1927.12.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 22Α

ΤΗΣ 15ΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1927

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 6 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ Βουλευτὴς κ. Π. Αὐγουστίδης καταθέτει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ Ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, διαμαρτυρομένου ἐντόνως δι’ ἐξαίρεσιν Θεσσαλονίκης ἀπὸ καταργήσεως μεσημβρινοῦ κλεισίματος καταστημάτων κατὰ χειμερινὴν περίοδον. Καπνεργάται Σωτῆρος Θάσου διαμαρτύρονται διὰ τὴν περικοπὴν τῶν ἐπιδομάτων των. Ὁ Γεωργικὸς Συνεταιρισμὸς Δημητσάνης ζητεῖ ματαίωσιν ἱδρύσεως Γεωργικῆς Τραπέζης. Οἱ λειτουργοὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως τοῦ Νομοῦ Λέσβου ὑποβάλλουν ὑπόμνημα, αἰτοῦντες, ὅπως τύχωσι τοῦ αὐτοῦ ὡς οἱ τῆς Παλ. Ἑλλάδος δικαιώματος τῆς συνταξίμου ὑπηρεσίας των. Δημόσιοι ὑπάλληλοι Βερροίας αἰτοῦσιν οἰκονομικὴν ἀρωγὴν καὶ παροχὴν ἐπιδόματος λόγῳ τῶν ἑορτῶν. Οἱ κάτοικοι Κιλκὶς ἀποκρούουν τὴν ἵδρυσιν Γεωργικῆς Τραπέζης. Διοικητικὰ Συμβούλια Λαμίας διαμαρτύρονται διὰ σύλληψιν ἀγωνιστῶν ἐργατικῆς τάξεως καὶ διὰ μελετωμένην δίωξιν Βουλευτῶν. Σύνδεσμος ἰδιοκτητῶν καὶ Διευθυντῶν Ἑστιατορίων Πατρῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ Νόμου περὶ «Κυριακῆς ἀργίας». Ὁ Διονύσιος Ζαφειρόπουλος πρώην ἀνθυπασπιστὴς τῆς χωροφυλακῆς, ὑποβάλλει αἴτησιν περὶ παροχῆς τῆς συντάξεώς του. Ὁ Γεώργιος Μανέτας, ἱερεὺς Δημοδιδάσκαλος, παρακαλεῖ τὴν σεβαστὴν Βουλὴν, ὅπως ληφθῇ γενικὸν μέτρον περὶ τῆς ἐπαναφορᾶς τῶν ἀπολυθέντων εἰς τὰς θέσεις των, ἵνα αὐξηθῇ ἡ σύνταξίς των. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καντιάνης καταθέτει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν συνεταιρισμῶν Βουρναζίου, Κακαμαρᾶς, Σκάλας καὶ ἀγροτικῆς Λαϊκῆς Τραπέζης δι’ ἀνάθεσιν ἀνακριτικῶν καθηκόντων εἰς ἐπιθεωρητὰς συνεταιρισμῶν. Ὁ βουλευτὴς Α. Μέρος ὑποβάλλει αἴτησιν τοῦ Σ. Καρύδη περὶ ἐξασφαλίσεως περιουσιακῶν δικαιωμάτων. Ὁ Φίλιππος Σ. Οἰκονόμου, κατάδικος ἐν ταῖς φυλακαῖς Θεσσαλονίκης, ὑποβάλλει αἴτησιν διαμαρτυρίας λόγῳ τῆς πασχούσης ὑγείας του. Ὁ σύνδεσμος ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Φιλιαατρῶν παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως ψηφισθῇ ἡ πρότασις «Πόθεν ἔσχες». Ἡ ὁμοσπονδία βιομηχανικῶν Ἑνώσεων ἐργατῶν οἰκοδομῶν καὶ οἰκοδομησίμων ὑλῶν τῆς Ἑλλάδος ὑποβάλλει ὑπόμνημα πρὸς μετριασμὸν τῆς ἀνεργίας. Ἡ Ἕνωσις Διοικητικῶν ὑπαλλήλων Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει ὑπόμνημα ζητοῦσα τὴν κατάργησιν τοῦ Ν. Δ. τῆς 12 Νοεμβρίου 1927 δι’ οὗ ἐγένοντο μεταβολαὶ εἰς τὴν διοίκησιν τῶν Νομῶν. Ὁ Βουλευτὴς κ. Ν. Δαρβέρης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν δικαιούχων τῆς πυρικαύστου ζώνης Θεσσαλονίκης παραπονουμένων δι’ ἀκύρωσιν Ν. Δ. ἀφορῶντος τὴν δωρεὰν εἰς ἰδιοκτήτας 180.000.000 δραχμῶν. Ὁ ἴδιος Βουλευτὴς κ. Ν. Δαρβέρης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐπαγγελματιῶν Λαγκαδᾶ παραπονουμένων κατὰ τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας διὰ τὴν μὴ ἐγκατάστασιν τοῦ Σταθμοῦ Ντεκοβὶλ πλησίον τῆς πόλεως Λαγκαδᾶ. Ὁ Βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Φ. Μοσχούλας διαβιβάζει εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Λοκρίδος, αἰτουμένων τὴν ταχίστην ἐπιψήφισιν τῆς προτάσεως Νόμου «πόθεν ἔσχες». Ὁ Βουλευτὴς κ. Ε. Μαχαίρας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως ἐφ’ ἅπαξ τοῦ Ν. Δ. «περὶ ἀπονομῆς τοῦ μισθοῦ τμηματάρχου εἰς τοὺς εἰσηγητὰς καὶ τῶν τούτοις ἐξομοιουμένων ὑπαλλήλων τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ Σχεδίου Νόμου «περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς ξυλανθράκων προερχομένων ἐξ Ἀλβανίας». Ὁ Βουλευτὴς κ. Δημ. Πετρακάκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως ἐπιδόματος εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ὁμοίου πρὸς τὸ χορηγούμενον εἰς ἄλλα Ὑπουργεῖα». Οἱ κ. κ. Α. Παπαναστασίου (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) καὶ Π. Μερλόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ προσωρινῶς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν α) Σχέδιον Νόμου «περὶ συνάψεως δανείων ὑπὸ τοῦ Ταμείου προστασίας καὶ προαγωγῆς τῆς κτηνοτροφίας» καὶ β) Σχέδιον Νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἐν Παρισίοις ὑπογραφέντος Διεθνοῦς συμφώνου διὰ τὴν ἵδρυσιν Διεθνοῦς Γραφείου Ἐπιζῳοτιῶν». Οἱ κ. κ. Α. Μιαούλης καὶ Δ. Κάκαβος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21)9)26 Ν. Δ. περὶ τιμητικῆς διαθεσιμότητος κλπ.». Οἱ κ. κ. Π. Μποῦτος, Π. Νικολαΐδης, Γ. Ἀθανασιάδης Νόβας, Ν. Δαρβέρης, Ι. Σακκῆς, Γ. Καρπετόπουλος, Ι. Μουντζουρίδης κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῶν περιουσιῶν τῶν σχολείων τῆς τέως Ἑλληνικῆς Κοινότητος Μελενίκου». Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνακοινοῖ ὅτι ἡ διεύθυνσις τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας ἀνετέθη εἰς τὸν κ. Α. Μαζαράκην προσωρινῶς καὶ ἐφόσον χρόνον θέλει διαρκέσει ἡ ἀπουσία τοῦ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς, Ἀντιλήψεως καὶ Προνοίας Ὑπουργοῦ. Οἱ κ. κ. Δ. Ἀνδρεάδης, Δ. Γρηγοριάδης καὶ Γ. Κακουλίδης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιβολῆς τελῶν διὰ τὴν συντήρησιν δημοσίων κήπων». Ὁ κ. Π. Μερλόπουλος (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια Νόμων. 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ χρήσεως 1926–27». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5 Ἰουλίου 1926 Ν. Δ. «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1925–26». 3) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ.» «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποθεματικῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1926–27 καὶ διαχειρίσεως πιστώσεων τῶν ἀνασυσταθέντων Ὑπουργείων». 4) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Μαΐου 1926 Ν. Δ.» «περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1925–26». 5) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ.» «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν καὶ ἐκτάκτων πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1926–27». 6) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Ὀκτωβρίου 1925 Ν. Δ.» «περὶ νέας αὐξήσεως τοῦ ἀποθεματικοῦ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1925–26». 7) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Φεβρουαρίου 1926 Ν. Δ.» «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως 300 χιλιάδων δραχμῶν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας πρὸς τακτοποίησιν γενομένων δαπανῶν ἱδρύσεως ἀπολυμαντηρίου ἐν Μακρονήσῳ». 8) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ.» «περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν εἰδικῶν ὑπηρεσιῶν διὰ τὴν χρῆσιν 1926–27». 9) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Φεβρουαρίου 1926 Ν. Δ.» «περὶ χορηγίας ἐκτάκτων πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1925–26 ὡς καὶ περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀποθεματικοῦ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1925–26». 10) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Φεβρουαρίου 1926 Ν. Δ.» «περὶ εἰσαγωγῆς διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ Λογιστικὸν τῶν καταργηθέντων Ὑπουργείων καὶ τῆς Ἀν. Δ)σεως Προσφύγων, τὴν οἰκονομικὴν ἐπιθεώρησιν, τὴν πληρωμὴν συντάξεων καὶ περίθαλψεων κλπ.». 11) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Ἰανουαρίου 1926 Ν. Δ.» «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 12)12)25 «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Μετοχικοῦ Ταμείου Στρατοῦ». 12) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Δεκεμβρίου 1915 Ν. Δ.» «περὶ χορηγίας ἐκτάκτων πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1925–26 καὶ περὶ νέας αὐξήσεως τοῦ ἀποθεματικοῦ χρήσεως 1925–26». 13) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ Ἰανουαρίου 1926 Ν.Δ.» «περὶ ἐγγραφῆς ἐκτάκτων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1925–26». 14) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰανουαρίου 1926 Ν. Δ.» «περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως διὰ τὴν ἐπισκευὴν καὶ συμπλήρωσιν τοῦ Καταστήματος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου». Ὁ κ. Ι. Μεταξᾶς (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμου: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν.Δ.» «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. «περὶ προσθήκης 10ου τμήματος μονίμων ὁδοστρωμάτων εἰς τὴν Διεύθυνσιν Δημοσίων ἔργων τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν.Δ.» «περὶ καταργήσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Εἰδικοῦ Ταμείου μονίμων ὁδοστρωμάτων Ἀθηνῶν καὶ ἀνωνύμου ἑλληνικῆς Ἑταιρείας ἀσφαλτοστρώσεων καὶ τεχνικῶν ἐπιχειρίσεων Α.Κ.Τ.Ε. συνομολογηθείσης συμβάσεως συντηρήσεως τῆς ὁδοῦ Ἀθηνῶν–Πειραιῶς». 3) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Νοεμβρίου 1927 Ν.Δ.» «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5)11) Αὐγούστου 1925 Ν.Δ.» «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ μονίμων ὁδοστρωμάτων Ἀθηνῶν κειμένων διατάξεων». 4) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29)2)Νοεμβρίου 1927 Ν.Δ. «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Ἀπριλίου 1926 Ν.Δ. «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ μονίμων ὁδοστρωμάτων κειμένων διατάξεων». 5) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29)2 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ.» «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21)22 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ μονίμων ὁδοστρωμάτων κειμένων διατάξεων». 6) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29)2 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ.» «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17)21 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ.» «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Αὐγούστου 1913 Διατάγματος «περὶ κωδικοποιήσεως τῶν περὶ Εἰδικοῦ Ταμείου Μονίμων Ὁδοστρωμάτων Ἀθηνῶν κειμένων διατάξεων». 7) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29)2 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ.» «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ μονίμων ὁδοστρωμάτων Ἀθηνῶν κειμένων διατάξεων». Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνακοινοῖ, ὅ,τι ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας, ἀπὸ 14 τρέχοντος, ἀνέθηκε τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας προσωρινῶς εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἀπουσίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας εἰς τὴν ἡμεδαπήν.

§2Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Βουλευτά.

§4Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Χθὲς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπήντησεν εἰς μίαν ἐρώτησιν βουλευτοῦ ὅπως τεθῇ τέρμα εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐλαίου. Παρακαλῶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἄν ἐλήφθη ἀπόφασις εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον.

§5Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐλήφθη ἀπόφασις.

§6Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἀπηγορεύθη ἡ ἀνάμιξις ἐλαίου μετὰ σπορελαίων.

§7Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Βουλευτά.

§9Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον τὴν Βουλὴν διὰ ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν μὲ θίγει προσωπικῶς, διότι θὰ ἐθεώρουν ἀνάξιον νὰ δώσω σημασίαν εἰς λιβελλογραφήματα, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἐμὲ ὡς ἐντολοδόχον ὑμῶν, ἐν τῇ ἐνασκήσει λειτουργίας τῆς Βουλῆς, λειτουργίας, ἡ ὁποία, ὅπως ὅλαι αἱ λειτουργίαι τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ εἶναι καὶ λευκὴ καὶ ἄσπιλος, λειτουργία, ἡ ὁποία εἶναι ἐκ τῶν δυσχερεστάτων, δηλαδὴ τῆς ἀνακρίσεως καὶ ἐκδικάσεως ἀδικημάτων, θιγόντων ἐξαιρετικῶς τὴν Πολιτείαν, ἀδικημάτων κατὰ Ὑπουργῶν καὶ τῶν συμπραττόντων αὐτῶν. Ἀνεξαρτήτως τῆς ἀποφάσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὡς μόνης ἁρμοδίας, κατὰ τὴν ἀπόφασιν Ὑμῶν, νὰ κρίνῃ ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων ἐξαιρέσεων μελῶν αὐτῆς, ἐθεώρησα καλὸν νὰ φέρω τὸ ζήτημα ἐνώπιον Ὑμῶν διὰ νὰ ἐκθέσω γεγονότα τινά, τῶν ὁποίων θὰ καταστήσω Ὑμᾶς ἐνημέρους πῶς οἱ ἐντελοδόχοι Ὑμῶν, πῶς οἱ ἐμπιστευμένοι τὴν διαχείρισιν τοῦ ζητήματος τῆς ἀνακρίσεως τῶν ἀδικημάτων τῆς Παγκαλικῆς δικτατορίας διεχειρίσθησαν μέχρι τοῦδε τὴν ὑπόθεσιν. Δι’ Ὑμῶν δέ, τῶν μόνων ἀληθῶν κριτῶν, θὰ πληροφορηθῇ ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τούτων ὁ Ἑλληνικὸς λαός, πᾶν ἄλλο δὲ βῆμα εἶναι ἀνάξιον καὶ ἐμοῦ καὶ τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὑπεβλήθη εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς καὶ ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς Ἐφημερίδας αἴτησις ἐξαιρέσεως ἐμοῦ, ὡς μέλους τῆς Ἀνακριτικῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, παρὰ τῶν συνηγόρων ἑνὸς ἐκ τῶν κατηγορουμένων διὰ τὰς ὑποθέσεις τῆς Παγκαλικῆς Δικτατορίας. Ἐν τῇ αἰτήσει ταύτῃ καλεῖται ἡ Βουλὴ παρ’ αὐτῶν ὡς πολιτῶν Ἑλλήνων, ἐχόντων τὸ δικαίωμα τοῦ ἀναφέρεσθαι, νὰ κρίνῃ περὶ τῆς περαιτέρω Διαχειρίσεως τῆς ὑποθέσεως καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ καὶ μόνον ἔφερα τὴν ὑπόθεσιν ἐνώπιον Ὑμῶν, διότι καλεῖσθε καὶ σεῖς νὰ γνωματεύσητε, ἐὰν ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ ἢ τινα τῶν μελῶν αὐτῆς εἶναι ἄξια τῆς ὑψηλῆς τιμῆς καὶ τοῦ βαρέος ἔργου, τὸ ὁποῖον ἀνετέθη εἰς αὐτοὺς νὰ διεξαγάγωσιν. Εἰς τὴν αἴτησιν ἐξαιρέσεως, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη, ἀναφέρονται δύο γεγονότα, τὰ ὁποῖα, κατὰ τὴν κρίσιν τῶν ὑποβαλόντων, κρίσιν κακόβουλον καὶ συκοφαντικήν, δὲν δύναται πλέον νὰ ἀποτελοῦν κριτήριον διὰ τὴν παραμονὴν ἑνὸς μέλους, δηλαδὴ ἐμοῦ, ὡς μέλους τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς. Τὰ γεγονότα ταῦτα εἶναι τὸ ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον πεποίθησις περὶ ἐμοῦ διότι, καθὼς λέγει ἡ αἴτησις, ὑπάρχουν μέσα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καί τινα πρόσωπα τίμια, ἀλλὰ πάντως καὶ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα γενῶσιν ἀμφισβητήσεις καὶ ὡς λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἔχουσιν πλέον πεποίθησιν, καὶ οἱ ὑπογράψαντες τὴν ἀναφορὰν καὶ ὁ παρ’ αὐτῶν ἐκπροσωπευόμενος ἐπὶ τοῦ ἀμερολήπτου καὶ ἀδεκάστου τοῦ χαρακτῆρός μου, ἀναφέρουν δύο τινά, τὰ ὁποῖα ἠδυνήθησαν νὰ ἀνεύρωσιν εἰς τὸν καθ’ ὅλον βίον μου καὶ ὡς δικαστικοῦ λειτουργοῦ καὶ ὡς πολιτευομένου καὶ ἄλλοτε Ὑπουργοῦ. Ἀναφέρουν καὶ εἶνε τιμητικὸν δι’ ἐμέ, ὅτι, ἐνῷ ἤμουν Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἄλλοτε, παρεισήγαγον εἰς Διάταγμα τοῦ Ἐνοικιοστασίου διάταξιν προστασίας θεάτρων, ἐνῷ ἤμουν Δικηγόρος ὑποθέσεως σχετικῶς καὶ δεύτερον ὅτι τυγχάνω εἰς τοιαύτην ἐξάρτησιν καὶ τοιαύτην ὑποταγὴν πρὸς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Λέσβου κ. Παπανδρέου, ἐχθρὸν τοῦ Μποδοσάκη Ἀθανασιάδου, ὥστε πλέον δὲν παρέχω ἐμπιστοσύνην διὰ τὸν ἀμερόληπτον τῆς θέσεώς μου. Θὰ ἐξετάσω τὸ πρῶτον μόνον τῆς ἀποδιδομένης κατηγορίας, διότι εἶναι ἀνάξιον καὶ Ὑμῶν νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ δεύτερον.

§10Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Σεῖς ἐδώσατε ψῆφον ὑπὲρ ἀπολύσεως τοῦ Μποδοσάκη ἐπὶ ἐγγυήσει. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς κατηγοροῦν ἐπὶ ἐχθρότητι;

§11Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἤθελον νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν ποίαν ψῆφον ἔδωσα, ἀφοῦ ὅμως τὸ ζήτημα ἦλθεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἀφοῦ ἐξετέθη, ὅτι ἐγὼ ἐψήφισα ὑπὲρ τῆς προσωρινῆς ἀπολύσεως τοῦ κατηγορουμένου Μποδοσάκη Ἀθανασιάδου, ὀφείλω νὰ οἰκτείρω τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι τόσον γνωρίζουν ποῖοι ἐψήφισαν ὑπέρ των καὶ ποῖοι ἐναντίον των.

§12Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θεωρῶ καθῆκόν μου εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ἑξῆς γεγονότος: Ὅταν ὁ Μποδοσάκης Ἀθανασιάδης συνελήφθη, κατόπιν ἐντάλματος τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν εἶχε ἀκόμη ἀποφανθῇ περὶ τῆς προφυλακίσεως, ὑπέβαλεν αἴτησιν περὶ μεταφορᾶς του εἰς τὸ Νοσοκομεῖον, ἐπὶ τῷ ἰσχυρισμῷ ὅτι ἡ ὑγεία του εἶναι κλονισμένη εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ αὕτη τὴν παραμονήν του εἰς τὰς φυλακάς. Ἡ αἴτησις αὕτη ὑπεβλήθη εἰς τὸν κ. Στρατηγόπουλον, ὡς εἰσηγητὴν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Ἐνήργει ἀνακρίσεις ἐν τῇ αἰθούσῃ τῆς Βιβλιοθήκης καὶ τὴν ἔφερεν ἐπειγόντως εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ τοιαύτη δὲ βία τοῦ κ. Στρατηγοπούλου πληροφορῶ τὴν Βουλὴν—καὶ ἐκπροσωπῶ, νομίζω ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ, τὴν γνώμην ὅλων τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς—ὅτι ἐγέννησεν ὑπονοίας τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ εὐνοίᾳ τοῦ κ. Στρατηγοπούλου πρὸς τὸν κατηγορούμενον.

