1927.08.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 93

Σάββατον 27 Αὐγούστου 1927

Προεδρία κ. Θ. Σοφούλη

(Ὥρα 8 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 24ης καὶ τῆς 25ης Αὐγούστου ἐ. ἔ. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§3Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν κατέθεσα ἐγὼ τὰ τηλεγραφήματα τῶν ἐπαγγελματιῶν Ἀγρινίου, ἅτινα ἀναγράφουν τὰ πρακτικά.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ διορθωθῶσι τὰ πρακτικά.

§5Σ. ΚΡΗΤΙΚΑΣ. Εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ ὁδοποιΐας» φέρομαι ψηφίσας «Ὄχι», ἐνῷ ἐψήφισα «Ναί».

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διορθωθῇ. (Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 24ης καὶ τῆς 25ης Αὐγούστου ἐ. ἔ. μετὰ τὰς γενομένας διορθώσεις).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ βουλευτοῦ Θεσσαλονίκης κ. Θ. Ἀνδρεάδη ὅτι παραιτεῖται τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος, καλεῖται εἰς ἀντικατάστασιν αὐτοῦ ὁ ἐκ τῆς αὐτῆς περιφερείας ἀναπληρωτὴς αὐτοῦ κ. Π. Αὐγουστίδης καὶ παρακαλεῖται ὅπως προσέλθῃ καὶ δώσῃ τὸν νενομισμένον ὅρκον. (Προσκομισθέντος τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου, ὁ βουλευτὴς κ. Π. Αὐγουστίδης ἀνέτεινε τὴν δεξιὰν καὶ ὤμοσεν τὸν κάτωθι ὅρκον): «Ὁρκίζομαι εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Δημοκρατικὸν Σύνταγμα καὶ τοὺς Νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου».

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιος, ἄξιος.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ἐπιτροπὴ πλημμυροπαθῶν ἐνοικιαστῶν φόρου ἐγγείου παραγωγῆς 1926 παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως διαταχθῇ ἡ ἀτόκως καὶ ἐπ’ ἀόριστον καὶ μέχρι διακανονισμοῦ νομοθετικῶς τοῦ ζητήματος ἀναστολὴ πρὸς πληρωμὴν πάσης διώξεως τῶν ὀφειλετῶν πλημμυροπαθῶν ἐνοικιαστῶν. — Ἐλαιοπαραγωγοὶ κοινότητες Καλαμιτσίου Λευκάδος εὐγνωμονοῦσι διὰ σύστασιν ταμείου προνοίας. — Αἱ Ἑλληνικαὶ ἀσφαλιστικαὶ Ἑταιρεῖαι «Ἀνατολὴ» καὶ «Ἐθνικὴ Ζωὴ» ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα κατὰ τοῦ μονοπωλίου ἀσφαλειῶν ἀτυχημάτων ἐργασίας. — Οἱ συνταξιοῦχοι θυμάτων πολέμου αἰτοῦν τὴν μὴ περικοπὴν τῶν συντάξεων. — Οἱ ὑποδικοκατάδικοι αἰτοῦν ἐπέκτασιν εὐεργετικῶν διατάξεων τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 17ης Φεβρουαρίου 1929 «περὶ ἀμνηστεύσεως ἀδικημάτων κλπ.» — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Ἀραχωβίτσης παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ παράτασις ἐπιτρέπουσα ὑποβολὴν ἐνστάσεως περὶ διακανονισμοῦ φορολογίας ἐγγείου γεωργικῆς παραγωγῆς. — Ὁ γεωργικὸς συνεταιρισμὸς Πανδάρων καὶ οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Πέλλης παρακαλοῦν ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ ἔναρξις τῶν ἀποξηραντικῶν ἔργων τῆς λίμνης Γεννιτσῶν. — Ὁ πρόεδρος τοῦ Συνδέσμου ἰδιοκτητῶν Ἀμαλιάδος, διαμαρτύρεται κατὰ μελετωμένης νέας τροποποιήσεως τοῦ Ἐνοικιοστασίου. — Οἱ εἰσαγγελεῖς Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης καὶ Ναυπλίου ζητοῦσι τὴν ἄδειαν ποινικῆς διώξεως κατὰ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Παπανικολάου καὶ Ι. Μουντζουρίδου. — Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Καλκάνης καταθέτει ἔγγραφον διαμαρτυρίαν διὰ τὴν ἐπιβληθεῖσαν βαρυτάτην καὶ ἀδικαιολόγητον φορολογίαν ἐπὶ τοῦ ἐλαίου καὶ ἄλλων προϊόντων τῆς Λευκάδος, τονίζων δὲ τὴν δικαίαν ἀγανάκτησιν ἐκ τούτου τῶν κατοίκων Λευκάδος, συνιστᾷ τὴν ἄμεσον κατάργησιν τῆς φορολογίας ταύτης. — Οἱ κάτοικοι τῶν κοινοτήτων Καίτσης καὶ Ν. Μοναστηρίου αἰτοῦσιν ἐπίσπευσιν ἐνάρξεως ἔργου ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Ξυνιάδος. — Ὁ συνεταιρισμὸς Κουμουτσάδων διαμαρτύρεται διὰ καταβολὴν γεωμόρου ⅙ ἀπαλλοτριωθέντος κτήματός του. — Ὁ νομάρχης Κοζάνης ὑποβάλλει αἴτησιν τῶν γονέων καὶ κηδεμόνων τῶν ἀπορριφθέντων μαθητῶν τοῦ αὐτόθι γυμνασίου, παρακαλούντων ὅπως ὑποβληθῶσιν οὗτοι εἰς ἐπανεξέτασιν. — Οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ τῆς περιφερείας Κιλκὶς παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν ὅπως μὴ προβῇ εἰς νέαν φορολογικὴν ἐπιβάρυνσιν καὶ εἰ δυνατὸν νὰ ἐλαττώσῃ τὸ ποσοστὸν τῶν φόρων, ἀνακουφίζουσα αὐτούς. — Οἱ Σύλλογοι «Ἐργατικῆς Βοηθείας» Ξάνθης καὶ Ἰωαννίνων διαμαρτύρονται κατὰ τῶν τρομακτικῶν μεθόδων τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως καὶ ζητοῦν τὴν ἄμεσον ἐπαναφορὰν τῶν ἐξορίστων, τὴν ἀποφυλάκισιν τῶν κρατουμένων ἐργατῶν καὶ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου «περὶ ἐκτοπίσεως ἐργατῶν». — Ἡ Ὁμοσπονδία ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἑλλάδος ὑποβάλλει διάφορα αἰτήματα πρὸς ἀνακούφισιν τοῦ ἰδιωτικοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου. — Ὁ Κ. Ψαρέας ἐκ Σελινίτσης Λακωνίας παραλυτικός, παρακαλεῖ τὴν Σεβαστὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς αὐτόν, λόγῳ τῆς τελείας καταστροφῆς ἣν ὑπέστη ἐκ τοῦ σεισμοῦ. — Ὁ Πανηπειρωτικὸς Σύνδεσμος ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου διαμαρτύρεται διὰ τὴν περικοπὴν τῆς συντάξεως τῶν θυμάτων πολέμου. — Οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων Κορομηλιᾶς καὶ Δαουκλῆ τοῦ Δομοκοῦ παρακαλοῦν ὅπως κυρωθῇ ἡ ψήφισις τῆς συμβάσεως διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης Ξυνιάδος ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. — Ἐπιτροπὴ συλλαλητηρίου Καλαμπάκας παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως προβῇ εἰς κατάργησιν τῆς δεκάτης καὶ τοῦ νόμου «περὶ ἀμβύκων». — Ἐπιτροπὴ χωρίου Κλημεντίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ἀκύρωσιν τοῦ Διατάγματος ἀπαλλοτριώσεως κτήματος κληρονόμων Παπαρηγοπούλου. — Ὁ πρόεδρος τοῦ συνεταιρισμοῦ προσφύγων Κυανῆς ὑπεβάλλει ἔντονον διαμαρτυρίαν τῶν κατοίκων τῆς κοινότητός του, ζητούντων τὴν κατάργησιν τῆς δεκάτης καὶ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν πλεοναζόντων τεσσάρων τσιφλικίων τῆς Κυανῆς ὑπὲρ τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν. — Ἐπιτροπὴ κατοίκων Δομοκοῦ διαμαρτύρεται κατὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς δι’ ἐπικύρωσιν συμβάσεως ἀποξηράνσεως λίμνης Ξυνιάδος. — Ὁ Μικρασιατικὸς Σύλλογος Νικομηδείας καὶ ἡ Ἕνωσις ἐφέδρων Μικρᾶς Ἀσίας Βόλου διαμαρτύρονται διὰ τὴν μεροληπτικὴν ἀπόφασιν τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς Ἀνταλλαγῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἀφορῶσαν τὴν ἀνταλλαξιμότητα 119 Μπέηδων. — Ὑπόδικοι καὶ κατάδικοι παρακαλοῦν ὅπως ἀμνηστευθοῦν ἅπαντα τὰ μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νέου Συντάγματος γενόμενα ἀδικήματα. — Ὁ Σύνδεσμος κληρικῶν Ἠλείας ὑποβάλλει ὑπόμνημα ὑποδεικνύων διάφορα μέτρα ὑπὲρ τῆς οἰκονομικῆς, ἠθικῆς καὶ πνευματικῆς ἐξυψώσεως τοῦ Κλήρου. — Ἡ Ἕνωσις ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Λοκρίδος διαμαρτύρεται κατὰ ἐκδοθέντος Διατάγματος περικοπῆς συντάξεων καὶ ζητεῖ πλήρη ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 3122. — Οἱ πρόεδροι τῶν συνεταιρισμῶν Ἡρακλείου διαμαρτύρονται διὰ καταθλιπτικὴν φορολογίαν ἐλαίου, οἴνου, γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ ἀγροτικῶν οἰκοδομῶν. — Ὁ ἀπόστρατος λοχαγὸς κ. Γ. Τσουρίδης, μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς συλλογῆς ἐράνων πρὸς ἵδρυσιν τοῦ στρατιωτικοῦ Σανατορίου Πάρνηθος, παρακαλεῖ ὅπως ἐνισχυθῇ αὕτη καὶ διὰ τῶν καταλειφθεισῶν πρὸς τοῦτο 500,000 δραχμῶν ὑπὸ τοῦ ἀειμνήστου Σωτηρίου Κροκιδᾶ. — Ἡ Γενικὴ Ἕνωσις ἀναπήρων Ἀττικῆς αἰτεῖ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἐγγραφῆς τῆς πιστώσεως ὑπὲρ τοῦ στρατιωτικοῦ Σανατορίου Πάρνηθος διὰ τοῦ προϊόντος τοῦ ἐνεργηθέντος ἐράνου ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐξωτερικῷ. — Ὁ Ν. Ψωμᾶς, κάτοικος Ἑρμουπόλεως, ὑποβάλλει ἀναφορὰν περὶ προσθήκης διατάξεων ἐν τῷ ὑπὸ τροποποίησιν Ἐνοικιοστασίῳ. — Ἐπιτροπὴ φοιτητῶν ὑποβάλλει αἴτησιν περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3385 τῆς 30ῆς Μαΐου 1927. — Ὁ διοικητὴς τῆς ὑποδιοικήσεως Χωροφυλακῆς Μεγαλουπόλεως ὑποβάλλει αἴτησιν τοῦ Π. Μαυροειδῆ περὶ κανονισμοῦ συντάξεως πρὸς διατροφὴν τῆς ἑνδεκαμελοῦς οἰκογενείας του. — Ἐπιτροπὴ σεισμοπαθῶν κατοίκων Κελέφας παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀνοικοδομήσεως οἰκιῶν κλπ.» — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Ἀλεξανδρῆς καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ προέδρου τῆς κοινότητος Ἀραχωβίτσης περὶ παρατάσεως ὑποβολῆς ἐνστάσεων κατ’ ἀποφάσεων πρωτοβαθμίου Ἐπιτροπῆς πρὸς διακανονισμὸν τῆς φορολογίας ἐγγείου παραγωγῆς. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Μπότσαρης, Α. Ἀνδρεάδης κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ προορισμοῦ τοῦ μετοχικοῦ ταμείου τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων αὐτοῦ». — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Γ. Καφαντάρης καταθέτει μεταβολάς τινας τοῦ κατατεθειμένου Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1927–1928. — Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) «Περὶ παραχωρήσεως ἐπ’ ἀνταλλάγματι εἰς τὸν δῆμον Τριπόλεως τοῦ ἐν Τριπόλει ἀκινήτου χρησιμοποιουμένου νῦν ὡς ὑποκαταστήματος τῶν ἐκεῖ ἐπανορθωτικῶν φυλακῶν» καὶ 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΨΒʹ τοῦ 1911 περὶ ἀνεγέρσεως δικαστικῶν καταστημάτων».

§10Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ διανεμηθὲν νομοσχέδιον «περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως δημοσίων ὁδῶν καὶ συνομολογήσεως τοῦ ἀπαιτουμένου δανείου», εἰς τὸ ἄρθρον 19 ἐδάφιον 2 σειρὰ τετάρτη, δέον νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ λέξις «τσιμέντου», ἥτις ἐκ τυπογραφικοῦ λάθους ἔχει παραμείνει. Ἐπίσης παρακαλῶ ὅπως εἰς τὸ αὐτὸ νομοσχέδιον διορθωθῶσιν αἱ κάτωθι τυπογραφικαὶ ἀβλεψίαι: Εἰς τὸ ἄρθρον 1 στῖχος 3ος μετὰ τὴν λέξιν «δανείου» νὰ προστεθῇ «καθαροῦ προϊόντος». Εἰς τὸ ἄρθρον 2 § 2 διαγράφεται ἡ φράσις «ἐντὸς διμήνου ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τῆς διακηρύξεως». Ἐπίσης παρακαλῶ ὅπως εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως ὁδῶν»: Ἐν ἄρθρῳ 3 ἐδάφιον 2 μετὰ τὴν λέξιν «προέδρων» νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «κοινοτήτων». Μετὰ τὴν λῆξιν «νομοῦ» νὰ προστεθοῦν «τῶν προέδρων κοινοτήτων νήσων ἔνθα ἑδρεύει Εἰρηνοδικεῖον καὶ ἐχουσῶν ἄνω τῶν 10 χιλιάδων κατοίκων». Ἐν ἄρθρῳ 29 προστίθεται ἐδάφιον 5 ἔχον οὕτω: «Ἐπιτρέπεται μέχρι λειτουργίας τοῦ ταμείου κατ’ ἐξαίρεσιν τῶν περὶ λιμένων καὶ λιμενικῶν ταμείων κειμένων διατάξεων εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα Κύμης καὶ Σκύρου ἵνα συνάψωσι δάνεια καὶ ἐν γένει διαθέσωσι τοὺς διαθεσίμους πόρους των, διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἁπλῶν ἔργων τῶν ὁδῶν ἀπὸ γεφύρας Πλατάνας μέχρι γεφύρας Ὀξυλίθου, ὁρίου Αὐλωναρίου καὶ ἀπὸ τῆς αὐτῆς ἀφετηρίας εἰς γέφυραν Σκοτεινῆς καὶ τῆς ὁδοῦ Σκύρου–Λιναργιᾶς». Πάντα τὰ ἀνωτέρω ἔχουσι παραλειφθῆ ἐκ τυπογραφικῆς ἀβλεψίας.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὰς διορθώσεις αὐτάς;

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κ. Ναυπλιώτης.

§14Κ. ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐξωτερικῶν, τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῆς Παιδείας ἐπὶ ἑνὸς σκανδάλου, τὸ ὁποῖον λαμβάνει χώραν ἐν Νάξῳ. Ἐν Νάξῳ ἀπὸ τοῦ 1627 εἶχον κατατεθῆ, ὁπότε ὑφίστατο τὸ Σωματεῖον τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, διάφορα χρηματικὰ ποσά, διὰ τῶν ὁποίων εἶχε σχηματισθῆ ἓν ἀρκετὰ πλούσιον ταμεῖον. Τὸ 1891 ὁ ἀρχιεπίσκοπος τῶν Καθολικῶν μὲ κάποιαν σύμβασιν μὲ τὴν Ρώμην, τὸν Ἰούλιον τοῦ 1927 εἰς Ἰησουίτης καλόγηρος ὀνόματι Φεράρα κατῆλθεν εἰς Νάξον καὶ παρέλαβε τὴν περιουσίαν ταύτην, ἀνερχομένην εἰς 400,000 εἰς μετρητὰ καὶ διάφορα κτήματα. Ἤθελον παρακαλέσει τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς νὰ λάβουν μέτρα διὰ τὴν περιουσίαν αὐτήν, διότι αὕτη ἦτο διατεθειμένη διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν νέων Καθολικῶν ἐν Νάξῳ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν λαμβάνουν οἱ Ἰησουῖται δι’ ἄλλους σκοπούς, τοὺς ὁποίους δὲν εἶχον οἱ διαθέται οἱ πρῶτοι.

§15Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ, κ. Πρόεδρε, ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Πολυχρονάκης ἔχει τὸν λόγον.

§17Κ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀσφαλείας Ἡρακλείου ἔλαβε μίαν ἀπόφασιν ἐκτοπίσεως 13 ἀτόμων διὰ νὰ ἐξαναγκάσῃ κάποιον Διαλετάκην κατηγορούμενον ἐπὶ ἀναιρέσει ὅπως προσέλθῃ εἰς τὰς Ἀρχάς. Τὸ δὲ πλέον παράδοξον εἶναι ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ἐξεδόθη πρὶν ἀκόμη ἐκδοθῇ βούλευμα κατὰ τοῦ κατηγορουμένου τούτου. Σημειωτέον ὅτι αὐτὸς ὁ Διαλετάκης οὔτε ἠνώχλησε κανένα, οὔτε κατηγορήθη ποτὲ πρὸ τῆς ἀναιρέσεως. Ἡ ἀπόφασις αὕτη τελείως παράνομος δὲν στηρίζεται ἐπὶ οὐδενὸς νόμου, ἀπὸ πραγματικῆς δὲ ἀπόψεως τὰ 13 αὐτὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐκτοπίζονται, ἀποτελοῦνται ἀπὸ ἕνα Ἑβραῖον 80 ἐτῶν, δύο γυναῖκας αἱ ὁποῖαι κατὰ τὰ πιστοποιητικὰ τῶν ἰατρῶν διανύουν τὸν 7ον μῆνα τῆς ἐγκυμοσύνης των καὶ μὲ διπλᾶ παιδιὰ εἰς τὰς ἀγκάλας, ἐκ τῶν λοιπῶν δὲ ὀκτὼ ἀτόμων οἱ ἕξ οὔτε κἂν γνωρίζουν κατ’ ὄψιν τὸν κατηγορούμενον Διαλετάκην. Ἡ Ἐπιτροπὴ δὲ ἀσφαλείας Ἡρακλείου ἐσκόπευε νὰ ἐκτοπίσῃ καὶ τὸν δικηγόρον τοῦ κατηγορουμένου ἐπὶ μόνῳ τῷ λόγῳ διότι ἀνέλαβε τὴν ὑπεράσπισίν του. Οἱ 13 αὐτοὶ ἄνθρωποι πρόκειται νὰ ἐκτοπισθοῦν ἀπὸ 1ης Σεπτεμβρίου καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ ἀναστείλῃ τηλεγραφικῶς μίαν ἀπόφασιν οὐδαμοῦ στηριζομένην.

§18Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρέπει νὰ καταργηθῇ ὁ ἀνελεύθερος καὶ τυραννικὸς αὐτὸς νόμος «περὶ ἐκτοπίσεως», διότι εἰς τὰς ἐπαρχίας διαπράττονται ἀγριότητες καὶ ἀρκεῖ εἷς ἀνόητος νομάρχης καὶ εἷς ἀστυνομικὸς διὰ νὰ ἐκτοπισθοῦν οἱ φιλησυχώτεροι τῶν πολιτῶν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν ἔμεινεν ἐκκρεμὴς πρὸς ἐπανάληψιν ἡ μὴ καταλήξασα εἰς ἀποτέλεσμα ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συγκροτήσεως τοῦ κατὰ τὸ Σύνταγμα Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου». Ἡ πρότασις τίθεται οὕτω: Οἱ παραδεχόμενοι τὴν διατήρησιν τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι «Ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Μ. Μαντᾶς, Σ. Τρικούπης καὶ Σ. Κρεμεζῆς. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Μ. Μαντᾶ, Σ. Τρικούπη καὶ Σ. Κρεμεζῆ, τοῦ κ. γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή. (Ἀναγινώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 155. Εἶπον «Ναὶ» 60, εἶπον «Ὄχι» 95. Ἑπομένως τὸ ἄρθρον 9 διαγράφεται. Τώρα ψηφοφορία ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ταλιαδούρου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 13.

§22Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Μετὰ τὴν γενομένην ψηφοφορίαν ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν μου.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ταλιαδούρου ἀποσύρεται. Ψήφισις ἐφάπαξ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συγκροτήσεως τοῦ κατὰ τὸ Σύνταγμα Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου».

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιβολῆς προσωρινοῦ φόρου ἐπὶ τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας τῶν ἀμβύκων καὶ περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος νόμων καὶ Ν. Διαταγμάτων».

§27Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ 1ον ἄρθρον τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Χορηγεῖται ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἀμοιβὴ δραχμῶν 20 ἀντὶ 15 κατὰ χιλιόγραμμον.... κλπ.»

§28Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὑποβάλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται.... κλπ.»

§29Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὴν δέχομαι τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Κ. Καλκάνης, Μ. Τσαρλαμπᾶς καὶ Α. Βαλαωρίτης παρακαλοῦσιν ὅπως ἐπιτραπῇ ἐλευθέρα ἡ ἀπόσταξις τῶν οἴνων τῆς Λευκάδος, καθόσον συχνάκις οὗτοι διέρχονται κρίσιν.

§31Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ὁ νόμος, κ. Ὑπουργέ, ἐφηρμόσθη, οἱ κάτοχοι ὅμως τοῦ οἰνοπνεύματος δὲν ἐγνώριζον τὰς διατάξεις αὐτοῦ καὶ οἱ ἐφαρμοσταὶ τοῦ νόμου τούτου κατέσχον διάφορα ποσὰ εἰς χεῖρας τῶν γεωργῶν καὶ ἐπέβαλον ποινὰς καταδίκης καὶ ὅλα αὐτὰ προῆλθον ἐκ τῆς ἀτελοῦς γνώσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου. Ὑποβάλω λοιπὸν τροπολογίαν ὅπως διορθωθῇ τὸ ἄτοπον τοῦτο.

§32Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὴν δέχομαι τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§33Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, κ. Πρόεδρε.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ταλιαδούρου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ταλιαδούρου ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2, 3, 4 καὶ 5, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως δημοσίων ὁδῶν καὶ συνομολογήσεως τοῦ ἀπαιτουμένου δανείου». Ὁ κ. Α. Ἀγγελόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§38Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν ἄρθρῳ 1ῳ, κ. Ὑπουργὲ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, ὁρίζεται ὅτι (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἵνα κατόπιν συναγωνισμοῦ συνάψῃ δάνειον 6 ἑκατομμυρίων Ἀγγλικῶν λιρῶν.... κλπ.», ὅπερ σημαίνει ὅτι, ἂν τὸ δάνειον δὲν συνομολογηθῇ εἰς τὸ ἄρτιον, ἀποφέρει τοῦτο πραγματικὸν ποσὸν μόνον 4,860,000 λιρῶν καὶ συνεπῶς θὰ κατασκευασθῶσιν ἀνάλογα μέτρα. Ἐν τούτοις ἐν τῇ συμβάσει ἄλλα ἀναφέρονται, ἀναφέρεται δηλαδὴ ἐν αὐτῇ ὅτι θὰ γίνῃ δάνειον 6 ἑκατομμυρίων λιρῶν, καθαροῦ προϊόντος, συνεπῶς, ἂν τοῦτο εἶναι ἀληθές, ἂν τουτέστι τὸ δάνειον τοῦτο θὰ εἶναι καθαροῦ προϊόντος 6 ἑκατομμυρίων λιρῶν, πρέπει τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νόμου νὰ διατυπωθῇ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει).

§39Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ καθαρὸν προϊὸν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους θὰ γίνῃ τὸ δάνειον.

§40Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ σύμβασις ἀκριβῶς λέγει τὸ ἀντίθετον.

§41Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὑποθέσατε ὅτι τὸ δάνειον συνήφθη εἰς τὰ 100, δὲν θὰ εἶναι 6 ἑκατομμύρια λίραι.

§42Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄν δὲν συναφθῇ 100%, δὲν θὰ φέρῃ 6 ἑκατομμύρια λίρας.

§43Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θέλω νὰ εἴπω ὅτι εἶναι συμφέρον, διότι εἶναι τὸ ἀνώτατον ὅριον.

§44Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑτέρα παρατήρησις. Ἐν τῷ 2ῳ ἄρθρῳ λαμβάνεται πρόνοια, ὅπως τὸ δάνειον συναφθῇ σύμφωνα μὲ τοὺς ὅρους τοῦ προσφυγικοῦ δανείου, ἐπιπροσθέτως δὲ λαμβάνεται πρόνοια ὥστε, ἂν τὸ Κράτος συνάψῃ δάνειον ὑπὸ ὅρους εὐμενεστέρους, θὰ γίνῃ καὶ αὐτὸ ὑπὸ τοὺς ἰδίους ὅρους, ἀλλ’ αἱ προθεσμίαι αἱ ὁποῖαι τάσσονται ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τοιαῦται, ὥστε ἡ σύμβασις τῆς ὁδοποιΐας θὰ γίνῃ πολὺ ἐνωρίτερον τοῦ κρατικοῦ δανείου.

§45Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κατὰ τὸν προκριματικὸν συναγωνισμόν, τὸ πότε τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον θὰ ἀποφασίσῃ νὰ κάμῃ τὸν συναγωνισμὸν τὸν οὐσιαστικὸν δὲν ἔχομεν προθεσμίας, τὸν κάμνει ὁπότε θέλει.

§46Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου θὰ ἔχῃ συναφθῆ ἡ σύμβασις.

§47Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Σᾶς κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι, ἂν δὲν ἔχῃ συναφθῆ τὸ δάνειον, δὲν θὰ γίνῃ καὶ αὐτὸ τὸ δάνειον.

§48Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑτέρα παρατήρησις. Ἐν ἄρθρῳ 22ῳ ἐδάφ. 4 ἀναφέρεται «τὸ καθαρὸν προϊόν», δὲν γνωρίζομεν ὅμως ἂν ἕως τότε θὰ ὑφίσταται Ἐθνικὴ Τράπεζα ἢ Ἐκδοτική.

§49Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀναφέρω εἰς τὸν νόμον παρὰ τὴν Τράπεζαν τὴν ὑφισταμένην. Ἄν ὑποθέσωμεν ὅτι γίνεται ἄλλη Τράπεζα, τότε ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος θὰ κάμῃ τὸν χωρισμὸν τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης, θὰ κάμῃ λόγον περὶ τούτου.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Χαϊνόγλου ἔχει τὸν λόγον.

§51Α. ΧΑΪΝΟΓΛΟΥ. Ὁ συμβιβασμὸς κατὰ ἕνα ἐντελῶς περίεργον τρόπον τὴν τελευταίαν στιγμήν, κατόπιν μιᾶς ὁλονυκτίου συνεδριάσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν πλεῖσται ὅσαι ἐπεμβάσεις ἐγένοντο ἐκ τῶν βουλευτῶν τῆς πτέρυγος ἐκείνης (δεικνύει τὴν πτέρυγα τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος), δὲν μᾶς ἐπέτρεψαν νὰ ἐκθέσωμεν καὶ τὴν ἰδικήν μας ἄποψιν. Ἐν τούτοις ὁ συμβιβασμὸς ἐκεῖνος κατέδειξεν ὅτι ὅλαι αἱ ἐπεμβάσεις τῶν κ. κ. βουλευτῶν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος δὲν ὠφείλοντο εἰς καμμίαν οὐσιώδη διαφορὰν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, οὐδὲ ὠφείλετο εἰς καμμίαν πραγματικὴν διαφωνίαν ὅσον ἀφορᾷ τὰ προτεινόμενα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας.

§52Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Συζητοῦμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου ἢ κατ’ ἄρθρον;

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, κ. συνάδελφε.

§54Α. ΧΑΪΝΟΓΛΟΥ. Προχθὲς ὅτε συνεζητεῖτο κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον, εἶχον ἐγγραφῆ νὰ ὁμιλήσω. Τὴν τελευταίαν στιγμὴν ὅμως, κατόπιν τοῦ συμβιβασμοῦ ὁ ὁποῖος ἐπῆλθε μεταξὺ ὑμῶν καὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα νὰ ὁμιλήσω καὶ μὲ παρεκαλέσατε, καὶ σεῖς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος, νὰ μὴ ἐπιμείνω καὶ νὰ ἐπανέλθω ὅταν τὸ νομοσχέδιον συζητηθῇ κατ’ ἄρθρον. Συνεπῶς θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι ἦτο περίεργος ἐπίσης καὶ ὁ τρόπος καθ’ ὃν ἐτέθη τὸ ζήτημα. Εἶσθε ὑπὲρ τῶν δρόμων; Θέλετε ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀποκτήσῃ συγκοινωνίαν; Ἂν εἶσθε ὑπὲρ τῶν δρόμων, ὀφείλετε νὰ ψηφίσητε τὰ νομοσχέδια. Τὸ ζήτημα δὲν λύεται οὕτως. Εἴμεθα ὑπὲρ τῶν δρόμων, ἡμεῖς ἰδιαιτέρως οἱ ὁποῖοι ἀνήκομεν εἰς μίαν παράταξιν, ἡ ὁποία καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς ἔχει ὡς γνώμονα τὰ συμφέροντα τῶν ἐργαζομένων, εἴμεθα ὅμως καὶ ἐναντίον τῶν νομοσχεδίων. Διατί; Προφανῶς, κύριον γνώρισμα τῶν νομοσχεδίων εἶναι τὸ συγκεντρωτικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον διέπει τὴν νέαν αὐτὴν συγκοινωνιακὴν πολιτικήν, σύστημα τὸ ὁποῖον ἔρχεται εἰς βασικὴν ἀντίθεσιν πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς αὐτοδιοικήσεως, καίτοι τὴν αὐτοδιοίκησιν αὐτὴν ἐπικαλεῖται εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν ὁ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργός. Ἐκδήλωσιν τοῦ πράγματος αὐτοῦ ἀποτελεῖ τὸ γεγονὸς ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου καταργοῦνται εἰδικὰ τοπικὰ ταμεῖα ὁδοποιΐας θαλερά, ὅπως τὸ ταμεῖον ὁδοποιΐας Πηλίου. Καὶ θὰ γνωρίζετε ἀσφαλῶς ὅλοι ὅτι προχθὲς ἀκόμη οἱ κάτοικοι τοῦ Πηλίου ὠργάνωσαν συνέδριον, τὸ ὁποῖον διεμαρτυρήθη ἐντόνως διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ ταμείου των, διὰ τὸ ὁποῖον καὶ θυσίας ἐπρόσφεραν καὶ ἀποτελέσματα τῆς ἐργασίας του εἶδον. Δεύτερον χαρακτηριστικὸν γνώρισμα τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τὸ ὅτι ἀποβλέπει εἰς συγκοινωνιακὰ ἔργα, χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνῃ κατά τι τὸν ὑφιστάμενον Προϋπολογισμόν, ἀλλὰ μὲ τὴν μέθοδον τῆς νέας φορολογίας ἐπιβαρύνσεως τῶν ἐργαζομένων. Οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους ἀναφέρει ὁ ἴδιος κ. Ὑπουργός, εἶναι ἀρκετὰ χαρακτηριστικοί. Διόδια γενικά, εἰδικὸν ποσοστὸν ἐπὶ τῶν ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων, εἰδικὴ δημοτικὴ καὶ κοινοτικὴ φορολογία. Εἶπεν ὅτι θὰ ἐγγράψουν 230 ἑκατομμύρια εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν καὶ ἐνέγραψαν μόνον 120, ἂν ἀφαιρέσωμεν τὰς ἤδη ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις.

§55ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποία εἶναι ἡ μέθοδος ἡ ἰδική σας τότε;

§56Α. ΧΑΪΝΟΓΛΟΥ. Κύριε βουλευτά, εἶναι ἡ μέθοδος τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖ καὶ δὲν θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Ἂν θέλητε νὰ δώσητε δρόμους εἰς τοὺς ἐργαζομένους, μὴ τοὺς ἐπιβαρύνετε. Φορολογήσατε τὸ κεφάλαιον καὶ δώσατε τοὺς δρόμους. Καταργήσατε καὶ τοὺς ἐξοπλισμούς. Νά ἡ μέθοδός μας. Ἔρχομαι εἰς ἓν ἄλλο σημεῖον. Ἡ σύμβασις προστατεύει τοὺς κεφαλαιούχους ἀπὸ τὴν «ἀνωτέραν βίαν» καὶ εἰς τὴν ἀνωτέραν αὐτὴν βίαν κατατάσσει καὶ τὴν ἐργατικὴν ἀπεργίαν, δηλαδὴ τὸ δικαίωμα τῶν ἐργατῶν εἰς τὴν πάλην διὰ τὴν ἐξασφάλισιν καλυτέρων ὅρων ὑπάρξεως. Καὶ ἐνῷ προστατεύει τοὺς κεφαλαιούχους, δὲν περιέχει οὔτε λέξιν διὰ τὴν προστασίαν τῶν ἐργατῶν, οἵτινες πρόκειται νὰ ἀπασχοληθοῦν εἰς τὰ ἔργα αὐτά. Ἄλλο χαρακτηριστικόν. Ὑπάρχουν διατάξεις εἰς τὸ νομοσχέδιον αἱ ὁποῖαι δεικνύουν ὅτι ἡ ὁδοποιΐα ἥτις πρόκειται νὰ γίνῃ, προσαρμόζεται εἰς σχέδιον στρατιωτικῶν καὶ πολεμικῶν ἀναγκῶν, ἀσφαλείας τῆς Χώρας, ὅπως λέγει ἡ ἔκθεσις. Φυσικὰ εἰς μίαν περίοδον πυρετώδους ἐντάσεως τῶν ἐξοπλισμῶν εἰς τὴν Βαλκανικὴν καὶ γενικώτερον εἰς τὸν κόσμον, οὔτε ἡ ὁδοποιΐα σας ἠμποροῦσε νὰ ἀποτελέσῃ ἐξαίρεσιν, προσανατολίζεται καὶ αὐτὴ πρὸς τὴν προπαρασκευὴν τοῦ νέου πολέμου. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸς θέλει νὰ κάμῃ δρόμους καὶ συνάπτει ξένα δάνεια, συμβάλλεται μὲ Ἑταιρείας. Ἡ παράταξίς μας εἶπε τόσα ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ διὰ τὰ καταστρεπτικὰ διὰ τοὺς ἐργαζομένους τῆς ἀποτελεσματικωτάτης δανειακῆς αὐτῆς πολιτικῆς, ὥστε νὰ μὴ κρίνω ἀναγκαῖον νὰ ἐπεκταθῶ. Ἀφίνω καὶ τὰ σκάνδαλα καὶ τὰς μεροληψίας, περὶ τῶν ὁποίων ἠκούσθησαν πολλὰ ἐδῶ.

§57Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὰ ζητήματα τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὰς σχέσεις μεταξὺ ἐργοδότου καὶ ἐργάτου κανονίζονται δι’ εἰδικῶν νόμων. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ σύμβασις νὰ κανονίσῃ τὰ ζητήματα αὐτά. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ πράξῃ ἡ σύμβασις εἶναι νὰ ἐξασφαλίσῃ τοὺς Ἕλληνας ἐργάτας. Αὐτὸ ὑμᾶς δὲν ἐνδιαφέρει, ἀλλ’ δι’ ἡμᾶς τοὺς ἄλλους τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι βασικωτάτης σημασίας, τοῦ νὰ ἀσφαλίσωμεν δηλαδὴ τοὺς Ἕλληνας ἐργάτας.

§58Α. ΧΑΪΝΟΓΛΟΥ. Καὶ δι’ ἡμᾶς ἔχουσι σημασίαν τὰ ζητήματα αὐτά, ἀλλ’ ὄχι βασικωτάτην ὅπως λέγετε σεῖς.

§59Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Σᾶς ἀναγινώσκω τὸ ἄρθρον 16 (ἀναγινώσκει): «Ἐξαιρέσει τῶν ἀλλοδαπῶν εἰδικῶν μηχανικῶν καὶ ἐμπειροτεχνῶν, οὓς ὁ ἀνάδοχος θέλει ἀπασχολήσει ἰδίως διὰ τὴν ὀργάνωσιν καὶ διεύθυνσιν τῶν σχετικῶν ἐργασιῶν καὶ ὧν ὁ ἀριθμὸς δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τοὺς ὀκτώ.... κλπ.»

§60Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀκτὼ δι’ ὅλα τὰ ἔργα;

§61Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μάλιστα, δι’ ὅλα τὰ ἔργα. (Ἀναγινώσκει): «.... ἅπαν τὸ λοιπὸν τεχνικὸν προσωπικὸν ὑποχρεοῦται ὁ ἀνάδοχος νὰ προσλαμβάνῃ κατὰ προτίμησιν μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν». Πρόκειται δὲ περὶ ἀπασχολήσεως κατ’ ἔτος κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἑξαετίας περὶ τὰς 40 ἕως 50 χιλιάδας προσώπων. Ὥστε σεῖς δὲν τὸ θεωρεῖτε προνόμιον ὑπὲρ τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου;

§62Α. ΧΑΪΝΟΓΛΟΥ. Κανέν.

§63Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐὰν τὸ θεωρεῖτε αὐτό, τότε δὲν συνεννοούμεθα.

§64Α. ΧΑΪΝΟΓΛΟΥ. Δὲν ἀρκεῖ, κύριοι βουλευταί, νὰ ἀπασχολήσωμεν 40–50 χιλιάδας ἐργάτας. Δὲν ἀρκεῖ, λέγω, αὐτό, διότι ὅταν 40–50 χιλιάδες ἐργάτας τοὺς παραδώσητε εἰς τοὺς κεφαλαιούχους καὶ ἐργάζονται διὰ 30, 40 ἢ καὶ 25 δραχμάς...

§65ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ δώσωμεν τὴν κατασκευὴν τῶν ὁδῶν τότε εἰς τοὺς ἐργάτας.

§66Α. ΧΑΪΝΟΓΛΟΥ. Ἀσφαλῶς τὸ Κράτος ἔχει συμφέρον νὰ ἀπασχολήσῃ τοὺς ἀνέργους. Ὅλα τὰ Κράτη πιεζόμενα καὶ ἀπὸ ἰδικήν των καλὴν θέλησιν ἐφαρμόζουν τὰ μέτρα αὐτὰ διὰ νὰ χρησιμοποιδοῦν τοὺς ἀνέργους.

§67Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀσφαλῶς δι’ αὐτό.

§68Α. ΧΑΪΝΟΓΛΟΥ. Δὲν ἀρκεῖ ὅμως μόνον αὐτό, πρέπει νὰ ἐξασφαλίσητε τὰ μέσα διὰ νὰ ζήσῃ.

§69Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐφαρμόσωμεν τότε τὸν κομμουνισμόν.

§70Α. ΧΑΪΝΟΓΛΟΥ. Ἄλλη οὐσιωδεστάτη διάταξις, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ θεσπισθῇ ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν, θὰ ἦτο τὸ ὀκτάωρον. Ἡ καθιέρωσις τοῦ ὀκταώρου δὲν ἔχει καθιερωθῆ εἰμὴ εἰς ἐλαχίστας ἐργασίας.

§71Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Συζητοῦμεν εἰδικῶς περὶ ἑνὸς νομοσχεδίου, δὲν συζητοῦμεν περὶ ἐργατικῆς νομοθεσίας.

§72Α. ΧΑΪΝΟΓΛΟΥ. Ἂν πρόκειται νὰ λάβωμεν ἀπὸ τυπικῆς ἀπόψεως τὸ ζήτημα τῆς ἐργασίας, βεβαίως σεῖς ἔχετε δίκαιον. Ἀλλ’ ἐγὼ ἐξετάζω γενικῶς τὰ ἐργατικὰ νομοσχέδια. Ἐφόσον πρόκειται τοὺς ἐργάτας νὰ παραδώσωμεν εἰς τὸ τόσον σκληρὸν ξένον κεφάλαιον, πρέπει νὰ περιληφθοῦν ὑπὲρ αὐτῶν εὐεργετικαὶ διατάξεις. Θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τῆς ὀργανώσεως, διότι σᾶς φέρω παράδειγμα τὴν Ἑταιρείαν λιμενικῶν ἔργων Πειραιῶς, ἡ ὁποία ἀπέλυσεν ἑκατοντάδας ἐργατῶν, ἐπειδὴ οὗτοι ἤθελον νὰ ὀργανωθῶσι διὰ νὰ διεκδικήσωσι τὰ δίκαιά των κατὰ τῆς Ἑταιρείας. Μετέβημεν δὲ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ μᾶς ἀπήντησαν ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπέμβῃ τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὴν Ἑταιρείαν. Ἐφόσον λοιπὸν δὲν δυνάμεθα ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ ἐπέμβωμεν νὰ καθιερώσωμεν ἐκ τῶν προτέρων διατάξεις διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπέμβωμεν ἐκ τῶν ὑστέρων. Ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τὴν εἰσήγησίν του ἐπεράτωσεν, ἂν ἤκουσα καλῶς, μὲ τὰς ἑξῆς λέξεις: «Ὅτι φοβεῖται πολὺ ὅτι τότε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας πιστεύει νὰ λύσῃ τὸ συγκοινωνιακὸν ζήτημα....

§73Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§74Α. ΧΑΪΝΟΓΛΟΥ. Ἴσως νὰ τὸ εἶπεν ὁ κ. Μπότσαρης. Ἐγὼ εἶμαι πεπεισμένος ὅτι δὲν θὰ λύσῃ οὔτε αὐτὸ τὸ ζήτημα. Ἐγὼ εἶμαι πεπεισμένος ὅτι οὔτε τῆς ὁδοποιΐας, οὔτε τὸ συγκοινωνιακὸν ζήτημα θὰ τὸ λύσῃ. Καὶ ἡ αἰτία τῆς ἀνικανότητος αὐτῆς εἶναι ἡ ἔλλειψις τῆς ὀργανώσεως λαϊκῶν μαζῶν, εἶναι ἡ ἀντίθεσις ἀπέναντι τῶν συμφερόντων τῶν μαζῶν αὐτῶν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βαλαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§76Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου διὰ νὰ μὴ φέρωμεν δυσκολίαν εἰς τὴν ψήφισιν αὐτοῦ καὶ ἕνεκα τῆς πληθώρας τῆς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, δὲν ἐπιμένομεν πολὺ εἰς τὰς ἀπόψεις μας ὅσον ἀφορᾷ τὸ σύστημα τῶν εἰδικῶν ταμείων, τὰ ὁποῖα καθιεροῖ τὸ νομοσχέδιον. Ἐκεῖνα ὅμως τὰ ὁποῖα εἴπομεν, εἶναι ἀρκετὰ ἵνα ἀντιληφθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ὅτι ἀποδίδομεν μεγάλην σημασίαν εἰς αὐτό. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ προβαίνει εἰς τὴν ὀργάνωσιν ταμείου ὁδοποιΐας, δηλαδὴ ἐπιχειρεῖ μίαν ἐργασίαν ἡ ὁποία θὰ ἀπαιτήσῃ ἀρκετὴν προσπάθειαν καὶ ἀρκετὰς δαπάνας, ἐργασίαν ἀντίθετον πρὸς τὸ Σύνταγμα τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὅτι πρέπει τὸ Κράτος νὰ ὀργανωθῇ καὶ διοικηθῇ μὲ τὸ σύστημα τῆς τοπικῆς διοικήσεως καὶ τῆς ἀποκεντρώσεως τῆς διοικητικῆς. Εἶναι τόσον σπουδαῖον τὸ ζήτημα αὐτό, ὥστε δὲν ἠθέλησα νὰ περάσῃ τὸ νομοσχέδιον χωρὶς νὰ ἔλθω νὰ ὑποβάλω τὰς παρατηρήσεις μου καὶ τὰ παράπονά μου ταῦτα. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸς δὲν ὤφειλε νὰ δημιουργῇ συγκροτήματα ἀντίθετα πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ νὰ ἀποδεικνύῃ μίαν ἀπροθυμίαν, ὅπως εἰσέλθωμεν εἰς τὸ στάδιον τῆς ἐκτελέσεως τῶν συνταγματικῶν διατάξεων, προβαίνων εἰς μίαν πρᾶξιν ἡ ὁποία δεικνύει ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ ἀναβάλῃ ἐπ’ ἀόριστον τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος. Ἡ τοπικὴ αὐτοδιοίκησις καὶ ἀποκέντρωσις δὲν εἶναι πλέον πρόγραμμα ἑνὸς κόμματος. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὴν πρωτοβουλίαν τῆς ἐργασίας αὐτῆς τῆς ἐπιβολῆς τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως εἶχεν ἀναλάβει τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τὸ πρῶτον καὶ κατήρτισε τὴν γνωστὴν Ἐπιτροπὴν τῶν διοικητικῶν κωδίκων, ἡ ὁποία συνέταξε τὸ ἰσχῦον σήμερον Διάταγμα. Ἀλλὰ μετὰ τὴν πτῶσιν τῶν Φιλελευθέρων, τὸ πρόγραμμα αὐτὸ τῆς αὐτοδιοικήσεως ἔγινε καὶ πρόγραμμα τῶν ἀντιβενιζελικῶν κομμάτων καὶ κατελήξαμεν ὅπως σύσσωμος ἡ Συνέλευσις ἀναγνωρίσῃ διὰ τοῦ ψηφισθέντος Συντάγματος ὅτι ὁ μόνος τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ διοικηθῇ τὸ Κράτος, θὰ εἶναι τὸ σύστημα τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἴμεθα εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§78Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Λέγω νὰ διαγραφοῦν τὰ ἄρθρα περὶ ταμείων.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλέχθησαν αὐτά.

§80Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Θέλω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς· ὅτι δὲν ἠμπορέσαμεν πλέον νὰ ἀνεχθῶμεν νὰ μὴ ἐφαρμόζωνται οἱ κείμενοι νόμοι καὶ τὸ Σύνταγμα καὶ ὅτι κατὰ τὸν Ὀκτώβριον θὰ πιέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ δηλώσῃ ἂν θὰ συμμορφωθῇ πρὸς αὐτοὺς ἢ δὲν θὰ συμμορφωθῇ, διότι ἂν δείξῃ ἀπροθυμίαν, δὲν θὰ εἴμεθα πλέον διατεθειμένοι νὰ τῆς δίδωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην μας.

§81Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν εἶναι συζήτησις κατ’ ἄρθρον αὐτή.

§82Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Εἶναι συζήτησις κατ’ ἄρθρον, κ. Ὑπουργέ, διότι σᾶς εἶπον προχθὲς νὰ διαγράψητε ὅλα τὰ κεφάλαια αὐτὰ περὶ ταμείων, ἀφοῦ ἔχετε τὸν νόμον «περὶ αὐτοδιοικήσεως», τὸν ὁποῖον εὐκολώτερον δύνασθε νὰ ἐφαρμόσητε. Εἶναι εὐκολωτέρα ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ἰσχύοντος νόμου «περὶ τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως», τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλει καὶ τὸ Σύνταγμα, παρὰ ἡ δημιουργία νέων ταμείων, νέων ὀργανισμῶν. Καὶ θὰ ἔχωμεν καὶ τοῦτο τὸ κακόν, ὅτι καθιεροῦται τὸ σύστημα τῶν διαπυλίων τελῶν. Θὰ ἐξακολουθοῦν εἰς ὅλας τὰς ὁδοὺς τῆς Ἑλλάδος φορατζῆδες, οἱ ὁποῖοι θὰ εἰσπράττουν φόρους, γνωρίζετε δὲ ὅτι τὸ σύστημα αὐτὸ ἀφοῦ δημιουργεῖ «χασομέρηδες», ἀνθρώπους μὴ παραγωγικούς, δὲν ἀποδίδει εἰς τὸ Κράτος παρὰ τὸ ἥμισυ ἐκείνου τὸ ὁποῖον πληρώνει ὁ Λαός. Πῶς λοιπὸν θέλετε νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶναι ἐπουσιῶδες αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω, ἀφοῦ δεικνύει μίαν πρόθεσιν τῆς ἐπ’ ἀόριστον ἀναβολῆς τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως; Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι δὲν κάμνομεν παρὰ τὸ καθῆκόν μας, ἂν ἐπιμένωμεν νὰ ἐφαρμοσθῇ πλέον τὸ Σύνταγμα, διότι οὐδὲ διοίκησιν θὰ ἔχῃ ποτὲ ὁ Λαός, οὐδὲ οἰκονομίας ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ τὸ Κράτος, ἂν δὲν συγκροτηθῶμεν ὑπὸ τὸ σύστημα αὐτό. Τὸ Σύνταγμα λέγει ὅτι τὰ Ὑπουργεῖα πλέον θὰ εἶναι ἁπλαῖ ἐπιθεωρήσεις, θὰ ἐπιβλέπουν μόνον τὰ ὄργανα τῆς αὐτοδιοικήσεως εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των. Δὲν ἀντιλαμβανόμεθα ὅτι δὲν ἠμπορεῖ πλέον τὸ Κράτος νὰ διοικηθῇ μὲ τὴν συγκέντρωσιν αὐτὴν εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα ἔγιναν πραγματικὰ παζάρια; Δὲν ἀντιλαμβανόμεθα ὅτι εἶναι ἀδύνατον εἷς Ὑπουργός, τὸν ὁποῖον κατατρίβουν διάφορα μικροζητήματα ἀπὸ τὸ πρωῒ ἕως τὸ βράδυ, νὰ σκεφθῇ γενικώτερα συμφέροντα; Διαρκῶς λέγομεν τοῦτο καὶ διαρκῶς θὰ γίνεται τοῦτο. Διαρκῶς ὁμιλοῦμεν περὶ οἰκονομιῶν καὶ διαρκῶς θὰ γίνωνται οἰκονομίαι καὶ διαρκῶς ὁ Λαὸς ὑπομένει καὶ διαρκῶς τμήματα τοῦ Κράτους, τὰ ὁποῖα ἔχουν ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ ἀποκτήσουν ἀνεξαρτησίαν καὶ νὰ δράσωσι τοπικῶς ἀναπτύσσοντα πρωτοβουλίαν, εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀδυναμίαν νὰ πράξωσι τοῦτο.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἀφίνετε τὰ ζητήματα αὐτά; Εἴμεθα εἰς τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§84Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Εἶναι προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως.

§85ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μᾶς ἀπειλεῖ πάλιν μὲ ἑπτάωρον ἀγόρευσιν.

§86Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ χρόνος μας εἶναι πολύτιμος. Ὅσον περισσότερον ὁμιλεῖτε, τόσον περισσότερον σαγηνευόμεθα, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν καιρόν. Τὸν Ὀκτώβριον θὰ σᾶς ἀκούσωμεν.

§87Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Εὐχαρίστως ἠκούσαμεν ἐπὶ ἑπτὰ ὥρας τὸν κ. συνάδελφον, ἀλλὰ θὰ τὸν παρακαλέσωμεν τώρα νὰ περιορίσῃ τὸν λόγον.

§88Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ὡμίλησα ὀλίγον περισσότερον χθές, ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε ὅτι δὲν λαμβάνω ποτὲ τὸν λόγον. Ἂν τὸν λαμβάνω σήμερον, εἶναι διότι θεωρῶ τὸ ζήτημα θεμελιῶδες.

§89Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, σήμερον νομίζω ὅτι πρόκειται περὶ τῆς κατ’ ἄρθρον συζητήσεως καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν. Ἂν ἔγινεν ἡ ἐξαίρεσις διὰ τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον, ἔγινε διότι ἦτο ἐγγεγραμμένος προχθὲς καὶ παρῃτήθη.

§90Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἀπορῶ, κύριοι, πῶς νομίζετε ὅτι εἶμαι ἐκτὸς τοῦ θέματος τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν σᾶς εἶπον κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ὅτι ἐπιμένομεν ὅπως τὸ κεφάλαιον «περὶ ἐπαρχιακῶν ταμείων» διαγραφῇ.

§91Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Καὶ ἀπερρίφθη.

§92Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Πότε;

§93ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ πρότασίς σας ἀπερρίφθη.

§94Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Λάθος ἔχετε.

§95ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἔχω λάθος. Καὶ ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τὰ νομοσχέδια ὁλόκληρα. Θὰ ἐπανέλθωμεν πάλιν εἰς τὴν συζήτησιν; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσωμεν τοιουτοτρόπως.

