένως ἐκ μέρους τῶν διευθυνόντων τὸν κομμουνισμόν, καὶ παριστάμεθα ἀπαθῶς εἰς τὴν ἐκτέλεσιν μεγάλων γυμνασίων τῶν κομμουνιστικῶν ὀργανώσεων, λαμβάνοντα χώραν πρὸ τῶν ἀνυπόπτων ὀμμάτων ἡμῶν καὶ δοκιμάζονται κατ’ αὐτὰ οἱ διάφοροι πυρηνάρχαι καὶ ἀκτιδάρχαι ὑπὸ τοῦ κέντρου ἐπιβλέποντος οὕτω τὰ μίσθαρνα αὐτοῦ ὄργανα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντεταλμένα διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῶν διαφόρων ὑποδιαιρέσεων τῆς Τσέκας. Οὕτω, ὁσάκις λαμβάνεται μέτρον κοινωνικῆς τινὸς ἐργατικῆς προνοίας, ἀμέσως διὰ συνθήματος διενεργεῖται συναγερμὸς τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ ὑπὸ τὸ ἓν ἤ τὸ ἄλλο πρόσχημα ἐπιτίθενται κατὰ τῶν ἐργατῶν καὶ ἀναγκάζει τὸ κράτος νὰ παρεμβάλλεται διὰ τῶν χωροφυλάκων. Χθὲς ἀκόμη εἴχομεν στρατιωτικὸν συναγερμὸν ἐν τῇ Πλατείᾳ τῆς Ὁμονοίας, ὅπου πάλιν τὸ ταραχοποιὸν στοιχεῖον προετίθετο διὰ διαλέξεων καὶ ἀσχημιῶν νὰ διαταράξῃ τὴν ἡσυχίαν τοῦ τόπου. Ἡμεῖς λέγοντες ὅσα ἐλέγομεν ἐνταῦθα καὶ ἀναπτύσσοντες τὴν κομμουνιστικὴν ὀργάνωσιν, δὲν ἀπεβλέπαμεν παρὰ νὰ πείσωμεν τοὺς ἁρμοδίους, ὅτι ὁ κομμουνιστικὸς κίνδυνος καὶ μὲν δὲν εἶναι κίνδυνος ἀμέσου ἀνατροπῆς τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ γίνεται ἑκάστοτε αἴτιος μεγάλων ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν ζημιῶν πολλῶν συμφερόντων παραγωγικῶν ἔργων. Παράδειγμα πρόσφατον ἔχομεν ὅπου ὁ κομμουνισμὸς ἀπεπειράθη νὰ πλήξῃ καιρίως τὸ πλουσιώτερον προϊὸν τῆς χώρας μας, τὸν καπνόν, καὶ ἐκινδύνευσε νὰ καταστρέψῃ ἀπολύτως τὴν ἐμπορίαν αὐτοῦ διὰ τῆς ἀντιδράσεως ἐναντίον τῶν καπνεργοστασιαρχῶν εὑρὼν ὡς πρόφασιν τὸν θεσμὸν τοῦ ταμείου προνοίας, τὸ ταμεῖον ἀσφαλείας τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς ἔχει ἱδρυθῆ διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τοὺς ἀνέργους ἐργάτας κατὰ τὸ διάστημα τῆς φυσιολογικῆς ἀνεργίας, τὴν ὁποίαν ἡ ἐπεξεργασία τοῦ καπνοῦ ἐπιβάλλει εἰς τοὺς ἀποκλειστικῶς ἀσχολουμένους περὶ τὴν καπνεργατικὴν ἐργασίαν. Ἐχρειάσθη ἔντονος παρέμβασις διὰ νὰ σωθῇ τὸ Ἐθνικόν μας προϊόν. Ἀλλὰ πλὴν τούτου, κατὰ ἐπισήμους πληροφορίας ἀνωτάτων ὀργάνων τῆς πολιτείας, ἐν μέσῃ Ἑλλάδι ἱδρύθη καὶ λειτουργεῖ Λενιστικὴ σχολή.

§73Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Μήπως εἰξεύρετε ἐὰν ὑπάρχῃ καμμία φασιστικὴ σχολή.

§74Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δυστυχῶς δὲν γνωρίζω.

§75Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Θὰ σᾶς πληροφορήσω ἐγώ.

§76Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Λυποῦμαι ὅτι δὲν γνωρίζω ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ λυποῦμαι ὅτι δὲν ἀποτελῶ μέλος αὐτῆς.

§77Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Θὰ σᾶς δώσω πληροφορίας.

§78Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὰς πληροφορίας σας διὰ νὰ ἐγγραφῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Σχολήν.

§79Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Διὰ τοὺς ὀπαδοὺς τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν τὸ νὰ θεωροῦν τιμήν των νὰ εἶναι μέλη φασιστικῶν σχολῶν εἶναι περίεργον.

§80Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Γνωρίζετε τὴν διαφορὰν μεταξὺ κομμουνισμοῦ καὶ φασισμοῦ.

§81Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρῶτα ἐξαδέλφια εἶναι.

§82Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Πρῶτα ἐξαδέλφια εἶναι διὰ τοὺς ἔχοντας τὰς αὐτὰς μὲ τὸν κομμουνισμὸν ἀντιλήψεις.

§83Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Αἱ ἴδιαι μέθοδοι εἶναι.

§84Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Καὶ τὰς μεθόδους αὐτὰς γνωρίζετε ὑμεῖς πολὺ καλὰ ὅτι τὰς ἀποκρούομεν.

§85Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Πρῶτα ἐξαδέλφια εἶναι ἀπὸ ἀπόψεων μεθόδων σᾶς ἐπαναλαμβάνω.

§86Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Πάντες γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι ἡμεῖς ἓν καὶ μόνον πρεσβεύομεν, τὴν ἀπόλυτον ἐλευθερίαν καὶ τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν. Ἑπομένως λέγοντες ὅσα λέγομεν ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ, δὲν λέγομεν ὅτι ὁ κομμουνισμὸς ὡς ἰδεολογία μᾶς εἶναι δυσάρεστος, διότι κάθε ἰδεολογία εἶναι σεβαστὴ ἀπὸ ἀνθρώπους σεβομένους τὴν ἰδέαν τῆς ἐλευθερίας· ἀλλ’ ὅταν ὅμως αἱ ἰδέαι αὐταὶ ἔχουσιν ὡς πρόγραμμα τὴν διὰ τῆς ὀλιγαρχικῆς βίας ἀνατροπὴν θὰ μᾶς εὕρωσι πάντοτε ἀντιμετώπους, ὅπως μᾶς εὗρον μέθοδοι παρόμοιοι, τὰς ὁποίας ὑμεῖς ἐφηρμόσατε.

§87Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡμεῖς ἐναντίον καὶ τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ τοῦ φασισμοῦ ἀντιτάσσομεν τὴν δημοκρατίαν.

§88Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Καὶ εἴδομεν διὰ ποίων μεθόδων τὴν ἐγκατεστήσατε.

§89Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ἤθελον νὰ μάθω, ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ ἐλευθερίας, μέχρι ποίου σημείου ἐξικνεῖται αὕτη; Μήπως φθάνομεν καὶ μέχρι τῆς νοσηρότητος νὰ θεωρῶμεν ἐλευθερίαν καὶ τῶν ληστῶν καὶ νὰ θεωρῶμεν ἐπιτετραμμένην καὶ πᾶσαν παρέκβασιν τοῦ νόμου καὶ τῆς ἠθικῆς; Διότι ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ ἐλευθερίας πρέπει νὰ ἐννοῶμεν τὴν ὑγιᾶ ἐλευθερίαν καὶ ὄχι νοσηρὰς καταστάσεις εὑρισκομένας εἰς νοσηροὺς ἐγκεφάλους, διότι τότε πρόκειται περὶ παθολογικῆς καταστάσεως καὶ ὄχι περὶ ἐλευθερίας ἡ ὁποία ἑδράζεται εἰς εὐγενεῖς ψυχάς.

§90Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἔλεγον λοιπόν, Κύριοι ὅτι ἱδρύθη Λενινιστικὴ σχολὴ ἐν Ἑλλάδι, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι ὑποχρεωμένα νὰ φοιτοῦν ὅλα τὰ μέλη τῆς κομμουνιστικῆς νεολαίας καὶ νὰ λαμβάνωσιν ἐκεῖθεν τὰ διδάγματα, τὰ τόσον φιλάνθρωπα, τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἱδρύθη περὶ τὸν Μάρτιον τοῦ 1927. Ἀλλά, κύριοι, τὰ ὅσα ἐγὼ λέγω πρὸς ὑμᾶς, βασιζόμενα πάντοτε ἐπὶ πληροφοριῶν κατὰ τὸ δυνατὸν ἐπισήμων — καὶ εἶναι ἐπίσημοι αἱ πληροφορίαι μου — δὲν εἶναι τίποτε ἀπέναντι τῶν ὅσων καταγγέλλει καὶ προαναγγέλλει ὁ Γενικὸς Διοικητὴς Μακεδονίας κ. Καλεύρας, τὰ ὁποῖα καὶ προχθὲς ἀνέφερα κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου. Ὁ κ. Καλεύρας παρακολουθεῖ μετ’ ἐξαιρετικῆς πάντοτε ἐπιμελείας τὰ τοῦ κομμουνισμοῦ, διότι εὑρίσκεται ἐν Μακεδονίᾳ, ὅπου ὁ κομμουνιστικὸς κίνδυνος εἶναι ἀντιληπτὸς καὶ εἰς ἁπλοῦν ἀκόμη διαβάτην. Παρακολουθῶν ὁ κ. Γεν. Διοικητὴς τὸν κομμουνιστικὸν κίνδυνον ἐκφράζει μεγάλην δυσφορίαν διὰ τὰ ἀσθενῆ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐξαγγέλλει ὅτι λαμβάνει ἡ κυβέρνησις ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ. Προαναγγέλλει—καὶ εἰς αὐτὸ συμφωνοῦν πληρέστατα καὶ αἱ πληροφορίαι μου αἱ σχετικαί, ὅτι κατὰ τὸν προσεχῆ Μάρτιον ἢ Ἀπρίλιον θὰ ἔχωμεν τὰς ἀπεργίας, τὰς ὁποίας εἴχομεν καὶ πέρυσι. Εἶναι ἡ ἐποχὴ ἀκριβῶς τῆς ἐπαγγελματικῆς ἀνεργίας τῶν καπνεργατῶν, τοὺς ὁποίους κατώρθωσαν, ἐκμεταλλευόμενοι ἀκριβῶς αὐτοὺς, νὰ συνεγείρωσιν ἐναντίον πάσης τάξεως καὶ ἐναντίον αὐτοῦ τούτου τοῦ Κράτους. Τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἀκολουθεῖ ὁ κομμουνισμὸς καὶ σύμφωνα πρὸς τὸ ὁποῖον δίδει τὰς ὁδηγίας του εἰς τὰ μέλη αὐτοῦ, εἶνε νὰ εὑρίσκωνται εἰς διηνεκῆ προστριβὴν τὰ ὄργανά του πρὸς τὰς ἀρχάς. Διὰ τοῦ μέτρου τούτου σκοποῦσι διὰ τῶν συχνῶν προστριβῶν, νὰ ἐπιφέρωσι κόπωσιν τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως, τὴν ἀγανάκτησιν τῆς κοινῆς γνώμης καὶ ἰδίως νὰ ἐξάπτωσι τὸν φανατισμὸν τῶν μελῶν αὐτοῦ, ὥστε, νὰ αἰσθάνωνται ἐχθρότητα καὶ νὰ ἀνοίγωσι χάσμα ἀγεφύρωτον μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῶν ἀρχῶν τῆς χώρας.

