1928.01.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 31

ΤΗΣ 27ΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1928

Προεδρίᾳ Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 6 30 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ν. Κρανιωτάκης καταθέτει ψήφισμα τῶν κατοίκων προσφυγικοῦ συνοικισμοῦ Νέας Φιλαδελφείας διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐκτίμησιν τῶν γηπέδων καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας ὅπως ἐξώσῃ αὐτοὺς ἐὰν δὲν ὑπογράψουν ἐντὸς πενθημέρου τὰ σχετικὰ συμβόλαια. Ὁ προσφυγικὸς σύνδεσμος Νεαπολιτῶν, οἱ ἐν Δράμᾳ ὁπλαρχηγοὶ καὶ πρόσφυγες Μικρασιάται, ὁ πρόσφυξ πολιτευτὴς κ. Σιλάλας, οἱ πρόσφυγες Πόντου Γουμενίτσης, καὶ οἱ πρόσφυγες τῆς κοινότητος Ἀρμουτζῆ Δράμας διαμαρτύρονται ἐντόνως διὰ τὴν ἐκτοξευθεῖσαν κατ’ αὐτῶν βαρεῖαν ὕβριν ὑπὸ βουλευτοῦ. Τὸ συνδικάτον Μεταλλουργῶν Θεσσαλονίκης ζητεῖ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν ἐξορίστων ἐργατῶν καὶ τὴν ἀποφυλάκισιν τῶν εὑρισκομένων ἐν ταῖς φυλακαῖς. Ὁ προσφυγικὸς συνεταιρισμὸς Νέας Φωκέας παρακαλεῖ ὅπως τὸ συμπληρωματικὸν δάνειον διατεθῇ ἀποκλειστικῶς ὑπὲρ τῶν προσφύγων ἀγροτῶν. Οἱ πρόσφυγες κάτοικοι τοῦ ἐν Πειραιεῖ συνοικισμοῦ «Εὐγένεια» δι’ αἰτήσεώς των παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν καὶ ἰδίως τοὺς πρόσφυγας βουλευτάς, ὅπως ἐνεργήσουν ἁρμοδίως διὰ ν’ ἀρθῇ ὑπὸ τοῦ Δήμου Πειραιῶς ἡ ἀπαγόρευσις πρὸς ἀνέγερσιν οἰκιῶν παρὰ τὴν θέσιν Εὐγένεια, τὰ οἰκόπεδα τῶν ὁποίων ἠγόρασαν δι’ ἰδίων χρημάτων παρὰ τῶν ἰδιοκτητῶν. Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Ἀταλάντης δι’ ἀποφάσεώς του συνηγορεῖ ὑπὲρ τῆς παραχωρήσεως ἐκμεταλλεύσεως καὶ ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Ξυνιάδος εἰς τὸν συσταθέντα Γεωργικὸν συνεταιρισμόν. Ὁ σύλλογος καπνεμπόρων Ξάνθης διαβιβάζει διὰ τοῦ προέδρου αὐτοῦ παράκλησιν ὅπως ἀντιπροσωπευθῇ ἐπαρκῶς εἰς τὴν μέλλουσαν νὰ συσταθῇ Γερουσίαν. Γενικὴ συνέλευσις τοῦ συμβουλίου τοῦ ἐργατικοῦ κέντρου Ξάνθης διαμαρτύρεται κατὰ τῆς τοπικῆς ἀρχῆς ὡς ἐπεμβαινούσης εἰς τὰ ἐσωτερικά της. Ὁ λαὸς Πέρου διαβιβάζει ψήφισμα πρὸς τὴν Βουλὴν διὰ τοῦ ὁποίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν διαγραφὴν τῆς πόλεώς των ἐκ τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου. Οἱ στρατεύσιμοι φοιτηταὶ τῆς κλάσεως 26, ἐν ἀναβολῇ, παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν ὅπως διὰ τοῦ νόμου παραταθῇ ἡ ἀναβολή των μέχρι λήξεως τοῦ Πανεπιστημιακοῦ των ἔτους ἢ προσκλήσεως τῆς κλάσεως 1928. Ὁ Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως διὰ τηλεγραφήματός του πρὸς τὴν Βουλὴν παρακαλεῖ ὅπως κανονισθῇ τὸ ζήτημα τῆς Ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως τῶν Νέων Χωρῶν, διότι ἀπειλεῖται τελεία διοικητικὴ καὶ οἰκονομικὴ ἀποσύνθεσις. Ὁ Δῆμος Καρδίτσης ὑποβάλλει πρὸς τὴν Βουλὴν παράκλησιν, ὅπως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὴν διαφορὰν μεταξὺ Δήμου Ἀθηναίων καὶ Πανεπιστημίου μὴ παροραθοῦν τὰ δικαιώματα τοῦ Δήμου Ἀθηναίων ἐπὶ τοῦ Δημοτικοῦ Νοσοκομείου. Αἱ κτηματικαὶ ὀργανώσεις Θεσσαλονίκης διερμηνεύουν πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ ἰδιοκτητικοῦ κόσμου καὶ παρακαλοῦν ὅπως τεθῇ τέρμα εἰς τὴν δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν. Ἡ ἕνωσις ἀκτημόνων καταστηματαρχῶν Σερρῶν παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν, ὅπως ἀνασταλῇ ἡ κατεδάφισις 70 καταστημάτων μέχρι τελείας ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων καταστηματαρχῶν. Ἡ ἕνωσις ἀναπήρων πολέμου Πατρῶν παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως τῶν Σιδηροδρόμων Πελοποννήσου τεθῇ διάταξις ὅπως ταξειδεύουν οἱ ἀνάπηροι μὲ ἔκπτωσιν. Οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων Μουλκίου–Λεβαδείας διαμαρτύρονται κατὰ ἐπιβληθέντος πλεονάσματος φόρου μὴ πραγματικῶς ὀφειλομένου. Οἱ αὐτοκινητισταὶ Λακωνίας διαμαρτύρονται διὰ τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως μετὰ τοῦ Σ.Π.Α.Π. Οἱ συνεταιρισμοὶ Γαργαλιάνων καὶ ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος ἀποδοκιμάζουν τὴν ἐν τῇ Βουλῇ γενομένην ἀντίδρασιν πρὸς ψήφισιν τῆς συμβάσεως τοῦ Σ.Π.Α.Π. καὶ παρακαλοῦν νὰ ἐπισπευθῇ ἡ ἐπιψήφισις αὐτῆς. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας καταθέτει διαμαρτυρίαν διὰ τὴν ἀθλιεστάτην κατάστασιν τῆς ὁδοῦ Μεσολογγίου–Μακρυνείας καὶ Ναυπάκτου, ἥτις ἀποτελεῖ σπουδαιοτάτην ἐμπορικὴν ἀρτηρίαν τοῦ νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας καὶ παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ ἄμεσος καὶ ἐξαιρετικὴ μέριμνα, διότι ἡ διατεθεῖσα πίστωσις εἶναι ἀνεπαρκὴς καὶ ζημιοῦνται σπουδαῖα συμφέροντα τοῦ νομοῦ. Ὁ ἀπότακτος ὑποπλοίαρχος τοῦ Π.Ν.Π. Θ. Μοσχούλας ὑποβάλλει ὑπόμνημα πρὸς τὴν Βουλὴν δι’ οὗ γνωρίζει ὅτι, κριθεὶς ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ναυάρχων εἰς τὸν πίνακα Βʹ, ἀντὶ τῆς αὐξήσεως τῆς προβλεπομένης, ἐμειώθη ἤδη καὶ ἡ νῦν ὑπ’ αὐτοῦ λαμβανομένη σύνταξις, παρακαλεῖ δὲ τὴν Βουλὴν ὅπως διὰ νομοθετήματος ἐπανορθώσῃ τὴν γενομένην εἰς αὐτὸν ἀδικίαν. Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων: 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9 Ἰουλίου 1926 Ν. Δ. περὶ τοῦ λιμενικοῦ Σώματος καὶ τῶν τούτοις ἀντιστοιχούντων καὶ ἐξομοιουμένων. καὶ 2) Περὶ συστάσεως Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας ὑπαξιωματικῶν Π. Ν. καὶ τοῦ λιμενικοῦ Σώματος καὶ τῶν τούτοις ἀντιστοιχούντων καὶ ἐξομοιουμένων. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου (Ὑπουργὸς Γεωργίας) ὑποβάλλει σχέδια νόμων: 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1929 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως αʹ) τοῦ Ν. Δ. τῆς 14–5–26 περὶ ἰδιότητος, ἐποπτείας καὶ ἐλέγχου τῆς Ἑλληνικῆς Γεωργικῆς Ἑταιρίας καὶ βʹ) τοῦ Ν. Δ. τῆς 18–9–26 περὶ αὐξήσεως χορηγουμένης ἐτησίας τακτικῆς συνδρομῆς εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Γεωργικὴν Ἑταιρίαν. καὶ 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Ν)βρίου 1927 περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 2 Ἰουλίου 1926 περὶ συστάσεως Κεντρικοῦ Ταμείου Ἀσφαλείας κατὰ χαλάζης καὶ παγετῶν. Ὁ κ. Θ. Νικολούδης (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 2 Ν)βρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Σ)βρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἱδρύσεως ἐν Κεφαλοβρύσῳ πλήρους Γυμνασίου κλπ. καὶ 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Ν)βρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 20 Ἀπριλίου– 16 Μαΐου 1926 Ν. Δ. περὶ ἱδρύσεως ἐν Ἀθήναις Ἑλληνοαμερικανικοῦ ἐκπαιδευτηρίου. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Ν)βρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρωτικῆς τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 8 Ἰουνίου 1926 Ν. Δ. «περὶ εὑρεσιτεχνίας καὶ ἀθεμίτου ἀνταγωνισμοῦ διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Κολυβᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ θήρας. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Ἀγγελόπουλος, Α. Στεφανόπουλος καὶ Β. Ροῦφος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 16 Σ)βρίου 1926 περὶ συστάσεως Συμβουλίου οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν ὡς τοῦτο μετερρυθμίσθη ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς». Ὁ κ. Ὑπουργός τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑποβάλλει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Χ. Λαδᾶ περὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἁμαξηλατῶν. «Περὶ παροχῆς προνοίας εἰς τοὺς τέως ἡνιόχους, οἵτινες ἐπλήγησαν λόγῳ τῆς ἀθρόας, ἀπὸ τοῦ 1923 ἰδίᾳ, εἰσαγωγῆς αὐτοκινήτων προνοεῖ τὸ ἀπὸ 12 Ν)βρίου 1927 Νομοθετικὸν Διάταγμα «περὶ κυρώσεως τῶν περὶ Ταμείου Τροχαίας Κινήσεως Νομοθετικῶν Διαταγμάτων ὡς ἐτροποποιήθησαν. Ἡ πρόνοια αὕτη συνίσταται εἰς μετεκπαίδευσιν τῶν ἡνιόχων εἰς σωφέρ, εἰς παροχὴν ἐφ’ ἅπαξ ἐπιδόματος ἀνεργίας ἀπὸ 8.000–15.000 δραχμὰς ἀναλόγως τῆς ἡλικίας, εἰς ἐξαγορὰν τῶν ἁμαξῶν καὶ εἰς τὴν διευκόλυνσιν ἀποκτήσεως αὐτοκινήτου διὰ τῆς παροχῆς εἰς τοὺς συνεταιρισμοὺς τέως ἡνιόχων οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως, δανείου, ἀτελείας εἰσαγωγῆς αὐτοκινήτου καὶ δωρεὰν ταξιμέτρου. Ἡ πρόνοια αὕτη παρέχεται εἰς τοὺς ὑποβάλλοντας σχετικὴν αἴτησιν εἰς τὸ ἁρμόδιον ἐν προκειμένῳ Ταμεῖον Τροχαίας Κινήσεως, ὅπερ εἶναι ὀργανισμὸς δημοσίου δικαίου. Τὸ Διοικητὸν Συμβούλιον τοῦ Ταμείου τοῦ ὁποίου αἱ συνεδριάσεις συμφώνως τῷ σχετικῷ ὀργανισμῷ δὲν δύνανται νὰ ὑπερβῶσι τὰς 13 κατὰ μῆνα, ἐκδικάζει τὰς αἰτήσεις ταύτας. Μέχρι τοῦδε ἐξεδικάσθησαν ἐν συνόλῳ ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου 3319 αἰτήσεις ἡνιόχων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ταμείου συνεχίζει ἀνελλιπῶς τὰς ἐργασίας του οὐδέποτε διακόψαν αὐτάς, ἐκδικάζον περὶ τὰς 35 αἰτήσεις κατὰ συνεδρίασιν».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν.