§96Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἔχετε λάθος ἂν νομίζετε ὅτι ἐπειδὴ ἐψηφίσθησαν κατ’ ἀρχὴν καὶ εἰς πρώτην συζήτησιν, δὲν ἠμποροῦν οἱ βουλευταὶ νὰ ἐπανέλθουν. Ἄλλως τε ἐγὼ σᾶς εἶπον ποῖος εἶναι ὁ σκοπός μου. Σᾶς εἶπον ὅτι δὲν ἐλάβατε ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις μου τὰς προχθεσινὰς καὶ σᾶς ἔκαμα καὶ μίαν ὑπόμνησιν, ὅτι εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν δύναμαι νὰ ἐπιμένω, διότι δὲν πρέπει νὰ κάμνωμεν πράγματα τὰ ὁποῖα δεικνύουν πρόθεσιν νὰ παραταθῇ ἐπ’ ἄπειρον ἡ μὴ ἐφαρμογὴ τῶν νόμων τοῦ Συντάγματος.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σωτηριάδης ἔχει τὸν λόγον.

§98Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἤθελον μίαν πληροφορίαν σχετικῶς μὲ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου 10, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ τῶν ἀπαλλοτριώσεων.

§99Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὴν τὴν δήλωσιν κάμνω καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 10 παράγραφος 1 ἐδάφ. βʹ ἡ λέξις «κτλ.» μετὰ τὴν λέξιν «ἄμμον» δὲν περιλαμβάνει ὀρυχεῖα καυσίμων ὀρυκτῶν ὑλῶν, δηλαδὴ φύσεως ρητινώδους, οὐσιῶν ἐλαιωδῶν, ὀρυκτῶν ὑλῶν, νάφθης, πετρελαίου κλπ. (Ἡ Βουλὴ δέχεται τὴν ἑρμηνείαν ταύτην).

§100Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀπομένει τὸ μέρος διὰ τὴν ὑποχρεωτικὴν χρῆσιν τῶν προνομίων τοῦ μεταλλείου κατὰ μίαν ποσότητα.

§101Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτό, κ. βουλευτά, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ.

§102Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀναγνωρίζω ὅτι εἶναι ὅρος τῆς συμβάσεως οὐσιώδης καὶ ὅτι εἶναι πιθανὸν νὰ ἐπιμένῃ ἡ Ἑταιρεία, διότι ἔχει καὶ ἐκείνη ἰδικά της συμφέροντα νὰ ἐξυπηρετήσῃ.

§103Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ ἐξαρτᾶται καὶ ἐκ τῆς ποιότητος τῶν ὑλῶν, κατὰ πόσον δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ. Βεβαιότατα, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον αὐτόν, θὰ προσπαθήσῃ νὰ προστατεύσῃ τὴν ἐγχώριον παραγωγήν, ἀλλὰ μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου, κατὰ τὸ ὁποῖον τὰ ἐγχώρια προϊόντα δύνανται νὰ χρησιμεύωσι, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονεῖτε ὅτι ἡ νάφθα εἶναι ἀπείρων εἰδῶν καὶ ποιοτήτων.

§104Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἕν δικαίωμα ἤθελον νὰ κρατήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, «νὰ δύναται ἐν ἀνάγκῃ», διότι ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε εἶναι ὀρθά.

§105Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀναμφισβητήτως σᾶς κάμνω μίαν δήλωσιν καὶ λέγω ὅτι «εἰς τὸ ἄρθρον 10 παράγραφος 1 ἐδάφ. βʹ τὰ «κτλ.» μετὰ τὴν λέξιν «ἄμμονος δὲν περιλαμβάνομεν ὀρυχεῖα καυσίμων ὀρυκτῶν ὑλῶν, δηλαδὴ φύσεως ρητινώδους, οὐσιῶν ἐλαιωδῶν, ὀρυκτῶν ὑλῶν, νάφθης, πετρελαίου κλπ.»

§106Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Καὶ ἐφόσον δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀνάλυσιν τῶν ἐγχωρίων προϊόντων νὰ τὸ πράξῃ.

§107Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως αἱ δηλώσεις αὐταί, τὰς ὁποίας κάμνετε καὶ αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν ὑποχρεωτικὴν ἑρμηνείαν τῆς συμβάσεως, ἀναγραφοῦν ὡς δηλώσεις σας ἑρμηνευτικαί, τὰς ὁποίας ἀπεδέχθη ἡ Βουλή, διότι τότε μόνον ἔχουν ἀξίαν.

§108Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μάλιστα. Νὰ ἀναγραφοῦν εἰς τὰ πρακτικά.

§109ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§110Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἐκάματε καὶ μίαν προηγουμένην ἑρμηνείαν ὡς πρὸς τὸ δάνειον σχετικὴν μὲ τὸ ἄρθρον 22.

§111Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μὲ τὸ ἄρθρον 1 ἡ ἑρμηνεία εἶναι ἡ ἑξῆς «ὅτι συνομολογεῖται σύμβασις ἐπὶ παροχῇ δανείου καθαροῦ προϊόντος ἀπὸ 1,000,000 μέχρις 6,000,000 λιρῶν «καθαροῦ προϊόντος».

§112Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Καὶ ὡς πρὸς τὸν χρόνον τῆς συνάψεως τοῦ δανείου, ὅτι τὸ δάνειον δὲν θὰ συναφθῇ πρὸ τῆς συνάψεως τῶν κρατικῶν δανείων, διὰ νὰ ἔχωμεν τοὺς βελτίωνας ὅρους τούτων.

§113Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Βεβαιότατα.

§114ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἂν δὲν συναφθοῦν;

§115Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Θὰ ἰσχύῃ ἡ διάταξις τοῦ προσφυγικοῦ δανείου.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργοῦ;

§117ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§118Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐκτὸς τῆς ἑρμηνευτικῆς δηλώσεως, ἡ ὁποία πρέπει νὰ τεθῇ, ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ὑμῶν, ἂν συνδυάζωνται ἀπολύτως τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου πρὸς τὸ ἄρθρον 1 ἐδάφιον γʹ τῆς συμβάσεως, διότι ὁμιλεῖτε περὶ τῶν 2 ἑκατομμυρίων λιρῶν. Κάμνω τὴν παρατήρησιν αὐτὴν διὰ νὰ κάμητε τὸν ἀναγκαῖον συνδυασμόν.

§119Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ σᾶς ἀναγνώσω διὰ νὰ ἴδητε (ἀναγινώσκει): «Ἡ πρώτη σειρὰ τῆς δαπάνης ταύτης.... κλπ.»

§120Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ γίνεται διὰ τὴν εὐκολίαν.

§121Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δηλαδὴ διὰ τοῦ ἐδαφίου γʹ τοῦ ἄρθρου 1 τῆς συμβάσεως ὡς βάσις λαμβάνεται ἡ ἀπόδοσις τοῦ πρώτου τμήματος τοῦ δανείου, ὁσηδήποτε καὶ ἂν εἶναι αὕτη. Δηλαδή, ἂν ὑπῆρξαν προσφοραὶ καὶ ἐγκριθοῦν αὗται μέχρι μὲν ἑνὸς ἑκατομμυρίου λιρῶν, θεωρεῖται μία δόσις, ἂν δὲ ὑποθέσωμεν ὅτι γίνονται προσφοραὶ τεσσάρων ἑκατομμυρίων, θὰ γίνουν αὗται εἰς δύο δόσεις.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Βοραζάνης.

§123Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ὡς εἶναι διατετυπωμένον τὸ ἄρθρον, συνάγεται ὅτι ὁ δημόσιος διαγωνισμὸς ἀφορᾶ εἰς τὸ δάνειον. Ἐκ τοῦ 1ου ἄρθρου ἐν συνδυασμῷ μετὰ τοῦ 22ου παρουσιάζεται κάποια ἀντίφασις. Διὰ τοὺς μὴ ἐπισταμένως μελετήσαντας τὴν σύμβασιν πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ ὅτι ὁ διαγωνισμὸς δὲν ἀφορᾶ τὸ δάνειον, ὁ διαγωνισμὸς ἀφορᾶ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ δάνειον, εἰς τὸ 22ον ἄρθρον τῆς συμβάσεως καθορίζεται ὅτι ὁ ἐργοδότης μὲ τὸν ἀνάδοχον θέλουσι καθορίσει ἀπὸ κοινοῦ τὰ τῆς ἐκδόσεως τοῦ δανείου, χωρὶς οἱ ὅροι τοῦ δανείου νὰ εἶναι πλέον δυσμενεῖς ἀπὸ τοὺς ὅρους τοῦ προσφυγικοῦ δανείου ἢ τοῦ μέλλοντος νὰ συναφθῇ εἰς τὸ μέλλον δανείου. Θὰ ἤθελον νὰ προσέξῃ ἡ Βουλὴ ὅτι εἰς τὸν δανεισμὸν ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ γίνῃ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως, θὰ ἦτο δυνατὸν λόγῳ τοῦ ὅτι ὁ δανειστὴς εἶναι ταυτοχρόνως καὶ ὁ ἐργολάβος, θὰ ἦτο δυνατόν, λέγω, νὰ ἐπιτευχθῇ ὅριον καλύτερον τοῦ δανείου ὑπὸ τοῦ μέλλοντος νὰ συναφθῇ δανείου τῆς σταθεροποιήσεως τῆς δραχμῆς. Διότι ὁ δανειστὴς τοῦτο μέλλει νὰ προσπορισθῇ τὰ κέρδη τοῦ δανείου, ἐνῷ ὁ δανειστὴς τῶν δανείων τῆς συμβάσεως ἐκτὸς τῶν κερδῶν τοῦ δανείου θὰ ἔχῃ καὶ τὰ μεγάλα κέρδη τῆς ἐργολαβίας. Δὲν εἶναι ὀρθὸν τὸ δάνειον τῆς ἐκτελέσεως τῆς συμβάσεως νὰ γίνῃ ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους τοῦ προσφυγικοῦ ἢ τοῦ εἰς τὸ μέλλον νὰ γίνῃ δανείου. Προτείνω ὡς τροπολογίαν ὅπως οἱ διαγωνισθησόμενοι διὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ ἔργου ὑποβάλλουν ταυτοχρόνως καὶ ὅρους δανείου τόσον τιμῆς ἐκδόσεως, ὅσον καὶ ἀποσβέσεως, τοὐλάχιστον διὰ τὴν πρώτην δόσιν.

§124Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ψηφίζομεν, κύριοι, σύμβασιν, ἐδῶ γίνεται συναγωνισμός. Ψηφίζομεν ἕνα τύπον συμβάσεως, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου θὰ γίνῃ συναγωνισμός. Ἐθέσαμεν καὶ κατώτατον ὅριον τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους θὰ γίνῃ τὸ προσεχὲς δάνειον.

§125Λ. ΚΥΒΕΤΟΣ. Θὰ γίνῃ συναγωνισμὸς τῶν ὅρων τοῦ δανείου;

§126Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀκούσατε τί λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἵνα κατόπιν δημοσίου συναγωνισμοῦ συνομολογηθῇ σύμβασις διὰ τὴν παροχὴν δανείου». Καὶ συγχρόνως λέγει παρακάτω ὅτι ἐκεῖνος ὅστις θὰ δώσῃ τὸ δάνειον θὰ τῷ ἀνατεθῇ τὸ ἔργον. Λοιπὸν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸν συναγωνισμὸν θὰ εἴπῃ: «Κάμνω τὸ δάνειον ὑπὸ τοὺς ἑξῆς ὅρους. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐκτέλεσιν ὑποβάλω αὐτὴν τὴν ἀνάλυσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ κρίνῃ.

§127Λ. ΚΥΒΕΤΟΣ. Ἡ προκήρυξις θὰ γίνῃ κατόπιν;

§128Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς. Ζητοῦμεν ἓν πρόσωπον οἱονδήποτε, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς κάμῃ αὐτὸ τὸ δάνειον καὶ συγχρόνως νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐργασίαν καὶ τῷ λέγομεν ὅτι μεταξὺ τῶν συναγωνισθησομένων θέτομεν τὸ ἐλάχιστον ὅριον διὰ τὸ δάνειον, τοὺς ὅρους τοῦ δανείου τοῦ τριμεροῦς, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ συνομολογηθῇ, τὴν ἐργασίαν δι’ ἣν θὰ μᾶς προσφέρῃ ἀναλυτικῶς ποσοστόν, ἔξοδα κλπ. Ὁ καθεὶς θὰ εἴπῃ, ἀναλαμβάνω νὰ κάμω τὸ δάνειον ὑπὸ τοὺς ἑξῆς ὅρους.

§129Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ἂν ἀντελήφθην καλῶς, ὁ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸς βεβαιοῖ ὅτι ἡ ἔννοια τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ 1ου ἄρθρου εἶναι ἡ ἑξῆς, ὅτι ὁ συναγωνισμὸς ἀφορᾷ ἐκτὸς τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου καὶ τὸ δάνειον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ μοὶ εἴπητε, κ. Ὑπουργέ, τίνα ἔννοιαν ἔχει ἡ τρίτη παράγραφος τοῦ 22ου ἄρθρου, ἡ ὁποία λέγει ὅτι (ἀναγινώσκει): «Εἰς πρώτην εὔθετον στιγμήν.... κλπ.»; Συνάγεται σαφῶς ἀπὸ τὴν τρίτην παράγραφον τοῦ 22ου ἄρθρου ὅτι ὁ συναγωνισμὸς δὲν ἀφορᾷ τὸ δάνειον, ἀλλ’ ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ δανείου. Ἄλλως σᾶς παρακαλῶ τίνα ἔννοιαν ἔχει ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ ἀναδόχου καὶ ἐργοδότου, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ κοινοῦ θέλουσι καθορίσει τὴν τιμὴν τῆς ἐκδόσεως τῶν ὁμολογιῶν; Οἱ ὅροι αὐτῆς εἶναι ὅροι δανείου πλέον.

§130Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ἐν ᾗ περιπτώσει προκηρυχθῇ δημοπρασία διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου καὶ παρουσιάζεται εἷς ὁ ὁποῖος λέγει «κύριε Κράτος, τὸ δάνειον σοῦ τὸ παρέχω ὑπὸ τοὺς ὅρους οἱ ὁποῖοι εἶναι βελτίονες», τὸ Κράτος δὲν θὰ δεχθῇ τὴν παροχὴν δανείου ἀσχέτως μὲ τὴν ἀνάληψιν τῶν ἔργων ὑπὸ τῆς ἀναδόχου;

§131Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ πρέπει νὰ βάλωμεν αὐτὸ τὸ ποσὸν καὶ πρέπει νὰ ἀνατρέξωμεν διὰ νὰ εὕρωμεν τὸν ἀνάδοχον.

§132Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Σᾶς προσφέρει μόνον τὸ δάνειον τῆς ὁδοποιΐας 6,000,000 λιρῶν.

§133Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Καὶ δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀνάδοχος;

§134Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Θὰ ὑπάρχῃ ὁ ἐκτελεστὴς τοῦ ἔργου.

§135Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἤθελον μίαν διασάφησιν πῶς θὰ γίνῃ ἡ δημοπρασία, διότι γίνεται μία σύγχυσις.

§136Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἰδοὺ περὶ τίνος πρόκειται. Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ εὕρωμεν ὑπὸ καλυτέρους ὅρους τὸν δανειστὴν καὶ τὸν ἐκτελεστὴν τῶν ἔργων. Ἑπομένως κάμνομεν ἕνα συναγωνισμὸν καὶ λέγομεν ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ὅστις ἀναλαμβάνει νὰ μᾶς εὕρῃ τὸ ἐλάχιστον ὅριον τῶν καλυτέρων ὅρων. Εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπομεν προηγουμένως διὰ τὸ δάνειον τῶν 6,000,000 λιρῶν καὶ ὁ ὁποῖος ἀναλαμβάνει νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα.

§137Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ τὸ τεχνικὸν μέρος θὰ γίνῃ ταυτοχρόνως;

§138Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μάλιστα.

§139Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν σᾶς ἀποκρύπτω ὅτι μοὶ φαίνεται ἀσαφὴς ἡ πρώτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου καὶ διότι ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν ἡ τρίτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου 20. Ὥστε ἀπὸ τὴν τρίτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου 22 συνάγεται....

§140Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μᾶς δώσῃ τὰ 6,000,000 λιρῶν καὶ τοὺς Α καὶ Β ὅρους. Εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ μᾶς δώσῃ τὰ 6,000,000 λιρῶν, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι τὸ Κράτος δὲν εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ τὰ πάρῃ ἀμέσως.

§141Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Εἰς τὴν προκήρυξιν τῆς δημοπρασίας δὲν καλεῖται ὁ ἐργολάβος. Ἐγὼ προτείνω ὅπως ἡ προκήρυξις τοῦ διαγωνισμοῦ ἀφορᾷ ὄχι μόνον τοὺς ὅρους τῆς ἐκτελέσεως τῆς ὁδοποιΐας, ἀλλ’ ἀκόμη καὶ τοὺς ὅρους τῆς ἐκδόσεως τοῦ δανείου.

§142Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κατόπιν τῶν σαφῶν ἐξηγήσεων, τὰς ὁποίας ἔδωκα πρὸς τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ εἰς τὴν Βουλήν, τὸ ζήτημα εἶναι λελυμένον.

§143Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ἔλεγον ὅτι ὁ διαγωνισμὸς ἀφορᾷ τὸν τρόπον τοῦ δανείου. Κατόπιν δὲ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος δέχεται πλήρως τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν δίδει εἰς τὸ 1ον ἄρθρον....

§144ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει ἡ ἑρμηνεία αὕτη.

§145Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Προτείνω....

§146Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν δυνάμεθα νὰ μεταβάλωμεν τὸ κείμενον τῆς συμβάσεως.

§147Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει συνομολογεῖτε μαζί μου, ὅτι ἡ τρίτη παράγραφος τοῦ 22ου ἄρθρου διαγράφεται. Εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς δηλώσεως ἑρμηνευτικῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§148Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔδωσε τὴν ἔννοιαν ὅτι ἡ δημοπρασία θὰ εἶναι ἐπὶ τῶν δύο σημείων, ἐπὶ τοῦ τεχνικοῦ μέρους τῆς κατασκευῆς ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐργολαβίαν τῆς κατασκευῆς καὶ δεύτερον ὅσον ἀφορᾷ τὸ οἰκονομικὸν μέρος. Ἀμφότερα θὰ ἀποτελέσωσιν ἀντικείμενον μιᾶς ἑνιαίας δημοπρασίας, ἀναλόγως τῶν ὅρων οἱ ὁποῖοι θὰ γίνουν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐργολαβίαν ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν ὅρων οἱ ὁποῖοι θὰ γίνουν ὅσον ἀφορᾷ τὸ δάνειον, θὰ κριθῇ ποῖος εἶναι ὁ προτιμότερος ἐργολάβος, διότι κατὰ τὴν δημοπρασίαν θὰ ὑποβληθοῦν καὶ οἱ ὅροι τοῦ δανείου. Μεταξὺ τῶν ὅρων περιλαμβάνεται ἡ τιμὴ τῆς ἐκδόσεως, ὁ τόπος καὶ ὁ χρόνος. Αὐτοὶ θὰ εἶναι ὅροι προσφορᾶς. Ἐγεννήθη μία ἀμφισβήτησις, τὴν ὁποίαν ἐξήγησεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὁ προηγουμένως κατελθὼν κ. βουλευτής, ὅτι ἐκ τοῦ ἄρθρου 22 φαίνεται ὅτι, ἀφοῦ γίνῃ ἡ δημοπρασία, θὰ κανονισθοῦν ταῦτα. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν λέγω νὰ γίνῃ μία ἐξήγησις. Ἐκ τοῦ συνόλου τῆς ἐργολαβίας θὰ κανονισθῇ ἂν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐργολαβίας φθάνει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δημοπρασίας. Εἰς τὸ τέλος δὲ νὰ γίνῃ ἡ προσθήκη τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Παπαναστασίου. Ὄχι ἡ Βουλὴ νὰ καθορίσῃ, διότι αὐτά εἶναι καθωρισμένα ἐκ τῆς συμβάσεως.

§149Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Φαντάζεσθε ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία θά....

§150Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν φαντάζομαι τίποτε. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω εἶναι νὰ μὴ γεννηθοῦν αὔριον ζητήματα. Πρέπει νὰ θέσητε «θέλει πραγματεύσει συμφώνως πρὸς τὴν πραγματοποίησιν τῆς δημοπρασίας τὰ κατὰ τὸν χρόνον, τὴν τιμὴν κλπ.», διότι περὶ πραγματεύσεως πρόκειται πλέον. Διότι ὅλα αὐτὰ θὰ ἔχουν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατὰ τὰ καθέκαστα προσδιορισθῆ κατὰ τὴν κατακύρωσιν ἢ μετὰ συνεννόησιν θὰ γίνῃ διὰ τὴν πραγμάτωσιν τῶν ὅρων αὐτῶν. Ἄν οὕτω πως διασαφηνισθῇ τὸ 1ον ἄρθρον μὲ τὸ ἄρθρον 22, νομίζω ὅτι θὰ εἴμεθα ἐν τάξει, διότι ἀσφαλῶς ἡ ἔννοια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας εἶναι αὐτὴ καὶ τοῦτο καὶ ἡ Βουλὴ δέχεται. Αὐτὰ λοιπὸν τὰ δύο νὰ συνδυάσωμεν εἰς τὸ 1ον ἄρθρον, νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ δημοπρασία θὰ περιλαμβάνῃ ἀμφότερα, διότι εἶναι ἑνιαία ἡ δημοπρασία καὶ τὸ 22ον ἄρθρον νὰ ἀναφερθῇ εἰς πραγμάτευσιν τῶν κατὰ τὴν δημοπρασίαν.

§151Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ἑρμηνεία εἶναι ἡ ἑξῆς, ὅτι ὁ δημόσιος συναγωνισμὸς ὁ ὁριζόμενος ὑπὸ τοῦ ἄρθρου πρώτου εἶναι ἑνιαῖος καὶ ἀναφέρεται εἰς τὴν σύγχρονον παροχὴν τοῦ δανείου καὶ προσφορὰν ἐκτελέσεως τῶν ἔργων. Νομίζω ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια.

§152Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ παροχῆς δανείου. Ἡμεῖς θέλομεν ὁ ἐργολάβος νὰ προτείνῃ περὶ παροχῆς δανείου.

§153Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ συναγωνισμοῦ, ἐννοοῦμεν ὅτι ἕκαστος συναγωνιζόμενος ἐργολάβος, θὰ κάμῃ πρότασιν διὰ τὸ δάνειον, τὸ ὁποῖον θὰ παράσχῃ, ἀναφέρων συγχρόνως καὶ τοὺς ὅρους τοῦ δανείου ἀπαιτεῖ καὶ συγχρόνως θὰ κάμῃ πρότασιν καὶ διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἔργου, θὰ κάμῃ δηλαδὴ ἑνιαίας προτάσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 22 παράγραφος τρίτη, ἡ ἔννοια εἶναι ὅτι εἰς μίαν εὔθετον στιγμὴν ὁ ἐργοδότης συνεννοούμενος μετὰ τοῦ ἀναδόχου θέλει πραγματώσει τὸ δάνειον ὑπὸ τοὺς ὅρους οἱ ὁποῖοι ἐνεκρίθησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κατόπιν τοῦ δημοσίου συναγωνισμοῦ. Αὐτὸ νὰ ἀναγραφῇ ὡς ἐπίσημος δήλωσις εἰς τὰ πρακτικά.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Ι. Κίνιας ἔχει τὸν λόγον.

§156Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριοι, πάντες εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ὁδοποιΐας καὶ πάντες ἠγωνίσθημεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὑπὲρ αὐτῆς, μὴ ἀκουσθείσης ἀντιθέτου, ὡς δὲν ἔπρεπεν ἄλλως τε φωνῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὅπερ ποικιλοτρόπως ἐξυπηρετεῖ τὰ συμφέροντα τοῦ Τόπου. Τοὺς ὑπὲρ τῆς ὁδοποιΐας εἰλικρινεῖς ἀγῶνας καὶ κατὰ ὅρων τινῶν τῆς συμβάσεως καὶ τῆς ἐργολαβίας, ἀποτέλεσμα τῶν ὁποίων ὑπῆρξεν ἡ ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ἀποδοχὴ τῶν ἀπόψεών μας καὶ ἡ τροποποίησις τῶν ὅρων τούτων καὶ ἰδίως ἡ ἐπανάληψις τῆς βεβιασμένως γενομένης δημοπρασίας, ἠθέλησε μερίς τις τοῦ ἀντιφρονοῦντος Τύπου νὰ παρανοήσῃ. Πλὴν ἡ ἀποδοχὴ τούτων ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ μαρτυρεῖ περιτράνως τὸ δίκαιον τῶν ἀγώνων μας τούτων, οἵτινες ἐξησφάλισαν ἀπολύτως τὰ συμφέροντα τῆς Χώρας καὶ ὑπηρέτησαν τὴν ὁδοποιΐαν, ὑπὲρ ἧς ἐκ πεποιθήσεως, ὡς μεγίστης ἐθνικῆς ἀνάγκης πάντοτε, ἠγωνίσθημεν.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκει)....

§158ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3).

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4ον (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Βοραζάνης.

§160Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων τούτων ἔδωσε λαβὴν εἰς πλείστας ὅσας παρεξηγήσεις. Πρὸς ἀποφυγὴν τῶν παρεξηγήσεων αὐτῶν καὶ πρὸς κατοχύρωσιν τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ ἐπικρίσεις, προτείνω ὅπως εἰς τὴν προκήρυξιν τοῦ διαγωνισμοῦ καθορισθῇ μία ὁδὸς ἰδεατή, ἐπὶ τῆς ὁδοῦ δὲ αὐτῆς γίνουν προσμετρήσεις, οὕτως ὥστε τὰ διάφορα ἔργα, τὰ ὁποῖα ἤθελον ἐκτελεσθῆ ἐπὶ τῆς ἰδεατῆς αὐτῆς ὁδοῦ, καθορίζονται κατὰ ἕνα τρόπον, τὸν ὁποῖον ἤθελεν ἐγκρίνει ἡ ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἐκχωματώσεις, ἐκβραχύνσεις, γεφυρώσεις κλπ., οὕτως ὥστε νὰ διευκολύνεται ἡ σύγκρισις τῶν ὑποβληθησομένων προτάσεων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων.

§161Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει αὐτό.

§162Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μὲ συγχωρεῖτε, κ. συνάδελφε, νὰ σᾶς εἴπω μερικὰ πράγματα, ὄχι διότι δὲν ἐμελετήσατε τὴν σύμβασιν, ἀλλὰ διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὴν κατήρτισαν εἶναι γνῶσται περισσοτέρων λεπτομερειῶν. Ὁ συναγωνισμός, ὅπως γνωρίζετε, ἔχει δύο στάδια, ὁ μὲν εἷς εἶναι προκριματικός, κατὰ τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ξεκαθαρισθῇ ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν μέρος, ὁ δεύτερος εἶναι ὁ ὁριστικὸς συναγωνισμός, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐλεγχθοῦν αἱ καλύτεραι τιμαί. Ἀφίνομεν τώρα τὸ μέρος τοῦ δανείου. Διὰ τὸ ζήτημα τῶν κατασκευῶν ὑπῆρξε μία συζήτησις μακρά, κατὰ πόσον θὰ συνέφερε νὰ ὁρίσωμεν ἐκ τῶν προτέρων τὴν ἐκδήλωσιν ἡμῶν καὶ νὰ ἀφήσωμεν ὡς ἀντικείμενον τοῦ συναγωνισμοῦ τῶν γενικῶν ἐξόδων, ὡς θὰ ἀναφέρω, νὰ κάμωμεν καὶ τὴν ἀνάλυσιν τῶν τιμῶν, ἀντικείμενον τοῦ συναγωνισμοῦ. Προεκρίθη, χάριν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, τὸ δεύτερον, νὰ γίνῃ καὶ ἡ ἀνάλυσις τῶν τιμῶν ἀντικείμενον τοῦ συναγωνισμοῦ. Ἡ δυσκολία ἦτο πῶς θὰ κριθοῦν μεταξὺ των αἱ ἀναλύσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ διαφέρουν πάντοτε κατὰ τὰ αὐτὰ στοιχεῖα, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰ διάφορα στοιχεῖα μεταξύ των. Διὰ τοῦτο ὅπως προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, θὰ ληφθῇ μία ὁδὸς ὑπάρχουσα ἤδη σχεδιασμένη, ἡ εὑρισκομένη ἐν πλήρει σχεδίῳ ὁριστικῷ μήκους τοὐλάχιστον 100 χιλιομέτρων καὶ ἐπὶ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς θὰ ἐφαρμοσθοῦν αἱ ἀναλύσεις τῶν τιμῶν. Ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι ἔχομεν ἀνάλυσιν τιμῶν Α, ἀνάλυσιν τιμῶν Β, ἀνάλυσιν τιμῶν Γ καὶ ἀνάλυσιν τιμῶν Δ. Ἐπὶ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀνάλυσις τιμῶν Α, Β, Γ, Δ καὶ ἐπὶ τῶν τεσσάρων αὐτῶν ἀποτελεσμάτων θὰ κριθῇ ποία εἶναι ἡ ἀνάλυσις τιμῶν. Εἰς τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον δὲν ὑπάρχει, κατόπιν ὅμως συμφωνίας μὲ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἐθέσαμεν τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει): «Διὰ τὸν καθορισμόν.... κλπ.»

§163Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψιν μου τὴν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4ον (ἀναγινώσκει)....

§165ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. Ἄρθρον 5ον (ἀναγινώσκει)....

§167Γ. ΣΤΡΙΓΚΟΣ. Ἐδόθη ἡ ἐπίσημος δήλωσις ὅτι θὰ γίνῃ ἐπὶ δύο στοιχείων τὸ δάνειον. Ἐρωτῶ, κύριοι, πῶς τῆς τεχνικῆς μελέτης, διότι θὰ γίνῃ μὲ 7%; Πῶς εἶναι δυνατὸν καὶ κατὰ τίνα τρόπον, εἴτε μαθηματικόν, εἴτε οἱονδήποτε εἶδος μελετῶν νὰ εὑρεθῇ; Νομίζω ὅτι τὸ πνεῦμα τῆς συμβάσεως καλῶς ἔχει καὶ κακῶς διεγράφη τὸ 22ον ἄρθρον. Διότι τὸ 22ον ἄρθρον προβλέπει ἑνιαίαν τιμὴν ἐκδόσεως δανείου ὄχι ἀνωτέρου. Δηλαδὴ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ προσφέρῃ τοὺς ὅρους εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ δανείσῃ εἰς τὸ Κράτος σύμφωνα μὲ τὸ προσφυγικὸν δάνειον καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῇ ὅλοι αὐτοὶ οἱ προσφέροντες νὰ κάμουν καλυτέραν τιμὴν ὅσον ἀφορᾷ τὴν τεχνικὴν μελέτην, ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκδοσιν τοῦ δανείου νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν ὅτι θὰ εἶναι ἡ τιμὴ τῆς ἐκδόσεως, ἐκτὸς ἂν ἡ Κυβέρνησις αὕτη εὕρῃ καλύτερον δανειστήν. Ἀλλὰ τὸ 22ον ἄρθρον πρέπει νὰ ὑπάρχῃ.

§168Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι, δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτό.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ 5ον ἄρθρον καθὼς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως δημοσίων ὁδῶν καὶ συνομολογήσεως τοῦ ἀπαιτουμένου δανείου»;

§170ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 11ην μ. μ.

(Ὥρα 10 μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.20′ μ. μ.)

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαχειρίσεως τῆς συμφώνως τῷ νόμῳ 2508 καὶ τῷ Ν. Διατάγματι τῆς 25 Φεβρουαρίου 1926 ἐκκαθαρισθείσης περιουσίας εὐαγῶν ἱδρυμάτων τῆς τέως Χριστιανικῆς κοινότητος τῆς πόλεως Μυτιλήνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΨϠΒʹ τοῦ 1911 «περὶ ἀνεγέρσεως δικαστικῶν καταστημάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως ἐπ’ ἀνταλλάγματι εἰς τὸν Δῆμον Τριπόλεως τοῦ ἐν Τριπόλει ἀκινήτου χρησιμοποιουμένου νῦν ὡς καταστήματος τῶν ἐκεῖ ἐπανορθωτικῶν φυλακῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως τῶν χρηματικῶν ὑπολοίπων τοῦ Ταμείου Ἀγροφυλακῆς Καρδίτσης πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων συγκοινωνίας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καρδίτσης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἐσθονίας ὑπογραφείσης ἐν Ταλλὶν (Ρεβὰλ) τῇ 4 Ἰανουαρίου 1927 συμβάσεως ἐμπορίου καὶ ναυτιλίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον),

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς προσωρινῆς ἐμπορικῆς συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ρουμανίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Φιλανδίας ὑπογραφείσης ἐν Ἑλσίνκι τῇ 18 Δεκεμβρίου 1926 συμβάσεως ἐμπορίου καὶ ναυτιλίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον),

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Λετωνίας ὑπογραφείσης ἐν Ρίγᾳ τῇ 25 Φεβρουαρίου 1927 συμβάσεως ἐμπορίου καὶ ναυτιλίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον),

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς προσωρινῆς ἐμπορικῆς συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας τῆς 11 Σεπτεμβρίου 1926». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον),

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βουλγαρίας ὑπογραφείσης ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Φεβρουαρίου 1927 προσωρινῆς ἐμπορικῆς συμφωνίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον),

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως 1) τῆς ἐν Βαρκελώνῃ συναφθείσης διεθνοῦς συμβάσεως καὶ καταστατικοῦ ἐπὶ τοῦ καθεστῶτος τῶν πλωτῶν ὁδῶν διεθνοῦς ἐνδιαφέροντος καὶ 2) τῆς ἐν Βαρκελώνῃ ὑπογραφείσης δηλώσεως περὶ ἀναγνωρίσεως τῆς σημαίας τῶν στερουμένων θαλασσίας ἐξόδου Κρατῶν».

§183Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ἂν θέλῃ, νὰ ψηφίσωμεν τὸν νόμον «περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν».

§184ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§185Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμβαίνει τὸ ἑξῆς: κατὰ τὸ ἄρθρον 10 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία εἶναι ἀπαραβίαστος.... κλπ.» Κατὰ τὰς τελευταίας ταύτας ἡμέρας αἱ ἐφημερίδες ἤρχισαν νὰ ἀναγράφωσιν ὅτι πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ, δὲν ἠξεύρω ποῖος νόμος περὶ ἀπελάσεως Ἑλλήνων πολιτῶν. Ἐρωτῶ· ὑπάρχει κανεὶς νόμος ὁ ὁποῖος νὰ χορηγῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν; Ὅσοι ἐδοκίμασαν ἐπὶ τῆς ράχεώς των νὰ ἐφαρμόζεται ὁ νόμος αὐτὸς κατὰ τὸ διάστημα τοῦ 1917–1920, ἀσφαλῶς θὰ αἰσθάνωνται τὰ ἀποτελέσματα βαρύτατα καὶ θὰ ἔχωσι τὴν γνώμην ὅτι ταῦτα εἶναι ἀνάξια πολιτισμένου Κράτους. Λοιπὸν πρόκειται, κ. Πρόεδρε, περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου «περὶ ἀλυσσῶν», ὁ ὁποῖος ὑπάρχει ἀνέκαθεν; Δὲν φαντάζομαι. Πρόκειται περὶ ἐφαρμογῆς ἑνὸς Διατάγματος τοῦ Παγκάλου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπηλάθησαν εἰς Θήραν τινὰ τῶν ἀξιοτίμων μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θέλωμεν νὰ δώσωμεν ἰσχὺν εἰς αὐτὸ τὸ Διάταγμα σήμερον. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἔχει ἓν ἱστορικὸν ὄνομα καὶ μίαν πολιτικὴν ἱστορίαν, δὲν θὰ θελήσῃ ποτὲ νὰ ἀμαυρώσῃ τὸ ἱστορικὸν τοῦτο ὄνομα διὰ τῆς ἐφαρμογῆς ἑνὸς νόμου ἀνελευθέρου, ὁ ὁποῖος προσάπτει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ τις, μίαν ἀτιμίαν.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως τῶν ὁδῶν τοῦ Κράτους». Ἅρθρον 1ον (ἀναγινώσκει)....

§187ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον).

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2ον (ἀναγινώσκει)....

§189Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον 2 εἰς τὴν 1αν παράγραφον λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος τὸ Συμβούλιον τῶν Δημοσίων Ἔργων.... κλπ.» Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι πρέπει τὸ «ἐφάπαξ» νὰ διαγραφῇ, διότι ἐνδεχόμενον εἶναι νὰ γίνῃ ἓν λάθος, νὰ παραβλεφθῇ κάτι τι, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ παραβλεφθῇ ὅσον ἀφορᾷ τὸν χαρακτηρισμὸν τῶν ὁδῶν. Γνωρίζω τὴν ἀντίρρησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§190Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κάθε μῆνα θὰ ἔχωμεν χαρακτηρισμοὺς δημοσίων ὁδῶν.

§191Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ναί, ἀλλ’ ἐσκέφθητε ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καμμία παράβλεψις;

§192Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἡ διόρθωσις δύναται νὰ γίνῃ κατόπιν, χωρὶς νὰ μεταβάλωμεν τὸ νομοσχέδιον.

§193Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἄν χαλάσωμεν τὸ «ἐφάπαξ», ἀνοίγονται πλέον αἱ θύραι εἰς τὸ νὰ ἔχωμεν ἀπειρίαν Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα νὰ ὀνομάζουν ἐθνικὰς ὁδούς, Κύριος οἶδέ τι.

§194Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν, πρόκειται καὶ περὶ τῶν ἐπαρχιακῶν, διότι καὶ περὶ αὐτῶν τηρεῖται ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ «ἐφάπαξ». Αἱ ἐπαρχιακαὶ ὁδοὶ συντηροῦνται καὶ κατασκευάζονται διὰ τοπικῶν κατὰ τὸ πλεῖστον πόρων. Λοιπὸν χαρακτηρίζεται μία ὁδὸς ὡς μὴ ἐπαρχιακή, ὡς κοινοτική, ἂν κατόπιν τὰ πράγματα ἀποδεικνύουν ὅτι μία καλυτέρα μελέτη τῶν πραγμάτων ἐπιβάλλει, ὥστε νὰ χαρακτηρισθῇ μία ὁδὸς ἐπαρχιακή, καίτοι εἰς τὸ πρῶτον Διάταγμα δὲν χαρακτηρίζεται τοιαύτη. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐθνικὰς ὁδούς, προνοοῦν αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὰς ὁποίας ποίας προβλέπεται ἓν ταμεῖον ὁδοποιΐας, ἀλλὰ διὰ τὰς ἐπαρχιακὰς ὁδοὺς μοὶ φαίνεται ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν μίαν παρέκκλισιν καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι ὡς ἐθνικὴ ὁδὸς χαρακτηρίζεται κατὰ τὸ Διάταγμα μία καὶ κατόπιν νὰ ἠμποροῦμεν νὰ προσθέσωμεν καὶ μίαν ἄλλην ὁδόν, διὰ τὴν ὁποίαν ἁρμόδιαι εἶναι αἱ τοπικαὶ Ἀρχαὶ καὶ τὸ Συμβούλιον.

§195Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Προτιμώτερον εἶναι νὰ ἔλθῃ μετὰ ἓν ἔτος ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας καὶ νὰ ζητήσῃ μίαν νομοθετικὴν συμπλήρωσιν τῶν ὅσων ἔχουσι παραλειφθῆ παρὰ νὰ εὑρισκώμεθα ὑπὸ τὴν διαρκῆ πίεσιν τοῦ νὰ ὀνομάζωνται ἐθνικαὶ ὁδοὶ ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι καὶ νὰ καταστήσωμεν ἀδύνατον τὴν ὁδοποιίαν.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§197Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ἐπὶ τοῦ 2ου ἄρθρου ὅσον ἀφορᾷ τὰς νήσους ὁρίζεται ῥητῶς ὅτι (ἀναγινώσκει): «Ἐθνικαὶ ὁδοὶ θεωροῦνται μόνον αἱ διασχιζόμεναι.... κλπ.» Ἀλλ’ εἶναι δυνατόν, ὅπως συμβαίνει καὶ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, νὰ ὑπάρχῃ περιφερειακὴ ὁδὸς ἡ ὁποία δὲν διασχίζει τὴν νῆσον, ἀλλὰ περιφερειακῶς τὴν διατρέχει. Αἱ τοιαῦται ὁδοὶ ἀποκλείονται νὰ χαρακτηρισθῶσιν ἐθνικαί;

§198Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι, κ. βουλευτά, τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐπικρατήσῃ θὰ εἶναι εὐθεῖαι, δὲν ἐννοοῦμεν νὰ τὰς διασχίζῃ, ἀλλὰ δὲν ἐννοοῦμεν καὶ τὰς περιφερειακάς. Χαρακτηρίζονται ὡς δημόσιοι ὁδοὶ ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι κατευθύνονται ἀπὸ τὴν μίαν διεύθυνσιν πρὸς τὴν ἄλλην. Δὲν εἶναι δυνατὸν δι’ ἕκαστον ζήτημα καὶ δι’ ἑκάστην ἐπαρχίαν νὰ κάμωμεν μίαν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§200Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι ἓν ζήτημα, εἰς τὸ ὁποῖον διαφωνῶ περὶ τοῦ χαρακτηρισμοῦ τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν εἰς τὰς ὁδούς, διότι ὡς γνωστὸν εἰς τὰς νήσους παντοῦ ὑπάρχουν δρόμοι, κινδυνεύομεν δὲ νὰ ἴδωμεν εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν ὁδῶν, τὸ ὁποῖον θὰ κάμῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, νὰ μὴ ἴδωμεν κανένα ἄλλον δρόμον, διότι δὲν συντρέχουν οἱ ὅροι. Δι’ αὐτὸ πιστεύω ὁ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸς δὲν θὰ διαπράξῃ τὸ σφάλμα νὰ ἐγκρίνῃ τὴν κατασκευὴν ἐθνικῶν ὁδῶν ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν καὶ νὰ ἀφήσῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἔξω μεγάλους νομούς, διότι δὲν συντρέχουν οἱ λόγοι διὰ νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς ἐθνικαὶ ὁδοί. Δι’ αὐτὸ εἶχον σκοπὸν νὰ ζητήσω παρὰ τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργοῦ ὅπως τὸ πρόγραμμα αὐτὸ τῶν ὁδῶν, τὸ ὁποῖον θὰ κατασκευασθῇ ἐντὸς δύο μηνῶν ἀπὸ τῆς συμβάσεως, νὰ ἀναβληθῇ τὸν ἐρχόμενον Ὀκτώβριον καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπειδὴ ὅμως, κύριοι, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι διὰ πάσης θυσίας πρέπει νὰ κατασκευασθοῦν ὁδοὶ εἰς ὅλον τὸ Κράτος, παρέβλεψα τὴν παράλειψιν αὐτήν, ἡ ὁποία ὅμως θὰ εἶναι ἀπαραίτητος, διότι φοβοῦμαι μήπως παρασταθῶμεν πρὸ τοῦ θεάματος νὰ γίνουν δρόμοι ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν καὶ νὰ μὴ γίνουν ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχουν. Τὰ λέγω αὐτὰ διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργοῦ ὅπως μὴ ἐπιπέσῃ εἰς τὸ σφάλμα αὐτὸ καὶ κατασκευάσῃ ὁδοὺς ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν πολλαί, δὲν ἐπαρκέσῃ δὲ τὸ ποσὸν τοῦ δανείου διὰ τὴν κατασκευὴν ὁδῶν ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει μεγίστη ἀνάγκη.

§201ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν τὸ 2ον ἄρθρον. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 2ον ἄρθρον).

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3ον (ἀναγινώσκει)....

§203Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ὡς διατυποῦται τὸ δ’ ἐδάφιον τοῦ 3ου ἄρθρου, ἑρμηνεύεται ὅτι μία πρώην δημοσία ὁδός, ἡ ὁποία θὰ συνδέσῃ ἢ συνέδεε τὸν πρώην δῆμον μὲ τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας εἰς ἣν κεῖται ὁ δῆμος, αὐτὴ θεωρεῖται ἐπαρχιακὴ ὁδός. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δώσωμεν μίαν εὐρυτέραν ἔννοιαν, διότι ὑπάρχουν πρώην δῆμοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν συμφέροντα μεγάλα μὲ τὰς πρωτευούσας γειτνιαζουσῶν ἐπαρχιῶν καὶ ἔχω τὸ παράδειγμα εἰς τὴν Λέσβον.

§204Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν λέγομεν αὐτό. Λέγομεν γενικῶς τῶν ἐπαρχιῶν.

§205Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ δήλωσις εἰς τὰ πρακτικά.

§206Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ὑπάρχει λόγος. Τὸ λέγει ρητῶς ὁ νόμος.

§207Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ὑπάρχουν κοινότητες μεγάλης οἰκονομικῆς σημασίας, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ συνδεθοῦν μὲ τοὺς πρώην δήμους λόγῳ τῆς σημασίας τῆς οἰκονομικῆς τὴν ὁποίαν ἔχουν καὶ νὰ θεωρηθοῦν ἐπαρχιακαὶ ὁδοί.

§208Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου εἴχομεν μεγάλην συζήτησιν μετὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ ὁποία ἐπέμεινεν εἰς τὸ νὰ ἀφαιρεθοῦν αἱ κοινότητες, διότι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συνδυασθῇ ἡ κατασκευὴ τῶν ὁδῶν, περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, μὲ τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον διέπει τὴν κοινοτικὴν νομοθεσίαν, ἡ ὁποία στηρίζεται ἐπὶ τῆς αὐτοτελείας τῆς κοινότητος. Διὰ τοῦτο θὰ ἔπρεπεν ἀκόμη ἴσως τὰς ὁδοὺς αἱ ὁποῖαι συνδέουν τὰς πρωτευούσας τῶν πρώην δήμων νὰ τὰς ἀφαιρέσωμεν καὶ αὐτὰς ἀπὸ τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα κατασκευάζομεν, ἀλλὰ τὸ ἐπράξαμεν διὰ νὰ τὰς διευκολύνωμεν. Ἂν πράξωμεν αὐτὸ τὸ ὁποῖον συνιστᾶτε, τότε ἡ κοινοτικὴ αὐτοδιοίκησις ἀποθνήσκει. Ἀντὶ τούτου ἔχομεν τὸν νόμον 967, κατὰ τὸν ὁποῖον ἔργα κοινοτικά, τὰ ὁποῖα κατασκευάζουν αἱ κοινότητες, ἐνισχύονται εἰς τὴν κατασκευήν των ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ἐπειδὴ τὰ πράγματα ταῦτα ἐξητάσθησαν ἐπὶ δύο μῆνας, μὴ ἐπιμένετε, διότι θὰ φέρουν ἀνωμαλίας εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§209Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἐννοῶ 3 ἢ 4 κοινότητας μὲ οἰκονομικὸν πλοῦτον.

§210Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι πολὺ δυσχερὲς αὐτὸ νὰ ἐξαιρέσωμεν ἀπὸ 10 κοινότητας 3 ἢ 4, αἱ ὁποῖαι εἶναι πλούσιαι. Γνωρίζετε ὅτι εἰς τὸν Τόπον μας αὐταὶ αἱ διακρίσεις εἶναι τὸ δυσκολώτερον πρᾶγμα.

§211Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἂν δὲν ἀναλάβῃ τὸ Ὑπουργεῖον μὲ τὰ ἰδικά του οἰκονομικὰ μέσα, δὲν θὰ γίνῃ ποτὲ ἡ σύνδεσις. Δὲν ἐννοῶ νὰ θεωρηθοῦν ἐπαρχιακαὶ ὁδοὶ αἱ συνδέουσαι τὸν ἕνα δῆμον μὲ τὸν ἄλλον, ἀλλ’ ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι θὰ χαρακτηρισθοῦν ἀπὸ μίαν Ἐπιτροπήν, ἀπὸ τὸν νομομηχανικὸν κλπ., ἡ ὁποία Ἐπιτροπὴ θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ ποῖοι λόγοι οἰκονομικοὶ ἐπιβάλλουν νὰ συνδεθοῦν. Διότι, ἂν τὰς ἀφήσωμεν εἰς τὴν ἰδικήν των δύναμιν, ἠμπορεῖ νὰ συνδεθῇ τὸ ἓν χωρίον μὲ τὸ ἄλλο, οὐδέποτε ὅμως θὰ συνδεθοῦν μὲ τὰς πρωτευούσας τῶν ἐπαρχιῶν.

§212Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸ μεταβάλλουν, τοσούτῳ μᾶλλον ἐξ ὅσων λέγετε παραβλάπτει ἓν πρᾶγμα. Μία ὁδὸς ἐπαρχιακή, ἡ ὁποία συνδέει τὰς πρωτευούσας δύο ἐπαρχιῶν, διέρχεται διὰ μέσου κοινοτήτων. Αἱ κοινότητες τὰς ὁποίας λέγετε καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι μεγάλαι καὶ πλούσιαι, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εὑρίσκωνται ἐπὶ διαμορφώσεως ἐδαφικῆς τοιαύτης, διὰ τῶν ὁποίων ἀναγκαίως θὰ διέλθῃ μία ἐπαρχιακὴ ὁδός.

§213Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Τὰς παρατηρήσεις μου στηρίζω ἐπὶ πραγματικῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἔχω ἀπὸ τὴν Λέσβον.

§214Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μὴ θελήσετε νὰ ἐξάγετε συμπέρασμα ἀπὸ τὴν ὑφισταμένην ὁδοποιίαν διὰ νὰ διαγνώσετε τί θὰ γίνῃ εἰς τὸ μέλλον, διότι ἡ σημερινὴ δὲν στηρίζεται ἐπὶ συστήματος. Τὸ σύστημα τὸ σημερινὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσῃ κοινότητας πλουσίας ἔξω τῶν ὁδῶν.

§215Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἡ 2α παράγραφος τοῦ 3ου ἄρθρου ὁρίζει τὰς ἀρχὰς αἱ ὁποῖαι θὰ κάμουν τὸν χαρακτηρισμὸν τῶν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν καὶ λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἐντὸς δύο μηνῶν.... κλπ.» Εἰς κατωτέρω ἄρθρον ἀναφέρεται ποῦ θὰ συστηθοῦν ταμεῖα ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας.

§216Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὑπάρχει ἓν λάθος. Παρελείφθη μία φράσις, περὶ τῆς ὁδοποιΐας, εἰδοποίησα τὸν κ. Πρόεδρον νὰ τεθῇ ἡ φράσις (ἀναγινώσκει): «τῶν πρώην κοινοτήτων ἐκείνων ἔνθα ἑδρεύει Εἰρηνοδικεῖον καὶ ἔχουσιν ἄνω τῶν 10,000 κατοίκων».

§217Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Τὸ ἄρθρον 3 ὅπως συνετάχθη ἀφορᾷ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα καὶ δὲν περιλαμβάνει τὰς Νέας Χώρας καὶ ἰδιαιτέρως τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα. Ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἡ Σάμος διῃρεῖτο εἰς τέσσαρα τμήματα καὶ 32 δήμους.

§218Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἦσαν λοιπὸν πρώην δῆμοι.

§219Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ναί, ἀλλὰ σήμερον εἶναι κοινότητες. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπαρχίας, ἡμεῖς δὲν εἴχομεν ἐπαρχίας, ἀλλὰ τμήματα. Δὲν πρέπει νὰ γίνῃ μία διασάφησις ὅτι ἐπαρχίαι θεωροῦνται καὶ τμήματα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Σάμον;

§220Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐδῶ ἐθέσαμεν ἐπαρχίας καὶ ὑποδιοικήσεις. Δὲν τὸ ἐγνωρίζαμεν ὅτι εἰς τὴν Σάμον ὑπῆρχον τμήματα. Εἰς τὴν Σάμον θὰ θεωρήσωμεν τὰς πρωτευούσας τῶν τμημάτων ὡς πρωτευούσας ἐπαρχιῶν.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ 3ον ἄρθρον;

§222ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5ον (ἀναγινώσκει).... (Γίνεται δεκτὸν τὸ 3ον ἄρθρον, ἀναγινώσκεται δὲ καὶ ψηφίζεται καὶ τὸ 4ον ἄρθρον).

§224Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ λαμβάνεται πρόνοια περὶ τῆς κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν τῶν ἐπαρχιακῶν καὶ τῶν κοινοτικῶν. Τί θὰ γίνῃ ὅμως διὰ τὰς ὑπὸ κατασκευὴν ὁδούς, αἱ ὁποῖαι εἶναι πολλαί; Δὲν λαμβάνεται καμμία πρόνοια.

§225Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ὑπαχθοῦν εἰς μίαν κατηγορίαν.

§226Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε θὰ μείνουν ἀνεκτέλεστοι, διότι δὲν ὑπάρχουν.

§227Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὀνομάσατέ μου μίαν τοιαύτην ὁδόν.

§228Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ὁδὸν Πύργου–Καλαβρύτων.

§229Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αἱ περισσότεραι ἐπαρχιακαὶ ὁδοὶ παρετηρήσαμεν ὅτι εἶναι τμήματα ἐθνικῶν ὁδῶν.

§230ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν τὸν 5ον ἄρθρον. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 5ον ἄρθρον).

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6ον (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Σ. Σωτηριάδης ἔχει τὸν λόγον.