§91Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Αὐτό, κ. συνάδελφε, εἶναι τὸ πρόγραμμα τοῦ κομμουνισμοῦ.

§92Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε συνάδελφε, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς δώσω σχετικὰς πληροφορίας διὰ τὰ συμβαίνοντα ἐν Μακεδονίᾳ εἰς τὴν τάξιν τῶν καπνεργατῶν ἐν σχέσει μὲ τὸν κομμουνιστικὸν κίνδυνον—ἐὰν δὲ μοῦ ἐπιτρέψωσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς θέλω περιέλθει αὐτοπροσώπως τὴν Μακεδονίαν. Δὲν διαφεύγει τὴν προσοχὴν τῆς κυβερνήσεως ὁ κομμουνιστικὸς κίνδυνος, τὸν ὁποῖον παρακολουθεῖ. Ἐὰν δὲ ἐπαναλαμβάνω δὲν ἤρχιζον αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, θὰ μετέβαινον αὐτοπροσώπως καὶ θὰ μεταβῶ ἐὰν μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ καιρὸς— ὥστε νὰ λάβω ὅλα τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα καὶ διὰ νὰ προλάβω τὴν ἀπεργίαν τὴν ὁποίαν ἀναφέρετε καὶ εἰς τὴν ὁποίαν οἱ κομμουνισταὶ ἐπιζητοῦσι νὰ παρασύρωσιν ὅλους τοὺς καπνεργάτας. Ἔχει ἤδη ἐγκριθῆ παρὰ τῆς Κοινοβ. ἐπιτροπῆς καὶ τεθῆ εἰς ἐφαρμογὴν τὸ νομοθετικὸν διάταγμα «περὶ ταμείου ἀσφαλείας τῶν καπνεργατῶν» δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐχορηγήθη ἤδη τὸ ἐπίδομα τῆς ἀνεργίας καὶ λαμβάνομεν καὶ πᾶν ἄλλο μέτρον ἐναντίον τῶν κομμουνιστῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπιζητοῦσι νὰ παρασύρωσι καὶ τοὺς συντηρητικοὺς ἐργάτας. Ὀφείλω ὅμως νὰ ὁμολογήσω ὅτι οἱ συντηρητικοὶ ἐργάται ἀνθίστανται. Ὀφείλω δὲ νὰ δηλώσω ὅτι ἡ κυβέρνησις δὲν παραλείπει περίστασιν ἀπὸ τοῦ νὰ λαμβάνει ὅλα τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λαμβάνωνται ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ. Ὁ κ. συνάδελφος, τέως μέλος τῆς κυβερνήσεως καὶ μέχρι τῆς χθὲς Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, γνωρίζει ὅτι λαμβάνονται ὅλα τὰ δυνατὰ μέτρα πρὸς προστασίαν τῶν ἐργατῶν καὶ ὅλα τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐνδείκνυονται ἐκ τῶν περιστάσεων διὰ νὰ ἀποσοβήσωμεν πάντα τὰ διαβήματα τῶν κομμουνιστῶν ὅπως παρασύρωσι τοὺς συντηρητικοὺς ἐργάτας.

§93Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Καὶ ὅμως τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως συμποσιάζονται μετὰ τοῦ Ἰστράτι;

§94Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἐπ’ αὐτῶν θ’ ἀπαντήσῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός. Ἐγὼ σᾶς λέγω μόνον ὅτι δὲν ἀποκλείεται μέλος τῆς κυβερνήσεως νὰ ἔχῃ κοινωνικὰς σχέσεις μὲ οἱονδήποτε πρόσωπον.

§95ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατὶ τάχα ἐπιτρέπεται μὲ τὸν πρεσβευτὴν τῆς Ρωσσίας νὰ ἔχῃ ἡ κυβέρνησις.

§96Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Διὰ νὰ ἰδῆτε, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν λαμβάνεται κανὲν μέτρον σᾶς ἀναφέρω ὅτι ἡ Θεσσαλονίκη ἔχει διαιρεθῆ εἰς τέσσαρας ζώνας, εἰς τέσσαρα τμήματα. Τὴν μίαν ζώνην ἐξ αὐτῶν τὴν ἔχουν ἀναλάβει οἱ Ἀρμένιοι, τοὺς ὁποίους προστατεύει ἡ Κυβέρνησις παρὰ τὰς διαμαρτυρίας τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Ὁ ἀριθμὸς τῶν καπνεργατῶν ηὔξησεν, ἐδιπλασιάσθη σχεδόν. Τί μέτρα λαμβάνει ἐπ’ αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις;

§97Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διὰ τὴν αὔξησιν τῶν καπνεργατῶν ἐλάβομεν τὸ ἑξῆς νομοθετικὸν μέτρον: ὡρίσαμεν διὰ τοῦ Νόμου ποῖοι θεωροῦνται κατὰ νόμον καπνεργάται κατ’ ἐπάγγελμα καὶ μετὰ ἔλεγχον αὐστηρότατον χορηγοῦνται εἰς αὐτοὺς καπνεργατικὰ βιβλιάρια.

§98Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ποῖος τὰ δίδει τὰ πιστοποιητικά; Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Ηὔξησεν ὁ ἀριθμὸς τῶν καπνεργατῶν ἀπὸ πέντε εἰς δέκα πέντε χιλιάδες. Δὲν ὑπάρχει κανὲν κυβερνητικὸν μέτρον. (Θόρυβος).

§99Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν γνωρίζετε τὰ πράγματα καὶ λέγετε ἀνακριβείας.

§100Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει σήμερον ποῖα μέτρα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας λαμβάνει ἢ πρόκειται νὰ λάβῃ ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἐξαγγέλλονται μέτρα ἐναντίον τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου, ἕτερον μέλος τῆς Κυβερνήσεως παραθέτει τέϊον εἰς ἀνεγνωρισμένον προπαγανδιστὴν τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἡμᾶς αὐτὸ μᾶς ἐνδιαφέρει ἐπὶ τοῦ παρόντος. Δὲν ἀνήλθομεν ἐπὶ τοῦ βήματος διὰ νὰ κρούσωμεν τὸ τύμπανον τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου, ἀλλ’ ἀνήλθομεν νὰ ἐλέγξωμεν τὴν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως μὴ τηρουμένην ἑνιαίαν πολιτικὴν ἔναντι τοῦ κομμουνισμοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρόθεσίς μας. Τώρα, ὅσον ἀφορᾷ τὸν κομμουνισμόν, ἴσως ἔλθῃ ἄλλη κατάλληλος στιγμὴ καὶ ἀναπτύξωμεν εὐρύτερον τοὺς ἐξ αὐτοῦ κινδύνους. Ταῦτα λέγομεν ἡμεῖς τώρα, διὰ νὰ καταστήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν προσεκτικὴν καὶ νὰ παρακαλέσωμεν αὐτὴν ὅπως εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο δείξῃ μίαν ὁμοιογένειαν καὶ λάβῃ ὅλα τὰ ἐνδεικνυόμενα ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ μέτρα. Ὀφείλω δὲ ἐνταῦθα νὰ εὐχαριστήσω τὸν ἀξιότιμον κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι υἱοθέτησε σειρὰν ὅλην νομοθετημάτων κοινωνικῆς προνοίας διὰ τοὺς ἐργάτας, διὰ τῶν ὁποίων περιορίζεται καὶ ἐμποδίζεται νὰ εἰσχωρῇ ὁ κομμουνισμὸς εἰς τὰς ἐργατικὰς τάξεις. Ἐλπίζω δὲ ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει υἱοθετήσῃ τὰ μέτρα ταῦτα, Διότι ἓν ἐκ τῶν ἀπαραιτήτων μέτρων ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ εἶναι καὶ ἡ ψήφισις νομοθετημάτων διὰ τῶν ὁποίων προστατεύεται ὁ τίμιος καὶ ἐργατικὸς ἐργάτης.

§101Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐν τούτοις, κ. συνάδελφε, πολλὰ ἀξιόλογα μέλη τῆς ἀστικῆς ἐργοδοτικῆς τάξεως, ἀνθίστανται κατὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν.