§13Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ὄχι εἰς ὅλους. Εἶναι ἀνώτερος ὑπονοίας.

§14Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐντύπωσίς μας εἶνε αὐτή.

§15Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἐπὶ καλωσύνῃ ἴσως, ὄχι ἐπὶ εὐνοίᾳ.

§16Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφήσατέ μοι καὶ τὴν εὐθύνην καὶ τὸ θάρρος τῆς γνώμης μου. Ἐνόμισα ὅτι μίαν αἴτησιν τοῦ προφυλακισθέντος ἔπρεπε νὰ τὴν φέρω ἀμέσως ἐνώπιον τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§17Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θέλω νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι, κατ’ ἐπανάληψιν, εἰσήχθη τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν αἰτήσεων ἐξαιρέσεων εἰς τὴν Βουλὴν καὶ αἱ περὶ αὐτῶν συζητήσεις κλονίζουν τὸ κῦρος τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ συνεπῶς καὶ τῆς Βουλῆς. Νὰ συνέλθῃ ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα, διότι ἀρκετὰ κατηγοροῦνται τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς.

§18Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Σέβομαι ἀπολύτως τὴν πεφωτισμένην γνώμην σας, ἀλλὰ ὅταν τίθεται ὑπὸ ἔλεγχον ὁ δημόσιος βίος βουλευτοῦ καὶ δὴ βουλευτοῦ ἀσκοῦντος δικαστικὰ καθήκοντα, ὀφείλει ἀμέσως νὰ λογοδοτῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἐκθέτῃ πῶς διεχειρίσθη τὴν ὑπόθεσιν. Κύριοι Συνάδελφοι, μοὶ ἀπεδόθη ὡς τρωτὸν ἐν τῷ βίῳ μου, βίῳ ἀρκετὰ μακρῷ, ὅτι ἐδημοσίευσε Διάταγμα προσωπικὸν περιέχων διάταξιν προστασίας θεάτρου. Ὄντως, κύριοι Συνάδελφοι, εἰς τὸ Διάταγμα τοῦ ἐνοικιοστασίου, τὸ δημοσιευθὲν παρ’ ἐμοῦ τὴν 29ην Δεκεμβρίου 1923, περιέχεται διάταξις διὰ τῆς ὁποίας δὲν ἐπιτρέπεται κατεδάφισις θεάτρου ἐπὶ ἀνοικοδομήσει. Ἡ διάταξις ὅμως αὕτη δὲν παρεισήχθη τὸ πρῶτον παρ’ ἐμοῦ εἰς διάταγμα περὶ ἐνοικιοστασίου. Ὑπῆρχεν εἰς προηγούμενον διάταγμα δημοσιευθὲν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Γούναρη, τὸ διάταγμα τῆς 19 Ἰουνίου 1921, εἰς τὸ ἄρθρον 13 ἐδάφιον 8, τὸ ὁποῖον περιεῖχεν ἀκριβῶς παρομοίαν διάταξιν ἀφαιρεθεῖσαν ἀπὸ τὸ ἑπόμενον διάταγμα τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, τοῦ κ. πολιτευτοῦ Ἀρκαδίας κ. Τριανταφυλλάκου τὴν 21ην Ἰουνίου 1922. Ἐνόμιζον, κύριοι Συνάδελφοι, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ἀναγκαία, διότι ἐὰν ἐπροχώρει ἡ τάσις πρὸς ἀνοικοδόμησιν τῶν κεντρικῶν ὁδῶν, ἀσφαλῶς μετ’ ὀλίγον οἱ θέλοντες νὰ μεταβῶσιν εἰς θέατρον θὰ ἀνεζήτουν τοιαῦτα θέατρα εἰς τὴν Ἁλυσσίδα. Δι’ αὐτὸ ἐτέθη ἡ διάταξις αὐτή, ἥτις ἐπανελήφθη καὶ ἀπὸ διάταγμα, κυρωθὲν παρὰ τῆς Δης Συνελεύσεως—τὸ διάταγμα τῆς 12 Σεπτεμβρίου 1925, ἄρθρον 68, ἐδάφιον 4—τὸ ὁποῖον ἦλθεν ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Δης Συνελεύσεως, ἐπικυρωθὲν διὰ τοῦ Διατάγματος τῆς 30ῆς Μαρτίου, 1925, εἰσηγουμένου τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς κ. Τσιτσεκλῆ. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν εἶναι εἰσηγμένη παρ’ ἐμοῦ καὶ ἂν τοῦτο εἶναι τὸ μόνον τρωτὸν εἰς τὸν πολιτικόν μου βίον, τὴν μομφὴν αὐτὴν ἀποδέχομαι ἀπολύτως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὅτι ὑπῆρχεν δῆθεν ἐκκρεμὴς ὑπόθεσις κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Διατάγματος, πληροφορῶ ὑπευθύνως τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν παρέστην εἰς τὴν ἐκδίκασιν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Ἐδικάσθη ὑπὸ ἄλλου συναδέλφου ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἡ δὲ ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου ὑπ’ ἀριθμὸν 245 τοῦ 1923 ἐδημοσιεύθη τὴν 18ην Δεκεμβρίου 1923, δηλαδὴ 13 ἡμέρας πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Διατάγματος τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἐλύθη δὲ τὸ ζήτημα ὁριστικῶς τελεσιδίκως καὶ ἀμετακλήτως καὶ ἀπέρριπτε τὴν ἀγωγὴν περὶ κατεδαφίσεως τοῦ θεάτρου. Ἑπομένως οὐδεμίαν ἀνάμιξιν εἶχον εἰς τὴν ὑπόθεσιν, ὅταν δὲ ἐγὼ ἐθεσμοθέτουν, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ κατεδάφισις θεάτρου, εἶχε λύσει ὁριστικῶς καὶ τελεσιδίκως τὸ ζήτημα ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου. Τώρα, κύριοι συνάδελφοι, ἐξέθεσαν εἰς τὴν αἴτησίν των, ὅτι ἐκ πνεύματος ἐχθροπαθείας τόσον τῆς ἐπιτροπῆς ὅσον καὶ ἐμοῦ, ἐπροφυλακίσθη ὁ κατηγορούμενος Μποδοσάκης, διότι καίτοι, λέγουν, τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον διέπραξεν, δὲν εἶναι ἀδίκημα, ἀλλ’ ἁπλῆ διαχείρισις τῶν συμφερόντων του τῶν χρηματιστηριακῶν, ἐν τούτοις ἡ ἐπιτροπὴ εὗρεν τοῦτο ἐπιλήψιμον καὶ τὸν ἐπροφυλάκισεν. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μὲ παρακολουθήσῃ διὰ βραχυτάτων νὰ ἐκθέσω ὀλίγα γεγονότα διὰ νὰ πληροφορηθῇ πόσον ἡ Βουλὴ ὅσον καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἐξουσιοδοτημένη παρ’ αὐτῆς, ἀπένειμε πραγματικὴν δικαιοσύνην καὶ ἐζήτησε ν’ ἀποκαθάρῃ τὸν βόρβορον τῆς Παγκαλικῆς Δικτατορίας. Κύριοι συνάδελφοι, κατόπιν μηνύσεως Ὑπουργοῦ κατὰ τῶν Θεοδώρου Παγκάλου, Τανταλίδου καὶ Μποδοσάκη, ὡς διαχειριστῶν τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος ἐπελήφθη τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς κατὰ πρῶτον τὸ Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον, ἀποτελούμενον ἀπὸ ἀνωτάτους δικαστικοὺς λειτουργούς. Τὸ συμβούλιον τοῦτο εὗρεν, ὅτι οἱ κατηγορούμενοι ἔθεσαν ἐν γνώσει εἰς κυκλοφορίαν τὴν ψευδῆ εἴδησιν, ὅτι ἐπετεύχθησαν αἱ Ἀμερικανικαὶ πιστώσεις, ἐκ τῆς εἰδήσεως δὲ ταύτης ἐκέρδησαν παίξαντες εἰς τὸ χρηματιστήριον. Αὐτὴ εἶναι ἡ βασικὴ κατηγορία. Τὸ συμβούλιον δι’ ἀποφάσεώς του ἐθεώρησεν ὅτι πρέπει νὰ ἀπαγγελθῇ κατηγορία κατ’ αὐτοῦ, καὶ ὅτι πρέπει ἡ Βουλή, ἡ μέλλουσα νὰ συνέλθῃ μετὰ τὰς ἐκλογάς, νὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ συναλλάγματος ὡς ἀξίαν ἐξετάσεως παρ’ αὐτῆς, παρέπεμψεν δὲ τοὺς Θεόδωρον Πάγκαλον καὶ Τανταλίδην ἐπὶ παραβάσει τοῦ Νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, τὸν δὲ Μποδοσάκην Ἀθανασιάδην ὡς ἠθικὸν αὐτουργὸν τῆς πράξεως. Αὐτὰ ἦσαν τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἦλθον ἐνώπιον τῆς Ἀνακριτικῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐκ τῶν ἀνακρίσεων ὅμως τῶν τε γενομένων παρὰ τοῦ ἀνακριτοῦ τοῦ Ἀνωτάτου Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου καὶ τῶν συνεχισθεισῶν κατόπιν ὑπ’ ἐμοῦ, διεπιστώθησαν τὰ ἑξῆς περίπου γεγονότα, ὅτι δηλαδὴ ὁ κατηγορούμενος Μποδοσάκης ἦτο ὁ μόνος καὶ πραγματικὸς διαχειριστὴς τοῦ Κρατικοῦ συναλλάγματος καὶ ὅτι αὐτός, χρηματιζόμενος ἀπὸ τὸ συνάλλαγμα, εἶχεν ἀναλάβη καὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος, ἐνῷ τὰ συμφέροντα αὐτοῦ εὑρίσκοντο εἰς σύγκρουσιν μὲ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Καὶ δὴ ὅταν ἐπωλοῦντο λίραι τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος, ἐγένετο τοῦτο μετά, καὶ μόνον διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἔκπτωσις τιμῆς κρατικοῦ συναλλάγματος πρὸς κερδοσκοπίαν (διαμαρτυρίαι).

§19Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Νὰ μὴ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἔρευναν τῆς ὑποθέσεως. Περιορισθῆτε εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ προσωπικὸν ζήτημα. Ἡμεῖς ὅλοι πιστεύομεν ὅτι εἶσθε ἀνώτερος πάσης ὑπονοίας.

§20Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀποδίδεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὅτι, παρὰ τὴν γνώμην ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, ἀποτελουμένου ἀπὸ ἀνωτάτους δικαστικοὺς λειτουργούς, εὗρεν ὅτι τὸ ἀδίκημα τοῦ κατηγορουμένου εἶναι κακούργημα καὶ διὰ τοῦτο τὸν ἐπροφυλάκισε, ἐνῶ εἶχε κριθῆ ὅτι τοῦτο εἶναι πλημμέλημα.

§21Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἡ Ἀνακριτικὴ ἐπιτροπὴ ἦτο ἐλευθέρα νὰ ἀποφασίσῃ ὅπως ἀπεφάσισεν.

§22Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἐτέθη ἀπὸ κανένα, ὑποθέτω, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν ἡ πλήρης ἀμεροληψία σας, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν εἰμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀντικείμενον συζητήσεως. Ἐδῶ εἴμεθα 15 μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, κάθε δὲ μέλος, ὡς δικαστής, ἔχει τὴν γνώμην του, ἡ ὁποία πιθανὸν νὰ εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὴν ἰδικήν σας ὄχι μόνον ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ οὐσιαστικῆς, ἀλλ’ ἐκ τούτου δὲν ἕπεται ὅτι καὶ σεῖς πρέπει νὰ εἶσθε σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην τῶν ἄλλων. Ἂν ὅμως ἀναπτύξετε τὴν οὐσίαν, θὰ μιλήσω καὶ ἐγώ, διότι ἐγὼ ἔχω ἀντίθετον ἐντελῶς γνώμην πρὸς τὴν ἰδικήν σας γνώμην, ἀναγνωρίζω ὅμως ὅτι ὅλη ἡ ἐνέργεια τῆς ἐπιτροπῆς ἐκ μέρους ὅλων τῶν μελῶν ἦτο ἐντελῶς ἀνύποπτος.

§23Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπεδόθη εἰς ἐμέ, ὅτι ἡ γνώμη μου προήρχετο ἐξ ὑστεροβουλίας.

§24Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ψεῦδος. Ἀνέφερα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι σεῖς ὑπήρξατε εὐγενέστατος, διότι πρῶτος ἐξεφράσατε γνώμην καὶ ὑπὲρ τῆς ἀπολύσεως ἐπὶ ἐγγυήσει, σᾶς κάμω δὲ τὴν δήλωσιν, ὅτι ἡ ὑπόληψις καὶ ἡ ἐκτίμησις τὴν ὁποίαν τρέφουν τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς ὑμᾶς, εἶναι ἀπεριόριστος.

§25Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ πολύ, ἀλλὰ θέλω νὰ ἐκθέσω δύο τινὰ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§26Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Διὰ τῆς ὑποβληθείσης ἀναφορᾶς δὲν πλήττεται ἡ μειονοψηφία, ἡ ὁποία συμφωνεῖ μὲ τὴν αἴτησιν, ἀλλ’ ἡ πλειονοψηφία, ἡ ὁποία ἐξέδωκε τὴν ἀπόφασιν.

§27Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἠμφισβητήθη ὅτι ὁ κατηγορούμενος ἦτο διαχειριστὴς τοῦ Κρατικοῦ συναλλάγματος, διότι ἡ διαχείρισίς του ἦτο ἀξιοθρήνητος. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς σημειώσω, ὅτι ἄφησεν ὑπόλειμμα 48 χιλ. λιρῶν καὶ ὅτι τὴν ἡμέραν τῆς πτώσεως τοῦ Τανταλίδου ὡς Ὑπουργοῦ ἐπώλησεν 100 χιλιάδας λίρας διὰ τοὺς σκοποὺς τῆς ὁμάδος. Ὁ κατηγορούμενος Μποδοσάκης εἶχε δημοσιεύσει ἐνυπόγραφον διατριβήν, ὅτι διεχειρίσθη τὸ κρατικὸν συνάλλαγμα καὶ ὅτι ἡ διαχείρισίς του ἦτο τιμία καὶ ἄψογος, ὅταν δὲ ἠρωτήθη παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς ἂν τὸ δημοσίευμα ἦτο ἰδικόν του, μᾶς ἀπήντησεν ὅτι δὲν γνωρίζει καλῶς τὴν Ἑλληνικήν. Κατόπιν τούτου προεφυλακίσθη (θόρυβος).

§28Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν ἔχομεν καιρὸν διὰ τοιαύτην συζήτησιν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζητήσατε τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Τὸ προσωπικὸν ζήτημα ἐξεκαθαρίσθη.

§30Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τελειώσω, κύριοι, διότι βλέπω ὅτι δὲν ἀπολαμβάνω τῆς εὐμενείας τῆς Βουλῆς ἵνα ἐξακολουθήσω.

§31Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι· ἀπολαμβάνετε τῆς ἀπείρου εὐμενείας.

§32Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἂν δηλώσητε, κύριε Στρατηγόπουλε, καὶ σεῖς κώλυμα, τότε δὲν θὰ μείνῃ κανείς, θὰ φύγωμεν ὅλοι.

§33Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐδημιουργήθη εἷς θόρυβος περὶ τὸ ὄνομά μου εἰς ἐφημερίδας, διότι δυστυχῶς δὲν ἔλαβον γνῶσιν τῆς αἰτήσεως, πρώτην δὲ φορὰν ἔλαβον γνῶσιν ἐκ τῶν ἐφημερίδων. Ὁ θόρυβος αὐτὸς εἶναι ἀσφαλῶς σκόπιμος. Πληροφοροῦμαι ὅτι ἐπίκειται νέα αἴτησις περὶ ἀπολύσεως ἐπὶ ἐγγυήσει. Ἐνόμισαν λογικὸν οἱ ὑπογράψαντες τὴν αἴτησιν, ὅτι θὰ πτοήσουν τοὺς ἐντεταλμένους παρ’ ὑμῶν ἐν τῇ κρίσει περὶ τῆς νέας αἰτήσεως τοῦ κατηγορουμένου καὶ διὰ τοῦτο προεκάλεσαν τὸν θόρυβον διὰ τῶν ἐφημερίδων. Καὶ διὰ μὲν τοὺς ὑπογράψαντας, δηλαδὴ διὰ τοὺς συνηγόρους τοῦ κατηγορουμένου, ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὅτι ἐλησμόνησαν δύο ὕψιστα καθήκοντα τῶν συνηγόρων, τὸ καθῆκον, τοὐτέστι, νὰ εἶναι πάντοτε ἐν τῇ ἀληθείᾳ καὶ νὰ ποδηγετῶσι τὸν πελάτην αὐτῶν, ὅπως οὐδὲν τὸ ἐναντίον τῆς ἀληθείας λέγῃ ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, διότι πᾶν ψεῦδος ἀποδεικνυόμενον εἶναι καταστρεπτικὸν ἀσφαλῶς διὰ τὸν κατηγορούμενον καὶ τὸ καθῆκον καὶ τὴν βασικὴν καὶ οὐσιώδη ὑποχρέωσιν τῆς ὑπερασπίσεως, ὅπως μὴ φέρῃ ἐκκρεμεῖς, ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης, ὑποθέσεις εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἀλλαχοῦ, κύριοι συνάδελφοι, ἀπαγορεύεται τοῦτο διὰ νόμου. Δὲν ἐπιτρέπεται δηλαδὴ μήπως ἐπηρεάζηται ἡ Κοινὴ γνώμη ἐπὶ ἐκκρεμῶν δικαστικῶν ὑποθέσεων, νὰ ἔρχηται ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸν τύπον. Καὶ παρ’ ἡμῖν ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν ἀπεδοκίμασε δικηγόρους, οἱ ὁποῖοι, θέλοντες νὰ πτοήσουν δικαστάς, κατέφυγον εἰς τὸν τύπον ἐνῷ ἡ ὑπόθεσις ἦτο ἐκκρεμής.

§34Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐκάμαμεν καὶ ἐγκύκλιον.

§35Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις οἱ αὐτοὶ δικηγόροι ἐπανέρχονται διαπράττοντες τὸ αὐτὸ παράπτωμα. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἠξεύρετε καλύτερον ἐμοῦ ὅτι σήμερον τὴν μαγικὴν ῥάβδον, ἡ ὁποία μεταβάλλει τοὺς ἀνθρώπους εἰς χοίρους, δὲν τὴν ἔχει ἡ Κίρκη, ἀλλ’ οἱ πωλοῦντες καὶ ἀγοράζοντες συνάλλαγμα, οἱ ὁποῖοι ἐθησαύριζον εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ δημοσιεύσωσι τοιαῦτα λιβελλογραφήματα. Ὅσον ἀφορᾷ, κύριοι, τὴν ἐντεταλμένην παρ’ ὑμῶν ἀνακριτικὴν ἐπιτροπὴν θέλω νὰ εἴπω ἐγώ, ὁ ἐλάχιστος μεταξὺ τῶν μελῶν της, ὅτι ἐπετέλεσε, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὅπως καὶ ἐγώ, τὸ καθῆκον της ...

§36Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἀναμφισβητήτως.

§37Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. ... μὲ πλήρη συνείδησιν καὶ μὲ τὸ μέτωπον ὑψηλὰ καὶ θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ἐπιτελῇ τοῦτο ἐφόσον ἀπολαμβάνει τῆς ἐμπιστοσύνης ὑμῶν, χωρὶς νὰ πτοηθῇ, διότι ἀσφαλῶς θὰ περιεποίει τιμὴν εἰς ἀνθρώπους τοῦ συγκροτήματος αὐτοῦ, ἐὰν ἔλεγον, ὅτι ἐξουσιοδοτημένη παρὰ τοῦ κυρίαρχου τούτου σώματος, εἶναι δυνατὸν νὰ πτοηθῇ ἐξ οἱουδήποτε ἀναστήματος. Ἀλλὰ θὰ ἐπιτελέσῃ τὸ ἔργον αὐτῆς μὲ ψυχραιμίαν καὶ γενναιοφροσύνην καὶ πλήρη συναίσθησιν τοῦ καθήκοντός της μέχρι τῆς προσεχοῦς ἐπαναλήψεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, ὁπότε θὰ φέρῃ ἡ ἐπιτροπὴ ἐνώπιον ὑμῶν τὰ πορίσματα τοῦ ἔργου αὐτῆς διὰ νὰ γνωρίσῃ καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ποῖοι ἐπεβλήθησαν ὡς κυβερνῆται αὐτοῦ καὶ πόσον ἀξιοθρηνήτως διεχειρίσθησαν τὸ ὑψηλὸν λειτούργημα τὸ ὁποῖον ἀνέλαβον (χειροκροτήματα).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπανδρέου ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον, διότι θίγεται προσωπικῶς (θόρυβος κωδωνοκρουσίαι).