§232Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὰ ἀκόλουθα. Ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐν ἄρθρῳ 6ῳ συνιστᾶται Ἐπιτροπὴ τεχνικῶν ἔργων ὁδοποιΐας ὑπαγομένη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας καὶ διοικουμένη (ἀναγινώσκει). Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ταύτην ἀνατίθενται διάφορα καθήκοντα. Κατὰ τὴν γνώμην μου, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ταύτην δὲν πρέπει νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ὁ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος λόγῳ τῆς θέσεώς του καὶ λόγῳ τοῦ κύρους του θὰ εἶχε τὴν κρατοῦσαν γνώμην, ἐνῷ οἱ ἄλλοι θὰ εἶναι ἁπλῶς ὑπάλληλοι, τόσον δὲ εἶναι ἀκριβὲς τοῦτο, διότι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας πρέπει νὰ μένῃ ὡς κορυφὴ καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ ἀποτελεῖται ἀπὸ ὑπαλλήλους κατωτέρους. Εἷς λόγος περισσότερος, διότι διὰ τοῦ ἄρθρου 78 ἐπιβάλλονται καὶ πολλῶν εἰδῶν ὑποχρεώσεις καὶ ἑπομένως ἡ εὐθύνη τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης θὰ καλύπτεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἀπὸ τὴν εὐθύνην τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ὥστε ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας δὲν ἔπρεπε νὰ εἶναι πρόεδρος, ἀλλὰ νὰ εἶναι ἄλλος, ὅπως ὁ διευθυντὴς ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων νὰ εἶναι τέλος πάντων ἄλλος ὑπάλληλος εἰδικός. Θὰ ἔλεγον ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ περιληφθῶσι καὶ πρόσωπα ξένα πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Λοιπὸν τὰ ἔργα θὰ τὰ προσδιορίζῃ τότε αὐθαιρέτως ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, τὰ δὲ λοιπὰ μέλη ὑπαγόμενα ὑπὸ τὰς διαταγάς του δὲν θὰ ἔχωσι τὸ θάρρος νὰ ἀντιταχθῶσιν εἰς τὰς γνώμας του. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ ἔλεγον ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἴσως ἀπὸ ἕνα ἀνώτερον ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ἀπὸ ἄλλα τέλος πάντων πρόσωπα, ἀπὸ τὸν πρόεδρον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἀπὸ τὸν πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ λοιπά.

§233ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί θέσιν ἔχει ἐνταῦθα ὁ πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου;

§234Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἄν μὲν πρόκειται περὶ τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, βεβαίως ἡ ἐμπιστοσύνη τὴν ὁποίαν θὰ εἴχομεν πρὸς αὐτὸν θὰ ἦτο ἀπεριόριστος, διότι καὶ μετὰ μεγάλης εὐθυκρισίας καὶ χωρὶς νὰ θελήσῃ νὰ ἐπηρεάζῃ τὰ λοιπὰ μέλη, θὰ ἐρύθμιζε τὰς ἐργασίας τοῦ Συμβουλίου, ἐνῷ περὶ παντὸς ἑτέρου προσώπου ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας δὲν δυνάμεθα νά δεχθῶμεν τὸ αὐτό. Ἡ γνώμη μου λοιπὸν εἶναι ἀντὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ταύτην, ἡ ὁποία θὰ ὑφίσταται καὶ ἔλεγχον—διότι ἡ Ἐπιτροπὴ πρέπει νὰ λογοδοτῇ καὶ ἀντ’ αὐτῆς θὰ λογοδοτῇ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας— θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ὁ διευθυντὴς τῶν Δημοσίων Ἔργων.

§235Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ ἔχετε μελετήσει καλὰ αὐτό; Ἡ Ἐπιτροπὴ εὑρίσκεται ἐν μονίμῳ ἀπαρτίᾳ εὑρισκομένων παρόντων τεσσάρων ἐκ τῶν μελῶν της. Διότι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν πρόκειται νὰ γίνῃ τὸ δίκτυον τῶν μεγάλων ὁδῶν καὶ θὰ ὑπάρχουν σοβαρὰ ζητήματα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ συμπεριλαμβάνεται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, διότι ὁ Ὑπουργὸς δὲν εἶναι μόνον ἀρχηγὸς μιᾶς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἀντιπρόσωπος τοῦ Κοινοβουλίου ἐν τῷ Ὑπουργείῳ μιᾶς ὡρισμένης πολιτικῆς. Λοιπὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λείψῃ αὐτὸς ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία μόνον τὰς γενικὰς γραμμὰς τῆς συγκοινωνίας θὰ καθορίσῃ καὶ νὰ δώσῃ τὴν προεδρίαν εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου....

§236Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§237Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὁ Ὑπουργὸς δὲν συμμετέχει ὑποχρεωτικῶς εἰς τὰς Ἐπιτροπάς, παρὰ μόνον εἰς τὰς μεγάλας συνεδριάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ διὰ σοβαρὰ ζητήματα, διὰ νὰ λύῃ διαφόρους ἀπορίας. Εἰς ὅλα τὰ Συμβούλια, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, Δημοσίων Ἔργων, Σιδηροδρόμων κλπ., ὁ Ὑπουργὸς ὅταν θέλῃ προεδρεύει. Ἐπίσης ὁ φόβος ὅτι οἱ ἄλλοι θὰ ἐπηρεασθῶσι παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ, εἶναι φόβος μάταιος, ὅταν πρόκειται περὶ προσώπων μὴ ἐπιδεκτικῶν ἐπηρεασμοῦ. Πρὸ ὀλίγου, ἐπειδὴ ἐδώσατε κάποιαν ἰδιαιτέραν θέσιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, σᾶς λέγω ὅτι ἐγὼ προήδρευσα τοιούτων Συμβουλίων καὶ ἐμειονήψισα, δηλαδὴ τὰ ἄλλα τεχνικὰ μέλη εἶχον τὸ θάρρος νὰ ἔχωσιν ἀντίθετον γνώμην τῆς ἰδικῆς μου. Ἀλλὰ καὶ μήπως ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐπηρεασμὸν δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ προηγουμένως εἰς τὸ γραφεῖόν μου.

§238Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Διὰ νὰ εἴμεθα συνεπεῖς, ἐγὼ εἶπον ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία Ἐπιτροπή, τῆς ὁποίας πρόεδρος δύναται νὰ εἶναι καὶ ὁ διευθυντὴς τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ τὴν ὁποίαν νὰ ἀποτελοῦν καὶ ἄλλα πρόσωπα ξένα πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, μὴ δυνάμενα νὰ ὑποστοῦν ἐπηρεασμόν. Τὸ αὐτὸ ἐνθυμοῦμαι ἐπρότεινον ὅτε ὑπουργοῦντος τοῦ Ξενοφῶντος Στρατηγοῦ ἐπρόκειτο νὰ κληθῇ Συμβούλιον περὶ κατασκευῆς ὁδῶν.

§239ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ ξένα πρόσωπα ὅμως δυνατὸν νὰ μὴ προσέρχωνται τακτικὰ εἰς τὰς συνεδριάσεις καὶ νὰ ματαιοῦνται αὗται.

§240Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεριμνᾷ περὶ ὅλων τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον νομίζω ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ εἶναι ἀνεύθυνος καὶ θέλω τὸν Ὑπουργὸν ἀναμιγνυόμενον διὰ νὰ τὸν ἔχω ὑπεύθυνον καὶ διὰ νὰ τὸν εὑρίσκω ὅ,τι ὥραν θελήσω, ἐνῷ τὸν καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου ὁ ὁποῖος θὰ προΐσταται δὲν θὰ δύναμαι ἐγὼ νὰ τὸν εὕρω.

§241Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι ὡς πρὸς αὐτό.

§242ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 6ον ἄρθρον).

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7ον (ἀναγινώσκει) ...

§244Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου ἐδάφιον γʹ ἐπιβάλλεται φορολογία ἐπὶ τῶν διὰ τῶν κατασκευασθησομένων νέων ἢ διαρρυθμισθησομένων παλαιῶν ὁδῶν μεταφερομένων ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων, καθοριζομένη εἰδικῶς δι’ ἑκάστην ὁδὸν διὰ Διατάγματος, χωρὶς νὰ δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ τριπλάσιον τοῦ ἑκάστοτε ἰσχύοντος δημοτικοῦ δασμολογίου. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὡρίζετο τὸ ποσοστὸν τοῦ φόρου ἐξ ἀρχῆς;

§245Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κατελήξαμεν εἰς τὸν πανελλήνιον πόθον ὁλοκλήρου τοῦ Λαοῦ νὰ τοῦ κάμωμεν δρόμους. Διότι λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι εἰς πολλὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος — καὶ ἔχω ἰδιαιτέρως νὰ σᾶς ἀναφέρω τὸν τόπον μου — κατασκευάζονται αὐτὴν τὴν στιγμὴν δρόμοι ὑπὸ μόνων τῶν κατοίκων. Σᾶς λέγω δὲ τὸ ἑξῆς, ὅτι ὑπάρχουν προσφοραί, ὑπάρχουν κοινότητες, ὑπάρχουν δῆμοι, οἱ ὁποῖοι λέγουν «ἐπιβάλλετέ μας ὅσους φόρους θέλετε, κάμετέ μας ὅμως δρόμους». Δι’ αὐτοὺς ἔπρεπε ὁ πόθος αὐτὸς τοῦ Λαοῦ νὰ λάβῃ μίαν ἔκτασιν οἱανδήποτε. Θὰ κατασκευασθῶσιν ὁδοί, αἱ ὁποῖαι θὰ μείνωσιν εἰς τὸν Τόπον. Ἂν δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου λάβωμεν τὸ χρῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ κατασκευάσωμεν δρόμους ὑπὸ τὰ ὄμματα τοῦ Λαοῦ, θὰ μᾶς εὐλογῇ ὁ Λαός.

§246Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ὅλα αὐτὰ καλά, ἀλλ’ ἐδῶ περιλαμβάνεται διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀρνούμενοι νὰ καταβάλωσι τὴν φορολογίαν τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων ἢ διοδίων τιμωροῦνται μὲ πρόστιμον οὐχὶ κατώτερον τοῦ πενταπλασίου, οὐδὲ ἀνώτερον τοῦ εἰκοσαπλασίου τοῦ παρ’ αὐτῶν ὀφειλομένου ποσοῦ. Ἑπομένως πάει ὁ πάθος πλέον. Ἐδῶ τοῦ φορτώνετε τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ τὸ πενταπλάσιον κατ’ ἐλάχιστον ὅρον τοῦ ποσοῦ τοῦ φόρου.

§247Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μὲ συγχωρεῖτε. Χωρὶς νὰ σᾶς κακοφανῇ, γνωρίζετε τὸν Πειραιᾶ καὶ τὰς Ἀθήνας, ἀλλὰ δὲν γνωρίζετε τὴν ἄλλην Ἑλλάδα. Δὲν ἐπροσέξατε δὲ εἰς προηγούμενον ἄρθρον, κατὰ τὸ ὁποῖον ὅταν κατασκευάσητε ἕνα δρόμον, θὰ ἐπιβάλητε μίαν φορολογίαν.

§248Θ. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Τὴν φορολογίαν εὐχαρίστως θὰ τὴν ἀποδεχθῇ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι.

§249Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀρνουμένους νὰ καταβάλλωσι τὴν φορολογίαν, τὸ ἴδιον θὰ σᾶς συμβῇ ἂν διέλθητε τὴν λεωφόρον Συγγροῦ καὶ ἀρνηθῆτε νὰ καταβάλητε τὸν φόρον.

§250Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Δὲν θὰ πληρώσω τὸ πενταπλάσιον.

§251Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸς ὁ φόρος πρέπει νὰ ὑπάρχῃ.

§252Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μίαν λέξιν, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ εἶναι τὸ ἄρθρον 7 ἐν συμφωνίᾳ πρὸς τὸ ἄρθρον 27. Πρέπει νὰ διαγραφῇ εἰς τὴν 2αν παράγραφον τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν.... κλπ.»

§253Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ διαγραφῇ.

§254ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν τὸ 7ον ἄρθρον. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 7ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 8 καὶ 9).

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10ον (ἀναγινώσκει)....

§256Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10, κ. Ὑπουργέ, ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία, καθ’ ἣν ἱδρύονται καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας εἰδικὰ ταμεῖα ἐπαρχιακά, ἐφόσον ἡ πλειονότης τῶν κοινοτήτων ἤθελε ζητήσει τοῦτο. Ἔχομεν ὅμως καὶ τὸ ἐδάφιον γʹ, τὸ ὁποῖον λέγει τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἕκαστον εἰδικὸν ταμεῖον ἱδρυόμενον ἐν πρωτευούσῃ ἐπαρχίας.... κλπ.» Ἤθελον νὰ εἴπω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἐφόσον ἐδέχθητε πολὺ ὀρθῶς τὴν τροπολογίαν, ὅτι ἱδρύονται καὶ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα, πρέπει ἡ διοίκησις τῶν ταμείων αὐτῶν νὰ μὴ ἀνατίθεται εἰς τὸν νομάρχην καὶ τοὺς προέδρους τῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων κλπ. τοῦ νομοῦ, διότι πῶς θὰ γίνεται τότε συνεδρίασις; Λοιπόν, ἐφόσον ὑπάρχει ἡ δυσκολία τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου, θὰ παρεκάλουν νὰ γίνῃ ἡ ἑξῆς ἑρμηνευτικὴ δήλωσις παρ’ ὑμῶν καὶ νὰ γίνῃ δεκτὸν ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ ἐδάφιον γʹ ἀφορᾷ τὰς πρωτευούσας τῶν ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἄνω τῶν 40,000 κατοίκων, διὰ δὲ τὰ εἰδικὰ ταμεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἱδρύωνται εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν, ἡ ἑρμηνευτικὴ δήλωσις νὰ λέγῃ ὅτι τὰ τῆς διοικήσεως αὐτῶν θὰ ὁρισθοῦν διὰ Διατάγματος, ὅπως τὸ λέγετε εἰς τὸ τέλος.

§257ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§258Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Τότε σᾶς ἐρωτῶ· πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διοικηθοῦν αὐτὰ τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα;

§259Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριοι, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἐξηγήσω. Ἠννόησα πολὺ καλὰ τὸ πνεῦμα τοῦ κ. βουλευτοῦ. Τὸ ἐδάφιον γʹ ἀνάγεται εἰς τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα, ἅτινα δύνανται νὰ γίνουν ὁπουδήποτε. Ὁ κ. βουλευτὴς ἔχει ὑπ’ ὄψιν τὰς Κυκλάδας, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ ἀποτελέσουν....

§260Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Περὶ τῆς διοικήσεως πρόκειται, κύριε Ὑπουργέ. Νὰ κανονίζεται διὰ Διατάγματος.

§261Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐκεῖ νὰ γίνεται διὰ Διατάγματος. Λάβετε ὡς παράδειγμα μίαν νῆσον, τὴν Τῆνον λ.χ. Ἐμπορικὰ Ἐπιμελητήρια δὲν ἔχει. Συνεταιρισμοὺς δὲν ἔχει. Τί θέλετε νὰ κάμωμεν; Κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλω τὴν ἑξῆς ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἀληθὴς ἔννοια τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἐδαφίου αʹ τοῦ ἄρθρου 10 εἶναι ὅτι διὰ τοῦ Διατάγματος τοῦ συνιστῶντος τὰ κατὰ τοὺς ὅρους τῆς ἐν λόγῳ παραγράφου εἰδικὰ Ταμεῖα ὁδοποιΐας θὰ καθορίζωνται συγχρόνως καὶ τὰ τῆς διοικήσεως ἐν γένει αὐτῶν, τῶν διατάξεων τοῦ ἐδαφίου γʹ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου ἐφαρμοζομένων μόνον ἐπὶ τῶν ταμείων ὁδοποιίας, περὶ ὧν προβλέπει ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἐδαφίου αʹ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου». Ἐπίσης δηλῶ ὅτι (ἀναγινώσκει): «Εἰς τὰς νήσους εἰς ἃς δὲν ἑδρεύει νομάρχης, ἂν αὗται ἀποκτήσωσιν ἐπαρχιακὸν ταμεῖον ὁδοποιίας, πρόεδρος αὐτοῦ θὰ διορισθῇ ὁ ἐν τῇ νήσῳ ἑδρεύων ὑποδιοικητὴς ἢ ἐν ἐλλείψει τοιούτου τὰ τῆς διοικήσεως θέλουσιν ὁρισθῆ διὰ Διατάγματος ὡς ἀνωτέρω». Ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, ποιοῦμαι τὰς ἑξῆς δηλώσεις (ἀναγινώσκει): «Ἐπειδὴ εἰς τὴν νῆσον Σάμον δὲν ὑπῆρχον ὑποδιοικήσεις, ἡ δὲ ἀνάλογος διοικητικὴ διαίρεσις ὠνομάζετο «τμῆμα», διὰ τοῦτο ὅπου ἐν τῷ νόμῳ ἀναφέρονται αἱ λέξεις «ἐπαρχία» ἢ «ὑποδιοίκησις», προκειμένου περὶ τῆς νήσου Σάμου θὰ νοοῦνται τὰ πρώην τμήματα». Ἐπίσης εἰς τὰ μέρη τῆς Νέας Ἑλλάδος ὅπου δὲν ὑπῆρχον προγενέστερον δῆμοι, θὰ νοοῦνται ἐν τῷ νόμῳ ὡς τοιοῦτοι αἱ μεγαλύτεραι κοινότητες τῶν περιφερειῶν τούτων τῆς Νέας Ἑλλάδος.

§262ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκταὶ αἱ ἑρμηνευτικαὶ αὗται δηλώσεις. Δεκταί. (Γίνονται δεκταὶ αἱ ἑρμηνευτικαὶ δηλώσεις).

§263Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Εἰς τὸ ἐδάφιον γʹ καθορίζετε τὴν διοίκησιν τῶν εἰδικῶν ἐπαρχιακῶν ταμείων καὶ βλέπω νὰ ἔχητε μέσα τὸν πρόεδρον τοῦ Ἐπιμελητηρίου, τὸν πρόεδρον τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου καὶ τέσσαρας τοὺς ὁποίους διορίζει ὁ Ὑπουργός. Οἱ Συνεταιρισμοὶ ποῦ εἶναι; Ποῦ εἶναι αἱ κοινότητες;

§264Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀντιπροσωπεύονται διὰ τῶν προέδρων τῶν ταμείων παραγωγῆς.

§265Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Δὲν ὑπάρχουν τοιαῦτα ταμεῖα. Μόνον εἰς τὸ Πήλιον ὑπάρχει.

§266Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ὅσον καὶ ἂν εἶναι μελετημένον τὸ νομοσχέδιον — καὶ τοῦτο τὸ ὁμολογῶ, κ. Ὑπουργέ — πάντως ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ διαφύγουν. Σᾶς ἀναφέρω μίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν. Ὑπάρχουν νῆσοι, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν ὑποδιοικήσεις, ὅπως εἶναι ἡ Λῆμνος.

§267Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι ἐπαρχία.

§268Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἐπαρχία, ἀλλὰ μὲ ὑποδιοίκησιν. Εἶναι διαφορά. Λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον δὲν προβλέπει εἰδικῶς περὶ τῆς περιπτώσεως αὐτῆς, δηλαδὴ διὰ τὰς νήσους, ὅπου ὑπάρχουν ὑποδιοικήσεις, διότι ὑπάρχουν καὶ ὑποδιοικήσεις εἰς ἄλλα μέρη, αἱ ὁποῖαι συγχωνεύονται μὲ τὸν νομόν καὶ πιθανὸν νὰ μὴ ἔχουν ἰδιαίτερον ταμεῖον, διότι ἑνοῦται διὰ ξηρᾶς. Ἡ Λῆμνος εἶναι κεχωρισμένη ἀπὸ τὸν νομὸν Λέσβου. Ἔπρεπε νὰ περιλαμβάνεται εἰς τὰς νήσους αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν ὑποδιοικήσεις. Συνιστᾶται ταμεῖον ὁδοποιίας, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ γραμματεύς, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπή.

§269Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅταν θελήσῃ ἡ Λῆμνος, δύναται νὰ εἶναι μαζὶ μὲ τὴν Μυτιλήνην εἰς ἓν ἐπαρχιακὸν ταμεῖον. Πρόεδρος τοῦ ταμείου εἶναι ὁ νομάρχης καὶ ἐπειδὴ δὲν δύναται πάντοτε νὰ παρίσταται, θὰ ἔχῃ καὶ τὸν ἀντικαταστάτην του.

§270Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Καλὸν θὰ ἦτο νὰ προβλεφθῇ διὰ Διατάγματος.

§271Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μάλιστα.

§272ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 10ον ἄρθρον).

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11ον (ἀναγινώσκει)....

§274Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐπειδὴ ἡ ἔννοια τοῦ δήμου δὲν ὑπάρχει σήμερον, λέγομεν πρώην δῆμον, δηλαδὴ ἐκεῖ ὅπου εἶναι τὰ μεγαλύτερα χωρία τῆς κοινότητος. Διὰ τὰς Νέας Χώρας ἡ ἔννοια αὐτὴ εἶναι ἀπὸ τὰς μεγαλυτέρας κοινότητας.

§275Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὰς μεγαλυτέρας κοινότητας τῆς διοικήσεως.

§276ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον ἔχει πρόεδρον, εἰς τὸ γʹ ἐδάφιον δὲν ἔχει κανένα πρόεδρον.

§277Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Κατὰ ⅔ ἀντιπροσωπεύονται ὑπὸ τῶν κοινοτήτων καὶ κατὰ τὸ ⅓ ὑπὸ τῶν ἄλλων.

§278ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 11ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 12, 13, 14, 15 καὶ 16).

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17ον (ἀναγινώσκει)....

§280Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ποῖος θὰ συντηρῇ τὰς ὁδοὺς τὰς ὁποίας θὰ κατασκευάσῃ ἡ κοινότης; Διότι ἂν τὰς συντηρῇ ἡ κοινότης, τότε πρέπει νὰ εἰσπράττῃ τὰ ἔσοδα.

§281Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν πραγματικότητα. Θὰ κατασκευασθῇ ἓν δίκτυον ὁδῶν ἀπὸ μίαν κοινότητα. Πρῶτον ἔχομεν πιθανότητα ὅτι θὰ διέλθῃ ἐθνικὴ ὁδός, δεύτερον ἔχομεν πιθανότητα ὅτι θὰ διέλθῃ μία ἢ δύο ἐπαρχιακαὶ ὁδοί, θὰ ἔχωμεν ἔτι μᾶλλον πιθανότητα ὅτι θὰ ἐπέλθῃ χάραξις ὁδῶν αἱ ὁποῖαι θὰ ἑνώνουν τοὺς δήμους μὲ τὰς ἐπαρχίας, κατόπιν θὰ κατασκευασθῇ εἷς δρομίσκος. Ποῖος θὰ τὰ συντηρῇ αὐτά; Ἡ ἰδία κοινότης θὰ τὰ συντηρῇ;

§282Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Διὰ τῶν ἐσόδων τῶν κοινοτήτων κατασκευάζετε τὰς ὁδούς. Τώρα τοὺς πόρους αὐτῶν τοὺς ἐπήρατε διὰ νὰ γίνῃ ταμεῖον πρὸς κατασκευὴν ὁδῶν διὰ τὴν συγκοινωνίαν τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων, ἑπομένως στεροῦνται τῶν ἀμέσων φόρων τῆς ἐγγείου παραγωγῆς κλπ.

§283ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν τὸ 17ον ἄρθρον. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 17ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 18–29).

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 30όν (ἀναγινώσκει)....

§285Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἰς τὸ ἄρθρον 30, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ ὅπως προσθέσητε τὴν ἑξῆς δήλωσιν. Μεταξὺ τῶν λεπτομερειῶν τούτων εἶναι καὶ αἱ λεπτομέρειαι συμπληρώσεως τῶν Ἐπιτροπῶν τῶν διοικουσῶν τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα καὶ δι’ ἑτέρων προσώπων ἀντιπροσωπευόντων τοὺς διαφόρους δήμους ἢ ὀργανώσεις φύσεως γενικωτέρας. Ἐπίσης παρακαλῶ, ἐπειδὴ ἠγέρθη ἀμφισβήτησις τί ἐννοοῦμεν ἐθνικὰς ὁδούς, δηλῶ ὅτι ἐθνικαὶ ὁδοὶ εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἑνώνουν δύο πρωτευούσας. Μεταξὺ τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν ἔχομεν κατατάξει καὶ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἑνώνουσι δύο πρωτευούσας νομῶν κατὰ τὸν σκοπιμώτερον ἢ συντομώτερον τρόπον. Τοῦτο σημαίνει ὅτι δύνανται δύο πρωτεύουσαι νομῶν νὰ ἑνωθῶσι καὶ κατὰ δύο διαφόρους διευθύνσεις. Διότι, φέρ’ εἰπεῖν, εἶναι μία ὁδὸς ἡ ὁποία εἶναι κατὰ τμήματα, κομμάτια, φέρ’ εἰπεῖν, ἀπὸ τὸ Ναύπλιον, Νεμέαν, Πύργον, Καλάμας ἢ Νεμέαν, Βυτίναν, Πύργον καὶ ἡ ὁποία ἑνώνει δύο πρωτευούσας νομῶν κατὰ μίαν διεύθυνσιν, εἶναι ὁδὸς ἐθνική. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, δὲν ἕπεται ὅτι ἐπειδὴ ὑπάρχει μία ὁδὸς Ναυπλίου– Καλαμῶν, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἄλλη ὁδός, ἡ ὁποία νὰ ἑνώνῃ αὐτάς.

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν μὲ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§287ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 30ὸν ἄρθρον).

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον «περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως ὁδῶν» ψηφίζεται εἰς τὸ σύνολον;

§289ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς «περὶ τῶν Ν. Δ. τῆς δικτατορικῆς περιόδου καὶ ἐκδόσεως Ν. Δ. ἐπειγούσης φύσεως». Ὁ κ. Π. Τσαλδάρης ἔχει τὸν λόγον.

§291Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ συστήσω εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐκ τῆς ὁποίας βέβαια προέρχεται τὸ σχέδιον τῆς ἀποφάσεως ταύτης, νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν αὐτοῦ. Ὁ γενικώτερος λόγος, τὸν ὁποῖον ἔχω νὰ ἀντιτάξω κατὰ τοῦ σχεδίου τούτου, εἶναι ὁ περιορισμὸς ὁ ὁποῖος ζητεῖται νὰ γίνῃ δι’ αὐτοῦ ὅσον ἀφορᾷ τὰ δικαιώματα τοῦ Κοινοβουλίου. Δὲν πρόκειται περὶ οὐδενὸς ἐπείγοντος, διὰ τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι ἀνάγκη κατὰ τὴν μικρὰν διακοπήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωμεν, τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ὥστε τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Βουλὴ νὰ μεταφερθῶσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ χρονικὸν διάστημα θὰ εἶναι περίπου 1½ μηνός, εἶναι δὲ ἡ Κυβέρνησις ἐπιβεβαρυμένη μὲ τόσην ἄλλην ἐργασίαν καὶ ἀκόμη κουρασμένη ἀπὸ τὴν ἐργασίαν τοῦ παρελθόντος, ὥστε νὰ νομίζω ὅτι οὐχὶ εὐχαρίστως θὰ ἐδέχετο τὸ βάρος τοῦτο. Ἀλλὰ τὸ κύριον σημεῖον εἶναι ὅτι πρόκειται περὶ διαφόρων πράξεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπολύτως τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Κοινοβουλίου. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον μέρος τῆς ἀποφάσεως ζητεῖτε νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ αὐτὴ ἐξουσιοδότησις, ἡ ὁποία εἶχε δοθῆ καὶ εἰς τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν. Καὶ χωρὶς νὰ θέλω νὰ παρατηρήσω ὅτι ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις εἶχεν ἀλλοίαν τὴν σύνθεσιν, κατὰ τρόπον τὸν ὁποῖον νὰ ἐκπροσωποῦνται πάντα τὰ ὠργανωμένα κόμματα, τὰ ὄντα ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐκτὸς τούτου δὲν ὑπάρχουν οἱ ὅροι ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως, συνεπείᾳ τῶν ὁποίων εἶχε δοθῆ συνεπείᾳ ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως. Συνεπείᾳ δὲ τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου παρείχετο μεῖζον δικαίωμα τοιοῦτον καὶ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ παρασχεθῇ σήμερον εἰς τὴν Βουλήν. Διότι κατὰ τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο ἡ Κυβέρνησις ἀπέκτα τὸ δικαίωμα ὥστε νὰ κυρώσῃ ἢ νὰ ἀκυρώσῃ ἢ νὰ τροποποιήσῃ Ν. Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν κατὰ τὴν ἀνώμαλον περίοδον καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον θὰ εἴχομεν θὰ ἦτο ὑποχρεωτικόν. Δὲν ἦτο δὲ ἀνάγκη νὰ ἔλθῃ πλέον πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Θὰ γνωμοδοτῇ ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ ὁρίζεται, θὰ ἀποφασίζῃ κατόπιν τὸ Συμβούλιον, θὰ δημοσιεύωνται αὐτὰ ὡς νόμοι εἴτε κυροῦντες, εἴτε ἀκυροῦντες, εἴτε τροποποιοῦντες. Ἐνῷ σήμερον τί συμβαίνει; Ἡ ἐξουσιοδότησις ζητεῖται συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 77. Συνέπεια τούτου θὰ εἶναι ὅτι καὶ ἀφοῦ ἐπεξεργασθῶσιν ἀπὸ τὰς Ἐπιτροπὰς καὶ ἀφοῦ ἐπεξεργασθῶσιν ἀπὸ τὰ Συμβούλια, πάλιν μετὰ ταῦτα θὰ ἔλθωσι πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν ἅπαξ μόνον. Θὰ εἶναι τοῦτο τὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι θὰ ἔλθουν πρὸς συζήτησιν πάλιν εἰς τὴν Βουλήν. Πρὸς τίνα λόγον νὰ γίνῃ ὅλον τὸ προηγούμενον ἐκεῖνο διὰ νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν Βουλὴν ὅπως καταστῶσιν ὁριστικοὶ νόμοι; Σήμερον δύνανται νὰ εἰσαχθῶσι ταῦτα ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία θὰ ἀποφασίσῃ διὰ δύο ψηφοφοριῶν ἂν ταῦτα θὰ καταστῶσι νόμοι ἢ ὄχι. Διότι εἶναι Ν. Διατάγματα, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσαχθοῦν καὶ θὰ ἐφαρμοσθοῦν. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον θὰ κερδηθῇ εἶναι ὅτι τινὰ τούτων πρόκειται νὰ ἀκυρωθοῦν ἢ νὰ καταργηθοῦν. Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι τὸ σχέδιον ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ἔχετε κάμει, τὸ ἐκάματε κατ’ ἀντιγραφὴν τοῦ προηγουμένου ψηφίσματος. Ἀλλ’ ἐκεῖ ἠδύνατο νὰ λεχθῇ ὅτι τὰ κυρούμενα δὲν ἔχουν ἀνάγκην ἄλλου τινός, ἐκεῖ ὁρίζεται, ἀποφασίζει τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἀλλὰ σήμερον δὲν δύνασθε νὰ στηριχθῆτε εἰς τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος, νὰ ἀποφασίζῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, νὰ κυρώσῃ ἢ νὰ καταργήσῃ. Ἐπαναλαμβάνω καὶ λέγω ὅτι εἰς τὸ προηγούμενον ψήφισμα εἶχεν ὁρισθῆ ὅτι, ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις ἀκυρώσῃ προηγούμενα Ν. Διατάγματα ἢ καταργήσῃ τοιαῦτα, δὲν ἀπαιτεῖται οὔτε γνωμοδότησις τῆς Ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία εἶχε συσταθῆ. Καὶ ἐκεῖ μὲν καλῶς ὡρίζετο τοῦτο, διότι ἦτο ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως, ἡ ὁποία ἠδύνατο ἐν τῇ ἐξουσίᾳ τὴν ὁποίαν εἶχε νὰ δώσῃ τοιαύτην δικαιοδοσίαν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ σήμερον ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ δώσῃ τοιαύτην δικαιοδοσίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἡ Βουλὴ πᾶσαν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ παράσχῃ, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία πηγάζει ἐκ τοῦ Συντάγματος. Τὸ δὲ Σύνταγμα ὁρίζει ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἐκδίδῃ Ν. Διατάγματα κατὰ τὸν χρόνον τῶν διακοπῶν συνεπείᾳ γνωμοδοτήσεως μιᾶς Ἐπιτροπῆς, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν Ἐπιτροπῶν ἐκείνων τὰς ὁποίας ὁρίζει τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος, Ν. Διατάγματα τὰ ὁποῖα συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 77 τοῦ Συντάγματος θὰ συζητηθοῦν ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἑπομένως οὔτε διὰ τὴν ἀκύρωσιν ἢ διὰ τὴν τροποποίησιν θὰ κάμῃ ἄλλο τι ἡ Κυβέρνησις ἐκ τῆς ἐξουσιοδοτήσεως αὐτῆς, διότι θὰ ἔλθουν πάλιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐφάπαξ πρὸς συζήτησιν. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸ κέρδος τὸ ἐξαιρετικόν, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ προσγίνῃ διὰ τῆς ἐξουσιοδοτήσεως αὐτῆς, ἐφόσον τὰ Διατάγματα αὐτὰ ἐφάπαξ θὰ ἔλθουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Θὰ ἐνόμιζον ὅτι εἶναι μᾶλλον προσῆκον, ἡ Κυβέρνησις ἢ ἕκαστος τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν, τὰ ἐνδιαφέροντα τὸ Ὑπουργεῖόν του Ν. Διατάγματα νὰ τὰ ἐξετάσῃ ἐν ταῖς λεπτομερείαις καὶ κατόπιν νὰ τὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅπου θὰ ψηφισθοῦν δίς, εἴτε μετ’ εἰσήγησιν καταργήσεως, εἴτε ἐπικυρώσεως, εἴτε τροποποιήσεως. Ἐφόσον λοιπὸν δὲν συντρέχουν αἱ περιστάσεις αἱ ἐξαιρετικαὶ καὶ αἱ προϋποθέσεις ἐκεῖναι ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐγένετο τὸ προηγούμενον ψήφισμα, δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον θὰ ἐπιμένῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἐξουσιοδότησιν ἐπὶ βλάβῃ τῆς ἐξουσίας τοῦ Κοινοβουλίου καὶ διὰ πράγματα ἄγνωστα. Διότι δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν ἐδῶ εἰς τὸ Κοινοβούλιον ποῖα εἶναι αὐτὰ τὰ Διατάγματα, διὰ τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ λάβητε τὴν ἐξουσιοδότησιν αὐτὴν ἀπὸ τὴν Βουλὴν διὰ νὰ τὰ καταργήσητε ἢ τὰ τροποποιήσητε. Ἀπὸ αὐτῆς λοιπὸν τῆς ἀπόψεως θὰ ἤθελον συστήσει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ζητουμένην ἐξουσιοδότησιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην κατηγορίαν. Ἀπὸ τυπικῆς δὲ ἀπόψεως θὰ ἔκαμον τὴν παρατήρησιν ὅτι ἡ ἐξουσιοδότησις αὐτὴ ὡς ζητεῖται δὲν εἶναι καὶ σύμφωνος κἂν πρὸς τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι γίνεται ἐπὶ εἰδικῶν θεμάτων. Δὲν πρόκειται δὲ ἐδῶ περὶ εἰδικῶν θεμάτων, ὁπόταν λέγει τὰ Διατάγματα τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν ἀπὸ τάδε ἕως τάδε, διότι ἡ Βουλὴ δὲν γνωρίζει τί εἶναι αὐτὰ τὰ Διατάγματα.

§292Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως). Θὰ ὑποβληθῶσι τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν εἰδικὰ θέματα.

§293Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁμιλῶ περὶ τῆς πρώτης κατηγορίας, ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς τὰ Ν. Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν κατὰ τὴν ἀνώμαλον περίοδον. Ἐπ’ αὐτῶν δὲν πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ καμμία τροπολογία. Ἡ τροπολογία περὶ τῆς ὁποίας μοὶ κάμνετε τὴν ὑπόμνησιν ἀφορᾷ τὴν δευτέραν κατηγορίαν, ὅπου ἀναφέρονται εἰδικὰ θέματα καὶ κατὰ τὴν ὑπόμνησιν τὴν ὁποίαν μοὶ κάμνετε φαίνεται ὅτι θέλετε νὰ προσθέσητε καὶ ἄλλας.

§294Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως). Θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ ἐξουσιοδότησις δὲν ζητεῖται ἐπὶ ἀορίστων θεμάτων.

§295Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁμιλῶ ἐπὶ τῆς πρώτης κατηγορίας. Εἶναι δὲ ἀρκετὰ τοῦτο παράτυπον τὸ σχέδιον αὐτὸ τῆς ἀποφάσεως, διότι ρητῶς τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος λέγει ὅτι πρέπει νὰ ἀναφέρωνται τὰ εἰδικὰ θέματα ἐπὶ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ δοθῇ ἡ ἐξουσιοδότησις τῆς Βουλῆς. Εἶναι δὲ καὶ λίαν λογικὸν τοῦτο, διότι πρόκειται περὶ ἐξαιρετικῆς ἐντελῶς περιστάσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ θὰ στερηθῇ τοῦ δικαιώματος τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν ἔχει καὶ θὰ τὴν δώσῃ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ἔπρεπε λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ὑποβληθῇ τὸ θέμα αὐτό, νὰ ἴδῃ ἂν συντρέχουν αἱ ἐξαιρετικαὶ περιστάσεις ὥστε νὰ καταφύγῃ εἰς τὴν εἰδικὴν διαδικασίαν διὰ τῆς ὁποίας παρέχεται ἡ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις, ὑπενθυμίζω μάλιστα καὶ μίαν προηγουμένην ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν ὅτι, ὅταν ἔρχεται εἰς τὴν Βουλὴν μία ἐξουσιοδότησις εἰς ὡρισμένην περίστασιν, γνωρίζει ἡ Βουλὴ ποῖον εἶναι τὸ θέμα καὶ σχεδὸν ἐκφράζει μίαν γνώμην ὅτι εἶναι ἀντικείμενον ἐξετάσεως νομοθετικῆς καὶ δι’ αὐτὸ παραχωρεῖ τὴν ἐξουσίαν. Ἀλλ’ ἐδῶ δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ τίποτε, οὔτε γνωρίζει κανεὶς τί εἴδους Ν. Διατάγματα εἶναι, τί θέματα ἔχουν. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς παρατύπως εἰσάγεται, ἡ παρατυπία δὲ αὕτη ἔχει οὐσιαστικὰ ἀποτελέσματα, διότι ἡ Βουλὴ δὲν ἔλαβε κἂν τὴν εὐκαιρίαν διὰ νὰ ἴδῃ ποῖα εἶναι τὰ θέματα διὰ νὰ μορφώσῃ μίαν γνώμην ὅταν παραπέμπει ταῦτα εἰς τὴν ἐξουσίαν τὴν ἐκτελεστικήν. Βεβαίως, αὐτὸ εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς ἀντιγραφῆς, διότι εἶναι ἀντιγραφὴ τοῦ προηγουμένου αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητεῖτε ἐνταῦθα νὰ σᾶς παραχωρήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ μίαν ἐξουσιοδότησιν συντακτικήν, τὴν ὁποίαν αὐτὴ δὲν ἔχει, διότι δὲν ἀρκεῖσθε μόνον εἰς τὰ Διατάγματα τοῦ νομοθετικοῦ περιεχομένου, ἀλλὰ ζητεῖτε καὶ διὰ τὰς συντακτικὰς ἀποφάσεις. Ἐπὶ τῶν συντακτικῶν ἀποφάσεων οὔτε ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἀποφασίσῃ, οὔτε νὰ μεταδώσῃ τοιαύτην τινὰ ἐξουσίαν. Δι’ αὐτοὺς ὅλους τοὺς λόγους συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἐπιμένῃ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον μέρος τοῦ σχεδίου. Γνωρίζω τί πρόκειται νὰ ἀντιταχθῇ ὅτι εἶναι εἷς μέγας ἀριθμὸς Διαταγμάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἔχομεν τί νὰ κάμωμεν καὶ δὲν θέλομεν νὰ ἀπασχολήσωμεν τὴν Βουλήν. Θὰ ἀπασχολήσητε, κύριοι, τὴν Βουλὴν θέλοντας καὶ μὴ καὶ μὲ αὐτὴν τὴν ἐξουσιοδότησιν, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι θὰ τὴν ἀπασχολήσητε ἅπαξ ἀντὶ δίς. Γνωρίζετε δὲ πῶς γίνεται ἡ ἐργασία εἰς τὸ Κοινοβούλιον καὶ μάλιστα δὲ κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ἐδιδάχθημεν ἀκόμη περισσότερον ὅτι συνήθως γίνονται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ἐπιβαρύνεται τόσον ἡ Βουλή. Προκειμένου ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον περὶ Ν. Διαταγμάτων ἡ πρώτη συζήτησις θὰ γίνῃ ἄνευ συζητήσεως καὶ θὰ γίνῃ μόνον ἡ δευτέρα, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωμεν καὶ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως τὰς ἀπόψεις, ὥστε εὐκόλως νὰ δύναται νὰ ἀκολουθηθῇ ἡ τακτικὴ διαδικασία. Καὶ ἐξακολουθῶ νὰ ἐπιμένω εἰς τοῦτο, ὅτι δὲν ἔχετε νὰ κερδίσητε τίποτε. Τὸ μόνον ὅπερ ἔχετε νὰ κερδίσητε εἶναι τῆς καταργήσεως διὰ νὰ ἐπωφεληθῆτε ἕνα ἢ δύο μῆνας κατὰ τοὺς ὁποίους δὲν θὰ συνεδριάζῃ ἡ Βουλὴ. Ἑπομένως τὸ κέρδος ἀπὸ οἰκονομίας χρόνου θὰ εἶναι ἐντελῶς μικρόν. Καὶ τοῦτα μὲν ἔχω νὰ εἴπω ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην κατηγορίαν. Δὲν γνωρίζω διὰ πόσον χρονικὸν διάστημα. Νομίζω ὅτι δὲν ἔχει χρονικὸν διάστημα, εἶναι μόνον διὰ τὸν χρόνον τῶν διακοπῶν.

§296Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὑπάρχει προθεσμία ἀπὸ τὸ προηγούμενον Διάταγμα. Προθεσμία ἀνατρεπτική, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ὁποίας ἀκυροῦνται τὰ Διατάγματα.

§297Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι τοῦτο ἀναφέρεται εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἰσχύει τὸ ψήφισμα αὐτό. Καλούμεθα καὶ ζητοῦμεν νὰ δώσωμεν γνώμην, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ κείμενον ἐπὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ ἀποφασίσωμεν. Ὡς εἶχον ὑπ’ ὄψιν μου τότε, τὸ κείμενον ἀπετέλει ἓν σύνολον, δηλ. ἡ Κυβέρνησις ἡ τότε συγκροτηθεῖσα ὤφειλεν ἐντὸς τοῦ χρόνου αὐτοῦ νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ ὁποία τῆς δίδεται καὶ ἂν δὲν ἔκαμε χρῆσιν θὰ ἐπήρχετο αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα.

§298Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Ἂν δὲν ἀπατῶμαι, προθεσμία δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἄλλη πλὴν ἐκείνης τῶν διακοπῶν.

§299Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πρόκειται περὶ τῶν Παγκαλικῶν Διαταγμάτων, εἰς τὰ ὁποῖα ἐδόθη μία προσωρινὴ ἰσχὺς μέχρι μιᾶς ὡρισμένης ἐποχῆς. Μὴ κυρούμενα ἢ μὴ τροποποιούμενα μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἀκυροῦνται αὐτοδικαίως.

§300Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὴ λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο, διότι ἀναντιρρήτως πιστεύω ὅτι τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο κατ’ ἐμὲ εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὴν περίπτωσιν ὑπάρξεως τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο ὁ,τιδήποτε καὶ ἂν ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ σημασίαν, διὰ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἐδῶ ὁμιλοῦμεν, διότι ἡ ἐξουσιοδότησις αὕτη, τὴν ὁποίαν ζητεῖτε, δὲν δύνασθε νὰ τὴν ζητήσητε καὶ νὰ τὴν ἔχητε εἰμὴ μόνον διὰ τὸ διάστημα τοῦ Ὀκτωβρίου, ὁπότε θὰ συνέλθῃ ἡ Βουλή. Μόνον διὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον δύνασθε νὰ ζητεῖτε ἐξουσιοδότησιν. Ἂν θέλητε νὰ ζητήσητε κατόπιν, θὰ ζητήσητε ἄλλην, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἀποφασίσῃ ἄλλως διὰ τὴν ἐξουσιοδότησιν τὴν μέχρι τοῦ χρόνου τῶν διακοπῶν. Ἀκριβῶς ἡ ἔννοια τῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἶναι ἔννοια ἐντελῶς περιωριστική. Δὲν ἐννοεῖ ποτὲ τὸ Σύνταγμα ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ εἴπῃ γενικῶς ὅτι ἀποστεροῦμαι ἀπὸ σήμερον τῶν δικαιωμάτων μου διὰ τὸ Α ἢ τὸ Β πρᾶγμα καὶ κάμε ὅ,τι θέλεις ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος. Ἡ Βουλὴ θὰ ἀποστερηθῇ τῶν δικαιωμάτων της κατὰ τὸν χρόνον τῶν διακοπῶν ἀπὸ σήμερον ἢ αὔριον μέχρι τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ὑποχρεωτικῶς θὰ συνέλθῃ, διότι κατὰ τὴν 15 Ὀκτωβρίου ἡ Βουλὴ ὑποχρεοῦται νὰ συνέλθῃ. Δὲν ἔχετε λοιπὸν οὔτε τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον νὰ κάμητε αὐτά. Ἂν δὲν ὁρίζεται χρονικὸν διάστημα, καλῶς δὲν ὁρίζεται, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὁρισθῇ ἄλλο παρὰ τὸ τοῦ χρόνου τῶν διακοπῶν.

§301Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ἀμφισβητεῖ κανεὶς ὅτι περὶ τῶν διακοπῶν πρόκειται.

§302Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τούτου δεδομένου δὲν ἔχετε κανένα λόγον διὰ τὴν ἐξουσιοδότησιν αὐτήν, εἰμὴ μόνον ἂν θέλητε νὰ ἀποδείξητε ὅτι θέλετε νὰ κάμητε κατάχρησιν αὐτῆς τῆς περιπτώσεως τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος. Καὶ ταῦτα μὲν εἶχον νὰ εἴπω ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην κατηγορίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν κατηγορίαν νομίζω ὅτι ἀκόμη ὀλιγώτερον δικαιοῦσθε νὰ προβῆτε νὰ ζητεῖτε τοιαύτην τινὰ ἐξουσιοδότησιν. Διότι, τί θέλετε; Θέλετε νὰ στερήσητε τὴν Βουλὴν ἵνα κανονίσητε ἐν τῷ μεταξὺ κατὰ τὴν ἀπουσίαν της θέματα τὰ ὁποῖα δὲν δύνασθε νὰ τὰ φέρητε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς; Δὲν εἶναι ἐξαιρετικὴ πάντως περίπτωσις, διότι πάντοτε ἐξακολουθῶ νὰ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος ἀφορᾷ ἐξαιρετικήν τινα περίπτωσιν, διότι ἂν ἐπρόκειτο διὰ τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος συλλήβδην καὶ ἀθρόως οἱαδήποτε νομοσχέδια νὰ τὰ πάρωμεν νὰ τὰ φέρωμεν καὶ νὰ τὰ ρυθμίσωμεν κατὰ τὴν διαδικασίαν ἐκείνην, τότε ἀσφαλῶς ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὀλίγον κατ’ ὀλίγον θὰ μεταφέρωμεν ὅλην τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν εἰς τὴν διαδικασίαν ἐκείνην. Θὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν ἐδῶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον εἰς ἄλλην συζήτησιν σχετικήν. Δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι «μὰ ἀφοῦ θὰ ἔλθωσιν εἰς τὴν Βουλήν, τί σᾶς μέλλει; ἡ Βουλὴ θὰ τὰ ἐξετάσῃ». Ὄχι, εἶναι ἐντελῶς διάφορον τὸ πρᾶγμα. Ἅμα ὁ νόμος λάβῃ ἰσχὺν καὶ ἐφαρμοσθῇ ἐν τῷ μεταξὺ, ἡ Βουλὴ δὲν δύναται μετὰ τῆς αὐτῆς εὐκαιρίας νὰ ἔχῃ ἀντίθετον γνώμην καὶ νὰ τὸν μεταβάλῃ, πολλῷ δὲ μᾶλλον ὅταν τοῦτο ἔρχεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἔκαμε τὸ Νομοθετικὸν αὐτὸ Διάταγμα καὶ ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχῃ τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Εἶναι ἀναντίρρητος ὁ ἐπηρεασμός. Δὲν ἀφίεται ἡ ἐλευθερία εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν νὰ κρίνῃ ὡς θὰ ἔκρινεν ἂν δὲν εἶχεν ἐκφρασθῆ διὰ τοῦ Ν. Διατάγματος ἡ κρίσις τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ἀφίνω τὴν δυσκολίαν ἂν ἐν τῷ μεταξὺ ἔτυχεν ἐφαρμογῆς.

§303Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αἱ Ἐπιτροπαὶ ἐνέκριναν πολλὰ Διατάγματα τοῦ Παγκάλου χωρὶς νὰ θέλουν, μόνον καὶ μόνον διότι εἶχον ἐφαρμοσθῆ.

§304Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις βεβαίως δύναται νὰ μοὶ εἴπῃ ὅτι δὲν θὰ ἐκδώσῃ Ν. Διατάγματα τοιαῦτα, ὥστε νὰ τὰ ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ κατ’ ἀνάγκην, διότι δὲν εἶναι Διατάγματα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῶσι πολὺ πρίν. Ἀλλὰ συμβαίνει καὶ τὸ ἑξῆς ἄτοπον. Ἡ μὲν Κυβέρνησις λέγει ὅτι θὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὰ καὶ ἡ Βουλὴ λέγει ὅτι ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις τὰ ἐδέχθη καὶ τὰ ἔκαμεν καὶ μερίζεται καὶ ἡ εὐθύνη καὶ ἡ ἀμέλεια κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ κατασκευασθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἐγίνετο ἂν ἀκολουθῶμεν τὴν τακτικὴν διαδικασίαν τὰ ἐγκρίνω. Διὰ τῆς δευτέρας κατηγορίας ζητεῖτε τὴν ἐπαναφορὰν τῆς διοικήσεως τῶν δημοσίων κτημάτων. Μὰ αὐτὸ εἶναι θέμα, ὥστε νὰ ἀποφασίσωμεν περὶ τούτου νὰ δώσωμεν τὴν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ δὲν πρέπει ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ μᾶς ἀναπτύξῃ τὸ θέμα αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι σπουδαιότατον, παρὰ νὰ ζητᾷ νὰ τὸ ρυθμίσῃ διὰ τὰς 30 ἡμέρας κατὰ τὰς ὁποίας θὰ εἶχεν ἀνάγκην νὰ ἀναπαυθῇ, ἀφοῦ μάλιστα ἀπουσιάζει καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργός; Δεύτερον τὸ τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν ἐκ χαλάζης καὶ παγετῶν ζημιουμένων σταφιδοκτημόνων καὶ γεωργῶν ἐν γένει. Σήμερον θὰ πέσῃ ἡ χάλαζα καὶ σήμερον θὰ ἀποζημιωθοῦν; Ἔπειτα λέγετε διὰ τὴν σύστασιν ταμείου προνοίας, τὴν ὀργάνωσιν καὶ λειτουργίαν σχολείων στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως κλπ. Δύνασθε νὰ λέγετε ἐν κοινοβουλευτικῇ συνειδήσει—νὰ εἴπω οὕτω—ὅτι αὐτὰ εἶναι θέματα τὰ ὁποῖα δὲν ἀπαιτοῦσι νὰ ἀπασχολήσουν σπουδαίως καὶ ἐπαρκῶς τὴν Βουλὴν καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἐξαιρεθῶσι τῆς δικαιοδοσίας αὐτῆς διὰ νὰ τὰ ρυθμίσητε σεῖς; Δὲν θέλω νὰ ἐξακολουθήσω τὸν κατάλογον αὐτόν, ἀλλὰ βλέπω ὅτι ἠρχίσαμεν μόλις ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν τὸ Σύνταγμα νὰ κάμωμεν τοιαύτην κατάχρησιν εὐκολιῶν δι’ ἐκτάκτους μάλιστα περιστάσεις, ὥστε ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ καταντήσῃ νὰ μετανοήσωμεν διατί περιελάβομεν μίαν τοιαύτην διάταξιν, ἡ ὁποία παρέχει εὐκολίας. Θὰ σᾶς ὑποβάλω τὴν γνώμην, ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη εἰς τὴν προηγουμένην ἐξουσιοδότησιν καὶ εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ δώσητε προσοχήν, ὅτι ἡ ἐξουσιοδότησις διδομένη ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος. Τὸ ἄρθρον 77 ἔχει ὡς προϋπόθεσιν τὴν ὕπαρξιν Γερουσίας καὶ διαδικασίαν καθ’ ἣν συνεδριάζουσιν Ἐπιτροπαὶ τῆς Γερουσίας καὶ τῆς Βουλῆς. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν τὸ ψήφισμα, κατὰ τὸ ὁποῖον τὰ ἔργα τῆς Γερουσίας τὰ ἐκτελεῖ ἡ Βουλή, διότι ἐδῶ προέχει ἡ συντρέχουσα διαδικασία Ἐπιτροπῶν ἐκ τῶν δύο Σωμάτων λαμβανομένων, τὰς ὁποίας δὲν δύνασθε σήμερον νὰ σχηματίσητε καὶ θὰ γεννήσητε καὶ περαιτέρω ζητήματα ἂν τοιαῦτα νομοθετήματα δύνανται νὰ εἶναι ἔγκυρα σύμφωνα μὲ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Εἰς ταῦτα περιορίζω τὴν γνώμην μου σχετικῶς πρὸς τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ζητεῖτε παρὰ τῆς Βουλῆς καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ μὴ γεννῶνται τοιαῦτα ζητήματα, νὰ ἀποφύγῃ τὴν ἐξουσιοδότησιν.