§102Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Τὸ γνωρίζω καὶ αὐτό, κύριε Ὑπουργέ. Ὑπῆρχον πρόσωπα τῆς ἀστικῆς τάξεως εἰς τὰ ὁποῖα, ὅταν ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μου ὡς Ὑπουργοῦ ἢ καὶ ὡς ἁπλοῦ πολιτευομένου ἔλεγον περὶ ἀντιτάξεως ἀμύνης, δὲν ἤθελον ν’ ἀκούσωσι τοιοῦτόν τι. Ἀλλὰ τὰ πρόσωπα αὐτὰ ἐλπίζω ὅτι σήμερον ἀπέμειναν ἐλάχιστα, ἰδίᾳ δὲ ἐν τῇ τάξει τῶν ἐργοδοτῶν. Βλέπομεν ἤδη εὐχαρίστως τὰς ἀστικὰς τάξεις νὰ ὀργανοῦνται κατὰ τρόπον ὑποσχόμενον μίαν ἄμυναν, τὴν ὁποίαν ἐν καιρῷ θ’ ἀντιτάξωσιν ἀποτελεσματικῶς ἐναντίον τῶν ταραχοποιῶν καὶ ἐκμεταλλευτῶν τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Ἤδη, περαίνων τὴν ἀγόρευσίν μου, κατέρχομαι ἐκ τοῦ βήματος ἱκανοποιημένος διὰ δύο τινά. Πρῶτον, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας μετὰ τοιαύτης περιφρονήσεως διέψευσε τὴν μετάβασίν του εἰς Λαύριον μετὰ τοῦ γνωστοῦ προσώπου. Χαίρω ἰδιαιτέρως διότι δὲν ἦτο ἀληθὲς τὸ διαδοθέν. Ἐπίσης μὲ τὴν ἱκανοποίησιν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ μᾶς διαλύσῃ τὸ διαδοθὲν περὶ τεΐου παρατεθέντος εἰς τὴν οἰκίαν του. Καὶ τρίτον ὅτι, ὡς ἐλπίζω, θὰ ἀκούσωμεν τοῦ σώφρονος καὶ συντηρητικοῦ ἀρχηγοῦ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως καὶ προϊσταμένου τοῦ ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν νὰ δώσῃ πρὸς ἡμᾶς τοιαύτας διαβεβαιώσεις περὶ τῆς μελλοντικῆς τακτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἀπέναντι τοῦ κομμουνισμοῦ, ὥστε νὰ καθησυχάσωμεν καὶ ἡμεῖς οἱ πλέον ἀνησυχοῦντες (χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§103Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπ. τῆς Γεωργίας). Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀπαντήσω ἐγὼ εἰς τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἐν ὀλίγαις λέξεσι καὶ ἐν λεπτομερείᾳ ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἀνέπτυξε, διότι κυρίως ἐστρέφετο ἐναντίον ἐμοῦ, ἂν καὶ δύο σημεῖα τῆς ἐπερωτήσεως ἀφεώρων δύο ἄλλους συναδέλφους μου, ἀλλὰ ἀπαντῶ ἐγὼ καὶ εἰς τὰ τελευταῖα ἐρωτήματα, διότι ἐπὶ τῶν δύο πρώτων αἰτιάσεων ἐδόθη ἀπάντησις ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ἡ πρώτη αἰτίασις ἦτο, ἐὰν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι ἐπενέβη ἡ Κυβέρνησις ὅπως ματαιώσῃ τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ Παναγῆ Ἰστράτι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀπήντησεν ὅτι αὐτὴ ἡ ἐπέμβασις δὲν ἔγινεν, οὐδὲ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ, διότι ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι ἡ δικαστικὴ ἐξουσία εἶναι ἐντελῶς ἀνεξάρτητος—καὶ τὸ γνωρίζει καλλίτερον παντὸς ἄλλου ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἕως τώρα εἰργάσθη ὅπως ὑποστηρίξῃ περισσότερον τὸ γόητρον τῆς δικαιοσύνης καὶ ὅπως ἀσφαλίσῃ περισσότερον τὰς ἐγγυήσεις τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας. Ἡ ἄλλη αἰτίασις εἶναι διατὶ δὲν ἔγινε δεκτὴ ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἡ πρότασις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Χωροφυλακῆς περὶ ἀπελάσεως τοῦ ἰδίου προσώπου. Ἡ ἀπάντησις εἶναι αὕτη, διότι ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει ἐκ τῆς παραμονῆς τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος προσώπου. Καὶ γνωρίζουσι πάντες ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀπελάσεως εἶναι τῆς διακριτικῆς ἐξουσίας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ Κυβέρνησις περιωρίσθη ν’ ἀπαγορεύσῃ συγκεντρώσεις, εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἐλάμβανε μέρος ὁ κ. Παναγῆς Ἰστράτι, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι πολίτης Ἕλλην καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, διότι δὲν εἶναι πολίτης Ἕλλην, ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὸ δικαίωμα ν’ ἀπαγορεύσῃ πολιτικὴν δρᾶσιν εἰς ἀλλοδαπόν. Περιορισθεῖσα λοιπὸν εἰς τοῦτο ἡ Κυβέρνησις, νομίζω ὅτι ἐξησφάλισεν ἐπαρκῶς τὴν τάξιν καὶ νομίζει ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς κίνδυνος διαταράξεως τῆς τάξεως οὐδὲ ἄλλης τινὸς φύσεως κίνδυνος καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν προέβη εἰς ἀπέλασιν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε πεισθῇ ὅτι ὑπάρχει τοιοῦτος κίνδυνος, θὰ κάμῃ ὅτι ἐπιβάλλει τὸ καθῆκόν της. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ τρίτον μέρος τῶν αἰτιάσεων. Δὲν περιέμενον φυσικὰ ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις ἤθελε φθάσῃ μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου, νὰ μὲ ἀναγκάσῃ νὰ συζητήσωμεν ἐὰν πρέπῃ ἢ ἂν δὲν πρέπῃ νὰ ἔχωμεν κοινωνικὰς σχέσεις μετ’ ἀλλοδαπῶν ἐχόντων ἀντιθέτους πολιτικὰς ἰδέας μὲ ἡμᾶς. Καὶ μὲ ἠρώτησαν: ποίαν σημασίαν ἔχει τὸ γεγονὸς ὅτι ἔχω κοινωνικὰς σχέσεις μετὰ τοῦ κ. Παναγῆ Ἰστράτι. Ἡ ἀπάντησις καὶ ἐδῶ εἶναι ἁπλουστάτη. Ἐγὼ ἐπροκάλεσα τὴν προσωπικὴν γνωριμίαν μετὰ τοῦ κ. Παναγῆ Ἰστράτι καὶ αὐτὴ ἡ πρόκλησις τῆς προσωπικῆς γνωριμίας δὲν σᾶς ἀποκρύπτω ὅτι εἶχε τὴν ἔννοιαν τῆς διαδηλώσεως ἑνὸς σεβασμοῦ πρὸς τὴν ἀντοχὴν τῆς ἀνθρωπίνης ψυχῆς, ἑνὸς σεβασμοῦ πρὸς τὴν ἱκανότητα τὴν ἀνθρωπίνην νὰ διατηρήσῃ ὁ ἄνθρωπος ἐν τῷ μέσῳ τῶν πλέον ἀντιξόων περιστάσεων τὴν ἰδέαν τοῦ ἠθικοῦ νόμου (διακοπαί) Δὲν ὁμιλῶ, κύριοι, περὶ τῆς λογοτεχνικῆς ἀξίας τοῦ κ. Παναῆ Ἰστράτι, ἀλλ’ ἀφοῦ μὲ προκαλεῖτε εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ἀναφέρω τί περὶ αὐτοῦ λέγει κριτικὸς τῆς περιωπῆς τοῦ Ρομαὶν Ρολλάν.

§104Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ διατὶ δὲν ἀναφέρετε τί αὐτὸς οὗτος λέγει περὶ ἑαυτοῦ;

§105Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Θὰ ἀκούσητε, κ. Βουλευτά. Λοιπὸν ὁ Ρομαὶν Ρολλάν, ἀναφερόμενος εἰς μίαν ἐπιστολὴν, τὴν ὁποίαν τοῦ ἀπηύθυνεν ὁ Παναῆ Ἰστράτι εἰς στιγμὰς μεγίστης ἀπελπισίας, ἡ ὁποία τὸν εἶχε φέρει μέχρι τῶν πυλῶν τοῦ Ἅδου, γράφει—εἶναι μετάφρασις δημοσιευμένη (ἀναγινώσκει). Τὸ ἐδιάβασα λέγει ἐν μεταφράσει καὶ συνεταράχθην ἀπὸ τὴν πάλην τῆς μεγαλοφυΐας. Λοιπὸν ἔτσι ἐκφράζεται περὶ τῆς λογοτεχνικῆς ἀξίας τοῦ Παναῆ Ἰστράτι, ὅπως σᾶς εἶπον, ὁ Ρομαὶν Ρολλάν. Ἀλλ’ ἐδῶ δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν ἡμεῖς περὶ τῆς φιλολογικῆς ἀξίας τοῦ Παναῆ Ἰστράτι, διότι δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἁρμόδιοι· οὐδὲ ἡ Βουλὴ εἶναι δυνατὸν νὰ διαθέσῃ τὰς ὥρας της, διὰ νὰ συζητήσῃ ἀκαδημαϊκῶς περὶ τῆς ἀξίας ἑνὸς συγγραφέως. Σᾶς εἶπον ὅτι ἡ προσωπική μου μετ’ αὐτοῦ γνωριμία ἦτο, ἀφ’ ἑνὸς μία ἐκδήλωσις σεβασμοῦ τῆς ἱκανότητος τοῦ ἀνθρώπου νὰ διατηρήσῃ ἐν τῷ μέσῳ τῶν πλέον ἀντιξόων περιστάσεων τὴν ἰδέαν τοῦ ἠθικοῦ νόμου, διότι ὁ ἄνθρωπος αὐτός, μολονότι ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον ὑπὸ τὰς πλέον δυσμενεῖς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ ἕνας ἄνθρωπος εἰς τὸν κόσμον, μολονότι ἠναγκάσθη νὰ ζήσῃ ἕνα περιπετειώδη βίον καὶ νὰ ἀλητεύσῃ, ὡς ὁ ἴδιος ὡμολόγησεν, ἐν τούτοις κατώρθωσεν ἐν μέσῳ αὐτῆς τῆς τρικυμίας νὰ διασώσῃ τὸν ἑαυτόν του, νὰ διασώσῃ τὴν συνείδησίν του, νὰ διασώσῃ, ὅπως σᾶς εἶπον, τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ἰδέας τοῦ δικαίου καὶ τοῦ ἠθικοῦ νόμου, διότι εἰς τὰ ἔργα του καὶ εἰς τὸν βίον του ἕως τώρα, ὅτε λόγῳ τῆς ἐργασίας του ἀπηλλάγη πλέον ἀπὸ τὰς ἀνάγκας τῆς βιοπάλης, ἐνέμεινεν εἰς τὰς ἰδέας του τὰς ἠθικάς. Εἰς ὅλον του τὸ ἔργον κοχλάζει ἓν αἴσθημα δικαίου, ἓν αἴσθημα συμπαθείας πρὸς τὸν ἄνθρωπον, πρὸς τὴν ἀνθρωπίνην ὕπαρξιν. Καὶ νομίζω, Κύριοι, ὅτι δὲν περιποιεῖ τιμὴν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἰδικήν μας νὰ ὁμιλῶμεν, ὅπως ἔγινε λόγος, περὶ τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ, ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἠναγκάσθη νὰ διέλθῃ βίον περιπετειώδη. Ἂς μάθωμεν, Κύριοι, ν’ ἀναγνωρίζωμεν τὴν ἠθικὴν ἀξίαν ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει καὶ νὰ μὴ θέλωμεν νὰ ρίψωμεν εἰς τὸν βόρβορον ὅ,τι τιμᾷ τὸ ἀνθρώπινον γένος.