§4Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ὅπως μοῦ διαβιβασθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ἀναφορὰ τῆς Πανεργατικῆς συγκεντρώσεως Βόλου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μεϊμαράκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἱερᾶς ἐπαρχιακῆς Συνόδου Κρήτης.

§6Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῆς ἱερᾶς ἐπαρχιακῆς Συνόδου Κρήτης παρακαλῶ ὅπως γίνωσιν ἀποδεκτὰ τὰ δίκαια αὐτῆς αἰτήματα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγεωργίου ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς προσφύγων δημοδιδασκάλων.

§8Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν προσφύγων δημοδιδασκάλων πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ἐνῷ εἶχεν ἀναγνωρισθῇ ἡ προηγουμένη ὑπηρεσία τῶν προσφύγων δημοδιδασκάλων, αἴφνης τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἀνεκάλυψεν ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἅπαντα τὰ στοιχεῖα διὰ τὴν ἀναγνώρισιν ταύτην καὶ ἠλάττωσε τὰς λόγῳ προσαυξήσεως ἀποδοχὰς τῶν δημοδιδασκάλων. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, εἰς οὓς ἦσαν καὶ μέχρι τοῦδε ἀκόμη τελείως ἀνεπαρκεῖς αἱ ἀποδοχαί των, θὰ ἀναγκασθῶσι πλέον νὰ ἐγκαταλείψουν τὸ ἐπάγγελμά των καὶ νὰ ἐπιδοθοῦν εἰς ἄλλα ἔργα, ὁπότε θὰ ἀραιωθῶσι κατὰ πολὺ αἱ καὶ νῦν ἀραιαὶ τάξεις τῶν δημοδιδασκάλων. Παρακαλῶ συνεπῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ γενικῶς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μεριμνήσῃ περὶ αὐτῶν.

§9Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε.

§10Δ. ΚΑΚΑΒΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως μεριμνήσῃ περὶ αὐτῶν.

§11Χ. ΛΑΔΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§12Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἐγὼ θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως μεριμνήσητε περὶ τῶν δημοδιδασκάλων αὐτῶν.

§13Σ. ΛΙΟΥΜΠΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, συνενώνω καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησίν μου ὑπὲρ τῶν προσφύγων δημοδιδασκάλων.

§14Α. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ εἶναι δικαιοτάτη, ἄλλως τε ἡ πίστωσις εἶναι ἤδη ἀναγεγραμμένη εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλεξανδρόπουλος.

§16Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ δήμου Μεσολογγίου περὶ ἑορτασμοῦ τῆς 100ετηρίδος ἀπὸ τοῦ θανάτου τοῦ «Ἅστιγγος» παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐνεργήσῃ σχετικῶς ἐπὶ ταύτης.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαυρομμάτης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§18Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὀλίγιστοι φιλέλληνες εἶναι ἰσάξιοι πρὸς τὸν Ἄστιγγα, τὸν ὁποῖον ὤθησε νὰ κατέλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ νὰ θυσιασθῇ ὑπὲρ αὐτῆς μόνον ἡ πλήρης συναίσθησις τοῦ καθήκοντος. Ἡμεῖς ὅμως, οἱ Αἰτωλοὶ καὶ Ἀκαρνάνες ἔχομεν καὶ ἰδιαιτέραν ὑποχρέωσιν νὰ ἑορτάσωμεν τὴν 100ετηρίδα, διότι ἐθυσιάσθη ὑπὲρ τῆς ἰδιαιτέρας ἡμῶν πατρίδος. Συνιστῶ, ὅθεν, εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ὅπως ληφθῇ μέριμνα καὶ ἑορτασθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλοπρεπῶς ἡ 100ετηρὶς καὶ ἀποφευχθῶσι τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα συνέβησαν εἰς τὸν ἑορτασμὸν τῆς 100ετηρίδος τῆς ἐξόδου τοῦ Μεσολογγίου καὶ τοῦ θανάτου τοῦ Βύρωνος.

§19Α. ΖΑΪΜΗΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ ὀφείλει ὄχι μόνον πρὸς τοὺς ἀγωνιστὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους εὐλάβειαν μεγάλην, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς ξένους τοιούτους. Διότι, ὅπως καὶ πέρυσι ἑωρτάσαμεν τὴν 100ετηρίδα τοῦ Ναυαρίνου, Σανταρόζα καὶ Φαβιέρου, εἰς τὸ προσεχὲς Ὑπουργικὸν Συμβούλιον θέλω ὑποβάλλει αἴτησιν τοῦ δημάρχου Μεσολογγίου ὁ ὁποῖος ἔχει ζητήσει τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως ὅπως ἑορτασθῇ καὶ ἡ ἑορτὴ τοῦ Ἄστιγγος.

§20Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Θὰ εἶναι ἀΐδιος, κ. Πρόεδρε, ἡ εὐγνωμοσύνη τὴν ὁποίαν ὀφείλει ἅπαν τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος εἰς τὴν μνήμην καὶ τῶν Ἑλλήνων ἀγωνιστῶν καὶ τῶν φιλελλήνων, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν ἀκραιφνεστέραν εὐγενῆ προαίρεσιν ἦλθον εἰς τὴν χώραν ἡμῶν, ἵνα ὑποστηρίξωσι καὶ τονώσωσι τὸν ἀγῶνα τοῦ ἡμετέρου Ἔθνους ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας του. Ἀναντιρρήτως δὲ εἷς τῶν κορυφαίων μεταξὺ τῶν φιλελλήνων εἶναι ὁ εὐγενὴς Ἄγγλος Ἄστιγξ, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησαν οἱ κ. κ. συνάδελφοι καὶ τοῦ ὁποίου ἡ ὅλη δρᾶσις ἐν τῷ μέσῳ τοῦ ἀγωνιζομένου Ἔθνους ὑπῆρξε μία ἐποποιΐα συνεχὴς ἀλλὰ καὶ συμβολὴ ἀπαράμιλλος εἰς στήριξιν τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ ἀγῶνος. Διότι εἰς τὸν Ἄστιγγα ὀφείλει νὰ ἀναγνωρίσῃ ἡ Ἑλλὰς ὄχι μόνον τὴν παρόρμησιν τῶν εὐγενῶν αἰσθημάτων του, τὰ ὁποῖα τὸν ἔφεραν ἐδῶ διὰ θυσιασθῇ διὰ τὴν εὐόδοσιν τῆς ἐπαναστάσεως, ἀλλὰ καὶ τὰ πρακτικότερα ἀποτελέσματα τῆς δράσεώς του ἐν Ἑλλάδι, διότι εἰς τὸν Ἄστιγγα ἀνετέθη κατὰ τοὺς κρισιμωτέρους χρόνους τῆς ἐπαναστάσεως ἡ διοργάνωσις, ἡ ἀναδημιουργία τοῦ Ἑλληνικοῦ Π. Ν. καὶ ἡ διοίκησις αὐτοῦ. Καὶ τὸ ἔργον τοῦτο ὁ Ἄστιγξ ἔφερεν, εἰς πέρας, αὐτὸς πλάττων, αὐτὸς διοικῶν τὸ Ἑλληνικὸν ναυτικὸν καὶ κατάγων νίκας. Ἔχομεν λοιπὸν καθῆκον νὰ τιμήσωμεν τὴν μνήμην του κατὰ τὴν 100ετηρίδα τοῦ θανάτου του, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ τὸ Πολεμικὸν Ναυτικὸν τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος θὰ παραστῇ προσηκόντως. (Χειροκροτήματα).

§21Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΝΟΒΑΣ. Ἡ αἴτησις τοῦ Δήμου Μεσολογγίου ἀνταποκρίνεται ἀσφαλῶς πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ Πανελληνίου, ὅπως ἑορτασθῇ ἡ 100ετηρὶς ἀπὸ τοῦ θανάτου τοῦ Ἄστιγγος ὅστις ἔπεσεν ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς ἀνεξαρτησίας. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὅμως ἡ Κυβέρνησις νὰ παρακαλέσω, ὅπως τὰ σχετικὰ μέτρα διὰ τὴν ἑορτὴν ληφθῶσιν ὅσον τὸ δυνατὸν ἐγκαιρότερον διότι ἐκ τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχω ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ὀργανωθεισῶν ἑορτῶν, γνωρίζω, ὅτι συνήθως λαμβάνομεν τὰς σχετικὰς ἀποφάσεις τὴν τελευταίαν στιγμὴν καὶ δὲν ἐπιτελοῦμεν ἐκεῖνα τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς πρέπει.

§22Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἑνώσω καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, τὴν φωνήν μου, ἵνα δηλώσω ὅτι ὀφείλομεν νὰ ἀποφασίσωμεν τὸν ἑορτασμὸν αὐτὸν καὶ ἵνα συγχαρῶ τὴν Κυβέρνησιν διότι ἀποδέχεται τὴν αἴτησιν τοῦ δήμου Μεσολογγίου πρὸς ἐκτέλεσιν ἑορτῆς εἰς μνήμην τοῦ μεγάλλου Ἄγγλου φιλέλληνος.

§23Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορὰ τοῦ κ. Δημάρχου Μεσολογγίου σχετικῶς μὲ τὸ ἀνωτέρω θέμα.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπετσιώτης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐργατικοῦ κέντρου.

§25Ι. ΣΠΕΤΣΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει σχετικὴ ἐπερώτησις καὶ κατ’ αὐτὴν θὰ ἀναπτύξω τὸ θέμα.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπούμπουλης.