§39Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, χωρὶς νὰ ἔχω σκοπὸν νὰ θίξω τὰ μέλη τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, θεωρῶ καθῆκον νὰ παρακαλέσω, ὅπως ἐπισπευθῇ ἡ ὑπόθεσις, ἵνα μὴ παρατείνωνται αἱ προφυλακίσεις, ἵνα τὰ μέτρα τῆς προσωρινῆς ἀποφυλακίσεως λαμβάνωνται ἐξ ἴσου δι’ ὅλους καὶ νὰ μὴ λησμονηθῇ ἡ οὐσία τῆς ὑποθέσεως, ἤτοι ὁ Πάγκαλος καὶ αἱ πράξεις του, διότι ἀσχολούμεθα διαρκῶς μὲ ἀσθενέστερα πρόσωπα καὶ μὲ πράξεις ἥσσονος σοβαρότητος. Ὀφείλομεν δηλαδὴ νὰ εἴμεθα ὄχι μόνον δίκαιοι, ἀλλὰ καὶ ἄνδρες (θόρυβος κωδωνοκρουσίαι).

§40Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τί εἶναι αὐτά; (φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§41Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν μπορεῖ νὰ λέγωνται αὐτά.

§42Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Δὲν φοβοῦμαι τὸν θόρυβον. Μὴ νομίζετε ὅτι σᾶς φοβοῦμαι.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις, ὅπως προταχθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6 νομοσχεδίου τῆς ἡμερησίας διατάξεως «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐφημερίδων».

§44Λ. ΚΥΒΕΤΟΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, δὲν μπορεῖ νὰ προταχθῇ.

§45ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§47Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν τὸ σύνολον τῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Νὰ ψηφισθῇ τὸ σύνολον καὶ κατόπιν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄλλων νομοσχεδίων.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διδακτικῶν βιβλίων».

§49ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ σύνολον).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνασυνθέσεως τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου καὶ τῶν Ἐποπτικῶν Συμβουλίων».

§52ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ σύνολον).

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἔρχεται ἡ πρότασις περὶ προτάξεως τοῦ Νομ)δίου «περὶ ἐφημερίδων».

§55Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Χθὲς ἐγένετο ψηφοφορία, κατόπιν προτάσεως, ὅτι ἡ ψηφοφορία δὲν θὰ λάβῃ χώραν ἕνεκα μὴ ὑπάρχοντος ἐπαρκοῦς ἀριθμοῦ Βουλευτῶν. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλη πρότασις πρὸς πρόταξιν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς οἱανδήποτε ἡμέραν καὶ στιγμὴν δύναται νὰ γίνῃ πρότασις περὶ προτάξεως. Ἐλήφθη χθὲς μία ἀπόφασις. Σήμερον δύναται νὰ ληφθῇ ἄλλη. Θὰ ὁμιλήσῃ ἕνας ἐκ τῶν προτεινόντων καὶ ἕνας ἐκ τῶν ἀντιλεγόντων καὶ κατόπιν θὰ ληφθῇ ἀπόφασις. Ὁ κ. Γεωργιάδης.

§57Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Ἐπιτροπὴ καθ’ ὁμόφωνον γνώμην καὶ καθ’ ὁμόφωνον ἀπόφασιν—ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύονται ὅλα τὰ κόμματα, ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπὸ τῆς ἄκρας δεξιᾶς ἕως τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς—ἐξετίμησε δεόντως τὸ ἀνώτερον πνεῦμα Δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον ἐνέπνευσε τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποζημιώσεως τῶν παυθεισῶν ἐφημερίδων. Αἱ τροποποιήσεις τῆς ἐπιτροπῆς ηὔρυνον τὴν Δικαιοσύνην αὐτὴν μέχρι τοιούτου σημείου ὥστε ἐλπίζω ὅτι ἀνταποκρίνονται γενικῶς πρὸς τὰ αἰσθήματα ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ὅλων τῶν πτερύγων.

§58ΦΩΝΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§59Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Νομίζω λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι ὀρθόν, ἄνευ οἱασδήποτε ἄλλης ψηφοφορίας, νὰ δεχθῆτε τὴν πρόταξιν ταύτην, διότι ὑπάρχει ζήτημα ἀπονομῆς δικαιοσύνης. Ὑπάρχει τὸ ζήτημα τοῦ ἐργατικοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐφημερίδων, τὸ ὁποῖον ὑπέστη ζημίαν, καὶ τὸ ὁποῖον ἀναμένει τὴν ἱκανοποίησίν του. Δεδομένου ὅτι ἐπίκεινται αἱ ἑορταί, ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ λάβῃ ἓν μέτρον ἐν πνεύματι ἀνωτέρας δικαιοσύνης. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὰς προβαλλομένας ἀντιρρήσεις, διὰ λόγους οἰκονομίας, δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει μεγαλείτερος Κέρβερος ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει ἀντίρρησιν εἰς τὴν ψήφισιν.

§60Β. ΣΚΟΥΛΑΣ. Ἀπόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἀρχηγοῦ τῆς πλειοψηφίας, τοιοῦτον νομοσχέδιον δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ.

§61Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Δεδομένου ὅτι ὑποβάλλεται ἀπὸ τοιοῦτον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§62Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Οἱ Ὑπάλληλοι πεινοῦν, κύριε συνάδελφε.

§63Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἔχει ἠθικὴν ὑποχρέωσιν ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ τοὐλάχιστον ἀποζημιώσεις, διότι δικτατορία καὶ διάφοραι πολιτικαὶ ἐγένοντο εἰς βάρος τοῦ τύπου καὶ πρέπει νὰ θέσωμεν φραγμὸν εἰς τὰς αὐθαιρεσίας αὐτάς.

§64Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν λύσιν τοῦ ζητήματός των ἀναμένει μία μεγάλη μᾶζα, μία μεγάλη μερὶς ἐργατῶν τοῦ τύπου, ἡμερομισθίων, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν μίαν ἄμεσον ζημίαν, διότι θὰ πάρουν ἀσφαλῶς μίαν μεγάλην μερίδα, οὐχὶ ὅλην τῆς δικαίας ἀποζημιώσεώς των. Ἂν ἐκ τοῦ λόγου τούτου θὰ ὠφεληθῶσιν ἀναποδράστως καὶ οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἐφημερίδων, βεβαίως τοῦτο εἶνε....

§65Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Εἶνε ὑποχρέωσις τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ἀπέναντι τῶν ἐφημερίδων... (Θόρυβος ἐκ μέρους πολλῶν βουλευτῶν).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ὁμολογῶ ὅτι μὲ ἐφέρατε εἰς ἀπόγνωσιν, δὲν μποροῦμεν δὲ νὰ προχωρήσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἐπιβάλλετε μίαν κυριαρχίαν εἰς τὸν ἑαυτόν σας, ἐγὼ διότι ἂν δὲν ἡσυχάσῃ ἡ Βουλή, θὰ διακόψω τὴν συνεδρίασιν.

§67Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. συνάδελφος πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς προτάξεως, ἐνῷ ὁμιλεῖ ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§68Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως ἀφήσητε τὰς ἀντιρρήσεις σας, δεδομένου, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν μετέχουν βουλευταὶ ὅλων τῶν κομμάτων ὁμοφώνως ἀπεφάσισεν τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἐπείγοντος καὶ ὑπηρεσιακοῦ, διότι ἀνταποκρίνεται εἰς πνεῦμα ἀνωτέρας δικαιοσύνης, ἀλλὰ καὶ εἰς μίαν ἀνάγκην, ἀνάγκην οὐσιαστικήν, ἀλλὰ καὶ ἀνάγκην πολιτικήν, διότι ὁ τύπος πρέπει νὰ ἀποζημιωθῇ διὰ τὰς ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστη ἀπὸ δικτατορικὰς πράξεις ἀνωμάλων Κυβερνήσεων. Τοῦτο θὰ ἦτο μία ἐνίσχυσις τοῦ τύπου, ὁ ὁποῖος δὲν δύναται νὰ εἶναι οἰκονομικῶς αὐτάρκης, καὶ οὔτε εἶναι μοιραῖον νὰ ὑποδουλώνεται εἰς διαφόρους ὑπόπτους ἐπιχειρήσεις. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ δώσωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀφηρέσαμεν, διὰ μιᾶς ἀνωμάλου πολιτικῆς, ἀπὸ τὸν τύπον, καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, οὐσιαστικῶς νὰ ἐγκρίνῃ τὸ νομοσχέδιον. Πάντως εἶναι ἐλευθέρα νὰ πράξῃ ὅ,τι θέλῃ, ἀλλὰ ν’ ἀποτρέψῃ τὴν συζήτησιν θὰ ἦτο ἄσκοπον καὶ ἀντιπολιτικὸν πρὸ παντός. (Χειροκροτήματα).

§69Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι περιττὸν ν’ ἀναπτύξωμεν διὰ ποίους λόγους ἐπιβάλλεται, ὄχι ἀναβολή, ἀλλ’ ἡ ἀπόρριψις τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ἔχομεν ἑπομένως νὰ προσθέσωμεν οὐδεμίαν ἄλλην λέξιν. Ἡ Βουλὴ θὰ ἀποφανθῇ δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας (Προσέρχεται πρὸς τὸ προεδρεῖον καὶ καταθέτει πρότασιν ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλίσεως).

§70Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ προτάξεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐφημερίδων. Προτοῦ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, θὰ εἶχον νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν της τὴν ἀκόλουθον παρατήρησιν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι εἰς οἱανδήποτε ὥραν δύναται οἱαδήποτε πρότασις περὶ προτάξεως νὰ ὑποβληθῇ καὶ ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ἀπόφασιν ἐπ’ αὐτῆς, ἀλλ’ ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ καταδιώξεως τῶν συναδέλφων κομμουνιστῶν μένει ἐκκρεμὴς ἀπὸ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ἐλήφθη δέ, ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἀπόφασις ὅπως συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν. Ἡ δίωξις τῶν κ. συναδέλφων, καὶ μάλιστα 10 νομίζω τὸν ἀριθμόν, ὡς ζήτημα ἀναγόμενον εἰς τὴν σύνθεσιν τοῦ Σώματος, προτάσσεται παντὸς ἄλλου, τοῦτο δὲ συμβαίνει ὄχι παρ’ ἡμῖν μόνον, ἀλλὰ παντοῦ ὅπου παρεμπίπτουσι τοιαῦτα ζητήματα. Ἑπομένως τὸ πρῶτον ἔργον τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ συγκροτηθῇ νομίμως τὸ Σῶμα.

§71Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας, νομίζω, κατὰ τὰς ὁποίας ἀγωνιζόμεθα περὶ τῆς ψηφίσεως ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑποβληθῆ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καί, ὡς τοὐλάχιστον ἀντιλαμβάνομαι, ἀπὸ τὴν τάξιν τὴν ὁποίαν ἔχει ἐπὶ σειρὰν ἡμερῶν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, φαίνεται ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις τὸ ἔχει εἰς τάξιν τοιαύτην, ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ ψηφισθῇ πρὸ τῶν διακοπῶν τὴν Βουλῆς. Χθὲς τὸ ἑσπέρας ἐγένετο καὶ πρότασις, ἵνα ληφθῇ εἰδικὴ ἀπόφασις περὶ προτάξεως, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ὑπῆρχεν ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς τῶν Βουλευτῶν. Ὅτε δὲ χθὲς τὸ ἑσπέρας εἶδον ὅτι τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι ἡ Βουλὴ ἡ ὑποστηρίζουσα αὐτήν, ἀλλὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως ὑπερεψήφισαν τῆς προτάσεως, δὲν ἐνομίζαμεν ὅτι σήμερον θὰ ἠδύνατο νὰ γεννηθῇ ζήτημα ἐπὶ τῆς προτάσεως καὶ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου. Τώρα παρετήρησα μετ’ ἀπορίας ἀληθῶς, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν προέβαλεν ἕτερον λόγον ἀναβολῆς, τὸ ἐκκρεμὲς ζήτημα τῆς ἀδείας πρὸς δίωξιν συναδέλφων τινῶν. Ἀλλὰ ἐὰν νομίζῃ, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι εἶναι λόγος ἀφορῶν τὴν σύνθεσιν τῆς Βουλῆς καὶ διὰ τοῦτο πρὸ παντὸς πρέπει νὰ προταχθῇ, τοῦτο νομίζω ἔπρεπε νὰ λεχθῇ ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν δὲν ἐσυνεχίσθη τὸ ζήτημα τῆς διώξεως τῶν κ. Βουλευτῶν, διότι τὸ ζήτημα τῆς διώξεως ἤρξατο ἀπὸ τῆς παρελθούσης Δευτέρας. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζῃ ὅτι τοῦτο εἶναι οὐσιῶδες καὶ ἀφορᾷ τὴν σύνθεσιν τῆς Βουλῆς, εἶναι ἄπορον πῶς θὰ συζητηθοῦν καὶ ψηφισθοῦν ἄλλα νομοσχέδια πρὶν ἢ λήξῃ τὸ ζήτημα τῆς ἐκπροσωπήσεως τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ βεβαίως καὶ εἰς τὴν βάσιν τοῦ ἐπιχειρήματός του σφάλλει, διότι δὲν ἐπηρεάζει τὴν σύνθεσιν τῆς Βουλῆς, καὶ τοῦτο διότι, καὶ δοθείσης τῆς ἀδείας, δὲν παύουν οἱ διωκόμενοι νὰ ἀποτελῶσι μέλη τῆς Βουλῆς, καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἐφυλακίσθησαν θὰ δύνανται νὰ μετέχωσι τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς καὶ ἐὰν ἐδόθη ἡ ἄδεια. Βεβαίως τώρα δύνανται νὰ ὑπολογίζωνται ὡς μέλη τῆς Βουλῆς. Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ ἀντιταχθῇ, ὥστε νὰ μὴ προταχθῇ καὶ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, καὶ ὀφείλω νὰ ἐπαναλάβω τὴν ἀπορίαν μου, πῶς τὴν βάσιν τοῦ ἐπιχειρήματος περὶ ἀναβολῆς ἔθεσεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος ἔχει πολλὴν τὴν Κοινοβουλευτικὴν πεῖραν.

§72Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Δὲν θέλω νὰ ἀποδοθῇ κανεὶς ἐπηρεασμὸς εἰς ἐμέ. Ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἀποδειχθῇ οἱανδήποτε ἄποψιν θέλει.

§73Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως, ἤθελε νὰ ὑποδηλώσῃ εἰς τοὺς ὑποστηρίζοντας τὴν Κυβέρνησιν Βουλευτάς, νὰ ἔχουν αὐτὴν τὴν γνώμην, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἦτο ὀρθὸν καὶ ἐπιβεβλημένον...

§74Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Ὄχι, ὄχι.

§75Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. .. ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἠδύνατο νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δέχεται τὴν πρόταξιν αὐτοῦ. Λέγω λοιπόν, ὅτι εἶνε ἐνδεχόμενον νὰ μὴ εἶχε τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἡ πρότασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ προσωρινῶς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν πιστεύω ποτὲ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ προσωρινῶς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ κ. Μερλόπουλος, ἠδύνατο νὰ ἔχῃ πραγματικῶς ἰδέας τοιαύτας ὥστε νὰ ἐμποδίζεται ἡ συζήτησις ἑνὸς νομοσχεδίου οὐσιώδους.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ Κανονισμὸς λέγει ὅτι δίδεται ὁ λόγος εἰς ἕνα τῶν προτεινόντων καὶ εἰς ἕνα τῶν ἀντιλεγόντων.

§77Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐγὼ δὲν εἶμαι προτείνων. Κύριε Πρόεδρε, χθές, ἡμέραν νομοθετικῆς ἐργασίας, ἔμεινεν ἐκκρεμὴς μία πρότασις περὶ προτάξεως. Ἀντὶ νὰ δημιουργῶμεν τοιαύτας ἀνωμαλίας, νομίζω ὅτι εἶνε ὀρθόν, ἑπομένως καὶ δυνατόν, καὶ ἐπιβάλλεται νὰ λύωμεν τὰς διαφορὰς ἀμέσως ἐφαρμόζοντες τὸν Κανονισμὸν ἐντὸς ὀλίγων λεπτῶν. Χθὲς προὐτάθη ἀπὸ συνάδελφον νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν Ἐφημερίδων. Ἡ ἀπόφασις δὲν ἐλήφθη, διότι δὲν συνεκέντρωσε ἡ πρότασις ἐπαρκῆ ἀριθμὸν ψήφων. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, κύριε Πρόεδρε, ἐπιβάλλεται νὰ ἐπαναληφθῇ σήμερον ἡ ψηφοφορία, ἀντὶ δὲ συζητήσεως, παρακαλῶ νὰ ἀναγνώσετε τὸν κατάλογον, ὅπως ἡ Βουλὴ ἄνευ ἀντεγκλήσεων λάβῃ ἀποφάσεις.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅπως προταχθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν Ἐφημερίδων» λέγωσι «ναί». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι». (Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ. Σ. Γᾶτος, Σ. Τρικούπης καὶ Δ. Μπαμπᾶκος, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ὁποίων ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία. (Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα:)

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 129. Ὑπὲρ τῆς προτάσεως 91, ἐναντίον αὐτῆς 33 καὶ ἠρνήθησαν ψῆφον 5. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτόν, ὅπως συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐφημερίδων.

§80Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ὑπάρχει, κύριε Πρόεδρε, κώλυμα συνταγματικόν. Αὐτὸ πρόκειται νὰ λυθῇ. Συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 47 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δύναται νὰ προβάλλῃ οἴκοθεν τὸ ἀπαράδεκτον προτάσεως νόμου τινός, ἐὰν φρονῇ ὅτι ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα. Ἐν περιπτώσει δὲ διαφωνίας ἀποφαίνεται ἡ Βουλή. Ἤδη προβάλλομεν τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου νόμου, στηριζόμενοι εἰς 2 ρητὰ ἄρθρα τοῦ Συντάγματος. Συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 29 τοῦ Συντάγματος, πᾶσα πρότασις νόμου συνεπαγομένη δαπάνην δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ἐφ’ ὅσον δὲν συνοδεύεται ἀπὸ ἔκθεσιν ὑπογεγραμμένην ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν καὶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Διὰ τῆς ἐκθέσεως δὲ αὐτῆς πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ δηλοῦται ὁ τρόπος τῆς καλύψεως τῆς ὑπολογιζομένης δαπάνης. Διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου εἶναι προφανές, ὅτι δημιουργεῖται δαπάνη 10.000.000 δραχμῶν, ὁ ὑποβαλὼν δὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς δὲν ἐδικαιολόγησε τὸ Ἔσοδον τῶν πόρων, ἐκ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ καλυφθῇ ἡ δαπάνη τῶν 10.000.000 δραχμῶν. Δεύτερον, κατὰ τὸ ἄρθρον 49 τοῦ Συντάγματος, πᾶσα πρότασις νόμου δέον νὰ συνοδεύεται καὶ ὑπὸ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τοῦ Δημοσίου Λογιστικοῦ, διὰ τῆς ἐκθέσεως δὲ αὐτῆς πρέπει νὰ καθορίζηται ἡ γενομένη δαπάνη. Διὰ τοὺς δύο τούτους λόγους ρητῶν καὶ κατηγορηματικῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος ζητοῦμεν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅπως οἴκοθεν προβάλῃ τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ὑπάρχοντος νόμου. Εἰς περίπτωσιν δὲ κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δὲν προβάλλῃ τὴν περὶ ἀπαραδέκτου πρότασιν, ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφασίσῃ περὶ αὐτῆς καὶ θὰ ζητήσωμεν νὰ ἀποφανθῇ δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας. Κύριοι Βουλευταί, λυπούμεθα διότι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν θέσιν νὰ διαταράξωμεν μίαν ἀγαθὴν ἁρμονίαν, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ μεταξὺ τῶν διαφόρων πολιτικῶν μερίδων τῆς αἰθούσης ταύτης, θὰ ἠθέλομεν ὅμως ἡ ἀγαθὴ αὐτὴ ἁρμονία, ἡ καταπλήσσουσα καὶ συγκινοῦσα πραγματικῶς, νὰ ἐξεδηλοῦτο ἐπὶ ἄλλων σοβαρωτέρων ζητημάτων, συγκινούντων τὴν κοινὴν γνώμην, καὶ οὐχὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἐκείνου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἅπαντες πρόκειται νὰ ἀποζημιωθοῦν, ὄχι διὰ διαφυγόντα τὰ κέρδη, ἀλλὰ διὰ διαφυγούσας ζημίας. Οἱ προβάλλοντες ἀντιρρήσεις κατ’ ἀρχὴν καὶ ἐπὶ τοῦ περιεχομένου τοῦ σχεδίου τούτου νόμου, οὐδόλως προτιθέμεθα νὰ ἀδικήσωμεν τὴν τάξιν τῶν βιοπαλαιστῶν, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἀποζημιωθῇ διὰ τὰς ἡμέρας τῆς ἀργίας συνεπεία τῆς παύσεως τῶν ἐφημερίδων. Ἐπὶ ἐκείνης δὲν ἔχομεν οὐδεμίαν ἀντίρρησιν. Ἐφόσον ὅμως ἡ δικαία αὐτὴ ἀποζημίωσις συνδέεται μὲ τὴν ἑτέραν ἀποζημίωσιν, τὴν ἄδικον ἀποζημίωσιν διὰ διαφυγούσας ζημίας, μολονότι βλέπομεν ὅτι ἡ θέλησις τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς, ἐκδηλωθεῖσα διὰ τῆς πρὸ ὀλίγου γενομένης ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας εἶναι ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως τοῦ σχεδίου τούτου νόμου, νομίζομεν ὅτι ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν, μεταχειριζόμενοι ὅλα τὰ μέσα τὰ ὁποῖα παρέχει ἡμῖν τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ Κανονισμὸς νὰ ἐπιβραδύνωμεν τὴν ψήφισιν, ἵνα τοὐλάχιστον ἡ κοινὴ γνώμη πληροφορηθῇ ποῖον σχέδιον νόμου πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν, διότι μολονότι τὸ σχέδιον τοῦτο νόμου εὑρίσκεται ὑποβεβλημένον ἀπὸ ἑνὸς μηνός, ἀμφιβάλλω ἐὰν ἔστω καὶ 100 ἄτομα, πλὴν τῶν ἀξιοτίμων μελῶν τοῦ Σώματος τούτου, εἶναι ἐν γνώσει τοῦ περιεχομένου τοῦ σχεδίου τούτου νόμου. Διὰ τοῦτο ζητοῦμεν κατὰ πρῶτον λόγον ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅπως προβάλῃ τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον διὰ τοὺς δύο τούτους λόγους ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 47 τοῦ Κανονισμοῦ. (Χειροκροτήματα).