§106Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Εἶναι κομμουνιστὴς ἢ ὄχι;

§107Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Θὰ σᾶς εἴπω κ. βουλευτά. Γνωρίζετε, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ὑπῆρξε συγγραφεὺς μεγαλοφυής, συγγραφεὺς ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ τις νὰ εἴπῃ, ὅτι συνέβαλε πλέον παντὸς ἄλλου εἰς τὴν δημιουργίαν τοῦ νεωτέρου πολιτισμοῦ, συγγραφεὺς ὅμως ὁ ὁποῖος, λόγῳ τῶν δυσμενῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρέθη, διήνυσε βίον πολὺ περιπετειώδη. Καὶ ὅμως ὁ συγγραφεὺς αὐτὸς θεωρεῖται ὡς ὁ θεμελιωτὴς τῆς ἠθικῆς. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ Ρουσσώ. Δὲν θέλω νὰ κάμω οὐδεμίαν σύγκρισιν μεταξὺ τοῦ Ρουσσὼ καὶ τοῦ Ἰστράτι, ἔχω ὅμως νὰ σᾶς εἴπω, κύριοι, σήμερον ὅτι ἡ σύγχρονος ἐπιστήμη ἀναγνωρίζει τὸν Ρουσσὼ ὡς θεμελιωτὴν τῆς ἠθικῆς ἀρετῆς, διότι οἱοσδήποτε καὶ ἂν ὑπῆρξεν ὁ πρακτικὸς βίος του, ἀνεγνώρισεν ὅμως ὡς ὑπέρτατον νόμον τὸν ἠθικὸν ὁ Ρουσσώ, καὶ παντοῦ θὰ ἴδητε ὅτι ὁ Ἰστράτι ἀναγνωρίζει τὸν νόμον τοῦ ἀνθρωπίνου δικαίου. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι, μεταβὰς αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος εἰς Ρωσσίαν, ἐνθουσιάσθη ἀπὸ τὸ Σοβιετικὸν καθεστώς. Εἶδε μόνον τὰς ὀλίγας λάμψεις τοῦ Σοβιετικοῦ καθεστῶτος καὶ δὲν εἶδε τὰ σκληρὰ σημεῖα αὐτῆς τῆς καταστάσεως τῆς Ρωσσίας. Καὶ καθὼς εἶναι ἄνθρωπος λογοτέχνης καὶ τῶν ἐντυπώσεων, οὔτε ἐσκέφθη ποῖαι θεωρίαι, ποῖαι ἀθλιότητες καὶ ποῖαι ἀγριότητες διεπράχθησαν διὰ νὰ φθάσῃ ἡ Ρωσσία εἰς τὴν θέσιν εἰς ἣν εἶναι σήμερον. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ σκεφθῇ ἐπιστημονικώτερον ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη διὰ τὴν Ἑλλάδα νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον ἠκολούθησεν ἡ Ρωσσία. Καὶ ἔρχεται ἐδῶ καὶ λέγει ἁπλῶς: Κύριοι, ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐπιστήμων διὰ νὰ συζητήσω, ἐὰν δὲν θέλητε νὰ μὲ ἀκούσητε, δὲν συζητῶ.

§108Β. ΣΑΓΙΑΣ. Μὲ τί δικαίωμα;

§109Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Θὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως. Μὲ τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον παρέχει ἡ Ἑλληνικὴ Δημοκρατία εἰς τὸν τόπον αὐτόν, νὰ τὸν ἐπισκέπτωνται ἄνθρωποι κύρους, ἄνθρωποι συγγραφεῖς, διότι μὴ θέλετε αὐτὸ τὸ πλεονέκτημα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Δημοκρατία νὰ τὸ καταλογίσητε εἰς βάρος τῆς Δημοκρατίας (χειροκροτήματα). Διότι ἡμεῖς ἐδῶ ἔχομεν ἀνοικτὰς τὰς θύρας μας καὶ τοὺς ἀφίνομεν νὰ κρίνωσι καὶ νὰ ἐπικρίνωσιν, ἐνῷ εἰς τὴν Ρωσσίαν εἶναι κλεισταὶ αἱ θύραι εἰς τοὺς ἀντιφρονοῦντας ἀλλοδαποὺς καὶ οἱ ἡμεδαποὶ ἀποστέλλονται εἰς ἐξορίαν εἰς τὴν Σιβηρίαν. Αὕτη εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς Δημοκρατίας καὶ τοῦ Σοβιετικοῦ καθεστῶτος (χειροκροτήματα). Ἀλλὰ δὲν ἦτο αὐτὸς ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον ἐξέθεσα, λόγῳ σεβασμοῦ πρὸς τὴν ἀνθρωπίνην ψυχήν, ἡ ὁποία μὲ παρώθησε νὰ ἔλθω εἰς προσωπικὴν γνωριμίαν, εἶναι καὶ ἄλλος λόγος, ὅτι ἐγνώριζον, ὅτι παρίστανον εἰς τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν τὰ ἑλληνικὰ πράγματα ὄχι ἀκριβῶς, ὄχι ἀληθῶς, καὶ ἐπεθύμουν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν του ἐπὶ ψευδῶν, ἐπὶ ἀνακριβῶν πληροφοριῶν, αἱ ὁποῖαι τὸν κατέκλυζον καὶ πράγματι μοῦ ἀφηγήθη γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐντελῶς ἀνύπαρκτα· μοῦ ὡμίλησεν, μοῦ ἔδωκεν τὴν πληροφορίαν ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπὶ παραδείγματι ὑπάρχει μία Βαστίλλη καὶ κατατυραννοῦνται οἱ φυλακισμένοι καὶ τὸν ἐπληροφόρησα ὅτι τοιαύτη φυλακὴ δὲν ὑφίσταται.

§110Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Ὑπάρχει.

§111Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν ὑφίσταται, κ. Βουλευτά. Ἐγὼ ἔδωκα τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ φυλακή, περὶ ἧς πρόκειται, δὲν ὑφίσταται. Ὡμίλησε περὶ ἄλλης φυλακῆς, εἰς ἣν δῆθεν φυλακίζονται κατὰ τρόπον ἀνθυγιεινὸν οἱ ναῦται καὶ τοῦ εἶπον, ὅτι εἶναι ἀνύπαρκτος ἡ φυλακὴ αὕτη. Μοῦ ἀνέφερε καὶ ἄλλα γεγονότα καὶ τὸν ἐπληροφόρησα, ὅτι τὰ γεγονότα ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζει τὰς γνώμας του, ἦσαν ἐντελῶς ἀβάσιμα. Αὐτὸς εἶναι ὁ δεύτερος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπεδίωξα νὰ ἔλθω εἰς προσωπικὴν γνωριμίαν μὲ τὸν Παναΐτ Ἰστράτι καὶ νομίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ γεγονὸς εἶναι καὶ χαρακτηριστικὸν τῆς ὅλης πολιτικῆς τῆς ἰδικῆς μου ἀπέναντι τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου. Μήπως ἐγὼ ὑπῆρξα ποτὲ ἐπαινετὴς τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου; Μήπως ἐγὼ ἔλαβον ψήφους κομμουνιστικάς, τὰς ὁποίας σεῖς ἀφθόνως ἐλάβατε κατὰ τὸ 1920; (χειροκροτήματα). Εἰς τὰς ἐκλογὰς τὰς τελευταίας ὑπῆρξα πάντοτε ὁ δριμύτερος κατήγορος τοῦ κομμουνισμοῦ. Οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν, οὐδεὶς ἀρχηγὸς κόμματος ἐδῶ, οὐδὲν Ἑλληνικὸν σῶμα δὲν ἐπέκρινε, ὅσον ἐπέκρινα ἐγὼ τὸν κομμουνισμόν. Θὰ τὸν ἐπικρίνω ἀκριβῶς, διότι ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος συστηματικῶς πρέπει νὰ ἐργάζεται ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων τάξεων καὶ ὅτι ὁ κομμουνισμὸς ὑπῆρξεν ἓν κόμμα ἐναντίον τῆς ἐργατικῆς κινήσεως ἐν Ἑλλάδι.

§112ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ διὰ τὴν ἀναλογικήν.

§113Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Θὰ σᾶς εἴπω καὶ διὰ τὴν ἀναλογικήν. Καὶ ἀντὶ νὰ προχωρήσῃ ἡ ἐργατικὴ κίνησις εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὠπισθοδρόμησε. Διότι μέρος, καὶ μάλιστα μεγάλο, παρεξηγήθη, διότι ἐναντίον τῶν νομίμων ἀξιώσεων των ἀντιτάσσονται αἱ ἄλλαι τάξεις. Καὶ αὐτὴ ἡ πολεμική, ἡ ὁποία σήμερον ἐγένετο ἐδῶ ἐναντίον τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου, κατὰ βάσιν καὶ κατ’ οὐσίαν στρέφεται ἐναντίον τῶν νομίμων ἐργατικῶν ἀξιώσεων.

§114ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀσφαλῶς.

§115Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν ἐφαντάσθην ποτέ, δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ κανεὶς εὐσυνείδητος ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ φαντάζηται, ὅτι ἡ κοινωνία πρέπει νὰ σταματήσῃ εἰς μίαν ὡρισμένην κατάστασιν, ἀλλὰ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ μεταβολαὶ τῆς κοινωνικῆς καταστάσεως νὰ γίνωσι διὰ τῆς βίας καὶ τῆς καταστροφῆς. Θὰ γίνωσιν καὶ πρέπει νὰ γίνωσιν αἱ κοινωνικαὶ μεταβολαὶ μέχρις ὅτου δημιουργηθῇ καθεστὼς πλήρους κοινωνικῆς ἀλληλεγγύης, πρέπει νὰ μεταβληθῇ κατὰ τρόπον συστηματικὸν, χωρὶς καταστροφὰς ἀλλὰ μὲ συνεχῆ δημιουργίαν, τὴν ὁποίαν ἐμποδίζει ὁ κομμουνισμὸς καὶ δι’ αὐτὸ εἶμαι ἔχθιστος ἐναντίον τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου καὶ δι’ αὐτὸ, ἐὰν παρακολουθήσητε τὸ δημοσιογραφικὸν ὄργανον τοῦ κομμουνισμοῦ, θὰ ἴδητε ὅτι ἐναντίον μου συγκεντρώνει τὰ περισσότερα πυρά, διότι γνωρίζει ὅτι ἡ καταδίκη του προέρχεται ἀπὸ μίαν συνετῆ καὶ πεφωτισμένην κοινωνικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ καὶ οἱ φίλοι μου θὰ ἐπιδιώξωμεν καὶ ἐπὶ πλέον ἀπὸ μίαν συστηματικὴν διαφώτισιν. Μὴ φαντάζεσθε, ὅτι ἐὰν φυλακίσωμεν ἢ ἐξορίσωμεν 100 κομμουνιστάς, θὰ καταβάλωμεν τὸν κομμουνισμόν. Ὅταν διαφωτίσωμεν τοὺς ἐργαζομένους περὶ τῶν συνεπειῶν τοῦ κομμουνισμοῦ, τῶν συνεπειῶν ἀπὸ ἀπόψεως ἐργατικῆς, ὄχι μόνον ἀπὸ ἀπόψεως ἀστικῆς, ὅπως διαρκῶς προβάλλετε κ. βουλευταί, διότι ὅταν γίνεται λόγος περὶ ἀστικῆς τάξεως, ἐννοοῦνται αἱ εὔποροι τάξεις. (Θόρυβος).

§116Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Δὲν ἀκούεται).

§117Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Σεῖς κ. Βουλευτά, ἐσυνηθίσατε μόνον νὰ ἐφαρμόζητε κοινωνικὰς μεταρρυθμίσεις ὅταν ἡμεῖς τὰς ἐπιβάλλωμεν (Χειροκροτήματα, παρατεταμένα) (θόρυβος).

§118Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Δὲν ἀκούεται).

§119Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὸ ἅπαντόν σας εἶναι ἡ ἀντίδρασίς σας κατὰ τῶν ἀπαλλοτριώσεων τῶν νομίμων.

§120Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κατὰ τῶν παρανόμων ἀπαλλοτριώσεων.