§27Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν δασοκτημόνων τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας πληροφορῶ τὴν Βουλὴν ὅτι ἔχει δοθῆ ἀτέλεια διὰ τοὺς ἐξ Ἀλβανίας καὶ Σερβίας ξυλάνθρακας, καὶ τοῦτο ἐπὶ ζημίᾳ τῆς ἐντοπίου ξυλείας καὶ ἀνθρακοπαραγωγῆς, ἡ ὁποία βαρυνομένη ὑπερμέτρως μὲ ἐντοπίους φόρους εὑρίσκεται ἐν ἀδυναμίᾳ ν’ ἀνταποκριθῇ καὶ συναγωνισθῇ τοὺς ἀτελεῖς ξυλάνθρακας τῆς Ἀλβανίας.

§28Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, μέρος τῶν συμβάσεων ἐνεκρίθη καὶ ὑπολείπεται ἡ κύρωσις. Τὸ ὑπόλοιπον μέρος δὲν ἐνεκρίθη διότι ἐνεφυλλοχώρησε διάταξις περὶ ἀποτιμήσεως τῶν Ἀλβανικῶν κτημάτων, ἣν δὲν δεχόμεθα, σύμφωνα ἄλλως τε καὶ μὲ τὴν γνώμην τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν εἰς τὸ ἴδιον ζήτημα μεταξὺ Ρουμανίας καὶ Οὐγγαρίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀτέλειαν τῶν ξυλανθράκων, περὶ ταύτης προνοεῖ εἰδικὸν νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χασιώτης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κτηνοτρόφων Ἠπείρου.

§30Σ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ κτηνοτρόφοι Ἠπείρου μετὰ πολλῆς δυσφορίας ἤκουσαν ὅτι ἀπεφασίσθη ἡ διατίμησις τοῦ γάλακτος εἰς δραχμὰς 7. Τοῦτο δὲν πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν, διότι τὸ γάλα ἔχει ἤδη πωληθῆ εἰς τοὺς ἐμπόρους, ἡ δὲ κτηνοτροφία ἐξ ἄλλου εἰς τὴν Ἤπειρον ἔχει πάθη συμφοράν, λόγῳ τοῦ ὅτι ἐκ τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν λειβαδίων ὑψώθησαν τὰ ἐνοίκια. Ἡ διατίμησις ἐξ ἄλλου τοῦ τυροῦ εἶναι τόσον μεγάλη, ὥστε οὐδόλως δικαιολογεῖται ἡ ὑποβίβασις τῆς τιμῆς τοῦ γάλακτος.

§31Α. ΖΑΪΜΗΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ διατίμησις ἤρθη προσωρινῶς (φωναὶ θόρυβος).

§32Σ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ. Πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ κτηνοτροφία οὐδὲν ὠφελεῖται καὶ μόλις δύναται νὰ ἀνθέξῃ.

§33Α. ΖΑΪΜΗΣ. (Πρωθυπουργός). Σήμερον δὲν ὑπάρχει διατίμησις. Ἔλαβε ἓν μέτρον προσωρινόν, διότι ἡ ἀγορανομία δὲν ἔχει διευθυντὴν καὶ ὅσον οὔπω τὸ ζήτημα θὰ λυθῇ ριζικῶς.

§34Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Δὲν εὑρίσκω, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἱκανοποιητικὴν τὴν προσωρινὴν ἄρσιν τῆς διατιμήσεως, ὀφειλομένην εἰς τὴν συμπτωματικὴν ἀπουσίαν τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου τῆς ἀγορανομίας. Εἰς τὴν Ἤπειρον ἡ κτηνοτροφία κατεστράφη κατὰ τὰ ⅘ εἰς πολλὰ δὲ μέρη κατὰ τὰ 9)10 καὶ κατὰ συνέπειαν ἐνδείκνυται ἡ πρόληψις παντὸς κινδύνου ἐκμεταλλεύσεως ἐκ μέρους ὀλίγων ἐπιτηδείων, οἱ ὁποῖοι συγκεντρώνουν εἰς χεῖράς των τὰ γαλακτοκομικὰ προϊόντα.

§35Α. ΛΟΥΛΗΣ. Εἶναι τραγικὴ ἡ σημειωθεῖσα εἰς τὴν Ἤπειρον καταστροφὴ τῆς κτηνοτροφίας καὶ διὰ τοῦτο συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ἀπὸ τοῦδε ἄρσεως τῆς διατιμήσεως τοῦ γάλακτος καὶ τῶν γαλακτοκομικῶν προϊόντων.

§36Γ. ΜΠΑΝΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ἄρσεως.

§37Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ, κ. Πρόεδρε, διότι εἶμαι κατ’ ἀρχὴν κεκηρυγμένος κατὰ τῶν διατιμήσεων, διδουσῶν λαβὴν εἰς καταχρήσεις πρὸς ὄφελος τῶν μεγαλεμπόρων.

§38Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι αἱ διατιμήσεις συνήθως γίνονται ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν ἐμπόρων καὶ παντοπωλῶν.

§39Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἐλπίζω, μετὰ τὰ λεχθέντα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ λάβῃ μέτρα περὶ ὁριστικῆς ἄρσεως τῆς διατιμήσεως, μὲ τρόπον ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχουν παράπονα.

§40Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ ὅπως ἀποδεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἀναφορὰν τῶν κτηνοτρόφων, καθόσον πιστεύω ὅτι οὐδεὶς ἀμφιβάλλει ὅτι τὰ αἰτήματα αὐτῶν εἶναι δίκαια.

§41Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Πρέπει ν’ ἀποδοθῇ ἡ δέουσα προσοχὴ εἰς τὸ μόνον προϊὸν μεγάλων ἀγροτικῶν πληθυσμῶν, οἷον τὸ γάλα, καὶ νὰ μὴ διατιμᾶται τοῦτο ἐπὶ τῇ βάσει πιέσεων τοῦ ἀστικοῦ πληθυσμοῦ. Διὰ τοῦτο ἐπιβάλλεται, φρονῶ, ἡ κατάργησις τῆς διατιμήσεως.

§42Α. ΜΕΛΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, θερμῶς τὴν ἀναφορὰν τῶν κτηνοτρόφων Ἠπείρου οἵτινες ἔπαθον καταστροφὴν καὶ πιστεύω, ὅτι τὸ ὅτι ἀπουσιάζει ὁ κ. Διευθυντὴς τῆς ἀγορανομίας δὲν εἶναι λόγος ἀναβολῆς τῆς ἀποφάσεως περὶ ἄρσεως τῆς διατιμήσεως.

§43Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ ἄρσις τῶν διατιμήσεων, ἵνα διὰ τοῦ ἐλευθέρου συναγωνισμοῦ ρυθμίζεται κοινωφελῶς τὸ ζήτημα.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κίνιας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Βρασταμιτᾶς Λεβαδείας.

§45Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ 1923–24 ἐγένοντο δηλώσεις ἐγγείου παραγωγῆς καὶ ἐπλήρωναν οἱ φορολογούμενοι Λεβαδείας. Ἐπὶ δικτατορίας ἐγένοντο ἐπαληθεύσεις καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν γίνονται κατασχέσεις σκευῶν ἐπίπλων καὶ ἄλλων πραγμάτων. Ἡ ἐπαρχία εὑρίσκεται ἐν ἀναστατώσει καὶ ἐρωτῶ: τί θὰ γίνῃ; Θὰ συστήσωμεν εἰς τοὺς φορολογουμένους ἄμυναν κατὰ τῆς παρανόμου ἐπιδρομῆς ἢ θὰ ἀναγκασθῆτε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ λάβετε μέτρα; Συλλαμβάνονται καὶ ὁδηγοῦνται εἰς τὰς φυλακὰς μὴ ὀφειλέται καὶ σᾶς ἐζήτησα ἀναστολὴν καὶ δὲν ἐδόθη αὕτη. Ἀπευθύνομαι, λοιπόν, πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ ἐπέμβῃ, διότι καταδυναστεύεται μία ἐπαρχία ἄνευ αἰτίας καὶ εὑρίσκονται οἱ φιλήσυχοι πολῖται εἰς τὸ δίλημμα νὰ ἀρνηθοῦν πληρωμὴν φόρων καὶ νὰ ἀμυνθοῦν.

§46Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὴν 20 τρέχοντος μηνὸς ὁ κ. Βουλευτὴς μοὶ ἔκαμε παραστάσεις διὰ τὴν δίωξιν ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου ἐν Λεβαδείᾳ, ἐπίσης δὲ καὶ ὁ κ. Καλαντζόπουλος, ὅστις μοὶ ὡμίλησε περὶ παρομοίας περιπτώσεις ἐν Ναυπακτίᾳ καὶ ὑπεσχέθην νὰ ἐξετάσω. Ἐλήφθησαν ἐν τῷ μεταξὺ καὶ τηλεγραφήματα καὶ ἔδωκα ἐντολὴν νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα καὶ ληφθοῦν μέτρα, ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον ὁ κ. Καφαντάρης, ὃν κατέστησα ἐνήμερον τῶν διαμαρτυριῶν τούτων.

§47Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ἐγὼ, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀπεκδύομαι πάσης εὐθύνης.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ ὅτι ὡς κατακλεὶς τῆς χθὲς τερματισθείσης συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν οἰκοπέδων ἐτέθη ζήτημα ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρέπει νὰ γίνῃ σχετικὴ ψηφοφορία.

§49Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ πρότασις περὶ ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἄσχετος πρὸς τὸ ζήτημα.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως.

§51Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Πῶς τίθεται τὸ ζήτημα;

§52Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). «Ἡ Βουλὴ ἐκφράζουσα τὴν ἐμπιστοσύνην της πρὸς τὴν Κυβέρνησιν μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν».

§53Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ζήτημα τῆς ἐμπιστοσύνης τίθεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως;

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§55Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἂν δοθῇ ἡ ἐμπιστοσύνη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, θὰ ἀπορριφθῇ ἡ πρότασις περὶ ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς;

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Εἶναι ἄσχετον τὸ ζήτημα.

§57Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡμεῖς δὲν προτείνομεν τὴν σύστασιν Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. Νὰ προσέλθουν ὡς ψηφολέκται οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Μαντᾶς, Γ. Ἀθανασιάδης καὶ Ε. Μαλαμίδας. Τὸ ζήτημα τίθεται οὕτω: «Οἱ ἐκφράζοντες τὴν ἐμπιστοσύνην των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν λέγουσιν «Ναὶ» οἱ ἀρνούμενοι τὴν ἐμπιστοσύνην των λέγουσιν «Ὄχι». (Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς ὁ κ. Πρόεδρος ἀνακοινοῖ ὅτι προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 173, εἶπον ναὶ 125, εἶπον ὄχι 47 καὶ εἷς ἠρνήθη ψῆφον. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἐγένετο δεκτή.