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§306Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι τόσον ζωηρὰ ἀκόμη εὐτυχῶς εἰς ὅλους ἡ ἀνάμνησις μιᾶς περιόδου ἀνωμάλου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔγινε σφετερισμὸς τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, ὥστε μὲ τὴν μεγαλυτέραν συμπάθειαν νὰ ἀκούεται κάθε ἕνας ὁ ὁποῖος παρουσιάζεται ὑπερασπιστὴς τῶν δικαιωμάτων τοῦ νομοθετικοῦ Σώματος καὶ δι’ αὐτὸ καὶ ὁ κ. ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας συνάδελφος ἔγινεν ἀκουστὸς μὲ τὴν μεγαλυτέραν συμπάθειαν, διότι ὡς ὑπερασπιστὴς τῶν δικαιωμάτων τοῦ Κοινοβουλίου παρουσιάσθη. Ἡ βάσις τῶν συλλογισμῶν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου συνίσταται εἰς τοῦτο, ὅτι διὰ τῆς προτάσεως ἀποφάσεως, ἡ ὁποία εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς πρόκειται νὰ ἀποξενωθῇ ἐντελῶς τὸ νομοθετικὸν Σῶμα τοῦ νομοθετικοῦ του δικαιώματος. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Αἱ σημεριναὶ ἐξουσιοδοτήσεις δυνάμει τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ νομοθετικὰς ἐξουσιοδοτήσεις παλαιοτέρας, διότι σήμερον ἡ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις ἀποτελεῖ βεβαίως μίαν ἐξαίρεσιν, ἀλλὰ μίαν ὁμαλὴν ἐξαίρεσιν ἐπιτρεπομένην ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Συντάγματος. Αἱ παλαιότεραι ἐκδόσεις Ν. Διαταγμάτων, τὰς ὁποίας κυρίως εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας συνάδελφος, ἀπετέλουν κατάχρησιν ἐξουσίας, διότι εὑρίσκοντο ἐκτὸς τοῦ Συντάγματος καὶ ἀκόμη αἱ παλαιότεραι ἐξουσιοδοτήσεις ἦσαν ἐντελῶς διάφοροι ἀπὸ τὰς ἐξουσιοδοτήσεις, τὰς ὁποίας διαγράφει τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος, καθὼς γνωρίζομεν, διότι ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία τῆς καταστάσεως ὄχι μόνον διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς τὴν ὁποίαν διορίζει, εἰς τὴν ὁποίαν ἀντικατοπτρίζεται ὅλη ἡ σύνθεσις τῆς Βουλῆς ἀναλόγως τῆς δυνάμεως τῶν κομματικῶν μερίδων, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ διότι ἡ Βουλὴ εἰς τὸ τέλος διὰ τῆς ψήφου της κανονίζει ἂν θὰ ἰσχύσῃ τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ἔγινε κατὰ τὴν ἐξαιρετικὴν διαδικασίαν. Δὲν πρόκειται περὶ μεταβιβάσεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας εἰς τὴν ἐκτελεστικήν, ἀλλὰ περὶ ὡρισμένης διαδικασίας ἀσκήσεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, ἀπεχούσης βεβαίως ἀπὸ τὴν κοινήν, διότι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν εἰς τὴν Βουλὴν ἀνήκει ἡ ὁριστικὴ ἀπόφασις περὶ τοῦ ἂν θὰ ἰσχύσῃ τὸ τεθειμένον δίκαιον διὰ τῆς ἐξαιρετικῆς διαδικασίας. Βεβαίως ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται πρὸ μιᾶς καταστάσεως δημιουργουμένης ἐκ τῆς ἐκδόσεως ἑνὸς Ν. Διατάγματος, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ ὅρια εἶναι τοιαῦτα, ὥστε δὲν ἠμπορεῖ νὰ λεχθῇ ὅτι θὰ ὑπάρξῃ δυσκολία σοβαρὰ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀνατρέψῃ, νὰ καταργήσῃ ὅ,τι χωρὶς τὴν ἰδικήν της ἀπόφασιν ἐδημιουργήθη. Ἑπομένως ὅλοι οἱ φόβοι, τοὺς ὁποίους παρουσίασεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας συνάδελφος εἶναι ἀδικαιολόγητοι, ἂν δὲ δὲν εἶναι ἀδικαιολόγητοι, εἶναι εἰς ἄκρον ὑπερβολικοί. Ἀλλὰ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐνδιαφέρει, καθὼς ἀντελήφθην, περισσότερον ὁ τύπος παρὰ ἡ οὐσία, διότι μᾶς εἶπεν ὅτι: «Ἐπὶ τέλους διατί στενοχωρεῖσθε καὶ διατί θέλετε νὰ λάβητε αὐτὴν τὴν ἐξουσιοδότησιν; Μήπως θὰ ὑπάρξῃ καμμία δυσκολία μεγαλυτέρα ἂν θελήσητε συλλήβδην καὶ ἀθρόως εἴτε νὰ κυρώσητε, εἴτε νὰ ἀκυρώσητε ὅλον τὸν ὄγκον τῶν Διαταγμάτων τῆς Παγκαλικῆς περιόδου; Δὲν ὑπάρχει καμμία δυσκολία καὶ ἂν εἰς τὴν Βουλὴν εἰσαγάγητε τὰ νομοσχέδια εἰς τὴν αʹ ἀνάγνωσιν θὰ περάσουν ἀσυζητητεὶ καὶ εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν θὰ περάσουν ἄνευ δυσκολίας». Δὲν τὸν ἐνδιαφέρει δηλαδὴ ἡ ἐξέτασις τῶν θεμάτων, ἡ εὐσυνειδητοτέρα ἐργασία, ὅσον ὁ τύπος. Ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ πνεῦμα, ἀξιότιμε συνάδελφε ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας, συνετέλεσε πολλὰς φορὰς καὶ εἰς τὸ παρελθὸν νὰ καταπνίξῃ τὴν οὐσίαν τοῦ πολιτεύματος καὶ ὅ,τι μᾶς ἐνδιαφέρει αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ἡ οὐσία τοῦ πολιτεύματος, τὸ ἀληθὲς πνεῦμα τοῦ πολιτεύματος, τὸ ὁποῖον συντελεῖ εἰς τὴν οὐσιαστικωτέραν ἐξυπηρέτησιν τῶν γενικῶν συμφερόντων. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος παρεγνώρισε καὶ κάτι ἄλλο πολὺ σοβαρόν, παρεγνώρισε τὴν οὐσίαν αὐτῶν τῶν Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ καταργήσωμεν ἢ νὰ τροποποιήσωμεν ἢ νὰ κυρώσωμεν διὰ τῆς ἐξουσιοδοτήσεως τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἀφίνω ὅτι ἐλησμόνησεν ὅτι πρὸ ὀλίγου χρόνου αὐτὸς ὁ ἴδιος ἐζήτησεν αὐτὴν τὴν ἐξουσιοδότησιν, ὅταν ἦτο ἐν τῇ Κυβερνήσει. Ὑπῆρξε τότε συντακτικὴ ἐξουσιοδότησις, ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει οὐσιαστικὴν διαφοράν, διότι ἂν ἐνδιαφερώμεθα περὶ τῆς οὐσίας, περὶ τῆς ἀσκήσεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὸ νομοθετικὸν Σῶμα, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ζητῶμεν τὴν ἐξουσιοδότησιν. Ἂν ὑπῆρχε τότε λόγος ὅπως ἀσκηθῇ δικαίωμα νομοθετικὸν ἀπὸ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν διὰ τὸν αὐτὸν λόγον ἂν ὄχι κατὰ μείζονα, ὑπάρχει ὁ αὐτὸς λόγος σήμερον τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον δὲν πρόκειται κατὰ τὴν αὐτὴν διαδικασίαν ἡ ὁποία τότε ἐνεκρίθη νὰ γίνῃ ἡ ἔγκρισις, τροποποίησις ἢ ἀκύρωσις τῶν Ν. Διαταγμάτων, ἀλλὰ κατὰ διαδικασίαν διάφορον, καθιστῶσαν ὥστε ἡ Βουλὴ νὰ εἶναι κυρία πάντοτε τῶν πράξεων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Παρεγνώρισεν ὅμως τὴν φύσιν αὐτῶν τῶν συντακτικῶν δικαιωμάτων, διότι αὐτὰ ἀποτελοῦν μίαν ἰδιωτικὴν κατηγορίαν. Πρόκειται περὶ πράξεων μιᾶς αὐθαιρέτου καταστάσεως, τὰς ὁποίας πράξεις ἡ Συνέλευσις, ἡ Βουλὴ ὅταν ἤσκει τὰ συντακτικά της δικαιώματα δὲν ἀνεγνώρισεν ὡς πράξεις νομίμους, ἀλλ’ ἄφησε νὰ ἰσχύουν de facto, ἀλλὰ δὲν ἀνεγνώρισεν ὡς πράξεις νομίμους καὶ δι’ αὐτὸ ἔδωσεν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ Ν. Διατάγματα, ἀλλὰ καὶ ὥρισε μίαν προθεσμίαν ἐντὸς τῆς ὁποίας ὅλα αὐτὰ τὰ ἀπεδέχθη κατὰ κανόνα ἰσχύοντα. Ἀκριβῶς δὲ διότι περὶ τοιούτων πράξεων πρόκειται καὶ ἀκριβῶς διότι αἱ πράξεις αὐταὶ δὲν εἶναι ὀλίγαι, ἡ αἴτησις τῆς Κυβερνήσεως ὅπως καὶ εἰς τὰς προσεχεῖς διακοπὰς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἀσκηθῇ τὸ δικαίωμα τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος εἶναι πλέον ἢ δικαιολογημένη. Δὲν πρέπει ὅμως νὰ νομίσωμεν ὅτι τὰ Ν. Διατάγματα, τὰ ὁποῖα εἰς τὸ παρελθὸν ἦσαν ἀντισυνταγματικά, σήμερον ἀποτελοῦν καὶ αὐτὰ κανόνα. Ἀπὸ τῆς μεταπολεμικῆς περιόδου τόσον πολὺ ἐξωγκώθη ἡ ἀνάγκη τῶν νομοθετικῶν μεταρρυθμίσεων, ὥστε κατεδείχθη εἰς πλείστας περιπτώσεις ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ δημοσία ἀνάγκη χωρὶς τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐξαιρετικοῦ αὐτοῦ δικαιώματος ἀπὸ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν καὶ δι’ αὐτὸ διὰ νὰ μὴ γίνεται κατάχρησις, ἐλήφθη συνταγματικὴ πρόνοια διὰ διατάξεων αἱ ὁποῖαι περιορίζουν αὐτὸ τὸ δικαίωμα, δηλαδὴ τὴν ἄσκησιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὴν ἐκτελεστικὴν εἰς τρόπον ὥστε αὐτὴ ἡ ἔκδοσις τῶν Ν. Διαταγμάτων νὰ προσαρμόζεται εἰς μέγιστον βαθμὸν εἰς τὴν ὅλην λειτουργίαν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος. Καὶ ἂν εἰς ὅλα τὰ Κράτη παρουσιάσθη αὐτὴ ἡ ἀνάγκη, ἡ ὁποία ἱκανοποιήθη εἴτε διὰ νομίμου, εἴτε δι’ αὐθαιρέτου τρόπου, ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι σήμερον περισσότερον παρίσταται ἀνάγκη τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον παρέχει τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος, μετὰ τὴν ἀνώμαλον περίοδον τῆς δικτατορίας, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε μίαν κατάστασιν ἐντελῶς ἐξαιρετικὴν ἀπὸ ἀπόψεως διατάξεων τὰς ὁποίας ἐπέβαλεν. Ἐπηκολούθησεν ἡ περίοδος τῆς Συντακτικῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἦτο ρητῶς ἀπαραίτητον καὶ μοιραῖον ἡ διεξαγωγὴ τοῦ συντακτικοῦ ἔργου νὰ παραμελῇ τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς καὶ μόλις ἐτελείωσε τὸ συντακτικὸν ἐκεῖνο ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐξαιρετικῶς ἐπέβαλε τὸν περιορισμὸν τῶν νομοθετικῶν ἐργασιῶν, ἐπῆλθεν ἡ ἀνάγκη ὅπως μέλη τῆς Κυβερνήσεως ἀναχωρήσουν ὅπως διεξαγάγουν σπουδαιοτάτας ὑποθέσεις τοῦ Κράτους εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν καὶ εἰς τὸ προσεχὲς ἀκόμη μέλλον καὶ σήμερον μετὰ τὴν ἔγκρισιν τῆς ἐκδόσεως τῶν νέων δανείων καὶ παρίσταται καὶ πάλιν ἡ ἀνάγκη τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῶν νομοθετικῶν. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ἡ ζωὴ δὲν μᾶς παρακολουθεῖ καὶ ἔχει ἀνάγκην ἱκανοποιήσεως ἡ ζωὴ αὐτή, ἔχουν ἀνάγκην ἱκανοποιήσεως μεγάλα κρατικὰ συμφέροντα καὶ κοινωνικά. Καὶ ἐρωτῶ· ποῖον θὰ ἦτο σπουδαιότερον χάριν τοῦ σεβασμοῦ τοῦ ἀπολύτου καὶ μερικοῦ τινός, χάριν ἀπολύτου ἐπιταγῆς εἰς τοὺς τύπους νὰ παραμελήσωμεν ὅλας τὰς ἀνάγκας τὰς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσωμεν σεβόμενοι ὡρισμένας διατάξεις τοῦ Συντάγματος; Αὐτὸ θὰ ἦτο λοιπὸν προτιμότερον; Ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἀργολιδοκαρινθίας λέγει: «Καὶ ἂν πάρετε αὐτὴν τὴν ἐξουσιοδότησιν, δὲν ἔχετε νὰ ἐκτελέσητε μεγάλα ἔργα, διότι θὰ εἶναι βραχὺ τὸ χρονικὸν διάστημα τῶν διακοπῶν». Ἀλλ’ ὅσον βραχὺ καὶ ἂν εἶναι, δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἀχρησιμοποίητον ὅπως προαχθῇ τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς. Θὰ ἔλθωμεν τὸν Ὀκτώβριον νὰ ψηφίσωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν καὶ πάλιν θὰ χρειασθοῦν διαπραγματεύσεις περὶ τοῦ δανείου καὶ πάλιν θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ διακοπῇ τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς. Θὰ ἦτο μικρὸν τὸ ὠφέλημα, ἂν κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν μία Κυβέρνησις μὲ τὰς Ἐπιτροπὰς ἀπεφάσιζε νὰ διευκολύνῃ τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς, νὰ διευκολύνῃ τὴν ζωήν; Θὰ ἦτο μικρὸν τὸ ὠφέλημα τοῦτο καὶ ἂν ἐξ ἄλλου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεκπεραιώσωμεν μεγάλον ὄγκον ἐργασίας; Ποῖος θὰ ἦτο ἐξ ἄλλου ὁ κίνδυνος νὰ δοθῇ ἡ ἐξουσιοδότησις εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν; Ὁ κίνδυνος τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας προέρχεται, πηγάζει ἐκ τοῦ ὅτι αὐτὸς δὲν συμπαρακάθεται μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως; Δὲν βλέπω οὐδένα ἄλλον λόγον νὰ ἀπαγορεύῃ νὰ διευκολυνθῇ τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς.

§307Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν σᾶς εἶπον διατί δὲν παρακάθημαι, εἶπον ὅτι εἶχε σκοπὸν διευκολύνσεως ἐκεῖνο, διότι μόλις τὰ Διατάγματα αὐτὰ ἐξητάζοντο ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία ὑφίστατο καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, καθίσταντο πλέον νόμοι τοῦ Κράτους ἢ ἀπερρίπτοντο, ἐνῷ σήμερον δὲν συμβαίνει αὐτό. Σᾶς εἶπον μάλιστα ὅτι ἄλλη ἦτο ἡ φύσις τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου καὶ ἄλλη ἡ φύσις τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ. Δι’ αὐτὸ λέγω ὅτι ἔγινε κατάχρησις τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ γίνῃ κατάχρησις, χωρὶς οὐσιωδῶς νὰ ἔχωμεν καὶ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα. Διότι πάντα αὐτὰ θὰ τὰ φέρετε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ σᾶς εἶπον ὅτι δὲν ἔχομεν καμμίαν οἰκονομίαν. Διότι ἐκτὸς ἐξαιρετικῶν περιστάσεων καὶ σπουδαίων θεμάτων δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνεται χρῆσις τοῦ μέτρου τούτου. Λοιπὸν ἡ περίπτωσις τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου δὲν ἔχει οὐδεμίαν σύγκρισιν μὲ τὸ σημερινὸν ψήφισμα, διότι δὲν δύναμαι νὰ παραλείψω καὶ ἄλλο τι, ὅτι ἐδῶ ὑπάρχει μία Κυβέρνησις, εἰς τὴν ὁποίαν ἐκπροσωποῦνται ὅλα τὰ ἐν τῇ Βουλῇ κόμματα καὶ δύνανται νὰ συζητηθοῦν ἐν αὐτῇ τὰ νομοθετήματα ταῦτα. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὸ κόμμα τὸ ἰδικόν μου, τὸ ὅτι τοῦτο ἦτο τότε συμπράττον καὶ τώρα εἶναι ἀντιπράττον, τοῦτο δὲν χρησιμεύει εἰς τὸ ν’ ἀναπτύξῃ τὴν ἀντίθετον γνώμην, ἣν τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν ὀρθοτέραν γνώμην. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει σᾶς λέγω ὅτι ἄλλα ἦσαν τὰ ἀποτελέσματα τότε. Εἴχομεν μίαν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία εἶχεν ἐξαιρετικὴν ἐξουσίαν καὶ ἠδύνατο νὰ συμβάλῃ μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα. Ἀλλὰ τώρα ὁπωσδήποτε καὶ ἂν κάμητε χρῆσιν τῆς ἐξουσίας, γίνεται καταστρατήγησις τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος.

§308Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Καὶ ἡ μὲν σύμπραξις τοῦ ἀντιθέτου κόμματος δὲν θὰ λείψῃ, διότι αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ θὰ ἐργασθῶσι καθ’ ὃν τρόπον ἐργάζονται καὶ ὁ ὁποῖος δὲν περιορίζει καθόλου τὰ δικαιώματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως....

§309Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐντὸς τεσσάρων μηνῶν τὰ Διατάγματα πρέπει νὰ τὰ φέρετε εἰς τὴν Βουλήν.

§310Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς· εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, κ. Τσαλδάρη...

§311Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἐπιβαρύνουν τὴν Βουλήν.

§312Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ἐπιβαρύνουν τὴν Βουλήν. Οὕτως ἢ ἄλλως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι μέχρι τοῦ Φεβρουαρίου νὰ λύσωμεν τὰ ζητήματα. Δὲν ἠμποροῦν πλέον νὰ μείνουν ἐκκρεμῆ. Ὅπως σᾶς εἶπον, τὰ Παγκαλικὰ Διατάγματα δὲν εἶναι νομοθετήματα ἀναγνωρισθέντα, εἶναι διατάξεις αἱ ὁποῖαι ἐφαρμόζονται, τεθεῖσαι αὐθαιρέτως καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ δύνανται καὶ μὲ ἓν Διάταγμα τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀκυρωθῶσι, διότι τὰ Διατάγματα δὲν ἔχουν καμμίαν ἰσχύν. Ἂν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκδώσῃ ἓν Διάταγμα νομοθετικοῦ περιεχομένου, ὁ διάδοχος Ὑπουργὸς ἔχει ἀνάγκην κάποιας ἐξουσιοδοτήσεως διὰ νὰ ἐκδώσῃ Διάταγμα ἀκυρωτικὸν τοῦ ἀκύρου Διατάγματος. Νομίζω ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις χρωμένη τῆς ἐξουσιοδοτήσεως τὴν ὁποίαν ἔχει λάβει πρὸ μηνῶν, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀκυρώσῃ ἢ καταργήσῃ οἱονδήποτε Διάταγμα.

§313Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐφόσον ἐφαρμόζονται ὡς νόμοι, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὰ ἀκυρώσητε, διότι τότε θὰ κάμητε νέαν κατάχρησιν.

§314Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ὅπως ἰσχυρίζεσθε ὁ ἴδιος, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἡ πρὸ μηνῶν ληφθεῖσα εἶναι συντακτική, ἡ ὁποία λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἐντὸς ἔτους ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος καὶ ἐφόσον παραμένει.... κλπ.» Ὅλα τὰ ἄλλα, λέγει ἡ ἀπόφασις αὐτή, καταργοῦνται αὐτοδικαίως, αὐτὴ δὲ ἡ διάταξις δὲν ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς διαλύσεως τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, διότι ἴσια–ἴσια ἡ Συνέλευσις ἡ ὁποία ἔδωκε τὸ δικαίωμα ἤθελεν ἵνα αἱ τροποποιήσεις αὗται γίνουν ἐφόσον ἦτο ἡ Οἰκουμενική. Ἂν ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις δὲν μετέβαλεν ἢ δὲν ἐπρόφθαινε νὰ ἀκυρώσῃ τὰ Διατάγματα, ἤθελεν ἰσχύσει ἡ τελευταία διάταξις, τῆς ὁποίας καταργοῦνται ὅλαι αἱ διατάξεις. Μὴ λησμονεῖτε ὅτι ἐγὼ εἶμαι ὁ συντάκτης αὐτῶν τῶν διατάξεων.

§315Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω τὴν γνώμην μου.

§316Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). (Ἀναγινώσκει): «Μετὰ πάροδον ἔτους καταργοῦνται αὐτοδικαίως ὅσα ἐκ τῶν ἀνωτέρω Διαταγμάτων, πράξεων, συμβάσεων ἢ ἐργολαβιῶν δὲν κυρωθῶσιν ὡς ἀνωτέρω.... κλπ.»

§317Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. «Δὲν κυρωθῶσιν ὡς ἀνωτέρω», δηλαδὴ δὲν κυρωθῶσιν ὡς ἀνωτέρω κατὰ τὴν διαδικασίαν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἔχει ὡς βάσιν τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν. Ἡ διαδικασία «πρὸ τῆς παρόδου τοῦ ἔτους» κατέστη ὁ ὅρος αὐτὸς ἀδύνατος, ὑπὸ τὸν ὅρον ὑπὸ τὸν ὁποῖον διατελεῖ ἡ τελευταία παράγραφος «δὲν δύναται νὰ ἰσχύσῃ». Εἶναι στοιχειώδης νομικὴ ἔννοια, διότι θὰ εἶναι πρᾶγμα ἐντελῶς ἀπᾷδον διὰ μίαν νομοθετικὴν διάταξιν. Ἂν ὑποτίθεται ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἔπαυσε νὰ ὑπάρχῃ δι’ ἕνα ὡρισμένον λόγον, ὅπως ἔπαυσε νὰ ὑπάρχῃ, δὲν ἐπέρχεται ἡ ἀκυρότης διὰ τὴν προϋπόθεσιν αὐτήν.

§318Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ὑπάρχει προϋπόθεσις.

§319Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ σᾶς ὑπενθυμίζω τὴν δήλωσιν, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι πρέπει νὰ τελειώσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν τὸ ταχύτερον. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ψηφίσητε τὴν διάταξιν αὐτὴν μὲ τοὺς ὅρους καὶ θὰ ἐνεργήσητε ὡς ἡ Συνέλευσις. Σχετικῶς μὲ τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχύουν....

§320Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ σκέψις εἶναι νὰ καταργηθοῦν. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς τὸ νέον σχέδιον δὲν περιελήφθη ἡ διάταξις αὐτή, διότι νομίζω ὅτι ἰσχύει ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ θὰ εἶναι ἐπανάληψις. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐκτὸς τῆς παρατυπίας τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἀνέφερεν, εὗρε καὶ ἄλλην παρατυπίαν, ὅτι ζητοῦμεν τὴν ἀκύρωσιν συντακτικῶν πράξεων. Ἰδοὺ εἰς ποῖον ἄτοπον κατέληξεν ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὰς καταργήσῃ οὔτε ἡ Βουλή, δηλαδὴ ἦλθε μία αὐθαίρετος κατάστασις, ἡ ὁποία ἐξέδωκε διατάξεις συντακτικοῦ περιεχομένου, κατὰ συνέπειαν αὐτὴν τὴν συντακτικήν, τὴν αὐθαίρετον πρᾶξιν τῆς καταστάσεως, αὐτὴν δὲν δύναται νὰ καταργήσῃ ἡ Βουλή. Εἰς αὐτὸ τὸ ἄτοπον κατέληξεν ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἀφορμᾶται ἀπὸ τῆς ἰδέας ὅτι αὐταὶ αἱ δικτατορικαὶ πράξεις εἶναι νομοθετήματα τὰ ὁποῖα δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀκυρωθοῦν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀκυρωθοῦν παρὰ μόνον διὰ νόμου ψηφιζομένου ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Φαντάζεσθε, κύριε συνάδελφε, ἀκόμη ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ ἡ Βουλή, ὅτι αὐταὶ αἱ διατάξεις εἰς τὰς ὁποίας ἔθεσεν ἕνα τίτλον ἡ δικτατορικὴ περίοδος, ὅτι εἶναι συντακτικαί, ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀκυρωθοῦν;

§321Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐταὶ εἶναι ἀνύπαρκτοι.

§322Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Βλέπετε ὅτι περιπίπτετε εἰς ἀντιφάσεις, διότι πρὸ ὀλίγου μοὶ εἴπατε ὅτι, μολονότι εἶναι ἄκυροι αὐταὶ αἱ πράξεις, ἀφοῦ ἔφθασαν νὰ ἰσχύουν, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰς καταργήσῃ, πῶς θεωρεῖτε ἀκύρους τὰς πράξεις αἱ ὁποῖαι ἰσχύουν μέχρι σήμερον;

§323Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ἂν ἔχουν νομοθετικὸν περιεχόμενον, αἱ πράξεις αὐταὶ δὲν εἶναι συντακτικαί.

§324Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν πιστεύω νὰ ἐδέχθη τις ὅτι διατάξεις συντακτικαὶ τῆς Παγκαλικῆς περιόδου δύνανται νὰ ἰσχύουν. Πρόκειται περὶ τῶν πράξεων, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον τὸν τίτλον τῶν συντακτικῶν πράξεων. Διότι καὶ τὸ Σύνταγμα δὲν ἔχει νομοθετικὰς διατάξεις; Καὶ νομίζετε ὅτι δυνάμεθα νὰ διαγράψωμεν τόσον αὐστηρῶς τὰ ὅρια τῶν συνταγματικῶν διατάξεων; Λοιπὸν ἰδοὺ τὰ ἄτοπα εἰς τὰ ὁποῖα καταλήγουν οἱ συλλογισμοὶ τοῦ κ. Τσαλδάρη. Ἀφ’ ἑνὸς λέγει ὅτι δὲν δύναται νὰ θίξῃ κανεὶς αὐτὴν τὴν συνταγματικὴν πρᾶξιν καὶ ἐξ ἄλλου διότι τὸ ἄτοπον αὐτὸ τὸν στενοχωρεῖ ὅτι εἶναι ἄκυρος καὶ δὲν ἰσχύει. Δευτέρα κατηγορία εἶναι ὅτι οὐδεμία Κυβέρνησις δύναται νὰ ἀκυρώσῃ διπλώματα, τὰ ὁποῖα ἔτυχε νὰ ἰσχύσουν. Βλέπετε ὅτι ἡ ὁδὸς τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας ἡγέτης δὲν εἶναι ὁδὸς ἡ ὁποία ἄγει εἰς διέξοδον καὶ δὲν δυνάμεθα ἑπομένως νὰ τὴν ἀκολουθήσωμεν διὰ νὰ προχωρήσωμεν. Ἀλλ’ ὑπάρχει, λέγει, καὶ ἄλλη παρατυπία, ὅτι δὲν ἀναφέρεται ρητῶς εἰς τὸ Σύνταγμα εἰδικὴ ἐξουσιοδότησις. Καὶ ἐγὼ ἐπεθύμουν νὰ ὑπάρχῃ μία εἰδικὴ ἐξουσιοδότησις, ἀλλ’ ἐδῶ πρόκειται περὶ ὁρμαθοῦ διατάξεων ἀνωμάλων, τὰς ὁποίας βεβαίως δὲν ἐφέραμεν πρώτην φορὰν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῇ τις ὅτι πρόκειται περὶ γρίφου καὶ ἀγνώστων πραγμάτων, ἀλλὰ πρόκειται περὶ γνωστῶν, ἐν οἷς περιλαμβάνεται καὶ ἡ διάταξις περὶ ἐξουσιοδοτήσεως. Βεβαίως ἂν ἐπρόκειτο περὶ νέων διατάξεων καὶ ἐρχόμεθα νὰ ζητήσωμεν τοιαύτην ἐξουσιοδότησιν, περὶ ἀγνώστων διατάξεων, βεβαίως τότε τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος θὰ ἀντέκειτο καὶ ὤφειλεν ἡ Βουλὴ νὰ ἀπορρίψῃ αὐτό. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην κατηγορίαν τοῦ ζητήματος τῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Ἀλλὰ καὶ ἡ δευτέρα κατηγορία δὲν εὗρε καμμίαν ἐπιείκειαν ἐκ μέρους τοῦ κ. Τσαλδάρη. Ἀλλά, κύριοι, μεταξὺ αὐτῶν τῶν Διαταγμάτων ὑπάρχουσι καὶ πολλὰ νομοσχέδια κατατεθειμένα, γνωστὰ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, τὰ ὁποῖα διὰ βοῆς ἠξίωσεν ἡ Βουλὴ νὰ ὑποβληθοῦν καὶ νὰ ἐγκριθοῦν. Καὶ ἀναφέρω ἐπὶ παραδείγματι τὸ «περὶ δημοσίων κτημάτων». Ἐδῶ ἔχομεν ἐπερώτησιν καὶ ἀπαίτησιν τῆς Βουλῆς ὅπως ὑποβληθοῦν τὸ ταχύτερον.

§325Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν τὸ γνωρίζει αὐτό.

§326Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ὁμιλοῦμεν περὶ τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος. Κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον ἔχει ὑποβληθῆ ἀπὸ μηνῶν εἰς τὴν Βουλήν, ἔχει τυπωθῆ, ἔχει διανεμηθῆ, ἔχει ὑποβληθῆ εἰς δύο Ἐπιτροπάς, ἀλλὰ δὲν ἐψηφίσθη ἀκόμη, διότι ἀπησχολήθημεν μὲ ἄλλα ζητήματα.

§327Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἤθελον νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ὅπως αἱ δύο Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί, δηλαδὴ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Γεωργίας καὶ ἡ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης Ἐπιτροπή, συνέλθουν ἀπὸ κοινοῦ καὶ κανονίσουν τὴν τύχην τῶν κτημάτων αὐτῶν καὶ τὴν τύχην τοῦ νομικοῦ προσώπου.

§328Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀποτελεῖτε μέλος μιᾶς ἐκ τούτων, τὸ γνωρίζω. Ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι ἡ τύχη τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης οὐδόλως ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§329Α. ΜΑΡΚΟΥ. Μᾶς ἐνδιαφέρει ἡ τύχη τῶν δημοσίων κτημάτων.

§330Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τύχην αὐτῶν, αὕτη διαγράφεται ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὀφείλω νὰ εἴπω, κατήργησε τὰ σχετικὰ Διατάγματα τῆς Παγκαλικῆς περιόδου. Εἰσηγούμενος τὴν ἀκύρωσιν τῶν Νομοθετικῶν αὐτῶν Διαταγμάτων, ὅταν μάλιστα ἡ ἐξέγερσις ἦτο μεγίστη, ἤθελον νὰ φέρω τὸ πρώην καθεστὼς τῶν δημοσίων κτημάτων καὶ ἐζήτησα διὰ τῆς ὁδοῦ ἡ ὁποία διαγράφεται ὑπὸ τῆς παρούσης ἐξουσιοδοτήσεως νὰ γίνῃ τροποποίησις. Ἀλλ’ ἀκριβῶς διότι ἤθελον νὰ γίνῃ εὐρυτέρα συζήτησις, ὑπέβαλον ταῦτα ὡς νομοσχέδια καὶ ἐπεδίωξα νὰ γίνῃ δευτέρα συζήτησις. Διότι εἴπομεν ὅτι θὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ καὶ οὐδεμία συνεπῶς θὰ ἐδημιουργεῖτο κατάστασις, ἡ ὁποία νὰ δεσμεύσῃ τὴν Βουλήν. Εὗρεν ἐπίσης ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας συνάδελφος ὅτι δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ ἐξαιρετικὸν διὰ τοὺς ἐκ Πατρῶν χαλαζοπλήκτους.

§331Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἄν νομίσῃ ἡ Βουλὴ ὅτι ὑπάρχει τι τὸ ἐπεῖγον, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ τὸ ὑποστηρίξωμεν.

§332Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀναφέρετε εἰδικῶς τοὺς ἐκ χαλάζης παθόντας, διότι θέλετε νὰ ἐμφανισθῆτε ὡς προστάτης τῶν χαλαζοπλήκτων. Λέγετε ὅτι ἐπειδὴ ἔρχεται κατὰ σειρὰν ἀναγνώσεως αὐτό, ἂν ὑπάρχῃ τι τὸ ἐπεῖγον, εὐχαρίστως θὰ δώσῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἐξουσιοδότησιν.

§333Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς εἴπω καὶ ἐγὼ ὅτι εὐκόλως ζητεῖτε τὴν χάλαζαν διὰ νὰ καλύψετε κάτω ἀπὸ αὐτὴν παγετοὺς διὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ἐνῷ χθὲς ἐζητήσατε ἄλλα διὰ σχολεῖα, ἄλλα διὰ διαφόρους δὲν γνωρίζω λόγους, αἴφνης τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐμφανίζεται ἡ χάλαζα, ἡ ὁποία ἦλθε νὰ συσκοτίσῃ τὸ πρᾶγμα, ὅπως καὶ σήμερον. Ἄν πρόκειται περὶ χαλαζοπλήκτων, νὰ σᾶς δώσωμεν εὐχαρίστως τὴν ἐξουσιοδότησιν.

§334Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι δὲν πρόκειται περὶ πραγμάτων ἀγνώστων εἰς τὴν Βουλήν. Φαντάζεσθε, κύριοι, ὅτι εἶναι δυνατὸν αὐτὰ τὰ πράγματα νὰ γίνουν χωρὶς νὰ γίνῃ εὐρυτάτη συζήτησις; Ὑπάρχει, κύριε συνάδελφε, ὑποβεβλημένον ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει εἰς τὴν χρησιμοποίησιν διδασκάλων διὰ τὴν μετεκπαίδευσιν τὴν γεωργικὴν ὑπὲρ τῶν τέκνων τῶν γεωργῶν. Τὸ ἐπεῖγον τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τοῦτο, ὅτι διὰ νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ μετεκπαίδευσις, πρέπει νὰ γίνῃ ἡ προεργασία, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν τὸν Ὀκτώβριον ἢ τὸν Νοέμβριον νὰ γίνουν αὐτὰ τὰ φροντιστήρια τῆς μετεκπαιδεύσεως. Βεβαίως ὁ κ. συνάδελφος εὑρίσκει αὐτὰ δευτερεύοντα, ἀλλ’ εἰς αὐτὸ δὲν δυνάμεθα νὰ συμφωνήσωμεν, οὔτε νομίζομεν ὅτι εἶναι σπουδαιότερον νομοσχέδιον οἱασδήποτε ἄλλης κατηγορίας....

§335Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Θέλετε νὰ φέρετε τὸ ζήτημα τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως διὰ τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρεται ὅλος ὁ κόσμος, ἀλλὰ τὸ φέρετε κατὰ τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ μέριμνά σας ἀποβαίνει ἀνωφελής. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἶχε συνταχθῆ διὰ τὸ θέμα τοῦτο τὸ ὑπέβαλον κατὰ καθῆκον εἰς τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, ἀλλὰ σεῖς ἐσπεύσατε νὰ ὑποβάλλετε νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, χωρὶς νὰ λάβετε τὴν ἰδικήν μου ὑπογραφήν.

§336Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον συνεφώνησε πρὸς τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἐπροτείναμεν. Παραιτοῦμαι, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τῆς ἐρωτήσεως, ἡ ὁποία εἶναι δυσχερὲς νὰ τεθῇ εἰς τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς. Ἂν καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι δὲν θὰ συμβῇ ποτὲ εἰς τὸ μέλλον νὰ φέρητε ἀντίρρησιν, ἐγὼ εὐχαρίστως δέχομαι νὰ ἀναβληθῇ. Ἀλλ’ ὑπάρχουν θέματα πολὺ ἐπείγοντα ὡς τὸ θέμα περὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ βοηθήσῃ ὥστε νὰ ψηφισθῶσιν αὐτὰ τὰ ἐπείγοντα.

§337Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διὰ νὰ ἡσυχάσω τὴν συνείδησιν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ διὰ τὴν τύχην τῶν ὑπουργικῶν πράξεων, διὰ τὰς ὁποίας καὶ μὲ κατεκεραυνοβόλησε τόσον, ὅτι ἦλθον εἰς ἀντίφασιν, λέγω ὅτι αἱ συντακτικαὶ πράξεις ἀφότου ὑπῆρξε μία Συνέλευσις, ἡ ὁποία ἐκανόνισε ποῖον εἶναι τὸ Σύνταγμα καὶ ποῖαι αἱ συντακτικαὶ πράξεις — αἱ ὁποῖαι συντακτικαὶ πράξεις εἶναι πλέον καθωρισμέναι — λέγω ὅτι, ἐφόσον δὲν ἔλαβε καμμίαν πρόνοιαν ἡ Συνέλευσις αὕτη, αἱ πράξεις αὗται εἶναι συντακτικαί. Δὲν δύναται νὰ λέγεται συντακτικὴ πρᾶξις ἐκείνη ἡ ὁποία ἔχει νομοθετικὸν περεχόμενον.

§338Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει ἀπόφασις καὶ κατ’ αὐτὴν ἀνάγεται εἰς τὰς λεγομένας συντακτικὰς πράξεις.

§339Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν θέλητε ἐκ τῆς λέξεως νὰ σχηματίσητε οὐσίαν, τότε δὲν ὁμιλεῖτε κυριολεκτικῶς. Δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλεῖτε περὶ πράξεων συντακτικῶν, ὅταν δὲν ἔχωσι συντακτικὸν περιεχόμενον. Αὐταὶ αἱ πράξεις ἔπαυσαν νὰ ἰσχύουν ἀφ’ ἧς ἐθεσπίσθη τὸ Σύνταγμα.

§340Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν μοὶ λέγετε, κ. συνάδελφε, ποίας συντακτικὰς ἀποφάσεις ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας ὅταν λέγητε ὅτι ἡ Βουλὴ ἠμπορεῖ νὰ κυρώσῃ αὐτὰς τὰς συντακτικὰς πράξεις;

§341Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐγὼ δὲν καθώρισα καμμίαν πρᾶξιν. Σᾶς εἶπον ὅτι πρόκειται περὶ συντακτικῶν πράξεων αἵτινες δὲν ἔχουν πλέον ἰσχύν. Τώρα αὐτὸ τὸ εἴπατε διὰ νὰ μοὶ προσάψητε τὴν μομφὴν ὅτι ἐγὼ εἶμαι ἀσυνεπὴς καὶ ἔρχομαι νὰ σᾶς ἐξηγήσω. Σᾶς εἶπον, κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν πρόκειται σήμερον ἡ Βουλὴ νὰ κυρώσῃ συντακτικὰς πράξεις, διότι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ μοὶ εἴπατε, τί θὰ γίνουν αὐταί; Σᾶς ἀπαντῶ ὅτι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλεῖτε περὶ τοιούτων πράξεων, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Τὸ Σύνταγμα καθώρισεν ὅτι αἱ συντακτικαὶ πράξεις ἔπαυσαν νὰ ἰσχύουν. Τώρα ἔρχεσθε καὶ μοὶ λέγετε ὅτι εἶναι συντακτικαὶ πράξεις νομοθετικοῦ περιεχομένου. Ἄν πρόκειται περὶ συντακτικῶν πράξεων νομοθετικοῦ περιεχομένου, αὐταὶ εἶναι νομοθετικαὶ πράξεις, εἰς τὰς ὁποίας ἡ δικτατορία τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἠθέλησε νὰ δώσῃ τὴν ἐπιφάνειαν τῶν συντακτικῶν πράξεων καὶ διὰ τὰς ὁποίας ἔχετε δικαίωμα ἀπόλυτον νὰ κάμητε ὅ,τι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἔχει δικαίωμα νὰ κάμῃ καὶ δι’ ἐκείνας τὰς ὁποίας ἡ δικτατορία δὲν ὀνομάζει συντακτικὰς πράξεις, ἀλλὰ τὰς ὀνομάζει νομοθετικὰς πράξεις. Ἑπομένως ὅλον αὐτὸ τὸ κατακεραύνωμα, τὸ ὁποῖον ἀμφότεροι οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ μοὶ ἔκαμον, ἦτο ἐντελῶς ἀδικαιολόγητον.

§342Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὅταν ἔγινε τὸ ψήφισμα τὸ παραπέμπον τὰ Διατάγματα εἰς τὰς Ἐπιτροπάς, δὲν εἶχε ψηφισθῆ τὸ Σύνταγμα. Αἱ διατάξεις ἐκεῖναι ἐθεωροῦντο ὅτι ἴσχυον, περιελήφθη δὲ ἡ φράσις «περὶ συντακτικῶν πράξεων» εἰς τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο. Τώρα ἦλθε καὶ τὴν ἀντέγραψε κάποιος ὑπάλληλος καὶ κάμνομεν συζήτησιν.

§343Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὑπάρχουν διατάξεις συντακτικαί, αἱ ὁποῖαι εἶναι νομοθετικοῦ περιεχομένου.

§344Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὑποβάλλετε νομοσχέδιον δι’ αὐτάς.

§345Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἄν ἐλέγατε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι πρόκειται περὶ συντακτικῶν πράξεων νομοθετικοῦ περιεχομένου, θὰ εἶσθε ἐν τάξει.

§346Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ εἴπομεν.

§347Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ εἴπατε τώρα. Καὶ εἶναι ἀνακόλουθον τὸ νὰ ἀπαιτεῖτε δι’ ἄλλας μὲν πράξεις νὰ ἀκολουθήσωμεν διαδικασίαν τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος, δι’ ἄλλας δὲ νὰ μὴ ἀκολουθήσωμεν τὴν διαδικασίαν τοῦ ἄρθρου 77. Ἀντεγράψατε τὸ προηγούμενον ψήφισμα χωρὶς νὰ τὸ προσέξητε. Αὐτὸ σᾶς λέγω.

§348Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι, κ. συνάδελφε.

§349Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ποῦ στηρίζεσθε σεῖς, οἱ ὁποῖοι τὸ προτείνετε;

§350Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν κυροῦται κατὰ τὸ διάστημα τῆς προθεσμίας, τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ἡ παροῦσα Βουλὴ πρὸς τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν, νὰ εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρα, διότι διὰ τῆς καθιερωθείσης ἐξουσίας πρὸς ἐκκαθάρισιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς ὑπῆρχεν ὁ κατάλληλος καιρὸς ὅπως ἐκκαθαρισθῶσι τὰ Διατάγματα. Σήμερον μὲ τὰς δυσχερείας τὰς ὁποίας παρέχει ὁ μηχανισμός, ἔστω καὶ διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος, δὲν θὰ φθάσωμεν εἰς κανὲν ἀποτέλεσμα ἐκκαθαρίσεως. Εἶναι ζήτημα νομικῆς ἀντιλήψεως. Ἡ προκειμένη ἐξουσιοδότησις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν δὲν ἀποτελεῖ ἀπεμπόλησιν τῆς νομοθετικῆς δυνάμεως πρὸς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἀποτελεῖ ἰδίαν νομοθετικὴν διαδικασίαν ἀπολύτως καὶ νομίμως ἐπιβαλλομένην ἐξ ἀνάγκης. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅλη ἡ ἐργασία ἡ εὑρισκομένη ὑπὸ ἐξέτασιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νὰ ἀναμείνῃ τὴν ἐντελῶς κανονικὴν καὶ ἀνεγνωρισμένην διαδικασίαν καὶ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ ἐφαρμόσῃ μίαν ἰδιαιτέραν διαδικασίαν. Σήμερον ἡ ἐξουσιοδότησις ἀποτελεῖ τρόπον ἀσκήσεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας καὶ οὐχὶ ἀπεμπόλησιν τῶν δικαιωμάτων τοῦ Κοινοβουλίου. Ὑπάρχει μία διαδικασία ἀνεγνωρισμένη ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία ἀνταποκρίνεται εἰς ὡρισμένην περίστασιν πρὸς τὸ νομοθετικὸν ἔργον. Δὲν ὑπάρχει τι τὸ ἀνώμαλον. Εἶναι λοιπὸν μία ἀπόρροια μιᾶς παραδόσεως, ἡ ὁποία ἐξέλειπε διὰ τῆς διαρρυθμίσεως τοῦ Συντάγματος. Ἐξακολουθεῖ ἡ Βουλὴ τὴν διατήρησιν τῶν δικαιωμάτων της, τὰ ὁποῖα δὲν θίγονται καθολοκληρίαν.

§351Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὰ Διατάγματα τὰ ὁποῖα ἐξεδίδοντο κατὰ τὸ παλαιὸν Σύνταγμα ἦσαν Διατάγματα Νομοθετικά, καταχρήσεως ἐξουσίας καὶ οὐχὶ χρήσεως ἐξουσίας. Γνωρίζετε ὅτι τὰ Ν. Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδίδοντο τότε, ἦτο ἀνάγκη νὰ ἔλθωσιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ συζητηθῶσιν. Ἦτο ἡ λεγομένη ἄφεσις τῶν ἁμαρτιῶν, ἔκαμον χρῆσιν νομοθετικῆς ἐξουσίας καὶ κατόπιν ἐψηφίζοντο ὡς νόμοι. Ἑπομένως ἐκεῖ ἐπρόκειτο περὶ τῆς ἀνάγκης κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εὑρίσκετο ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία εἰς δύσκολον θέσιν.

§352Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σήμερον μετεβλήθησαν ἄρδην τὰ περὶ ἀφέσεως ἢ μὴ τῶν ἁμαρτιῶν. Σήμερον ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἀποτελεῖ στοιχεῖα τῆς λειτουργίας τοῦ πολιτεύματος. Εἶναι περίεργον πῶς ἤσκησε τὸν ἔλεγχον ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Ἂς ἀφήσωμεν αὐτὰ καὶ νὰ συζητήσωμεν κατ’ οὐσίαν. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας σᾶς τὰ ἀνέπτυξεν ἄριστα. Εἰδικὴ ἐξουσιοδότησις δύναται νὰ ἐπεκτείνεται ἐπὶ πλείστων θεμάτων, ἀρκεῖ τὰ θέματα νὰ εἶναι ὡρισμένα καὶ τοιαῦτα εἶναι τὰ τῶν Ν. Δ. τῶν ἐκδοθέντων ὑπὸ τῆς δικτατορίας. Ὑπάρχει ἀνάγκη ἐξουσιοδοτήσεως διὰ τοὺς χαλαζοπλήκτους. Ἐπίσης ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἐνισχυθῇ ἡ ἐκπαίδευσις, ἄλλως ματαιοῦνται τὰ μέτρα τῆς ἐκπαιδεύσεως. Τὸ ζήτημα ὅπως ἀναβληθῶσι τινὰ εἶναι ἐξεταστέον, ἀλλὰ τὸ σύνολον τῶν ζητουμένων μέτρων τῶν προσωρινῶν εἶναι μέτρον ἀνάγκης.

§353Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπανειλημμένως λέγετε περὶ τῆς ἀπεμπολήσεως τῶν δικαιωμάτων. Ἐγὼ εἶπον ὅτι τοιαύτας περιπτώσεις δὲν ἔχομεν σήμερον, διότι πᾶσα ἔκδοσις Ν. Διατάγματος εἶναι κατάργησις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Καὶ ὡς λέγει τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος, ὑπάρχει σκόπιμος περίστασις νὰ ἐφαρμοσθῇ καθ’ ὃν τρόπον προτείνει ἡ Κυβέρνησις. Καὶ λέγω ὅτι, κύριε, εἰς τὴν προηγουμένην περίστασιν, ὅταν ἦτο ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις ἐγεννήθη παρόμοιον ζήτημα, διατί δὲν ἐδέχθητε αὐτὴν τὴν περίπτωσιν; Καὶ λέγω, ἡ περίπτωσις ἐκείνη πρῶτον εἶχε τοῦτο τὸ ἐξαιρετικὸν ὅτι παρείχετο ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, ἡ ὁποία ἦτο κυρίαρχος καὶ ἠδύνατο νὰ κάμῃ τὰ πάντα χωρὶς νὰ καθορίζεται τὸ μεμονωμένον παράδειγμα ὡρισμένης κινήσεως. Σήμερον τὸ πρᾶγμα θὰ καθορισθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος καὶ ὅταν κανονισθῇ τοιουτοτρόπως, λέγω ὅτι ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν πρώτην κατηγορίαν δὲν ἔχει οὐδεμίαν σημασίαν ἡ ζητουμένη ἐξουσιοδότησις, διότι θὰ γίνουν νέα Ν. Διατάγματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔλθουν πάλιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν κατηγορίαν, ἂν ἔχῃ τι τὸ ἐξαιρετικόν, τότε θὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τούτου ἡ Βουλή. Βεβαίως τὰ διάφορα ζητήματα τὰ ὁποῖα προτείνονται δὲν εἶναι τόσον ἐξαιρετικά... Περὶ τούτου ὡμίλησα.

§354ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Σαγιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§355Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς ἀπαντῶν εἰς τὸν ἀρχηγὸν το Λαϊκοῦ Κόμματος τὸν κατέκρινεν ὅτι προσέχει πολὺ εἰς τοὺς τύπους καὶ ὄχι εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ πολιτεύμαος. Τὴν ἀπάντησιν ταύτην τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ πιστεύω ὅτι δὲν θὰ ἤκουσε μετὰ καταπλήξεως ἡ Βουλή, ὅταν γνωρίζῃ πολὺ καλὰ ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς τείνει εἰς τὸ νὰ δικαιολογῇ πᾶσαν αὐθαιρεσίαν ἡ ὁποία διαπράττεται κατὰ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Συντάγματος, ἐπικαλούμενος τὴν οὐσίαν καὶ τὴν σκοπιμότητα. Ἐνόμιζον ὅμως ὅτι ἡ σκοπιμότης τὴν ὁποίαν ἑκάστοτε ἐπικαλεῖται καὶ ἐμφανίζει ὡς λόγον κάθε ἐνεργείας του ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας, θὰ ἐσταμάτα μέχρι τῆς συντάξεως τοῦ Συντάγματος, τοῦ ἔργου του, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι ἐξικνεῖται καὶ κατ’ αὐτοῦ τοῦ ἔργου του.

§356Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μὲ συγχωρεῖτε, αὐτὸ δὲν εἶναι ἔργον ἰδικόν μου, εἶναι ἔργον ἰδικόν σας καὶ ὅλης τῆς Βουλῆς.