§121Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Καὶ δεύτερον, αἱ ἐνστάσεις σας κατὰ τοῦ δημοψηφίσματος τοῦ 1924. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἅπαντόν σας τὸ πολιτικόν. (Χειροκροτήματα, θόρυβος).

§122Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§123Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἂν σᾶς ἱκανοποιοῦν αἱ ἐνστάσεις, κάμετε τὰς ἐνστάσεις, ἀφοῦ σᾶς ἱκανοποιοῦν· ἡμᾶς μᾶς ἱκανοποιεῖ ἡ πραγματικότης, ἀρκούμεθα εἰς αὐτὴν, καὶ προσπαθοῦμεν νὰ τὴν προαγάγωμεν. Αὐτὸ εἶναι τὸ χαρακτηριστικὸν τοῦ κόμματός σας καὶ τῆς πολιτικῆς σας. Ἀλλ’ ἔρχομαι, κύριοι, εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος περὶ τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου. Ἐγὼ δὲν ἀποκρύπτω, ὅτι ἡ δραστηριότης καὶ ἡ συστηματικὴ προσπάθεια τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος δὲν εἶναι κἄτι τι ἄξιον περιφρονήσεως, ἀλλὰ αὐτὸ ἀπέχει πολύ, ἀπὸ τοῦ νὰ ἀναγνωρίσω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπάρχει ἕνας κίνδυνος κομμουνιστικός, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ μέτρα τοιαῦτα, οἷα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῶν λόγων του, ἢ νὰ θεωρηθῇ ὁ κομμουνισμὸς ὡς κἄτι τι ἐκτὸς νόμου. Ἂν τοιοῦτος κίνδυνος ὑπῆρχε καὶ ἐγὼ εἶμαι τῆς γνώμης νὰ διωχθῇ ποινικῶς ὁ κομμουνισμός. Ἀλλ’ εὐτυχῶς τὰ πράγματα δὲν ἔχουν οὕτω. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, ὁ κομμουνισμὸς ἐχρεωκόπησεν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἤδη ἀναγκάζεται νὰ στρέφεται πρὸς τὰ δεξιὰ καὶ εἰς τὴν Ρωσσίαν. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐντελῶς ἐχρεωκόπησε καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς λόγους εἶναι καὶ ἡ ἀναλογική, περὶ τῆς ὁποίας μὲ διέκοψε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. συνάδελφος, διότι ἡ ἀναλογικὴ ἐπὶ τέλους ἀφήνει μίαν ἐλευθέραν δρᾶσιν κοινοβουλευτικὴν εἰς τὸ κόμμα τοῦτο καὶ γνωρίζετε, ὅτι ἡ ἐλευθέρα κοινοβουλευτικὴ δρᾶσις ἑνὸς κόμματος ἐπαναστατικοῦ μίαν δύναται νὰ ἔχῃ συνέπειαν, τὴν χρεωκοπίαν τοῦ κόμματος τούτου καὶ ἡ χρεωκοπία τοῦ κομμουνισμοῦ ἦλθε· καὶ ἂν θέλετε νὰ κατέλθητε εἰς τὰς τάξεις τῶν ἐργαζομένων, θὰ ἴδητε σήμερον, ὅτι ἡ πίστις τῶν ἁπλοϊκῶν μαζῶν δὲν ὑφίσταται πλέον. Ὁμιλοῦμεν περὶ κομμουνιστικοῦ κινδύνου καὶ δὲν γνωρίζομεν ὅτι ἤδη ἀπὸ ἑνὸς ἔτους εἰς τὸν τόπον μας, μολονότι εὑρισκόμεθα ὑπὸ λίαν δυσμενεῖς περιστάσεις ἀπὸ ἀπόψεως ἐργατικῆς, δὲν ἐσημειώθη ἐργατικὴ κρίσις. Εἰς τὸν τόπον μας, ἀντιστρόφως δὲν συνέβη ὅ,τι συνέβη εἰς ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα δὲν διῆλθον τὴν περίοδον τὴν ὁποίαν ἡμεῖς διερχόμεθα, διὰ τῶν ἐπιβαρύνσεων τοῦ λαοῦ πρὸς κάλυψιν ὅλων τῶν ἀναγκῶν τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι σήμερον τὸ κράτος εἶναι περισσότερον παρὰ ποτὲ ἀξιώτερον ἀπέναντι τοῦ κομμουνισμοῦ, ὅπως εἶναι ἀπόδειξις αἱ ἀπελάσεις ἀρκετῶν κομμουνιστῶν καὶ τέλος καὶ ἡ καταδίωξις τῶν κομμουνιστῶν βουλευτῶν, ἡ ὁποία δὲν ἔγινε διὰ λόγους καθαρῶς κομμουνιστικῆς ἰδεολογίας, ἀλλὰ διὰ μίαν δρᾶσιν πολιτικήν, ἡ ὁποία, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Βουλῆς, ἐξέθετεν εἰς κίνδυνον τὴν εἰρήνην τοῦ κράτους. Ἀλλ’ ὅπως σᾶς εἶπον, ἡ ἐπερώτησις, ὅπως καὶ ὅλος ὁ θόρυβος, ὁ ὁποῖος ἑκάστοτε ἐγείρεται περὶ κομμουνισμοῦ, δὲν στρέφεται οὔτε ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ, οὔτε καὶ ἔχει ὡς ἐλατήριον κανένα φόβον ἰδιαίτερον. Γνωρίζει ἡ ἀντιπολίτευσις, ὅτι τοιοῦτος κίνδυνος δὲν ὑπάρχει, ἀλλὰ νομίζει, ὅτι δύναται νὰ μειώσῃ τὴν θέσιν ὡρισμένων κομμάτων, ἂν ὄχι ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀπέναντι τοῦ λαοῦ, ἂν καθημέραν ἐπισείῃ τὸν κίνδυνον τοῦ κομμουνισμοῦ, ἂν κατηγορῇ ἐπὶ κομμουνισμῷ καὶ καταγγέλλῃ κόμματα, τῶν ὁποίων ἡ δρᾶσις ἀποτελεῖ τὴν καταδίκην τοῦ κομμουνισμοῦ. (Χειροκροτήματα).

§124Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. Καλεύρας τί λέγει;