§81Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὶ λέγει;

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεολογίτης ἔχει τὸν λόγον.

§83Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἀπαραδέκτου.

§84Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Δὲν θὰ μὲ κατατοπίσητε σεῖς ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Θὰ εἴπω δύο λόγια, διότι ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὁμιλήσω.

§85Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἀπαραδέκτου.

§86Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐκπληροῦσα καθῆκον ἀπέναντι τοῦ ἑλληνικοῦ τύπου, τοῦ πάσχοντος καὶ ὑποφέροντος πάντοτε κατὰ τοὺς καιροὺς τῆς ἀνωμαλίας, σκεπτομένη ὑγιέστατα, ὑπέβαλεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου δι’ ἀποζημίωσιν τῶν ἰδιοκτητῶν ἐφημερίδων, τοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν καὶ τῶν ἐργατῶν, συντακτῶν καὶ ὅλων ἐκείνων τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶναι πάντοτε ἐκτεθειμένοι εἰς τοὺς φανατισμοὺς καὶ τὰς προσβολάς, αἱ ὁποῖαι ὀγκοῦνται κατὰ τὰς ἀνωμάλους περιστάσεις. Ἡ Βουλὴ διὰ πλειοψηφίας καὶ διὰ τῆς γνώμης τῶν ἀρχηγῶν αὐτῆς, ἐξέφρασε τὴν γνώμην της καὶ δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας καὶ κατὰ πλειοψηφίαν ἀπεφάσισεν, ὅτι δέον νὰ προταχθῇ καὶ νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον. Νομίζω, ὅτι κατόπιν τῆς ψηφοφορίας αὐτῆς παρέλκει κάθε λόγος νὰ ἐπιβραδυνθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς ἀνθρώπους τοὺς μαχομένους καὶ τὰ πάντα ὑποφέροντας κατὰ τοὺς καιροὺς τῆς ἀνωμαλίας, θὰ τονώσῃ δὲ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τοὺς ἀγωνιζομένους κατὰ τὰς ἀνωμάλους περιστάσεις καὶ θὰ τοὺς παράσχῃ τὴν ἐγγύησιν ὅτι, ἐάν ποτὲ ἀνατείλουν καιροὶ δικτατοριῶν καὶ καιροὶ ἀνωμαλιῶν, θὰ σκέπτωνται πάντοτε, ὅτι θὰ ἔλθῃ μία εὔνομος τάξις, ἡ ὁποία θὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς ἀγῶνας αὐτῆς κατὰ τῶν αὐθαιρεσιῶν.

§87Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἀπαραδέκτου. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§88Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Καὶ εἶναι ὑποχρέωσις ἀνειλημμένη τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ὅπως ἀποζημιώσῃ τοὺς ἰδιοκτήτας, διευθυντὰς καὶ συντάκτας ἐφημερίδων. Ἐπιδεικνύοντες δὲ εὐθιξίαν διὰ τὸ ποσὸν τῶν 8.000.000....

§89Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. 10.000.000.

§90Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. .. 10.000.000, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ δοθῶσιν εἰς ἀνθρώπους τόσα παθόντας, δὲν ἐπιδεικνύομεν τὴν σοβαρότητα, τὴν ὁποίαν φαντάζονται ὅτι ἐπιδεικνύουν οἱ κηδόμενοι δῆθεν τοῦ δημοσίου πλούτου (θόρυβος). Ἀντεμετωπίσαμεν πολλὰς σπατάλας καὶ πολλὰς διασπαθίσεις τοῦ δημοσίου πλούτου καὶ εἴδομεν τοὺς ἄθλους τῶν Μποδοσάκηδων, ἀλλ’ ἡ εὐθιξία ἡμῶν δὲν ὑπῆρξε τοιαύτη (θόρυβος). Νομίζω ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς θὰ ψηφίσῃ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἐφημερίδων. Δὲν ὑπάρχει λόγος ἀντισυνταγματικότητος.

§91Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ὑπάρχει Σύνταγμα;

§92Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Πρέπει νὰ δώσωμεν τὴν ἀποζημίωσιν.

§93Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὴν ἀρνούμεθα.

§94Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Μεθαύριον ὅμως δὲν θὰ ἔχωμεν πλέον ἀνθρώπους δυναμένους νὰ ὑφίστανται θυσίας διότι θὰ ὑπόκεινται εἰς τὴν πλειοδοσίαν τοῦ πρώτου κρατοῦντος αὐθαιρέτου. Δὲν θὰ ὑπάρχῃ πλέον δύναμις κατὰ τῶν πιεζόντων, διότι θὰ ἐκτίθενται εἰς τὴν πλειοδοσίαν οἱ ἐργάται τοῦ καλάμου εἰς βάρος τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος καὶ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Ὀφείλετε νὰ ἐνισχύσετε τὸν τύπον τὸν Ἑλληνικόν, ὁ ὁποῖος πάντοτε μάχεται εἰς τὴν πρώτην γραμμήν. (Χειροκροτήματα).

§95Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ρητή, κύριοι, εἶναι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 49.

§96ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὑπάρχει.

§97Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἑτέρα διάταξις εἶναι ἐκείνη, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ συνοδεύηται ἡ ἔκθεσις ἐκείνη διὰ τὴν δαπάνην, ἡ ὁποία συνεπάγεται διὰ τοῦ ὑποβληθέντος Νομοσχεδίου. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς οὐδεμία ἀμφισβήτησις θὰ ἠγείρετο ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔσπευδε νὰ δηλώσῃ τὴν γνώμην της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§98Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ ἀπαραδέκτου τῆς συζητήσεως τοῦ Νομοσχεδίου «περὶ ἀποζημιώσεως τοῦ τύπου» ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι δὲν ἔχει ὑποβληθῆ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου πρὸς δικαιολογίαν τῆς δαπάνης, τὴν ὁποίαν συνεπάγεται ἡ ψήφισις τοῦ μέτρου τούτου.

§99Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ προέβαλα δύο λόγους, ἐκεῖνον δὲ τὸν ὁποῖον προβάλλετε Ὑμεῖς, δὲν τὸν θεωρῶ σοβαρόν, διότι ἡ δαπάνη εἶναι 10 ἑκατομμύρια δραχμάς. Τὸν δεύτερον λόγον τὸν ἐξέθηκα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ εἶπον, ὅτι, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 29 τοῦ Συντάγματος, πᾶσα δαπάνη πρέπει νὰ συνοδεύηται δι’ ἐκθέσεως, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀναφέρῃ τὸν τρόπον τῆς καλύψεως τῆς δαπάνης ταύτης καὶ τὸν τρόπον τοῦ ἐσόδου, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ καλυφθῇ ἡ δαπάνη αὕτη.

§100Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Καὶ αἱ δύο αὗται διατάξεις τοῦ Συντάγματος θεραπεύονται διὰ τῆς ὑποβληθείσης ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου.

§101Λ. ΚΥΒΕΤΟΣ. Δὲν γνωρίζομεν ἐὰν ὑπεβλήθη.

§102Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ὑπεβλήθη.

§103Λ. ΚΥΒΕΤΟΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ.

§104Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διὰ πρώτην φοράν, κ. Βουλευταί, ἐγὼ τοὐλάχιστον μανθάνω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἡ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖ ἡ σχετικὴ συνταγματικὴ διάταξις, συνοδεύει τὸ Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ συζητηθῇ. Νομίζω, ὅτι τοῦτο συμβαίνει καὶ διὰ τοὺς λοιποὺς συναδέλφους. Διὰ νὰ εἰσαχθῇ κανονικῶς ἡ συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου, ἀπαραιτήτως, κατὰ τὸν Κανονισμόν, ἔπρεπε νὰ συνοδεύηται μὲ τὴν ἔκθεσιν ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ. Ἀλλ’ ἐγὼ ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου νομοσχέδιον, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἔκθεσις, ἴσως δὲ νὰ εὑρίσκεται εἰς τὸν χαρτοφύλακά Σας.....

§105Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς.

§106Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. .. βεβαίως δικαιοῦμαι νὰ ἀντιτάξω τὸ κώλυμα ἐκ τοῦ Συντάγματος, προκειμένου δὲ περὶ διατυπώσεως, τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖ αὐτὸ τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι πρόσχημα, ὅπως ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ἀλλὰ θεμελιώδης Νόμος, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς πάντας τοὺς Ἕλληνας καὶ τοῦ ὁποίου τὸν σεβασμὸν πρώτη ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ δίδῃ ὡς παράδειγμα. Ἐφόσον, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ἔκθεσις αὐτὴ δὲν ἔχει τυπωθῇ, νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου κατὰ τὸν Κανονισμὸν εἶναι πρόωρος καὶ ἐπὶ τῷ λόγῳ τούτῳ ζητοῦμεν τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως.

§107Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ ἔκθεσις ὑπάρχει.

§108Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τί λέγει ἡ ἔκθεσις; Πῶς θὰ καλυφθῇ ἡ δαπάνη;

§109Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ λέγει ἡ κατατεθεῖσα εἰς τὸ Προεδρεῖον ἔκθεσις.

§110Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται, κ. Ὑπουργέ, νὰ λέγωνται τέτοια πράγματα ἐδῶ μέσα.

§111Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ποῖα πράγματα;

§112Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ Σύνταγμα λέγει πῶς θὰ καλυφθῇ ἡ δαπάνη καὶ δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λέγῃ αὐτὰ τὴν τελευταίαν στιγμήν.

§113Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ λύσῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν περαιτέρω πρόοδον τῶν ἐργασιῶν της. Ὁ κ. Συνάδελφος διατείνεται, ὅτι δὲν πληροῦται ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, πῶς θὰ καλυφθῇ ἡ δαπάνη. Διὰ τὴν κάλυψιν τῆς δαπάνης ἁρμοδία εἶναι ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφανθῇ. Ἡ Κυβέρνησις φρονεῖ ὅτι ἀρκεῖ νὰ ὑποδειχθῇ, ὅτι ὑπάρχει ἀποθεματικόν. Ὑπάρχει ὁ Προϋπολογισμός, ὁ ἔχων τὴν ἐπάρκειαν διὰ νὰ καλύψῃ τὸ ποσόν. Ἡ Κυβέρνησις, ἐπαναλαμβάνω, εἰσήγαγε τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συνεπάγει δαπάνην καὶ ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ φροντίσῃ νὰ δημιουργήσῃ τοὺς πόρους περὶ τοῦ πῶς θὰ καλύψῃ τὴν δαπάνην αὐτήν, διὰ τῆς ἐκθέσεως δὲ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἡ Κυβέρνησις δηλοῖ, ὅτι ὑπάρχει ἀποθεματικόν.

§114Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ ἔκθεσις αὐτὴ θὰ ὤφειλε νὰ δημοσιευθῇ, διὰ νὰ ἔχουν γνῶσιν καὶ οἱ κ. κ. Βουλευταί.

§115Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ὑπεβλήθη συνταγματικὸν ἀπαράδεκτον τῆς προτάσεως, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 29 καὶ τοῦ ἄρθρου 49. Τὸ ἄρθρον 29 ἀσφαλῶς δὲν ἀφορᾷ τὴν προκειμένην περίπτωσιν, διότι πρόκειται περὶ δαπάνης, ἡ ὁποία πρόκειται συνεχῶς νὰ βαρύνῃ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ περὶ τῆς δαπάνης αὐτῆς προβλέπει τὸ ἄρθρον 29, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὅτι πρέπει δι’ ἐκθέσεως νὰ βεβαιοῦται ὅτι καλύπτεται. Τὸ ἄρθρον 49 ἔχει εἰδικῶς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν πρόκειται πλέον περὶ δαπάνης συνεχοῦς, ἡ ὁποία θὰ βαρύνῃ ἐν τῷ μέλλοντι τὸν προϋπολογισμόν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἁπλῆς ἐπιβαρύνσεως ὡς ἐν προκειμένῳ καὶ, δι’ αὐτὴν τὴν περίπτωσιν δὲν ἀπαιτεῖται τίποτε ἄλλο παρὰ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. (Ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον). Τὶ ἀπαιτεῖ τὸ Σύνταγμα ὡς προϋπόθεσιν; Ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἡ ὁποία νὰ συνοδεύῃ τὸ νομοσχέδιον. Λέγει ὅτι τυποῦται καὶ αὐτή. Τίποτε ἄλλο. Τώρα εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὡς ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, πρέπει νὰ ἐπισυνάπτηται αὕτη. Κύριοι συνάδελφοι, μὴ λησμονῆτε ὅτι μία πολυτιμοτάτη ἐγγύησις δι’ ὅλα τὰ συνταγματικῶς διοικούμενα Κράτη, δι’ ὅλα τὰ Κράτη, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχουν ὕπαρξιν, εἶναι ἡ ἀπεριόριστος ἐλευθερία τοῦ τύπου. Αὐτὴ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἀσφαλίζει καὶ τὰς ἐλευθερίας τοῦ τόπου. Ἂν ὑπάρχῃ ἓν παλλάδιον, τὸ ὁποῖον ἔχωσι τὰ Συνταγματικὰ ἐν γένει Κράτη, εἶναι ὁ τύπος, Κύριοι, καὶ τὸν τύπον αὐτὸν ἦλθον νὰ σαρώσουν οἱ ἐπικατάρατοι ἐκεῖνοι ἄνθρωποι, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κατερράκωσαν ὅλας τὰς ἐλευθερίας καὶ ἔκλεισαν ὅλα ἐν γένει τὰ δημοσιογραφικὰ γραφεῖα καὶ ὠργίασαν εἰς βάρος τῶν πολιτῶν. Εἶναι ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους νὰ ἀποζημιώνῃ πάντα πολίτην, ὁ ὁποῖος ὑφίσταται οἱανδήποτε ζημίαν. Μὴ λησμονῆτε δέ, ὅτι ἤδη ἐν τῷ Δικηγορικῷ Συλλόγῳ Ἀθηνῶν, ὡρίσθη, ὅπως εἰς τὸ Συνέδριον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ συγκροτηθῇ κατ’ αὐτάς, συζητηθῇ ἀκριβῶς καὶ αὐτὸ τὸ σπουδαιότατον θέμα, ὅτι τὸ Κράτος, ἀδιαφόρως τῆς α ἢ β προϋποθέσεως, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀποκαθιστᾷ τὰς ζημίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἐπέρχονται εἴτε ἐκ τοῦ Κράτους εἴτε καὶ ἐξ ἄλλης αἰτίας ἀσχέτου πρὸς τὸ Κράτος, θὰ ἔχῃ δὲ τὸ δικαίωμα τῆς ἀναγωγῆς τὸ Κράτος.

§116ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ἔχει.

§117Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Νὰ τὸ ἐνασκήσῃ.

§118Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς ἀναγωγῆς.

§119Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Τὸ ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀναγωγῆς ἀπὸ τοὺς κειμένους νόμους.

§120Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρότασιν περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς ταύτην. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι καθαρῶς τυπικόν, ἐφ’ ὅσον ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐνεφάνισεν δι’ ἐντύπων τῆς Βουλῆς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἡ ὁποία ἀναγράφει καὶ τὸ ποσὸν καὶ τὸν τρόπον τῆς ἐξευρέσεως τοῦ ποσοῦ, νομίζω δέ, ὅτι ἂν ὑπῆρξεν ἀμέλειά τις ἢ ἂν ὑπῆρξε παράπτωμά τι ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας τῆς Βουλῆς διὰ τὴν μὴ διανομὴν τῆς ἐκθέσεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν συμβαίνει, διότι πολλοὶ ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων ἔχουσι λάβει τὴν ἔκθεσιν αὐτήν.

§121ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι, ὄχι.

§122Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Σεῖς δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλῆτε, διότι καὶ χθὲς ἐλέγατε, ὅτι δὲν εἴχατε λάβει κάποιαν τροπολογίαν καὶ ἡ ὑπηρεσία τῆς Βουλῆς τὴν εἶχε διανείμει. Φρονῶ, λοιπόν, κ. Πρόεδρε, ὅτι διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις βεβαιοῖ τὰ γεγονότα ταῦτα, δὲν ὑπάρχει τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον. Ἐπομένως ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ κληθῇ εἰς ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν καὶ πρὸς τοῦτο θὰ παρεκάλουν νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν δι’ ἀναστάσεως.

§123Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ εἷς κατὰ τῆς προτάσεως καὶ ἄλλος ὑπέρ. Ὑπεβλήθη πρότασις ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, κ. Πρόεδρε, εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ κάμητε τὴν ψηφοφορίαν. Σεῖς μόνος, κ. Πρόεδρε, δύνασθε νὰ σταματήσητε τὴν συζήτησιν, διότι ὁ Κανονισμὸς ἐπιβάλλει τοῦτο, ὅταν δὲν ἐφαρμόζονται τὰ ἄρθρα τοῦ Συντάγματος.

§124Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Λέγει τοῦτο καὶ τὸ Σύνταγμα.

§125Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δὲν θέλῃ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν Κανονισμόν, βεβαίως ἐγὼ δὲν θὰ τὸν ἐκβιάσω. Ἂν δὲν σταματήσῃ τὴν συζήτησιν, ἐφόσον δὲν ὑπάρχει ἡ σχετικὴ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἀσφαλῶς τότε θὰ γίνῃ ψηφοφορία. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι ἂν ἀποτολμήσητε νὰ μὴ σταματήσητε τὴν συζήτησιν συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν καὶ τὸ Σύνταγμα.

§126Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐξ ἰδίας ἁρμοδιότητος, κ. Πρόεδρε, ἂν πεισθῆτε ὅτι πρότασίς τις εἶναι ἀπαράδεκτος, δύνασθε νὰ κηρύξητε τὴν πρότασιν ἀπαράδεκτον καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι καὶ ὑμεῖς δικαιοῦσθε νὰ ἔχητε γνώμην. Ἔχετε πᾶν δικαίωμα νὰ ἔχητε καὶ ὑμεῖς τὰς γνώμας σας, διὰ τὰς ὁποίας οὐδεὶς δύναται νὰ σᾶς ψέξῃ. Ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν συμφωνεῖτε πρὸς τὴν γνώμην τῶν ὑποβαλόντων τὴν πρότασιν, δύνασθε νὰ θέσητε τὴν πρότασιν εἰς ψηφοφορίαν. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ὑμεῖς δὲν θέτετε τὸ ζήτημα οἴκοθεν ὡς ἀπαράδεκτον, ἐκτὸς ὅμως τῆς συζητήσεως, ἔχετε καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ἔχητε τὴν γνώμην σας.