§357Β. ΣΑΓΙΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ἔργον καθαρῶς ἰδικόν σας, ἐγὼ τουλάχιστον δὲν δέχομαι τὴν κατηγορίαν ὅτι εἶναι ἰδικόν μου. Καὶ τί εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διέκρινε τοὺς τύπους τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος; Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς ἀγορεύων ἐπὶ τοῦ ὑποβαλλομένου σχεδίου ἀποφάσεως ὑπέδειξε τὴν ἀντισυνταγματικότητά του, κατὰ τὸ μέρος τοὐλάχιστον αὐτό. Καὶ εἶναι ἀντισυνταγματικὸν τὸ ὑποβαλλόμενον καὶ συζητούμενον σχέδιον ἀποφάσεως. Ὑποβάλλεται σχέδιον, ἀπόφασις Βουλῆς, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἐργάζεται, συζητεῖ καὶ ἀποφασίζει συμφώνως πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ τὸν Κανονισμόν της καὶ οὐδαμοῦ εἶδον ἐγὼ ὅτι ἡ Βουλὴ ἀποφαίνεται παρὰ μόνον ἐπὶ τῇ βάσει προτάσεων. Προτάσεις τοιαῦται δὲν ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἡ πρότασις κατὰ τὸν Κανονισμὸν πρέπει νὰ εἶναι ὑπογεγραμμένη. Ἡ Βουλὴ ψηφίζει νόμους, συντάσσει νόμους, συζητεῖ καὶ ἀποφασίζει ἐπὶ τῶν ζητημάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ὁρίζει τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ Κανονισμός. Εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν εἴδομεν αὐτὴν τὴν ἀφῃρημένην ἔννοιαν τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τοῦ ἀντικανονικοῦ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ συζητουμένου σχεδίου, τοῦτο ὅπως εἰσάγεται ἀντίκειται καὶ πρὸς τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος ἐκ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον εἰσάγεται. Διότι δι’ αὐτοῦ ζητεῖται ἡ παροχὴ νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις δὲν δύναται νὰ δοθῇ παρὰ μόνον παρ’ ἐκείνου ὁ ὁποῖος κατὰ τὸ Σύνταγμα ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίζῃ καὶ νὰ ἐκδίδῃ τοὺς νόμους. Τὸ δικαίωμα δὲ τοῦτο τὸ δίδει τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον καθορίζει τὰς λειτουργίας ἐν τῷ πολιτεύματι καὶ ὁρίζει τὰ ὅρια ἑκάστης λειτουργίας εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία μόνη ἔχει δικαίωμα νὰ συντάσσῃ νόμους καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δὲν ἀποτελεῖται μόνον ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἀποτελεῖται ἀπὸ τὴν Βουλήν, τὴν Γερουσίαν καὶ τὸν ἀρχηγὸν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ἡ νομοθετικὴ λοιπὸν ἐξουσιοδότησις, δηλαδὴ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ συντάσσῃ νόμους, μόνον ὑπὸ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας δύναται νὰ δοθῇ, διὰ πράξεώς της, ἡ ὁποία μόνον νόμος ἠμπορεῖ νὰ εἶναι.

§358Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κάθε ἀπόφασις τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ εἶναι νόμος;

§359Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ἡ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις μόνον διὰ νόμου δύναται νὰ δοθῇ, διότι μόνον ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει ἓν δικαίωμα δύναται νὰ τὸ παραχωρήσῃ, θὰ σᾶς εἴπω δὲ διατί καὶ κατὰ τὰς ῥητὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος ἀπαιτεῖται νόμος. Τοῦτο ἀνεγνώρισε καὶ αὐτὸ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ὅτι τὸ ὑποβαλλόμενον σχέδιον ἀποφάσεως εἶναι σχέδιον νόμου, διότι κατὰ τὸν καθορισμὸν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὸ ἀνέγραψεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Τοῦτο διδάσκει ὅλη ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος.

§360Λ. ΚΥΒΕΤΟΣ. Ἡ ἐπικύρωσις τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς, εἶναι νόμος;

§361Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ἡ ἐπικύρωσις τοῦ προϋπολογισμοῦ γίνεται διὰ νόμου καὶ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ τὸ γνωρίζετε πρὶν τὸ μεταχειρισθῆτε ὡς ἐπιχείρημα. Ἀλλὰ συνάδελφός τις εἶπεν ὅτι τὸ ὅτι διὰ τὴν παροχὴν νομοθετικῶν ἐξουσιοδοτήσεων δὲν ἀπαιτεῖται νόμος, προκύπτει ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος. Φαντάζομαι δὲ ὅτι ὁ κ. συνάδελφος θὰ εὑρίσκῃ εἰς τὴν φράσιν «κατόπιν εἰδικῆς ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Βουλῆς» διὰ τὸν χρόνον τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν της, ὅτι ἐκεῖ καθορίζεται κάποια εἰδικὴ λειτουργία παρὰ τὴν κανονικὴν τροχιάν, τὴν ὁποίαν ὁρίζει τὸ Σύνταγμα διὰ τὴν ψήφισιν τῶν νόμων, κάποια λειτουργία διὰ τῆς ὁποίας παρέχονται νομοθετικαὶ ἐξουσιοδοτήσεις εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ἀλλ’ ὁ κ. συνάδελφος πλανᾶται ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό. Διότι ἀσφαλῶς τὸ Σύνταγμα δὲν ἠθέλησε νὰ ἀναθέσῃ διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς κἂν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Γερουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ παρέχῃ νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν. Διότι, ἂν παρεῖχε τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Γερουσίαν, θὰ ἦτο περιττὸς ὁ καθορισμὸς τῆς συνθέσεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, τὸν ὁποῖον καθώρισεν ἐν τῷ οἰκείῳ μέρει τοῦ Συντάγματος. Διότι τότε ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Γερουσία εἰς οἱανδήποτε στιγμὴν θὰ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ καταργῇ τὸ δικαίωμά της. Διότι τότε τὸ ἓν σκέλος τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας οὐδέποτε θὰ ἤθελε οὔτε θὰ ἠδύνατο νὰ καταργήσῃ τὸ ἕτερον σκέλος τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, παρέχον ἑκάστοτε τὴν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀπορρέει ἐκ τῆς Βουλῆς. Οὐδὲν σημαίνει ἡ φράσις αὐτὴ δι’ ὃν λόγον οὐδὲν σημαίνει ἡ φράσις αὐτὴ εἰς ἄλλα μέρη τοῦ Συντάγματος, καθ’ ὃν τρόπον ψηφίζει ἡ Βουλὴ τὸν προϋπολογισμόν. Καὶ κατὰ τὴν διάταξιν αὐτὴν λέγει τὸ Σύνταγμα ὅτι ἡ Βουλὴ ψηφίζει ἀλλὰ καὶ πάλιν ἡ Βουλὴ δὲν ψηφίζει μόνη της, ἀλλὰ ὡς ἓν μέρος τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, ἀπαιτουμένων πρὸς κατάρτισιν τοῦ νόμου τοῦ προϋπολογισμοῦ, τῶν ἄλλων μελῶν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Κατ’ ἐμὲ ἀπαιτεῖται νόμος διὰ νὰ δοθῇ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις. Ἐγὼ ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἠρκέσθην εἰς ὅ,τι εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναπτύξω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἐμφανίζωμαι κωλυσιεργῶν εἰς τὰ ἔργα αὐτῆς, ἂν θὰ ἤθελα νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Ἐγὼ σᾶς εἶπον ὅτι διὰ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν ἀπαιτεῖται νόμος, ὁ δὲ νόμος ψηφίζεται καθ’ ὃν τρόπον ψηφίζονται ὅλοι οἱ νόμοι. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν καὶ τὸ Σύνταγμα, ἐκδίδονται καὶ δημοσιεύονται καθ’ ὃν τρόπον ἐκδίδονται καὶ δημοσιεύονται οἱ νόμοι καὶ ἀνέφερα τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους τὸ νομίζω.

§362Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Θέτω ὑπὸ τὴν κρίσιν σας τοῦτο. Πρόκειται περὶ ταύτης τῆς πλάνης, ἡ ὁποία μεσολαβεῖ ἐν μέσῳ τῆς ἐπιχειρηματολογίας ὑμῶν. Ἄλλοτέ ποτε, ὅταν ἡ νομοθετικὴ λεγομένη ἐξουσιοδότησις δὲν ἱδρύετο ὡς θεσμὸς ἐν τῷ Συντάγματι, κείμενος, ἐγένετο παραδεκτόν....

§363Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ὑπάρχει θεσμὸς πράγματι.

§364Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Ὑπάρχει θεσμὸς πράγματι. Ἐγένετο δεκτὸν ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις δίδεται διὰ νόμου, ψηφιζομένου ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ κεκυρωμένου τούτου ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Οὕτως ὑπετίθετο ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία μετεβίβαζε τμῆμα τῆς ἁρμοδιότητος αὐτῆς εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Σήμερον ὅμως ἄλλως ἔδοξεν. Ὁ θεσμὸς τῆς νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως, εἶναι θεσμὸς κείμενος, «δημοσίου δικαίου», κατὰ τοῦ ὁποίου οὐδεμία ἀντίρρησις ἐγένετο ἀπὸ ἀπόψεως τοῦ δημοσίου δικαίου. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Σύνταγμα κάμνει χρῆσιν ἑνὸς ὡρισμένου ὅρου τεχνικοῦ, ἐνῷ εἶναι πασίγνωστος εἰς τὸν συνταγματικὸν νομοθέτην ὁ ὅρος τὸν ὁποῖον ἠδύνατο νὰ ἐκλέξῃ, τοῦτο σημαίνει ὅτι διὰ τοῦ ὅρου τούτου τοῦ τεχνικοῦ, τὸν ὁποῖον εὐηρεστήθητε νὰ ἀναγνώσητε, δηλαδὴ ἐξουσιοδότησις, ἀποτελεῖ λειτουργίαν τῆς Βουλῆς παραπλησίαν πρὸς ἄλλην ὁμοίαν λειτουργίαν, μὴ ἐχούσης χρειὰν νομοθετικὴν καὶ λεγομένης φέρ’ εἰπεῖν συγκατάθεσις ἢ πρᾶξις, διότι αὐτοὺς τοὺς ὅρους ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ὡς ὅρους κειμένους ἐν τῷ δημοσίῳ δικαίῳ. Ἐν ᾗ περιπτώσει τὸ Σύνταγμα ἤθελε νὰ ὑποδηλώσῃ ὅτι ἡ ἐξουσιοδότησις αὐτὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν δίδεται διὰ νόμου, οὐδὲν εὐχρηστότερον τοῦ ὅρου αὐτοῦ, τὸν ὁποῖον ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης γινώσκει καὶ ἠδύνατο νὰ μεταχειρισθῇ. Μεταχειρισθεὶς τὸν ὅρον «ἐξουσιοδότησιν», ἤθελε νὰ ἱδρύσῃ sui generis λειτουργίαν νομοθετικοῦ Σώματος, ἥτις νὰ γίνῃ ἄνευ ἄλλης τινὸς πράξεως, ἵνα προσδώσῃ νομικὸν τύπον εἰς τὸ δικαίωμα αὐτό. Τοῦτο σᾶς διαφεύγει, διότι ἡ Βουλὴ εἶναι μόνον νομοθετικὸς παράγων, διότι ὁμιλῶντας προηγουμένως ἀνεφέρατε καὶ τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας. Ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας δὲν εἶναι νομοθετικὸς παράγων.

§365Β. ΣΑΓΙΑΣ. Αὐτὴ εἶναι νέα θεωρία.

§366Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Δὲν εἶναι καθόλου νέα θεωρία.

§367Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶναι παράγων νομοθετικὸς ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας.

§368Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον. Ὁ Βασιλεὺς ἦτο παράγων. Ἡ ὑπογραφὴ τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας ταύτην τὴν ἔννοιαν ἔχει, τῆς ἐκδόσεως καὶ τῆς πρὸς δημοσίευσιν διαταγῆς.

§369Β. ΣΑΓΙΑΣ. Καὶ κατὰ τὸ παλαιὸν ποίαν ἔννοιαν ἔχει;

§370Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Τὴν ἔννοιαν κυρώσεως καὶ ἐκδόσεως.

§371Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄνευ ἐκδόσεως ὑπάρχει νόμος;

§372Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Μάλιστα, διότι ἡ ἔκδοσις εἶναι διοικητικὴ λειτουργία. Ἐπὶ θεμάτων ἀναντιρρήτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχουν σαφῶς κεχαραγμέναι ὁδοὶ ἐν τῷ παρ’ ἡμῖν δημοσίῳ δικαίῳ, δὲν δικαιούμεθα νὰ ἔχωμεν ἀντίρρησιν. Τὸ ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας δὲν εἶναι νομοθετικὸς παράγων, ἐπειδὴ ὑπεπέσατε εἰς μίαν ἀνακρίβειαν ἐν τῷ εἰρμῷ τῶν σκέψεων....

§373Β. ΣΑΓΙΑΣ. Σεῖς μεταχειρίζεσθε ἐπιχειρήματα τελείως ἀσύστατα. Ἐγὼ ὅ,τι ὑποστηρίζω, τὸ ὑποστηρίζω ἐκ πεποιθήσεως. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὰ λέγω αὐτά, διότι καὶ σεῖς ἀπαντήσατε προηγουμένως ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε δὲν ἐπιδέχεται καμμίαν ἀντίρρησιν.

§374Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Τὸ ὕφος μὲ τὸ ὁποῖον μοὶ ὁμιλεῖτε μὲ ἀναγκάζει, χωρὶς νὰ σᾶς ἀπαντήσω μὲ τὸ αὐτὸ ὕφος καὶ μὲ τὸν αὐτὸν τόνον, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε εἶναι ἀνακριβῆ. Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν αὐτῶν τῶν ὁποίων εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω, ὑποστηρίζω ὅτι ὁ ὅρος τὸν ὁποῖον μετεχειρίσθη ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης, σημαίνει πρᾶξιν sui generis τῆς Βουλῆς, δὲν σημαίνει τὴν διὰ νόμου παροχὴν ἐξουσιοδοτήσεως.

§375Β. ΣΑΓΙΑΣ. Λοιπὸν κατὰ τὸν κ. συνάδελφον, ὁ ὁποῖος δὲν μὲ διέκοψεν, ἀλλ’ ἠγόρευσε, τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον κατὰ παρέκκλισιν ὅλου τοῦ ὑπ’ αὐτοῦ ὀργανουμένου πολιτεύματος, δίδει εἰς ἐξαιρετικὰς περιστάσεις καὶ ὑπὸ ἰδιαιτέρους ὅλως ὅρους νομοθετικὸν δικαίωμα καὶ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν καὶ μεθ’ ὅλας αὐτὰς τὰς προφυλάξεις τὰς ὁποίας ἀναφέρει, τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ ὅ,τι κάμνει ὁρίζον ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει δικαίωμα νὰ δίδῃ τὴν ἄδειαν τῆς διώξεως ἑνὸς βουλευτοῦ. Διότι τοῦτο εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος. Καὶ ἐδημιουργήθη ἡ ἰδιαιτέρα αὕτη κατὰ τὸν κ. συνάδελφον λειτουργία διὰ νὰ ἀνατραποῦν ὅλαι αἱ διακρίσεις τῶν ἐξουσιῶν, τὰς ὁποίας ὡς θεμέλιον τοῦ πολιτεύματος ὁρίζει τὸ Σύνταγμα. Ἡ ἐλαφρὰ αὕτη λειτουργία κατὰ παρέκκλισιν τῆς λειτουργίας τὴν ὁποίαν ὁρίζει τὸ Σύνταγμα διὰ νὰ γίνῃ εἷς ἁπλούστατος νόμος, ἡ ἁπλουστάτη αὕτη λειτουργία καθιεροῦται διὰ τὴν εἰς ὡρισμένας περιστάσεις ἀνατροπὴν ὅλης τῆς ἰσορροπίας, τὴν ὁποίαν τὸ Σύνταγμα μετὰ πάσης προσοχῆς καθιεροῖ ἐν αὐτῷ. Εἶπεν λοιπὸν ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἀνήκει εἰς τοὺς παράγοντας ἐκείνους τοὺς ὁποίους ὁρίζει τὸ Σύνταγμα. Ἀνέφερον ποῖοι εἶναι αὐτοί· ἀσκεῖται διὰ νόμου καὶ συνεπῶς μόνον οἱ παράγοντες οἱ ἔχοντες τὸ δικαίωμα τῆς ἀσκήσεως τῆς νομοθετικῆς λειτουργίας δύνανται διὰ τοῦ αὐτοῦ τρόπου νὰ χορηγήσουν τὴν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Κατὰ ταῦτα λοιπὸν ὁ τρόπος τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ σχεδίου τοῦ συζητουμένου εἶναι ἀντισυνταγματικός. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον διὰ τοῦτον τὸν λόγον ἀντισυνταγματικός, ὑπάρχουν χίλιοι ἄλλοι λόγοι ἀναφερόμενοι εἰδικῶς εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος. Ἀλλὰ τούτους ἀνέφερεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Ὁ εἰδικὸς καθορισμὸς τῶν θεμάτων ἐκείνων, ἐπὶ τῶν ὁποίων παρέχεται ἡ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις καὶ ὁ ὁποῖος τόσον αὐστηρῶς ζητεῖται διὰ τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος, οὐδαμοῦ ἀναφαίνεται. Τὰ ὅρια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προβλέπει τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος καὶ ἐντὸς τῶν ὁποίων ὑποχρεώνει τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ περιορισθῇ, οὐδαμοῦ τὰ βλέπει τις, ἐκεῖ δὲ ὅπου πραγματικῶς ὁ στόχος τῶν ἀποφάσεων τούτων εἶναι προκλητικώτατος καὶ ἐναντίον τοῦ Συντάγματος καὶ ἐναντίον τῆς Βουλῆς, εἰς τὴν ψῆφον τῆς ὁποίας ὑποβάλλεται τὸ σχέδιον τοῦτο, εἶναι ἡ κύρωσις τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων τοῦ Παγκάλου. Διότι διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς δὲν ζητοῦν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἀφαιρέσουν ὁλόκληρον τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν ἀπὸ τὴν Βουλήν, διότι ὅλοι γνωρίζομεν πολὺ καλὰ ὅτι ἡ διετὴς δικτατορία οὐδὲν ἀφῆκεν ἄθικτον, περὶ ὅλων τῶν σχέσεων καὶ ζητημάτων ἀπεφάνθη, εἴτε δι’ ἁπλῶν Διαταγμάτων, εἴτε διὰ συντακτικῶν πράξεων. Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ἢ ὡς ἐκχώρησις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ὁλοκλήρου, ὅταν τῆς παρέχεται τὸ δικαίωμα ὄχι μόνον νὰ ἐπικυρώσῃ ἢ ἀκυρώσῃ, ἀλλὰ νὰ τροποποιήσῃ ταῦτα, δηλαδὴ νὰ ἐπιλαμβάνεται κατὰ οἱονδήποτε τρόπον θέλει, ὅλων ἐκείνων τῶν θεμάτων, ἅτινα ὁ τέως δικτάτωρ ἢ αἱ διάφοροι δικτατορίαι ἔθιξαν; Οὐδαμοῦ ὑπάρχει ὁ εἰδικὸς καθορισμός, οὐδαμοῦ ὑπάρχουν τὰ ὅρια ἐντὸς τῶν ὁποίων ὀφείλει νὰ περιορισθῇ. Ἀντιθέτως ἰταμώτατα ζητεῖται νὰ τῆς δοθῇ τὸ δικαίωμα ἵνα ἐπὶ παντὸς ζητήματος ἀποφαίνεται. Ἡ συμμετοχὴ ἡμῶν εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς μᾶς ἔδωσε τὴν πεῖραν πόσα καὶ ποικίλα εἶναι τὰ θέματα περὶ τῶν ὁποίων πραγματεύονται τὰ δικτατορικὰ Ν. Διατάγματα, ἀλλὰ καὶ ποῖα τὰ ζητήματα περὶ τῶν ὁποίων πραγματεύονται καὶ πόσαι συμβάσεις ὑπάρχουν, αἱ ὁποῖαι ὑποβάλλονται ἀνεξελέγκτως εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῆς Κυβερνήσεως. Πράγματι, κύριοι, κατ’ ἀντιγραφὴν τοῦ προηγουμένου ψηφίσματος ἔγινε καὶ μία ἀπόπειρα ὅπως παρασταθῇ ὅτι μειοῦται ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία γίνεται ἐπὶ τῶν ἐξεταζομένων Ν. Διαταγμάτων ὑπὸ τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν. Ἀλλὰ τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο θὰ ἦτο ἐπιχείρημα, ἂν δὲν εἶχε προηγηθῆ ἡ λειτουργία τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, ἂν δὲν εἶχεν ἕκαστος βουλευτὴς τὴν πεῖραν περὶ τοῦ πῶς ἐργάζονται αἱ Ἐπιτροπαὶ αὗται, μὲ ποίαν σύνθεσιν καὶ μὲ ποῖον περιωρισμένον ἀριθμὸν ἐργάζονται. Καὶ ὁ ἀριθμὸς οὗτος τῶν βουλευτῶν ἀξιοῦται παρὰ τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν τῆς Γεωργίας καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἐκπροσωπῇ ὁλόκληρον τὴν Βουλήν.

§376Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Διὰ τὴν σύνθεσιν τῶν Ἐπιτροπῶν προβλέπει τὸ Σύνταγμα.

§377Β. ΣΑΓΙΑΣ. Ναί, ἀλλ’ ἀξιοῦται 15 βουλευταὶ νὰ ἐκπροσωποῦν ὁλόκληρον τὴν Βουλήν. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐπεκταθῶ καὶ νὰ σᾶς κουράσω διὰ νὰ σᾶς ἐκθέσω καὶ διὰ πόσους ἄλλους λόγους εἶναι τελείως μάταιον τὸ ἐπιδιωκόμενον διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου σχεδίου ἀποφάσεως. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος εἶπεν ὅτι καμμία τροποποίησις Διατάγματος δὲν θὰ γίνῃ, διότι ἡ προθεσμία τῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἶναι μέχρι τῶν διακοπῶν, ἀλλ’ εἶναι καὶ μάταιον, διότι θὰ ἐπανέλθουν πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Δὲν φοβούμεθα διὰ τοῦτο, φοβούμεθα μόνον ὅτι τὸ ὑποβαλλόμενον σχέδιον ἀποφάσεως, παρ’ ἐμοῦ δὲν θεωρεῖται ἢ μία ἰταμὴ πρόκλησις τοῦ συντάξαντος τοῦτο πρὸς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ ἓν καίριον πλῆγμα πρὸς τὸ ἄρτι ψηφισθὲν Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον ὅλοι ἐκλήθημεν νὰ συντάξωμεν καὶ νὰ περιφρουρήσωμεν.

§378ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀγγελόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§379Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐδημιουργήθη ἓν νομοθετικὸν ἀδιέξοδον καὶ τοῦ ἀδιεξόδου τούτου κυρίως αἰτία εἶναι αὐτὴ ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις. Εἶναι πασίγνωστον ὅτι κατὰ τὰς τελευταίως δύο δικτατορικὰς Κυβερνήσεις ἐδημιουργήθη εἷς κυκεὼν νομοθετικός, ὁ ὁποῖος ἔχρῃζεν ἀνακαθάρσεως. Ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις εἶναι ἀξία παντὸς ἐπαίνου, διότι ἔφερε τὸ γνωστὸν ἐκεῖνο ψήφισμα εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ἀλλὰ διέπραξε τὸ ἑξῆς λάθος ὅτι (ἀναγινώσκει): «Ἐντὸς ἔτους.... κλπ.» Δηλαδὴ ὥριζε τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον αἱ πράξεις αὐταὶ κυροῦνται, ἀκυροῦνται ἢ τροποποιοῦνται. Τότε ἔλαβον τὸν λόγον καὶ εἶπον ὅτι αὐτὰ θὰ γίνωνται ἐφόσον θὰ παραμείνῃ εἰς τὴν Ἀρχὴν ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις. Ἂν συμβῇ ὅμως ἓν ἀπρόοπτον γεγονὸς καὶ διαλυθῇ αὕτη, τί γενήσεται; Ἠξεύρετε τί μοὶ ἀπήντησεν εἷς ἐκ τῶν τότε Ὑπουργῶν; Ἁπλούστατα, μετὰ πάροδον ἔτους θὰ ἀκυρωθῶσιν ὅλαι αἱ πράξεις καὶ τὰ Ν. Διατάγματα. Συνεπῶς δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ οὔτε ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία ὅτι μετὰ παρέλευσιν ἔτους ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου 1927, ἤτοι μετὰ τὴν παρέλευσιν τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1928, ὅλαι αὐταὶ αἱ πράξεις καὶ τὰ Διατάγματα καταργοῦνται αὐτοδικαίως. Τούτων οὕτως ἐχόντων, ἐρωτᾶται· τί γενήσεται, ἀφοῦ μετὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα δὲν δύνανται νὰ ἰσχύουν αὐτὰ τὰ Ν. Διατάγματα; Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐξεῦρε καὶ μεταξὺ ἄλλων ὑπέβαλεν ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τὸ παρὸν σχέδιον νόμου. Ἐπὶ τούτου ὀφείλω νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς. Κατὰ τὸ Σύνταγμα, αἱ Ἐπιτροπαὶ αἱ εἰδικαὶ δὲν δύνανται νὰ ἐργασθοῦν πλέον τῆς 15ης Ὀκτωβρίου, διότι τότε αὐτοδικαίως συνέρχεται ἡ Βουλή.

§380Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἠμπορεῖ νὰ ἀναβάλλεται ἡ Βουλή.

§381Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μέχρι τοῦ χρόνου ἐκείνου δὲν θὰ γίνῃ ἀπολύτως οὐδεμία ἐργασία διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Κατὰ τὸ Σύνταγμα, αἱ Ἐπιτροπαὶ πρέπει νὰ ἀποτελοῦνται ἀπὸ τὸ δέκατον τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν, διὰ δὲ τὴν ἀπαρτίαν ἀπαιτεῖται τὸ ἥμισυ πλέον ἑνός. Τώρα οἱ βουλευταὶ θὰ ἀναχωρήσουν διὰ τὰς ἐπαρχίας των, συνεπῶς δὲν θὰ γίνῃ ἀπολύτως καμμία ἐργασία καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι: ἐδημιουργήθη ἓν ἀδιέξοδον νομοθετικόν, ἀπὸ τὸ ὁποῖον δὲν δυνάμεθα εὐκόλως νὰ ἐξέλθωμεν. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ εἶναι νὰ συστήσουν οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ εἰς τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας νὰ ἐπεξεργασθῶσι τὰ Διατάγματα καὶ νὰ τὰ φέρωσιν εἰς τὴν Βουλὴν μεθαύριον ὅπως ψηφισθῶσιν. Ὀλίγα μόνον Διατάγματα ἐδημοσιεύθησαν καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν ἐπεξεργασθέντων ὑπὸ τῶν Ἐπιτροπῶν, τὰ περισσότερα μένουσιν ἐκκρεμῆ εἰς τὰ Ὑπουργεῖα. Ἐκτὸς αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ζητεῖ νὰ τὸν ἐξουσιοδοτήσητε νὰ εἰσαγάγῃ πρὸς ψήφισιν καὶ διάφορα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὸ Ὑπουργεῖόν του. Ἐξ ὅλων αὐτῶν ἓν εὑρίσκω πολὺ ἐπεῖγον, τὸ ὁποῖον θίγει τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας τὸ ταχύτερον. Τοῦτο εἶναι τὸ τῆς διοικήσεως τῶν δημοσίων κτημάτων, καθόσον, ἐφόσον ταῦτα ὑπήγοντο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἐδαπανῶντο 6½ ἑκατομμύρια καὶ εἰσεπράττοντο 5½.

§382Ε. ΖΟΥΚΑΣ. Ἠξεύρετε διατί; Λόγῳ τοῦ ἐνοικιοστασίου τῶν βοσκῶν.

§383Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι αὐτό. Ἐγὼ γνωρίζω ὅτι ἐνόσῳ ἦσαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, εἰσεπράττοντο ἀπὸ λουτρὰ 30,000 δραχμαὶ καὶ γίνεται δημοπρασία ἀπὸ τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν καὶ αἱ 30,000 ἀνῆλθον εἰς 1,650,000.

§384ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κατσᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§385Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἐξετάσω ἀπὸ συνταγματικῆς ἀπόψεως τὸ ζήτημα, διότι δὲν εἶμαι συνταγματολόγος, ἀλλὰ θὰ τὸ ἐξετάσω ἀπὸ πραγματικῆς ἀπόψεως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐξελίξεως. Ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινή, ἡ ὁποία συνεχίζει τὴν Οἰκουμενικήν, μετὰ ἐννεάμηνον βίον, καθ’ ὃν εἴχομεν τὰς ἐπαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι ἐπανελήφθησαν καὶ προχθές, ὅτι θὰ διαρρυθμίσῃ τὰ οἰκονομικά, ὅτι θὰ διαρρυθμίσῃ τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα, ὅτι θὰ διαρρυθμίσῃ τὴν διοίκησιν, αἰφνιδιαστικῶς παρουσιάζεται σήμερον δι’ ἑνὸς νομοσχεδίου ἢ ὅπως θέλετε ὀνομάσατέ το, δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, καὶ οὐδὲν πλέον, οὐδὲν ἔλαττον ζητεῖ, ἵνα ἐν τῷ βραχεῖ χρονικῷ διαστήματι, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ χωρισθῶμεν μὲ τὴν λῆξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς μέχρις ὅτου ἐπαναληφθῶσιν αἱ συνεδριάσεις, ἵνα ρυθμίσῃ πᾶσαν τὴν κρατικὴν μηχανὴν καὶ συμπληρώσῃ πάσας τὰς ἐλλείψεις, ὡς ἐὰν πρόκειται νὰ συντάξῃ τὴν διαθήκην της, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀρκετὴν εὐρωστίαν καὶ οὐδεὶς φόβος ὑπάρχει νὰ ἐκλίπῃ, πλὴν τοῦ φόβου τῆς αὐτομιώσεως. Ἐζητήθη, κύριοι, ἡ ἐξουσιοδότησις τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία καὶ παρεσχέθη ὅσον ἀφορᾷ τὰ ζητήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συνεδέετο πρὸς διαρρύθμισιν τοῦ οἰκονομικοῦ ζητήματος. Ἀλλ’ ἐκεῖ ὑπῆρχεν ἡ δικαιολογία ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ἀποστολὴ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐφοδιασμένη μὲ ὅλα τὰ στοιχεῖα ἐν Γενεύῃ, ἔνθα ἐπρόκειτο νὰ κριθῇ ἡ οἰκονομικὴ τύχη τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ἤδη ποία βία, ποία ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη παρίσταται, κύριοι βουλευταί; Ποία εἶναι αὐτὴ ἡ δικαιολογία ἡ ὁποία ἐνεφανίσθη νὰ ρυθμίσωμεν τὰ πάντα ἐν τοιαύτῃ βίᾳ; Ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος ἀνέλαβε βαρυτάτας εὐθύνας ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, τὸν ὁποῖον βαρύνουν μὲ δύο δισεκατομμύρια καὶ τὸν βαρύνομεν δικαιολογούμενοι μόνον ἀπὸ τὴν ἰδέαν τῆς ρυθμίσεως τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων τῆς Χώρας. Αὐτὴ ἦτο ἡ δικαιολογία διὰ νὰ δοθῇ ἡ ἐξουσιοδότησις. Ἐδῶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ποία εἶναι αὐτὴ ἡ δικαιολογία; Ἀλλὰ καὶ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον. Ἡ Κυβέρνησις δείκνυται ἀσυνεπὴς πρὸς ἑαυτήν, διότι ἐνῷ διὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως προχθὲς ἀκόμη ἐξήγγειλεν οἰκονομίας, ἔρχεται ἀμέσως ἐν μεταμεσονυκτίοις ὥραις νὰ ζητήσῃ προσθήκην δαπανῶν. Δὲν πιστεύω ὅτι θὰ εὑρεθῇ ἡ Βουλὴ τόσον εὔπιστος ὥστε νὰ παράσχῃ σήμερον αὐτὰ τὰ ὁποῖα ζητεῖτε, τὰ ὁποῖα συνεπάγονται ὄχι μόνον αὔξησιν δαπανῶν, ἀλλὰ καὶ συνταράξεις κοινωνικὰς ἔν τισι σημείοις τοὐλάχιστον. Ἀλλὰ, κύριοι, δύναταί τις εὐλόγως νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Κυβέρνησιν, ἂν ἀναβληθοῦν ὅλα αὐτὰ δι’ ἕνα μῆνα, ὅτε πρόκειται νὰ συνέλθωμεν ἐκ νέου, ἵνα ἠρεμώτερον καὶ ψυχραιμότερον συζητήσωμεν καὶ λάβωμεν ἀποφάσεις, πρόκειται νὰ καταστραφῇ τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ σώσωμεν, ὡς ἐὰν εἰσέβαλε κανεὶς ἐχθρὸς αὐτὴν τὴν στιγμήν; Τῆς τοιαύτης ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὰ Ὑπουργικὰ Συμβούλια καὶ τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς, ἔχομεν πικρὰν πεῖραν, διότι αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ ἀποτελοῦσιν ἀπαρτίαν ἀπὸ 11 ἀνθρώπους, ἐξ ὧν ἕξ ἀποτελοῦν πλειονοψηφίαν, ἡ ὁποία θεσπίζει εἰς βάρος καὶ ὑπ’ εὐθύνην ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔχομεν γενικὰ συμφέροντα ἐκτεθειμένα ὑπὸ ὅρους ἐκμεταλλεύσεως καὶ δὲν διστάζω νὰ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα, τὴν σύμβασιν τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Λυσιμαχίας καὶ Τριχωνίας, ὅπου δὲν γίνεται ἀποξήρανσις, ἀλλὰ συλλογὴ τῶν προϊόντων τῆς ξυλείας καὶ ὡς ἀποτέλεσμα θὰ ἔχῃ ἡ ἐνέργεια αὕτη ὅτι τὰ μὲν παραλίμνια δάση τὰ μεγάλα τῆς Τριχωνίας καὶ τῆς ἐπαρχίας Μεσολογγίου θὰ καταστραφοῦν ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς τῆς ἐκμεταλλεύσεως, οἱ παραλίμνιοι πληθυσμοὶ δὲν θὰ ἔχουν οὔτε καυσόξυλα, οὔτε νὰ προμηθευθοῦν ἓν γεωργικὸν ἐργαλεῖον, ἡ δὲ Ἑταιρεία θὰ παραλάβῃ τὰ προϊόντα τῆς ξυλείας, ἐξ ὧν θὰ ἔχῃ τεράστια κέρδη, διότι οὐδεμίαν ἐγγύησιν ἔχομεν πρὸς περαίωσιν τοῦ ἔργου τῆς ἀποξηράνσεως. Ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ ἐκταθῶ ἐπὶ παραδειγμάτων, διότι θέλω νὰ ἐπανέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος καὶ νὰ ἐρωτήσω πῶς ἡ Κυβέρνησις τολμᾷ νὰ ζητῇ αὔξησιν δαπανῶν; Ἔχει τοιαύτην ἀντίληψιν περὶ τῆς Βουλῆς, τῆς ὁποίας ζητεῖ τὴν ἐμπιστοσύνην, ὅτι εἶναι τόσον τυφλή, ὅτι δὲν θὰ ἀνακτήσῃ τὰς αἰσθήσεις της; Ἐξουσιοδοτήθη ἡ Κυβέρνησις ἵνα προβῇ εἰς οἰκονομίας καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐμπνέεται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἰλικρινῶς ἀπὸ τὸν πόθον τῶν οἰκονομιῶν, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι ἐμφανίζονται ἐμπόδια ὀφειλόμενα εἰς τὴν σύνθεσιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀνέλαβεν ἐπίσης τὸ βαρὺ ἔργον τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ μὲ δύο δισεκατομμύρια, διότι ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἀρκέσουν τὰ 1700 ἑκατομμύρια, ἀνελάβομεν ὅμως καὶ ἡμεῖς εὐθύνας καὶ δικαιολογούμεθα ὁπωσδήποτε ἐν τῇ συνειδήσει μας, ὅτι θὰ στερεοποιήσωμεν οἰκονομικῶς τὸ Κράτος. Αὐτὴ ἡ ἰδέα μᾶς ἤγαγεν διότι ἄλλως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν καμμίαν φορολογίαν. Ἀλλὰ κρατεῖ τὸν κανόνα αὐτὸν ἡ Κυβέρνησις; Ἀντιθέτως ἔρχεται καὶ ζητεῖ τὴν ἐξακολούθησιν τῆς σπατάλης καὶ τῆς αὐξήσεως τῶν δαπανῶν Θέλετε νὰ ἐξακολουθήσητε ὡς Κυβέρνησις τὸ στάδιον τῆς σπατάλης; Θὰ ὁμοιάσητε μὲ τὸν οἰκογενειάρχην ἐκεῖνον, ὅστις καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν εἶχε χρήματα νὰ οἰκονομήσῃ τὸν ἄρτον του, ἐξήντλησε τὴν τελευταίαν πίστιν του ἵνα κατασκευάσῃ ἀραχνοΰφαντον στολὴν καὶ χρυσᾶς πόρπας εἰς τὴν κόρην του. Ἀλλ’ ὁ οἰκογενειάρχης αὐτὸς προώρισται νὰ χρεωκοπήσῃ καὶ ὑλικῶς καὶ ἠθικῶς. Ποίαν ἀνάγκην, κύριοι, ἔχομεν διὰ τὰς μακαρίτιδας Γενικὰς Διοικήσεις; Ἐνῷ ἐγὼ ἀνέμενον κατάργησιν τῶν Γενικῶν Διοικήσεων, τῶν πολιτικῶν γραφείων καὶ πάσης περιττῆς θέσεως, διὰ νὰ δικαιολογήσω τὴν συνείδησίν μου διὰ τὴν ἐμπιστοσύνην τὴν ὁποίαν παρέχω εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ φορολογικὰ μέτρα, ἐν τούτοις βλέπομεν αἰφνιδιαστικῶς τὴν ἐπάνοδον εἰς τὰς μακαρίτιδας Γενικὰς Διοικήσεις, διότι αἱ ὑπάρχουσαι θέσεις βεβαίως δὲν ἐπαρκοῦν πρὸς ἱκανοποίησιν ὅλων τῶν «ἡμετέρων». Ἀλλὰ τότε ἀκολουθοῦντες τὸ σύστημα αὐτό, ἂν τὸ ὑπάρχον Σύνταγμα δὲν ἐπιτρέπῃ δημιουργίαν δουκῶν καὶ πριγκήπων, δημιουργήσατε κατὰ τὸ βυζαντινὸν σύστημα παρακοιμωμένους Ὑπουργῶν καὶ παρακοιμωμένους Πολιτικοῦ Γραφείου, ἵνα φθάσωμεν ταχύτερον εἰς τὰ ἀποτελέσματα εἰς τὰ ὁποῖα θὰ φθάσωμεν ἀσφαλῶς. Ἀλλὰ τόση εἶναι ἡ σπουδὴ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὥστε δὲν λείπει νὰ ζητῇ ἐξουσιοδότησιν καὶ περὶ διαρρυθμίσεως τοῦ Κλήρου, περὶ μισθοδοσίας τῶν ἱερέων κλπ. Λοιπόν, διότι ἐξεδηλώθη ἀξίωσις παρ’ ὀλίγων Μητροπολιτῶν, παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας καὶ τῶν Θρησκευμάτων ἐχόντων ἐμφάνισιν δεξιάν, ἀμέσως ἐξεδηλώθη καὶ σκέψις περὶ μισθοδοσίας τοῦ Κλήρου, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀνάγκης, ἵνα διαταραχθῇ ἐκ βάθρων ἓν κοινωνικὸν καὶ ἐκκλησιαστικὸν καθεστὼς ἤρεμον καὶ ἁρμονικόν, χωρὶς νὰ σκεφθοῦν ὑπὸ ποίους ὅρους καὶ συνθήκας λειτουργεῖ ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος καὶ ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ ἑτέραν φορολογίαν εἰδεχθεστάτην, διότι καὶ ἄλλοτε ἐπειράθη ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ μισθοδοσίαν τοῦ Κλήρου ἀλλὰ προσέκοψεν εἰς τὴν ἐξέγερσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Διὰ νὰ εἴμεθα λοιπὸν συνεπεῖς πρὸς ἑαυτοὺς καὶ πρὸς τὰς ὑποσχέσεις μας, τὰς ὁποίας ἐδώσαμεν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ἤθελον παρακαλέσει νὰ ἀφήσητε τὰ μέτρα αὐτὰ καὶ νὰ ἀναμένωμεν τὴν ἐκτέλεσίν των μετὰ μίαν ἤρεμον συζήτησιν μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ἂν ἐπιμείνητε εἰς αὐτὰ τὰ μέτρα, καὶ ἐπειδὴ οὐδὲν ἄλλο δύναμαι νὰ πράξω, θὰ τὰ καταψηφίσω.

§386ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Κακουλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§387Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, καὶ ἐν Κοζάνῃ καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ ἐν Ἀθήναις ὅπου κατοικῶ μοὶ δίδονται πληροφορίαι ὅτι τὸ νέον Ἐνοικιοστάσιον πρόκειται νὰ προκαλέσῃ ἐξεγέρσεις ἐπικινδύνους εἰς τὴν κοινωνιολογικήν μας ὑπόστασιν. Προχθὲς ἐπὶ τῆς διώξεως τῶν κομμουνιστῶν συναδέλφων ἔλεγον ὅτι αἱ δύο κύριαι ἀφορμαί, ἕνεκα τῶν ὁποίων τρίβομεν τὰ μάτια μας σήμερον διότι εἶναι ἐγγεγραμμένοι ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ 20,000 κομμουνισταί, ὅτι τὸ κέντρον τῆς ὅλης κομμουνιστικῆς κινήσεως ἔχει ἐγκατασταθῆ ἐν μέσῃ Θεσσαλονίκῃ, αἱ δύο, λέγω, κύριοι ἀφορμαὶ εἶναι τῆς ὑψώσεως τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς συνεπεία τῆς ὑψώσεως τῆς λίρας καὶ δεύτερον τὸ νέον Ἐνοικιοστάσιον. Συμφωνούντων καὶ ἄλλων 20 συναδέλφων ὑπέβαλον εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τροπολογίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται προσθήκη διατάξεως εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ὅπως ἡ Βουλὴ ἐπαναθέσῃ εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν νὰ κάμῃ καὶ ἀναστολὴν τοῦ ἰσχύοντος Ἐνοικιοστασίου, μετὰ γνωμοδότησιν τῆς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπῆς καὶ ἀφοῦ ἀκούσῃ πάσας ἀνεξαιρέτως τὰς ἐνδιαφερομένας ἐπαγγελματικὰς τάξεις νὰ καταρτίσῃ νέον σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταπραΰνῃ τὴν νεφελώδη ἀτμόσφαιραν, τὴν ὁποίαν συνετέλεσε νὰ δημιουργήσῃ τὸ τεθὲν πρὸ ὀλίγου ἐν ἰσχύϊ Ἐνοικιοστάσιον.

§388ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Φικιώρης ἔχει τὸν λόγον.

§389Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἤκουσα τὴν αἴτησιν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐξουσιοδότησιν πρὸς ρύθμισιν ὄχι μόνον τῶν Ν. Διαταγμάτων τῆς δικτατορικῆς περιόδου, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν διαρρύθμισιν κατεπειγούσης φύσεως ζητημάτων. Δὲν θὰ ἐναντιωθῶ εἰς τὴν ἐξέτασιν αὐτῶν, ἀλλὰ θὰ περιορισθῶ εἰς ἓν τῶν σχεδίων τῆς Κυβερνήσεως. Ἓν ἐκ τῶν μᾶλλον ἐπειγόντων ζητημάτων πρὸς ρύθμισιν εἶναι ἡ στέγασις τῶν σεισμοπαθῶν. Ὡς γνωστὸν κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούλιον σεισμὸς καταστρεπτικὸς ἔλαβε χώραν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Οἰτύλου καταστρέψας πολλὰς οἰκίας, ἐκ τῶν ὁποίων αἱ πλεῖσται κατέπεσαν καὶ πᾶσαι σχεδὸν αἱ ἄλλαι κατέστησαν ἑτοιμόρροποι, ὥστε πλεῖσται οἰκογένειαι μόλις καὶ διατηροῦνται εἰς τὸ ὕπαιθρον. Καὶ ἐφόσον μὲν ὑπάρχει ἡ θερινὴ περίοδος, εἶναι ἀνεκτὸς ὁ ὑπαίθριος βίος, ἀλλὰ πλησιάζομεν εἰς τὴν χειμερινὴν περίοδον, εἰς τὰς βροχὰς τοῦ φθινοπώρου καὶ τοῦ παγετώδους χειμῶνος, ὁπότε οὗτοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μένωσιν ἄστεγοι ἐν ὑπαίθρῳ. Ὡς εἶναι δὲ γνωστόν, ἡ Μάνη εἶναι ἄγονος καὶ πάντες σχεδὸν οἱ κάτοικοί της εἶναι ἄποροι, ὥστε δὲν δύνανται ἐξ ἰδίων νὰ ἀνοικοδομήσωσι τὰς καταπεσούσας οἰκίας των ἢ ἐπισκευάσουν ταύτας, ἂν δὲν ἔλθῃ ἀρωγὸν τὸ Κράτος. Ἡ ἀξίωσις αὕτη τῶν Μανιατῶν εἶναι τοσοῦτον μᾶλλον δικαίωμα, ἕνεκα ἱστορικῶν λόγων καὶ ἕνεκα τῆς ἀπορίας αὐτῶν. Διά τοῦτο ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ ὅπως τὸ Κράτος ἔλθῃ ἀρωγὸν πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν κατοίκων τῆς Οἰτύλου διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν δαπάναις τοῦ Κράτους τῶν καταπεσουσῶν οἰκιῶν καὶ τῆς ἐπισκευῆς τῶν ἑτοιμορρόπων. Τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ὑπέβαλον καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§390ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§391Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Πρῶτον ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσι δεκταὶ αἱ τροπολογίαι, ἐφόσον κατὰ τὸ Σύνταγμα πρέπει μετὰ εἰκοσιτετράωρον νὰ τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσι.

§392Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πολὺ σωστά.

§393Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τότε νὰ παραιτηθῶ τοῦ λόγου.

§394ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀργυρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§395Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, ἔχω νὰ ὑποβάλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Πρῶτον εἶναι μία τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἐκ Πρεβέζης κ. συνάδελφος, παρομοία πρὸς τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Φικιώρης, διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν σεισμοπαθῶν. Ἐν Πρεβέζῃ ἐκ τοῦ σεισμοῦ τοῦ συμβάντος τὴν 1ην Ἰουλίου κατεστράφησαν πλεῖσται οἰκίαι, οἱ κάτοικοι τῶν ὁποίων παραμένουσιν εἰς τὸ ὕπαιθρον, ζητοῦσι δὲ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἓν μικρὸν ποσόν, ἵνα ἐπισκευασθῶσιν ὅλαι αἱ οἰκίαι. Δευτέρα τροπολογία τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ ὑποβάλω εἶναι ἡ ἑξῆς εἰς τὸν νόμον «περὶ λῃστείας», διότι ὡς γνωστὸν εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν λόγῳ τῶν συχνῶν λῃστειῶν αἱ ὁποῖαι γίνονται, αἱ ἐκεῖ Ἐπιτροπαὶ Ἀσφαλείας ἐξετόπισαν τὸ ἥμισυ σχεδὸν τοῦ πληθυσμοῦ, εἶναι δὲ μία κατάστασις ἀφόρητος. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὸν νόμον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔχει δικαίωμα ἐπεμβάσεως εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀσφαλείας, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπεμβαίνῃ, διότι οἱ νομάρχαι καὶ ἀστυνόμοι μὴ δυνάμενοι νὰ ἐξηγήσωσι τὴν ἀνικανότητα τῶν Ἀρχῶν προβαίνουσιν εἰς τὴν ἐκτόπισιν τῶν πληθυσμῶν διὰ νὰ δικαιολογήσωσι τὴν ἀδράνειαν τῶν Ἀρχῶν. Καὶ τρίτη τροπολογία εἶναι σχετικὴ μὲ τὴν ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν τοῦ νομοῦ Πρεβέζης καὶ εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐγένετο λόγος περὶ ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν τῆς Μακεδονίας. Ὡς γνωστὸν εἰς τὴν Ἤπειρον ὑπάρχουν μεγάλαι ἐκτάσεις κεκαλυμμέναι ὑπὸ ὑδάτων, περὶ τῶν ὁποίων ἔχουσι γίνει μελέται σοβαραί, εἰς τὴν περιφέρειαν δὲ τοῦ Λούρου ὑπάρχουν ὑπὲρ τὰς 120 χιλιάδας στρέμματα κεκαλυμμένα ὑπὸ τῶν ὑδάτων δυνάμενα νὰ ἀποξηρανθῶσι κάλλιστα. Αὐτὰς τὰς τροπολογίας ἔχω νὰ ὑποβάλω, τὰς ὁποίας παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ δεκτάς, ἀλλ’ ἀκόμη δὲν ἐλύθη τὸ ζήτημα, ἂν ἠμπορεῖ νὰ γίνουν δεκταὶ αἱ τροπολογίαι.

§396ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Καμπάνης ἔχει τὸν λόγον.

§397Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, περὶ τὰς πρωϊνὰς ὥρας χθὲς συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου» καὶ προκειμένου νὰ γίνῃ δεκτὸς ἢ ὄχι ὁ διορισμὸς ἐφέτου ὡς προέδρου Πρωτοδικῶν, ἡ Βουλὴ ἦτο πλήθουσα καὶ ἐν πλήρει ζωηρότητι, ἐπελήφθη τῆς σχετικῆς συζητήσεως. Ἤδη, κύριοι βουλευταί, προκειμένου ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ περὶ τοῦ ἂν ὑπάρχῃ ἢ ὄχι ἀπεμπόλησις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας εἰς τὰς χεῖρας τῆς ἐκτελεστικῆς, βλέπετε ὅτι οἱ βουλευταὶ συνεδριάζουσιν εἰς τὸν κῆπον καὶ τὸ πρωῒ ὅτε ἐψηφίζοντο σπουδαῖαι συμβάσεις, ἐπίσης ἦσαν ἐλάχιστοι βουλευταὶ παρόντες. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας εἶναι σπουδαιότατον καὶ δὲν συμφωνῶ μετὰ τῶν ἐχόντων τὴν γνώμην ὅτι διὰ νὰ δύναται νὰ δοθῇ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις, διότι ἐθεσμοθετήθη εἰς τὸ Σύνταγμα τὸ νέον ἡ ἐξουσιοδότησις, δύναται νὰ δοθῇ δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Σήμερον συμβαίνει τὸ ἐναντίον· σήμερον διὰ τῶν πράξεων τῆς Βουλῆς χορηγεῖται εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας καὶ ὄχι τῆς Κυβερνήσεως τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἀλλὰ θὰ ὑποβληθῶσιν ἀναγκαίως, ἐντὸς τεσσάρων μηνῶν ἀπὸ σήμερον ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας τὰ σχετικὰ Ν. Διατάγματα, ἄλλως ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ὑποβληθῶσι, θεωροῦνται ἄκυρα. Ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως κατὰ τὸ παλαιὸν Σύνταγμα καὶ τοῦ νέου. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν πιστεύω ὅτι ὑπάρχει ἀντίρρησις, ἀλλ’ ἡ νομοθετικὴ αὐτὴ ἐξουσιοδότησις τῆς Βουλῆς δὲν δίδεται πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀντεπιστημονικῶς γίνεται ἡ χρῆσις τῆς λέξεως ταύτης, διότι οἱ γνωρίζοντες τὸ Σύνταγμα τὸ σημερινὸν γνωρίζουν ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι θεσμὸς καθωρισμένος διὰ τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον σύνταγμα ὁρίζει ποῖα εἶναι τὰ δικαιώματα τῆς Κυβερνήσεως. Ἄλλο Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας, ἄλλο Κυβέρνησις, ἄλλο νομοθετικὴ ἐξουσία. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐμάθαμεν νὰ ἀντιγράφωμεν πολύ, μεταχειριζόμεθα τὴν λέξιν. Τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἔχει ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας καὶ ἀσκεῖ ταύτην διὰ τῶν Ὑπουργῶν. Τὸ δὲ ἄρθρον 97 τοῦ Συντάγματος λέγει ὅτι δίδεται εἰδικὴ ἐξουσιοδότησις τῶν Βουλῶν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας. Ἐνταῦθα πρέπει νὰ λεχθῇ ἡ φράσις ὄχι εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Διότι, ἂν τοιοῦτον Ν. Διάταγμα ὑπαχθῇ εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν δικαστηρίων, ἐστὲ βέβαιοι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι προτοῦ ἐπικυρωθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, θὰ εἶναι βάσιμος ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι εἶναι ἄκυρον, διότι ἡ ἐξουσιοδότησις δὲν ἐδόθη εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας, ἀλλ’ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ δὲ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, Ἦτο τοιαύτη κατὰ τὸ παρελθόν, ἀλλὰ σήμερον δὲν εἶναι. Τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὴν ἔχει ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας καὶ τὴν ἀσκεῖ διὰ τῶν Ὑπουργῶν αὐτοῦ. Τὸ Σύνταγμα λέγει ὅτι ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ἀνήκει εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας. Σήμερον ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας διορίζει τὸν Πρωθυπουργὸν καὶ τῇ προτάσει αὐτοῦ τοὺς Ὑπουργούς. Ἡ λέξις «νόμιμος» εἶναι κανονική. Ἐγὼ εἰς τοὺς ἀμερολήπτως κρίνοντας θέλω νὰ ἀποδείξω τὴν ὀρθότητα τῆς γνώμης μου.

§398ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀκυρολεξίας.