§125Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὁ κ. Καλεύρας ἐκθέτει ὡρισμένα γεγονότα, τὰ ὁποῖα, ὅπως σᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας συνάδελφός μου, εἶναι ἐν γνώσει τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία παρακολουθεῖ, ἑτοίμη νὰ λάβῃ ὅ,τι χρειάζεται, ὅπως ἀποσοβήσῃ οἱανδήποτε ταραχήν. Κύριοι, ἂν ὑπῆρχε πραγματικῶς κίνδυνος κομμουνιστικὸς καὶ ἂν ἐφοβεῖσθε τὸν κομμουνισμὸν δὲν θὰ προσπαθῆτε κάθ’ ἡμέραν νὰ χαρακτηρίσητε κόμματα κομμουνιστικὰ εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνα ὧν τὸ κῦρος εἶναι ἀναμφισβητήτως πολὺ μεγαλύτερον, ἀπὸ τὸ κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον σεῖς ἀνήκετε. Ἂν θέλετε νὰ ἀποσοβηθῇ ὁ κομμουνιστικὸς κίνδυνος, ὀφείλετε νὰ βοηθήσητε τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν κοινήν της πολιτικήν, ὀφείλετε καὶ σεῖς μιμούμενοι τὴν πολιτικὴν δρᾶσιν τῶν κομμουνιστῶν, μιμούμενοι κατὰ τοῦτο, ἀντὶ ἐνστάσεων, νὰ φροντίσητε νὰ διαφωτίσητε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀλλὰ σᾶς εἴπομεν, κύριοι, ὅτι τὰ ζωτικὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀπαιτοῦν νὰ εἴμεθα εἰλικρινέστεροι, ἀπαιτοῦν νὰ προσαρμοσθῶμεν εἰς τὰς συνθήκας καὶ νὰ λύσωμεν τὰ μεγάλα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§126Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εὗρεν ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως νὰ κάμῃ ἀπολογισμὸν τῆς πολιτικῆς του καὶ τοῦ παρελθόντος του. Ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἦλθεν ὡρισμένη ἐπερώτησις, μὲ ὡρισμένα θέματα καὶ ἐκτὸς τῶν θεμάτων ἠσχολήθη μόνον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, οὐδαμῶς δὲ ἐντὸς τοῦ θέματος. Ἡ Κυβέρνησις ἐπηρωτήθη, ἐὰν πράγματι ἐδόθησαν διαταγαὶ νὰ σταματήσωσιν αἱ ἀνακρίσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τοῦ διωκομένου Ἰστράτι, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπήντησεν, ὅτι οὐδεμία τοιαύτη ἐδόθη διαταγή. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ διατύπωσις τῆς ἐπερωτήσεως δὲν εἶναι ὀρθή. Βέβαια, οἱανδήποτε ἰδέαν καὶ ἂν ἤθελε σχηματίσῃ τις κακὴν κατὰ τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, οὐδέποτε ἦτο δυνατὸν Ὑπουργός, μόνος διαχειριζόμενος τὴν δικαιοσύνην ἐν Ἑλλάδι, νὰ φθάσῃ εἰς σημεῖον τοιοῦτον, ὥστε νὰ εἴπῃ, ὅτι διὰ διαταγῆς του δύναται ἡ δικαστικὴ ἐξουσία νὰ ἐνασκῇ τὰ ἔργα της. Εὐτυχῶς δὲ τονίζω ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι ἐὰν πολλαὶ ἀρχαὶ ἀπὸ τὴν ἀνώμαλον περίοδον ὑπέστησαν μείωσιν, ἀνθρωπίνην ἴσως, τὴν ὀλιγωτέραν βεβαίως ὑπέστη ἡ Δικαιοσύνη καὶ οὐδέποτε προϊστάμενος τῆς Δικαιοσύνης θὰ διενοεῖτο κἂν νὰ δώσῃ τοιαύτας διαταγάς. Ἀλλ’ ἠξεύρομεν πῶς ἐμμέσως ἐκφράζονται εὐχαί. Δὲν δύναμαι νὰ τὸ βεβαιώσω, οὐχ’ ἧττον ἐγράφη κατ’ ἐπανάληψιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ἀναγκαῖον νὰ ἐκφράσῃ εὐχὴν προκειμένου περὶ ἔργου, τὸ ὁποῖον ἦτο κάτι ὀλίγον ἔξω τῶν ὁρίων ἁπλῶς τῶν δικαστικῶν δικαιωμάτων, καὶ προκειμένου καὶ περὶ ξένου, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ διεξαγάγῃ τὴν ὑπόθεσιν τόσον ἀποτόμως, ὅπως θὰ διεξήγετο ἐπὶ κοινοῦ κατηγορουμένου. Τοῦτο ἐγράφη. Δὲν δύναμαι νὰ τὸ βεβαιώσω, δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω. Εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ γνωρίζω, ἐὰν ὄντως ἐμμέσως ἐξεδηλώθη σύστασίς τις, εὐχή τις τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἐγράφη καὶ ἕτερον, τὸ ὁποῖον ἐβεβαιώθη ταύτην τὴν ἑσπέραν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, ἐνῶ αἱ διοικητικαὶ ἀρχαὶ ἐζήτησαν τὴν ἀπομάκρυνσιν ἐκ τῆς Ἑλλάδος τοῦ Παναῒτ Ἰστράτι, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐνέκρινε τὴν ἀπόφασιν ταύτην τῆς ὑπηρεσίας, ἔτι μάλιστα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἰδιαιτέρως παρέσχεν εἰς τὸν Ἰστράτι περιποιήσεις, ἀποστείλας, ὡς ἐγράφη, εἰς αὐτὸν καὶ τὸ ὑπουργικὸν αὐτοκίνητον διὰ νὰ τὸν καλέσῃ εἰς τέϊον. Διεξέφυγεν ἐπιτηδείως ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν σημασίαν τῆς τρίτης ἐπερωτήσεως. Τὸ τρίτον σημεῖον τῆς ἐπερωτήσεως ἔχει τοῦτον τὸν σκοπόν, νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρχον ἀντίθετοι ροπαὶ καὶ αἱ ὁποῖαι ἀντίθετοι ροπαὶ καθίστων πιθανὸν καὶ τὸ πρῶτον, ὅτι πιθανὸν νὰ ἐξεδηλώθη ἡ εὐχὴ καὶ τὸ δεύτερον, ὅτι παρὰ τὴν ἀπόφασιν τῶν ἀρχῶν, παρὰ τὴν σύστασιν τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ Ἰστράτι ἐξ Ἑλλάδος, κατηγορουμένου, ὅτι διὰ τῶν πράξεών του παραβλάπτει, ἐπιβουλεύεται τὸ ὑπάρχον κοινωνικὸν καθεστώς. Θὰ ἠρώτων τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ὄντως αἱ ἀρχαὶ συνέστησαν, ὅτι πρέπει ν’ ἀπομακρυνθῇ καὶ ἐν τούτοις δὲν ἀπεμάκρυνε τὸν Ἰστράτι καὶ ἕνεκα τίνος λόγου δὲν ἀπεμάκρυνε αὐτόν. Εἰς τὴν ἔξω κοινωνίαν ἐγεννήθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι διάφοροι ἀντιλήψεις ἐπεκράτησαν μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως, ἀποτέλεσμα τῶν ὁποίων ἦτο ἡ μείωσις τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς καὶ ἡ παρακώλυσις τῶν ἐνεργειῶν, τῶν ἀποφάσεων, καὶ τῶν συστάσεων τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν. Ἀλλὰ λέγω τότε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δύο μέτρα καὶ σταθμὰ μεταχειρίζεται εἰς τὴν καταδίωξιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὸ κοινωνικὸν καθεστώς. Αὐτὸ δημιουργεῖ μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐμπνέει τὴν ἀδικίαν. Διότι, διατὶ, κύριοι, καταδιώκετε τοὺς ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι ἐκδηλοῦν ἀντιθέτους ἀρχὰς καὶ κατὰ τοῦ κ. Ἰστράτι, ὁ ὁποῖος μᾶλλον λελογισμένως ἐκείνων ἐνεργεῖ, ὁ ὁποῖος ὠθεῖται ἀπὸ πραγματικὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας ἔχει, νὰ ἐπιβουλεύεται τὸ πραγματικὸν καθεστώς, πρὸ αὐτοῦ ὑποκλίνεσθε καὶ τὸν δυστυχῆ τὸν ἐργάτην, διότι ἴσως νὰ παρεπλανήθη ἀπὸ τὴν ἀτυχίαν του, παρεπλανήθη ἀπὸ τὴν ἀτυχίαν του, παρεπλανήθη ἀπὸ τὴν ἄγνοιαν τῆς καταστάσεως, τὸν παίρνετε καὶ τὸν στέλλετε εἰς τὰς διαφόρους νήσους; Διατὶ αὐτὴ ἡ ἀντίθεσις; Δὲν νομίζετε, ὅτι δημιουργεῖτε κατάστασιν μᾶλλον ἐπικίνδυνον καὶ δίδετε τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς διαφόρους Ἰστράτιδες, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἐκμεταλλευθῶσιν αὐτὴν τὴν περίστασιν νὰ σᾶς εἴπουν: Ἰδοὺ τὸ Κράτος τῆς ἀδικίας τῶν ἰσχυρῶν Ἰστράτι. Διότι εἶναι ἰσχυρὸς ὡς ἐκ τῆς ἐμφανίσεώς του, τὸν σέβεσθε πάντοτε, μέχρι τοῦ σημείου τοῦ νὰ στέλλεται τὸ Ὑπουργικὸν αὐτοκίνητον νὰ τὸν παραλαμβάνῃ καὶ νὰ τὸν περιφέρῃ, ἐνῷ τὸν ἀτυχῆ ἐργάτην ἀναπολόγητον ὅλως τὸν στέλλετε εἰς τὰς φυλακὰς ἢ τὴν ἐξορίαν. Δι’ αὐτοῦ δημιουργεῖτε καὶ προάγετε τὰς ἀναρχικὰς ἰδέας, αἱ ἀναρχικαὶ δὲ ἰδέαι εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι γεννῶσι τὸν κομμουνισμόν, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας.

§127Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν σᾶς εἶδον νὰ εἶσθε ἐναντίον τῶν ἀναρχικῶν ἰδεῶν, αἱ δηλώσεις, ποὺ ἐκάματε πρὸ ὀλίγου εἶναι καθαρῶς ἀναρχικαί.

§128Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μὴ συγχύζετε τὸν κομμουνισμὸν μὲ τὸν ἀγῶνα, τὸν πολιτικόν, τὸν ὁποῖον διεξάγουν αἱ δύο μερίδες.

§129Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν τὸν συγχύζω, κ. Συνάδελφε.

§130Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ἐὰν εἰσέλθωμεν εἰς τὸ ἐπίπεδον αὐτὸ, νὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου ποῖος νομίζετε, θὰ εὕρωμεν, ὅτι εὑρίσκεται ἐν τῇ ἀναρχίᾳ, σεῖς ἢ ἐγώ;

§131Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Σεῖς. (Κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§132Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διότι ἡμεῖς δὲν ᾐσθάνθημεν ὅτι πρέπει νὰ βγοῦμε ἔξω τῶν ὁρίων τῆς νομιμότητος καὶ σεῖς ἐβαδίσατε μὲ τὴν σημαίαν τῆς σκοπιμότητος;

§133Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὁμιλεῖτε διαρκῶς περὶ λαϊκῆς κυριαρχίας, ἀλλὰ τὴν ἔχετε διαρκῶς εἰς τὸ στόμα καὶ οὐχὶ καὶ εἰς τὴν καρδίαν. (Χειροκροτήματα ἐξ ἀριστερῶν).

§134Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Γνωρίζω, κύριοι, ὅτι ἡ συζήτησις αὐτὴ, εἰς τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ὁλόκληρον τὴν ψυχήν του, διότι συγκεντροῖ ὅλας τὰς ἰδέας του, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ ὁμαλῶς, ἀφοῦ ἐναντίον του εἶναι ἡ ἀνωμαλία. Δὲν κατηγόρησε κανεὶς ἐνταῦθα τὴν ψυχικὴν δύναμιν περὶ τῆς ὁποίας ἦλθε νὰ ἀμυνθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, τοῦ Ἰστράτι. Ἐδῶ ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἁρμοδία νὰ ἐξετάσῃ τὸ φιλολογικόν του τάλαντον ἢ οἱονδήποτε ἄλλο συνεχόμενον πρὸς τὴν ἰδέαν του. Ἡμεῖς, λέγω διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ διὰ τὸν κ. Μάξιμον, σχετικῶς πρὸς ὅ,τι ὡμίλησε προχθές, ὅτι θαυμάζομεν περισσότερον καὶ ἐκτιμῶμεν ἰδιαίτατα τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἀνυψώθησαν ἐν μέσῳ τῆς βιοπάλης. Δὲν ἐσυνηθίσαμεν ποτέ....

§135Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας) Τὸν ἐξυβρίσατε. Μὴ μοῦ λέγετε ὕστερα, ὅτι ἐσυγκρούσθησαν....

§136Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὰ ἄτομα τὰ ἐκτιμῶμεν ἀναλόγως τῆς ἀξίας των, ὅταν προέρχονται....

§137Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Χαίρω, ὅτι τὸ ἀναγνωρίζετε.

§138Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Λέγω ὅτι ἡμεῖς τὴν ἀξίαν τῶν ἀτόμων τὴν μετρῶμεν, κατὰ τὴν ἀτομικήν των ἱκανότητα. Δὲν θέλομεν καθόλου νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν προέλευσιν, τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον ἐλάχιστοι ἐξ ἡμῶν θὰ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν περγαμηνὰς οἰκογενειακὰς νὰ παρατάξουν. Ἀλλά, κύριοι, διάφορος εἶναι ἡ ἐκτίμησις τῆς ἀξίας, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἔχῃ τις ἐπί τινος πράγματος, καὶ διάφορος εἶναι ἡ ὑποχρέωσις, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ Κράτος, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν ἔχομεν πάντες ἡμεῖς ἐνταῦθα, νὰ προσέχωμεν τὰς πράξεις καὶ τοῦ ἐργάτου καὶ τοῦ ἐπιστήμονος καὶ τοῦ μᾶλλον ἰδεολόγου, ἐὰν αἱ πράξεις αὗται ἀντίκεινται ἢ ὄχι εἰς τὸ καθεστώς, τὸ ὁποῖον ὑπερασπίζομεν καὶ τοῦ ὁποίου ἔχομεν καθῆκον νὰ ἀμυνθῶμεν. (Χειροκροτήματα ἐκ δεξιῶν). Καὶ ἐπὶ τούτου κατακρίνω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Ἦτο τὸ ψυχικὸν σθένος, τὸ ὁποῖον τὸν ἔκαμνε διὰ νὰ καλέσῃ εἰς τὸν οἶκον του, ὢν Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, τὸν κ. Ἰστράτι, διὰ νὰ θαυμάσῃ τὴν ψυχικήν του δύναμιν, καὶ χάριν αὐτῆς τῆς ψυχικῆς δυνάμεως νὰ παραθέσῃ εἰς αὐτὸν πολυτελὲς τέϊον;

§139Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὄχι πολυτελές. Αὐτὸ εἶναι δική σας ἐφεύρεσις καὶ διαμαρτύρομαι διὰ τὸ πολυτελές.

§140Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σᾶς λέγω τοῦτο διὰ νὰ αἰσθανθῆτε τὴν ἔννοιαν τῆς πράξεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας πρὸς τὸ ἄτομον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπόδικον ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης.

§141Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν εἶναι ἀκριβές.