§60Χ. ΛΑΔΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, πρὸ τῆς ψηφοφορίας κατέθεσα τὴν ἑξῆς δήλωσιν: «Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Χ. Λαδᾶς δηλοῖ ὅτι μετὰ τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι αἱ ἀπαλλοτριώσεις θὰ περιορισθοῦν εἰς τὰ γύρω τῶν ὑπαρχόντων γήπεδα, ὅτι μόνον ἐξαιρετικῶς θέλουσιν ἐπεκταθῆ ἐκτὸς αὐτῶν ἐπὶ μικρᾶς ἀξίας γηπέδων καὶ δὴ μετ’ ἐξέτασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅτι θὰ καταβληθῇ πᾶσα προσπάθεια νὰ προστατευθῇ ἡ μικρὰ ἰδιοκτησία, ὅτι θὰ ἐξετασθῶσι πάντα τὰ παράπονα κατὰ γενομένων τυχὸν ἀδικιῶν καὶ ὅτι τὴν τελικὴν ἐκτίμησιν τῶν ἀποζημιώσεων θὰ ἐκφέρωσι τὰ Δικαστήρια, καταβαλλομένης ἐν τῷ μεταξὺ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῆς προσωρινῆς ἐκτιμήσεως, θέλει ψηφίσῃ ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως λαμβάνων ὑπ’ ὄψει καὶ τὰς ἐξόχως λεπτὰς στιγμὰς ἃς διέρχεται ὁ τόπος».

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὑπεβλήθη παρὰ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Π. Τσαλδάρη, Μ. Γούδα, Γ. Μερκούρη, Λ. Στεφανοπούλου, Δ. Χ. Χατζίσκου, Γ. Καρπετοπούλου, Μ. Μαντᾶ, Ι. Καφταντζόγλου, Δ. Βούλτζου, Ν. Κρανιωτάκη, Δ. Πετρακάκου, Σ. Τσακοπούλου, Δ. Σκυλίτση, Π. Ἀλεξίδη, Μ. Θεοδωρίδη, Γ. Μπακοπούλου, Ε. Χατζηδάκη, Ι. Ράλλη, Ι. Σπετσιώτη, Φ. Μοσχούλα, Β. Ρούφου, Α. Ἀποστολίδη, Π. Μπούμπουλη, Ν. Κουμαντάρου, Ν. Κολυβᾶ, Ε. Μαυρομμάτη, Ν. Καμπάνη, Μ. Δερλερὲ, Ι. Κίνια, Γ. Πεσμαζόγλου, Δ. Βοκοτοπούλου, Σ. Στάη, Γ. Καντιάνη, Ν. Δαρδέρη, Ι. Μαγκριώτη, Κ. Καμπάνη, Α. Ἀγγελοπούλου, Κ. Ἀγγελοπούλου, Π. Νικολαΐδη, Π. Ψαρρᾶ καὶ Θ. Κακαρᾶ, πρότασις ὅπως μετὰ τὴν γενομένην συζήτησιν ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ τὴν σύστασιν Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξέτασιν τῶν διαφόρων ἀπαλλοτριώσεων τῶν ἀφορωσῶν τὴν ἀστικὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων, καὶ παρακαλοῦν ὅπως ἡ περὶ τούτου ψηφοφορία διεξαχθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. Νὰ προσέλθουν ὡς ψηφολέκται οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Κρεμεζῆς καὶ Ι. Κίνιας. Τὸ ζήτημα τίθεται οὕτω: Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν λέγουσι «ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι» «Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα».

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 165 εἶπον ναὶ 48, εἶπον ὄχι 116 ἠρνήθη ψῆφον εἷς. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἀπερρίφθη. Μεθ’ ὃ εἰσέρχεται ἡ Βουλὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς καὶ Ἑλλάδος περὶ ρυθμίσεως τῶν πρὸς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας Ἑλληνικῶν χρεῶν». Ὁ κ. Πεσμαζόγλου ἔχει τὸν λόγον.

§64Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὸν διακανονισμὸν τῶν πρὸς τὴν Ἀγγλίαν πολεμικῶν μας χρεῶν, ἐπηκολούθησεν ἡ ἀναγγελία τοῦ τερματισμοῦ τῶν μετὰ τῆς Γαλλίας διαπραγματεύσεων ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ προσφυγῆς πρὸς διαιτησίαν κατὰ τρόπον ἐκτάκτως μειονεκτικὸν διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἀφοῦ, ἐφόσον γνωρίζομεν, ἡ διαιτησία δὲν πρόκειται νὰ κρίνῃ γενικῶς περὶ τοῦ ἐὰν ἡ Γαλλία ὀφείλῃ εἰς ἡμᾶς, ὡς ἡμεῖς πιστεύομεν, ἢ ἐὰν ἡμεῖς ὀφείλωμεν πρὸς τὴν Γαλλίαν. Δὲν πρόκειται κἂν νὰ κρίνῃ καὶ ἐπὶ τῆς γαλλικῆς ὑποχρεώσεως διὰ τὰς εἰς τὴν Ἑλλάδα πιστώσεις, ἀλλὰ πρόκειται νὰ κρίνῃ ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἐπὶ τοῦ ποσοστοῦ, τὸ ὁποῖον ὑποχρεοῦται νὰ ἐκπέσῃ ἡ Γαλλία, δυνάμει τῆς γνωστῆς συμφωνίας περὶ τῆς οἰκονομικῆς μας ἀντοχῆς, ἐπὶ τοῦ ἐκχωρηθέντος ὑλικοῦ πρὸς συνέχισιν τοῦ πολέμου, εἰς ἐξυπηρέτησιν γενικωτέρων συμμαχικῶν συμφερόντων. Ἀλλὰ τὰς κρίσεις μας ἐπὶ τῆς διαρρυθμίσεως τῶν Ἑλληνογαλλικῶν χρεῶν ἐπιφυλασσόμεθα νὰ φέρωμεν ὁπόταν μᾶς ζητηθῇ ἡ κύρωσις τῶν τοιούτων συμφωνιῶν. Ἄλλως τε δὲν εἶναι οὔτε ὀρθὸν οὔτε δίκαιον νὰ ἐκφέρωμεν κρίσεις προδικαστικῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος, προτοῦ ἀκούσωμεν καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§65Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ ὑποβληθῇ ἡ συμφωνία πρὸς κύρωσιν ἐντὸς αὐτῶν τῶν ἡμερῶν.

§66Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Ἤδη ζητεῖται ἡ κύρωσις τῆς μετὰ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν συμβάσεως περὶ ρυθμίσεως τῶν πρὸς αὐτὰς Ἑλληνικῶν χρεῶν, ὡς λέγει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, τῶν πολεμικῶν χρεῶν, ὡς προσθέτομεν ἡμεῖς, καὶ ὡς νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ διατυπώνωνται εἰς τὸ μέλλον. Ἡ συμφωνία αὕτη δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ συζητηθῇ, κ. συνάδελφοι, παρὰ ἐντὸς ὡρισμένων ὁρίων. Καὶ ἡ ἔρευνα ἐπὶ τοῦ ἐὰν ἡ συμφωνία αὕτη εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἐπωφελὴς διὰ τὴν Ἑλλάδα δὲν δύναται νὰ γίνῃ, εἰ μὴ λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς ἤδη κυρωθείσης μετὰ τῆς Ἀγγλίας ἀναλόγου συμφωνίας. Μὲ τοῦτο θέλω νὰ εἴπω, ὅτι θεωρῶ ἄσκοπον τὴν ἐπανάληψιν τῶν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐπικρίσεων διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον προέβη εἰς τὸν διακανονισμὸν τοῦ μετὰ τῆς Ἀγγλίας χρέους μας καὶ θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ νὰ κρίνω τὴν μετὰ τῆς Ἀμερικῆς συμφωνίαν, λαμβάνων ὡς προϋπόθεσιν τὸ τετελεσμένον γεγονὸς τῆς κεκυρωμένης ἤδη Ἀγγλικῆς συμφωνίας. Τούτου τεθέντος, δὲν δύναμαι νὰ κρίνω παρὰ ἐπωφελέστερον τὸ ὑπὸ τῆς Ἀμερικῆς παρεχόμενον ἀντάλλαγμα δανείου 12,167,000 δολλαρίων μὲ ἐπιτόκιον 4%, διὰ τὴν ἐκ μέρους μας παραίτησιν τοῦ ὑπολοίπου μέρους τῶν πιστώσεων ἢ τουλάχιστον πραγματικώτερον τὸ Ἀμερικανικὸν ἀντάλλαγμα ἀπὸ τὴν κάπως ἀόριστον ὑποστήριξιν, ἣν μᾶς παρέχει ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις. Ἡ μετὰ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Βορείου Ἀμερικῆς συμφωνία δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἀποβλέπουσα νὰ διακανονίσῃ ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὰς ὑποχρεώσεις τῆς Ἑλλάδος ἀπέναντι τῆς Ἀμερικῆς διὰ τὰ ὀφειλόμενα 15,000,000 δολάρια, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὰς ὑποχρεώσεις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν πρὸς τὴν Ἑλλάδα, αἵτινες ἀπορρέουσιν ἐκ τοῦ ὑπολοίπου μέρους τῶν πιστώσεων, αἵτινες ἀνέρχονται περίπου εἰς 33,000,000 δολλάρια. Καὶ ἡ διατύπωσις αὕτη πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι εἶναι ἐπιτυχεστάτη. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ὀφείλεται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἢ καὶ εἰς τὸν διακεκριμμένον ἐν Οὐασιγκτῶνι ἀντιπρόσωπον τῆς Ἑλλάδος κ. Χ. Σιμόπουλον. Τὰ ἠθικὰ ὅμως ὀφέλη τῆς ἐπιτυχοῦς ταύτης διατυπώσεως ἠδύναντο νὰ ἀποβῶσιν οὐσιαστικώτερα, ἐὰν ἡ μετὰ τῆς Ἀμερικῆς συμφωνία προηγεῖτο τῶν Ἀγγλικῶν καὶ Γαλλικῶν διαπραγματεύσεων ἢ ἐὰν ἐτηρεῖτο καὶ ὡς πρὸς αὐτὰς ἡ αὐτὴ διατύπωσις, διότι δυσκολώτερον θὰ παρεβλέποντο ἀναμφισβήτητα δικαιώματα τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀπέναντι τῶν χωρῶν ἐκείνων. Ἂς ἔλθωμεν ἤδη εἰς τὸ πρῶτον μέρος τῆς συμφωνίας τὸ ἀφορῶν τὸν διακανονισμὸν τῆς ἐκ 15 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ὀφειλῆς μας πρὸς τὴν Ἀμερικήν. Τοῦτο μετὰ τῶν τόκων του πρὸς 4½% μέχρι τῆς 15 Δεκεμβρίου 1922 καὶ πρὸς 2% μέχρι 1 Ἰανουαρίου 1928 ἀνέρχεται εἰς 18.127.922.67.

§67Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἔχω ἕνα λογαριασμὸν ὅστις ἀναβιβάζει τὸ χρέος εἰς 19.659.836 δολλάρια.

§68Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ συνέβη διότι εἶχε γίνει ὑπολογισμὸς μὲ τόκον 5%.

§69Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δηλῶ ὅτι δὲν θὰ ὁμιλήσω τὴν ἑσπέραν ταύτην, ἀλλὰ θὰ ἐπιφυλαχθῶ νὰ ὁμιλήσω ὅταν ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ζήτημα τῶν Γαλλικῶν χρεῶν.