§127Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δηλώσῃ, ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἀπὸ τριῶν μηνῶν καθυστεροῦνται αἱ προκαταβολαὶ διὰ τὰ ὁδοιπορικὰ τῶν μετατιθεμένων διδασκάλων, καὶ ἂν ἠρνήθητε νὰ δώσητε πίστωσιν, διότι δὲν ἔχετε διαθέσιμα χρήματα.

§128Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. ....... (Δὲν ἠκούσθη).

§129Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ ἤθελον ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Μαζαράκην καὶ εἰς τὸν κ. Εὐριπαῖον.......

§130Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ὁ κ. Εὐριπαῖος ἦτο νομάρχης τοῦ Παγκάλου· μὴν ἀπαντᾶτε εἰς αὐτόν. Οὔτε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἔπρεπε νὰ λαμβάνῃ μέρος, νὰ δικάζῃ τὸν Πάγκαλον. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι).

§131Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν εἰσῆλθον εἰς τὰ 1909 διὰ διαγωνισμοῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀνῆλθον ὅλους τοὺς βαθμοὺς καὶ ἔφθασα μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ. Ὁ κ. Πάγκαλος μὲ εὗρεν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ παρῃτήθην οἰκειοθελῶς κατόπιν.

§132Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅταν ὑπηρετήσατε, ἐτιμήσατε τὴν ὑπηρεσίαν (Χειροκροτήματα).

§133Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Εἶναι αἶσχος νὰ λέγετε ὅτι ἐτίμησε τὴν ὑπηρεσίαν ὁ κ. Συνάδελφος, εἶναι αἶσχος νὰ λέγετε τοιοῦτόν τι. (Θόρυβος). Εἶναι γνωστὴ ἡ στάσις του κατὰ τὰς ἐκλογάς.

§134Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Λυποῦμαι πολύ, διότι διαψεύδετε τὸν πατέρα σας, ὁ ὁποῖος ἦλθεν εἰς τὴν νομαρχίαν καὶ μὲ συνεχάρη διὰ τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας.

§135Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὀφείλω νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Συνάδελφον τὸν ἐρωτήσαντά με, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ἀναγράφει πιστώσεις 96.000.000 δραχμῶν διὰ τοὺς ἐκπαιδευτικούς. Ἐὰν δὲ τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν φθάσῃ, θὰ ζητήσωμεν συμπληρωματικὴν πίστωσιν. Ὡς πρὸς τοὺς πλημμυροπαθεῖς Κυκλάδων ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠρνήθη νὰ παράσχῃ βοήθειαν, ἀλλὰ ἐζήτησε σχετικὰς πληροφορίας, ὅταν δὲ αὗται φθάσουν θὰ ζητήσῃ τὴν σχετικὴν πίστωσιν.

§136Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ζητεῖται ἡ ἀποζημίωσις τῶν δημοσιογράφων, λόγῳ τοῦ ὅτι ὑπέστησαν ἐκ τῶν διαφόρων ἐπαναστάσεων ζημίας. Ἀλλ’ ἐρωτῶ καὶ Ὑμᾶς καὶ τὴν Βουλήν: ὑπάρχει καμμία τάξις ἐκ τῶν ἀποτελουσῶν τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ἡ ὁποία νὰ μὴ ἔχῃ ὑποστῇ ζημίας; Ἀλλ’ ἐὰν ὠργίασαν αἱ ἐπαναστάσεις εἰς βάρος ὅλων τῶν τάξεων, τῶν ἀποτελουσῶν τὸ Ἔθνος, πρέπει νὰ ἐξακολουθήσωμεν καὶ ἡμεῖς καταπονοῦντες τὸν Ἑλληνικὸν λαόν; Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν θὰ ψηφίσω κατά.

§137Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ πρέπει νὰ προστεθῇ, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ ἀντισυνταγματικότης, διότι ὑπάρχουν αἱ ἐκθέσεις τοῦ Λογιστηρίου.

§138Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸ ζήτημα νὰ διατυπωθῇ οὕτω: οἱ φρονοῦντες ὅτι διὰ τῆς προσαγωγῆς τῆς ἐκθέσεως τοῦ Λογιστηρίου ἱκανοποιεῖται ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Συντάγματος λέγουσι «ναί». Θέλω, δηλαδή, τὸ πραγματικὸν νὰ εἶναι συνδυασμένον μὲ τὸ συνταγματικόν.

§139Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μάλιστα, κ. Πρόεδρε.

§140Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Δι’ ἡμᾶς, τοὺς μὴ ἐμβριθεῖς εἰς τὰ τοιαῦτα, δὲν μᾶς ἱκανοποιεῖ τὸ ὅτι ἔχει τὴν ἔκθεσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ χαρτοφυλάκιόν του. Δὲν γνωρίζομεν ἐὰν πράγματι θὰ περισσεύσῃ ἀπόθεμα.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη, παρακαλῶ δὲ νὰ προσέλθουν, ὡς ψηφολέκται, οἱ κ. κ. Β. Μεϊμαράκης καὶ Θ. Χαβίνης. Ἡ πρότασις τίθεται οὕτω. Οἱ φρονοῦντες, ὅτι μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τὸ ζήτημα περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐφημερίδων δὲν εἶναι ἀντισυνταγματικόν, λέγουσι «ναί». Οἱ παραδεχόμενοι ἀντιθέτως λέγουσιν «ὄχι». Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης τῆς διαλογῆς προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα):

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 114. 81 ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου 32 κατὰ καὶ 1 ἠρνήθη ψῆφον. Συνεπῶς τίθεται ὑπὸ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον. Διακόπτομεν τὴν συνεδρίασιν διὰ τὴν 11ην νυκτερινήν. (Διακόπτεται Ὥραν 9.30) (Μετὰ τὴν διακοπήν). (Ὥρα 11 καὶ 15′ μ.μ.).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις.

§144Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε, πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§146Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ μοῦ τὸν ἠρνήθη ὁ κ. Πρόεδρος κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως, ἤδη τὸν ζητῶ παρ’ ὑμῶν, διότι θέλω νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν κατάρτισιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἐψηφίσθη Κανονισμός, τὸν ὁποῖον δὲν τηροῦν· ὡρίσθη ὁ ἀριθμὸς τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα τίθενται ὑπὸ τὴν ἐξέτασιν τῆς Βουλῆς· ὁρίζεται δὲ καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν νομοσχεδίων τῆς ἑπομένης ἡμέρας. Καθ’ ὑπέρβασιν δὲν ὡρίσθη ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπηρεσιακῶν θεωρουμένων ζητημάτων, ἀλλὰ ὑποτίθεται ὅτι ὁ κανονισμὸς ἐκεῖνος ἐψηφίσθη διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν συζήτησιν καὶ τοὺς Βουλευτὰς εἰς τὸν τρόπον τῆς μελέτης, διὰ νὰ εἶναι ἐνήμεροι οἱ βουλευταί. Εἰς τὸν λαβύρινθον, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, βεβαίως εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατον νὰ εὕρῃ τις τίποτα. Ἀπὸ πολλῶν ἡμερῶν ἔχει λήξει ἡ συζήτησις ἐπὶ νομοσχεδίου καὶ δὲν ὑπολείπεται παρὰ μόνον ἡ ψήφισίς του καὶ ἐν τούτοις βυθίζεται εἰς τὸν ὠκεανὸν αὐτῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἐζήτησα καὶ προφορικῶς καὶ ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον χθὲς καὶ μοῦ ὑπεσχέθη, ὅτι σήμερον θὰ τὸ ἔχῃ πρῶτον τὸ περὶ μοναστηριακῶν κτημάτων. Δὲν ἐκπλήσσομαι διότι ὁ κ. Πρόεδρος ἐλησμόνησε τὴν ὑπόσχεσίν του, ἐκπλήσσομαι ὅμως διὰ τὸν τρόπον τῆς καταρτίσεως τῆς ἡμερησίας διατάξεως, διὰ τὸν ὁποῖον καὶ διαμαρτύρομαι.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἰδιοκτητῶν ἐφημερίδων». Ὁ κ. Γεωργιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§148Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καταθέτων τὸ νομοσχέδιον ἐνεπνεύσθη ἀπὸ τὴν ἀντίληψιν, ὅτι πρέπει νὰ σπεύσῃ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν μιᾶς ἀδικίας. Αἱ ἀντιρρήσεις, αἱ ὁποῖαι προβάλλονται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, εἶναι οὐσιώδεις βεβαίως, διότι εἰς ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην περισυλλογῆς οἰκονομικῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἄλλοι κλάδοι τοῦ δημοσίου βίου ἔχουν ἀπόλυτον ἀνάγκην ἐνισχύσεως, ἐρχόμεθα νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς ἐπανόρθωσιν μιᾶς ἀδικίας ἀπὸ τὰς πολυπληθεῖς ἀδικίας, τὰς ὁποίας ἐδημιούργησαν αἱ ἀνώμαλοι περιστάσεις. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι σπουδαῖον ἐπιχείρημα διὰ νὰ παραλείψωμεν τὸ πνεῦμα τῆς δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον ἀνέφερον καὶ τὸ ὁποῖον πρυτανεύει εἰς τὴν εἰσήγησιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ τύπος ἀποτελεῖ καὶ αὐτὸς ἕν οὐσιῶδες μέρος τῆς ὀργανώσεως τοῦ δημοσίου βίου. Δὲν δύναται νὰ νοηθῇ ἀποκατάστασις τῆς ὁμαλότητος, ἐὰν συγχρόνως δὲν ἀνορθώσωμεν μίαν ἀδικίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέστη ὁ τύπος κατὰ τὴν περίοδον τῶν ἀνωμάλων περιστάσεων, τὰς ὁποίας διῆλθεν ἡ χώρα. Ἡ διαίρεσις τῶν ἀνωμαλιῶν εἰς ἀνωμαλίας συμπαθεῖς πρὸς τὴν μία μερίδα καὶ ἀνωμαλίας ἀντιπαθεῖς πρὸς τὴν ἄλλην μερίδα νομίζω ὅτι θὰ καταστρέψῃ αὐτὸ τὸ πνεῦμα τῆς δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐπανάληψιν τονίζει εἰς τὸ νομοσχέδιον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν. Πρέπει οἱ κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς διαφόρους πολιτικὰς μερίδας ἢ ἔχουν διαφόρους ἰδέας περὶ τῶν ἀνωμαλιῶν αἱ ὁποῖαι ἐπεκράτησαν, πρέπει νὰ ἀφαιρέσουν τὴν ἀντιπάθειαν ἢ συμπάθειάν των καὶ νὰ προσβλέψουν τὸ νομοθέτημα ὡς ἓν ἑνιαῖον καὶ ἀδιαίρετον, ὡς μίαν ἀποκατάστασιν δικαιοσύνης. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δυνάμεθα νὰ προέλθωμεν εἰς συζήτησιν ὁμαλὴν τοῦ νομοσχεδίου. Εἶναι δὲ πολὺ φυσικὸν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀντελήφθη τοῦτο καὶ ἀπὸ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου του ὁμιλεῖ οὐχὶ μόνον περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐφημερίδων, αἱ ὁποῖαι ἐπαύθησαν κατὰ τὴν περίοδον τῆς παγκαλικῆς δικτατορίας, ἀλλὰ ὁμιλεῖ καὶ περὶ τῶν ζημιῶν τὰς ὁποίας ὑπέστησαν αἱ ἐφημερίδες κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1922. Τοῦτο δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἀποτελεῖ προσβολὴν τῆς νομιμότητος τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 22 ἢ τῶν ἀποτελεσμάτων της διότι αὕτη καὶ τὰ ἀποτελέσματα ἐκείνης ὁμοθύμως ἐπεκυρώθησαν κατ’ ἐπανάληψιν ὑπὸ τῆς ἐλευθέρας διαθέσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ ἐν τούτοις, λέγω, ἐγκρίνω τὸ πνεῦμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον φθάνει εἰς τὸ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ζημίας τοῦ τύπου ἐκ τῶν πράξεων τῆς ἐπαναστάσεως τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Πρὸ ὀλίγου χρόνου ἡ ἰδία συνέλευσις, ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς ὁμαλότητος ὁρμωμένη, προῆλθεν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ ἄρῃ μίαν ἀδικίαν ἡ ὁποία εἶχε γίνῃ εἰς ἕνα σῶμα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων τῆς Ἑλλάδος, τοὺς ἀξιωματικοὺς. Ἐπανέφερεν ἀθρόως τοὺς ἀποτάκτους ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι τυπικῶς νομίμως εἶχον ἀποταχθῆ καὶ εἶχεν ἐπικυρωθῆ ἡ πρᾶξις αὕτη τῆς ἐπαναστάσεως. Ἐν τούτοις ἡ ἰδία συνέλευσις ἐψήφισεν ὁμοφώνως τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἀδικίας, διότι εἶχε τὴν πεποίθησιν ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀποκαθίσταται, αἰρωμένη ὑπεράνω τῶν συμπαθειῶν καὶ ἀντιπαθειῶν, ἀποκαθίσταται μία πραγματικὴ δικαιοσύνη. Τὸ ἴδιον πνεῦμα πρέπει νὰ πρυτανεύσῃ εἰς τὴν ψυχὴν ὅλων τῶν Βουλευτῶν ὅταν κρίνουν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Μεγάλην, σᾶς βεβαιῶ, ψυχικὴν ὀδύνην ἠσθάνθημεν ὅλοι ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ, διότι δὲν ἠδυνήθημεν νὰ ἱκανοποιήσωμεν πλήρως καὶ τὸ δικαίωμα τῶν προσφύγων συναδέλφων τῶν προσφύγων ἐκείνων πολιτῶν οἱ ὁποῖοι ἐξέδιδον ἐφημερίδας εἰς τὸν ὑπόδουλον Ἑλληνισμόν, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν μίαν ἀνεπανόρθωτον καταστροφὴν ἐκ τοῦ ἀγῶνος τὸν ὁποῖον διεξήγουν. Καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐξέφρασεν ὁμοφόνως τὴν ἐπιθυμίαν της καὶ θὰ ἐψήφιζεν ἀμέσως, ἄν εἶχε τὸ δικαίωμα καὶ ἄν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπηρρεάσῃ τὰς ἀποφάσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν πλήρη ἀποζημίωσιν τῶν προσφύγων διευθυντῶν ἐφημερίδων εἰς τὸν ὑπόδουλον Ἑλληνισμόν. Δυστυχῶς εὑρισκόμεθα πρὸ περιωρισμένων οἰκονομικῶν μέσων, τὰ ὁποῖα διαθέτει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἠδυνήθημεν, λέγω, νὰ ἐκφράσωμεν ἐντονώτερον τὸ νομοσχέδιον, καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι αἱ ἐφημερίδες τοῦ ὑποδούλου Ἑλληνισμοῦ ἀποζημιοῦνται εἰς τὸ ἀκέραιον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀφορμὴ τῶν παραπόνων, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν οἱ πρόσφυγες συνάδελφοι, ὅτι μὲ ἄλλα μέτρα κρίνονται τὰ ἰδικά τους ζητήματα καὶ μὲ ἄλλα τῶν γηγενῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου, συμφώνως πρὸς τὰ πνεῦμα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἐπεξέτεινε τὰς περιπτώσεις, ἀλλ’ ἁπλῶς ἀπεσαφήνισε τὰς περιπτώσεις. Ἀντὶ δηλαδὴ εἰδικῶς νὰ κατονομάσῃ τὰς περιόδους τῆς παύσεως τῶν ἐφημερίδων κατὰ τὰς ἐπαναστατικὰς περιόδους, δυνάμει τῆς τάδε πράξεως, εἶπεν ὅτι αἱ ὁπωσδήποτε παυθεῖσαι ἐφημερίδες ὑπὸ τῆς ἐπαναστάσεως εἴτε δι’ ἀποφάσεως εἴτε διὰ πράξεως. Δὲν γράφεται «διὰ πράξεως», ἀλλὰ νομίζω ὅτι φυσικὸν συμπλήρωμα εἶναι καὶ ἡ περίπτωσις αὕτη, διότι δὲν ἔχει καμμίαν νομικὴν σημασίαν ἄν εἶναι δι’ ἀποφάσεως ἢ διὰ πράξεως, νομίζω δὲ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ πνεύματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀποδεχθεῖσα παμψηφεὶ τὴν τροποποίησιν ταύτην. Ἐπίσης ἡ ἐπιτροπὴ καθώρισε σαφέστερον τὰ δικαιώματα τῶν ἐργατῶν τοῦ Τύπου, καὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐφημερίδων, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἀφορμὴ προστριβῶν μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι καὶ σήμερον ἀκόμη εὑρίσκονται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἐκδοτῶν τῶν ἐφημερίδων καὶ συνεπῶς δυσκόλως, ἄν μὴ ἀδυνάτως, θὰ ἠδύνατο νὰ διεκδικήσουν τὰ δικαιώματά τους. Διετύπωσεν αὕτη σαφέστερον τὰ δικαιώματα τῶν συντακτῶν, λογιστῶν κ.λ.π. προσωπικοῦ τῶν ἐφημερίδων, ἐπεφυλάχθη δὲ νὰ διατυπώσῃ εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον τὰς ἀξιώσεις τοῦ ἐργατικοῦ κ.λ.π. προσωπικοῦ. Διότι, ἐὰν ἐγὼ προσωπικῶς καὶ ἄλλοι συνάδελφοι προσεχωρήσαμεν εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἐφημερίδων, τὸ ἐπράξαμεν, διότι δὲν ἠδυνάμεθα νὰ εὕρωμεν ἄλλην διέξοδον πρὸς ἱκανοποίησιν τοῦ βαθυτέρου αἰσθήματος τοῦ ἀδικήματος, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τοὺς συντάκτας καὶ ἐργάτας. Δὲν ἠδυνήθημεν νὰ εὕρωμεν καταλληλότερον μέσον διὰ τὴν ἐπανόρθωσιν αὐτοῦ τοῦ ἀδικήματος πρὸς τοὺς ἐργάτας τοῦ τύπου καὶ διὰ τοῦτο ἠναγκάσθημεν νὰ προσχωρήσωμεν εἰς τὰς δικαίας ἀπόψεις τῶν διευθυντῶν αὐτῶν, μὲ τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἐξασφαλίζομεν, πρὸ παντός, τὸ συντακτικὸν καὶ ἐργατικὸν προσωπικόν. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ ἱκανοποίησις αὕτη ἀποτελῇ ποσοστόν τι τῆς δικαίας ἀπαιτήσεως διὰ τοὺς ἐργάτας πάντως πλησιάζει κατὰ 50% πρὸς τὴν πλήρη ἀποζημίωσιν τῶν συντακτῶν τῶν ἐφημερίδων. Ἡ ἀποζημίωσις ἡ ὁποία δίδεται εἰς τοὺς ἐργάτας τοῦ τύπου εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκής, διότι τὸ παρεχόμενον ποσὸν τῶν 15 ἡμερομισθίων εἶναι ἐντελῶς ἐλάχιστον καὶ δὲν ἱκανοποιεῖ τὸ γενικὸν αἴσθημα δικαιοσύνης. Μολονότι δὲ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν τὸ παρεδέχθη, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ ὅπως αὐξηθοῦν τὰ ἡμερομίσθια καὶ μολονότι δὲν εὑρίσκεται ἐν τῷ σχεδίῳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, νομίζομεν ὅτι θὰ ἦτο λυσιτελέστερον διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ὑποθέσεων καὶ διὰ τὴν διανομὴν τῶν ποσῶν νὰ δημιουργηθῇ μιὰ Δικαστικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ παρέχῃ ὅλα τὰ ἐχέγγυα πρὸς ἀμερόληπτον καὶ δικαίαν κρίσιν. Ἠγέρθησαν ἀντιρρήσεις τινές, ὅτι οἱ δικασταί, ἐπηρεαζόμενοι πρὸ παντὸς ἐκ τοῦ στενοῦ γράμματος τῶν νόμων ἢ διαδικαστικῶν τύπων καθ’ ὅλην τὴν σταδιοδρομίαν των, δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ κρίνωσιν ἐλευθέρως, ὡς ἀπαιτεῖ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, καὶ μὲ τὰ ἀτελῆ μέσα, τὰ ὁποῖα προβλέπει. Εἶπον ὅτι ὑπῆρξαν ἀντιρρήσεις τινές, ἐν τούτοις ἡ Ἐπιτροπὴ ἐνέμεινεν εἰς τὴν ἀπόφασιν, ὅπως ἡ ἐπιτροπὴ ἀποτελῆται ἐκ τακτικῶν Δικαστῶν ἐξ’ ἑνὸς ἐφέτου καὶ δύο πρωτοδικῶν.