§142Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ μὲ διακόπτετε.

§143Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Νὰ σᾶς διαφωτίσω. Τὸ περίφημον τέϊον...

§144Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σᾶς λέγω, διὰ νὰ ἔχετε πλήρη τὴν εἰκόνα, φαντασθῆτε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἢ ἀκόμη καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, κατηγορούμενον τινὰ καὶ διωκόμενον πανταχόθεν, διὰ τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας ἔχει, καὶ θέλει νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸ Κράτος αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην μιᾶς ἡσυχίας, φαντασθῆτε, λέγω, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, κατηγορούμενον τινὰ ἢ καταδιωκόμενον διὰ τι, νὰ τὸν προσκαλῇ εἰς τὴν οἰκίαν του, διότι ἐθαύμασε τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα ἔχει κάμει. Ἐξ αὐτοῦ κρίνατε τὴν πρᾶξιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Τί θέλετε πλέον, κύριοι, ἀπὸ αὐτὴν τὴν κοινωνίαν ἡ ὁποία καλῶς ἢ κακῶς αἰσθάνεται ἀνησυχίας ἐκ τούτου; Δὲν τὰς εἶδε χθὲς ἐκπληρουμένας ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Ἰστράτι; Δὲν εἶναι μία ἐντελῶς μεμονωμένη παράστασις, ἡ ὁποία ἐνεφανίσθη χθὲς μὲ τὸν Ἰστράτι; Ἔχω σειρὰν γεγονότων, τὰ ὁποῖα κάλλιον πάντων γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις. Καὶ δὲν ἀγνοεῖ ἡ Κυβέρνησις ὅτι καὶ ἐπὶ τῆς προηγουμένης τοιαῦται σκέψεις καὶ ἀποφάσεις περὶ μέτρων κοινῶν εἶχον ληφθῆ. Δὲν ἐλήφθησαν τυχαίως τοιαῦτα. Ἦσαν λόγοι, ἦσαν σειρὰ πράξεων, αἱ ὁποῖαι ἤγαγον τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν σκέψιν περὶ τῆς λήψεως ὡρισμένων πλέον μέτρων. Λοιπόν, ὅταν εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς τοιαύτης καταστάσεως, ὅταν ἀκόμη προχθὲς ᾐσθάνθη ἡ κοινωνία καὶ ἕτερον τινὰ κίνδυνον, τὸν ὁποῖον τὸν ἐθεώρησεν ἀπόρροιαν ἰδεῶν τοιούτων τινῶν, σχετικῶς πρὸς τὴν ἰδιοκτησίαν, εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ θεωρηθῇ ὅτι σκέπτεται ὀρθῶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πράγματι ἐργάζεται περὶ τῆς ἡσυχίας τοῦ τόπου; Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι ἐπανειλημμένως ἔχομεν συσκέψεις τῶν διαφόρων τάξεων αἱ ὁποῖαι ἔζησαν καὶ ζοῦν μὲ τὸ καθεστὼς αὐτὸ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἑδράζουν ὁλόκληρον τὴν ὕπαρξίν των, νὰ συνέρχωνται καὶ νὰ ἀποφασίζουν πρὸς προστασίαν αὐτοῦ.

§145Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἶπε τὰ δέοντα ὁ κ. Βελέντζας, ὅτι ὅλη ἡ κατακραυγὴ ὀφείλεται εἰς τὸ ταμεῖον προστασίας τῆς ἀνεργίας.

§146Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Λοιπὸν ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω, ὅτι αἱ ἐκδηλώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο παρὰ διαφόρων κέντρων ἦσαν τοιαῦται, ὥστε αἱ τοπικαὶ ἀρχαὶ νὰ λάβωσι μέτρα, καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ περὶ ριζικωτέρων μέτρων. Καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν προηγουμένην. Ὅταν βλέπομεν τὴν κοινωνίαν, ἡ ὁποία ἐγείρεται καὶ σχηματίζει συνδέσμους διὰ τῶν ὁποίων ρητῶς δηλοῦται ὅτι σκοπὸν ἔχουν νὰ προστατεύσουν τὸ κοινωνικὸν καθεστώς, δὲν αἰσθάνεσθε, κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, δὲν αἰσθάνεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι οἱαδήποτε ἀφελὴς διαγωγὴ ἀπέναντι ἑνὸς ξένου, πρὸς τὸν ὁποῖον οὐδεμίαν ἔχει ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος νὰ τὸν δέχεται διὰ νὰ διαταράσσῃ τὴν κοινὴν ἡσυχίαν, δὲν αἰσθάνεται ὅτι θὰ ἔχῃ ὑπευθύνους συνεπείας; Καὶ ἔχει δικαίωμα ἡ κυβέρνησις νὰ διαταράσσῃ τὴν κοινὴν ἡσυχίαν; Διότι τοῦτο πράττετε καὶ εἰς τοῦτο ὀφείλετε τοῦ λοιποῦ νὰ ἀπαντήσετε, καὶ ὄχι νὰ μᾶς ἀναπτύξετε τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ἔχετε; Τὸ ἠξεύρομεν τὸ πρόγραμμά σας καὶ ἠξεύρομεν πόσα δεινὰ ὑπέστημεν ἐκ τοῦ προγράμματός σας.

§147Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπ. Γεωργίας). Καὶ πόσα ἔχετε νὰ ὑποστῆτε ἀκόμη δὲν ἠξεύρετε.

§148Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐλπίζω νὰ μὴ ἔχετε ἐπὶ μακρὸν τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν διεκδικεῖτε, χάριν αὐτοῦ τοῦ λαοῦ. Βεβαίως δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι φρονοῦν ὅτι δι’ οἱανδήποτε ἀφορμὴν ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ καταδιώκῃ εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι φρονοῦν ὅτι ἀνατρεπτικαὶ ἰδέαι ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ θὰ ἐπικρατήσουν ἢ δὲν θὰ ἐπικρατήσουν ἂν καταδιώκονται ἀμειλίκτως. Τοὐναντίον φρονῶ ἐν πάσῃ πεποιθήσει ὅτι τοιαῦται ἰδέαι ἀνησυχαστικαὶ διὰ τὴν κοινωνίαν δὲν θὰ γεννηθῶσι καὶ γεννώμεναι δὲν θὰ ἔχωσιν ἀποτέλεσμα, ἂν φροντίσωμεν ν’ ἀφαιρέσωμεν τὰς τάξεις τὰς ὁποίας μερικοὶ διεστραμμένοι, καθ’ ἡμᾶς, ἔχοντες τὴν ἀντίληψιν ἐκμεταλλεύονται. Καὶ βεβαίως οὐδεὶς θὰ εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν ἐπιθυμεῖ τὴν προστασίαν τοῦ ἐργάτου, οὐδεὶς πλειότερον ἡμῶν εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἰργάσθη ἐπὶ τῶν ἰδεῶν αὐτῶν. Δύναμαι νὰ καυχηθῶ διὰ τὸ κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω καὶ τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἡγῶμαι, ὅταν ἀπὸ τοῦ 1892 ὅτε τὸ πρῶτον ἐνεφανίσθη εἰς τὴν πολιτικὴν ὁ μέγας αὐτοῦ ἀρχηγός....

§149Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Δὲν ἔχουν αὐτὰ καμμίαν σχέσιν (θόρυβος).

§150Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Χθὲς εἴπετε ὅτι ὁ Γούναρης δὲν εἶχε πολιτευθῆ τῷ 1892.

§151Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγὼ, εἰς τὸ πεῖσμα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐφόνευσαν ἕναν μεγάλον ἰδεολόγον, ἕναν μεγάλον πολιτικόν, οἷος ἦτο ὁ Γούναρης (χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς), ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι οὐδεὶς ἦτο τόσον ἰδεολόγος, οὐδεὶς ἐθερμαίνετο τόσον διὰ τὸν ἐργάτην, ὅσον ἐκεῖνος καὶ ὅταν τὸ πρῶτον ἐνεφανίσθη εἰς τὴν πολιτικὴν κονίστραν, αὐτὸς πρῶτος ὕψωσε τὴν ἰδέαν τῆς προστασίας τοῦ ἐργάτου, ἄγνωστον μέχρι τότε εἰς τὴν κοινωνίαν. Καὶ ὅστις θέλει νὰ κρίνῃ, ὀφείλει νὰ μελετήσῃ προηγουμένως τὴν ἱστορίαν του, ἢ τοὐλάχιστον τὴν σύγχρονον ἱστορίαν. Ἀναγνώσατε, κύριοι, τὴν πρώτην συνέντευξιν, τὴν ὁποίαν ἔδωσε ὁ ἀείμνηστος ἐκεῖνος ἀνὴρ, ὅταν τὸ πρῶτον ἐξετέθη ὡς ὑποψήφιος καὶ θὰ ἴδητε ποίαν πολιτικὴν ἐχάραξε ἐπὶ τῶν τοιούτων ζητημάτων. Ἀλλ’ ἐχάραξε τὴν πολιτικὴν ἐκείνην, ἡ ὁποία διὰ τὸ κράτος εἰσάγεται διὰ τοῦ κράτους ἐπιβάλλεται καὶ ἦτο πολιτικὴ τῆς ἐξελίξεως. Καὶ θὰ ἴδητε ἀκόμη καθ’ ὅλας τὰς ἐποχὰς τὰς ὀλιγοχρονίους, τὰς ὁποίας ἔδρασε ἐν τῇ πολιτικῇ, ποίας ἰδέας ἐξεπροσώπησε ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ. Ἀρκεῖ μόνον ν’ ἀναγνώσητε τὸ τελευταῖον αὐτοῦ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ἐξέθεσε κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1920 καὶ θὰ ἴδητε ἐκεῖ ποίας εὐρείας, εὐρυτάτας ἰδέας εἶχε περὶ τῶν κοινωνικῶν ἡμῶν πραγμάτων. Ἦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε, δικαιωματικῶς, νὰ θέσῃ τὸν ἐργαζόμενον πολίτην μὲ ὅλας τὰς ἄλλας τάξεις ἐκ παραλλήλου, ἵνα ἀπὸ κοινοῦ ἀποφασίζουν περὶ τῶν διαφόρων συγκρουομένων συμφερόντων. Ἦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς ὑποστηρίξεως τοῦ λεγομένου παρακοινοβουλίου ἤθελε ὅλας τὰς τάξεις παρακαθημένας διὰ νὰ λείψῃ τὸ μῖσος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐμφωλεύει εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ ἐργάτου καὶ τὸ ὁποῖον θέλουν νὰ ἐκμεταλλεύωνται διὰ νὰ τοῦ εἴπῃ ἐκ παραλλήλου, φρόντιζε σὺ περὶ τῆς τύχης σου, ὅπως καὶ ὁ ἄλλος ὁ ὁποῖος εἶναι ἐργοδότης. Ἀλλὰ ὅλην αὐτὴν τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἐργάτου ὅλην αὐτὴν τὴν διόρθωσιν τῶν ἀνωμαλιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀναπτύσσονται εἰς μίαν κοινωνίαν ἤθελεν μὲ πρόγραμμα ἀστικόν, πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ν’ ἀποφασίζεται παρὰ τοῦ λαοῦ, πρόγραμμα διὰ τὸ ὁποῖον δὲν θὰ διεταράσσετο καθ’ ἡμέραν ἡ κοινωνικὴ ὁμαλότης, ἡ κοινωνικὴ ἡσυχία ἀλλὰ θὰ ἔβαινε συστηματικῶς, θὰ ἔβαινεν διὰ τῆς ἐξελίξεως. Τοῦτο παραβλέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ νομίζει, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προαχθῇ ἡ κοινωνία μὲ τὸ νὰ ἐπαινῇ καὶ νὰ ἐξαίρῃ τὸ ἔργον τοῦ Ἰστράτι ὡς φιλολόγου. Δὲν γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι τοιοῦτοι φιλόλογοι ὑπάρχουν καὶ εἰς τὰ ἄλλα τὰ προηγμένα τὰ κράτη. Τὸν Ἰστράτι τὸν ἐγνώρισεν καὶ ἡ Ρουμανία τὸν ἐγνώρισεν καὶ ἡ Γαλλία· δὲν ἔδωσαν ὅμως, εἰς αὐτὸν ἔδαφος διὰ νὰ μείνῃ, διότι ὅσον ἀνωτέρω ἠδύνατο νὰ ἐκδηλώσῃ τὰς ἰδέας του, τόσον καταστρεπτικώτερος ἦτο. Γνωρίζετε κ. ὑπουργέ, τῆς Γεωργίας—τὸ εἶδον γεγραμμένον εἰς τὰς ἐφημερίδας—ὅτι πρόκειται νὰ ἔλθῃ ἐνταῦθα καὶ ὁ Ἀνρὺ Μπαρμπύς, μέγας συγγραφεὺς καὶ ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις ὡς ἐπληροφορήθην ἔλαβε μέτρα ἐναντίον του. Αὐτὸ τὸ λέγω διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι δὲν ἔχει σημασίαν ἡ ἀξία αὐτοῦ ὡς συγγραφέως διότι ὁ Μπαρμπὺς οὗτινος ἀνέγνωσα τὰ ἔργα του εἶναι...