§70Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Συνεχίζων, λέγω ὅτι ἐκ τοῦ χρέους τῶν 18.127.922.67 τὰ 2.922.650 δολλάρια θὰ πληρωθῶσι τοῖς μετρητοῖς, τὸ δὲ ὑπόλοιπον μετὰ τῶν τόκων αὐτῶν, οἵτινες ἀνέρχονται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 2.205.000 θὰ πληρωθῇ εἰς ἑξαμηνιαίας δόσεις, ἀρχομένας ἀπὸ τῆς 1 Ἰουλίου 1923 μέχρι τοῦ 1998. Κατὰ συνέπειαν ὁ προϋπολογισμὸς τῆς παρούσης χρήσεως κατ’ οὐδὲν θέλει ἐπιβαρυνθῇ, διότι ἡ ἐπιβάρυνσις ἄρχεται ἀπὸ τῆς προσεχοῦς χρήσεως καὶ θὰ ἀνέλθῃ.

Ἀπὸ τοῦ 1931 καὶ μέχρι τοῦ 1998 θ’ ἀρχίσῃ πολὺ μεγαλυτέρα ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ ὁ λογιστικὸς οὗτος διακανονισμός, ὡς βλέπετε, δὲν δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἐπιβαρυντικὸς τῶν πρώτων ἐτῶν κατὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ ἡ Ἑλλὰς νὰ παλαίσῃ πρὸς μείζονας δυσχερείας διὰ τὴν οἰκονομικήν της ἀνασυγκρότησιν. Τὸ μικρὸν ἐπιτόκιον καὶ ἡ μικρὰ ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ μας κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη ὀφείλονται εἰς τὴν γνωστὴν ὑποχρέωσιν, ἣν καὶ ἡ Ἀμερικὴ ἀνέλαβε μετὰ τῆς Ἀγγλίας καὶ τῆς Γαλλίας, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της τὴν οἰκονομικήν μας ἀντοχὴν κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς πληρωμῆς. Ἤδη ἐρχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον μέρος τῆς συμφωνίας. Ἡ Ἑλλὰς εἰς ἀντάλλαγμα τῆς ἐκ τῶν πιστώσεων παραιτήσεώς της λαμβάνει παρὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως δάνειον 12.137.000 δολλάρια ἐπὶ τόκῳ 4% ἐξοφλητέον ἐντὸς 20ετίας. Ἡ ἐκ μέρους τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως ἀπ’ εὐθείας καὶ ὄχι διὰ τῆς ἀγορᾶς της παροχὴ δανείου, ἔστω καὶ ποσοῦ πολὺ μικροτέρου τῶν ὀφειλομένων πιστώσεων, ἐν ᾧ εἶναι γνωστὴ ἡ ρητὴ ἀπόφασις τοῦ Κογκρέσου νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ δάνεια ἐκ μέρους τοῦ Ἀμερικανικοῦ Θησαυροφυλακείου εἰς Κυβερνήσεις, ἀποτελεῖ ἐξαίρεσιν γενομένην προφανῶς, ἐκ τῆς ἐπιθυμίας τὴν ὁποίαν ἡ Ἀμερικανικὴ κοινὴ γνώμη ἔχει νὰ φαίνεται συνεπὴς εἰς τὰς ὑποχρεώσεις της, ἔστω καὶ ἂν αὗται ἀνελήφθησαν ἀπέναντι Κράτους, τὸ ὁποῖον δὲν ἀποτελεῖ μεγάλην δύναμιν. Καὶ ἐπιθυμῶ ἀπὸ τοῦ Βήματος τούτου νὰ διαδηλώσω πλῆρες τὸ συναίσθημα, τὸ ὁποῖον μὲ κατέχει ἀπέναντι τοῦ εὐγενοῦς Ἔθνους μετὰ τοῦ ὁποίου τόσοι εἶναι οἱ πνευματικοὶ καὶ οἰκονομικοί μας δεσμοί.

§71Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλοι ἀνῄρεσαν τὰς ὑποχρεώσεις των καὶ ἡ Βουλὴ αὐτὴ ἔπρεπε νὰ δώσῃ ἓν μάθημα εἰς τοὺς ὑψηλοὺς ἀνηθίκους.

§72Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν ἤδη ἀπὸ πρακτικῆς ἀπόψεως τὸ ἐπιτευχθὲν ἀντάλαγμα ἐκ τῆς παραιτήσεώς μας ἀπὸ τοῦ ὑπολοίπου τῶν πιστώσεων. Τοῦτο συνίσταται εἰς τὴν διαφορὰν τοῦ τόκου μὲ τὸν ὁποῖον μᾶς δανείζει ἡ Ἀμερικὴ τὸ ποσὸν τῶν 12.167.000 πρὸς 4% καὶ τοῦ ἐπιτοκίου μὲ τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ συνάψῃ ἡ Ἑλλὰς τὸ ὑπόλοιπον μέρος τοῦ τριμεροῦς δανείου, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς 7.02% (καθαρά). Καθ’ ὑπολογισμόν, ὅστις εἶναι εὔκολον νὰ γίνῃ ἀπὸ οἱονδήποτε, ἔχομεν ἐτησίαν ἐπιβάρυνσιν, ἐπὶ ἔλαττον δολλάρια 265.000 ἢ δραχμὰς 27.375.000 κατ’ ἔτος ἐπὶ 20 ἔτη. Πρέπει ἐν τούτοις νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει, ὅτι τὸ δάνειον τοῦτο εἶναι σχετικῶς βραχυπρόθεσμον καὶ κατὰ συνέπειαν αἱ χρεωλυτικαί του δόσεις θὰ εἶναι μεγάλαι. Παρεστάθη κ. Συνάδελφοι, ὅτι ἡ μέλλουσα νὰ ἐπακολουθήσῃ τὴν κύρωσιν τῆς Ἑλληνοαμερικανικῆς συμφωνίας ἄρσις τῆς γνωστῆς ἀπαγορεύσεως τῆς Ἀμερικανικῆς ἀγορᾶς ἀποτελεῖ ἀποκλειστικὸν ὑπὲρ ἡμῶν ὄφελος. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω μετὰ τῆς Κυβερνήσεως. Τὰ Ἑλληνικὰ δάνεια μὲ τὰς παρεχομένας ἐξαιρετικὰς ἐγγυήσεις ἀποτελοῦν ἐπωφελεστάτην καὶ ἀσφαλεστάτην τοποθέτησιν τοῦ ἐκεῖ συναθροισθέντος χρήματος. Ἡ μὴ ἐπίγνωσις τῆς ἀνάγκης εἰς ἣν εὑρίσκεται ἡ Ἀγγλικὴ ἀλλ’ ἰδίως ἡ Ἀμερικανικὴ ἀγορὰ νὰ διαθέσῃ τὸ ἄτοκον χρῆμά της, μαρτυρεῖ τὴν παντελῆ ἄγνοιαν τῶν διαχειριζομένων τὰ οἰκονομικά μας πράγματα. Ἡ ἄγνοια δὲ αὕτη, σὺν τῇ ἀγνοίᾳ τοῦ κινδύνου τὸν ὁποῖον διέτρεξαν, πρὸς στιγμὴν αἱ συναθροίσασαι τὸν χρυσὸν ὁλοκλήρου τῆς ὑφηλίου χῶραι, κίνδυνον τὸν ὁποῖον δὲν ἐξεμεταλλεύθημεν, ἔκαμε, λέγω, νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ σταθεροποίησις τοῦ Ἑλληνικοῦ νομίσματος, ὑφ’ οὓς ὅρους ἐπεδιώχθη. Τὸ ἄνοιγμα τῆς Ἀμερικανικῆς ἀγορᾶς δὲν εἶναι βεβαίως ἀνωφελὲς δι’ ἡμᾶς, εἶναι ὅμως ἐπωφελέστερον διὰ τοὺς ἀμερικανοὺς κεφαλαιούχους, οἵτινες θὰ εὕρουν νὰ διαθέσουν τὰ κεφάλαιά των ἀσφαλῶς μὲ τόκον ὑπερβαίνοντα τὰ 7%, ἐνῷ τώρα ἀναγκάζονται νὰ θεωροῦν ἐπωφελῆ τοποθέτησιν τὸ 3½%. Τὸ πόσον δὲ βιάζονται οἱ Ἀμερικανοὶ νὰ δώσουν εἰς τὴν ἀγοράν των εὐρυτέρας οἰκονομικὰς διεξόδους, μαρτυρεῖ καὶ τὸ γεγονός, γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἀγνοεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀφοῦ ἐπανακάμπτων ἐκ Γαλλίας διεβεβαίου ἐπισήμως τὰ ἀντίθετα, ὅτι μὴ διακανονισθεισῶν εἰσέτι τῶν Γαλλοαμερικανικῶν διαφορῶν, ἤρθη ἡ Ἀμερικανικὴ ἀπαγόρευσις ὡς πρὸς τὴν Γαλλίαν, ἀπὸ τῆς 16ης Ἰανουαρίου. Ὅταν ἐπέμεινα, ἀρχόμενος τῆς ἀγορεύσεώς μου, νὰ τονίσω ὅτι ἡ κύρωσις τῆς μετὰ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν συμφωνίας μας, ἔπρεπε νὰ ὁρίζῃ, ὅτι αὕτη ἀφορᾷ τὴν ρύθμισιν τῶν πολεμικῶν μας χρεῶν, ἐπεθύμουν νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχήν σας εὐρύτερον ἐπὶ τῆς ἐννοίας, ἣν ἔχει ὁ προσδιορισμὸς οὗτος. Εἶναι κοινὸν πλέον πλέον μυστικόν, ὅτι ὅλα τὰ Κράτη προσπαθοῦν νὰ ἐξαρτήσουν, μελλοντικῶς τοὐλάχιστον, τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ καταλογισθῇ εἰς βάρος των λόγῳ πολεμικῶν χρεῶν, ἐκ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ λάβωσιν ἐκ τῶν Γερμανικῶν Ἐπανορθώσεων. Εἰς τὸ σημεῖον δὲ τοῦτο περιστρέφεται κυρίως καὶ ἡ διαφορὰ τῶν ἀντιλήψεων μεταξὺ Γαλλίας καὶ Ἀμερικῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Εἰς τὸν διακανονισμὸν τῶν πολεμικῶν της χρεῶν ἡ Ἀγγλία ἐδέχθη τὴν ἀρχὴν ἡ ἰδία ὅπως, ἐφ’ ὅσον τὸ σύνολον τῶν ἐτησίως ὀφειλομένων αὐτῇ ὑπὸ τῶν διαφόρων χωρῶν, λόγῳ πολεμικῶν χρεῶν, ὑπερβαίνει τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ καταβάλῃ ἐτησίως εἰς τὴν Ἀμερικήν, μειοῦται τοῦτο ἀναλόγως. Εἶναι ἐπίσης γνωστόν, ὅτι ἐν Ἀμερικῇ ὁλονὲν ὀγκοῦται τὸ ρεῦμα ὑπὲρ τῆς μειώσεως ἢ καὶ τελείας διαγραφῆς τῶν πολεμικῶν χρεῶν, ὄχι μόνον δι’ ἠθικούς, ἀλλὰ καὶ δι’ οἰκονομικοὺς λόγους. Ἄγνωστος βεβαίως εἶναι ἡ ἔκτασις, τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ἡ τάσις αὕτη μελλοντικῶς. Ἐπειδὴ, ὅμως, δὲν δυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν πῶς θὰ ἐξελιχθῇ ἡ κατάστασις νομίζομεν ὅμως ὅτι ἀποτελεῖ ἀληθῆ παράλειψιν ἡ μὴ διατύπωσις ὅρου ἐν τῇ συμφωνίᾳ, κατὰ τὸν ὁποῖον, ἐφ’ ὅσον πρόκειται μελλοντικῶς ἄλλαι ἀρχαὶ νὰ ἐπικρατήσωσιν ὡς πρὸς τὸν διακανονισμὸν τῶν πολεμικῶν χρεῶν γενικῶς, καὶ ἡ Ἑλλὰς νὰ τύχῃ τοῦ αὐτοῦ εὐεργετήματος, εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι τοιαύτη αἴτησις ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως μετὰ συμπαθείας θὰ ἐξητάζετο κατὰ τοσοῦτον μᾶλλον, καθ’ ὅσον τὸ ὀφειλόμενον ποσὸν δὲν δύναται παρὰ νὰ θεωρηθῇ ὡς εὐτελέστατον ἀπέναντι τῶν ὅσων ὑπὸ ἄλλων χωρῶν ὀφείλονται. Καὶ ἡ παντελὴς ἔλλειψις τῆς τοιαύτης προβλέψεως ἀποτελεῖ ἀσυγχώρητον σφᾶλμα τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν καλοῦμεν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἐπανορθώσεώς του.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κακουλίδης.