§149Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐξ ὁλοκλήρου ἐκ δικαστῶν;

§150Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Μάλιστα. Ὑπῆρξεν ἡ ἀντίρρησις, λέγω, ἐκ στενοῦ πνεύματος, ὅτι θὰ ἠδύναντο νὰ εὑρεθῶσιν ἰδιοκτῆται εἰς δυσχερῆ θέσιν νὰ ἱκανοποιήσουν τὰς δικαίας αὐτὰς ἀξιώσεις, ἄλλοι δὲ προέτειναν συμβιβαστικῶς νὰ προεδρεύῃ εἷς τακτικὸς Δικαστής, Πρόεδρος ἢ Ἐφέτης, καὶ δύο ἄλλα μέλη ἐκ μονίμων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, ἐχόντων λογιστικὰς γνώσεις, καὶ οὗτοι νὰ ἀποτελέσουν τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ κρίνῃ κάπως ἐλευθεριώτερον, ὅπως ἀπαιτεῖ τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα προβλέπει τοῦτο. Αὗται εἶναι αἱ σπουδαιότεραι τροποποιήσεις τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ἡ Ἐπιτροπή. Ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν θὰ ἔχῃ καμμίαν δυσκολίαν ν’ ἀποδεχθῇ τὰς τροποποιήσεις ταύτας. Ἐπίσης διῃρέσαμεν τὸ κονδύλιον εἰς ἕνα ποσοστόν, τὸ ὁποῖον δίδομεν εἰς τοὺς συντάκτας διὰ μέσου τῆς «Ἑνώσεως τῶν Συντακτῶν τῶν ἐφημερίδων». Καθὼς ὅμως γνωρίζετε ὑπάρχει καὶ ἄλλη ὀργάνωσις, «Ἕνωσις Δημοσιογράφων», ἡ ὁποία πρέπει καὶ αὐτὴ νὰ προστατευθῇ, διὰ νὰ μὴ δοθῇ πλεονεκτικὴ θέσις εἰς τὰ μέλη τῆς «Ἑνώσεως Συντακτῶν».

§151Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Ὅλοι οἱ συντάκται, ἀνεξαρτήτως, ἐὰν ἀνήκωσιν εἰς τὸν σύλλογον αὐτὸν ἢ ὄχι, πρέπει νὰ ἀποζημιωθοῦν. Ἡ Ἕνωσις θὰ χρησιμοποιηθῇ μόνον διὰ νὰ πιστοποιῇ.

§152Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Νομίζω, ἐφόσον ὑπάρχει σοβαρὰ ἀντίρρησις διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὴ μία συμβιβαστικὴ λύσις τὴν ὁποίαν θὰ προέτεινον εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως ἀντὶ νὰ ἀποφανθῶμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει, ν’ ἀποφανθῶμεν ἐπὶ τοῦ τμήματος τοῦ ἀφορῶντος τὴν ἀποζημίωσιν τοῦ συντακτικοῦ προσωπικοῦ καὶ τῶν ἐργασιῶν, χωρὶς νὰ προδικάζῃ ἡ Βουλὴ καὶ διὰ τὸ ἄλλο τμῆμα τοῦ νομοσχεδίου.

§153ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§154Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ἐὰν γίνῃ αὐτό, ἐγὼ ἱκανοποιοῦμαι πλήρως διὰ τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ὑπερασπίζω.

§155Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς ἐνθυμεῖσθε καλῶς καὶ ὅταν ἀκόμη προέβαλλον τὸ ἀπαράδεκτον, ἐδήλουν ὅτι οὐδεμία ὑπάρχει ἀντίρρησις τόσον ἀπὸ μέρους μου ὅσον καὶ ἐκ μέρους τῶν ἄλλων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑπογράψῃ τὴν πρότασιν περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως, οὐδεμία, ὑπάρχει λέγω, ἀντίρρησις περὶ ἀποζημιώσεως τοῦ συντακτικοῦ προσωπικοῦ καὶ τοῦ ἐργατικοῦ.

§156Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις καὶ διὰ τοὺς πρόσφυγας δημοσιογράφους.

§157ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§158Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Δὲν γνωρίζω ποίαν ἀπόφασιν θὰ λάβητε ἐπὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἰδιοκτητῶν, ἀλλ’ εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ λάβητε μίαν ταχεῖαν ἀπόφασιν διὰ τοὺς συντάκτας. Προσεγγίζουν ἄλλως τε καὶ αἱ ἑορταί...

§159Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὡς βουλευτής, καὶ ὄχι ὡς Ὑπουργός, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα διαφεύγει τῆς ἁρμοδιότητός μου, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ λύσις. Πῶς ὅμως θὰ γίνῃ; Πρόκειται ἓν τμῆμα τοῦ νομοσχεδίου νὰ γίνῃ ἰδιαίτερον νομοσχέδιον καὶ νὰ ψηφισθῇ, χωρὶς ὅμως νὰ ὑποτεθῇ ὅτι τὸ ἄλλο τμῆμα ἀπορρίπτεται.

§160Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐγὼ τὸ ἐδήλωσα ῥητῶς, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς προτάσεως. Θὰ ψηφίσωμεν τὸ ἓν, χωρὶς νὰ προδικάσωμεν τὸ ἄλλο.

§161Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Νὰ τὸ ψηφίσωμεν ὡς ὑπηρεσιακόν.

§162Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Χωρίζεται τὸ νομοσχέδιον εἰς δύο νομοσχέδια ἀνεξάρτητα καὶ τὸ ἓν ἐξ αὐτῶν χαρακτηρίζεται ὡς ὑπηρεσιακόν, τὸ δὲ ἄλλο ὄχι. Ἐπειδὴ βλέπω ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ παρατείνωμεν τὰς ἐργασίας καὶ πέραν τῆς αὔριον, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ εἰς βʹ ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἐφόσον ἀναγνωρίζεται παρὰ πάντων ὅπως ἐκ τῶν δικαιούχων τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου λάβουν τὴν ἀποζημίωσιν πρὸ τῶν ἑορτῶν οἱ οἰκονομικῶς ἀσθενέστεροι, δηλαδὴ οἱ συντάκται καὶ οἱ ἐργάται, νὰ γίνῃ τὸ ἑξῆς: Ἡ μὲν ψήφισις τοῦ ζητήματος τοῦ ἀφορῶντος εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἐφημερίδων νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν κανονικόν της δρόμον, ἀφ’ οὗ ἔλαβε τὸν χαρακτῆρα τοῦ μὴ ὑπηρεσιακοῦ, ἀπόψε δὲ νὰ ὑποβληθῇ νέον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ περιλαμβάνῃ μόνον τὴν ἀποζημίωσιν τῶν συντακτῶν καὶ ἐργατῶν, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὑπηρεσιακὸν καὶ νὰ ψηφισθῇ εἰς τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν καὶ τότε θὰ μείνῃ ἐκκρεμὲς τὸ νομοσχέδιον ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἰδιοκτήτας καὶ διευθυντάς.

§163Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ἂς ἀποσύρουν τὴν πρότασιν οἱ ἐνιστάμενοι, οἱ καταθέσαντες τὴν ὑπηρεσιακὴν ψήφισιν, καὶ νὰ ψηφισθῇ τὸ ἓν τμῆμα.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βοζίκης.

§165Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ πρότασις, ὡς διετυπώθη, διότι τὴν θεωρῶ ἀντικειμένην εἰς τὴν ἀρχήν, ἀπὸ τῆς ὁποίας κινούμενοι προέβημεν εἰς τὴν ὑποβολὴν καὶ παρεκαλέσαμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Δὲν ζητοῦν οἱ δημοσιογράφοι βοήθειαν, ζητοῦν ἀποζημίωσιν, ἀνόρθωσιν ζημιῶν προσγενομένων εἰς αὐτοὺς ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ἐφόσον πρόκειται περὶ τοιούτου τινός, ἐφόσον πρόκειται περὶ δικαιώματος προσβληθέντος, τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἀνόρθωσις, δὲν φρονῶ ὅτι δυνάμεθα νὰ ἔλθωμεν εἰς συμβιβασμὸν θίγοντα τὴν ἀρχήν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὑμᾶς νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς, ἀλλ’ ἄν, προβαίνοντες εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ψηφίζοντες κανονικῶς, ἀναγκασθῶμεν νὰ καταλήξωμεν εἰς ματαίωσιν τῆς ἐπιψηφίσεως σήμερον, θὰ ἠδυνάμην νὰ ὑποβάλω τὴν ἑξῆς παράκλησιν. Ἀναγνωρίζεται παρ’ ὅλων ὅτι, τοὐλάχιστον διὰ τὸ προσωπικὸν τὸ τὸ συντακτικὸν καὶ τὸ ἐργατικὸν τῶν Ἐφημερίδων, τὸ πρᾶγμα εἶναι μᾶλλον κατεπεῖγον καὶ ἑπομένως θὰ ἦτο δυνατόν, ματαιουμένης τῆς ἀμέσου ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, νὰ δώσωμεν ἐξουσιοδότησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸν χρόνον τὸν μετὰ τὴν αὐριανὴν διακοπήν, νὰ κανονίσῃ δι’ ἑνὸς Διατάγματος τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν συντακτῶν καὶ ἐργατῶν.

§166Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Δεχόμεθα αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ κ. Βοζίκης διὰ τοὺς συντάκτας καὶ τοὺς ἐργάτας.

§167Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὑπὸ ἕνα ὅρον θὰ δεχθῶ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βοζίκη. Ἐὰν τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δὲν μεταβληθῇ, θὰ ἔστεργον νὰ εἰσαγάγω νομοσχέδιον ἀφορῶν τὴν ἀποζημίωσιν τοῦ ἐργατικοῦ καὶ συντακτικοῦ προσωπικοῦ.

§168Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Φοβοῦμαι ὅτι ἔχει παρεξηγηθῇ ἡ πρότασίς μου. Ἐγὼ δὲν εἶπα ὅτι δέχομαι τὴν ματαίωσιν.

§169Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὁ κ. Βοζίκης εἶπε νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν, καὶ ἂν ἡ πρόοδος ἀποδείξῃ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ, τότε νὰ δοθῇ ἡ ἐξουσιοδότησις.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μερκούρης ἔχει τὸν λόγον.

§171Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ γνώμη τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν Βουλευτοῦ κ. Βοζίκη συμπίπτει τελείως μὲ τὰς ἀπόψεις καὶ τὰς ἡμετέρας. Δηλαδὴ ἡμεῖς θεωροῦμεν ὡς ὑποχρέωσιν, εἰλημμένην ἐκ μέρους ὅλου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, νὰ ἀποζημιωθοῦν οἱ παθόντες ἐκ τῶν διαφόρων βιαίων μέτρων Διευθυνταὶ τῶν ἐφημερίδων καὶ Συντάκται. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν θέλῃ, συμφώνως πρὸς τὰς ἀπόψεις αὐτάς, παρὰ τὴν εἰλημμένην ὑποχρέωσιν ἐκ μέρους ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ὄντως παθόντων, νὰ προστατευθῇ ἡ ἐλευθερία τοῦ τύπου ἀνεξαρτήτως κόμματος, ἀνεξαρτήτως προσώπων, ἀνεξαρτήτως ἐπιχειρήσεως, παραβιάζει εἰλημμένην ὑποχρέωσιν, διότι αὐτὴ εἶναι ὑποχρέωσις, ἡ ὁποία ὑπῆρξεν εἰλημμένη πολὺ πρὶν ληφθοῦν αἱ οἰκονομικαὶ ἀποφάσεις. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει δὲν θὰ εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀντιτάξωμεν δυσκολίαν διὰ τὰς οἰκονομίας.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δεμερτζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§173Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ζήτημα εἰς τὸ ὁποῖον εἶχον ἀναμιχθῇ καὶ ἐγὼ προσωπικῶς καὶ πρέπει νὰ ὑπενθυμίσω τοῦτο, ὅτι ὅλα τὰ κόμματα καὶ ὅλοι οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλεσαν τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν, καὶ οἱ ἀποτελοῦντες τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν ἔλαβον ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς τὴν ὑποχρέωσιν πρὸς τοῦτο. Διότι ὅταν ἤμην κοινὸς ὑποψήφιος Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ὅλων τῶν κομμάτων, ἦλθον οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ τύπου καὶ μοῦ ἀνεκοίνωσαν τοῦτο καὶ μοῦ εἶπαν, ὅτι ἀδυνατοῦν ἕνεκα τῶν καταθλιπτικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ Δικτατορία, νὰ ἐκδίδουν πλέον τὰς ἐφημερίδας των καὶ μοῦ ἐδήλωσαν ρητῶς, ὅτι θὰ παύσουν νὰ ἐκδίδουν τὰς ἐφημερίδας των, ἂν σύμπας ὁ πολιτικὸς κόσμος δὲν ἀνελάμβανε τὴν εὐθύνην τῆς ἀποζημιώσεως αὐτῶν. Μετέβην πρὸς τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων καὶ ἀνεκοίνωσα πρὸς αὐτοὺς ταῦτα. Οὗτοι δέ, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀντιρρήσεως, ἀνέλαβον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀποζημιώσουν αὐτούς, εὐθὺς ὡς ἤθελε πέσει ἡ ἀνώμαλος πολιτικὴ κατάστασις. Ἐφόσον οὕτως ἔχει τὸ ζήτημα, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑπενθυμίσω πρὸς αὐτήν, ὅτι: πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ ἑνὸς ἐξόχου Κυβερνητικοῦ ζητήματος νὰ πολιτεύεται καθ’ ὃν τρόπου πολιτεύεται, καὶ νὰ μὴ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην τῶν ὑποσχέσεών της;

§174Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) Ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον.

§175Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν, χάριν αὐτῆς τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ τύπου καὶ χάριν τῆς ἰδίας αὐτῆς ἀξιοπρεπείας, νὰ μὴ ἐγκαταλείπῃ τὸ ζήτημα τοῦτο κατὰ τοιοῦτον τρόπον καὶ νὰ μὴ πολιτεύεται καθ’ ὃν τρόπον ἐπὶ τοῦ ἐξόχως κυβερνητικοῦ τούτου ζητήματος πολιτεύεται. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως, ἀλλὰ μόνον νὰ ὑπενθυμίσω τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος, διὰ νὰ ἐνθυμηθοῦν τὴν στοιχειώδη αὐτὴν ὑποχρέωσιν, νὰ προκαλέσω δὲ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς εἴπῃ ἂν θὰ ἐκτελέσῃ τὴν ὑποχρέωσίν της ἢ ὅτι δὲν θέλει νὰ ἐκτελέσῃ ταύτην, διότι ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου νὰ πολιτεύεται καθ’ ὃν τρόπον πολιτεύεται καὶ νὰ ἀπασχολῇ τὴν Βουλὴν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ἄνευ οὐδεμιᾶς κατευθύνσεως ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, διαπομπεύουσα τὸ ζήτημα, ὑπάρχει μέγιστη ἀπόστασις. Λοιπόν, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς εἴπῃ ἂν εἶναι διατεθειμένη νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ὑπεσχέθη.

§176Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) Δὲν πιστεύω, ὁ κ. συνάδελφος νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μετέβαλε πολιτικήν, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον πρὸς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ ποίαν αἰτίαν ἔχει ὁ κ. συνάδελφος νὰ αἰτιᾶται τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἐψήφισεν ἄλλα νομοσχέδια; Εἶναι σαφὲς ὅτι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀπησχόλησαν τὴν Βουλήν, ἦσαν τοιαύτης φύσεως, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἀναπόδραστος ἀνάγκη νὰ ψηφισθῶσι. Ἦσαν νομοσχέδια ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐξηρτᾶτο ἡ ὕπαρξις τῆς Κυβερνήσεως, ὤφειλε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιδιώξῃ καὶ ἐπεδίωξε τὴν ψήφισιν αὐτῶν, ἡ ὁποία ἐπιτεύχθη χθὲς τὴν ἑσπέραν. Πρὶν δὲ ἢ ἐγγίσῃ τὸ πέρας τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἡ Κυβέρνησις εἶχε δηλώσῃ ὑπευθύνως ὅτι θὰ προέβαινεν εἰς τὴν περαιτέρω συζήτησιν αὐτῶν. Ἀλλ’ ἐμεσολάβησεν ἡ αἴτησις τοῦ εἰσαγγελέως περὶ διώξεως 10 ἐκ τῶν συναδέλφων, ἐγὼ δὲ εἶχον τὴν γνώμην, ὅτι ζήτημα τοιαύτης γενικῆς διώξεως, ὡς ζήτημα ἀναγόμενον εἰς τὴν σύνθεσιν καὶ τὴν συγκρότησιν τοῦ Σώματος, κανονικῶς, ὤφειλε νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι ἔπρεπε νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν δίωξιν τῶν κ. κ. Βουλευτῶν καὶ μετὰ τοῦτο εὐθὺς ἀμέσως νὰ προβῇ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Συνεπῶς οὐδεμία αἰτίασις εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν ἤδη πρὸ ὀλίγον ποίαν γνώμην ἔχει ἐπὶ τοῦ ζητήματος, καὶ ἐμμένει εἰς ταύτην. Ταῦτα λέγων, νομίζω, ὅτι ἀποκρίνομαι ἐπαρκῶς εἰς τὰς αἰτιάσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν οἱ κ. Βουλευταί....

§177Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω γνῶσιν τῶν συμφωνιῶν τὰς ὁποίας ἐπεκαλέσθη ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀθηνῶν καὶ δὲν ἔχω γνῶσιν τῶν λεπτομερειῶν αὐτῶν. Δὲν ἔχω καμμίαν γνῶσιν, ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως, εἴτε ὑπάρχουν, εἴτε δὲν ὑπάρχουν συμφωνίαι, ἡμεῖς γνωρίζομεν ὅτι πρέπει νὰ ἀποζημιώνωνται πάντοτε αἱ ἐφημερίδες, ὁσάκις προσβάλλονται αἱ ἐλευθερίαι αὐτῶν. Βλέπω ὅμως ἐξ ἄλλου, ὅτι σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις αὐτὴ καὶ προεκλήθη ἡ πρότασις τοῦ κ. ἐκ Λέσβου Βουλευτοῦ. Ὁ κ. ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος εἶπεν: ἂς προχωρήσῃ ἡ συζήτησις καὶ βλέπωμεν τὶ θὰ κάνωμεν. Καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γεωργιάδης, ἔχει τὸν λόγον.

§179Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κινδυνεύομεν διὰ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βοζίκη, χωρὶς νὰ ἱκανοποιήσωμεν τοὺς διευθυντὰς τῶν ἐφημερίδων — διότι παρατηρῶ ὅτι ὑπάρχει μία ζωηρὰ ἀντίδρασις — συγχρόνως ν’ ἀπολέσωσι τὸ κραυγάζον δίκαιον καὶ οἱ συντάκται καὶ τὸ προσωπικὸν ἐν γένει τῶν ἐφημερίδων. Διότι ὅσον φοβοῦνται οἱ ἀντιδρῶντες, ἄλλο τόσον φοβούμεθα καὶ ἡμεῖς ἀκόμη οἱ ὑπερασπιζόμενοι τὸ νομοσχέδιον, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς διὰ νὰ στερεώσωμεν τὸ νομοσχέδιον. Δηλαδή, ἐὰν προκληθῇ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία δὲν θὰ ὑπάρξῃ ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς διὰ τὴν ἀπαρτίαν καὶ ἡ συζήτησις θὰ διακοπῇ. Συνεπῶς ἡ οὐσία εἶναι νὰ δοθῇ τὸ ἐπίδομα τῶν ἐργατῶν, τὸ ὁποῖον οὕτω ματαιοῦται. Ἀντιθέτως, νομίζω, ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα ν’ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ἀπὸ τῆς οὐσίας, ἐφόσον εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι νὰ τερματισθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐφημερίδων καὶ τῶν συντακτῶν, καὶ κατόπιν νὰ προχωρήσωμεν παρακάτω εἰς τὰς ἀποζημιώσεις τῶν ἰδιοκτητῶν, διότι ἐνῶ δὲν κερδίζομεν τὸ πρῶτο ζήτημα, θὰ χάσωμεν ἀσφαλῶς καὶ τὸ δεύτερον. Φοβοῦμαι ὅτι καὶ ἡμεῖς οἱ ὑποστηρίζοντες τὸ νομοσχέδιον αὔριον τὸ βράδυ θὰ εἶναι ἴσως ἀργὰ, διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐφημερίδων. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἔλθωμεν εἰς μίαν συμφωνίαν διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὰς ἀποζημιώσεις τῶν ἐφημερίδων καὶ φθάσωμεν εἰς ἕνα σαφὲς ἀποτέλεσμα. Νομίζω ἔτι ἐὰν οἱ συνάδελφοι, οἱ ὑποβαλόντες τὴν ἔνστασιν περὶ μὴ χαρακτηρισμοῦ τοῦ νομοσχεδίου ὡς ὑπηρεσιακοῦ, ἀποσύρωσι ταύτην, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίσωμεν τὸ σύνολον καὶ ν’ ἀπορρίψωμεν ἐπίσης τὸ σύνολον. Τοιουτοτρόπως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὰς δικαίας ἀπόψεις τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐφημερίδων.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μητσοτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§181Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, κύριοι συνάδελφοι, διῄρεσε τὴν Βουλὴν καὶ ἡ συζήτησις αὐτὴ διεξάγεται μετὰ ὀξύτητος, δεδικαιολογημένης. Δοθέντος ὅτι δὲν εὑρισκόμεθα μακρὰν τοῦ χρονικοῦ σημείου τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τελικῶς, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου διὰ νὰ συζητηθῇ τοῦτο, παρόντος καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ κ. Καφαντάρη, τοῦ ὑποβαλόντος καὶ καταθέσαντος τὸ νομοσχέδιον τοῦτο περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐφημερίδων. Τοιουτοτρόπως θὰ ἔχῃ περισσότερον κῦρος ἡ συζήτησις.

§182Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὥστε ἡ λοιπὴ Κυβέρνησις δὲν ἔχει κῦρος;

§183Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Πῶς ὄχι;

§184Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Αὐτὸ κυρίως λέγετε. Δὲν ἔχει κῦρος ἐφόσον λείπει ὁ κ. Καφαντάρης.

§185Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν λέγω αὐτό, ἀλλ’ ἰσχυρίζομαι ὅτι ἡ συζήτησις θὰ διεξήγετο ὁμαλώτερον ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ ὑποβαλόντος τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους...

§186Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τί προτείνετε;

§187Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. .. προτείνω τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, ἥτις δύναται νὰ διεξαχθῇ μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ἡ πρότασις αὐτὴ δὲν ἀδικεῖ οὐδεμίαν ἄποψιν καὶ συμφωνεῖ καὶ μὲ τὸ ὑποστηριζόμενον ὑπὸ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος.

§188Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Διατὶ νὰ μὴ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν σήμερον;

§189Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐγὼ προτείνω, ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὴν ἀναβολήν. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατ’ ἐμὲ εἶναι ἀποκρουστέον καὶ τὸ ἀποκρούω, διότι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς, ἀλλὰ κυρίως ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς, διότι ἐπιβαρύνει τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, δὲν δικαιολογεῖται δὲ ποσῶς ἡ ὑποβολὴ τοιούτου νομοσχεδίου. Καὶ ἐν πρώτοις ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καθιεροῖ ἰδιαιτέρους κανόνας περὶ τῆς εὐθύνης τοῦ δημοσίου· εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι οἱ ἀντιπροσωπεύοντες τὸ δημόσιον διὰ τὰς παρανόμους αὑτῶν πράξεις ὑπέχουσιν εὐθύνην. Τὴν βάσιν ταύτην ἡ ὁποία ρυθμίζει τὰς σχέσεις περὶ εὐθύνης τοῦ δημοσίου ἔρχεται τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον νὰ μεταβάλῃ καὶ νὰ καθιερώσῃ ἰδιαιτέρους ὅρους εὐθύνης τοῦ δημοσίου. Ἀπὸ ἀπόψεως δὲ πολιτικῆς, διότι καθιεροῖ τὸ ἀνεύθυνον τῶν διαχειριζομένων τὴν δημοσίαν ἐξουσίαν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καθιεροῦται ἡ ἀρχὴ ὅτι οἱ ἀντιπροσωπεύοντες τὸ Κράτος δύνανται νὰ παραβιάζωσι τοὺς Νόμους, ἐὰν δὲ ἐκ τῆς παραβάσεως ταύτης ἐπέλθῃ ζημία εἰς ἰδιώτας, οὐδεμία ὑποχρέωσις πρὸς ἀποζημίωσιν γεννᾶται ὑπὸ τῶν ἀδικησάντων καθόσον τὴν ἀποζημίωσιν ὀφείλει νὰ καταβάλῃ τὸ δημόσιον. Ἤκουσα, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι λόγοι στοιχειώδους δικαιοσύνης ἐπιβάλλουν τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ζημιωθέντας, καὶ ἐρωτῶ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τοὺς τόσον εὐαισθήτους διὰ τὴν ζημίαν ἰδιωτῶν: ποῖος θὰ ἀποζημιώσῃ τὸ ζημιωθὲν δημόσιον ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Ὑπάρχουν κείμενοι Νόμοι, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων οἱ ζημιωθέντες δύνανται νὰ ζητήσωσιν ἀποζημίωσιν ἀπὸ τοὺς ἀδικήσαντας ἐπὶ τῆς δικτατορίας τοῦ Παγκάλου. Ἐὰν κατὰ τὴν διαχείρισιν τῆς ἐξουσίας ἐζημίωσαν αὐτοὺς, δύνανται οἱ ζημιωθέντες νὰ στραφῶσι δικαστικῶς κατὰ τῶν τότε διαχειριστῶν τῆς δημοσίας ἐξουσίας καὶ μόνον ἐν περιπτώσει ἀφερεγγυότητος αὐτῶν δύνανται νὰ στραφοῦν κατὰ τοῦ Δημοσίου.

§190Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Νὰ τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον οὕτως ὥστε τὸ δημόσιον νὰ δύναται κατόπιν νὰ στρέφεται κατὰ τῶν ζημιωτῶν.

§191Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι δύνανται οἱ ζημιωθέντες νὰ στραφῶσι πρῶτον κατὰ τῶν ζημιωτῶν, καὶ μόνον ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν ἀποζημιωθῶσι λόγῳ ἀφερεγγυότητος, νὰ στραφῶσι κατὰ τοῦ δημοσίου. Νομίζω ὅτι εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας πάντες ὁμολογοῦμεν, ὅτι ἡ κατάστασις τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν δὲν εὑρίσκεται εἰς εὐχάριστον σημεῖον καὶ πρὸς ἀντιμετώπησιν τῆς ἀνάγκης εὑρέθημεν εἰς τὴν δυσχερῆ θέσιν νὰ φορολογήσωμεν βαρύτατα τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὄχι πλέον εἰς τὰ εἴδη πολυτελείας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ εἴδη τῆς πρώτης ἀνάγκης, ἡ ὑποβολὴ τοιούτου νομοσχεδίου εἶναι ἀδικαιολόγητος. Καθ’ ἥν στιγμὴν, λέγω, διὰ νομοθετικοῦ μέτρου περιορίζομεν τὰς συντάξεις τῶν ἀναπήρων καὶ τῶν θυμάτων πολέμου, καθ’ ἥν στιγμὴν εὑρέθημεν εἰς τήν ἀνάγκην νὰ περικόψωμεν τὰς ἀποδοχὰς τῶν ἀξιωματικῶν, ἀποδοχὰς ἀναμφισβητήτως ἀνεπαρκεῖς διὰ νὰ ζητήσουν, καθ’ ἥν στιγμὴν τὰ πλεῖστα τῶν γυμνασίων εὑρίσκονται κλειστά, ἐλλείψει καθηγητῶν, διότι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀδυνατεῖ νὰ χορηγήσῃ τὰς ἀπαιτουμένας πιστώσεις, καθ’ ἥν στιγμὴν καταστρέφονται τὰ ἡμιτελῆ δημόσια ἔργα, νομίζω ὅτι ἡ ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου διάθεσις ποσοῦ δέκα ἑκατομμυρίων, κατὰ παράβασιν τῶν καθιερωμένων περὶ εὐθύνης τοῦ δημοσίου καὶ περὶ εὐθύνης τῶν διαχειριζομένων τὴν ἐξουσίαν, ἀποτελεῖ πρᾶξιν τὴν ὁποίαν φαντάζομαι ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς δὲν θὰ θελήσῃ νὰ περιβάλῃ διὰ τῆς ψήφου αὐτῆς. Ἐὰν ὄντως ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ ἀχθῇ εἰς τὸ ὕψος τῆς θέσεως αὐτῆς, πρέπει νὰ ἀποδείξῃ ὅτι ὑπεράνω παντὸς θέτει πάντοτε τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων της, καὶ μόνον ταῦτα προτίθεται νὰ ἐξυπηρετῇ. (Χειροκροτήματα).

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§193Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅπως καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὑπεστήριξε, κύριοι Βουλευταί, καὶ ὅπως εἶναι γνωστὸν ἄλλως τε, θὰ ἔπρεπε ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ζημίαν νὰ καταφύγωσιν εἰς τὰ λαϊκὰ δικαστήρια, ὅπως καταφεύγει πᾶς πολίτης ὑφιστάμενος ζημίαν παρ’ ἑτέρου. Ἀντὶ τούτου ἡ Βουλὴ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ὁρίζει ἰδιαιτέραν διαδικασίαν πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἐφημερίδων, τοῦτο ὅμως ἀποτελεῖ προσβολὴν κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διότι καθ’ ἣν στιγμὴν, κύριοι Βουλευταί, ὑπάρχουν ἀκόμη ἀπλήρωτοι ἐπιτάξεις γενόμεναι κατὰ τὸ 1912, ἐπιτάξεις διτρόχων, κριθῆς, ἀτμοπλοίων κλπ., εἶναι πράγματι προσβολὴ κατὰ τῆς δημοσίας γνώμης νὰ ψηφίζῃ ἡ Βουλὴ ἀποζημίωσιν τῶν διευθυντῶν τῶν ἐφημερίδων, αἱ ὁποῖαι ἐπαύθησαν ὄχι διότι ἡ ἐπανάστασις καὶ ἡ δικτατορία ἤθελον νὰ παύσωσι αὐτάς, ἀλλὰ διότι προὐκάλεσαν μόναι των τὴν παῦσιν των. Ἂν ἐζημιώθησαν οἱ διευθυνταὶ τῶν ἐφημερίδων, ἂς καταφύγωσι εἰς τὰ κοινὰ δικαστήρια. Δὲν τὸ πράττουσιν ὅμως, διότι δὲν θὰ λάβωσι οὔτε ὀβολὸν ὡς ἀποζημίωσιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια, κύριοι Βουλευταί, ἐρχόμεθα δὲ σήμερον ἡμεῖς, ὄχι διὰ νὰ πληρώσωμεν ἀποζημίωσιν, ἀλλὰ διὰ νὰ κάμωμεν δωρεὰς εἰς τοὺς διευθυντὰς ἐφημερίδων μὴ ἐχουσῶν ἀρκετὴν κυκλοφορίαν, οἵτινες διευθυνταὶ προέβαινον εἰς ὕβρεις τῶν κρατούντων τότε ἀπὸ σκοποῦ διὰ νὰ παυθῶσι, ἵνα ἀποκτήσωσιν οὕτω τὸ δικαίωμα τῆς ἀποζημιώσεως ἐκ τῶν ὑστέρων.

§194Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Οἱ τυπογράφοι;

§195Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἄλλο ζήτημα εἶναι αὐτό. Ἂν ἐζημιώθησαν, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχουσι παρὰ ν’ ἀποτανθῶσιν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Δικαιοσύνην, ἵνα ἀποζημιωθῶσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ συντακτικὸν προσωπικὸν καὶ τὸ ἐργατικὸν προσωπικόν, ἐδηλώσαμεν πλεῖστοι συνάδελφοι πρὸ ὀλίγου, διὰ τοῦ κ. Καραπαναγιώτη καὶ διὰ τοῦ Βαρβούτη, ὅτι εἴμεθα πρόθυμοι νὰ δώσωμεν ἐξουσιοδότησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως κατὰ τὰς διακοπὰς διὰ διατάγματος καθορίσῃ τὸ ποσὸν πρὸς ἀποζημίωσιν τοῦ ἐργατικοῦ καὶ συντακτικοῦ προσωπικοῦ. Δὲν ἐννοοῦμεν ὅμως, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ εἰς τὰς ἐφημερίδας ὁλόκληρα ἑκατομμύρια, καθ’ ἣν στιγμὴν, κύριοι συνάδελφοι, πολλὰ σχολεῖα ἐν τῇ ὑπαίθρῳ χώρᾳ εἶναι κλειστά, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας διορίζει διδασκάλους καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔχει κονδύλιον ἀναγεγραμμένον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὰ ὁδοιπορικά, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις συνεχῶς περικόπτει τὰς συντάξεις τῶν θυμάτων πολέμου, καθ’ ἣν στιγμήν, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, δὲν ἔχει ἐκπληρώσει τὰς ὑποχρεώσεις του τὸ Κράτος δι’ ἐπιτάξεις γενομένας κατὰ τὸ 1912 καὶ 1913, καθ’ ἣν στιγμὴν βάρη ἀλλεπάλληλα ἐτέθησαν ἐπὶ τῆς ράχεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ πεῖνα ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον μαστίζει τὴν Ἑλλάδα, θὰ ἦτο τῷ ὄντι λίαν τολμηρὸν ἐκ μέρους μας, ἂν ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποζημιώσεως τῶν διευθυντῶν τῶν Ἐφημερίδων, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν ἔχουν δικαίωμα, ἀπολύτως, ν’ ἀποζημιωθῶσιν. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ τολμήσῃ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ὅτι θ’ ἀπορρίψῃ τὸ νομοσχέδιον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἐφημερίδων, θὰ προχωρήσῃ δὲ εἰς τὴν συζήτησιν ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ἐργατῶν καὶ συντακτῶν, διότι ἀναγνωρίζομεν ὅλοι ὅτι εἰς τοὺς ἐργάτας καὶ συντάκτας τῶν ἐφημερίδων, ἀμειβομένους πενιχρῶς, πρέπει νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις, ὡς ἄλλως τε ἀπεζημιώθησαν πρὸ καιροῦ οἱ καπνεργάται τῆς Θεσσαλονίκης. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἔχῃ οὐδεμίαν ἀντίρρησιν εἰς τὸν χωρισμὸν τῶν ζητημάτων, καὶ ὅτι θὰ στέρξῃ εἰς τὸ νὰ δοθῇ ἐξουσιοδότησις εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἵνα μετὰ σύμφωνον γνώμην τῆς ἁρμοδίας κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς διὰ Νομοθ. Διατάγματος δώσῃ ἀποζημίωσιν εἰς τὸ συντακτικὸν προσωπικὸν τῶν ἐφημερίδων καὶ ὅτι θὰ ἀπορρίψῃ τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον παραπέμπουσα ἐκείνους οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι ἠδικήθησαν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Δικαιοσύνην, εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ καταφεύγῃ πᾶς ὅστις νομίζει ὅτι ἀδικεῖται. Ἀλλ’ ἀπόψε, κύριοι βουλευταί, ἠκούσαμεν καὶ τὸν προσωρινὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ λέγῃ, ὅτι δὲν εἶναι ἀντισυνταγματικὸν τὸ νομοσχέδιον, διότι ἡ δαπάνη θὰ καλυφθῇ ἐκ τοῦ ἀποθέματος τοῦ Κράτους. Ὥστε κατὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὁ προϋπολογισμὸς ἔχῃ πλεόνασμα, ἐνῶ ὁ τακτικὸς ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν περιφέρεται εἰς τὴν Εὐρώπην, ἵνα συνάψῃ δάνειον πρὸς κάλυψιν τοῦ ἐκ 2½ δισεκατομμυρίων ἐλλείμματος τοῦ προϋπολισμοῦ. Περαίνων ἐλπίζω, ὅτι δὲν θὰ θελήσῃ ἡ Βουλὴ νὰ συνεχίσῃ τὴν συζήτησιν χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ χάριν τοῦ σεβασμοῦ τῆς κοινῆς γνώμης, ὅπως ἐλπίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ δεχθῇ ἀσμένως τὴν πρότασιν ἡμῶν περὶ χωρισμοῦ τοῦ ζητήματος.

§196Κ. ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διατὶ ἐκενώθη τὸ δημοσιογραφικὸν θεωρεῖον;

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἀτακτήσουν τὰ θεωρεῖα ἔχω καθῆκον νὰ φροντίσω περὶ τῆς τάξεως, ἀλλ’ ἐὰν φύγουν οἱ ἀκροαταὶ δὲν ἔχω νὰ πράξω τίποτε. Ὁ κ. Καραπαναγιώτης ἔχει τὸν λόγον.

§198Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Παραιτοῦμαι.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας.

§200Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κατερχόμενος τοῦ βήματος ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ἔλεγε, κύριοι βουλευταί, ὅτι αἱ περισσότεραι τῶν ἐφημερίδων ἐπαύθησαν, διότι δὲν εἶχον κυκλοφορίαν. Παροικοῦμεν πάντως ἐν Ἱερουσαλήμ, καὶ γνωρίζομεν, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐμφανίσεως τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1922 αἱ ἐφημερίδες ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ὑπερήσπιζον τὰς ἐλευθερίας καὶ τὰ δικαιώματα τοῦ λαοῦ καὶ εἶχον τὸ θάρρος νὰ ὑπερασπίζωνται ταῦτα, αἱ ἐφημερίδες ἐκεῖναι ἐγένοντο βορὰ τῶν ἐπιθυμιῶν τῆς ἐπαναστάσεως. Καὶ εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ ἀντίρρησις ἡ ἐκ μέρους ὡρισμένων ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, διότι θέλουσι διὰ τῆς ἐπιμονῆς αὐτῶν καὶ διὰ τῶν ἐπιχειρημάτων αὐτῶν νὰ παραστήσωσιν, ὅτι ἡ ἐπανάστασις τοῦ 1922 ὑπῆρξεν ἐπανάστασις, ἡ ὁποία ἐντὸς τῶν δικαιωμάτων τῶν ἀνεγνωρισμένων ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, ἔπραξεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπραξεν οὐχὶ μόνον κατὰ τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ λαοῦ ἀλλὰ καὶ κατὰ τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ τύπου τοῦ ἐκπροσωποῦντος ταύτας. Κύριοι βουλευταί, βεβαίως εἶναι ὀδυνηρόν, ὅτι ἐν στιγμαῖς τοιαύταις, ἀναγκάζεται ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιληφθῇ ζητήματος παραχωρήσεως ὡρισμένου ποσοῦ χρηματικοῦ ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου εἰς ἀποζημίωσιν τῶν παθόντων διευθυντῶν καὶ συντακτῶν τῶν ἐφημερίδων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐργατῶν οὓς χρησιμοποιοῦσιν αὗται. Εἶναι ὅμως ὑποχρέωσις ἐπιβεβλημένη πηγάζουσα ἐκ τοῦ δικαιώματος πρὸς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ὑπερεμάχοντο τῶν ἐλευθεριῶν, ὅπως ἔλεγον, τοῦ λαοῦ. Καὶ ἔλεγεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν ἔχομεν τὰ μέσα ἵνα μετακινήσωμεν τοὺς τοποθετημένους διδασκάλους πρὸς ἐκπαίδευσιν τῶν τέκνων ἡμῶν, ἐρχόμεθα ἵνα δώσωμεν τὸ χρῆμα τοῦ δημοσίου πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι, δὲν δικαιοῦνται νὰ λάβωσι τοῦτο. Ἀλλὰ πάντως δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ἀλλ’ οὔτε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Καραπαναγιώτης νὰ μὴ λάβουν πάντες οἱ Διευθυνταί, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναται τὸ Κράτος νὰ δώσῃ, νὰ τὸ δώσῃ πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἐργατῶν καὶ συντακτῶν τῶν ἐφημερίδων, νὰ χωρισθῶσιν τοὐτέστιν οἱ Διευθυνταὶ ἀπὸ τοὺς ἐργάτας καὶ τοὺς συντάκτας, δὲν εἶναι ὀρθόν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναται τὸ Κράτος νὰ δώσῃ πρὸς αὐτοὺς ὡς ἀποζημίωσιν δι’ ὅσας ὑπέστησαν ζημίας ἢ οὐδεὶς τούτων πρέπει νὰ λάβῃ ἢ πάντες. Ἀλλὰ συγχρόνως ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος κ. Καραπαναγιώτης, ἐνέχει καὶ τὸ σπέρμα τῆς διχονοίας μεταξὺ συντακτῶν καὶ διευθυντῶν τῶν ἐφημερίδων, διότι, βεβαίως, ἂν ἡ Βουλὴ ἤθελε προσχωρήσῃ εἰς τὴν γνώμην αὐτὴν καὶ ἤθελεν ἀποβλέψῃ εἰς τὴν ἀποζημίωσιν μόνον τῶν συντακτῶν, ἤθελε ῥιφθῇ εἰς τὰς Ἑλλ. καλένδας τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν διευθυντῶν, καὶ εἶναι φυσικὸν ὅτι θὰ γεννηθῇ ἡ διχόνοια μεταξὺ διευθυντῶν τῶν ἐφημερίδων καὶ συντακτῶν αὐτῶν. Ἐγώ, κύριοι, ἐν πλήρει συνειδήσει καίτοι μὴ ἀνήκων εἰς τὴν πτέρυγα τῶν Κυβερνητικῶν, οὐδὲ εἰς τὴν Ἀντιπολιτευομένην ταύτην, ἀλλ’ ὢν ἀνεξάρτητος.

§201Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Καὶ τῶν ἀνεξαρτήτων ἀνεξάρτητος.

§202Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἀνεξάρτητος εἶμαι, κύριε συνάδελφε.

§203Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δηλῶ, ὅτι μὲ πλήρη τὴν συνείδησιν δίδω τὴν ψῆφον μου ὑπὲρ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἐφημερίδων, διότι αἱ ἐφημερίδες ἐζημιώθησαν ὑπερασπιζόμεναι τὰς ἐλευθερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ μόνον διὰ τοῦτο.

§204Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν προτίθεμαι νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἐπειδὴ ὅμως ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προέρχωμαι ἀπὸ τὴν δημοσιογραφικὴν οἰκογένειαν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ μὲ τὸν ἐντονώτερον τρόπον ἐναντίον τῶν ἀνακριβειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐλέχθησαν πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ὡς ἀφορμαὶ καὶ ὡς αἴτια τῶν παύσεων τῶν ἐφημερίδων, διΐστανται πρὸς τὴν πραγματικότητα ἀπολύτως. Τοῦτο τὸ γνωρίζει καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ δημοσία γνώμη. Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀπαντήσω πολλὰ εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἐνταῦθα. Νομίζω, ὅμως, ὅτι παρέλκει πᾶσα ἀπάντησις. Ὁ Ἑλληνικὸς Τύπος εὐτυχῶς εἶναι ἀνώτερος ὅλων ἐκείνων τῶν ὕβρεων τῶν προερχομένων ἐξ οἱωνδήποτε προελεύσεων, ὅσαι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπευθυνθῶσιν ἐναντίον του.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαρβούτης ἔχει τὸν λόγον.

§206Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐπανέρχομαι, κύριοι συνάδελφοι εἰς τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς ἡμᾶς καὶ ἡ ὁποία συνίσταται εἰς τοῦτο· ἐπειδὴ προέβλεψα ὅτι καὶ ἀντιρρήσεις θὰ ἔχῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ χρόνον θὰ ἀπαιτήσῃ, οὕτω δὲ θὰ κατελήγομεν εἰς ματαίωσιν τοῦ νομοσχεδίου, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ χωρίσωμεν εἰς δύο μέρη, τὸ μὲν ἀφορῶν εἰς τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἐργατῶν καὶ συντακτῶν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις καὶ δύναται νὰ ψηφισθῇ, τὸ δὲ ἕτερον, ἀφορῶν ἀποζημίωσιν τῶν διευθυντῶν τῶν ἐφημερίδων, νὰ ἀναβληθῇ. Εἰς τὴν πρότασιν αὐτήν, κύριοι συνάδελφοι, μὲ ὡδήγησεν ἡ ἑξῆς πρακτικὴ ἀντίληψις. Δὲν διαφωνῶ ὡς πρὸς τὴν ἠθικὴν ἀρχὴν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἐφημερίδων, διότι αὕτη ἀποτελεῖ κατοχύρωσιν τῆς ἰδιοκτησίας· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀντελήφθην, ὅτι ὑπάρχουν σοβαρώταται ἀντιρρήσεις διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ὅλου νομοσχεδίου, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλήν, ἀφοῦ συνεννοήθην μὲ ἐκείνους ἰδίως τῶν κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀντιρρήσεις κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐν τῷ συνόλῳ καὶ οἱ ὁποῖοι μοὶ ἐδήλωσαν, ὅτι εἶναι πρόθυμοι νὰ ἀποσύρωσι τὰς ἀντιρρήσεις των, ἐὰν ἐχωρίζετο τὸ νομοσχέδιον, προέτεινα εἰς τὴν Βουλὴν νὰ χωρίσωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς τὰ δύο αὐτὰ μέρη μὲ τὸν σκοπὸν τὸν ἀντικειμενικὸν νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν τεχνικὴν διαρρύθμισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ τεχνικὴ δὲ αὕτη διαρρύθμισις τοῦ νομοσχεδίου συνετάχθη μετὰ τοῦ κ. Μάρκου, κ. Εὐριπαίου καὶ ἄλλων συναδέλφων. Ἐγὼ προσωπικῶς προέβην εἰς αὐτὴν τὴν πρότασιν ἀναγνωρίζων, ὡς εἶπον, τὴν ἠθικὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐν γένει, τοῦ ὁποίου ὅμως θὰ ἦτο ἀδύνατος ἡ ψήφισις ἐν τῷ συνόλῳ, ἐντὸς τῶν ὀλίγων ὑπολειπομένων συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, χωρὶς δὲ νὰ προδικάσω τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, καταλήγομεν εἰς μίαν πρακτικὴν λύσιν, ἡ ὁποία θὰ ἱκανοποιήσῃ ἐκείνους ἐκ τῶν δικαιούχων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν περισσοτέρας ἀνάγκας. Εἰς τὴν πρακτικὴν αὐτὴν λύσιν δὲν προέβην μόνον διὰ τὴν ἄμεσον ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἱκανοποιηθοῦν, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς πρακτικῆς ἀντιλήψεως, τοῦ νὰ καταλήξωμεν εἰς μίαν λύσιν, διότι ἄλλως θὰ ἀνεβάλλετο ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, διότι δὲν ἀγνοεῖ κανείς, ὅτι προεβλήθησαν πολλαὶ ἀντιρρήσεις, ὅτι θὰ εἴχομεν ὀνομαστικὰς ψηφοφορίας καὶ κατ’ ἀνάγκην θὰ κατελήγομεν εἰς τὴν ματαίωσιν τοῦ νομοσχεδίου, εἴτε ἐλλείψει ἀπαρτίας, εἴτε ἐλλείψει ἐπαρκοῦς ἀριθμοῦ βουλευτῶν διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια καὶ ὁ σκοπὸς τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν, ὑπογραφομένην καὶ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Μάρκου καὶ ἄλλους συναδέλφους. Παρακαλῶ νὰ τὴν διαβάσετε. Προτείνω νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἐργατῶν καὶ τοῦ συντακτικοῦ προσωπικοῦ.

§207ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐν τῷ συνόλῳ;

§208Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Τί ἐννοεῖτε ἐν τῷ συνόλῳ;

§209ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ὅλον ζήτημα παρεπέμπεται εἰς νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν;

§210Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ὄχι. Τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ συντακτικοῦ προσωπικοῦ καὶ τοῦ ἐργατικοῦ προσωπικοῦ αὐτὸ παραπέμπεται. Ἡ ἀπόφασις περὶ τοῦ ὅλου ἀναβάλλεται.

§211Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ἡ ἀποζημίωσις δὲν προβλέπεται εἰς τὸ ἄρθρον.

§212Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 8 προβλέπεται ἡ ἀποζημίωσις τοῦ ἐργατικοῦ προσωπικοῦ, ἡ ὁποία θὰ ἐγένετο ὑπὸ τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἐφημερίδων. Ἐπειδὴ ἀναβάλλεται ἡ ἀπόφασις περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἰδιοκτητῶν, λέγομεν, ὅτι ἐντὸς τῶν ὅρων τοῦ ἄρθρου 8 θὰ δοθῇ ἀποζημίωσις εἰς τοὺς ἐργάτας.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλκάνης, ἔχει τὸν λόγον.

§214Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Δὲν θὰ ἦτο ἐπιτετραμμένον, ἀπὸ οὐδεμιᾶς ἀπόψεως, νὰ διέλθωσιν ἀπαρατήρητοι ὡρισμέναι φράσεις ἀκαίρως ῥιφθεῖσαι παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος συναδέλφου. Ἐλέχθησαν ὡρισμέναι φράσεις, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν βαρεῖαν κατηγορίαν ἐναντίον ἐφημερίδων, αἱ ὁποῖαι προεκινδύνευσαν εἰς τὸν τίμιον ἀγῶνα κατὰ μίαν περίοδον, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ αἶσχος διὰ τὴν πολικὴν Ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος. Ὑπῆρξε περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ δικτάτωρ ἔθυσε καὶ ἀπώλεσε ἐπὶ παντὸς ἱεροῦ καὶ ὁσίου τοὺς ἐλευθέρους θεσμοὺς τῆς Ἑλλάδος. Ἔθεσε ὑποπόδιον τῶν ποδῶν του ὅλους τοὺς ἱεροὺς θεσμοὺς καὶ εἶχεν ὡς δόγμα τὸ «Θόδωρος κερνᾶ καὶ Θόδωρος πίνει». Ὑπῆρξε περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν μεγάλη πλειονότης ἐκ πολλῶν ἀτόμων, τὰ ὁποῖα σήμερον ἐμφανίζονται ὡς στυλοβάται τῶν θεσμῶν, ὑπέστησαν σκῶμμα καὶ τὸ σκῶμμα αὐτὸ ἦτο σκῶμμα τοῦ τύπου. Ὁ τύπος εὐθαρσῶς ἔθετεν φραγμὸν καὶ ἐπροστάτευε τὰς λαϊκὰς ἐλευθερίας, δὲν εἶναι δὲ ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ τύπος ἐπεδείξατο τοιαύτην διαγωγὴν καὶ ἦσαν ἄκαιροι αἱ παρατηρήσεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐλέχθησαν προκειμένου δῆθεν περὶ οἰκονομιῶν. Ἄς μὴ λησμονῶμεν, κύριοι, ὅτι πρόκειται νὰ ἀποκατασταθῇ μία δικαιοσύνη καὶ νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι, προκινδυνεύοντες εἰς τὸν τίμιον ἀγῶνα, ὑπέστησαν ζημίας. Ἡ ἀποζημίωσις θὰ εἶναι μία ἐπιβράβευσις τοῦ τιμίου ἀγῶνος των πρὸς προάσπισιν τῶν κοινοβουλευτικῶν θεσμῶν, πρὸς προάσπισιν τῆς ἐλευθερίας τοῦ Ἕλληνος, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνετράφημεν πάντες. Ἄς μὴ λησμονῶμεν πάντες, ὅτι ἐὰν ἔλειπεν ὁ τύπος, ὁ δικτάτωρ θὰ ὠργίαζε· Ἔβαλον κατ’ αὐτοῦ διὰ νὰ τὸν συγκρατήσωσιν καὶ ἀνυπέρβλητα ἔφερον εἰς αὐτὸν κωλύματα. Ἂς μὴ λησμονῶμεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ στρέψωμεν τὴν προσοχήν μας ἀλλοῦ, ὅπου ἐγένοντο καταχρήσεις καὶ σπατάλαι ἐπὶ δικτατορίας. Ἂς μὴ λησμονῶμεν, ὅτι εἶχον ἀποσταλεῖ εἰς τὴν Εὐρώπην, ἄνθρωποι πλουσιοπαρόχως ἀμοιβόμενοι καθ’ ἣν ἐποχὴν οἱ διευθυνταὶ τοῦ τύπου ἐφυλακίζοντο, καθ’ ἣν ἐποχὴν οἱ πολιτικοὶ ἡγέται εὑρίσκοντο εἰς τὰς νήσους ἐν ἐξορίᾳ μαζὶ μὲ τοὺς διευθυντὰς τῶν Ἐφημερίδων τῶν ὁποίων ἐκλείσθησαν τὰ τυπογραφεῖα, ἀσπλάχνως δὲ ἐρρίφθησαν εἰς τοὺς δρόμους ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὡρισμένας ἐπιχειρήσεις καὶ ἐπεβαρύνοντο μὲ μεγάλας ὑποχρεώσεις καὶ θυσίας. Ἂς μὴ λησμονῶμεν, ὅτι ὑπῆρξαν Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον πλουσιοπαρόχους συντάξεις εἰς νέαν ἡλικίαν.

§215Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον συντάξεις, ὑπηρέτησαν τὴν Πατρίδα.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης, ἔχει τὸ λόγον.

§217Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν, κ. Βουλευταί, νὰ μὴ ἐλάμβανον τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Θὰ ἐπεθύμουν τοῦτο, οὐχί, διότι δὲν θὰ εἶχον τὸ θάρρος τῆς γνώμης μου, ἀλλὰ διότι ἐνόμιζον, ὅτι τοσοῦτον δικαίας οὔσης τῆς περιεχομένης ἐν αὐτῷ ἀρχῆς, οὐδεμία φωνὴ θὰ ἠκούετο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου. Λαμβάνων τὸν λόγον, κύριοι, δὲν σκοπῶ νὰ δημοκοπήσω, ἀλλὰ πράττω τοῦτο χάριν τῶν ἀρχῶν, τὰς ὁποίας πρεσβεύω καὶ χάριν τῶν ὁποίων τὰ πάντα εἶμαι ἕτοιμος νὰ θυσιάσω. Πιστεύω, ὅτι ἡ ἐλευθερία τοῦ τύπου εἶναι μία τῶν μεγαλυτέρων ἐγγυήσεων παντὸς ἐλευθέρου κράτους, ὅτι ἄνευ τῆς ἐλευθερίας τοῦ τύπου δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ κράτος καὶ ὅτι πᾶσα θυσία ἐπιβάλλεται χάριν τῆς ἐλευθερίας τοῦ τύπου Νομίζω, ὅτι πᾶσα ἀποζημίωσις ἀνθρώπων ὑποστάντων διώξεις, διότι ἠγωνίσθησαν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τοῦ τύπου βασίζεται ἐπὶ ἀρχῆς ἠθικῆς. Πιστεύω εἰσέτι, ὅτι ἡ δικαιοσύνη τοῦ Σολομῶντος δὲν ἦτο δικαιοσύνη, ἀλλ’ ἦτο σαρκασμὸς καὶ πιστεύω ἀκόμη ὅτι ἡ πρότασις ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τῶν συναδέλφων ἀποτελεῖ σαρκασμόν. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι ἐὰν ἡ δικαιοσύνη τοῦ Σολομῶντος ἐφηρμόζετο, τὸ βρέφος ἤθελεν ἀποθάνῃ. Καὶ ἡ δικαιοσύνη τὴν ὁποίαν προτείνετε τοῦτο τὸ ἀποτέλεσμα θέλει ἔχει. Καὶ ποῦ βασίζεσθε παρακαλῶ τοιοῦτον συμβιβασμὸν προτείνοντες; Ποία εἶναι ἡ ἀρχὴ ἐφ’ ἧς τὸν συμβιβασμὸν τοῦτον ἑδράζετε;

§218Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ συμβιβασμῶν.

§219Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶπον ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐπολέμησαν τὴν ἀρχὴν τοῦ Νομοσχεδίου, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀποζημιωθῶσιν αἱ ἐφημερίδες αὐταί, διότι ἐπεδίωξαν μόναι των νὰ τὰς κλείσωσιν, διότι δὲν ἠδύναντο νὰ ζήσωσιν, μὴ ἔχουσαι κυκλοφορίαν. Τοῦτο ἐλέχθη. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθὲς ποῦ βασίζεσθε ὑποστηρίζοντες τὰς ἀξιώσεις ἀποζημιώσεως τῶν συντακτῶν καὶ τῶν ἄλλων ἐργατῶν τῶν αὐτῶν ἐφημερίδων; Λησμονεῖται ἄλλωστε, κύριοι, ταῦτα προτείνοντες, ὅτι ἀντιτίθεσθε εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς ἐκλογῆς, δυνάμει τῆς ὁποίας εἰσήλθατε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι σᾶς ἐξέλεξαν, ἐζήτησαν μὲν νὰ παύσωσιν τὰ πάθη τοῦ παρελθόντος, ἀλλὰ δὲν ἐζήτησαν καὶ τὴν λήθην ὅλων τῶν γεγονότων ἐπὶ ζημίᾳ τῶν ζημιωθέντων, τῶν τραυματισθέντων, τῶν συντριβέντων. Ἡ λήθη εἴς τινας περιστάσεις δὲν εἶναι μόνον μὴ ἐπιτετραμμένη, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἀνηθικότης καὶ ἡ λήθη ἐκείνων τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἤγαγον εἰς τὴν ὑποδούλωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ μεταξὺ τῶν ὁποίων πρωτίστως εἶναι ἡ ἐλευθερία τοῦ τύπου, ἀποτελεῖ ἀνηθικότητα. Ἐν ὀνόματι τῆς ἀρχῆς αὐτῆς ζητῶ νὰ παύσωσιν αἱ ἀντιρρήσεις κατὰ τοῦ Νομοσχεδίου καὶ ζητῶ παρὰ τῶν συναδέλφων τῶν τυχὸν παραπλανηθέντων καὶ παρασυρθέντων εἰς τὴν ἀντίδρασιν νὰ παύσωσιν ἀντιδρῶντες, ἄλλως δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν ἀποζημίωσιν τῶν συντακτῶν καὶ τῶν ἐργατῶν, οὐχὶ δὲ τῶν ὑποστάντων συντριβὴν ἰδιοκτητῶν διευθυντῶν, ζητοῦν ἀφ’ ἑνὸς ἱκανοποίησιν τῶν προσωπικῶν των παθῶν καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ δημοκοπήσωσι. (Χειροκροτήματα).

§220Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ χωρισμοῦ καὶ τῆς ἀνωμαλίας τοῦ ἐπιμάχου ζητήματος, ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἔκαμα τὴν πρότασιν. Κατόπιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Ράλλη ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ κάμω μίαν ἐξήγησιν. Τὴν πρότασιν τὴν ἔκαμα ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀνωμαλίας τοῦ ἐπιμάχου ζητήματος. Δὲν ἔκαμα πρότασιν συμβιβασμοῦ. Ἔκαμα πρότασιν ἀναβολῆς τοῦ ἐπιμάχου ζητήματος καὶ ψηφίσεως τοῦ ζητήματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχουσιν ἀντιρρήσεις.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις, περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας, διὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν ἀποδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ πρότασις τίθεται οὕτω: Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμεναι, λέγουσιν ὄχι. Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Κ. Καλκάνης, Λ. Σιακῆς καὶ Θ. Χαβίνης, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ὁποίων ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίας Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 90, ὑπὲρ τῆς προτάσεως 65, κατ’ αὐτῆς 23, Ἠρνήθησαν ψῆφον 2. Συνεπῶς δὲν ἐλείφθη ἀπόφασις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατέθεσε σχέδιον νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως τοῦ συντακτικοῦ καὶ λοιποῦ ὑπαλληλικοῦ καὶ ἐργατικοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐφημερίδων». Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ παραπέμπεται εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία παρακαλεῖται νὰ ὑποβάλῃ ἐντὸς τῆς αὔριον τὸ πόρισμά της, νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ὑπηρεσιακὸν καὶ νὰ ψηφισθῇ εἰς μίαν ἀνάγνωσιν.

§223ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ ἐπίσης, ὅτι οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Α. Μάρκου, Τ. Ἀναστασίου, Γ. Βαρβούτης, Π. Εὐριπαῖος, Π. Χατζηπάνος κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς περὶ χορηγήσεως εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐξουσιοδοτήσεως ἵνα διὰ Ν. Διατάγματος προβῇ εἰς τὴν ἀποζημίωσιν τοῦ προσωπικοῦ τῆς συντάξεως, λογιστηρίου, καὶ ἐργατῶν τῶν παυθεισῶν ἐφημερίδων, καὶ ζητεῖ τὴν ἐπ’ αὐτῆς ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς.

§225ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 2 πρωϊνὴ)