§399Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν οὐσίαν, ἂν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ σχέδιον αὐτὸ τῆς ἀποφάσεως καὶ ἂν εἶναι ὀρθὸν μία ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ δύναται νὰ κάμῃ τοιαύτην κατάχρησιν τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ, οἷα ζητεῖται σήμερον. Κύριοι, ὁ θεσμὸς αὐτὸς τῆς νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως ἔλαβε μεγάλην ἀνάπτυξιν κατὰ τὸν πόλεμον. Πρὸ τοῦ πολέμου ὁ θεσμὸς αὐτὸς ἦτο ἄγνωστος, δι’ ἡμᾶς δὲ τοὺς Ἕλληνας ἦτο τότε κάτι τι ὡς πεπυρακτωμένος σίδηρος, οὐδεμία δὲ Κυβέρνησις ἐτόλμησε νὰ κάμῃ χρῆσιν. Ὁ κ. Μερλόπουλος δὲν δύναται νὰ κάμῃ χρῆσιν ὄχι νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ἀλλὰ τῶν Ν. Διαταγμάτων. Θὰ ἴδητε Διατάγματα τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐκτελεστικὰ Διατάγματα καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἐδημιούργησαν δίκαιον. Ὅταν εἰς τὴν Γαλλίαν τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1916 εἰσήχθη τὸ πρῶτον νομοσχέδιον τοῦ Μπριὰν «περὶ νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως», τὸ ὁποῖον ἦτο πολὺ περισσότερον περιωρισμένον ἀπὸ ὅ,τι ζητοῦμεν ἡμεῖς σήμερον, ὁ πρόεδρος τῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ Ἐπιτροπῆς διὰ δριμυτάτης ἐκθέσεως ἐκηρύχθη κατὰ τοῦ τοιούτου δικαιώματος, ὁ δὲ πρόεδρος τῶν τμημάτων ἐπίσης δριμύτατα κατέκρινε τὴν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν. Καὶ ὄχι μόνον δὲν ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ οὔτε συνεζητήθη κἂν καὶ μάλιστα εἰς περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Γαλλία ἐκινδύνευεν, ἀλλὰ τόσον εἶχεν ὑπὲρ αὐτῆς τὸν κοινοβουλευτικὸν θεσμόν, ὥστε ἐπροτίμησε τὴν βραδυκινησίαν τῆς νομοθετικῆς μηχανῆς, παρὰ τὴν ἐκχώρησιν τοιούτης ἐξουσίας. Διότι ἅπαξ ἐκχωρηθῇ, εἶναι ὅπως τὸ σχίσιμον τὸ ὁποῖον ὁλονὲν μεγαλώνει, διότι ἕκαστος θέλει νὰ αὐξήσῃ τὴν δύναμιν καὶ τὴν ἐνέργειαν τὴν ὁποίαν ἔχει ἐπὶ ὡρισμένας ἐξουσίας. Σήμερον, κύριοι συνάδελφοι, συνήλθομεν καὶ ἡμεῖς διὰ νὰ χορηγήσωμεν τοιαύτην εἰς μίαν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει σοβαρὸς λόγος, ὅπως ὑπεστηρίχθη, διὰ νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν μὲ ὡρισμένον δικαίωμα. Ἀλλὰ βλέπω ἐδῶ ζητήματα μέλλοντα νὰ καθορισθῶσι διὰ νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως, τὰ ὁποῖα πᾶν ἄλλο εἶναι ἢ ἐπείγοντα. Καὶ ὁ ἀείμνηστος Δημητρακόπουλος ὅταν ἦλθεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἶπεν ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις πρέπει νὰ δίδεται εἰς ἀπολύτως ἀναγκαίας περιστάσεις καὶ πάντοτε εἰδικὴ καὶ περιωρισμένη, εἰδικῶς δὲ νὰ περιγράφεται ἐντὸς ὡρισμένων ὁρίων ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ δράσῃ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις καὶ ἀκριβῶς δὲν πρέπει νὰ κάμωμεν κατάχρησιν.

§400ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τοιοῦτος περιορισμὸς ἐπὶ τοῦ παρόντος διὰ Διατάγματος δὲν καθιεροῦται.

§401Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Λοιπὸν πῶς ἀναφέρουν τὴν λέξιν «εἰδικήν»: Ὅταν λέγητε ἀναθέτομεν τὴν ἐφορίαν τῆς διοικήσεως τῶν δημοσίων κτημάτων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας κλπ., πῶς θὰ διοικήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ποίους ὑπαλλήλους καὶ ποίας διοικήσεις θὰ κάμῃ; Ἀκριβῶς τότε εἶναι γενικὴ καὶ τὸ ἀπαγορεύει ἡ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις. Διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ κάμουν τὰ Ν. Διατάγματα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ κάμητε σεῖς, δὲν εἶναι ἐν γνώσει τῶν νόμων καὶ τοῦ Συντάγματος, καὶ δι’ αὐτὸ παριστάμεθα θεαταὶ τοῦ ἑξῆς φαινομένου, σᾶς ἀναφέρω ὅτι τοὺς νόμους περὶ συντάξεως τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας τοὺς ἐκήρυξεν ἀντισυνταγματικοὺς καὶ ἀνεφαρμόστους. Ἰδοὺ ποῦ φθάνομεν· θὰ δημιουργήσωμεν σοβαρώτατα ζητήματα. Ἐκεῖνος ὅστις εὑρίσκεται εἰς ἀσυμφωνίαν εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Τότε μόνον θὰ εὑρίσκετο ἐν ὁμοφωνίᾳ, ἂν ὑπῆρχον αἱ Ἐπιτροπαί.

§402ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ζητοῦν ἀπόψεις πρὸ τοῦ Συντάγματος.

§403Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι ἦλθε καὶ εἶπεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ὅτι εἶναι ἀνάγκη τελειοποιήσεως τοῦ σχεδίου ψηφίσματος. Τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος ἐννοεῖ ἐν ἀπραξίᾳ τῆς Βουλῆς. Ὑποθέτω ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ εἶναι σύμφωνος. Λοιπὸν τὸ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ θὰ ἀργήσῃ μέχρι τῆς 15ης Ὀκτωβρίου, ὅτε θὰ κληθῇ εἰς σύνοδον τακτικήν, δὲν εἶναι τόσον ἐπαρκές, ὥστε καὶ αἱ ὑπηρεσίαι τῶν Ὑπουργείων νὰ καταρτίσουν τὰ Διατάγματα, διὰ τῶν ὁποίων τὰ θέματα αὐτὰ θὰ ρυθμισθῶσι καὶ αἱ Ἐπιτροπαὶ τῆς Βουλῆς νὰ μελετήσωσι ταῦτα εὐσυνειδήτως, ἐμπεριστατωμένως καὶ ἐπιστημονικῶς διὰ νὰ τὰ διαρρυθμίσωσι κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε γενόμενα Ν. Διατάγματα νὰ δύνανται νὰ ἐφαρμοσθῶσιν. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ θὰ ἔχωμεν κατόπιν ἓν χρονικὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ νόμος θὰ εἶναι ἐκκρεμὴς καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ὅ,τι ἔπαθε τὸ ἀτυχὲς Ἐνοικιοστάσιον ἀπὸ τὴν 1ην Ἰουλίου ἕως τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπεσεν ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, δὲν πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ.

§404ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ θὰ ἐξακολουθήσῃ.

§405Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀσχοληθῇ μὲ ἄλλα ζητήματα, ὄχι ὅμως καὶ μὲ νομοθετήματα τοιαύτης φύσεως, οἷα εἶναι τὰ ἐν τῷ σχεδίῳ ἀποφάσεως περιλαμβανόμενα. Τὸ «περὶ ἀνεργίας» εἶναι καλὸν νὰ ψηφισθῇ, ἀλλ’ ὅλα τὰ ἄλλα πρέπει νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς. Ἂν ἤμην μέλος εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, θὰ ἐκηρυσσόμην κατὰ βάσιν ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐφόσον ὑπάρχουν τὰ Παγκαλικὰ Διατάγματα, περὶ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ληφθῇ φροντίς, εἶναι ἀνάγκη βεβαίως νὰ ψηφισθῇ τὸ σχέδιον αὐτὸ τῆς ἀποφάσεως. Ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ κεφαλαίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτή, διότι εἶναι ἀντισυνταγματική.

§406Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἀλλ’ ἐκεῖ συμπεριλαμβάνεται καὶ ἡ ἀνεργία.

§407Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ὄχι ἄλλο. (Ἀναγινώσκει): «Αἱ ἀνωτέρω πράξεις δύνανται νὰ ἀνακοινωθῶσιν ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ.... κλπ.» Πάντως διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς βεβαίως.

§408Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Τὸ ἐδέχθη ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς αὐτό.

§409Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Τότε εἴμεθα σύμφωνοι. Πάντως διὰ τῶν Ἐπιτροπῶν, ὄχι δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μόνον. Ὅταν ἐδώσαμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, εἴμεθα συντακτικὴ ἐξουσία καὶ διὰ ψηφίσματος τὸ ἐκάμαμεν, ἐνῷ τώρα δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ δώσωμεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, καταλήγων λέγω τὸ ἑξῆς, ὅτι εὔχομαι νὰ εἶναι ἡ τελευταία φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν Κυβέρνησις Ἑλληνικὴ ὑποβάλλει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τοιοῦτον σχέδιον ἀποφάσεως μὲ τοιαύτην ἔκτασιν καὶ μὲ τοιαῦτα δεδομένα. Διότι δὲν θὰ ὑπάρξῃ μακρὰν ὁ χρόνος, κατὰ τὸν ὁποῖον ὅλοι θὰ μετανοήσωμεν, διότι αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμνομεν σήμερον τίποτε ἄλλο δὲν δημιουργεῖ παρὰ παρανομίαν, ἡ ὁποία θὰ εἶναι πολιτικὸν πρόγραμμα δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἀγαπῶσι τὴν Πατρίδα των, ἀλλὰ μόνον τὸν ἑαυτόν των καὶ οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι δύνανται νὰ διοικήσωσι διὰ τὸν ἕνα ἢ διὰ τὸν ἄλλον λόγον καλύτερα ἀπὸ τοὺς ἐξ ἐπαγγέλματος πολιτευομένους. Τίποτε ἄλλο δὲν κάμνομεν παρὰ ὅ,τι κάμνουν μᾶλλον αὐθαιρέτως καὶ ταχύτερον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι βιαίως ἁρπάζουν τὴν ἐξουσίαν διὰ νὰ σώσουν τὴν κινδυνεύουσαν Πατρίδα.

§410ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§411Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκλήθημεν, κύριοι, ὅλως ἐκτάκτως ἐν τῷ μέσῳ τοῦ θέρους καὶ συνεδριάζομεν ἤδη κατὰ τὰς πρωϊνὰς ὥρας, λόγῳ ἐκτάκτων περιστάσεων καὶ ἰδίᾳ λόγῳ τῆς ἐπικειμένης ἀναχωρήσεως εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἀναμφισβητήτως ἡ περίπτωσις εἶναι σπουδαία καὶ ἡ ἀνάγκη ἐπείγουσα. Ἀλλ’ ἐρωτῶ· ὑπάρχει καὶ τοιαύτη ἀνάγκη ἵνα συνεδριάζωμεν κατ’ ἐξακολούθησιν καὶ ἀπασχολούμεθα ἐπὶ τόσας ὥρας ἐπὶ τῆς ὑπὸ κρίσιν νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως; Μήπως ὑπάρχουν Διατάγματα Παγκαλικά, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀκυρωθῶσι; Πιθανὸν νὰ ὑπάρχωσιν, ἀλλ’ ἂν ὑπάρχωσι τοιαῦτα, ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις ἐπὶ δεκάμηνον κυβερνήσασα τὸν Τόπον, διατί δὲν ἠκύρωσε ταῦτα, ἂν ἡ ἀκύρωσις αὐτῶν ἦτο ἀπολύτως ἐπείγουσα καὶ πρέπει νὰ κυρωθῶσι σήμερον, κατὰ τὸ διάστημα τῶν 40 ἢ 50 ἡμερῶν κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἀργήσῃ ἡ Βουλή;

§412Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἦτο ὑπερβολικὴ ἡ αἰσιοδοξία περὶ τοῦ βίου τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως.

§413Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί αἰσιοδοξεῖτε τώρα ὀλιγώτερον;

§414Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὰ παθήματα εἶναι μαθήματα.

§415Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ἀμέσου ἀκυρώσεως. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἀνάγκη ἐπικυρώσεως; Δὲν ὑπάρχει ἄμεσος ἀνάγκη ἐπικυρώσεως, διότι τὰ Διατάγματα ταῦτα ἰσχύουν ἤδη. Ἀλλ’ ὄχι μόνον κατ’ οὐσίαν πρέπει νὰ ἀπορριφθῇ ἡ ὑπὸ κρίσιν ἐξουσιοδότησις, διότι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ἐπικυρώσεως. Καὶ ἂν ὑποθέσητε δὲ ὅτι θὰ ἦτο ἀνάγκη ἡ ρύθμισις τῶν Διαταγμάτων αὐτῶν νὰ γίνῃ διὰ νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ νομοθετικὴ αὕτη ἐξουσιοδότησις θὰ ἠδύνατο νὰ δοθῇ μετὰ τὴν τακτικὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ὅτε θὰ ἠδύναντο εὐρύτερον νὰ συζητηθῶσι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως νομοθετικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικῆς. Λέγω ὅτι οὐ μόνον κατ’ οὐσίαν εἶναι ἀπορριπτέα ἡ ὑπὸ κρίσιν ἐξουσιοδότησις, ἀλλὰ καὶ ὡς ἀντικειμένη εἰς τὸ Σύνταγμα. Ἤκουσα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἰπόντος ὅτι δὲν ἀντίκειται εἰς τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος, καθόσον εἶναι γνωστὰ τὰ θέματα εἰς τὰ ὁποῖα θέλει ἀσχοληθῆ ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, διότι εἶναι γνωστὰ τὰ Ν. Διατάγματα τὰ ἐκδοθέντα ἐπὶ τῆς δικτατορίας Παγκάλου. Μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν ἔχετε δίκαιον, διότι θὰ ἦτο δυνατὸν διὰ μιᾶς νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τροποποιήσῃ ὁλόκληρον τὴν κειμένην νομοθεσίαν, διότι ὁλόκληρος ἡ κειμένη νομοθεσία εἶναι γνωστὴ εἰς πάντας. Δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐπειδὴ εἶναι γνωστὰ τὰ Ν. Διατάγματα ἐπὶ δικτατορίας Παγκάλου ἢ τῆς ἐπακολουθησάσης Κυβερνήσεως Κονδύλη, ὅτι δὲν ἀντίκειται ἡ ζητουμένη νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις εἰς τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος, διότι, ἐπαναλέγω, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι ὡσὰν νὰ λέγῃ εἰς ἡμᾶς ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ μεταβάλῃ ὁλόκληρον τὴν κειμένην νομοθεσίαν, ἀφοῦ καὶ αὕτη εἶναι γνωστή. Εἶναι δὲ ἐκ τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος κατάδηλον (ἀναγινώσκει): «Ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας δύναται νὰ προβαίνῃ καὶ εἰς τὴν ἔκδοσιν Ν. Διαταγμάτων κατόπιν εἰδικῶν ἐξουσιοδοτήσεων». Τί σημαίνει τοῦτο: Ὅτι ἕκαστον θέμα ἔχει ἀνάγκην ἰδιαιτέρου Ν. Διατάγματος. Ἑπομένως πᾶσα εἰδικὴ ἐξουσιοδότησις ἔχει ἀνάγκην ἑνὸς Ν. Διατάγματος καὶ διὰ νὰ ἦτο ἐν τάξει ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν πρὸς ἐπικύρωσιν ἢ τροποποίησιν ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἐκδοθέντων Ν. Διαταγμάτων κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς δικτατορίας. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ θελήσωμεν νὰ καταδικάσωμεν τοὺς περιορισμοὺς τῆς Βουλῆς καὶ ἐξάρωμεν τὴν ἐξουσίαν αὐτῆς, κατόπιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ πολλῶν συναδέλφων. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον διὰ μιᾶς νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως νὰ καταργήσωμεν τελείως τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν τοῦ Τόπου. Ἂν διὰ τὴν ἐπιψήφισιν καὶ ἔκδοσιν νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου ἤθελεν ἐπιβαρυνθῆ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους ἀπαιτεῖται κατὰ τὸ ἄρθρον 29 τοῦ Συντάγματος (ἀναγινώσκει): «.... ὅπως ἡ σχετικὴ πρότασις πρέπει νὰ συνοδεύεται ἀπὸ ἔκθεσιν περὶ τοῦ τρόπου τῆς καλύψεώς της, ὑπογεγραμμένην ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν». Ἂν λοιπόν, λέγω, προκειμένου περὶ νόμου ὅστις ψηφίζεται εἰς δύο κεχωρισμένας συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς ἔχωμεν ἀνάγκην τῶν ἀνωτέρω προστατευτικῶν διατάξεων, δυνάμεθα νὰ καταργήσωμεν ταύτας προκειμένου περὶ νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως; Ἐγὼ συμφωνῶ μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουσιν ὅτι δὲν ἐπέχει θέσιν νόμου ἢ δὲν εἶναι νόμος ἡ ἐξουσιοδότησις περὶ ἧς ὁ λόγος, ἀλλ’ ἂν προκειμένου περὶ νόμου ἀπαιτοῦνται αἱ κατοχυρώσεις καὶ αἱ προθεσμίαι ὅταν ὁ νόμος θίγῃ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, πρέπει νὰ εἴπωμεν ὅτι προκειμένου περὶ νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμόζωνται αἱ διατυπώσεις αὗται καὶ δύναται νὰ ἐπιβαρύνεται ὁ Προϋπολογισμὸς κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, διότι ἀναμφισβητήτως ἐπιβαρύνεται ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους. Εἰς τοῦτο ἔχω νὰ εἴπω ὅτι τὰ εἰσοδήματα τοῦ Κράτους ἐκ τῶν δημοσίων κτημάτων ἦσαν μεγαλύτερα, ὁπότε ταῦτα διοικοῦντο ὑπὸ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης.

§416Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τοῦτο εἶναι ἀνακριβές. Ὅταν τὸ Σύνταγμα ὁμιλεῖ περὶ ἐκθέσεως τῆς λογιστικῆς ὑπηρεσίας, ἐννοεῖ ὅτι μία νομοθετικὴ διάταξις θὰ προκαλέσῃ δαπάνην ἐπιβαρύνουσαν τὸν Προϋπολογισμὸν καὶ ὄχι ἂν αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία θὰ ἦτο καλυτέρα ἢ χειροτέρα.

§417Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε δίκαιον περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ δημιουργοῦνται καὶ ἄλλαι δαπάναι.

§418Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Περὶ τῶν δαπανῶν ὑπάρχει νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς.

§419Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τοῦτο, διότι «ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς» δὲν θὰ εἴπῃ τίποτε.

§420Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὅταν ἐγένετο τὸ νομοσχέδιον, δὲν ὑπῆρχεν ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος. Ὑπάρχουσιν ὅμως ἠριθμημέναι θέσεις εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἐξ οὗ προκύπτει διαφορὰ ἐλαττώσεως δαπανῶν.

§421Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ ποῖον ἐκ τῶν θεμάτων;

§422Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αἱ ἐκθέσεις θὰ ὑπάγωσιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§423Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ εἰδικὴ ἔκθεσις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Πῶς θὰ γνωρίζωμεν κ. Ὑπουργέ;

§424Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὅταν θὰ ψηφίσητε, θὰ τὰ ἔχητε ὅλα.

§425Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε προηγουμένως ὅτι διὰ τὰ πλεῖστα τῶν θεμάτων τῶν ὁποίων προνοεῖ ἡ προτεινομένη ὑφ’ ὑμῶν ἐξουσιοδότησις ἔχει ὑποβληθῆ νομοσχέδιον καὶ νομίζετε ὅτι ἀρύεσθε ἐπιχειρήματα ὅτι δύναται ἡ ρύθμισις τῶν θεμάτων αὐτῶν νὰ γίνῃ δι’ ἐξουσιοδοτήσεως. Τουναντίον μάλιστα ἴσως θὰ ἠδύνατο νὰ λεχθῇ ὅτι χωρεῖ τὸ «ἀπαράδεκτον» ἐν προκειμένῳ, ἐφόσον ἐζητήσατε τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς καὶ ἔχει ὑποβληθῆ σχέδιον νόμου, ἐνομίσατε δὲ οὕτω ὅτι διὰ νόμου θέλετε νὰ ἐπιληφθῆτε τῆς διαχειρίσεως τῶν κτημάτων. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἂν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, δὲν ἀνῆλθον ἐκ πνεύματος ἀντιπολιτεύσεως ἢ κωλυσιεργίας, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐκ πνεύματος περιφρουρήσεως τῶν κρατικῶν συμφερόντων, ὡς ἡμεῖς ἀντιλαμβανόμεθα ταύτην, ἂν δὲ ὑπὸ τῶν ἰδεῶν αὐτῶν κατέχεται καὶ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργός, τῆς περιφρουρήσεως τῶν κρατικῶν συμφερόντων, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ ὑποβάλω τὴν παράκλησιν, ἂς μὴ θεωρήσῃ δὲ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτιμήσῃ ἑαυτὸν ἵνα στέρξῃ νὰ ἀποσύρῃ τὴν σχετικὴν πρότασιν, διότι τούτου γενομένου θὰ παύσῃ ἡ περαιτέρω συζήτησις καὶ ἡ ψηφοφορία εἰς τοιαύτας ὥρας, ὅταν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ὅλως βεβιασμένη ἐξουσιοδότησις.

§426ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§427Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ ἔννοια καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος ἀποτελοῦν ἔδαφος προσεγγίσεως τῶν διεστώτων, ὅσον ἀφορᾷ τὴν αἰτουμένην νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν. Δὲν δύναμαι βεβαίως νὰ ἀμφισβητήσω ὅτι ἡ ὑποβολὴ τοῦ σχεδίου ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς στηρίζεται ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος. Δύναμαι ὅμως νὰ ἀμφισβητήσω ὅτι ἅπαντα τὰ ἀναφερόμενα ζητήματα, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν, ἐμπίπτουν ἐν τῇ ἐννοίᾳ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Καὶ διὰ νὰ γίνω σαφέστερος, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω μίαν μικρὰν παρέκβασιν. Τὸ πολίτευμα στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς διακρίσεως τῶν ἐξουσιῶν, ἀρχῆς ἡ ὁποία ἀπέρρευσεν ἀπὸ ἀγῶνας τῶν λαῶν κατὰ τῶν αὐθαιρεσιῶν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Καὶ κατόπιν τῶν ἀγώνων αὐτῶν καθιερώθη ἡ διάκρισις τῶν ἐξουσιῶν, εἰς νομοθετικήν, ἐκτελεστικὴν καὶ δικαστικήν. Ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἐδημιουργήθη ὡς ἓν προπύργιον, ὡς μία περιφρούρησις τῶν δικαιωμάτων τοῦ Λαοῦ κατὰ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ἡ ἀρχὴ αὐτὴ ἀλλοῦ μὲν ἐφαρμόζεται αὐστηρότερον, ὅπως π. χ. ἐν Ἡνωμέναις Πολιτείαις. Ἐκεῖ δὲν δύναται νὰ ἐννοηθῇ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις, ἀλλαχοῦ δὲ ἐφαρμόζεται ἐλαστικώτερον, ὅπως π. χ. ἐν Ἀγγλίᾳ. Ἐκεῖ δίδεται εὐχερῶς ἡ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις, ἀλλ’ ἐκεῖ ὑπάρχουν ἔθιμα καὶ συνταγματικὰ προηγούμενα, τὰ ὁποῖα οἱ Ἄγγλοι πολιτευόμενοι, σεβόμενοι ἑαυτοὺς καὶ αὐτὰ καὶ τὴν κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν των, οὐδέποτε τὰ παραβαίνουσιν. Εἶναι διαφορετικὴ ἡ διανοητικότης τῶν ἐκεῖ κυβερνώντων. Ἐν Ἑλλάδι διὰ πρώτην φορὰν καθιεροῦται συνταγματικὴ διάταξις, δυνάμει τῆς ὁποίας δύναται νὰ παραχωρεῖται ὑπὸ τῆς Βουλῆς νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Καὶ ἀκριβῶς ἐπειδὴ πρώτην φορὰν πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ ἄρθρον αὐτό, πρέπει νὰ προσέξωμεν πολὺ εἰς τὴν ἑρμηνείαν καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς ἐφαρμογῆς του, διότι ἡ τοιαύτη ἢ τοιαύτη ἑρμηνεία θὰ χρησιμεύσῃ ὡς κριτήριον εἰς τὰς μετερχομένας Βουλὰς διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς ἐκτάσεως τῆς ἑκάστοτε αἰτουμένης νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Πρέπει νὰ καθορίσωμεν τὸ σημεῖον μέχρι τοῦ ὁποίου θὰ δύναται νὰ φθάνῃ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς περὶ ἧς πρόκειται διατάξεως, νὰ θέσωμεν ὅριον, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ δύναται ἐξ ἠθικῆς ὑποχρεώσεως, αἱ μεταγενέστεραι Βουλαὶ νὰ ὑπερβαίνωσιν ἐν τῇ παραχωρήσει πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Καὶ τοῦτο δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ διὰ τοῦ καθορισμοῦ τῆς φύσεως τῶν θεμάτων καὶ τῶν περιπτώσεων, καθ’ ἃς ἐπιτρέπεται ἐξουσιοδότησις. Ἡ διάκρισις τῶν ἐξουσιῶν δὲν ἐπιτρέπει εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν λῆψιν νομοθετικῶν μέτρων καὶ εἰς κατεπειγούσας ἔτι περιπτώσεις. Ἐκ τοῦ λόγου τούτου ἐπενοήθη ἡ διάταξις αὕτη τοῦ Συντάγματος ὅπως θεραπεύῃ τοιαύτας κατεπειγούσας περιπτώσεις καὶ δὴ προκειμένου περὶ ζητημάτων ἐπουσιωδῶν ἀφορώντων οὐχὶ βεβαίως γενικὰ ζητήματα τοῦ Λαοῦ, ἵνα οὕτω ἐξαγάγῃ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἀπὸ τὴν δυσχέρειαν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εὑρίσκετο ἀφ’ ἑνὸς λόγῳ τοῦ κατεπείγοντος, ἀφ’ ἑτέρου λόγῳ τῆς αὐστηρότητος τῶν συνταγματικῶν διατάξεων. Ἀλλ’ ἡ τοιαύτη διάταξις οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν νὰ συμπεριλάβῃ ἐν τῇ ἐννοίᾳ της καὶ σοβαρὰ ζητήματα γενικῆς φύσεως, τὸν διακανονισμὸν τῶν ὁποίων ὁ Λαὸς ἔχει ἐμπιστευθῆ εἰς ἀντιπροσώπους του ἐνασκοῦντας νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει προκειμένου νὰ ἐφαρμοσθῇ διὰ πρώτην φορὰν τοιαύτη διάταξις, νὰ καθορίσωμεν τὴν ἔννοιαν αὐτῆς καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς ἐφαρμογῆς της. Καὶ ἡ ἔννοια αὐτῆς εἶναι ὅτι νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις μόνον ἐπὶ ἐπουσιωδῶν ζητημάτων καὶ δὴ εἰς κατεπειγούσας περιπτώσεις δύναται νὰ δοθῇ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Πᾶσα ἀντίθετος ἐκδοχὴ θὰ ἀντέκειτο εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς διακρίσεως τῶν ἐξουσιῶν. Θὰ ἐδημιουργοῦμεν οὕτω κακὸν προηγούμενον, τὸ ὁποῖον δὲν ἀποκλείεται νὰ ἐκμεταλλευθῶσι μεταγενέστεραι Κυβερνήσεις. Δὲν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ μακρηγορήσω. Αὐταὶ εἶναι αἱ σκέψεις μου καὶ νομίζω ὅτι ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δώσωμεν τὴν τοιαύτην ἔννοιαν εἰς τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος καὶ νὰ περιορίσωμεν τὴν αἰτουμένην σήμερον νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν ἐπὶ ὡρισμένων ζητημάτων. Ἐν τῷ ὑπὸ κρίσιν σχεδίῳ ἀποφάσεως περιλαμβάνονται πολλὰ θέματα ἐφ’ ὧν ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν. Ἐξ αὐτῶν ἐλάχιστα ἐμπίπτουν ἐν τῇ πραγματικῇ ἐννοίᾳ τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος. Τὰ πλεῖστα ὅμως δὲν ἐμπίπτουν, ὡς π. χ. εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐπαναφορᾶς τῶν δημοσίων κτημάτων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν, διότι οὔτε κατεπεῖγον ζήτημα εἶναι, ἀλλὰ καὶ ἡ διαρρύθμισις αὐτοῦ ἐνδεχόμενον εἶναι νὰ θίξῃ ζωτικὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Ἡ δευτέρα ὅμως παράγραφος, ἡ ἀφορῶσα τοὺς χαλαζοπλήκτους, ἔχουσα οὕτως (ἀναγινώσκει): «Τὰ τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν ἐκ χαλάζης καὶ παγετώνων ζημιουμένων σταφιδοκτηματιῶν καὶ γεωργῶν ἐν γένει.... κλπ.», ἐμπίπτει ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς διατάξεως, διότι πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ ἐνισχυθῶσιν οἱ καταστραφέντες ὑπὸ τῆς χαλάζης, ὡς καὶ τῆς ἀκρίδος. Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας δὲν ἔλαβε πολλαχόθεν τηλεγραφήματα καταστραφέντων γεωργῶν, ὡς ἔλαβον καὶ ἐγὼ καὶ διὰ τῶν ὁποίων διατραγῳδεῖται ἡ κατάστασις. Ἐπίσης παρίσταται ἀνάγκη νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους τῆς Λακωνίας.

§428Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Χθὲς ἀπερρίψατε τοὺς πόρους δι’ αὐτούς.

§429Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πρώτοις οἱ πόροι αὐτοὶ ἦσαν ἀσήμαντοι, ἐκτὸς τούτου δὲν μᾶς εἴπατε ὅτι οὗτοι προορίζονται δι’ αὐτούς. Μεταγενεστέρως τὸ εἴπατε. Ἀλλὰ τί σημασίαν ἔχει αὐτό; Διότι ἀπερρίφθησαν οἱ πόροι αὐτοί, ἔπεται ὅτι δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ μία μέριμνα; Διὰ νὰ μᾶς ἐκδικηθῆτε δηλαδή; Κύριε Ὑπουργέ, πολὺ ὀρθῶς καὶ πολὺ δικαίως ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ὑπεβλήθη εἰς τοσαύτας θυσίας διὰ νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς τοὺς ἀδελφοὺς πρόσφυγας. Ἀπὸ τῆς ἰδίας ἀρχῆς ὁρμώμενον τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἀπαιτεῖ νὰ διατεθοῦν καὶ ὀλίγαι ἑκατοντάδες χιλιάδων δραχμῶν καὶ διὰ τοὺς ἀτυχεῖς αὐτοὺς γηγενεῖς, χαλαζοπλήκτους, ἀκριδοπλήκτους καὶ σεισμοπαθεῖς.

§430Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Ὁ πολὺς κόσμος ἐν Ἑλλάδι ἀκούει ἑκατομμύρια ἀποζημιώσεων τῶν προσφύγων καὶ νομίζει ὅτι θὰ τὰ πληρώσῃ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Οὐδὲν θὰ πληρώσῃ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός....

§431Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, γνωρίζω τὴν πηγὴν ἐκ τῆς ὁποίας ἠντλήθη τὸ περισσότερον χρῆμα διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων, ἀλλ’ ἀρνεῖσθε ὅτι καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς δὲν ὑπέστη θυσίας διὰ τὸν ἱερὸν αὐτὸν σκοπόν; Ἄλλο ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐμπίπτει εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος εἶναι καὶ τὸ περὶ συστάσεως Ταμείου προνοίας ἰδιοκτητῶν αὐτοκινήτων, πρὸς ταχυτέραν ρύθμισιν τοῦ ὁποίου δέον νὰ δοθῇ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις. Ἐπίσης ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὀργάνωσιν καὶ λειτουργίαν σχολείων στοιχειώδους γεωργικῆς ἐκπαιδεύσεως θὰ ἠδύνατο ἡ Βουλὴ νὰ ἐμπιστευθῇ τὸν διακανονισμόν των εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τόσον μᾶλλον, καθόσον ἡ λειτουργία τῶν σχολείων πρόκειται νὰ ἀρχίσῃ πρὸ τῆς ἐπαναλήψεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ὡσαύτως ἡ περὶ συστάσεως κτηνοτροφικῆς σχολῆς καὶ μεταθέσεως τῆς ἐν Ἀθήναις δασικῆς σχολῆς εἰς Θεσσαλονίκην παράγραφος ἀφορᾷ ζήτημα τοῦ ὁποίου ἡ λύσις οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι αὕτη, δὲν θὰ ἔθιγε δικαιώματα τοῦ Λαοῦ, οὔτε θὰ ἐδημιούργει οὐσιώδεις ὑποχρεώσεις εἰς βάρος αὐτοῦ. Δι’ αὐτὸ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν, καὶ ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ κατεπείγουσαν τὴν περίπτωσιν, ὅτι ἐμπίπτει ἐν τῇ ἐννοίᾳ τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος. Ἀλλ’ ἐπ’ οὐδενὶ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ἡ παράγραφος τοῦ σχεδίου ἡ ἀφορῶσα τὴν ἐπαναφορὰν τῆς διοικήσεως τῶν δημοσίων κτημάτων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ὡς καὶ ἡ παράγραφος ἥτις ἀφορᾷ τὴν ἄρσιν ἀπαγορεύσεως ἐφαρμογῆς τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου ἐπὶ τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων, δύνανται ἔστω καὶ πόρρωθεν νὰ προσαρμοσθῶσιν εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος.

§432ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὴν ἀπέσυρεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§433Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Χαίρω πολὺ διὰ τὴν πληροφορίαν καὶ ἔπρεπε νὰ τὴν ἀποσύρῃ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως καὶ ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων, τὰ ὁποῖα δέον ἐν πλάτει νὰ συζητηθῶσιν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Αἱ παράγραφοι τοῦ σχεδίου αἱ ἀφορῶσαι ἡ μὲν τὴν παράτασιν τῶν προθεσμιῶν παραγραφῆς ἀπαιτήσεων τοῦ Δημοσίου κατὰ τῶν ὑποκειμένων εἰς φόρον κληρονομιῶν, προικῶν καὶ δωρεῶν, ἡ δὲ τὰ τῆς λειτουργίας τῆς Σχολῆς οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, δὲν ἀντίκεινται πρὸς τὸν σκοπὸν καὶ τὴν ἔννοιαν τῆς συνταγματικῆς διατάξεως, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας αἰτεῖται ἡ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις καὶ τόσον μᾶλλον, καθόσον ἡ πρώτη ἀφορᾷ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, τὰ ὁποῖα κινδυνεύουν ὡς ἐκ τῆς παρόδου τοῦ χρόνου, ἡ δὲ δευτέρα τὴν λειτουργίαν μιᾶς σχολῆς. Ἐπίσης ἡ περὶ κυρώσεως διὰ Διαταγμάτων διαφόρων κανονισμῶν τοῦ προσωπικοῦ τῶν σιδηροδρόμων, τροχιοδρόμων κλπ. παράγραφος ἀφορᾷ ζήτημα ἐπουσιῶδες. Ἡ περὶ συστάσεως Γενικῆς Διοικήσεως Δυτικῆς Μακεδονίας παράγραφος τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς ἀντίκειται ἄρδην πρὸς τὴν ἔννοιαν καὶ τὸν σκοπὸν τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος, διότι διὰ τῆς ἐπ’ αὐτοῦ αἰτουμένης νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως ἀποσκοπεῖται ἡ δημιουργία διοικητικοῦ ὀργανισμοῦ, ἡ σύστασις καὶ ἡ λειτουργία τοῦ ὁποίου θὰ ἀπαιτήσῃ μεγάλας δαπάνας, αἵτινες βεβαίως θὰ εἶναι εἰς βάρος τοῦ φορολογουμένου Λαοῦ. Ἐπ’ αὐτοῦ καὶ τῶν λεπτομερειῶν ἐπὶ τῆς συστάσεως τοιαύτης Διοικήσεως δέον νὰ ἔχῃ γνώμην ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς εἰς εὐρεῖαν κλίμακα νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ὅπως δὲν δύναμαι νὰ ἀρνηθῶ νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα συμπεριλάβῃ εἰς τὰς ἐνεργείας της καὶ μίαν ἄλλην τάξιν παθόντων. Κατ’ αὐτῶν ἐπέπεσεν ὄχι ἀκρίς, ὄχι χάλαζα, αὐτοὺς ἔπληξαν ὄχι σεισμοί, ἀλλὰ κάτι χειρότερον ὅλων αὐτῶν. Αὐτοὺς ἔπληξεν ἡ ἐπιδρομὴ τοῦ 1922. Καὶ οὗτοι εἶναι οἱ δημοσιογράφοι.

§434ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτοὺς τοὺς ἔπληξε κεραυνός.

§435Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ δημοσιογράφοι ἀγωνιζόμενοι μετὰ σθένους καὶ αὐταπαρνήσεως ἀπὸ τὸ 1922 μέχρι τῶν τελευταίων ἐκλογῶν κατὰ πάσης βίας καὶ αὐθαιρεσίας ὑπέστησαν διωγμοὺς καὶ καταστροφάς. Αὐτοὶ εἶναι ἄξιοι ἀποζημιώσεως δι’ ὅσας ζημίας ὑπέστησαν ἐν τῇ ἐκπληρώσει τοῦ καθήκοντος, ἀγωνιζόμενοι ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Καὶ ἐξεπλήρωσαν οἱ δημοσιογράφοι τὸ καθῆκον αὐτὸ ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, ὥστε νὰ δημιουργεῖται ὑποχρέωσις εἰς βάρος ἐκείνου, ὑπὲρ οὗ ἐξεπληρώθη, ὅπως ὑποστῇ μικρὰν θυσίαν ὑπὲρ τῶν ἀγωνιστῶν αὐτῶν, ἵνα οὕτω καὶ πάλιν ἐν δεδομένῃ ἀφορμῇ, ὅπερ ἀπεύχομαι, ἀγωνισθῶσι τὸν τίμιον ἀγῶνά των. Ἐν ἐναντίᾳ δὲ περιπτώσει δὲν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ τοὺς κατακρίνωμεν, ἂν προσεχώρουν εἰς τὸν πρῶτον συνταγματάρχην ὅστις θὰ κατελάμβανε τὴν Ἀρχήν. Δι’ αὐτὸ ὑποβάλλω τὴν τροπολογίαν ὅπως δοθῇ ἐξουσιοδότησις εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβλέψῃ τὸ ταχύτερον διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν παθόντων δημοσιογράφων καὶ τοῦ συντακτικοῦ προσωπικοῦ τῶν παυθεισῶν ἐφημερίδων. Καὶ νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα ἐπείγει, διότι πάντοτε εἶναι ἐπείγουσα ἡ καταβολὴ μιᾶς ὀφειλῆς, ἡ ἐκπλήρωσις μιᾶς ὑποχρεώσεως. Ὅπως ἐπείγει βεβαίως νὰ ἐνισχυθῶσιν οἱ σεισμοπαθεῖς τῆς Λακωνίας καὶ οἱ χαλαζόπληκτοι καὶ ἀκριδόπληκτοι τῆς Ἀρκαδίας, καθ’ ὅμοιον τρόπον ἐπείγει ἡ ἀποζημίωσις καὶ τῶν ἀγωνιστῶν αὐτῶν.

§436Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Θὰ εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ δεχθῆτε νὰ συμπεριλάβητε καὶ τοὺς δημοσιογράφους τοὺς πρόσφυγας, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ὄντως μίαν κολοσσιαίαν ζημίαν ἀμυνόμενοι ὑπὲρ τῶν Ἑλληνικῶν ἰδεῶν;

§437Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Κατὰ περισσότερον λόγον πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τὰ ἀτυχῆ αὐτὰ θύματα τοῦ πατριωτισμοῦ των. Οἱ πρόσφυγες δημοσιογράφοι εἶναι ἄξιοι πάσης βοηθείας, διότι ὑπὸ τὸ πέλμα τῆς Τουρκικῆς τυραννίας διεξήγαγον σθεναροὺς ἀγῶνας ὑπὲρ τῆς Μεγάλης Ἑλληνικῆς Ἰδέας, θυσιάσαντες ἐπὶ τοῦ βωμοῦ τῆς Πατρίδος πᾶν ὅ,τι εἶχον. Ἠγωνίσθησαν διὰ τὴν Μεγάλην Ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς τώρα τείνομεν νὰ ἐγκαταλείψωμεν. Καὶ ὑπάρχουν μάλιστα τινές, προηγμένοι δῆθεν εἰς τὰς περὶ Πατρίδος ἀντιλήψεις, οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι ἀποτελεῖ μικρόνοιαν τὸ νὰ συζητῶμεν περὶ αὐτῆς. Οἱ πρόσφυγες δημοσιογράφοι ὑπῆρξαν ἥρωες. Παράδειγμα τοιούτου ἡρωϊσμοῦ εἶναι ὁ ἐκ Σμύρνης πρύτανις τῶν προσφύγων δημοσιογράφων Σεϊζάνης. Ὁ ἐθνικὸς αὐτὸς ἥρως, ὁ διὰ τοῦ καλάμου ἀγωνισθεὶς ἐπὶ δεκάδας ἐτῶν, εὑρίσκεται ἤδη πενόμενος εἰς τὰς ἐσχατιὰς τῶν Ἀθηνῶν εἴς τι δωμάτιον εἰς τὸ ὁποῖον εἰσέρχεται διὰ τῆς θύρας τῆς ὑπηρεσίας. Οἱ πρόσφυγες δημοσιογράφοι καὶ πάντες οἱ πρόσφυγες ὑπερέχουν ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς γηγενεῖς εἰς πατριωτισμόν, διότι κατώρθωσαν διὰ μέσου τῶν αἰώνων εἰς τὰ βάθη τῆς Ἀσίας ἀκόμη εὑρισκόμενοι καὶ ὑπὸ παντοειδεῖς πιέσεις νὰ διατηρήσουν τὰ Ἑλληνικά των αἰσθήματα, τὴν θρησκείαν των καὶ τὴν πίστιν πρὸς τὴν Πατρίδα. Εἰς τοῦτο συνετέλεσαν τὰ μέγιστα οἱ ἐθνικοὶ μαχηταί, οἷος ὑπῆρξεν ὁ παλαίμαχος δημοσιογράφος Σεϊζάνης καὶ οἱ λοιποὶ συναγωνισταί του. Αὐτοὺς ἔχομεν τὴν ἐπιτακτικὴν ὑποχρέωσιν, καὶ ἂν δὲν εἶχον ὑποστῆ οὐδεμίαν ζημίαν, νὰ τοὺς ἱκανοποιήσωμεν. Εἶναι ζήτημα οὐ μόνον ὑποχρεώσεως καὶ πολιτισμοῦ, ἀλλὰ καὶ στοιχειώδους ἀνθρωπισμοῦ ὅπως παράσχωμεν τὰ μέσα εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς αὐτοὺς διὰ νὰ βελτιώσουν τὴν ἀθλίαν ζωήν των. (Χειροκροτήματα).

§438ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§439ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Δεμερτζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§440Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι περιττὸν νὰ συστήσω τὴν ἀποδοχὴν τῆς προβαλλομένης τροπολογίας, διότι βλέπω ὅτι ὁμόθυμος ἡ Βουλὴ ἀποδέχεται κατ’ ἀρχὴν ὄχι μόνον ὡς δικαίαν, ἀλλ’ ὡς πραγματικῶς σκόπιμον τὴν ἀποδοχὴν τῆς κατ’ ἀρχὴν ἀποζημιώσεως τοῦ Τύπου δι’ ὅσα δεινὰ πραγματικῶς ὑπέστησαν κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους. Ἡ ἀποζημίωσις ἡ μέλλουσα νὰ δοθῇ πρὸς τὸν Τύπον διὰ τὰς πραγματικὰς ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστη, δὲν ἀποτελεῖ ἱκανοποίησιν τοῦ Τύπου, ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἐκτέλεσιν ἐπιβαλλομένης εἰς τὸ Κράτος ὑποχρεώσεως ὅπως ἀποκαταστήσῃ τὰς θετικὰς ζημίας τὰς ὁποίας πραγματικῶς ὑπέστη. Καθ’ ἣν ἐποχὴν πρὶν καταλυθῇ τὸ ἐλεύθερον κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Τύπος πλὴν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων διὰ πίστεώς του πρὸς τὸ πολίτευμα συνετέλεσεν ὥστε νὰ ἐπανέλθῃ ἡ σημερινὴ πολιτικὴ ὁμαλότης καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς ὁμαλὸν πολιτικὸν βίον. Ἔχω προσέτι καθῆκον νὰ ὑπομνήσω καὶ τοῦτο, ὅτι ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος ἡνωμένος ἐμάχετο κατὰ τῆς δικτατορίας, ὁ Ἑλληνικὸς Τύπος εἶχε τελείως ἐξαντληθῆ, ἀπετάθη δὲ διὰ τοῦ ἀντιπροσώπου του πρὸς ἐμὲ ὡς τότε κοινὸν ὑποψήφιον Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας ἀμφοτέρων τῶν παρατάξεων καὶ δι’ ἐμοῦ ἔλαβε τὴν ὑπόσχεσιν ὅλων τῶν πολιτικῶν ἀρχηγῶν τῶν τότε συνεργαζομένων, ὅτι θέλει ἀποζημιωθῆ διὰ τὰς θετικὰς ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστη εὐθὺς ὡς ἤθελεν ἀποκατασταθῆ τὸ ἐλεύθερον κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα. Ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ ὑπομνήσω τὴν δοθεῖσαν ταύτην πολιτικὴν ὑπόσχεσιν τῶν ἀρχηγῶν τῶν πολιτικῶν κομμάτων, νομίζω δὲ ὅτι ἐν τούτῳ δὲν ἐξυπηρετοῦμεν κυρίως τὸν Τύπον, ἀλλ’ ἐξυπηρετοῦμεν τὸ Κοινοβουλευτικὸν Κράτος, αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην ὅπως ὁ Τύπος ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ δημοσιοτάτην λειτουργίαν, μὴ ὑφίσταται ἑκάστοτε τὰς ζημίας τὰς ὁποίας ἐπιφέρουσιν οἱ ἐπιβάται τῆς Ἐξουσίας. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀποδεχθῇ κατ’ ἀρχὴν τὴν τροπολογίαν ταύτην. Ἡ ὑπόθεσις ἠμπορεῖ δικαίως νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἐκτάκτως ἐπείγουσα καὶ ἑπομένως δυνάμεθα νὰ τὴν περιλάβωμεν εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν. Ἄλλως τε δὲν πρόκειται οὔτε νὰ δοθοῦν ἀποζημιώσεις, οὔτε νὰ ἐκδικασθοῦν κατὰ τρόπον ἴσως μὴ ἀσφαλίζοντα καὶ τὸ Κράτος ἀπὸ ὑπερμέτρους ἀποζημιώσεις, ἁπλῶς πρόκειται νὰ ἀναγνωρισθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ δικαίωμα τοῦ Τύπου πρὸς ἀποζημίωσιν καὶ νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ὅπως ὁμοῦ μετὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπεξεργασθῇ τὸ σχετικὸν Νομοθετικὸν Διάταγμα, καθοριζομένων ἐπακριβῶς τῶν ὁρίων ἐντὸς τῶν ὁποίων ἡ ἀποζημίωσις θὰ παρίσταται λογικὴ καὶ δικαία.

§441Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Λοιπὸν ἀποδέχεται ἡ Κυβέρνησις τὴν τροπολογίαν;

§442Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ Κυβέρνησις δέχεται ἐξουσιοδοτήσεις ὅσας θέλετε.

§443Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§444Λ. ΚΥΒΕΤΟΣ. Ἡ πρότασις εἶναι ἀντισυνταγματική, διότι προβλέπει ἐπιβάρυνσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§445Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ἐξουσιοδότησις σημαίνει ὅτι ἠμπορεῖ εἷς νόμος νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἐξαιρετικὴν διαδικασίαν, τηρουμένων ὅλων τῶν διατυπώσεων.

§446ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαστρατῆς ἔχει τὸν λόγον.

§447Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα τὸν λόγον, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ἀπὸ τὸν φόβον τῆς πραγματοποιήσεως τῆς δηλώσεως τὴν ὁποίαν ἐκάματε προκειμένου περὶ τῆς ἄρσεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων.

§448Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶναι δικαίωμά μου.

§449Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Εἶναι δικαίωμα τῆς Βουλῆς. Ἀφοῦ ὅμως τὴν ὑποβάλατε, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ τὴν ἀποσύρητε. Δι’ αὐτὸ ἐζήτησα τὸν λόγον. Ἂν ὑπάρχει ἓν ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον δικαίως ὑποβάλλεται ἡ ἐξουσιοδότησις, εἶναι αὐτὸς ὁ λόγος καὶ τὰ ἐκπαιδευτικά. Ἂν αὐτὰ δὲν τὰ ἔχητε, θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς κατηγορήσουν δι’ ὅσον σᾶς κατηγόρησαν ὡς ἀντισυνταγματικὰ καὶ ἀντικανονικά. Ἐπιμένω εἰς τὴν σύστασιν αὐτὴν καὶ παρακαλῶ νὰ ἐπιμένετε. Ἐπίσης θὰ ἤθελον νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ διὰ τὰς ἐμπορικὰς σχολάς, αἱ ὁποῖαι κατηργήθησαν καὶ αἱ ὁποῖαι συντηροῦνται μὲ τὰ ὑπόλοιπα τῶν ταμείων τῶν ἐκπαιδευτικῶν σχολῶν.

§450Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ποίαν ἐμπορικὴν σχολήν;

§451Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Τῆς Χαλκίδος. Νὰ συντηρῶνται δαπάναις τοῦ Κράτους, διότι τὰ χρήματα ἐξηντλήθησαν. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ προστεθῇ καὶ μία τροπολογία τὴν ὁποίαν ἔχω.

§452ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κρεμεζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§453Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ὑπάρχει, κύριοι βουλευταί, μία σωρεία Ν. Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἐγκριθῆ ἀπὸ τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τῆς διαλυθείσης Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, ἅτινα δὲν ἐδημοσιεύθησαν. Ἐγεννήθη τὸ ζήτημα ἂν τὰ Διατάγματα ταῦτα δύνανται νὰ δημοσιευθοῦν ἄνευ νέας τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν γνώμης ἢ ἂν πρέπει νὰ τεθοῦν καὶ αὖθις ὑπὸ τὴν κρίσιν τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπῶν. Ἐπληροφορήθην ἐξωδίκως ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ θέσῃ καὶ τὰ Νομοθετικὰ ταῦτα Διατάγματα ὑπὸ νέον ἐκ μέρους τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν ἔλεγχον. Μὴ συμφωνῶν πρὸς τὴν ἀπόφασιν ταύτην, ὑπέβαλα σχετικὴν τροπολογίαν ἐν τῇ ἀποφάσει τῆς ζητουμένης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐξουσιοδοτήσεως, ἑρμηνευτικὴν τοῦ παλαιοῦ ψηφίσματος, δι’ οὗ ἐξουσιοδοτήθησαν αἱ καθ’ Ὑπουργεῖα Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ πρὸς ἔγκρισιν τῶν Ν. Διαταγμάτων, λύουσαι τὸ ζήτημα, διότι καὶ ὡς νομικός, πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑποχρεοῦται εἰς τὴν δημοσίευσιν τῶν ἀποφάσεων τῶν κατὰ τὸ ψήφισμα Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν καὶ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τῆς διαλυθείσης Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως.

§454Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ποίων;

§455Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἐκείνων, ἐφ’ ὧν ὑπάρχει ἤδη ἀπόφασις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ σύμφωνος τοιαύτη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἅτινα δὲν ἐπρόλαβον νὰ δημοσιευθοῦν πρὸ τῆς διαλύσεως τῆς Κυβερνήσεως ταύτης. Τὴν γνώμην δὲ ταύτην στηρίζω εἰς τὰς ἑξῆς σκέψεις. Τὸ ψήφισμα, ὅπερ ἐξουσιοδότησε τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς καὶ τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν πρὸς ἔγκρισιν, τροποποίησιν ἢ ἀκύρωσιν τῶν Ν. Διαταγμάτων τῆς δικτατορίας, κατέστησεν εἰδικὸν καὶ ἐξαιρετικὸν νομοθετικὸν μηχανισμόν. Ὥρισεν ἀντὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Γερουσίας, νομοθετικῶν παραγόντων κατὰ τὸ Σύνταγμα, καὶ δύο ἄλλους τοιούτους, τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς ἀφ’ ἑνός, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως ἀφ’ ἑτέρου. Ἐφόσον συνεφώνησαν οἱ δύο οὗτοι παράγοντες, ἐφόσον σύμφωνοι ἐξεδηλώθησαν αἱ βουλήσεις τῶν δύο τούτων νομοτελεστικῶν παραγόντων, ἐπὶ ἑκάστου εἰδικοῦ νομοθετήματος, ὁ νόμος κατ’ οὐσίαν κατηρτίσθη. Δὲν ὑπολείπεται δὲ παρὰ ἡ ἐξωτερικὴ ἐκδήλωσις αὐτοῦ, ἡ δημοσίευσις, ἥτις ἀνάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, τῆς ἑκάστοτε Κυβερνήσεως καὶ οὐχὶ μόνον τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως. Ἡ δημοσίευσις μάλιστα τῶν νομοθετημάτων τούτων νομίζω ὅτι εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὴν διάδοχον Κυβέρνησιν. Διότι καὶ ἐν τῇ παρούσῃ περιπτώσει δέον νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀναλόγως ἡ συνταγματικὴ διάταξις τῆς ὑποχρεωτικῆς ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας δημοσιεύσεως τῶν νόμων. Καθ’ ὃν λόγον ὁ νόμος καταρτίζεται, κατ’ οὐσίαν ἅμα ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Γερουσίαν καὶ ἡ δημοσίευσίς του εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὴν Κυβέρνησιν, κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅτι καὶ τὰ νομοθετήματα ταῦτα οὐσιαστικῶς κατηρτίσθησαν καὶ ἀπομένει ἡ ἐκτελεστικὴ πρᾶξις τῆς δημοσιεύσεώς των.