§74Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς γεννᾶται ἡ ἀπορία πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τις ἀντιρρήσεις ἐπὶ τῶν Ἀμερικανικῶν πιστώσεων. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν ἐπ’ αὐτῶν, ἀλλὰ κατηγορῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι παρέλειψε τὸ καθῆκόν της, μὴ ἐνεργήσασα ἵνα λάβῃ ἐξ ὁλοκλήρου τὰς πιστώσεις ταύτας, διότι αἱ πιστώσεις αἱ διδόμεναι πρὸς 4% εἶναι δάνειον διδόμενον εἰς τὸ ἥμισυ τῶν δανείων τῶν συναπτομένων εἰς τὴ Γενεύην. Ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δὲν κατεβλήθη καμμία ἐνέργεια ἵνα γνωρισθῶσιν οἱ Ἀμερικανικοὶ οἰκονομικοὶ κύκλοι, ἐνῶ τοὐναντίον κατεβλήθη ἐνέργεια ἵνα γνωρισθῶσι μόνον οἱ Ἀγγλικοὶ οἰκονομικοὶ κύκλοι. Σήμερον δὲ αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι ἀποτελοῦν τὸν χρηματοδότην τοῦ κόσμου (Ἀναγινώσκει περικοπὰς συνεντεύξεως τοῦ φιλέλληνος Πρεσβευτοῦ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος μετὰ τὸν πόλεμον, αὐτὸ ἦτο νὰ δαπανήσῃ 80.000.000 λιρῶν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν παραγωγικῶν της δυνάμεων, 30.000.000 διὰ τὴν στρατιωτικὴν ἀναδιοργάνωσιν καὶ 10.000.000 λιρῶν διὰ τὸ ναυτικόν. Ἀλλὰ διὰ τῆς δαπάνης τῶν 80.000.000 λιρῶν θὰ ἔπρεπεν ἤδη νὰ εἶχε λυθῇ τὸ προσφυγικὸν ζήτημα, διότι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι τὸ παραγωγικώτερον τῆς Ἑλλάδος. Οἱ πρόσφυγες ηὔξησαν τὰ εἰσοδήματα τοῦ Κράτους κατὰ 40%· περὶ τὰ 1.400.000 τὸ ἔτος συνεισφέρουν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ θὰ ἦτο τὸ μεγαλύτερον σφᾶλμα ἂν ἔφευγον οἱ πρόσφυγες. Συνεπῶς τὸ πρῶτον μέγα Ἑλληνικὸν πρόβλημα ἦτο τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως αὐτῶν. Ἐκτὸς ὅμως τῶν δαπανηθέντων διὰ τὴν ἐγκατάστασιν, θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ καὶ ἓν δάνειον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν Μουσουλμανικῶν κτημάτων ἀξίας 20.000.000 λιρῶν.

§75Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤκουσα καὶ ἐγὼ ὅτι ἡ ἀξία αὐτῶν ἀνέρχεται εἰς 150.000.000 λίρας, ἡ Τράπεζα ὅμως τὰ ὑπελόγισεν εἰς 4½ δισεκατομμύρια δραχμὰς τὸ δὲ εἰσόδημά των 80–100.000.000 δρχ. ἐτησίως. Θὰ ἐπρότεινέ τις λοιπὸν νὰ δοθοῦν ὅλα τὰ κτήματα τὰ μουσουλμανικὰ εἰς τοὺς πρόσφυγας, διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὰ χρεωλύσια.

§76Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ χρεωλύσιον δὲν πρόκειται περὶ δωρεᾶς, πρόκειται περὶ ὑποχρεώσεως δυνάμει νόμου.

§77Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ δημόσιον ἀνέλαβε νὰ δίδῃ 8% εἰς τὸ δάνειον τῶν ἀνταλλαξίμων καὶ κατ’ ἀνάγκην θὰ ἀναγράψωμεν δι’ 7 δισεκατομμύρια δάνειον, δραχ. 500 ἑκατομμύρια διὰ τοκοχρεωλύσιον, ἀντὶ τῶν 86 ἢ 100 ἑκατομμυρίων δρ. ἐτησίου εἰσοδήματος.

§78Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Τὰ Μουσουλμανικὰ κτήματα χαραμίζονται λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, ἐνῷ θὰ ἀπέδιδον 40.000.000 λίρας. Ἐὰν ἑπομένως τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως ἐνετοπίζετο εἰς τὴν ἀποκατάστασιν, θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ τὸ δάνειον, ὅπερ θὰ ἦτο πλουτοπαραγωγικώτατον, ἀσχέτως πάσης Πάουερ καὶ Φαουντέσιεν, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ προσοχή μας εἶναι ἐστραμμένη εἰς τὸ Λονδῖνον ὁπόθεν μᾶς ἤρχοντο αἱ ὁδηγίαι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας μᾶς ἀνέγνωσε χθὲς ἀριθμοὺς διὰ τοὺς ὑπεύθυνος εἶναι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἠκολούθησε πιστῶς τὸν Πάγκαλον εἰς τὰ δάνεια καὶ τὰς συμβάσεις. Δι’ αὐτὸ καὶ δὲν δίδομεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ σφάλμα τῆς προσφυγικῆς πολιτικῆς εἶναι ὅτι δίδονται ψιχία κατ’ ἔτος εἰς τοὺς πρόσφυγας μέχρις ὅτου ἀποβιώσουν, διὰ νὰ προετοιμάσωμεν τὰ Παγκαλικὰ δημιουργήματα. Ὡς πρὸς τὰ γενόμενα δάνεια, σημειώσατε ὅτι ἀπὸ τὰ 28.000.000 λίρας θὰ δαπανηθοῦν μόνον τὰ 20.000.000 καὶ ἀντ’ αὐτῶν ὁ λαὸς θὰ πληρώσῃ 80.000.000 λιρῶν. Εἶναι ἀκριβὲς τὸ ποσὸν ὅπερ εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου ὅτι ἐχρειάζετο ἡ Ἑλλάς. Ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ πολιτικὴ τῶν συμβάσεων ἐπῆλθε καὶ ἐματαίωσεν ἐκεῖνο ὅπερ ἔπρεπε νὰ γίνῃ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς Ἑλληνοαμερικανικὰς πιστώσεις, νομίζω ὅτι τοὐλάχιστον κατὰ τὰ ¾ τὰ δάνειά μας ὀφείλουν νὰ γίνουν ἐν Ἀμερικῇ καὶ τὸ ὑπόλοιπον ἐν Εὐρώπῃ, κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ Ἀμερικανοῦ Πρεσβευτοῦ. Εἰς τὸν διακανονισμὸν τῶν Ἑλληνοαγγλικῶν χρεῶν ἔστερξε καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ Οἰκουμενικὴ νὰ εἶναι ἀντιπρόσωπος ὁ κ. Βενιζέλος, ἀλλὰ μετ’ ὀλίγον ἐγένετο ἀντιπρόσωπος ὁ κ. Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ οὕτω ὁ κ. Βενιζέλος δὲν ἐχρησιμοποιήθη καὶ εἴδομεν τότε ὅτι τὰ Ἀγγλικὰ χρέη ἐκανονίσθησαν ὑπὸ πολὺ χειροτέρους ὅρους ἀπὸ ἐκείνους ποὺ εἶχε συμφωνήσει ὁ κ. Βενιζέλος, ὅστις ὅμως δὲν ἐστάλη εἰς τὸ Λονδῖνον διότι ἐδῶ συνεζητεῖτο ἡ Πάουερ. Καὶ τὰ Γαλλικὰ χρέη δὲν θὰ συνωμολογοῦντο ὑπὸ τόσον δυσμενεῖς ὅρους, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἦτο τόσον μονομερῶς ἐστραμμένος πρὸς τὸ Λονδῖνον, διότι τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ γεννήσῃ δυσφορίαν παρὰ τῇ Γαλλικῇ Κυβερνήσει. Καὶ οὕτω εὔχομαι νὰ μὴ πληρώσῃ ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν διπλωματικὴν περίνοιαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν 1–2 ἑκατομμύρια λίρας καὶ μᾶς στοιχίσουν βαρυτάτας θυσίας τὰ ταξείδια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὅτι ἡ προσοχὴ τῆς Ἑλλάδος ἦτο ἐστραμμένη πρὸς τὸ Λονδῖνον, τὸ ἀποδεικνύει ἡ ἐπιστολὴ τοῦ ἐν Οὐάσιγκτον πρεσβευτοῦ μας (ἀναγιγνώσκει) ἐξ ἧς ἐξάγεται ὅτι ἡ Κυβέρνησις δηλοῖ διάθεσιν παραιτήσεως τῶν πιστώσεων. Δι’ αὐτὸ διαφωνοῦμεν ριζικῶς πρὸς τὸν τρόπον ὃν ἐξέλεξε τὸ κόμμα τῶν φιλελευθέρων νὰ λύσῃ τὸ προσφυγικὸν πρόβλημα ὅπερ θὰ ἐλύετο διὰ τῆς μὴ παρατάσεως τῶν πιστώσεων. Εὔχομαι ἐν τέλει, κύριοι, ὅπως οἱ λόγοι μου ἀκουσθοῦν μέχρι τοῦ γραφείου τοῦ κ. Πρεσβευτοῦ τῆς Ἀγγλίας διότι ἐλέχθη ὅτι ἐξησκήθη πίεσις διὰ τὴν ψήφισιν τῆς Πάουερ. Γνωρίσας καὶ ἐγὼ τὸν Ἀγγλικὸν λαόν, φρονῶ ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔδειξεν ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις τοιαύτην ἀστοργίαν πρὸς τὴν μεταπολεμικὴν Ἑλλάδα. Ἡ διάδοσις ἀσφαλῶς ὠφείλετο εἰς τραπεζιτικοὺς κύκλους ἐνδιαφερομένους διὰ τὴν ἀποτρόπαιον σύμβασιν τῆς Πάουερ. Ἐὰν ὄντως ἐξησκήθη πίεσις παρὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῆς συμβάσεως, τὸ μέγα κεφάλαιον πρὸς τὸν Ἀγγλικὸν λαὸν εἶναι ὁ σεβασμὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἡ συμπάθεια πρὸς αὐτόν. Ὁ κ. Μελὸν τῆς Ἀμερικῆς ἄνευ ἐπιστολῆς μᾶς ἔδωσε πιστώσεις εἰς τὸ ἄρτιον καὶ μὲ 4%, ἐνῷ ὁ Ἄγγλος Ὑπουργὸς μᾶς ἔδωκεν ἐπιστολὴν ἀλλὰ δὲν μᾶς ἔδωσε βοήθειαν καὶ συνδρομήν. Τοιαύτην συνδρομὴν ἠμπορεῖ βέβαια νὰ λάβωμεν, ἀλλὰ δὲν τὴν εἶδα ἀκόμη.

§79Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Δὲν μᾶς ἔδωσαν ἀκόμη τίποτε.

§80Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ. Μᾶλλον θὰ ὤφειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Ἑλλάδος νὰ δώσῃ ἐπιστολὴν ὅτι θὰ ὑποστηρίξῃ τὰ Ἀγγλικὰ συμφέροντα ἐν Ἑλλάδι. Καταλήγων, τονίζω ὅτι ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν μετέβαινεν εἰς τὴν Εὐρώπην ἔχων προκαταβολικῶς κυρτὴν τὴν σπονδυλικήν του στήλην....

§81Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἐσυνείθισα νὰ ἔχω ποτὲ κυρτὴν τὴν σπονδυλικὴν στήλην.

§82Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. ... θὰ ἦτο γενναιοτέρα καὶ πρακτικωτέρα ἡ Ἀγγλικὴ συμβολή.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§84Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω σχετικῶς μὲ ὅσα ἐλέχθησαν ἐπὶ τῶν Ἀμερικανικῶν χρεῶν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς τὸ λεχθὲν ὅτι παρὰ τῆς Κυβερνήσεως παρεγνωρίσθη ἡ σημασία τῶν διαπραγματεύσεων ἐκ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, καθόσον τυγχάνει πασίγνωστον, ὅτι εἰς αὐτὸν ἀνέθεσε τὰς διαπραγματεύσεις καὶ ὅτι παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας ἀρνήσεις του ἐπέμενε μέχρι τέλους, ὅπως ἐξακολουθήσῃ ἐκπροσωπῶν αὐτὴν εἰς τὸ Λονδῖνον. Δὲν εἶναι ἐπίσης ἀκριβὲς ὅτι οἱ ὅροι τοῦ διακανονισμοῦ τῶν Ἀγγλικῶν χρεῶν, οἱ ἐπιτευχθέντες παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἦσαν χειρότεροι τῶν ἐπιτευχθέντων κατὰ τὸ προηγούμενον διάστημα ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Δὲν εἶναι ἐπίσης ἀκριβές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔδειξε μονομέρειαν ὑπὲρ τῆς ἀγορᾶς οἴκου τινὸς καὶ θὰ ἦτο αὐτόχρημα ὑποτίμησις τῆς κοινῆς νοημοσύνης ἂν ἔλεγον, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν ἦτο δυνατὸν ποτὲ νὰ ὑποτιμήσῃ τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς τοῦ κόσμου κινήσεως ὁ Ἀμερικανικὸς παράγων. Ἔχει ἤδη διαθέσει ἡ Ἑλλὰς ἔργα μεγίστης ἐκτάσεως εἰς οἴκους Ἀμερικανικούς. Ὁ οἶκος Οὖλεν, ὁ οἶκος Φαουντέσιαν ἦσαν τῆς Ἀμερικανικῆς ἀγορᾶς. Τὸ δάνειον τὸ ὁποῖον ἐπ’ ἐσχάτων συνήψαμεν, ἦτο δάνειον τὸ ὁποῖον προσεφέραμεν εἰς ὅλας τὰς ἀγοράς, δεχόμενοι δὲ τοὺς μείζονας ὅρους, δεχόμενοι τοὺς καλυτέρους; ἐλάβομεν προτάσεις οἴκων Ἀμερικανικῶν, ἐλάβομεν ἐπίσης προτάσεις ἑνὸς Ἀγγλικοῦ οἴκου. Συνέπεσεν ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους αἱ προτάσεις τοῦ Ἀγγλικοῦ οἴκου νὰ εἶναι αἱ προτάσεις αἱ εὐνοϊκώτεραι ὑπὲρ τῆς χώρας ἡμῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἀπεδέχθημεν τὰς προτάσεις αὐτάς. Ἑπομένως οὔτε ἁπλῆ πρόκλησις οὔτε κάμψις τῆς σπονδυλικῆς στήλης ἐδείχθη ἐκ μέρους ἡμῶν ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων. Ἀλλὰ θὰ ἦτο παράλειψις καθήκοντος ἐκ μέρους μου ἐὰν δὲν προσέθετον ὅτι καθ’ ὅλην τὴν περίοδον αὐτήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐστερεώθη ἡ οἰκονομικὴ πίστις τοῦ Κράτους, ἐτύχομεν ἀμερίστου καὶ ἐκθύμου τῆς ὑποστηρίξεως τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀγγλικῆς ἀγορᾶς. Ὡς πρὸς τὸν ὑπὸ συζήτησιν διακανονισμὸν ἡ Ἑλλὰς ὑπῆρξε τὸ τελευταῖον Κράτος ἐξ ὅλων, τὸ ὁποῖον κατώρθωσε νὰ προσέλθῃ εἰς συμφωνίαν μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως. Πρὸ αὐτῆς ὅλα τὰ Κράτη τὸ ἓν μετὰ τὸ ἄλλο ἔσπευδον ἐπὶ τῷ πέρατι τοῦ πολέμου νὰ ἐκκαθαρίζωσι τοὺς λογαριασμούς των καὶ νὰ τακτοποιήσωσι τὴν θέσιν των ἀπέναντι, ἀληθῶς, τοῦ θησαυροφυλακείου τῆς γῆς καὶ νὰ αἴρωσι τὰ ἐμπόδια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐκώλυον ἀπὸ τοῦ νὰ ἀντλήσωσιν ἐκ τῆς Ἀμερικῆς τὰ μέσα καὶ τοὺς πόρους ἱκανοποιήσεως τῶν ἀναγκῶν των. Ὑπάρχουν Κράτη τινὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἐτακτοποίησαν τοὺς λογαριασμούς των πρὸς τοὺς δανειστὰς αὐτῶν, καὶ ἀναφέρω τὴν Σερβίαν καὶ Ρουμανίαν, ἀπέναντι τῆς Γαλλίας. Ὑπάρχουν ἄλλα τὰ ὁποῖα προῆλθον μόνον εἰς συμφωνίας, ἀλλὰ δὲν ἐκύρωσαν τὰς συμφωνίας αὐτὰς καὶ ἀναφέρω τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Ἑλλάδα ἀπέναντι τῆς Ἀμερικῆς. Ἀλλὰ εἶναι ἀναμφισβήτητον γεγονὸς ὅτι ὅλα τὰ Κράτη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐπροθυμοποιήθησαν πρωτίστως νὰ τακτοποιήσωσι τοὺς λογαριασμούς των ἐπὶ τῆς Ἀμερικανικῆς ἀγορᾶς, διότι ἀπέδιδον πολὺ μεγαλυτέραν σημασίαν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἀπέδωκεν ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος, εἰς τὴν ἄρσιν τῆς ἀπαγορεύσεως, τὴν ὁποίαν καθώρισεν ἡ Ἀμερικὴ δι’ ὅλα τὰ Κράτη τὰ εὑρισκόμενα ἐν καθυστερήσει.

§85Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Εἶπεν ὅτι ἡ ἄρσις δὲν εἶναι μονομερὴς εἰς ὄφελος τῆς Ἑλλάδος;

§86Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) Πᾶν συμφέρον ἔχει ἡ Ἀμερικὴ νὰ ἔχῃ μεγαλυτέρας δοσοληψίας ἡ ἀγορά της. Αὐτὸ ὅμως δὲν τὴν ἠμπόδισε νὰ μείνῃ ἀπαρεγκλίτως πιστὴ εἰς τὴν ἀρχήν της, ὅτι ὀφείλει νὰ ὑπάρξῃ ἀκεραία ἡ ἐκπλήρωσις τῶν Διεθνῶν Οἰκονομικῶν ὑποχρεώσεων καὶ νὰ ἀρνῆται πᾶσαν συνεννόησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ συμψηφισμοῦ ἢ τῆς ἀποσβέσεως τῶν πολεμικῶν χρεῶν. Ἐτήρησεν ἐπίσης καὶ τὸν ἄλλον ὅρον αὐστηρῶς, καθ’ ὃν τὰ Κράτη, τὰ διατελοῦντα ἐν καθυστερήσει, διατελοῦν ὑπὸ ἀπαγόρευσιν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τοποθέτησιν κεφαλαίων εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν ἀγοράν. Ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς μοῦ ἀπέδωκεν ἄγνοιαν ὅταν εἶπον ἐνταῦθα, ὅτι πρέπει νὰ τηρήσωμεν τὴν συμφωνίαν αὐτήν, διότι φαίνεται φανταζόμενος ὅτι ἄνευ τῆς τηρήσεως ταύτης θὰ ἐγένετο συμφωνία καὶ ἡ ἄρσις τῆς ἀπαγορεύσεως.

§87Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Εἶπα, ὅτι ἔγινε διὰ τὴν Γαλλίαν.

§88Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀκριβῶς τοῦτο ἀποδεικνύει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔλεγον, διότι ἡ συμφωνία μετὰ τῆς Γαλλίας ἔχει διακανονισθῆ πρὸ διετίας καὶ ὑπολείπεται μόνον ἡ κύρωσις καὶ ἡ Γαλλία ἐξακολουθεῖ κατὰ τὸ διάστημα τῆς διετίας νὰ καταβάλῃ τὰ συμφωνηθέντα ποσὰ χωρὶς νὰ ἔχῃ καμμίαν καθυστέρησιν. Ἐνῷ καταβάλλει τὰ ποσὰ λέγω τῆς μὴ ἐπικυρώσεως συμφωνίας, ἡ ἀπαγόρευσις ἴσχυε, καὶ μόνον κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ἐλέγετο ὅτι θὰ ἀρθῇ ἡ ἀπαγόρευσις.

§89Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Ἔγινε.

§90Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) Ἔγινε κατὰ τὰς τελευταίας ταύτας ἡμέρας καὶ εὑρίσκομαι ἐν δικαίῳ λέγων, ὅτι θὰ ἴσχυεν ἡ ἀπαγόρευσις καὶ περὶ ἡμῶν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐκυροῦτο ἡ συμφωνία. Ἡ ἰσχύς, κύριοι, τῆς ἀπαγορεύσεως ἔχει ἕνα λόγον, τὸν λόγον ὅτι θέλει ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις νὰ ὦσιν ὅλοι πιστοὶ εἰς ἕνα κανόνα, τὸν ὁποῖον ἔθεσε, καὶ δὲν φαντάζομαι ὅτι θὰ ἐγένετο ἐξαίρεσις ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους.

§91Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Ἐγὼ ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ πίεσις ἣν ὑπέστη ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἀπὸ τοὺς οἰκονομικοὺς κύκλους ἐπέδρασεν, ὥστε ν’ ἀρθῇ ἡ ἀπαγόρευσις διὰ τὴν Γαλλίαν χωρὶς νὰ κυρωθῇ ἡ συμφωνία.

§92Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μετὰ διετῆ ὅμως παραμονήν της ἐν ἰσχύϊ. Ἐγένετο, κύριοι, καὶ ἡ παρατήρησις, ὅτι δὲν ἠξιώσαμεν παρὰ τῆς Ἀμερικῆς τὸν ὅρον τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους. Θὰ τοῖς ὑπομνήσω δέ, ὅτι τοιοῦτος ὅρος δὲν ἐτέθη εἰς καμμίαν συμφωνίαν τακτοποιήσεως χρεῶν καὶ ἡ Ἀμερικὴ δὲν ἔδωκεν αὐτὸ τὸ δικαίωμα εἰς κανὲν Κράτος καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ δώσῃ, διότι θὰ ἐκλόνιζεν ἡ ἰδία τὰς παρ’ αὐτῆς τεθείσας καὶ πιστῶς τηρηθείσας ἀρχάς της. Οὔτε, συνεπῶς, ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ὑπῆρξεν ἄγνοιά της ἢ παράλειψις ἡμῶν. Ὅταν ἤλθομεν εἰς τὴν ἀρχήν, αἱ μετὰ τῆς Ἀμερικῆς συνεννοήσεις διὰ τὸ πολεμικὸν χρέος εὑρίσκοντο εἰς ἥκιστα εὐχάριστον σημεῖον. Ὑπῆρχεν εἰς τὸ Κογκρέσσον ἓν νομοσχέδιον ὑπογεγραμμένον ὑπὸ ἑνὸς Γερουσιαστοῦ καὶ ἑνὸς Βουλευτοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου ἐδίδετο εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν ἡ ἐξουσιοδότησις διευθετήσεως τοῦ χρέους τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν πιστώσεων. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς προτάσεως τῆς δικτατορικῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν υἱοθετήθη οὐδὲ παρ’ αὐτῆς τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τῆς προτάσεως ταύτης ἐκ τῶν 48,000,000 δολλαρίων, ἀποτελούντων τὸ σύνολον τῶν πιστώσεων, ἐξεπίπτοντο 5 ἑκατομμύρια μὴ ἀναγνωριζόμενα παρὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως. Ἐπίσης ἕτερα 5 ἑκατομμύρια ἀπέναντι τῆς ὀφειλῆς τῆς Ἑλλάδος καὶ φθάνομεν οὕτω εἰς τὸ ποσὸν τῶν 38.000.000 δολλαρίων. Ἐξεπίπτοντο πάλιν 10 ἑκατομμύρια καταβληθέντα καὶ ἐφθάναμεν εἰς τὰ 28 ἑκατομμύρια, ἐξ ὧν, ἀφαιρουμένων τῶν τόκων, περιωρίζοντο ταῦτα εἰς 23.000.000 καὶ διὰ κάποιας ἄλλης ἐκπτώσεως ὑπεβιβάζετο τὸ ποσὸν εἰς 20.000.000 δολλάρια, ἀφ’ ὧν ἀφῃροῦντο πάλιν 2.240.000 δολλάρια καὶ ἀπέμενον οὕτω 17.760.000, ἅτινα ἐπρόκειτο νὰ καταβάλῃ ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις, ὡς εἶχε δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις Παγκάλου. Διὰ τὰ 17 ἑκατομμύρια δολλάρια θὰ ὑπεγράφομεν ὁμολογίας διὰ 38 ἑκατομμύρια δολλάρια μὲ τόκον 4% ἐξοφλητέα ἐντὸς μιᾶς 15ετίας καὶ θὰ ἐπληρώναμεν ἐπὶ πλέον τῶν 32.000.000 δολλαρίων 51.000.000 δολλάρια καὶ ὑπεχρεούμεθα τὸ ποσὸν νὰ τὸ διαθέσωμεν εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν ἀγοράν, εἴτε δι’ ἀγορὰν εἰδῶν εἴτε δι’ ἐκτέλεσιν ἔργων ἐν Ἑλλάδι παρ’ Ἀμερικανῶν. Αὐτὴν τὴν πρότασιν εὕρομεν ἡμεῖς, γενομένην δεκτὴν παρὰ μιᾶς αὐθαιρέτου Κυβερνήσεως. Ἐλάβομεν δύο διακοινώσεις τοῦ κ. Πρεσβευτοῦ τῆς Ἀμερικῆς καὶ ἐπελήφθημεν τῶν συνεννοήσεων, αἵτινες μετὰ μακρὰς διαπραγματεύσεις κατέληξαν εἰς τὴν ὑπὸ κρίσιν συμφωνίαν. Σύγκρισις βεβαίως τῶν δύο συμφωνιῶν δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Εἶναι γεγονός, ὅτι οἱ ὅροι τοὺς ὁποίους ἐπετύχαμεν δὲν εἶναι ὅροι πόρρω ἀπέχοντες τῶν δικαίων μας. Ἀλλ’ ὅταν θέλωμεν νὰ συσχετίσωμεν τὸν διακανονισμὸν τοῦτον μὲ τὸν διακανονισμὸν τῶν Ἀγγλικῶν χρεῶν, ὀφείλομεν νὰ μὴ λησμονῶμεν ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον μᾶς ἔδωκεν ἡ Ἀμερικὴ μᾶς τὸ ἔδωκε διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς ἴσην μοῖραν μὲ τὴν Ἀγγλίαν, ἡ ὁποία μᾶς ἔδωκε κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου 6.000.000 λιρῶν. Τὰ δίκαια ἡμῶν βεβαίως ἦσαν ἀδιαφιλονείκητα, ἀλλὰ ὑπῆρχε μία ἀπόφασις τοῦ Κογκρέσσου, νὰ παύσῃ πᾶσα ληψοδοσία μετὰ τῶν Κρατῶν τῶν εὑρισκομένων μεταπολεμικῶς ἐν καθυστερήσει. Ἐτονίσαμεν ὅμως ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ Ἀμερικὴ νὰ φανῇ ἄνισος ἐν σχέσει μὲ τὴν Ἀγγλίαν καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ Ἀγγλικὸν προηγούμενον τῆς χορηγίας ἡμῖν ὡρισμένου ποσοῦ, δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον θὰ ἐφθάνομεν εἰς ἀποτέλεσμα. Εἶναι γνωστόν, Κύριοι, ὅτι ἡ μὲν Ἀγγλία κατὰ τὸν πόλεμον κατέβαλεν εἰς ἡμᾶς 6 ἑκατομμύρια λίρας, ἡ Ἀμερικὴ 15 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ ἡ Γαλλία τίποτε. Ἑπομένως ὁ παράγων οὗτος, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ἤσκησε μεγάλην ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς διευθετήσεως τοῦ ζητήματος. Αἱ διαπραγματεύσεις τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν ἀφοροῦν μᾶλλον πιστώσεις καὶ ὄχι δάνεια.

§93Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Ἐζητήσατε περισσότερα;

§94Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐζητήσαμεν τὸ ὅλον. Ἐζητήσαμεν τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ δοθῇ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν πιστώσεως, ἵνα χαρακτηρισθῇ ὡς χρέος πολεμικόν, ἀλλὰ μᾶς ἀντετάχθη ἡ παρατήρησις ὅτι ὁ διακανονισμὸς τοῦ ἄλλου χρέους τῶν 19.000.000 γίνεται εἰς ἡμᾶς ὑπὸ τοὺς μᾶλλον εὐνοϊκοὺς ὅρους, ἀλλ’ ὅτι εἶναι τελείως ἀδύνατον νὰ ἐμφανισθῇ ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις εἰς νέας χορηγίας ὑπὸ ὅρους σχεδὸν χαριστικούς. Ἄλλως τε τοιαῦται συμφωνίαι δὲν θὰ ἐγένοντο δεκταὶ ὑπὸ τοῦ Κογκρέσσου. Ἐὰν ἠθέλατε παρατηρήσει κατὰ ποῖον τρόπον συμπεριεφέρθη ἡ Ἀμερικὴ εἰς ἄλλα Κράτη, θὰ ἐβλέπατε, ὅτι διὰ τὴν Ἀγγλίαν ἡ κεφαλαιοποίησις τῶν 124 δόσεων παρέχει ἓν ποσὸν σημερινὸν 78% τοῦ ἀρχικοῦ, διὰ τὴν Γαλλίαν 50% καὶ διὰ τὴν Ρουμανίαν 50%, δύο δὲ μόνον εἰδικώτεραι ἐξαιρέσεις ὑπάρχουν: ὁ διακανονισμὸς τοῦ Βελγικοῦ χρέους, ὅστις ἕνεκα λόγων αἰσθηματικῶν ἦτο ἐξαιρετικῶς εὐμενὴς ὑπὲρ τοῦ Βελγικοῦ Κράτους, καὶ κατὰ δεύτερον λόγον ὁ πρὸς τὴν Ἰταλίαν διακανονισμός, τῶν ὁποίων ἡ κεφαλαιοποίησις ἀνέρχεται εἰς 26%. Ἡ Γιουκοσλαυΐα ἔχει 32%, ἡμεῖς ἔχομεν 30–32%. Αὐτὴ εἶναι ἡ συμφωνία τὴν ὁποίαν ἐπετύχαμεν. Καταλήγων, τονίζω ὅτι εἶμαι εὐτυχὴς διότι δεόντως ἐξετιμήθη ἡ ἐπιτυχία αὕτη ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας, καὶ διότι ἡ ἐντύπωσις τῆς ἐπιτυχίας ταύτης δὲν ὑπῆρξε μόνον ἐν Ἑλλάδι ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλον τὸν κόσμον, καὶ τὸ τοιοῦτον συνετέλεσεν ὄχι ὀλίγον εἰς τὴν ἐξύψωσιν τῆς πίστεως ἡμῶν, καὶ κατερχόμενος τοῦ βήματος ἐκφράζω τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὰ ἀείποτε φιλελληνικὰ αἰσθήματα καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἀμερικανικοῦ λαοῦ. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν εἰς δευτέραν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς καὶ Ἑλλάδος περὶ ρυθμίσεως τῶν πρὸς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ἑλληνικῶν χρεῶν».

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ἐπικυρωθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως;

§96ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως καὶ λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν καὶ ὥραν 5.30′ μ. μ. (Ὥρα 10.45′ μ. μ.) (Σημ. Ἡ παροῦσα συνεδρίασις ἐξετυπώθη ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν, ἐλλείψει ἐστενογραφημένων).