§152Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἴπομεν περὶ τοῦ Μπαρμπύς.

§153Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Λέγω ἐγώ, ὅστις ἀνέγνωσα τὰ συγγράμματά του ὅτι ὁ ἀγὼν τὸν ὁποῖον διεξάγει ἐκεῖ, εἶναι ἀγὼν διὰ τὸν ὁποῖον σήμερον παλαίουν ὅλα τὰ ἔθνη. Εἶναι ἐκ τῶν ὀλίγων καλάμων τῶν νεωτέρων χρόνων. Εἶναι σύμφωνοι ὅλοι εἰς τὸν ἀγῶνα του αὐτόν, διότι αὐτὸς μάχεται κατὰ τοῦ πολέμου καὶ σήμερον ἡ ἰδέα παντὸς λαοῦ εἶναι κατὰ τοῦ πολέμου. Ὅλα τὰ Κράτη ἐργάζονται νὰ εὕρουν μέσα κατὰ τοῦ πολέμου. Γνωρίζωμεν, ὅτι σήμερον γίνονται διαπραγματεύσεις περὶ συνάψεως συμφωνίας κατὰ τοῦ πολέμου μεταξὺ Ἀμερικῆς καὶ Γαλλίας. Ἡ Κοινωνία τῶν Ἐθνῶν κατεδίκασε τὸν πόλεμον τὸν ἐπιθετικὸν ὡς ἔκνομον. Ἀλλ’ οὐδαμοῦ ἐγένοντο δεκταὶ αἱ ἰδέαι τοῦ Μπαρμπὺς διότι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον θέλει νὰ ἐπιβάλῃ τὰς ἰδέας του εἶναι νὰ ἐμφυσήσῃ εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ τὸ ἀστράτευτον, ὅτι ἐν οἱᾳδήποτε περιπτώσει δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν πόλεμον δὲν πρέπει νὰ δεχώμεθα τὸν πόλεμον. Ἀλλὰ τὸ τοιοῦτον θὰ ἀπετέλῃ τὸν μέγιστον κίνδυνον κατὰ τῆς Πατρίδος, διότι ἡ Πατρὶς ὅταν εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην, ὅσον κακὸς καὶ ἂν εἶναι ὁ πόλεμος, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ καλέσῃ εἰς βοήθειαν τὰς τάξεις της. Τὰ ἀνέφερα αὐτὰ διὰ νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅτι οὐδεμίαν σημασίαν ἔχει ἡ δύναμις τῆς ψυχῆς τοῦ κ. Ἰστράτι, ὅταν τὴν δύναμιν αὐτῆς τῆς ψυχῆς του εἶναι ἱκανὸς νὰ τὴν μετεχειρισθῇ ἐναντίον τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Δι’ αὐτὸ ἐπαναλαμβάνω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι πρέπει νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ὁδὸν αὐτὴν ἡ ὁποία εἶναι σκολιά. Ἢ θὰ προστατεύσῃ τὸ κοινωνικὸν καθεστὼς ἀπέναντι παντός, ἢ ἂς χαράξῃ ἄλλην πολιτείαν. Καὶ πρώτιστον σημεῖον προστασίας βεβαίως εἶναι καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας. Ἡ κυρία προστασία θὰ ἐπέλθῃ ἐκεῖθεν, ἵνα μὴ ὑπάρξουν ἄνθρωποι ἀγρευόμενοι παρὰ τῶν ἐπιτηδείων, παρ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία, δυστυχῶς, μετὰ τόσας ἀνωμαλίας, αἱ ὁποῖαι ἐπηκολούθησαν εἰς ὅλον τὸν κόσμον καὶ παντοῦ εἶναι εὔκολος πρὸς ἐκμετάλλευσιν. Ἀλλὰ ταὐτοχρόνως δὲν πρέπει τοὺς οὕτω ἐργαζομένους διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτὴν νὰ τοὺς ἀφήνωμεν ἐλευθέρους, ὅταν τύχῃ νὰ ἔχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θαυμασμὸν διὰ τὴν ψυχικήν του δύναμιν νὰ τοὺς ἀφίνωμεν ἄνευ διώξεως νὰ τοὺς ἀφίνωμεν χωρὶς νὰ λαμβάνωμεν κατ’ αὐτῶν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν κατὰ τοῦ ἐργάτου, ὁ ὁποῖος οὐχὶ ἰδίας πράξεις καὶ ἰδίας ἐντολὰς ἐκτελεῖ ἀλλ’ ἐκτελεῖ ἴσως πράξεις, τὰς ὁποίας ἐκμεταλλεύονται οἱ ἄλλοι. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω σχετικῶς πρὸς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Βεβαίως, Κύριοι δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐντεῦθεν θέλω νὰ ἐνσπείρω φόβον εἰς τὸν κόσμον, ἀλλὰ ὅταν βλέπω ἐκδηλουμένην φανερὰ τὴν ἀνησυχίαν τοῦ κόσμου, διατί ἡ Κυβέρνησις δὲν σπεύδει νὰ καθησυχάσῃ ταύτην; Ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον, καὶ διὰ τοῦτο ἦλθε τὸ ζήτημα ἐδῶ εἰς τὴν Βουλήν, πρὸς τοῦτο. Βλέπω αὐτὰς τὰς ἡμέρας σχηματιζομένους συνδέσμους, οἱ ὁποῖοι τί ἔννοιαν ἔχουν παρὰ ὅτι δὲν ἔχουν πλήρη ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ Κράτος, οὐδεὶς δὲ ἐξ ἡμῶν δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι οἱ σύνδεσμοι αὐτοὶ εἶναι ἀπόρροια πολιτικῆς ἐκμεταλλεύσεως, διότι αὐτοὶ οἱ σύνδεσμοι ἀποτελοῦνται ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὰ διάφορα ἐπαγγελματικὰ σωματεῖα καὶ οἱ ὁποῖοι ὡς ἀποτελούμενοι ἀπὸ πολίτας ἀνήκουν εἰς τὰ διάφορα κόμματα. Εἶναι λοιπὸν ἐκδήλωσις κοινωνικὴ καὶ ἀπέναντι τῆς κοινωνικῆς αὐτῆς ἐκδηλώσεως εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα νὰ καθησυχάσῃ, ἔστω καὶ ἂν αὕτη πιστεύῃ ὅτι αὗται αἱ ἀνησυχίαι προέρχονται ἀπὸ Ἱσπανικοὺς πύργους. Εἶναι ἀδιάφορον ἐκ ποίων λόγων προέρχεται ἡ ἀνησυχία αὕτη. Ἀρκεῖ ὅτι ἐγεννήθη καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ τὴν ἐξαλείψῃ. Καὶ λέγω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅτι ἰδιαιτέρως χαίρω, διότι ἤκουσα παρ’ αὐτοῦ ἐκτοξευομένας ἀρὰς καὶ καταδίκας καθ’ ὡρισμένων ἀρχῶν, ἐνῷ διὰ τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἤσκει οὗτος ἐπὶ πολιτικῶν τινων πράξεων, οὐχὶ βεβαίως ἐγώ, ἀλλ’ αἱ πράξεις του, ἔδωσαν ἀφορμὴν εἰς τὴν κοινωνίαν νὰ θεωρῇ ὑπόπτους τὰς πολιτικάς του κατευθύνσεις.

§154Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐγὼ οὐδέποτε ἀπεκήρυξα τὰς πολιτικάς μου ἰδέας, καὶ οὐδέποτε ἔπραξά τι, τὸ ὁποῖον προηγουμένως δὲν διεκήρυξα.

§155Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αἱ πράξεις σας ὑπῆρξαν τοιαῦται, ὥστε ἔδωσαν ἀφορμὴν εἰς τὸν κόσμον νὰ συλλάβῃ ὑπονοίας καὶ πρέπει νὰ εἶσθε εὐγνώμων εἰς τοὺς ἐπερωτήσαντας, οἱ ὁποῖοι σᾶς ἔδωσαν ἀφορμὴν νὰ καταδικάσητε ὡρισμένας ἰδέας καὶ ὡρισμένας πράξεις σας. Ἐγὼ δὲ καὶ ἡ Κοινωνία μετ’ ἐμοῦ θὰ χαροῦν πολὺ ἂν καὶ εἰς τὰς πράξεις σας φανῆτε σύμφωνος πρὸς τὴν καταδίκην τὴν ὁποίαν ἐνταῦθα ἐκάνατε.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν ἀκόμη 4 ἐγγεγραμμένοι.

§157ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§158Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὔριον εἶναι ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταναλώσωμεν ὅλας τὰς ἡμέρας εἰς ἐπερωτήσεις.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συνεχισθῇ ἡ ἐπερώτησις τὴν Παρασκευήν. Λύεται ἡ συνεδρίασις.