§456ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί ἐννοεῖτε λέγοντες ὑποχρεωτικὴ δημοσίευσις;

§457Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἡ μὴ δημοσίευσις τῶν ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Γερουσίας καταρτισθέντων νόμων ἐντὸς τοῦ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ὁριζομένου διμήνου χρόνου, δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἄλλην συνέπειαν, κατὰ τὸ Σύνταγμά μας, εἰμὴ τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκ τῆς μὴ ἐγκαίρου δημοσιεύσεως δηλαδὴ γεννᾶται πολιτικὴ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῆς Βουλῆς. Θεωρῶ κατ’ ἀναλογίαν ἐφαρμοστέας τὰς συνταγματικὰς τούτας διατάξεις καὶ ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει καὶ ὑποστηρίζω ὅτι καὶ ἡ μὴ δημοσίευσις, τῶν κατὰ τὸ εἰδικὸν ψήφισμα καταρτισθέντων νομοθετημάτων, ὑποχρεωτικὴ οὖσα διὰ τὴν Κυβέρνησιν, τίκτει πολιτικὴν εὐθύνην δι’ αὐτήν. Ἀντιθέτως οὐδεὶς δύναται νὰ ἐλέγξῃ τὴν Κυβέρνησιν, βαίνουσαν ἐντὸς τῶν νομίμων συνταγματικῶν μας θεσμῶν καὶ δημοσιεύουσαν ἐμπροθέσμως τοὺς νόμους ἢ τὰ περὶ ὧν πρόκειται κυρωθέντα Ν. Διατάγματα. Οὕτω κατὰ τὴν γνώμην μου ἔχει ἡ νομική, ἡ συνταγματικὴ θέσις τοῦ ζητήματος. Ἀλλ’ ἐν προκειμένῳ ἐξεταστέα εἶναι καὶ ἡ οὐσιαστικὴ ἄποψις αὐτῶν. Ἐπὶ μακρὸν ἤδη χρόνον αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ ἐργαζόμεναι κατώρθωσαν νὰ ἐπεξεργασθοῦν τινὰ Ν. Διατάγματα, ἅτινα δὲν ἐδημοσιεύθησαν, καίτοι ἐγκριθέντα ὑπὸ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, ἐκ λόγων τυπικῶν, ἀνεπαρκείας ἰδίᾳ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου. Εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, κατὰ τὰς πληροφορίας μου, ὑπάρχουν πρὸς δημοσίευσιν ἑκατοντάδες τοιούτων. Θέλετε τώρα, κύριοι βουλευταί, ὅλη αὐτὴ ἡ ἐργασία νὰ ἀποβῇ ματαία καὶ νὰ ἀρχίσῃ ἐκ νέου ἡ ἐπεξεργασία τῶν αὐτῶν νομοθετημάτων; Δὲν νομίζετε δὲ τὴν νέαν ταύτην ἐργασίαν ὡς ἄσκοπον, ἀλλὰ καὶ δυναμένην νὰ ἀποστερήσῃ τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς τοῦ ἀναγκαίου χρόνου πρὸς ἐπεξεργασίαν τῶν ὑπολειπομένων νομοθετημάτων τῆς δικτατορίας; Βλέπω τινὰς τῶν κ. κ. συναδέλφων δυσφοροῦντας καὶ ἤκουσα ψιθυριζομένην τὴν λέξιν «συμβάσεις». Δὲν ὁμιλῶ περὶ συμβάσεων, οὐδ’ ἐνδιαφέρομαι δι’ αὐτάς. Καίτοι καὶ ἐπί τινων ἐξ αὐτῶν κατὰ τὰς σκέψεις μου, ὡς τὰς ἀνέπτυξα, δὲν ἀπαιτεῖται νέα ἐπεξεργασία ὑπὸ τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, ἐν τούτοις δέχομαι εὐχαρίστως νὰ ἐπανεξετασθοῦν αὗται, διότι νομίζω ὅτι νέα ἐξέτασις αὐτῶν, ἂν δὲν ἀποβῇ ἐπωφελὴς διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ τῆς Κοινωνίας—εἶναι δὲ πιθανώτατον καὶ τοῦτο—θὰ ἀποτελέσῃ, διὰ τὸ πολὺ Κοινόν, μίαν ἐπὶ πλέον ἐγγύησιν ἡ ἐπανεξέτασίς των, ὅτι καλῶς ἔχουσι καὶ δὲν ζημιοῦσι τὰ κρατικὰ καὶ κοινωνικὰ συμφέροντα. Καὶ διὰ τοῦτο ἡ τροπολογία μου ἀφορᾷ τὰ ἄλλα, πλὴν τῶν συμβάσεων, Ν. Διατάγματα.

§458Θ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Οὐδεμία ἀντίρρησις ὑπάρχει, ἐφόσον ἐξαιρεθοῦν αἱ συμβάσεις.

§459Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐξαιρουμένων τῶν συμβάσεων πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία μου, ἵνα μὴ ὑποβληθῶμεν εἰς νέαν ματαίαν καὶ περιττὴν ἐργασίαν.

§460ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μπαμπᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§461Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προετάθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Κρεμεζῆ ὡς τροπολογία, δὲν εἶναι τροπολογία, εἶναι ἐφαρμογὴ ἑνὸς κανόνος τὸν ὁποῖον ἔχει ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ Συντάγματος, ἐκ τοῦ ψηφίσματος τοῦ παλαιοῦ, νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις ἡ διαδεχθεῖσα τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν. Τὸ ἀντίθετον ἤθελεν εἶσθαι τροπολογία.

§462Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἡ Κυβέρνησις ἠσχολήθη ἐπὶ τοῦ ζητήματος.

§463Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἠσχολήθη, αὐτὸ εἶναι interna corporis. Ἐγὼ λαμβάνω τὸν λόγον διὰ νὰ εἴπω ὅτι ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀγορεύσεως τοῦ προλαλήσαντος συναδέλφου τοποθετεῖται τὸ ζήτημα ὡς δεῖται τοποθετήσεως. Διότι νομικῶς τὸ ζήτημα ἐτέθη ἄριστα καὶ διαυγέστατα ὑπὸ τοῦ κ. Κρεμεζῆ. Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ὑπῆρξε γνώμη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ μετὰ ταῦτα σύμφωνος ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἡ δημοσίευσις εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Μὴ δημοσιεύουσα ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς μεθ’ ἧς συνεφώνησε, παραβαίνει τὸ ψήφισμα τῆς Βουλῆς, ὅπερ συνέταξεν ὅταν εἶχε τὴν μορφὴν Συντακτικῆς Συνελεύσεως. Ἑπομένως ἐν ᾗ περιπτώσει πρόκειται νὰ ἐξαιρεθῶσι καὶ ὑπαχθῶσιν ὑπὸ νέαν ἐξέτασιν αἱ γενόμεναι πράξεις, αὐτὸ ἀποτελεῖ θέσιν διατάξεως ὑπὸ τῶν συνταξάντων τὸ ψήφισμα καὶ ὄχι τροπολογίαν ἐκ μέρους τῶν ἀντιλεγόντων. Ἄν πρόκειται νὰ ἐξαιρεθῇ ὡρισμένη κατηγορία Διαταγμάτων, αὐτὸ εἶναι ζήτημα Διαταγμάτων, αὐτὸ εἶναι ζήτημα τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ νομικὴ θέσις εἶναι αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. Κρεμεζῆς. Βεβαίως δὲν ἀποκλείεται τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Βουλὴν νὰ θέλῃ τὴν γενομένην ἐργασίαν νὰ ὑπαγάγῃ ὑπὸ ἐξέτασιν Ἐπιτροπῆς καὶ κύρωσιν τοῦ Συμβουλίου. Τοῦτο εἶναι δικαίωμα τῆς Βουλῆς. Ἂν ὅμως δὲν ληφθῇ ἀπόφασις, τὰ πράγματα μένουσιν εἰς ὃ σημεῖον ἐξέθηκεν ὁ κ. προλαλήσας. Δεύτερον ζήτημα ἐφ’ οὗ ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἶναι τοῦτο. Δὲν ὁμιλῶ διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ Τύπου. Σύσσωμος ἡ Βουλὴ τάσσεται ὑπὲρ τῶν βιοπαλαιστῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν θύματα τοῦ καθήκοντος ἐν τῇ ἀσκήσει μιᾶς πολιτικῆς, ἡ ὁποία κατὰ τὴν κρίσιν αὐτῶν ἐξυπηρετεῖ τὴν Κοινωνίαν καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους. Δεύτερον ζήτημα θὰ ἐνόμιζον ὅτι εἶναι δυνατὸν καὶ τοῦτο. Τίθημι ὑπ’ ὄψιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, δὲν γνωρίζω ἂν θὰ φανῇ καταφανές, νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ ἐξουσιοδοτήσεως ὡς πρὸς τὴν μεταβολὴν ὡρισμένων διατάξεων τοῦ ἐν ἰσχύϊ Ἐνοικιοστασίου. Τοῦτο ἂς θεωρηθῇ ὡς βόμβα ριπτομένη τὰς πρωϊνὰς ὥρας, ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐγὼ προσωπικῶς ὅστις διεφώνησα μὲ τὸν ἀξιότιμον προκάτοχον τοῦ σημερινοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ Ἐνοικιοστασίου, τότε καὶ ἤγειρα μάλιστα καὶ ἐπερώτησιν κατ’ αὐτοῦ, εἶμαι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν θὰ διστάσω νὰ εἴπω ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία συνέταξε τὸ Ἐνοικιοστάσιον, παρεῖδε τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς τῆς συγκροτησάσης ταύτην, διότι ἐνῷ τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς, ἀποδοκιμασάσης τρόπον τινὰ τὴν πρᾶξιν καὶ ἀπόφασιν τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἦτο πνεῦμα εὐμενὲς ὑπὲρ τῶν μισθωτῶν καὶ τῶν μικροαστῶν, ἡ Ἐπιτροπὴ παρεῖδε τὸ πνεῦμα τοῦτο καὶ συνέταξε διατάξεις Ἐνοικιοστασίου, αἵτινες grosso modo, ἐν γενικαῖς γραμμαῖς καταθλίβουν τὰς ἐργαζομένας τάξεις καὶ τὸν πενόμενον καὶ μαστιζόμενον Λαόν. Ἀπὸ ταύτης τῆς ἀπόψεως καὶ διότι διατάξεις τινὲς δευτερευούσης φύσεως κρίνονται ὑπὸ πολλῶν ὡς ἄστοχοι καὶ κακῶς παρεισφρύσασαι, τολμῶ νὰ ὑποβάλω εὐλαβῶς εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ χορηγηθῇ ἐξουσιοδότησίς τις πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ἐπιβαρυνθεισῶν κατωτέρων τάξεων διὰ τοῦ δημοσιευθέντος καὶ ἰσχύοντος Ἐνοικιοστασίου καὶ πρὸς διαρρύθμισιν μερικῶν διατάξεων δευτερευούσης φύσεως. Τελευτῶν, κύριοι βουλευταί, ἔχω νὰ προτείνω ὅπως ἡ ἀπόφασις αὕτη τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία φέρεται ἔχουσα ὡς ἐπικεφαλίδα τὸν ὅρον «ἀπόφασις» τροποποιηθῇ, ἵνα εἴμεθα ἐν ἁρμονίᾳ πρὸς τοὺς συνταγματικοὺς ὅρους καὶ διατυπωθῇ ὡς ἐξουσιοδότησις, διότι ὁ ὅρος ἀπόφασις εἶναι ὅρος συνταγματικῶς ἄγνωστος. Ὅρος συνταγματικὸς εἶναι ψήφισις, εἶναι συγκατάθεσις, εἶναι ἔλεγχος, ἀλλ’ ὅρος ἀπόφασις εἶναι ἔννοια ἄγνωστος. Θὰ προετίμων νὰ μεταχειρισθῶμεν τὸν ὅρον τοῦ ἄρθρου 77 καὶ νὰ θέσωμεν ὡς ἐπικεφαλίδα τὸν ὅρον ἐξουσιοδότησις.

§464ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καλδῆς ἔχει τὸν λόγον.

§465Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ζητεῖται, κύριοι, ἡ ἐξουσιοδότησις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ ζητήματα κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον ἐπείγοντα καὶ τὰ περισσότερα εἶναι ὄντως ἐπείγοντα. Μᾶλλον ὅμως ἐπεῖγον καὶ σοβαρώτερον θεωρῶ τὸ ζήτημα τοῦ Ἐνοικιοστασίου. Εἶναι τὸ ζήτημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κρατεῖ ἐν συγκινήσει ὁλοκλήρους λαϊκὰς μάζας. Ἐτονίσθη ἐνταῦθα ὅτι ἀνατρεπτικαὶ ἐνέργειαι λαμβάνουν χώραν, ὥστε νὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθοῦν μέτρα βίαια, αὐθαίρετα, ἐκτοπισμοὶ καὶ ἄλλα πρὸς καταπολέμησιν τῆς κοινωνικῆς ἀνησυχίας. Ἂς μὴ ἐπαυξήσωμεν τὴν ἀνησυχίαν αὐτήν. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς συγκινεῖ μεγίστας λαϊκὰς μάζας καὶ δὴ ἐκείνας ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται τὸ σημερινὸν κρατικὸν καὶ κοινωνικὸν καθεστώς, τὰς τάξεις τῶν ἐπαγγελματιῶν, τὸ ζήτημα αὐτὸ χρήζει ῥυθμίσεως, διότι ὡς ἐρρυθμίσθη τὸ Ἐνοικιοστάσιον ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς δικαίας ἀξιώσεις καὶ τὰς ἀνάγκας τῶν λαϊκῶν ἐνδιαφερομένων τάξεων. Εἶναι τόσοι οἱ λόγοι οἱ συνηγοροῦντες ὑπὲρ τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ὥστε θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐκταθῶ. Συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς προτάσεως ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ὅπως μεταξὺ τῶν θεμάτων τῆς ἐξουσιοδοτήσεως περιληφθῇ καὶ τὸ ζήτημα τοῦ Ἐνοικιοστασίου, ἀναστελλομένης βεβαίως τῆς ἐκτελέσεως τοῦ δημοσιευθέντος.

§466ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μανούσης ἔχει τὸν λόγον.

§467Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποστηρίξω τὴν τροπολογίαν τοῦ Ἐνοικιοστασίου, διότι νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα τόσον σπουδαῖον καὶ τόσον ἐπεῖγον, τὸ ὁποῖον ἀξιοῖ τὴν κυβερνητικὴν ἐξουσιοδότησιν, ὅσον τοῦτο. Εἶναι πασίγνωστος ἡ κοινωνικὴ σημασία τοῦ ζητήματος τούτου, εἶναι δὲ γνωστὴ ἡ ταραχὴ καὶ ἡ συγκίνησις ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κοινωνίαν ἐξ ἀφορμῆς τοῦ Ἐνοικιοστασίου. Ὅταν πρό τινος ἠγέρθη ἡ κοινωνικὴ αὕτη ταραχὴ διὰ τὸ Ἐνοικιοστάσιον Ἀγγελοπούλου, ἡ Βουλὴ ὑπείκουσα εἰς τὴν Κοινὴν Γνώμην, ἀνέθεσεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν νὰ καταρτίσῃ νέον Ἐνοικιοστάσιον, τὸ ὁποῖον νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰς δυσμενεῖς διὰ τοὺς ἐπαγγελματίας διατάξεις τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου. Γεννᾶται ὅμως τὸ ζήτημα· ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἀντεπεκρίθη εἰς τὸν σκοπὸν τοῦτον; Νομίζω ὄχι καὶ δὲν ἐξετέλεσε τὴν ἐντολὴν τὴν ὁποίαν τῆς ἀνέθηκεν ἡ Βουλή.

§468Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ μοὶ εἴπητε, ποῦ δὲν ἀνταπεκρίθη, διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§469Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Νομίζομεν καὶ ἡμεῖς ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ εὐσυνειδήτως νὰ λάβῃ ἀπόφασιν περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ ζήτημα τοῦ Ἐνοικιοστασίου, ἂν δὲν πεισθῇ προσηκόντως ὅτι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν ἀνταπεκρίθη εἰς τὴν ἐντολὴν τῆς Βουλῆς. Αἱ βάσεις τοῦ Ἐνοικιοστασίου τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου, αἱ ὁποῖαι συνετέλεσαν εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἐνοικίων, ἦσαν βαρεῖς διὰ τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ ἑπομένως ἦτο προφανὲς ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ὤφειλε νὰ ἐλαττώσῃ τοὺς συντελεστάς, ἀλλὰ τοὐναντίον εἰς ὡρισμένα σημεῖα τοὺς ηὔξησεν.

§470Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Καὶ τοὺς ἔκαμεν ἐπιεικεστέρους διά τινας τάξεις.

§471Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Καὶ ὅμως ζητοῦμεν νὰ γίνουν ἐπιεικέστεροι καὶ διὰ τοὺς ἐπαγγελματίας. Πρῶτον λοιπὸν ἔγινε τὸ νέον Ἐνοικιοστάσιον, διότι αἱ αὐξήσεις τοῦ Ἐνοικιοστασίου τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου ἐθεωρήθησαν ἐπαχθεῖς διὰ τὸν ἐπαγγελματικὸν κόσμον. Δεύτερον, ἐνῷ τὸ Ἐνοικιοστάσιον τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου ὥριζεν ὅτι αἱ αὐξήσεις θὰ δίδωνται εἰς ὀκτὼ τριμηνιαίας δόσεις, τὸ νέον Ἐνοικιοστάσιον λέγει εἰς τρεῖς δόσεις. Αὐτὸ εἶναι ἐπαχθὲς διὰ τοὺς ἐπαγγελματίας. Ἔπειτα ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάταξιν περὶ ἰδιοκατοικήσεως, κοινὸν καθῆκον εἶχε τὸ νέον Ἐνοικιοστάσιον ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀπόρους θεωρουμένους δημοσίους ὑπαλλήλους νὰ προστατεύσῃ αὐτούς, τόσον ὅσον ἐπροστάτευεν αὐτοὺς καὶ τὸ Ἐνοικιοστάσιον τοῦ κ. Κωνστ. Ἀγγελοπούλου. Ἆρά γε τοὺς ἐπροστάτευσε κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἢ τοὺς ἐπροστάτευσεν ὀλιγώτερον; Καὶ πρῶτον ἐν σχέσει μὲ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους δυστυχῶς τὸ νέον Ἐνοικιοστάσιον εἶναι ἐπαχθέστατον. Δι’ αὐτοῦ προστατεύονται περισσότερον οἱ δικηγόροι. Τὸ Ἐνοικιοστάσιον τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου ἔλεγεν ὅτι ἐξαιρεῖ τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, ἰατροὺς καὶ δικηγόρους καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἷς ἰδιοκτήτης θέλων νὰ κατοικήσῃ εἰς τὴν οἰκίαν του, δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ ἀσκήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἰδιοκατοικήσεως. Ὥστε τὸ Ἐνοικιοστάσιον τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου ἐξίσωσε τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους πρὸς τοὺς ἰατροὺς καὶ τοὺς δικηγόρους καὶ τοὺς ἔθεσεν ὑπὸ τὴν αὐτὴν προστασίαν, ἐνῷ διὰ τοῦ νέου Ἐνοικιοστασίου οἱ δημόσιοι ὑπάληλοι δὲν εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν αὐτὴν προστασίαν, ἀλλ’ οἱ δικηγόροι προστατεύονται ἀπολύτως καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι σχετικῶς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμνει τὸ νέον Ἐνοικιοστάσιον, ἐπαχθέστερον τοῦ Ἐνοικιοστασίου τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου, πρόκειται καὶ περὶ ὡρισμένων σκανδαλωδῶν διατάξεων, τὰς ὁποίας ἔχει τὸ νέον Ἐνοικιοστάσιον καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ περιέχωνται εἰς νόμους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Καὶ σᾶς ἀναφέρω τὴν πασίγνωστον ἀρχὴν τοῦ Ρωμαϊκοῦ δικαίου, ὅτι ἡ ἀγχιστεία διαλύεται διὰ τοῦ θανάτου.

§472Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἡ ὁποία ἔλυσε τὸ ζήτημα πρὸ πολλοῦ.

§473Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Αὐτὴ εἶναι σκανδαλώδης διάταξις. Ὑπάρχει δὲ καὶ ἄλλη, τὴν ὁποίαν ὁ κ. πρύτανις τοῦ Πανεπιστημίου ἐχαρακτήρισεν ὡς λῃστρικὴν διὰ τὸ Πανεπιστήμιον. Εἶναι ἡ διάταξις διὰ τὰς μήπω ληξάσας μισθώσεις. Πρέπει νὰ πείσω τὴν Βουλὴν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ δώσῃ ἐξουσιοδότησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως τροποποιήσῃ τὸ Ἐνοικιοστάσιον. Δὲν θέλω νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν.

§474Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν λέγῃ ὁ ρήτωρ σκανδαλώδεις διατάξεις, αἵτινες ὑπάρχουσι μέσα εἰς τὸ Ἐνοικιοστάσιον, ὀφείλει νὰ ἀναφέρῃ αὐτάς, διὰ νὰ δώσῃ δικαίωμα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις.

§475ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ θὰ κάμωμεν τώρα.

§476Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Ἂν ἡ Βουλὴ δέχεται, εἶμαι διατεθειμένος νὰ δώσω ὅλην τὴν ἀπαιτουμένην ἐξήγησιν.

§477Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ εἴπητε ἁπαξαπάσας τὰς διατάξεις διὰ νὰ ἴδῃ ἡ Βουλὴ ποῖαι εἶναι αἱ παρεμβάσεις.

§478Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Σκανδαλώδεις ἐννοῶ τοῦτο, ὅτι χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ βάσιμος δικαιολογητικὸς λόγος ἐτέθησαν διατάξεις τοιαύτης φύσεως καὶ τόσον ἐξαιρετικαί, ὥστε νὰ ἀπορεῖτε διὰ ποῖον λόγον ἐτέθησαν διατάξεις τοιαύτης φύσεως. Διὰ ποίαν δικαιολογίαν, ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, περιορίζει τὰς αὐξήσεις εἰς τὸ τρίτον;

§479Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Διὰ νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις, πρέπει νὰ δηλώσῃ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς ἂν δέχεται ἢ δὲν δέχεται τὴν ἐξουσιοδότησιν.

§480Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ Κυβέρνησις, κ. Πρόεδρε, πρέπει νὰ ἀκούσῃ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς διὰ νὰ μορφώσῃ καὶ ἡ ἰδία γνώμην. Ὁ κ. συνάδελφος ὁμιλεῖ ὑπὲρ τῆς ἀνάγκης τῆς παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ζητεῖ τοιαύτην ἐξουσιοδότησιν. Ἂν ἡ Βουλὴ τῆς δώσῃ τὴν ἐξουσιοδότησιν αὐτὴν θὰ τὴν λάβῃ. Ἀλλὰ φρονῶ ὅτι ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς τροποποιήσεως τοῦ Ἐνοικιοστασίου εἶναι μεγάλη ἀπόστασις. Φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λείψουν τὰ παράπονα ἀπὸ τὸ Ἐνοικιοστάσιον, διότι ἂν δώσωμεν αὐτὴν τὴν ἀνακούφισιν εἰς τὰς ἐπαγγελματικὰς τάξεις, τοῦτο θὰ εἶναι εἰς βάρος τῶν ἰδιοκτητῶν. Κατ’ ἀνάγκην θὰ ὑπάρχουν παράπονα. Καὶ ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν συνετάχθη ἓν Ἐνοικιοστάσιον, τὸ ὁποῖον συνετάχθη μετὰ πάσης ἐπιμελείας, μόλις ὅμως εἶδε τὸ φῶς, ὅλοι ἐξεστράτευσαν ἐναντίον τοῦ Ἐνοικιοστασίου καὶ ἠκούετο μία φωνὴ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι πρέπει νὰ φθάσῃ εἰς αὐτὴν τὸ Ἐνοικιοστάσιον. Καὶ ἔφθασεν εἰς τὴν Βουλὴν τοῦτο, συνεζητήθη ἐπὶ ἡμέρας καὶ τί ἐγένετο; Νὰ μὴ ἰσχύσῃ τὸ Ἐνοικιοστάσιον ἐκεῖνο, ἀλλὰ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἠσχολήθη ἐπὶ τρεῖς μῆνας. Μόλις ἐδημοσιεύθη τὸ Ἐνοικιοστάσιον καὶ πάλιν ἐγείρονται παράπονα. Σᾶς ἐρωτῶ· τίς μᾶς ἐγγυᾶται μὲ τὴν ἐξουσιοδότησιν, τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ μᾶς δώσητε, ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν παράπονα;

§481Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως Κυβερνήσεως κακῶς ἐχειρίσθη τὸ ζήτημα ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς καὶ κατὰ τρόπον μὴ ἐπιτρεπόμενον, διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Ἐδῶ πρόκειται νὰ δοθῇ ἢ νὰ μὴ δοθῇ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὀφείλει δὲ πρὸ παντὸς ἡ Κυβέρνησις νὰ δηλώσῃ ἂν σκέπτεται νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως αὐτῆς. Ἂν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχῃ τὸ σθένος νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς τοιαύτης ἐξουσιοδοτήσεως, εἶναι περιττὸν νὰ δοθῇ τοιαύτη. Ἔχει λοιπὸν ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις καὶ πρὸ παντὸς οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων νὰ δηλώσωσιν ἂν δέχωνται νὰ ἔλθῃ τὸ Ἐνοικιοστάσιον εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τὸν ἑξῆς ἁπλούστατον λόγον, διότι ἂν δοθῇ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἂν τροποποιήσῃ ἔστω καὶ ἓν ἄρθρον τοῦ Ἐνοικιοστασίου, ἡ τροποποίησις θὰ ἔλθῃ πρὸς ἐπικύρωσιν εἰς τὴν Βουλὴν. Ἡ σωρεία τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑποβληθῶσι, θὰ φέρωσι μοιραίως πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον τὸ Ἐνοικιοστάσιον, δὲν ἔχουν δὲ ἀντίρρησιν νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ Ἐνοικιοστάσιον ἐκεῖνοι καὶ ἔχουν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναμετρήσωσι τὰς εὐθύνας μιᾶς πολιτικῆς τοιαύτης πράξεως, ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ τέσσαρες ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, οἱ ὁποῖοι συμπράττουν. Ἂν οὗτοι νομίζουν ὅτι ἀπὸ κοινοβουλευτικῆς ἀπόψεως, ἀπὸ πολιτικῆς ἀπόψεως καὶ ἀπὸ κοινωνικῆς ἀπόψεως εἶναι συμφέρον, δὲν ὑπάρχει στάδιον ὑπεκφυγῶν, ἂς σκεφθοῦν καὶ ἂς ἀποφασίσουν.

§482Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ Βουλή, ἂν ἀποφασίσῃ νὰ δώσῃ ἐξουσιοδότησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τὴν ἀναλάβῃ, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἀνωτέρα τῆς Βουλῆς.

§483Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ δηλώσητε ἂν θὰ κάμητε χρῆσιν, κ. Ὑπουργέ.

§484Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Θὰ ἐδεχόμην νὰ ἀναπτύξω λεπτομερῶς τὰς διατάξεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι κατ’ ἐμὲ θεωροῦνται ὡς ἐξαιρετικαὶ διατάξεις, ἀφορῶσαι ὡρισμένα πρόσωπα καὶ ὡς μὴ ἔχουσαι καμμίαν ἀπολύτως δικαιολογίαν, ἀλλὰ φειδόμενος τοῦ χρόνου καὶ κόπου τῆς Βουλῆς δὲν πράττω τοῦτο. Ἡ διάταξις εἶναι ἡ ἑξῆς....

§485Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ σημείων διατάξεων. Ἄν, κ. συνάδελφε, θέλετε νὰ ἀναπτύξητε τὰς ἀπόψεις σας, τοῦτο εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§486Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Τὸ νέον Ἐνοικιοστάσιον ὄχι μόνον δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἐπαγγελματικὰς τάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀπῄτησαν, ἐδημιούργησαν τὴν ἀνάγκην τῆς παραπομπῆς τοῦ Ἐνοικιοστασίου Ἀγγελοπούλου εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλὰ καὶ περιέχουν διατάξεις τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι οὐδένα δικαιολογητικὸν λόγον ἔχουσι καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ νέον Ἐνοικιοστάσιον, πρὶν ἀκόμη ἐξετάσῃ τὴν κατάστασιν, προβαίνει εἰς ὅ,τι καθιέρωσε καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν οὕτως ἐγκυμονοῦνται νέοι κίνδυνοι, τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζωμεν τὰς πιθανὰς συνεπείας, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ ἐξουσιοδότησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι καὶ ἐκ τοιαύτης θυσίας ἐξαρτᾶται καὶ ἡ κοινωνικὴ γαλήνη τῆς ὁποίας ἔχομεν ἀπαραίτητον ἀνάγκην καὶ αὐτὴ πρὸ παντὸς ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ δυνηθῇ ἀπερίσπαστος νὰ ἐπιτύχῃ τὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας. (Χειροκροτήματα).

§487ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Μεϊμαράκης ἔχει τὸν λόγον.

§488Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην ἵνα ὑποστηρίξω μίαν τροπολογίαν σχετικὴν μὲ τὰς ἐπιψηφιζομένας ἐξουσιοδοτήσεις καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ δεχθῇ ταύτην, ἵνα ἐπανορθωθῇ μία ἀδικία, ἡ ὁποία προσγίνεται εἰς νέους, τῶν ὁποίων ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον ἡ παραμονὴ ἐν τῷ Στρατεύματι δὲν εἶναι καὶ ἀπολύτως ἀπαραίτητος. Ὅπως ἐνθυμεῖσθε ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς διάφοροι ἀξιότιμοι κ. κ. συνάδελφοι καὶ ἐγὼ εἴχομεν παρακαλέσει τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν ὅπως ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος καὶ ἀπολυθοῦν τῶν τάξεων τοῦ Στρατοῦ οἱ τελειόφοιτοι τῶν διαφόρων σχολῶν, τοῦ Γυμνασίου καὶ τῶν Ἐμπορικῶν Σχολῶν. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς παρὰ τὰς διαβεβαιώσεις τὰς ὁποίας εἶχε δώσει, ἀτυχῶς, ἴσως ὡς ἐκ τῆς βραδείας ἐπιψηφίσεως τῶν διαφόρων νομοθετημάτων, δὲν ἠδυνήθη νὰ φέρῃ σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἀπαλείφεται ἡ διάταξις ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἡ δικτατορία ἡ Παγκαλικὴ εἶχεν εἰσαγάγει διὰ τῶν Ν. Διαταγμάτων της εἰς τὸν νόμον «περὶ στρατολογίας» καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἀπηγορεύετο ἡ ἀναστολὴ προσελεύσεως τῶν σπουδαστῶν τῶν Γυμνασίων καὶ λοιπῶν σχολῶν καὶ αὐτῶν ἀκόμη τῶν τελειοφοίτων, ὡς ἐὰν τὰς χαλυβδίνους πύλας τῆς Ἑλληνικῆς κυριαρχίας σύρουν ἐχθρικὰ στρατεύματα.

§489Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐδῶ βλέπω εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἑλληνικὴν» νὰ ἀναγράφῃ εἰς τὴν στήλην τῶν πρακτικῶν ὅτι (ἀναγινώσκει): «Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατέθεσε νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως Ν. Διατάγματος περὶ ἐκτοπίσεως καὶ ἀπελάσεως» καὶ ὅτι ἐζήτησε νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς κατεπεῖγον καὶ νὰ ψηφισθῇ καὶ ἀμέσως». Ἀπορῶ πῶς ἀναγράφονται τοιαῦτα ψεύδη. Θὰ παρακαλέσω νὰ συστήσητε μεγαλυτέραν προσοχὴν εἰς τὸν Τύπον, διότι αὐτὰ δὲν ἐγένοντο, εἶναι ψευδέστατα.

§490ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι οἱ πρακτικογράφοι τῶν ἐφημερίδων δὲν ἔχουσι καμμίαν σχέσιν μὲ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, εἶναι ἐλεύθεροι εἰς τὴν ἐργασίαν των, συνεπῶς δὲν δύναμαι νὰ τοὺς ἐπιβληθῶ.

§491Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Ὅταν ἑπομένως, κύριοι συνάδελφοι, ἐκλήθη ἡ πρώτη σειρὰ τῆς κλάσεως τοῦ 1926, ὁ στρατολογικὸς νόμος παρεῖχε τὴν εὐκολίαν τῆς ἀναβολῆς κατατάξεως εἰς τοὺς μαθητὰς Γυμνασίου καὶ ἐδόθη ἀναβολὴ εἰς τούτους. Ἐπηκολούθησεν ὁ νόμος «περὶ στρατολογίας» ὑπὸ τὸ καθεστὼς τὸ στρατιωτικὸν τοῦ Παγκάλου καὶ ἀπηγόρευσε τὴν ἀναστολὴν τῶν μαθητῶν καὶ φοιτητῶν καὶ οὕτως οἱ σπουδασταὶ τοῦ Γυμνασίου τῆς βʹ σειρᾶς τοῦ αὐτοῦ ἔτους 1926, οἱ ὁποῖοι εἶχον εἰσέλθει εἰς τὰ σχολεῖα καὶ διήκουν τὸ τελευταῖον ἔτος τῶν σπουδῶν αὐτῶν, ἐκλήθησαν εἰς τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ καὶ τέλος ἀπεκλείσθησαν τῶν ἀπολυτηρίων ἐξετάσεών των. Οὕτω ἐτηρήθησαν δύο μέτρα καὶ σταθμὰ στρατολογικῶς εἰς τὴν αὐτὴν κλάσιν τοῦ 1926. Νομίζω ἑπομένως ὅτι εἶναι δίκαιον, ὅτι εἶναι ἔργον στοιχειώδους ἐπιβεβλημένης προνοίας διὰ τὴν Βουλὴν ὅπως παραχωρήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργὸν, ἵνα διὰ σχετικοῦ Διατάγματος χορηγήσῃ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς τελειοφοίτους τοῦ Γυμνασίου τῆς κλάσεως 1926 β, ὥστε οἱ ὑπηρετήσαντες εἰς τὸν Στρατὸν δικαιωθῶσι νὰ ὑποστῶσι τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις. Πᾶσα ἀντίθετος ἀπόφασις τῆς Βουλῆς θὰ εἶναι ἄδικος, ἐφόσον οἱ μαθηταὶ οἱ κληθέντες κατὰ τὴν αʹ σειρὰν τῆς αὐτῆς κλάσεως παρηκολούθησαν τὰ μαθήματά των καὶ θὰ ὑποστῶσι τὰς ἐξετάσεις των, θὰ ἀπολέσωσι δὲ τὸ ἔτος καὶ τὸ νέον καὶ τὸ ἐρχόμενον οἱ τῆς βʹ σειρᾶς τῆς αὐτῆς κλάσεως 1926. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τὴν τροπολογίαν τὴν ὑπ’ ἐμοῦ ὑποβληθεῖσαν, τὴν ὁποίαν ὑποθέτω καὶ ἐλπίζω ὅτι σύσσωμος ἡ Βουλὴ θὰ ἀποδεχθῇ. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ ζήτημα τοῦ Ἐνοικιοστασίου. Ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐκ Μεσσηνίας, ὁ ὁποῖος κατῆλθε πρὸ ὀλίγου τοῦ βήματος, ἐξήτασεν ἀπὸ ἄλλης σκέψεως, δηλαδὴ μονομερῶς, τὸ Ἐνοικιοστάσιον καὶ ἔφθασεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον ἐπεδίωκεν, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ εἰς τὸ δίκαιον καὶ τὰ πράγματα. Διότι ἦλθε νὰ κατηγορήσῃ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι εἰσήγαγεν εἰς τὸ ἰσχῦον Διάταγμα τοῦ Ἐνοικιοστασίου διατάξεις ἐξαιρετικάς, ὑποστηριζούσας ἀποκλειστικῶς τοὺς ἰδιοκτήτας, ἐνῷ τὰ ὑπ’ αὐτοῦ ὑποστηριχθέντα καὶ ἀναπτυχθέντα θέματα εἶναι ἀντιθέτου περιεχομένου, δηλαδὴ προστατεύουσι τοὺς μισθωτὰς καὶ οὐχὶ τοὺς ἰδιοκτήτας. Κρίνων δέ τις γενικῶς τὸ Ἐνοικιοστάσιον δὲν δύναται ἢ νὰ καταλήξῃ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι τοῦτο φαίνεται μεροληπτικὸν ὑπὲρ τῶν μισθωτῶν καὶ οὐχὶ ὑπὲρ τῶν ἰδιοκτητῶν. Μάλιστα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ μὴ δυσανασχετεῖτε διότι θὰ σᾶς ἀναφέρω παραδείγματα καὶ θὰ σᾶς ἀποδείξω τοῦτο. Ὡς ἐπίσης ἡ κατάρτισις τοῦ Ἐνοικιοστασίου ἀπὸ ἀπόψεως δικαίου τῶν ἐκμισθωτῶν καὶ δημιουργίας πραγματικῆς καταστάσεως τῶν μισθωτῶν ἐστηρίχθη εἰς τὴν ἀπόλυτον ἀντικειμενικὴν καὶ δικαίαν ἐξέτασιν καὶ ἀναφέρω σύγκρισίν τινα μεταξὺ τοῦ Ἐνοικιοστασίου τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου καὶ τοῦ καταρτισθέντος τοιούτου ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Εἰς τὸ πρῶτον ὑπάρχει διάταξις, καθ’ ἣν ἐθεωροῦντο ἄποροι οἱ ὑπάλληλοι ὅταν μηνιαίως ἀποκερδίζουν 12,000 δραχμάς. Σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι συνάδελφοι· εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῇ τις μὲ ὁσηνδήποτε ἐπιείκειαν καὶ ἂν ἤθελε κρίνει ὑπὲρ τῶν μισθωτῶν ὑπαλλήλων, ὅτι κατὰ τὴν σημερινὴν ἐποχήν, ἄνθρωπος βιῶν ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Κοινωνίᾳ καὶ ἀποκομίζων 12,000 δραχμὰς μηνιαίως ἐκ τῆς ἐργασίας του, ὅτι εἶναι ἄπορος ἢ δύναται νὰ θεωρηθῇ τοιοῦτος καὶ ἑπομένως νὰ ἔχῃ δικαίωμα προστασίας τοῦ Ἐνοικιοστασίου, δηλαδὴ μὴ καταβολῆς ὁλοκλήρου τοῦ ποσοστοῦ τῆς αὐξήσεως τῆς τόσον γλίσχρως παραχωρηθείσης εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας καὶ κατὰ συνέπειαν ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς προστασίας τοῦ Ἐνοικιοστασίου, τὸ ὁποῖον οὐδὲν ἄλλο εἶναι, ὡς πάντες γνωρίζετε, ἢ ἡ μερικὴ δέσμευσις, καταλήγουσα εἰς ἀφαίρεσιν τῆς ἰδιοκτησίας, ἡ ὁποία μόνον ὡς προσωρινὴ πραγματικὴ κατάστασις ἀνάγκης δύναται νὰ δικαιολογηθῇ, νὰ ἐκμεταλλεύεται τὴν ἰδιοκτησίαν τοῦ ἄλλου; Ἐνῷ δὲ οὕτω, ἤτοι ὡς προσωρινὴ ἀναγκαία μόνον κατάστασις χρήζει προστασίας, θὰ εἶναι εἰς ἄκρον ἐπικίνδυνον ἐὰν εἰς ταύτην ἀποδώσωμεν μείζονα σημασίαν καὶ ἐπεκτείνωμεν τὴν προστασίαν τοῦ Ἐνοικιοστασίου εἰς βάρος τῆς ἰδιοκτησίας καὶ ἐκεῖ ὅπου προφανῶς γεννᾶται ἀδικία. Νομίζω ἑπομένως ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ δεχθῇ ποτὲ νὰ παράσχῃ τοιαύτην ἐξουσιοδότησιν, περὶ τροποποιήσεως τουτέστι τοῦ Ἐνοικιοστασίου, εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα μὴ δώσῃ ἀφορμὴν καὶ ἀρχίσῃ νέος ἀγὼν πάλιν μεταξὺ τῶν μισθωτῶν καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν. Ἂν δέ, κύριοι συνάδελφοι, λάβῃ τις ὑπ’ ὄψιν του, ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τὸ Ἐνοικιοστάσιον, ὑποθέτω ὅτι οὐδεὶς ἀπολύτως εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι αἱ αὐξήσεις αἱ ὁποῖαι δίδονται εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας εἶναι αὐξήσεις αἱ ὁποῖαι ἱκανοποιοῦν τὴν ἰδιοκτησίαν, διότι αἱ αὐξήσεις αὐταὶ εἶναι αὐτόχρημα μηδαμιναί. Ὁμολογῶ δέ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Ἐπιτροπή, ἂν μετὰ περισσῆς λεπτομερείας ἐξήταζε τὸ ποσοστὸν τῶν αὐξήσεων, τὸ ὁποῖον δίδεται διὰ τῶν διατάξεων αἱ ὁποῖαι ἐτέθησαν εἰς τὸ Ἐνοικιοστάσιον, δὲν ἦτο δυνατὸν ἢ νὰ δώσῃ πολὺ περισσοτέρας τούτων. Ἀλλ’ εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας καὶ παρεμπιπτόντως ὅλως εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν εἰδικῶς καὶ κρίνωμεν περὶ τοῦ Ἐνοικιοστασίου καὶ τοῦ ἔργου τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις κατηνάλωσε περὶ τὰς τεσσαράκοντα συνεδριάσεις πρὸς ἐπεξεργασίαν αὐτοῦ. Βλέπω δὲ καὶ τὴν Βουλὴν καταπεπονημένην ἐκ τῆς ὁλονυκτίου συνεδρίας καὶ σύμφωνον μὲ τὰς ὑπ’ ἐμοῦ ὑποστηριζομένας ἀπόψεις. Οὐχ ἧττον θὰ παρεκάλουν ὑμᾶς, κύριοι βουλευταί, ἵνα ἡ Βουλὴ ὁρίσῃ ἡμέραν τακτήν, ἔστω καὶ μετὰ τὴν σημερινὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, διὰ νὰ συζητήσωμεν εἰδικῶς περὶ τοῦ Ἐνοικιοστασίου. Καὶ τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ πληροφορηθῇ, νὰ μάθῃ πράγματι ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, μετὰ πόσης ἀντικειμενικότητος, ἀλλὰ καὶ μεθ’ ὁποίας καὶ ὁπόσης δικαιοσύνης ἐξητάσαμεν ἀμφότερα τὰ ζητήματα σχετικῶς πρὸς τὴν ἰδιοκτησίαν καὶ σχετικῶς πρὸς τὴν πραγματικὴν κατάστασιν τὴν δημιουργηθεῖσαν ὑπὲρ τῶν μισθωτῶν καὶ ἐστὲ βέβαιοι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι θὰ ἐπικροτηθῇ πλήρως τὸ ἔργον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Ἐνοικιοστασίου καὶ θὰ εὐχαριστηθῇ ἀπολύτως ἐξ αὐτοῦ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός.

§492ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Χατζηδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§493Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω πολὺ τὴν Βουλήν. Ἐλέχθησαν ἀρκετὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀρχὴν τοῦ σχεδίου τῆς ἀποφάσεως διὰ τὴν ἐξουσιοδότησιν. Ὅλοι ὅσοι ἐζήτησαν τὴν ἔγκρισιν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ἐζήτησαν ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ σταματήσῃ ἡ κατάχρησις αὐτή, ἡ ὁποία ἐστιγμάτισεν ὅλην αὐτὴν τὴν περίοδον τῆς δικτατορίας, ἡ ὁποία ἐξέδωκε τὴν ἀτελεύτητον αὐτὴν σειρὰν τῶν Ν. Διαταγμάτων. Νομίζω ὅτι εἶναι ἡ ἰδιαιτέρα κατηγορία τῶν Διαταγμάτων, διὰ τῶν ὁποίων ἀπενεμήθησαν προσωπικαὶ συντάξεις. Καὶ τὰ Διατάγματα αὐτὰ κατὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον ἀποφάσεως θὰ παραπεμφθῶσιν εἰς μίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ θὰ ἀποφασίσῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἡ κατάχρησις αὐτὴ εἶναι μεγίστη, διότι ἡ ἔκδοσις τοιούτων Διαταγμάτων ἀντέκειτο εἰς τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον ὁ ἴδιος ὁ Πάγκαλος ἔκαμε καὶ ἐδημοσίευσε. Καὶ κατὰ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911, ἂν δοθῇ μία σύνταξις, χρειάζεται νόμος καὶ ὅταν εἶναι προσωπική, νὰ γίνῃ καὶ μυστικὴ ψηφοφορία. Παρεβιάσθη λοιπὸν ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ νόμος καὶ ἰδιαιτέρως ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Εἷς Ὑπουργὸς τῆς δικτατορίας αἴφνης εἰς ἓν νομοσχέδιον περὶ δασμῶν εἰσήγαγε διάταξιν ὅπως....

§494ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος Ὑπουργός;

§495Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ὁ κ. Κοφινᾶς. Εἷς ἄλλος ταγματάρχης ἐπῆγεν εἰς τὸν Πάγκαλον καὶ κατώρθωσε νὰ πάρῃ μίαν σύνταξιν, χωρὶς νὰ περάσῃ ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον. Εἷς ἄλλος ἐθνικὸς ποιητής, ἢ ἐθνικὸς ἐπαίτης, κατώρθωσε νὰ πάρῃ 500 χρυσᾶ φράγκα....

§496ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπονται ὕβρεις ἀπὸ τοῦ βήματος.

§497ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι ἐπαίτης ὁ ἐθνικὸς ποιητὴς περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖτε.

§498Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ἂν νομίζητε ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι ἄξιοι ἐθνικῆς εὐγνωμοσύνης, νὰ φέρετε τὰ Διατάγματα ταῦτα εἰς τὴν Βουλὴν νὰ τὰ ψηφίσῃ σύμφωνα μὲ τὸν νόμον.

§499ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βαλαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§500Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ συζήτησις ἔχει ἀρκετὰ ἐξαντληθῆ. Ἐφόσον τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος παρέχει ἐγγυήσεις πλήρεις, ὅτι αἱ ὑποθέσεις αἱ ὁποῖαι θὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν θὰ ἐξελεγχθῶσιν ἐκ νέου ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ ἔλθωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ νὰ κριθοῦν ταχέως αἱ ὑποθέσεις αὐταί, νὰ ὁρισθῇ διὰ προσθήκης εἰς τὸ σχέδιον ἀποφάσεως ὅτι ὑποθέσεις ἃς ἐπεξειργάσθησαν ἤδη αἱ Ἐπιτροπαὶ νὰ μὴ ἀποσταλῶσιν ἐκ νέου εἰς αὐτάς, διότι πράγματι θὰ ἦτο κόπος μάταιος καὶ εἶναι καιρὸς πλέον νὰ δώσωμεν ταχεῖαν λύσιν. Ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι θὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία. Δὲν λείπει καμμία ἐγγύησις. Καὶ ἡ κρίσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ κατόπιν συζήτησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δὲν μᾶς φθάνουν;

§501Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ μία Κυβέρνησις ὅπως εἶναι ἡ σημερινὴ βεβαίως ἐπεφύλαξεν εἰς ἑαυτὴν τὸ δικαίωμα τῆς ἐγκρίσεως τῆς ἐκδόσεως.

§502Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβάσῃ κανεὶς ὅλας τὰς δυνατότητας. Ἡ οὐσία εἶναι ὅτι ἐφόσον ὑπάρχουν ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις αὐταί, δὲν θὰ προέλθουν σφάλματα.

§503Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Τὸ ψήφισμα ὥριζεν ὅπως εἶναι σύμφωνος πρῶτον ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ δεύτερον ἡ Κυβέρνησις. Καὶ βεβαίως ὅταν μία Κυβέρνησις εἶναι σύμφωνος, ἐννοεῖται ὅτι θὰ ἐξέδιδεν οἱονδήποτε Ν. Διάταγμα. Ἤδη ὅμως δὲν εἶναι ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις πλέον, εἶναι μία ἄλλη Κυβέρνησις. Ἑπομένως ἂν εὕρῃ Διατάγματα Νομοθετικά, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ εἶναι καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις σύμφωνος, δὲν ἕπεται ὅτι ἡ νέα Κυβέρνησις ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὰ ἐκδώσῃ. Θὰ τὰ ἐκδώσῃ ἂν εἶναι σύμφωνος.

§504Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Πολὺ καλά. Δηλαδὴ νὰ μείνῃ εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ.

§505Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ ἐννοῶ.

§506Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Εἰς τὴν τροπολογίαν λέγετε Ν. Διατάγματα καὶ συμβάσεις; Πῶς ἔχετε τὴν τροπολογίαν;

§507Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Διατάγματα καὶ συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξητάσθησαν παρὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ παραπέμπωνται ἐκ νέου εἰς Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Δύναται ἡ παροῦσα Κυβέρνησις νὰ τὰ κυρώσῃ.

§508Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν νὰ ἐκδώσῃ Ν. Διατάγματα ἢ συμβάσεις αἱ ὁποῖαι ἐπεξειργάσθησαν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ὑπεγράφησαν ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως. Ἔχει δηλαδὴ ψῆφον καὶ ἡ σημερινὴ Ἀντιπολίτευσις.

§509Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δυνητικῶς. Ἐγὼ εἶμαι πάντοτε εἰς τὸ πλαίσιον τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος. Ἅμα λέγεται «ἐπιτρέπεται», ἂν θέλητε, κάμετε χρῆσιν.

§510Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὄχι «ἐπιτρέπεται», ἀλλὰ «δύναται».

§511Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐγώ, κύριοι, ἤθελον νὰ προλάβω τοῦτο, νὰ μὴ παραπέμπωνται εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς ἐκ νέου ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι παρεπέμφθησαν καὶ ἐξητάσθησαν.

§512ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κουπαροῦσος ἔχει τὸν λόγον.

§513Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Εἶναι ἀληθές, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐγένετο ἀπό τινος συχνὴ ἐπιδρομὴ κατὰ τοῦ δημοσίου πλούτου ὑπὸ τύπον Ν. Διαταγμάτων καὶ συμβάσεων. Καὶ πολὺ δικαίως καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ ἡ προηγουμένη προσεπάθησαν διὰ τῆς τροποποιήσεως αὐτῶν νὰ σώσουν τὸν δημόσιον πλοῦτον. Συμφωνῶ λοιπὸν κατ’ ἀρχὴν μὲ τὸ σχέδιον τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς, παρατηρῶ ὅμως ὅτι ἱδρύεται εἰδικὴ μόνον Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν συμβάσεων. Ἔχω τὴν γνώμην νὰ διαγραφῇ αὐτὸ καὶ νὰ ἀφεθῇ εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς ἡ κύρωσις καὶ τροποποίησις αὐτῶν, διότι θὰ τελειώσῃ καὶ ταχύτερα ἡ ἐπικύρωσις ἢ ἀκύρωσις αὐτῶν, διότι ὅπου εἶναι συμβάσεις, ἐκεῖ μυρίζονται πράγματα πολὺ διαφορετικὰ καὶ χρειάζεται μεγαλυτέρα προσοχὴ καὶ περισσότεραι εἰδικότητες. Αἱ συμβάσεις δηλαδὴ θὰ ἐξονυχίζωνται καλύτερα, ἂν ἐξετάζωνται ὑπὸ περισσοτέρων Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν καὶ δι’ αὐτὸ προτείνω τὴν διαγραφὴν τῆς διατάξεως αὐτῆς. Ἔχω νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν μετὰ τὴν ἐξουσιοδότησιν ἐπὶ τῆς δευτέρας παραγράφου, ὅσον ἀφορᾷ τὰ κτήματα τοῦ Δημοσίου τὰ διαχειριζόμενα ὑπὸ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν. Καὶ ἄλλοτε ἐγένετο συζήτησις πολύωρος ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ὑπῆρξε δὲ δεδηλωμένη ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ καὶ νὰ περιέλθῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας.

§514Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δύναται νὰ ὑφίσταται ὁ ὀργανισμὸς καὶ νὰ ὑπάγουν τὰ κτήματα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας.

§515Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Διότι αὐτὸς ὁ ὀργανισμὸς παρ’ ὅλας τὰς μεγάλας ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσέφερε πρὸς τὸ Κράτος καὶ τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν δημοσίων κτημάτων, δὲν εἶδον νὰ ἐλέγχεται καὶ αὐτὸς παρ’ οὐδενός. Ἀπετάνθην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ εἰς ἄλλα Ὑπουργεῖα καὶ μοὶ εἶπον πάντα ὅτι δὲν ἔχομεν οὐδεμίαν ἁρμοδιότητα νὰ ἐλέγχωμεν τὸν αὐτόνομον αὐτὸν ὀργανισμόν. Θὰ ἀναφέρω παραδείγματα ἀτασθάλων ἐνεργειῶν του, διὰ νὰ πείσω τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν ὅπως ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος καταργήσῃ τὸν αὐτόνομον αὐτὸν ὀργανισμὸν καὶ ἀποσπάσῃ τὸ δημόσιον χρῆμα ἀπὸ τὰ ἀνεύθυνα αὐτοῦ μέλη. Ἂν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας παρουσιάζῃ 6,000,000 μόνον δραχμῶν, τοῦτο παρουσιάζεται λόγῳ συναλλάγματος, διότι ἂν τὰ ἓξ αὐτὰ ἑκατομμύρια τὰ πολλαπλασιάσητε μὲ τὴν σημερινὴν τιμὴν τῆς λίρας, θὰ ἰδῆτε ὅτι τὸ μέγα εἰσόδημα δὲν προέρχεται ἀπὸ τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν. Διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω ἐπίσης ὅτι σπαταλᾶται τὸ χρῆμα, δύναμαι νὰ σᾶς φέρω τὸ ἑξῆς παράδειγμα. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην διαχειρίζεται ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα πλεῖστα ἀστικὰ κτήματα. Ἀπό τινος χρόνου γίνονται συναλλαγαὶ καὶ χρηματιστηριακαὶ πράξεις μεταξὺ διαφόρων ἐνοικιαστῶν καταστημάτων καὶ οἰκιῶν, προκειμένου πλεῖσται οἰκίαι καὶ καταστήματα νὰ ἐγκαταλειφθῶσιν ὑπὸ τῶν ἐνοικιαστῶν. Καὶ εἰδικῶς ἐπὶ τῆς λεωφόρου Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὑπάρχει ἓν φαρμακεῖον, τοῦ κ. Φασιανοῦ, ἑκατέρωθεν αὐτοῦ εἰς ἀπόστασιν 10 βημάτων ὑπάρχει ἄλλο φαρμακεῖον τοῦ κ. Κουλουτούρου καὶ εἰς ἀπόστασιν πάλιν 10 βημάτων ὑπάρχει ἄλλο κατάστημα ἀποικιακῶν. Καὶ οἱ φαρμακοποιοὶ καὶ ὁ παντοπώλης φαίνεται ὅτι ἤθελον νὰ κλείσωσι τὰ καταστήματά των διὰ διαφόρους λόγους, συνεννοήθησαν ὅμως καὶ ἔκαμαν ἀνταλλαγὴν τῶν καταστημάτων αὐτῶν. Τοῦτο δὲν τὸ ἐνέκρινεν ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα, παρ’ ὅλην τὴν αἴτησιν τοῦ φαρμακοποιοῦ κ. Φασιανοῦ, ὁ ὁποῖος προσέφερε περισσότερα, χωρὶς ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα νὰ ὠφεληθῇ τίποτε, τοὐναντίον ὑφίσταται ζημίας ἑκατοντάδων χιλιάδων δραχμῶν κατ’ ἔτος κατὰ παρόμοιον τρόπον ἐκ τοιούτων δηλαδὴ ἐγκρίσεων ἀπὸ τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν. Τοιουτοτρόπως ὑπεραμύνονται ἡ ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ οἱ ὑπάληλοι τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης τὰς περιουσίας τοῦ ταμείου. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς εἶναι ἐμπόδιον εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν. Ὑπάρχουν γεωργοὶ οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον δὲν πληρώνουν μισθώματα σύμφωνα μὲ τὸν σημερινὸν ἀγροτικὸν νόμον, ἀλλὰ πληρώνουν ποσὰ ὑπέρογκα, τὰ ὁποῖα ὑπερβαίνουν καὶ τὸ ⅓ τοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον ἐπλήρωνον εἰς τοὺς διαφόρους Μπέηδες ἐπὶ Τουρκοκρατίας, δηλαδὴ κατέστησαν χειρότεροι σκλάβοι καὶ ραγιάδες. Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ αὐτονόμου αὐτοῦ ὀργανισμοῦ, οἱ ὁποῖοι τρομοκρατηθέντες ἀπὸ τὴν πρώτην συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, εἶχον ἀλλάξει ὀλίγον διαγωγήν, σήμερον ἐξετροχιάσθησαν πάλιν. Καὶ σᾶς ἀναφέρω ἓν παράδειγμα τοῦ προέδρου τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν ὅτι εἰς τὸ γραφεῖόν του εἶχε διμοιρίτας ἑνὸς λόχου, τοὺς ὁποίους διώκει. Τέσσαρες βουλευταὶ τῆς Κοζάνης εἴχομεν μεταβῆ νὰ ἐμποδίσωμεν μίαν παράνομον ἐνέργειαν τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης. Ἠνοίξαμεν τὴν θύραν, εἰσήλθομεν μέσα καὶ ὁ στρατηγὸς μόλις κατεδέχθη νὰ σηκώσῃ τὴν κεφαλήν του καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι δὲν μᾶς δέχεται. Διεμαρτυρήθημεν διὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ τῷ εἴπομεν ὅτι δὲν εἶναι στρατῶνες ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα. Ἀλλ’ οὔτε ἀπήντησε κἄν. Δὲν ἠμπορῶ, κύριοι, νὰ ἐξηγήσω, πῶς εἰς αὐτόνομον ὀργανισμόν, ἔχοντα σκοπὸν ἀποταμιευτικόν, διορίζονται ὑπάλληλοι ἢ πρόεδροι αὐτοῦ στρατιωτικοί. Τί σχέσιν ἔχουν οἱ στρατιωτικοὶ μὲ τὸν ταμιευτικὸν σκοπὸν τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης; Καὶ λέγω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι ἔχομεν τὴν ἀπαίτησιν νὰ ἐπαναφέρωμεν τὸ κοινοβουλευτικὸν καθεστὼς τῆς Χώρας, δὲν ἐπιτρέπεται, λέγω, σήμερον νὰ ἀνεχθῶμεν ἕνα τοιοῦτον αὐτόνομον δικτατορικὸν ὀργανισμὸν καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ ἀπ’ αὐτόν.

§516Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Πρέπει νὰ κάμητε διάκρισιν μεταξὺ δύο περιόδων τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, τῆς πρώτης τοῦ κ. Εὐταξία καὶ τῆς σημερινῆς.

§517Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐκτὸς τούτων ἔχω νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς ἐπὶ τῆς δευτέρας παραγράφου, τῆς ἱδρύσεως Γενικῆς Διοικήσεως Δυτικῆς Μακεδονίας. Παρ’ ὅλας τὰς ὑποσχέσεις, κύριοι, τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως καὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, δυστυχῶς παρατηρῶ ὅτι ἅπαντες οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ἐρωτοτροποῦν μὲ τὰς Ἀθήνας, μὴ ἐπιθυμοῦντες σοβαρῶς τὴν αὐτοδιοίκησιν. Φαίνεται ὅτι θὰ παρέλθῃ πολὺ χρονικὸν διάστημα διὰ νὰ ἴδουν αἱ ἐπαρχίαι τὴν αὐτοδιοίκησιν, καθόσον δὲν πιστεύω νὰ νομίζῃ σοβαρῶς ἡ Κυβέρνησις ὅτι οἱ Γενικοὶ Διοικηταὶ ἀποτελοῦν ἀποκέντρωσιν καὶ αὐτοδιοίκησιν, ἐνῷ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ διαβιβασταὶ τῶν διαφόρων ἐγγράφων πρὸς τὰ Ὑπουργεῖα. Παριστάμεθα διαρκῶς θεαταὶ τοῦ νὰ βλέπωμεν ἀλληλοσυγκρουομένας διαταγὰς τοῦ Κέντρου καὶ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων. Ἄν ὑπὸ τοιαύτας περιστάσεις μᾶς δίδετε μίαν Γενικὴν Διοίκησιν ἐν Μακεδονίᾳ, δὲν τὴν θέλομεν. Θὰ ἦτο προτιμώτερον νὰ δοθοῦν περισσότερα δικαιώματα εἰς τοὺς νομάρχας. Ἄν ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ ἐπὶ τῆς ἱδρύσεως τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Δυτικῆς Μακεδονίας, διότι τῆς χρειάζεται μία Διοίκησις, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ τὴν ἀπασχολήσω ὀλίγον, διὰ νὰ ἀναφέρω τὰ κακά, τὰ ὁποῖα θὰ προκληθοῦν ἐκ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἕδρας οἷα ἐξελέγη, ἀποκλεισθείσης τῆς Κοζάνης. Ἐγὼ προτείνω εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ μίαν τροπολογίαν περὶ συστάσεως Γενικῆς Διοικήσεως Δυτικῆς Μακεδονίας μὲ ἕδραν τὴν Κοζάνην. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει γνῶσιν ὀλίγης γεωγραφίας, γνωρίζει ὅτι ἡ Κοζάνη εἶναι ἡ φυσικὴ πρωτεύουσα τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας. Εἰς αὐτὴν τελειώνουν ὅλοι οἱ δρόμοι καὶ τῆς Βορείου Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Θεσσαλίας. Εἶναι τὸ κέντρον τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας. Καὶ δι’ αὐτὸ ἔχει σήμερον πλέον τῶν 140 ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων. Αἱ ἕξ ἐκ τῶν ἑπτὰ ἐπαρχιῶν τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας συναλλάσσονται μὲ τὴν Κοζάνην. Ἄν λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ προσφέρῃ ἐκδούλευσιν εἰς τὴν χώραν ταύτην, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποχρεώσῃ τοὺς κατοίκους τῶν ἐπαρχιῶν Γρεβενῶν, Καστορίας κλπ. νὰ μεταβαίνουν διὰ τὰς ὑποθέσεις των εἰς τὴν Φλώριναν, ἀφοῦ ἡ Κοζάνη ἀπέχει πολὺ ὀλιγώτερον τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῶν Ἀθηνῶν. Θὰ ἦτο λοιπὸν προτιμώτερον ἢ νὰ μὴ μᾶς τὴν ἔδιδε καθόλου τὴν Γενικὴν Διοίκησιν, αὐξάνουσα τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ νομάρχου, ἢ ἀφοῦ τῆς χρειάζεται, νὰ προτιμηθῇ ἡ Κοζάνη ὡς ἕδρα. Φαντάζομαι ὅτι θὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία μου αὕτη.

§518Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἡ Φλώρινα πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἕδρα τῆς Γενικῆς Διοικήσεως.

§519ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀργυρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§520Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπισύρω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ πρώτου ἐδαφίου. Λέγεται ἐκεῖ ὅτι διὰ τῶν αὐτῶν Ν. Διαταγμάτων δύνανται νὰ ἐπανέρχωνται ἐν ἰσχύϊ καταργηθεῖσαι διὰ τῶν πράξεων καὶ τῶν Διαταγμάτων διατάξεις. Ἡ διάταξις αὕτη εὐρύνει τὸ περιεχόμενον τοῦ ψηφίσματος τῆς 7ης Φεβρουαρίου. Ἐνῷ ὡς βάσις ἐκεῖ τίθεται ὅτι αἱ διὰ τῶν Ν. Διαταγμάτων τροποποιήσεις δὲν θὰ ἐπιφέρουν ἐπιβαρύνσεις εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς δίδεται τὸ δικαίωμα νὰ ἀναδημιουργηθοῦν πάλιν θέσεις καὶ ἑπομένως νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ Προϋπολογισμός. Θὰ ἤθελον εἰ δυνατὸν νὰ ἐτίθετο αὐτὴ ἡ διάταξις τῆς μὴ ἐπιβαρύνσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§521Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι αὐτὴ ἡ διάταξις.

§522Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι, διότι ὅταν λέγετε ὅτι δύνανται νὰ ἐπανέλθουν ἐν ἰσχύϊ καταργηθεῖσαι διατάξεις...

§523Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ προστεθῇ.

§524Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Εἰδικώτερον ἐπὶ τοῦ δευτέρου μέρους τοῦ σχεδίου ἀποφάσεως ζητεῖται ἐξουσιοδότησις διὰ τὴν ὀργάνωσιν καὶ λειτουργίαν τῆς γεωργικῆς ἐκπαδεύσεως καὶ δὴ περὶ μετατροπῆς γυμνασίων εἰς γεωργικὰ τοιαῦτα. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς διὰ προηγουμένης δηλώσεώς του ἐπληροφόρησε τὴν Βουλὴν ὅτι αὐτὸς ὁ ὅρος «ὀργάνωσις καὶ λειτουργία σχολείων» περιορίζεται εἰς πρόνοιαν περὶ μετεκπαιδεύσεως διδασκάλων διὰ νὰ χρησιμοποιηθοῦν εἰς σχολεῖα. Ἄν μόνον περὶ τούτου πρόκειται, δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν, προκειμένου ὅμως νὰ δοθῇ ἡ ἔκτασις ἡ ὁποία ἐξάγεται ἐκ τοῦ γράμματος τῆς διατάξεως, θὰ εἶχον τὴν ἀντίρρησιν ὅτι ζητήματα ἐκπαιδεύσεως δὲν δύνανται παρὰ νὰ συζητηθοῦν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐν μεγάλῃ καὶ δημοσίᾳ συζητήσει.

§525Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶπον ὅτι ἐπείγει τὸ πρᾶγμα διὰ νὰ γίνῃ ἡ μετεκπαίδευσις. Ὅταν ἔλθῃ τὸ Ν. Διάταγμα πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν, ἕως τότε δὲν θὰ ἔχῃ τίποτε ἄλλο δημιουργηθῆ.

§526Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα τῆς διατάξεως περὶ μετατροπῆς κλασσικῶν τινῶν Γυμνασίων εἰς γεωργικὰ σχολεῖα ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τοὺς κ. κ. συναδέλφους νὰ μᾶς εἴπουν ἂν γνωρίζουν αὐτὸν τὸν τύπον τῶν κλασσικῶν γυμνασίων καὶ πῶς μὲ ἀνύπαρκτον τύπον γεωργικῶν σχολείων δυνάμεθα νὰ ἀντικαταστήσωμεν τὰ κλασσικὰ γυμνάσια.

§527Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ζήτημα ἐμελετήθη καὶ ἀπὸ τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον καὶ ἀπὸ τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συνέδριον καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, συνίσταται δὲ εἰς τὸ ἑξῆς. Αἱ κοινότητες αὗται παρέχουν ἔκτασιν 200 στρεμμάτων πρὸς γεωργικὴν ἐκπαίδευσιν, εἰς τὰ γυμνάσιά των δὲ θὰ προστεθοῦν γεωργικὰ μαθήματα, ὑπὸ τὸν ὅσον τοῦ περιορισμοῦ τῶν λατινικῶν κλπ.

§528Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἀναγκαῖον νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ὀργανωθοῦν τὰ σχολεῖα αὐτά; Εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἀπαντήσητε ἂν ἔχητε τὸ προσωπικὸν μὲ τὸ ὁποῖον θὰ λειτουργήσουν; Ζητεῖτε ἐξουσιοδότησιν διὰ τὴν μετάθεσιν τῆς ἐν Ἀθήναις Δασονομικῆς Σχολῆς εἰς Θεσσαλονίκην. Αὐτὴ εἶναι ἀνωτάτη ἐπιστημονικὴ σχολὴ λειτουργοῦσα ἐν Ἀθήναις. Τὸ προσωπικὸν τῆς σχολῆς αὐτῆς στρατολογεῖται κατ’ ἐξοχὴν ἀπὸ τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τοῦ Πολυτεχνείου. Ποῦ εἶναι τὸ προσωπικὸν αὐτὸ διὰ τοῦ ὁποίου θὰ προικοδοτήσητε τὴν σχολὴν μεταφερομένην; Ἀλλὰ πρὸς τοῦτο καὶ μέρος τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου σας χρησιμοποιεῖται.

§529Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ καθαρῶς δασολογικὸν προσωπικὸν εἶναι διατεθειμένον καὶ θὰ μεταβῇ εἰς Θεσσαλονίκην. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ἔκτακτοι καθηγηταί, οἱ ὁποῖοι διδάσκουν τὰ δευτερεύοντα μαθήματα. Αὐτοὶ δὲν γνωρίζω ἂν θὰ μεταβοῦν, ἀλλ’ ἂν δὲν μεταβοῦν, θὰ ἐκλεγοῦν ἄλλοι.

§530Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Τότε μεταβάλλετε τὸ πρόγραμμα τῶν σχολείων. Ἀντὶ νὰ βελτιώσητε τὴν ἐκπαίδευσιν ἐν Ἑλλάδι, θὰ τὴν ὀπισθοδρομήσητε. Εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργὸν θὰ συνίστων, εἰ δυνατόν, καὶ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀρχαιολογικοῦ ταμείου» νὰ τὸ φέρῃ εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ γνωρίζω, εἶμαι ἐντελῶς σύμφωνος, ἀφοῦ τὸ ἐπεξειργάσθην, ἀλλὰ νομίζω ὅτι παρόμοιον ζήτημα ἀνήκει εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῆς Βουλῆς παρὰ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν.

§531ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Μαντᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§532Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δὲν ἀνέρχομαι καὶ ἐγὼ εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὑποδείξω κανὲν ἄλλο ζήτημα διὰ νὰ δοθῇ καὶ δι’ αὐτὸ ἐξουσιοδότησις εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ θέαμα, κύριοι, τὸ ὁποῖον ἀτυχῶς παρουσιάζει ἡ Βουλή, παρέχουσα τὰ δικαιώματα αὐτῆς εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, εἶναι θέαμα ἀποκαρδιωτικὸν ἐν σχέσει πρὸς τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα. Παρουσιάζει ἓν θέαμα πρωτοφανές, τὸ ὁποῖον δὲν ἀπέχει τοῦ θεάματος, τὸ ὁποῖον παρουσίαζεν ἡ δικτατορία. Διότι τί ἄλλο ἔκαμνεν αὕτη ἢ νὰ ἐκδίδῃ Διατάγματα, ἐνῷ ἡμεῖς ἐκοπτόμεθα ὅτι παραβιάζεται τὸ πολίτευμα καὶ ὅτι ὁ δικτάτωρ ἐξέδιδεν ἄνευ τῆς Βουλῆς Ν. Διατάγματα καὶ οὕτω κατεπατοῦντο τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματα τοῦ Λαοῦ καὶ τῆς Βουλῆς; Τί ἄλλο πράττομεν σήμερον; Δίδομεν ἐξουσιοδοτήσεις τῶν θεμάτων εἰς τὰ ὁποῖα ἔπρεπε κατὰ κύριον λόγον νὰ τὰ ἐξετάσῃ ἡ Βουλὴ καὶ οὐχὶ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία. Ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ ζητεῖ τὴν ἐξουσιοδότησιν πρὸς ἔκδοσιν διαφόρων Διαταγμάτων, διὰ τὰ ὁποῖα οὐδεὶς λόγος ἀπολύτως δὲν συντρέχει ὅπως δοθῇ ἐξουσιοδότησις. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς ζητεῖ ἐξουσιοδότησιν διὰ τὸ Ὑπουργεῖόν του, ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς τὸ ἴδιον, ὁ κ. ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργὸς τὸ ἴδιον καὶ μετὰ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς παρήλασαν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ οἱ κ. κ. βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἄλλοι ὡμίλουν περὶ τοῦ Ἐνοικιοστασίου, ἄλλοι περὶ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης καὶ δὲν ἠξεύρω ποῦ θὰ καταλήξῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Ἄν, κύριοι, ἐξακολουθήσητε ἔχοντες τὰς γνώμας τὰς ὁποίας ἔχετε, νὰ εἶσθε ὑπερβέβαιοι ὅτι ἄλλαι καταστάσεις θὰ ἐπακολουθήσουν, διότι, κύριοι βουλευταί, αἱ προηγούμεναι ἔλαβον τὴν τύχην τὴν ὁποίαν ἔλαβον, διότι δὲν ἐξετέλουν τὸν προορισμόν των καὶ ἐπωφελήθησαν οἱ ἐκμεταλλευταὶ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἔξω τῆς Βουλῆς διὰ νὰ καταρρακώσουν τὸ πολίτευμα. Θὰ μᾶς εἴπουν: Κύριοι, τί ἐκάματε τὰ δικαιώματα μὲ τὰ ὁποῖα σᾶς περιέβαλεν ὁ Λαός; Εἰς ποίους τὰ παρεχωρήσατε; Καὶ ποῖος μοῦ ἐγγυᾶται ὅτι ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία θὰ κάμῃ καλὴν χρῆσιν τῶν δικαιωμάτων τὰ ὁποῖα τῇ παρέχονται καὶ ὅτι οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ δὲν θὰ κάμουν ὑπέρβασιν τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν: Διότι ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς λέγει ὅτι θὰ συστήσῃ διάφορα ταμεῖα....

§533Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐγὼ θὰ συστήσω ταμεῖα;

§534Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Σχολεῖα.

§535Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μὲ συγχωρεῖτε. Ταμεῖα μόνον ἐγὼ ἐζήτησα. Πρόκειται περὶ τοῦ ταμείου προνοίας τῶν ἰδιοκτητῶν λεωφορείων αὐτοκινήτων εἰς τὰς Ἀθήνας, οἱ ὁποῖοι ἕνεκα τῆς νέας καταστάσεως τῆς κινήσεως ἐν Ἀθήναις εὑρίσκονται ἐν ἀνεργίᾳ καὶ ἀπειλοῦνται νὰ καταστραφοῦν. Ἂν αὐτὸ θέλητε νὰ τὸ ἀποδοκιμάσητε, εἴπατέ το καθαρά.

§536Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐγὼ καταδικάζω γενικῶς τὴν τακτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ζητεῖ τὴν ἐξουσιοδότησιν ἐπὶ ζητημάτων ἀσημάντων καὶ τὴν εὐκολίαν μὲ τὴν ὁποίαν οἱ κ. κ. βουλευταὶ παρέχουν τὰ δικαιώματα αὐτῶν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγὼ πρώτην φορὰν ἐξελέγην βουλευτής. Εἶχον τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἐρχόμενος εἰς τὸ Κοινοβούλιον, τὰ ἔργα τοῦ βουλευτοῦ θὰ ἠδυνάμην νὰ τὰ κάμω μόνος μου καὶ νὰ τὰ ἀσκήσω καθ’ ὃν τρόπον ἐγὼ τὰ ἀντιλαμβάνομαι. Ἀλλὰ τὸ νὰ ἔρχωμαι εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐξουσιοδοτῶ ἄλλους νὰ κάμουν ἐκεῖνα τὰ ἔργα διὰ τὰ ὁποῖα μὲ ἔστειλεν ὁ Λαός, εἶναί τι ἀκατανόητον. Κύριοι, εἶναι καιρὸς νὰ σταματήσῃ τὸ κακὸν αὐτὸ καὶ νὰ παύσῃ ὁ κατήφορος τὸν ὁποῖον βαδίζομεν, διότι ἄλλως τὸ τέλος τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος θὰ εἶναι πολὺ χειρότερον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον φαντάζεται κανεὶς καὶ ἀσφαλῶς θὰ ἔχητε ἀνατροπὰς παρ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀναμένουν τὸν καταξευτελισμὸν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος διὰ νὰ καταρρακώσουν αὐτό.

§537ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§538Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ὑπέβαλον χθὲς ὡρισμένας τροπολογίας, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὡρισμένα ἐπείγοντα ζητήματα. Ἓν τοιοῦτον εἶναι καὶ ἡ ἀνάγκη περὶ σχολικῶν κτιρίων, ἥτις εἶναι λίαν ἐπείγουσα. Ἀναλαβὼν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας εὗρον ὅτι τὸ ταμεῖον τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν εἶχεν ἐκφύγει τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Εὑρέθην δὲ συγχρόνως πρὸ ἀποστραγγίσεως τοῦ φόρου ἐξ οὗ ἀντλεῖ τὸ Ὑπουργεῖον τοὺς πόρους, διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν σχολικῶν κτιρίων. Διὰ τῶν ὑποβαλλομένων δὲ τροπολογιῶν σκοπεῖται ὅπως ἐπαναφερθῶσιν οἱ πόροι οὗτοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, αὐξηθῶσι δὲ συγχρόνως. Ἑτέρα τροπολογία εἶναι ἡ περὶ χορηγήσεως προθεσμίας πρὸς δημοσίευσιν τῶν κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἐκπαιδευτικῶν μεταβολῶν. Ὡς πρὸς τὰ ζητήματα τῆς Ἐκκλησίας, ταῦτα τὰ εὗρον ἐν ἀνωμαλίᾳ καὶ παρακαλῶ ὅπως δοθῇ ἐξουσιοδότησις καὶ περὶ διαρρυθμίσεως τῶν ζητημάτων αὐτῶν ὡς καὶ περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν προσωρινῶν διδασκάλων, ἵνα μὴ χάσωσιν οἱ μαθηταὶ τὸ ἔτος των.

§539ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§540Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὑπάρχουν σχέδια νόμου, τὰ ὁποῖα πρὸ τριμήνου κατετέθησαν εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τῶν ὁποίων λαμβάνεται πρόνοια πρὸς βελτίωσιν τῶν ἐργατικῶν τάξεων. Εἶναι τὸ «περὶ εὑρέσεως ἐργασίας ὑπαλλήλων, ὑπηρετῶν καὶ ἐργατῶν», τὸ «περὶ ἀποζημιώσεως ἐκ τῶν ἀτυχημάτων», τὸ «περὶ συμβάσεων τῆς ἐργασίας», τὸ «περὶ κυρώσεων διεθνῶν συμβάσεων ἀφορωσῶν ἐργατικὰς σχέσεις» καὶ ἄλλα τινά. Τῶν νομοσχεδίων τούτων ἐπείγει ἡ ἄμεσος ἐφαρμογὴ καὶ εἰδικῶς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ εὑρέσεως ἐργασίας καὶ ὑποχρεωτικῆς ἀσφαλίας κατὰ τῆς ἀνεργίας ὑπαλλήλων, ἐργατῶν καὶ ὑπηρετῶν». Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου θὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἤδη ἀνεργίαν καὶ ἰδίως εἰς τὰς τάξεις τῶν καπνεργατῶν, διότι, ὅπως εἶναι γνωστόν, ἤρχισεν ἡ ἀνεργία ἐμφανιζομένη εἰς μεγάλην κλίμακα. Ἄν δὲν λάβωμεν μέτρα, θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ μεγάλου κινδύνου κοινωνικοῦ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰδικῶς παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ παράσχῃ τὴν ἐξουσιοδότησιν, ἵνα τεθῇ ἐν ἰσχύϊ. Ἐπίσης ἐκκρεμοῦν νομοσχέδια «περὶ κυρώσεων συμβάσεων διεθνῶν, κατόπιν ἀποφάσεων τοῦ διεθνοῦς ἐν Γενεύῃ συνεδρίου». Πρὸς ἐπεξεργασίαν αὐτῶν συνέστησα Ἐπιτροπὴν ἐκ διαφόρων προσώπων, ἐπιστημόνων, ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου, ἀντιπροσώπων τῶν ἐργατικῶν ὀργανώσεων καὶ τῶν ἐργοδοτῶν καὶ ἐπ’ αὐτῶν τελικῶς θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Ὅταν ἐδημοσιεύθησαν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῶν ὁποίων λαμβάνεται πρόνοια διὰ τὴν προστασίαν τῶν ἐργατῶν, ὁ ἐμπορικὸς καὶ βιομηχανικὸς κόσμος ἐζήτησε νὰ παρασχεθῇ ἐξουσιοδότησις, ἵνα ληφθῶσι μέτρα καὶ πρὸς προστασίαν τῶν ἐμπόρων καὶ βιομηχάνων. Λαμβάνω λοιπὸν τὴν τιμὴν νὰ ζητήσω παρὰ τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ἐξουσιοδότησιν ταύτην ὅπως ἐνισχυθῇ τὸ ἐμπόριον καὶ ἡ βιομηχανία δι’ ὀργανώσεως ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν Ἐπιμελητηρίων, ὡς καὶ τὸ Χρηματιστήριον, ἂν δέχεται ἡ Βουλή.

§541ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὂχι, ὄχι.

§542Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ παράσχῃ τὰς ἐξουσιοδοτήσεις ταύτας, ἵνα αἱ δύο αὗται τάξεις βαδίζωσιν ἐν ὁμοφωνίᾳ καὶ παύσῃ ἡ πάλη τῶν δύο τούτων τάξεων καὶ τὸ παράπονον ὅτι, ἐνῷ ἡ μία τάξις τῶν ἐργατῶν προστατεύεται, οὐδεμία λαμβάνεται πρόνοια πρὸς προστασίαν τοῦ κεφαλαίου.

§543ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ζερβὸς ἔχει τὸν λόγον.

§544Γ. ΖΕΡΒΟΣ. Χθὲς ὑπέβαλα μίαν τροπολογίαν καὶ παρεκάλεσα τὴν Βουλὴν ὅπως δοθῇ ἐξουσιοδότησις διὰ τὰ ἀποξηραντικὰ ἔργα τοῦ Στρυμῶνος καὶ τῶν Φιλίππων, παρακαλῶ δὲ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μοὶ γνωρίσῃ ἂν υἱοθετῇ ταύτην. Πρόκειται περὶ μιᾶς τροπολογίας ἀφορώσης μίαν περιφέρειαν μαστιζομένην ὑπὸ ἑλωδῶν πυρετῶν καὶ περὶ ἀποδόσεως γαιῶν εἰς τὴν γεωργίαν, καλυπτομένην ἤδη ὑπὸ ἑλῶν. Φρονῶ ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ οὐδεμία ἀντίρρησις. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ γνωρίσω τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως.

§545Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ Βουλὴ ἔδωκε προχθὲς ἐξουσιοδότησιν περὶ τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων Μακεδονίας καὶ Θεσσαλίας.

§546Γ. ΖΕΡΒΟΣ. Χαίρω πολύ, ἀφοῦ εἶναι οὕτω.

§547ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀργυρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§548Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργὸς ζητεῖ ἐξουσιοδότησιν παρὰ τῆς Βουλῆς περὶ ἑνὸς ζητήματος ὑψίστου ἐνδιαφέροντος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὡς ἄμεσος προκάτοχός του θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλὴν περὶ τῆς σπουδαιότητος τοῦ ζητήματος τούτου. Ὅτε ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, εὗρον μίαν ζωηροτάτην κίνησιν ὑπὲρ τῆς ἀνεγέρσεως διδακτηρίων, ὡς πόρους δὲ τοῦ ἔργου αὐτοῦ ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὰ κληροδοτήματα. Θὰ εἴπω δύο μόνον λέξεις περὶ τῶν κληροδοτημάτων διὰ νὰ ἀσχοληθῶ ἰδιαιτέρως ἔπειτα ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Θεωρῶ δὲ τὸ ζήτημα τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν οὐσιωδέστατον, σκοπιμώτατον, διότι δι’ αὐτῶν νομίζω ὅτι δυνάμεθα ἀσφαλῶς καὶ ταχέως νὰ λύσωμεν τὸ παμμέγιστον ζήτημα τῆς ἀνεγέρσεως διδακτηρίων. Προκειμένου περὶ κληροδοτημάτων εὗρον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τὸ καθεστώς, κατὰ τὸ ὁποῖον ὡρισμένων κληροδοτημάτων ἐπετρέπετο ἡ μεταβολὴ τῶν στοιχείων περιουσίας των εἰς ἄλλο εἶδος στοιχείων ἐξόχως διευκολυντικὸν τοῦ ἔργου τῆς ἀνεγέρσεως διδακτηρίων, ἄνευ ζημίας τοῦ κληροδοτήματος. Δηλαδὴ μετοχαὶ ἢ ὁμολογίαι κληροδοτήματός τινος ἀποφέρουσαι ὡρισμένην πρόσοδον μετετρέποντο εἰς διδακτήρια, τῶν ὁποίων τὸ μίσθωμα ἀπετέλει πλέον τὴν πρόσοδον τοῦ κληροδοτήματος. Ηὐτύχησα κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς ὑπουργίας μου νὰ ἐπιτύχω ὑπογραφὴν πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διὰ τῆς ὁποίας ἐξησφάλισα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ συστήματος τὸ ὁποῖον διὰ βραχέων ἀνέπτυξα, ἐξησφάλισα, λέγω, τὴν εἴσπραξιν δέκα ἕξ ἑκατομμυρίων δραχμῶν, διὰ τῶν ὁποίων κατωρθώθη νὰ ἀνταποκριθῇ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου εἰς ὑποχρεώσεις ἀνεγέρσεως διδακτηρίων, τὰς ὁποίας εἶχεν ἀναλάβει σχεδὸν κατὰ τὸ πλεῖστον ὁ προκάτοχός μου. Μόλις ὅμως ἐχρησιμοποιήθησαν τὰ ἑκατομμύρια ταῦτα, εὑρέθην πρὸ δυσκολιῶν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἕνεκα διατάξεως τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ κάπου περὶ κληροδοτημάτων καὶ δωρεῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἕνεκα δυσκολιῶν, τὰς ὁποίας ὁ ἀγαπητός μου συνάδελφος ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ἑκάστοτε παρενέβαλε, προκειμένου περὶ χρησιμοποιήσεως κληροδοτημάτων. Τὸ ζήτημα τῶν κληροδοτημάτων χρήζει πάντως περαιτέρω μελέτης. Ὅ,τι ἀπαιτεῖ ἄμεσον ἐξέτασιν εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, διότι φρονῶ ὅτι διὰ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν δυνάμεθα νὰ λύσωμεν ταχέως καὶ ἀσφαλῶς, ὡς εἶπον, τὸ ζήτημα τῆς ἀνεγέρσεως τῶν διδακτηρίων. Ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι ἀπὸ ὅλην τὴν ἐκπαιδευτικὴν μεταρρύθμισιν, τὴν ὁποίαν ὁ διάδοχός μου Ὑπουργὸς ὀρθῶς ἐχαρακτήρισεν ὡς ἐσπευσμένην ἐνέργειαν τῶν τελευταίων ἐτῶν, ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν ἐκπαιδευτικὴν κίνησιν τὸ σπουδαιότερον ἔργον τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ παρουσιάσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εἶναι τὸ ἔργον, τὸ σύστημα τῆς δι’ ὀλίγης δαπάνης ἀνεγέρσεως πολλαπλασίας ἀξίας διδακτηρίων. Ὅτε ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, δύο κυρίως ὑπῆρχον νομοθετήματα περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Διὰ τοῦ παλαιοτέρου νομοθετήματος ἐξησφαλίζοντο πόροι ἐννέα ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν δὲ τοῦ προκατόχου μου κ. Διδάχου ἐξεδόθη Ν. Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ηὐξάνοντο τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη. Τὸ προϊὸν οὕτω τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν τὸ προωρισμένον διὰ τὴν ἀνέγερσιν διδακτηρίων εἶχεν ἀνέλθει εἰς 18 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἀλλ’ ἅμα τῇ ἀναλήψει τῆς Ἀρχῆς ὑπὸ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἤρχισεν ἀπασχολούμενον μὲ τὸ μέγα πρόβλημα τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ τῆς ἰσοσκελίσεώς του, ὁ δὲ συνάδελφός μου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς συνίστα ἐπανειλημμένως καὶ κατὰ τρόπον ἀληθῶς συγκινητικὸν νὰ προνοήσωμεν περὶ οἰκονομιῶν εἰς τοὺς κλάδους τῶν ὑπηρεσιῶν μας. Ταυτοχρόνως ὅμως εἶχεν ἀποστείλει ἀντιπροσώπους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα διὰ νὰ μελετηθῇ συντονώτερον τὸ ζήτημα τῶν Οἰκονομιῶν. Ὁ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας ἀντιπρόσωπος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀναζητῶν οἰκονομίας ἢ πόρους ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας ἐσκέφθη τὴν εἰσαγωγὴν ἐπιβαρύνσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ἵνα ἐκ τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, προοριζομένου ὡς γενικοῦ ἐσόδου τοῦ Κράτους, ἐξασφαλίσῃ ποσὸν 15 ἑκατομμυρίων δραχμῶν καὶ ἐπρότεινεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν μου, μετὰ τῆς ὁποίας συνειργάζετο, διπλασιασμὸν τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ εἶχε 15–20 ἑκατομμύρια δραχμῶν ὡς πόρον τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ἐπειδὴ ὅμως ἀκριβῶς κατὰ τὸ περυσινὸν θέρος εἶχον αὐξηθῆ τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη εἰς τὸ διπλάσιον, ἐνόμισα ὅτι θὰ ἦτο βαρύτατον τὸ βάρος τοῦ νέου διπλασιασμοῦ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Οὕτως ἐνῷ εἰς μαθητὴν γυμνασίου λ. χ. τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη ἐστοίχιζον κατ’ ἔτος 300 δραχμάς. θὰ ἔπρεπε διπλασιαζομένων τῶν τελῶν νὰ στοιχίσωσιν 600 δραχμάς. Διὰ τοῦτο εἰς κάποιον Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀσχολούμενον μὲ τὸ ζήτημα τῶν οἰκονομιῶν εἶπον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ὁ διπλασιασμὸς τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν θὰ ἀπετέλει ἀφόρητον ἴσως βάρος καὶ ὅτι θὰ ἔδιδα τὴν συγκατάθεσίν μου μόνον εἰς τὸ νὰ αὐξήσωμεν κατὰ τὸ ἥμισυ τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη, οὕτως ὥστε μόνον τὸ ποσὸν τὸ ἐκ τῆς προσθήκης ταύτης ἀνερχόμενον εἰς 7½ ἑκατομμύρια νὰ ἀναγραφῇ ὡς ἔσοδον τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἐκράτησε σημείωσιν διὰ νὰ μεταβάλῃ τὰ 15 ἑκατομμύρια τοῦ ἀντιπροσώπου του παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας εἰς 7½ ἑκατομμύρια. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον εὑρίσκοντο αἱ μετὰ τοῦ συναδέλφου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν συνεννοήσεις μου ὅτε ἐπεχείρησα περιοδείαν ἀνὰ τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν, ἐξ ἧς ἐπέστρεψα, ἀφοῦ ὑπεσχέθην κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον «μὲ τὸ σακκὶ ἀρωγὰς» πρὸς ἀνέγερσιν σχολείων. Τοῦτο δὲ διότι πανταχοῦ εὗρον ἕνα ὀργασμὸν ἀξιοθαύμαστον ἐκ μέρους τῶν κοινοτήτων, ὀργασμὸν θυσιῶν ὑπὲρ ἀνεγέρσεως σχολείων. Δὲν ἐνόμιζον ὅτι ἐκεῖ ὅπου αἱ κοινότητες ὑπέσχοντο 100, 200 ἢ 300 χιλιάδας δραχμῶν ὑπὲρ τῶν διδακτηρίων ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ μὴ ὑποσχεθῇ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας τὸ ¼ ἢ τὸ ⅓ τῶν προσφερομένων ὑπὸ τῶν κοινοτήτων ποσῶν, ἀναλόγως τῶν περιστάσεων, ἀφοῦ μάλιστα τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας εἶχεν ὠθήσει τὰς κοινότητας εἰς θυσίας ὑπὲρ διδακτηρίων. Ἀλλ’ ἐνῷ ἔδιδα ὑποσχέσεις ἀρωγῶν, ἐγνώριζα δὲ καὶ ὅτι πανταχόθεν τῆς Ἑλλάδος ἐζητοῦντο ἀρωγαὶ ὑπὲρ διδακτηρίων, ἤρχισα νὰ ἀπασχολοῦμαι μὲ τὴν σκέψιν πῶς ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθοῦν αἱ διδόμεναι ὑποσχέσεις καὶ νὰ ἱκανοποιηθοῦν αἱ ζητούμεναι ἀρωγαί, ἐνῷ ἐξ ἄλλου ἀναγκαίως θὰ ἐπεταχύνετο τὸ ἔργον τῆς ἀνεγέρσεως διδακτηρίων, οὕτως ὥστε καὶ μία μεγάλη ἱκανοποίησις νὰ παρασχεθῇ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ἀλλὰ ταυτοχρόνως καὶ νὰ ἐξασφαλισθῇ καὶ μία θαυμασία θεμελίωσις τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἔργων τοῦ Κράτους. Διὰ τοιοῦτον ἔργον δὲν ἐπήρκουν βεβαίως τὰ 18 περίπου κατ’ ἔτος ἑκατομμύρια τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, τὰ ὁποῖα ἐφρόνουν ὅτι διέθετε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Ἐσκέφθην τότε ὅτι μὲ τὰ 18 αὐτὰ ἕως 20 ἑκατομμύρια θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀνοίξω ἕνα ὁλόκληρον λογαριασμὸν μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἐξασφαλιζομένης παρ’ αὐτῆς πιστώσεως 100 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, οὕτως ὥστε ἐνῷ ἐγὼ θὰ ἀπέσυρον παρὰ τῆς Τραπέζης διάφορα ποσὰ κατὰ τὰς ἐμφανιζομένας ἀνάγκας, ταυτοχρόνως τὸ προϊὸν τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν συμφώνως πρὸς τὸν ὑπάρχοντα νόμον θὰ εἰσήρχετο εἰς τὰ ταμεῖα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Καὶ ἐνῷ ἐγὼ εἰς 2 ἢ 3 ἔτη θὰ διέθετον τὰ 100 αὐτὰ ἑκατομμύρια χάριν τῶν σχολείων, εἰς 7 ἢ 8 ἔτη ἐκ τοῦ προϊόντος τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν θὰ ἦτο εὔκολον νὰ κλείσῃ αὐτὸς ὁ λογαριασμὸς μεταξὺ Ὑπουργείου Παιδείας καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἀλλ’ ὅταν ἐπέστρεψα εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἤρχισα νὰ συζητῶ τὸ σχέδιον μετὰ τῆς ὑπηρεσίας, ἤρχισα νὰ μανθάνω ἀορίστως κατ’ ἀρχάς, θετικώτερον κατόπιν, ὅτι δὲν εἴχομεν πλέον εἰς τὴν διάθεσίν μας τὰ 18 ἑκατομμύρια, καθόσον 15 ἑκατομμύρια ἐξ αὐτῶν εἶχον ἀναγραφῆ ὡς ἔσοδον τοῦ γενικοῦ Προϋπολογισμοῦ, χωρὶς νὰ ἐπιβληθῇ ἡ φορολογία τῆς αὐξήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν καὶ ἐμείνωμεν οὕτω μὲ τρία ἑκατομμύρια εἰς τὴν διάθεσίν μας διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τῆς ταχείας ἀποπερατώσεως τῶν διδακτηρίων. Διὰ τοῦτο εἰς τὸ προτελευταῖον Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εἶχον παρακαλέσει τοὺς συναδέλφους μου νὰ μοὶ ἐπιτρέψουν νὰ κάμω εἰσήγησιν περὶ ἐπειγουσῶν τινῶν ἀναγκῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως οἰκονομικοῦ χαρακτῆρος. Τότε παρέστησα τὴν ἀνάγκην συστάσεως πολλῶν σχολείων καὶ προαγωγῆς ἄλλων, ἕνεκα τῆς αὐξήσεως τῶν μαθητῶν ὡς ἐκ τῶν προσφύγων καὶ τῆς συστάσεως πολλῶν σχολείων προσφυγικῶν συνοικισμῶν. Εἰς πολλὰ τῶν ὑφισταμένων σχολείων παρετηρήθη τοιοῦτος συνωστισμὸς μαθητῶν, ὥστε θὰ ἠδυνάμην νὰ χαρακτηρίσω τὸ ἐκπαιδευτικὸν ἔργον τοῦ Κράτους ὡς εἰρωνείαν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Ἐθεώρουν διὰ τοῦτο ἀπαραίτητον ἐπὶ οἱασδήποτε θυσία νὰ ἰσχυροποιηθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου διὰ τὴν ἄμεσον σύστασιν σχολείων καὶ τὴν προαγωγὴν ἄλλων, τοῦτο δὲ τόσῳ μᾶλλον, ὅσον τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν δὲν θὰ ἔλειπεν ὡς ἐκ τῆς ἀθρόας ἐξόδου διδασκάλων ἐκ τῶν Διδασκαλείων. Ἀνέπτυξα ἔπειτα τὴν ἀνάγκην τῆς ἀνεγέρσεως διδακτηρίων διὰ τοῦ ἀλληλοχρέου μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης λογαριασμοῦ καὶ τέλος παρέστησα τὴν ἀνάγκην μιᾶς δαπάνης διὰ τὴν θεραπείαν τοῦ ἑξῆς κακοῦ. Εἰς τὰς Νέας Χώρας ἔχομεν συστήσει διάφορα Διδασκαλεῖα οἰκοτρόφων μὲ ἐπίδομα 100 δραχμῶν κατὰ μῆνα δι’ ἕκαστον μαθητήν, ἄνευ οἱασδήποτε προνοίας οἱουδήποτε ἄλλου πόσου εἴτε ἐκ μέρους τῶν μαθητῶν εἴτε ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Ἀπεκόμισα τὴν ἐντύπωσιν ἐκ τῆς ἐπισκέψεως τῶν Διδασκαλείων τούτων ὅτι κυρίως ἐδιδάσκοντο ἐν αὐτοῖς τὰ μαθήματα τῆς πείνης. Ἐκ τῆς μελέτης τοῦ πράγματος κατέληξα εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι τὸ κακὸν θὰ ἐθεραπεύετο διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐπιδόματος ἀπὸ 100 εἰς 300 δραχμὰς κατὰ μῆνα, ἐπιβαρυνομένου τοῦ Προϋπολογισμοῦ δι’ 700 περίπου μόνον χιλιάδων δραχμῶν. Αὐτὰ ἦσαν τὰ μᾶλλον ἐπείγοντα ζητήματα, τὰ ὁποῖα εἰσηγήθην εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὁ δὲ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς μοὶ ἐδήλωσεν ὅτι θὰ ἦτο χρήσιμον νὰ ὑποβάλω εἰς αὐτὸν ἓν σημείωμα διὰ νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα. Εὐτυχῶς εἶχον πρόχειρον σημείωμα καὶ ἐπέδωκα αὐτὸ εἰς τὸν κ. Καφαντάρην. Τὴν τύχην αὐτοῦ ἀγνοῶ, διότι τὴν ἐπαύριον τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἀπεμακρύνετο ἐκ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως. Θεωρῶ ἀναγκαῖον, κύριοι βουλευταί, ὅπως συστήσωμεν πάντες ἀπὸ κοινοῦ νὰ διαγραφῇ τὸ ποσὸν τῶν 15 ἑκατομμυρίων τὸ ἀναγραφὲν ὡς ἔσοδον τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐπανέλθῃ τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς τὸ ταμεῖον ἐκπαιδευτικῆς προνοίας, ὡς προϊὸν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν μέσα εἰς τὸ ποσὸν τῶν δισεκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα διαθέτει τὸ Κράτος, νὰ περιληφθοῦν τὰ 15 ἑκατομμύρια τὰ προερχόμενα ἐξ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν καὶ νὰ ἐγκαταλειφθῇ τὸ ἔργον τῆς ἀνεγέρσεως διδακτηρίων. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ συνενώσῃ τὴν φωνήν της μετὰ τῆς ἰδικῆς μου πρὸς κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν, ὅπως ἀποδώσῃ τὰ 15 αὐτὰ ἑκατομμύρια εἰς τὸν προορισμόν των. Ταυτοχρόνως θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργοὺς νὰ υἱοθετήσωσι τὸ σχέδιόν μου περὶ ἐξασφαλίσεως πιστώσεως 100 ἑκατομμυρίων ἢ ἄλλο τι εὐφυέστερον τοῦ ἰδικοῦ μου, ὥστε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν 18–20 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα τὰ τέκνα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ δίδουν ὑπὲρ τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐξασφαλισθῇ ποσὸν τοὐλάχιστον ἑκατὸν ἑκατομμυρίων, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιταχύνωμεν τὸ ἔργον τῆς ἀνεγέρσεως τῶν διδακτηρίων. Ἂν ὁ σκοπὸς τῆς ἐκπαιδεύσεως εἶναι ἐκπολιτιστικός, ἐξημερωτικός, ἔχομεν ἀνάγκην ἱδρύσεως καταλλήλων διδακτηρίων, διότι καὶ ἡ καλυτέρα διδασκαλία ἐντὸς σταύλων δὲν δύναται νὰ ἐπιτύχῃ τὸν ἐκπολιτιστικόν, τὸν ἐξημερωτικὸν προορισμόν της. (Χειροκροτήματα).

§549Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως τὸ ζήτημα τῶν διδακτηρίων εἶναι σοβαρώτατον καὶ οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ τὴν ἀνάγκην ταύτην. Ἂν ἐπὶ τῆς δικτατορίας εἶχεν ἐπέλθει μία ἐπαύξησις τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν πρὸς ἀνέγερσιν διδακτηρίων, παρεσχέθη ὅμως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἡ εὐκολία ἵνα ἀναγράψῃ τὸ διαθέσιμον ποσὸν εἰς τὸν γενικὸν Προϋπολογισμόν. Αἱ περαιτέρω συζητήσεις εἶναι περιτταὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Ἂν μὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησίς τις καλῶς, ἄλλως θὰ καταλήξωμεν εἰς μίαν ψηφοφορίαν.

§550Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Οὐδεμία ὑπάρχει ἀντίρρησις, ὅπως παρασχεθῇ ἡ ἐξουσιοδότησις τῆς Βουλῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν προκειμένου περὶ ἐπειγόντων ζητημάτων, οὐχὶ ὅμως καὶ ἐπὶ ζητημάτων τὰ ὁποῖα οὐδένα χαρακτῆρα ἐπείγοντα παρουσιάζουν, ὅπως ἡ ἐπαναφορὰ τῆς Διοικήσεως τῶν Δημοσίων Κτημάτων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἡ ὀργάνωσις τῆς γεωργικῆς ἐκπαιδεύσεως κλπ.

§551Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀρχίσῃ ἡ γεωργικὴ ἐκπαίδευσις ἄνευ τῆς ἐξουσιοδοτήσεως.

§552Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἂν δοθῶσιν αἱ ζητούμεναι ἐξουσιοδοτήσεις, ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἀνατρέψῃ ὁλόκληρον τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν.

§553Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ χρῆσις τῆς ἐξουσιοδοτήσεως ταύτης ἐγένετο καὶ εἰς τὸ παρελθὸν χωρὶς νὰ λάβῃ χώραν καμμία τοιαύτη ἀναστάτωσις.

§554ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ ὅτι ὑποβάλλεται ἡ ἑξῆς τροπολογία (ἀναγινώσκει): «Δύναται ἡ παροῦσα Κυβέρνησις κατὰ τὴν κρίσιν της καὶ κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ δημοσιεύῃ ἢ νὰ ἀρνεῖται τὴν δημοσίευσιν νόμου, Διαταγμάτων καὶ συμβάσεων, ἐξ ὧν ἀπεφάνθησαν ἐπικυρωτικῶς αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ δυνάμει τοῦ ψηφίσματος τοῦ Φεβρουαρίου 1927 καὶ ἐκυρώθησαν ἢ μὴ παρὰ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως».

§555Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τοιαύτη τροπολογία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ κἂν ὑπὸ συζήτησιν, διότι πρόκειται περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος. Ἂν συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον τοῦτο ὑπάρχει ὑποχρέωσις, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ δημοσιεύσῃ τὰ Διατάγματα. Δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ ἢ νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἄδειαν ταύτην.

§556Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἂς ψηφισθῇ ἡ πρότασις ὡς ἔχει.

§557ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις ὅπως ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου ἐδαφίου τοῦ σχεδίου ἀποφάσεως διεξαχθῇ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§558Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἄν ἡ ψηφοφορία διεξαχθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, δυσχεραίνεται ἡ ἔκφρασις τῆς γνώμης τῆς Βουλῆς, διότι ὑπάρχουν πολλοί, ὡς ἐγώ, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἀρχὴν εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὴν παροχὴν τοιαύτης ἐξουσιοδοτήσεως. Θὰ ἦτο ἑπομένως προτιμότερον νὰ διεξήγετο ψηφοφορία πρῶτον ἐπὶ τῆς κατ’ ἀρχὴν ἢ μὴ ἀποδοχῆς τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, διότι εἶναι πιθανὸν νὰ ὑπάρχουν τινὲς οἱ ὁποῖοι θὰ ψηφίσουν ὑπὲρ μερικῶν θεμάτων τῆς ἐξουσιοδοτήσεως.

§559ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι κατ’ ἀρχὴν τὴν παροχὴν ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τὴν Κυβέρνησιν λέγουσι «Ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Ι. Κίνιας καὶ Κ. Καλκάνης. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Κίνια καὶ Κ. Καλκάνη, τοῦ κ. γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας).