1927.01.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 17

Δευτέρα 24 Ἰανουαρίου 1927

Προεδρία κ. Θ. Σοφούλη

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2Ε. ΣΤΑΥΡΙΔΗΣ. Νὰ διορθωθῇ τὸ ὄνομά μου, κ. Πρόεδρε, διότι ἀναγράφομαι ὡς Σωτηριάδης.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Οἱ Σύλλογοι ἀλευρεμπόρων Θεσσαλονίκης, Καλαμῶν κλπ. διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐπιβληθεῖσαν φορολογίαν τῶν ἀλεύρων. — Ἡ Πανελλήνιος Ὁμοσπονδία ναυτικῶν ἐργατικῶν Σωματείων ὑποβάλλει διάφορα αἰτήματά της. — Τὸ Αʹ Παγκαπνοπωλικὸν Συνέδριον ζητεῖ τὴν κατάργησιν τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς λιανικῆς πωλήσεως καπνοῦ. — Οἱ Σύλλογοι ἀστῶν προσφύγων Πρεβέζης, Εὐβοίας, Κερκύρας, Ἄργους, Γαστούνης κλπ. παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν ὅπως ἐνισχύσῃ εἰς τὸ ἔργον της τὴν Π.Ο.Α.Δ.Α. — Οἱ κάτοικοι τῶν κοινοτήτων Ἁγίου Φλώρου, Γαρδικίου, Ἀρφαρῶν Μεσσηνίας παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν ὅπως ἐπαναφέρῃ τὸν καταργηθέντα νόμον «περὶ ἀγροφυλακῆς» — Ὁ Σύλλογος τῶν δημοδιδασκάλων τῆς ἐκπαιδευτικῆς περιφερείας Πειραιῶς ζητεῖ τὴν τροποποίησιν τῶν νόμων «περὶ διαβαθμίσεως τῶν δημοδιδασκάλων». — Οἱ καπνεργάται Θεσσαλονίκης, Δράμας, Λαρίσσης, Ἡρακλείου καὶ Δαυλίας ὑποβάλλουσι διάφορα ψηφίσματα καὶ ἀναφορὰς ζητοῦντες τὴν λύσιν τοῦ ἐκκρεμοῦς καπνεργατικοῦ ζητήματος. — Τὰ Σωματεῖα τῶν ἐπαγγελματικῶν τάξεων Σερρῶν, Κοζάνης, Σόροβιτς, Ξάνθης, Ἐδέσσης ὑποβάλλουσιν αἰτήματα πρὸς περιστολὴν τῆς ἀνεργίας. — Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Ἀθηνῶν ὑποβάλλει ὑπόμνημα πρὸς καταπολέμησιν τῆς ἀνεργίας, βελτιώσεως ἡμερομισθίων καὶ διευθετήσεως τῶν λοιπῶν ἐκκρεμῶν ἐργατικῶν ζητημάτων. — Τὸ Ἐμποροβιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον Σύρου ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ ἀκυρώσεως τῶν τριῶν συμβάσεων τοῦ Κράτους μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς ἐριουργίας. — Ὁμοσπονδίαι ἠλεκτρισμοῦ, μεταφορῶν, κινήσεως καὶ φωταερίου ὑποβάλλουν ὑπόμνημα διευθετήσεως διαφόρων αἰτημάτων. — Ὁ προσφυγικὸς λαὸς Κοζάνης διαμαρτύρεται δι’ ἀκύρωσιν ἐκλογῆς τοῦ βουλευτοῦ Λαζάρου Ἀνδρεάδη, ἀθωωθέντος πανηγυρικῶς δι’ ἣν πρᾶξιν παρεπέμφθη καὶ ἐφ’ ἧς ἐστηρίχθη ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς του. — Αἱ ἐπαγγελματικαὶ τάξεις Χανίων διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τοῦ Σχολείου Χωροφυλακῆς. — Ὁ Σύνδεσμος τῶν κτηματεργατῶν Κερατέας διαμαρτύρεται κατὰ τῆς φορολογικῆς διώξεως τῶν μελῶν του. — Ὁ Σύνδεσμος λογιστῶν Ἀθηνῶν ὑποβάλλει δι’ ὑπομνήματος τὰ αἰτήματά του. — Ὁ Σύνδεσμος τῶν ὑπαλλήλων ξενοδοχείων ὕπνου ζητεῖ τὴν ὑποχρεωτικὴν καθιέρωσιν τοῦ φιλοδωρήματος 10% εἰς τὰ ξενοδοχεῖα μετὰ τροφῆς καὶ 15% εἰς τὰ ἄνευ τροφῆς τοιαῦτα. — Ὁ Δήμαρχος Ἰωαννίνων ὑποβάλλει ὑπόμνημα τοῦ Δημ. Συμβουλίου περὶ καταργήσεως τῆς εἰσφορᾶς τῶν δήμων διὰ διαφόρους κρατικὰς ἀνάγκας. — Οἱ ἐπαγγελματίαι Χαλκίδος, Καλαβρύτων, Βόλου, Λαρυγκόβης, Ρεθύμνης κλπ. διαμαρτύρονται διὰ τὴν φορολογίαν τοῦ ἐπιτηδεύματος. — Ὁ Σύνδεσμος πολυτέκνων γονέων Ρεθύμνης ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ λήψεως εἰδικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν μελῶν του. — Ὁ Δ. Κόφφας παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν δι’ αὐτόν, ἐφόσον τυγχάνει πατὴρ δέκα τέκνων καὶ στερεῖται περιουσίας. — Ὁμοίως ὁ Δ. Ροδόπουλος, πατὴρ δώδεκα τέκνων, ζητεῖ εἰδικὴν προστασίαν παρὰ τῆς Πολιτείας. — Οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες Θεσσαλονίκης ὑποβάλλουν ὑπόμνημα περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεώς των. — Τὸ Σωματεῖον ἡνιόχων καὶ ἁμαξοκαρραγωγέων Λαμίας ζητεῖ καὶ ἐπὶ τῶν μελῶν του τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου «περὶ τροχαίας κινήσεως». — Ὁ Νομάρχης Εὐβοίας ὑποβάλλει ψήφισμα τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπαγγελματιῶν, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν καταθλιπτικὴν φορολογίαν τοῦ ἐπιτηδεύματος. — Ὁ Νομάρχης Μεσσηνίας ὑποβάλλει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Ναζηρίου ὑπὲρ ἐπαναφορᾶς τοῦ καταργηθέντος νόμου «περὶ ἀγροφυλακῆς». — Ὁ Σύνδεσμος Φρεατορυκτῶν κλπ. ζητεῖ μέτρα προνοίας ὑπὲρ αὐτοῦ. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Δολιανῶν ἐκθέτει τὴν σκανδαλώδη διαγωγὴν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ δημοτικῶν σχολείων Πογωνίου. — Ὁ Κ. Παναγιώτου ζητεῖ νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τὰς οἰκογενείας τῶν κατὰ τὴν 9ην Σεπτεμβρίου π. ἔ. φονευθέντων ἀξιωματικῶν. — Ὁ Ἑλληνοδιδάσκαλος Ι. Τσουδερὸς ζητεῖ ἐλάττωσιν τῶν πρὸς προαγωγὴν ἐτῶν. — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κ. Α. Μιαούλης ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ τοῦ χρόνου τῆς ὑποχρεωτικῆς ὑπηρεσίας τῶν κατατασσομένων εἰς τοὺς οἰκονομικοὺς καὶ ὑγειονομικοὺς κλάδους τοῦ Π. Ν.» 2) «Περὶ κανονισμοῦ τῆς μισθοδοσίας τῶν ἐκπληρούντων τὴν θητείαν αὐτῶν στρατευσίμων τοῦ Π. Ν. καὶ ὑπηρετούντων μὲ βαθμὸν ὑποκελευστοῦ μέχρι τοῦ σημαιοφόρου.» 3) «Περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸν 3310 νόμον περὶ συστάσεως σώματος ἠλεκτρολόγων μηχανικῶν ἐν τῶν Π. Ναυτικῷ.» 4) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεως τοῦ 2065 καὶ 2938 νόμων περὶ συμμετοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ διεθνὲς ὑδρογραφικὸν συνέδριον» καὶ 5) «Περὶ καταργήσεως θαλασσίων ἀποδοχῶν καὶ ἐπιμισθίων καὶ εἰς ἀρχηγοὺς Ν. Ὑπηρεσιῶν.» — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Δαρβέρης, Γ. Μόδης, Μ. Βολουδάκης, Π. Εὐριπαῖος καὶ Β. Μεϊμαράκης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ προσθήκης εἰς τὸ ἄρθρον 29 τοῦ Ν. Δ. τῆς 31 Μαΐου 1926 περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων.» — Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Κυβετὸς ὑποβάλλει πρότασιν ψηφίσματος «περὶ ἱδρύσεως εἰδικῆς ὑγειονομικῆς ἐπιθεωρήσεως πρὸς καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας ἐν Μακεδονίᾳ». — Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Λ. Ἰασονίδης, Α. Γρηγοριάδης, Λ. Λαμπριανίδης, Δ. Καζάκης, Η. Παπαδόπουλος, Λ. Κρητικᾶς κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν ψηφίσματος «περὶ τῶν συνεπειῶν τῆς ἀθωωτικῆς ἀποφάσεως τοῦ Κακουργιοδικείου ἐπὶ προεκδοθείσης λόγῳ παραπεμπτικοῦ βουλεύματος, ἀκυρωτικῆς ἀποφάσεως τοῦ ἐκλογοδικείου». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Δαρβέρης, Γ. Χατζηγεωργίου, Α. Ἀποστολίδης κλπ. ὑποβάλλουσι προσθήκην ἐπὶ τῆς προτάσεως ψηφίσματος «περὶ ἠθικῆς ἀμοιβῆς τῶν ἀξιωματικῶν ἀγωνιστῶν τοῦ Μακεδονικοῦ ἀγῶνος». — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καλδῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἐπαναφορᾶς καὶ διορισμοῦ προσωρινῶν διδασκάλων». — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Κ. Ἀγγελόπουλος διαβιβάζει δικογραφίαν κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Ψαρρῶν κ. Ν. Μαμούνη κατηγορουμένου ἐπὶ ἀδίκῳ ἐπιθέσει καὶ παρακαλεῖ ὅπως χορηγηθῇ ἡ ἄδεια τῆς Βουλῆς διὰ τὴν περαιτέρω ποινικὴν αὐτοῦ δίωξιν ἢ μή. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Μπούμπουλης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν διαχειρίσεως.

§6Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀναφορὰν τῶν ἀξιωματικῶν διαχειρίσεως, καθόσον ἐκκενωθεισῶν θέσεων στελεχῶν, οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι δὲν προήχθησαν παρὰ τὸν νόμον. Εἶναι μία παράλειψις τοῦ Ὑπουργείου, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι εἶναι ἐντελῶς δικαία νὰ ἀναπληρωθῇ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Λαδᾶς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§8Χ. ΛΑΔΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάρκου.

§10Α. ΜΑΡΚΟΥ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σταυρίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Θυμάτων Πολέμου.

§12Ε. ΣΤΑΥΡΙΔΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ ἀφ’ ἑνὸς ἓν μικρὸν ἐπίδομα, τὸ ὁποῖον ζητοῦν οἱ ἀνάπηροι πολέμου, διότι κατὰ τὰς ἑορτὰς ἔμειναν νηστικοί, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἐνδυμασίας. Ἐπ’ αὐτῶν παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ χορηγήσῃ εἰς τὰ θύματα αὐτὰ τὰ ζητούμενα, δοθέντος ὅτι πλεῖστοι ὅσοι ἐξ αὐτῶν γυρίζουν εἰς τοὺς δρόμους ρακένδυτοι. Ἴσως οἱ κ. κ. βουλευταὶ θὰ τοὺς εἶδον εἰς τοὺς δρόμους νὰ γυρίζουν ρακένδυτοι. Ὀφείλει ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ εἰς τὰ θύματα μίαν περισκελίδα καὶ ἓν χιτώνιον.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γεωργιάδης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§14Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Πράγματι ἡ θέσις τῶν θυμάτων πολέμου εἶναι τόσον οἰκτρά, ὥστε καὶ οἱ χειρότεροι χρωματισμοὶ δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ προσθέτουν τίποτε. Ἐπιθυμῶ νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀφήσῃ ἐλευθέραν τὴν λειτουργίαν τοῦ Ταμείου θυμάτων πολέμου, τοῦ ὁποίου τὸ Γενικὸν Λογιστήριον παρακρατεῖ τοὺς πόρους, ἀνερχομένους περὶ τὰ 10 ἑκατομμύρια. Ὡσαύτως ἡ ἐνδυμασία τῶν τραυματιῶν περιῆλθεν εἰς ἀξιοθρήνητον καὶ ἀναξιοπρεπῆ κατάστασιν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ δηλωθῇ, ἂν ἡ ψηφισθεῖσα προστατευτικὴ νομοθεσία διὰ τὰ θύματα πολέμου θὰ λειτουργήσῃ ἢ ἁπλῶς ἐγένετο πρὸς δημοκοπίαν.

§15Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω πρὸ παντός, κ. Πρόεδρε, ὅτι οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ πρέπει νὰ παρακληθῶσι τοὐλάχιστον νὰ μὴ ἀπουσιάζωσι κατὰ τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, διότι τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν περιφρόνησιν πρὸς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Ὑπάρχουν Ὑπουργοί, τοὺς ὁποίους οὔτε κατ’ ὄψιν γνωρίζομεν, διότι κατὰ σύστημα ἀπουσιάζουν διαρκῶς ἀπὸ τὰς συνεδριάσεις.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀλεξανδρῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Μπουζακίου.

§17Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Θέλω νὰ πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ποῖα μέτρα πρόκειται νὰ ληφθοῦν περὶ τῶν κτημάτων τῶν μονῶν τῶν διαλελυμένων καὶ ἐν ἐνεργείᾳ, τὰ ὁποῖα περιῆλθον, ὡς γνωστόν, διὰ διατάγματος εἰς τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν καὶ κατόπιν ἀπεδόθησαν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ λειβάδιον Μπουζακίου ἀπηλλοτριώθη πρὸ πολλοῦ, ἐγένετο ἡ μελέτη καὶ ἡ καταμέτρησις ἐξ ὅλων τῶν στοιχείων τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν καὶ εἰσήχθη ἡ ὑπόθεσις πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἀπὸ αὐτοῦ τοῦ χρόνου ἀναμένεται ἡ ἀπόφασις. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὸν προϊστάμενον τοῦ γραφείου Ἐποικισμοῦ ὅπως εἰσαγάγῃ τὴν ὑπόθεσιν πρὸς συζήτησιν, διότι ὅλα τὰ στοιχεῖα ἔχουσι συγκεντρωθῆ. Δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει οὐδὲν κώλυμμα δι’ αὐτό.

§18Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ε. Φωτάκης, Ι. Ράλλης, Μ. Μαντᾶς, Ε. Μαχαίρας καὶ Λ. Κουτσοπέταλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς κοινότητος Λιόπεσι Ἀττικῆς.

§20Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης τῆς κοινότητος Λιοπεσίου, δι’ ἧς διαμαρτύρεται αὕτη διὰ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ Διατάγματος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπετρέπετο ἡ ἀναδάσωσις ἐκτάσεων ἀνηκουσῶν εἰς τὴν κοινότητα ταύτην. Τὸ Διάταγμα αὐτὸ ὑφίσταται ἀπὸ τοῦ 1911 καὶ κατηργήθη ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Δὲν γνωρίζω διὰ ποίους λόγους ἐδημοσιεύθη τὸ Διάταγμα αὐτὸ τὸ καταργῆσαν τὸ πρῶτον Διάταγμα. Οἱ κάτοικοι Λιοπεσίου ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ πρὸ τῶν ἐκλογῶν δημοσιευθέντος Διατάγματος προέβησαν εἰς ἐνοικίασιν τῶν λειβαδίων τῶν εὑρισκομένων εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς κοινότητος, ἤδη δὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας πρόκειται νὰ ἀκυρώσῃ τὸ Διάταγμα, ὁπότε θέλουν ἐπέλθει μεγάλαι ζημίαι εἰς τὴν κοινότητα Λιοπεσίου. Δὲν γνωρίζω τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς. Πάντως θὰ παρακαλέσω τοῦτον, ἂν πραγματικῶς πρόκειται νὰ ἀκυρωθῇ τὸ Διάταγμα αὐτό, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ μία προθεσμία, ἡ ὁποία εἶναι συνέπεια μιᾶς πράξεως βαρυνούσης ὄχι τὴν κοινότητα Λιοπεσίου, ἀλλὰ βαρύνουσαν τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἡ ὁποία ὤφειλε νὰ μὴ ἐκδώσῃ τὸ Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου κατηργήθη τὸ δημοσιευθὲν Διάταγμα.

§21Ε. ΦΩΤΑΚΗΣ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ἔχω νὰ προσθέσω ὀλίγα εἰς ὅσα ὁ κ. συνάδελφος ἐξέθηκεν. Ἡ κοινότης Λιοπεσίου, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀδείας τὴν ὁποίαν ἐχορήγησεν ὁ Νομάρχης, προέβη εἰς ἐνοικίασιν τοῦ λειβαδίου, ἡ ὁποία ἐξησφάλιζεν εἰς τὴν κοινότητα τὴν ἵδρυσιν σχολείου, τὴν ρυμοτομίαν καὶ τὸν φωτισμὸν τῆς κωμοπόλεως. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας στηριζόμενον εἰς τὸ ὅτι ἡ δημοσίευσις τοῦ Διατάγματος δὲν ἦτο ὁμαλή, ἀνεκάλεσε τοῦτο. Καὶ ἐνῷ διὰ τοῦ θεσμοῦ τῶν κοινοτήτων σκοποῦμεν νὰ καταστήσωμεν ταύτας αὐτοτελεῖς, ὥστε ἀπὸ ὡρισμένους πόρους νὰ ἐκπληρώσωσιν ὡρισμένους σκοπούς, ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ στερεῖ ἀπ’ αὐτὰς τοὺς πόρους αὐτούς, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἠδύναντο νὰ κάμουν ὅ,τι ἀναγκαιοῖ εἰς αὐτάς. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν μὲ κάποιο πνεῦμα δικαιοσύνης, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ στερηθῇ ἡ κοινότης τῶν ὠφελημάτων τῶν ἐκ τοῦ Διατάγματος ἀπορρεουσῶν.

§22Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἄν, κ. Πρόεδρε, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας ἀκυρώσῃ τὸ Διάταγμα, ἡ κοινότης θὰ ὑποχρεωθῇ δικαστικῶς ἀπὸ τὸν ἐργολάβον, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε τὴν ἀνέγερσιν τοῦ σχολείου, ἀπὸ τὸν ἐργολάβον ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε τὴν ὕδρευσιν τῆς κωμοπόλεως, εἰς τὴν καταβολὴν τῶν ἀντιστοίχων χρηματικῶν ποσῶν. Ἐκτὸς αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ μία εὔλογος ἀξίωσις τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν κανένα ἄλλον πόρον μέχρι σήμερον καὶ ὁ μόνος ὑπάρχων τοιοῦτος εἶναι ἡ μίσθωσις τοῦ λειβαδίου, ἡ ὁποία ἀποφέρει 375,000 δραχμὰς κατ’ ἔτος, νὰ μὴ ἀκυρωθῇ τὸ σχετικὸν Διάταγμα. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ. Δὲν πταίουν οἱ χωρικοί, πταίει ἡ ὑπηρεσία ἡ ὁποία δὲν ἔπρεπε νὰ ἐκδώσῃ τὸ Διάταγμα.

§23Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω νὰ μὴν ἀναγράφωνται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν αἱ ἀναφοραὶ πρὶν ἢ ἀποσταλῶσιν εἰς τὰ Ὑπουργεῖα.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Ἡ διαδικασία εἶναι ἡ ἑξῆς. Οἱ κύριοι ἐζήτησαν νὰ ἀναπτύξουν ἐπὶ τῆς ἀνακοινωθείσης ἀναφορᾶς τὰς ἰδέας των. Μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν, ἡ ὁποία γίνεται ἐδῶ, ἀποστέλλεται εἰς τὸ οἰκεῖον Ὑπουργεῖον ἡ ἀναφορὰ μὲ τὰ ἀποσπάσματα τῶν πρακτικῶν.

§25Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, πρὶν ἢ τροποποιηθῇ ὁ Κανονισμός, προτείνω νὰ ἀκολουθήσωμεν ἄλλην διαδικασίαν, διὰ νὰ ἔχωμεν καλύτερα ἀποτελέσματα ἐπὶ τῆς συζητήσεως, δηλαδὴ νὰ ἀποστέλλεται ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ ἀναγράφεται μετὰ τρεῖς ἢ τέσσαρας ἡμέρας, ὥστε ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἔχῃ τὰ στοιχεῖα νὰ ἀπαντήσῃ ὅταν συζητεῖται ἡ ἀναφορά.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ἂν τὸ δέχεται ἡ Βουλή. Ἐρωτῶ· ἡ Βουλὴ δέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ, ὅπως αἱ ἀναφοραὶ ἀποστέλλωνται πρῶτον εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, εἶτα δὲ νὰ ἀναγράφωνται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, πρὸ τῆς συζητήσεως δηλαδὴ νὰ ἀποστέλλωνται αἱ ἀναφοραὶ εἰς τὰ Ὑπουργεῖα;

§27Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αἱ ἀναφοραὶ πρέπει νὰ συζητῶνται ταχέως. Τὰ Ὑπουργεῖα οὐδέποτε ἀπήντησαν εἰς οὐδεμίαν ἀναφορὰν καὶ θὰ χρειάζεται νὰ περιτρέχουν οἱ βουλευταὶ τὰ Ὑπουργεῖα διὰ νὰ στέλλωνται εἰς τὴν Βουλὴν αἱ ἀπαντήσεις τῶν Ὑπουργῶν.

§28Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δὲν θὰ συζητῶνται ποτὲ αἱ ἀναφοραὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο; Εἶναι τὸ μόνον δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἀπέμεινε εἰς τὸν λαόν. Ἠμπορεῖτε νὰ στέλλετε ἀντίγραφα τῶν ἀναφορῶν εἰς τὰ Ὑπουργεῖα.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ἐφαρμόζεται ὁ ὑπάρχων Κανονισμός.

§30Λ. ΚΥΒΕΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει μία πρότασις τοῦ συναδέλφου κ. Μυλωνᾶ ἀκριβῶς ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τοῦτο. Ἡ τροποποίησις τοῦ κ. Μυλωνᾶ ὑπεβλήθη καὶ εἰς τὴν παρελθοῦσαν Συνέλευσιν, ἀλλ’ οὐδέποτε μᾶς ἐδόθησαν πληροφορίαι. Οὐδέποτε ἀπήντησαν οἱ Ὑπουργοί.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι περιττὴ ἡ συζήτησις. Ἡ Βουλὴ δέχεται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἰσχύων ὁ ὑπάρχων Κανονισμὸς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν;

§32ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Μοσχούλας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνδέσμου Μπιεχινίου.

§34Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Οἱ ἀναφερόμενοι παραπονοῦνται κατὰ τοῦ διευθυντοῦ τῆς ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὅτι ἀρνεῖται νὰ χορηγήσῃ πιστώσεις. Καὶ ἄλλος συνεταιρισμὸς ὑπὸ τὸν τίτλον «Καποδίστριας», ἀποτελούμενος καὶ αὐτὸς ἐξ 70 μελῶν, ἐζήτησε καὶ αὐτὸς ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν δάνειον, ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτὴν ἠρνήθη. Θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ διευθυντὴς τῆς Τραπέζης νὰ ἔχῃ δύο μέτρα καὶ σταθμὰ καὶ νὰ χορηγῇ εἰς τοὺς μὲν δάνεια καὶ εἰς τοὺς δὲ νὰ ἀρνεῖται.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σταλῇ ἡ ἀναφορά. Ὁ ἴδιος κ. Φ. Μοσχούλας ἐπὶ ἀναφορᾶς Συνδέσμου ὁπλιτῶν ξηρᾶς καὶ χωροφυλακῆς.

§36Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Οἱ ὁπλῖται τῆς χωροφυλακῆς καὶ τῆς τέως ἀστυφυλακῆς ἀνεφέρθησαν ἐπανειλημμένως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἵνα ζητήσωσιν ἕν δίκαιον, τὸ ὁποῖον ἀντιλαμβάνονται ὅτι ἔχουν. Πρόκειται περὶ ὑπαξιωματικῶν, ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν, οἱ ὁποῖοι διετέλεσαν εἰς τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς. Ὅταν ἐσχηματίσθη τὸ Σῶμα τῆς ἀστυφυλακῆς, μετετέθησαν εἰς τὸ Σῶμα τοῦτο. Οἱ ἀναφερόμενοι λοιπὸν ὁπλῖται παραπονοῦνται ὅτι, ἐνῷ ὅλοι οἱ ἄλλοι μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἀπελάμβανον τὴν σύνταξιν τὴν στρατιωτικήν, αὐτοὶ λαμβάνουν σύνταξιν πολιτικήν. Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς θὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα, διότι εἶναι ἄξιον νὰ ἐξετασθῇ, καθόσον ἀδικοῦνται αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, πολλοὶ τῶν ὁποίων μετέσχον καὶ εἰς τὴν μάχην τοῦ Τριμπόβ.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀλεξανδρῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς τού ἐμποροεπαγγελματικοῦ κόσμου Καρδίτσης.

§38Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ὁ ἐμπορικὸς κόσμος Καρδίτσης ἀπησχόλησε καὶ προχθὲς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ προχθὲς ἀπουσίαζεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργός, τὸν ὁποῖον ἀφορᾷ ἓν ἐκ τῶν αἰτημάτων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ διατάξῃ τὴν μεταστάθμευσιν μιᾶς ἐπιλαρχίας ἱππικοῦ εἰς τὴν Καρδίτσαν. Τὸ μέτρον τοῦτο, κ. Ὑπουργέ, θὰ εἶναι πολὺ ὠφέλιμον διὰ τὴν πόλιν τῆς Καρδίτσης, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ Δημόσιον, διότι τὸ Δημόσιον ἔχει ἐκεῖ στρατῶνας ἱππικοῦ.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Σ. Στάης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του διὰ τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν.

§40Σ. ΣΤΑΗΣ. Δι’ ἐπαναστατικοῦ διατάγματος τῆς 26 Ἀπριλίου 1926 ἱδρύθη ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα, τῆς ὁποίας τὰ ὄνομα μόνον ἀρκεῖ ἵνα συγκινήσῃ πᾶσαν Ἑλληνικὴν ψυχὴν καὶ ἀναπτερώσῃ ἐθνικὰ ἰδεώδη. Εὐτυχῶς ὁ ἀναλαβὼν τὸ πρῶτον πολιτικὸς ἀνὴρ τὴν ἵδρυσιν τῆς Α. Α. καὶ τὴν διοργάνωσιν αὐτῆς παρεῖχε πάντα τὰ ἐχέγγυα, ὡς ἐκ τοῦ παρελθόντος αὐτοῦ, ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς Α. Α. θὰ ἐπραγματοποιῆτο. Χαλκέντερος, πολυμαθὴς καὶ ἀκατάβλητος, οἷος ὑπῆρξε κατὰ τὸ μακρὸν αὐτοῦ πολιτικὸν στάδιον, μετέδιδε τὴν πεποίθησιν ὅτι τὸ ἔργον τῆς Α. Α. θὰ εὐοδοῦτο. Εἰς τὴν Α. Α. ἀνετίθετο, ἐπὶ τῷ σκοπῷ τῆς ἐνισχύσεως καὶ ἀνασυγκροτήσεως τῆς Στρατιωτικῆς Ἀεροπορίας, ἡ καθόλου διοίκησις καὶ διαχείρησις τῶν δημοσίων κτημάτων, ἡ νῦν προσηρτημένη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, εἰδικώτερον δὲ ἡ ἀπόλυτος κυριότης τῶν ἀστικῶν τοῦ Κράτους κτημάτων, ἐφ’ ὧν αὕτη ἀποκτᾷ πλήρως τά δικαιώματα τῆς διαθέσεως. Ὡς ἀστικὰ κτήματα νοοῦνται καὶ τὰ δυνάμενα νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ὡς τοιαῦτα. Ἡ Α. Α. πρὸς πλήρωσιν τοῦ σκοποῦ αὐτῆς δύναται νὰ συνομολογῇ δάνεια, ἐκχωροῦσα μέρος ἢ τὸ ὅλον τῶν προσόδων της πρὸς ἐξασφάλισιν αὐτῶν. Ἡ Α. Α., κατὰ τὸ 5ον ἄρθρον τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 26 Ἀπριλίου 1926, διοικεῖται ὑπὸ Συμβουλίου, ἀποτελουμένου κατ’ ἀνώτατον ὅριον ἐκ τεσσαράκοντα μελῶν ἐπὶ τριετεῖ θητείᾳ. Ἀλλ’ ἡ καθόλου διεξαγωγὴ τῆς ὑπηρεσίας τῆς Α. Α. ἀνατίθεται εἰς ἑπταμελῆ Ἐκτελεστικὴν Ἐπιτροπήν, συγκροτουμένην ἐκ τοῦ προέδρου, ἀντιπροέδρου καὶ γενικοῦ γραμματέως τοῦ Συμβουλίου καὶ τεσσάρων ἐκ τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου. Ἡ Ἐκτελεστικὴ αὕτη Ἐπιτροπὴ εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων τριῶν ἐκ τῶν μελῶν αὐτῆς καὶ ἀποφαίνεται κατὰ πλειονοψηφίαν. Πᾶσα δὲ διάθεσις τῶν πόρων τῆς Α. Α. ἀποφασίζεται ὑπὸ τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς, κατόπιν πάντοτε προηγουμένης ἐγγράφου προτάσεως τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Στρατοῦ καὶ ἐγκρίσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ὡς καὶ ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ ἀλληλογραφεῖ διὰ τοῦ προέδρου, ἔχοντος βαθμὸν Ὑπουργοῦ μετὰ πάσης δημοσίας Ἀρχῆς, ὑποχρεουμένης νὰ παράσχῃ πᾶσαν αἰτουμένην πληροφορίαν καὶ συνδρομὴν εἰς τὸ ἔργον αὐτῆς. Ὁ πρόεδρος τῆς Α. Α. ἀσκεῖ πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ἐπὶ παντὸς δημοσίου ὑπαλλήλου, ἀρνουμένου τοιαύτην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Α. Α., ἐν ὑποτροπῇ δὲ παραπέμπει αὐτὸν εἰς τὸ ἁρμόδιον Συμβούλιον ἐπὶ ἀπολύσει. Πόροι τῆς Α. Α. εἶναι ἡ πρόσοδος ἢ καὶ τὸ ἀντίτιμον τῶν εἰς αὐτὴν περιερχομένων δημοσίων κτημάτων, οἱ ἔρανοι, αἱ δωρεαί, αἱ κληρονομίαι, τὰ κληροδοτήματα καὶ πᾶν ἄλλο ἔσοδον, ὅπερ ἤθελεν ὁρισθῆ ὑπὲρ αὐτῆς διὰ μεταγενεστέρου νόμου. Τοιαῦται εἶναι αἱ κύριαι διατάξεις τοῦ περὶ συστάσεως τῆς Α. Α. ἐπαναστατικοῦ Ν. Διατάγματος, διὰ τοῦ ὁποίου ἔγινε κυρία ἡ Α. Α. τῆς ὅλης περιουσίας τοῦ Κράτους, ἀστικῆς καὶ ἀγροτικῆς, ἄνευ ἐξαιρέσεως.

§41ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀνεξελέγκτως.

§42Σ. ΣΤΑΗΣ. Ἀξίας ἀνυπολογίστου.

§43ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἐκείνης, ἡ ὁποία δὲν ἀνήκει εἰς τὸ Κράτος, ἀλλ’ εἰς τοὺς πρόσφυγας, τοὺς ἀνταλλαξίμους.

§44Σ. ΣΤΑΗΣ. Διὰ μεταγενεστέρου Ν. Διατάγματος ἐξῃρέθη ἡ κατηγορία αὕτη, ἀλλὰ ὅλη ἡ λοιπὴ περιουσία τοῦ Κράτους διαχειρίζεται καὶ δύναται νὰ διατεθῇ ὑπὸ τριῶν μελῶν τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Α. Α. Τὰ ἀρχικῶς ἀπαρτίσαντα εἴκοσι καὶ ἐννέα ἀξιότιμα πρόσωπα τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Α. Α., μεταξὺ τῶν ὁποίων εὑρίσκονται αἱ κορυφαὶ τῆς διοικητικῆς καὶ θρησκευτικῆς ἱεραρχίας, εἶναι ξένα πρὸς τὸ ἔργον τῆς Α. Α. Ὁ Μητροπολίτης τῶν Ἀθηνῶν, ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὁ δήμαρχος Ἀθηναίων, ὁ πρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, οἱ διευθυνταὶ τῶν Τραπεζῶν, οἱ πρόεδροι τῶν Ἐπορικῶν Συλλόγων καὶ Ἐπιμελητηρίων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ τόσοι ἄλλοι τιτλοῦχοι, ἐχρησίμευσαν πρὸς διαφήμισιν, ἀποτυχοῦσαν κατὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν ἐράνων, ὡς ὁμολογεῖ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ του ἐκθέσει ὁ πρῶτος πρόεδρος τῆς Α. Α. Διὰ νεωτέρου ἐπαναστατικοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 2ας Δεκεμβρίου 1926, δημοσιευθὲν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 386 φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, τροποποιοῦνται πολλαὶ τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 26ης Αὐγούστου 1925, κυρίως ἡ τοῦ ἄρθρου 6, περὶ Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία μετὰ τοῦ προέδρου αὐτῆς ἀποφασίζει ἐπὶ πάσης ἐν γένει ὑποθέσεως ἀφορώσης ὑποχρεώσεις καὶ δικαιώματα τῆς Α. Α., ὡς ἐπίσης ἀποφασίζει περὶ τῆς ἐκποιήσεως ἢ τῆς κατ’ ἄλλον τρόπον διαθέσεως τῆς περιουσίας ἐν γένει τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης. Διὰ τοῦ Νομοθετικοῦ τούτου Διατάγματος καθορίζονται καὶ πλεῖστα ἄλλα θέματα, ἐν οἷς καὶ ἡ ὑπαγωγὴ εἰς τὴν Α. Α. τῆς παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Γεωργίας ὑφισταμένης ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων κτημάτων, πλὴν τοῦ τμήματος τῶν κληροδοτημάτων, ὡς καὶ ἡ ἀπόσπασις παρὰ τῇ Α. Α. ὑπαλλήλων καὶ ἀξιωματικῶν καὶ ὁ διορισμὸς ὑπαλλήλων ἐπὶ μηνιαίᾳ ἀποζημιώσει μέχρι δραχμῶν ἕξ χιλιάδων, ὁριζομένη δι’ ἀποφάσεως τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐπίσης δὲ καὶ αἱ ἄλλαι δαπάναι καὶ ἀμοιβαὶ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Α. Α. Διὰ τοῦ αὐτοῦ Ν. Διατάγματος ἡ Α. Α. τίθεται ὑπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἡ ὅλη ἰσχὺς καὶ δύναμις παραμένει εἰς τὸν πρόεδρον τῆς Α. Α.

§45Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ποῖος εἶναι ὁ πρόεδρος;

§46Σ. ΣΤΑΗΣ. Πρόεδρος τῆς Α. Α. ἐξελέγη ὑπὸ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ὁ κ. Εὐταξίας, περὶ τοῦ ὁποίου εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου ὁποίαν πεποίθησιν ἐνέπνευσεν εἰς πάντας ἡ παρ’ αὐτοῦ ἀνάληψις τῆς διαχειρίσεως τῶν πολλαπλῶν ἔργων τῆς Α. Α. Ἀτυχῶς ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ὑπόκεινται εἰς σφάλματα, ἓν δὲ τῶν ἀνθρωπίνων σφαλμάτων εἶναι καὶ ἡ αὐτοπεποίθησις περὶ τῆς διαρκείας καὶ τοῦ ἀφθάρτου τῆς ἑκάστου προσωπικότητος. Οὕτως ὁ πρόεδρος τῆς Α. Α. ἐνομοθέτει διὰ τῆς Παγκαλικῆς δικτατορίας ἔχων ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶναι ἰσόβιος καὶ αἰωνόβιος. Δυστυχῶς αἱ περιστάσεις μετεβλήθησαν πολὺ ταχέως καὶ ἡ διεύθυνσις καὶ διαχείρισις τῆς Α. Α., δηλαδὴ τῆς περιουσίας τοῦ Κράτους, μετεβιβάσθη εἰς ἄλλας χεῖρας. Ἀλλὰ πρὶν ἢ περιέλθῃ ἡ Α. Α. εἰς ἄλλας χεῖρας ἐδημοσιεύθη συνταγματικὴ ἀπόφασις τῆς 16ης Φεβρουαρίου 1926 ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθμὸν 94 φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 17ης Μαρτίου 1926, διὰ τῆς ὁποίας «περιουσιακὰ στοιχεῖα, προερχόμενα ἐκ κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν, δωρεῶν, ἐράνων ἢ οἱασδήποτε ἄλλη χαριστικῆς αἰτίας, ὡς καὶ δημοσίας ἀνάγκης ἢ κοινωφελῶν ἔργων, περιέρχονται εἰς τὴν κυριότητα καὶ διαχείρισιν τῆς Α. Α., ἐφόσον οἱ σκοποὶ οὗτοι κατέστησαν ἀνέφικτοι». Τὸ ἀνέφικτον κρίνεται κατ’ ἀναλογίαν τῶν διατάξεων τοῦ ἀπὸ 21ης Ἰουλίου 1925 Ν. Διατάγματος τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ἀσκουμένης ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ὑπὸ τοῦ προέδρου τῆς Α. Α. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, ὡς καὶ πᾶν ἄλλο νομικὸν ἢ φυσικὸν πρόσωπον, ὁπωσδήποτε διακατέχον ἢ διαχειριζόμενον περιουσιακὰ στοιχεῖα ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἀναγραφομένων, ὑποχρεοῦνται, συμφώνως πρὸς τὰ ἀνωτέρω, νὰ καταθέτωσιν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Α. Α. τὰ ὑπὸ τῆς παρούσης καθοριζόμενα περιουσιακὰ στοιχεῖα. Προκειμένου περὶ ἀκινήτων ταῦτα μεταγράφονται ἐπ’ ὀνόματι τῆς Α. Α. μόνης.

§47Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἤθελον σᾶς παρακαλέσῃ νὰ μᾶς πληροφορήσητε ἂν ὁ ὀργανισμὸς τῆς Α. Α. εἶναι αὐτόνομος.

§48Σ. ΣΤΑΗΣ. Ὄχι μόνον εἶναι αὐτόνομος, ἀλλ’ εἶναι ἡ ἄκρα ἀποκέντρωσις ἐν τῇ ἀπολύτῳ ἀποκεντρώσει.

§49Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τουτέστιν imperium in imperio.

§50Σ. ΣΤΑΗΣ. Εὐτυχῶς, τὰ καθιδρύματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἦσαν κατατεθειμένα κληροδοτήματα, δὲν ἔσπευσαν νὰ συμμορφωθῶσι πρὸς τάς ἐπανειλημμένας ἐρωτήσεις καὶ ἀξιώσεις τῆς Α. Α. περὶ ἀποδόσεως τῶν κληροδοτημάτων, τῶν ὁποίων οἱ σκοποὶ ἦσαν ἀνέφικτοι, κατὰ τὴν Α. Α., ἰσχυριζόμενα τὸ ἀντισυνταγματικὸν τῶν σχετικῶν Ν. Διαταγμάτων. Τούτου ἕνεκα ἡ Α. Α. διὰ τοῦ δικτάτορος ἐδημοσίευσεν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 228 φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 10ης Ἰουλίου 1926 συντακτικὴν ἀπόφασιν τῆς 7ης Ἰουλίου 1926, διὰ τῆς ὁποίας «ἐκυροῦντο ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεώς των, καθ’ ὃ μέρος ἀντέκειντο εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος, ὅλα τὰ Ν. Διατάγματα, τὰ ἀπὸ 26 Αὐγούστου 1925 περὶ συστάσεως τῆς Α. Α.» Ἐπειδὴ δὲ ἡ οὕτω συσταθεῖσα Α. Α. οὐδεμίαν εἶχε σχέσιν πρὸς τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας, ἐδημοσιεύθη Ν. Διάταγμα τῆς 7ης Ἰουλίου 1926 ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθμὸν 234 φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 15ης Ἰουλίου 1926, κατὰ τὸ ὁποῖον καθίσταντο μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Α. Α. οἱ ἑκάστοτε ἀρχηγοὶ τῶν δύο Γενικῶν Ἐπιτελείων, οἱ δύο ἀρχηγοὶ τῶν ἀεροπορικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Στρατοῦ καὶ τοῦ Ναυτικοῦ. Ἀλλ’ ὁ σκοπὸς τῆς ἱδρύσεως τῆς Α. Α. ἦτο ἀποκλειστικῶς οἰκονομικὸς καὶ ἑπομένως οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουσιν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν ἐπιτελικῶν Σωμάτων Στρατοῦ καὶ Ναυτικοῦ ἐν τοῖς Συμβουλίοις τῆς Α. Α. Οἱ ἀρχηγοὶ τῶν ἀεροπορικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Στρατοῦ καὶ τοῦ Ναυτικοῦ ἔχουν σχέσιν πρὸς τὸν αὐτόνομον θεσμὸν τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, οἵαν ἔχει ὁ βόρειος πρὸς τὸν νότιον πόλον. Ἡ διάθεσις ἐκ τῶν πόρων τῆς Α. Α. χρηματικῶν ποσῶν ὑπὲρ τῆς ἐνισχύσεως τῆς δι’ ἀεροπλάνων ἀμύνης τῆς Χώρας εἶναι πρᾶξις οἰκονομικὴ καὶ οὐχὶ στρατιωτικὴ καὶ ἑπομένως ὁ διορισμὸς στρατιωτικῶν μελῶν ἐν τῷ Συμβουλίῳ τῆς Α. Α. εἶναι ξένος πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτῆς. Ἡ Α. Α. διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ αὐτῆς τοῦ τρέχοντος ἔτους διέθεσε 25,186,345, διὰ κατασκευὴν ἀεροπλάνων διὰ μέσου τῶν Ἐπιτελείων τοῦ κατὰ ξηρὰν καὶ κατὰ θάλασσαν Στρατοῦ. Ἐπειδὴ δὲ πρόκειται περὶ διατεθέντων χρηματικῶν ποσῶν, ἐπίκαιρον εἶναι νὰ ἀναφέρω ὅτι τὰ ἔσοδα τῆς Α. Α. κυρίως προέρχονται ἐκ πωλήσεως δημοσίων κτημάτων καὶ ἐξ ἐράνων. Οὕτω ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ οἰκοπέδου τῶν βασιλικῶν σταύλων εἰσέπραξεν ἡ Α. Α. 50,000,000, ἐκ τῶν ὁποίων, διὰ διαταγῆς τοῦ τότε δικτάτορος, 15,000,000 διετέθησαν εἰς τὸ ταμεῖον μονίμων ὁδοστρωμάτων, ὡς δάνειον ἄτοκον, δυνάμει τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 12ης Ἰανουαρίου 1926. Ἐπίσης ὡς ἔσοδα τοῦ ταμείου τῆς Α. Α. φέρονται ἡ περιουσία τοῦ καταργηθέντος ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς 7,851,279 δραχμάς, οἱ τόκοι ἐκ κεφαλαίων —τίτλων— ἀνερχόμενοι εἰς 2,033,186 δραχμάς, οἱ ἔρανοι ἐκ δραχμῶν 29,602,434 καὶ αἱ εἰσπράξεις ἐκ δημοσίων τμημάτων, ἀνερχόμεναι εἰς δραχμὰς 11,227,894, ἤτοι ἐν ὅλῳ ὑπὲρ τὰ 100 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἀπέναντι τῶν ἐσόδων τούτων φέρονται ὡς ἔξοδα ἐν γένει τῆς Α. Α. ἀπὸ τῆς συστάσεως αὐτῆς μέχρι τέλους Νοεμβρίου 1926 δραχμαὶ 3,191,528, κατὰ τὸ σημείωμα τῆς 16ης Δεκεμβρίου 1926 τοῦ λογιστικοῦ τμήματος τῆς Α. Α., τὸ κατατεθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς. Ἐκ τῶν τριῶν τούτων ἑκατομμυρίων τὰ 2,449,465 δαπανῶνται εἰς μισθοὺς ὑπαλλήλων καὶ δραχμαὶ 81,115 εἰς ὁδοιπορικὰ καὶ ἀποζημιώσεις, κατὰ τὸ αὐτὸ σημείωμα. Ἀλλά, κατὰ τὸν δημοσιευθέντα προϋπολογισμὸν τῆς Α. Α. διὰ τὴν χρῆσιν 1926–1927, τὰ τακτικὰ ἔξοδα ἀνέρχονται εἰς 8,365,200 ἀναλυόμενα εἰς δαπάνας τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας 3,135,000 τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων κτημάτων, 3,538,200 εἰς δαπάνας γεωμετρικῆς καὶ τοπογραφικῆς ὑπηρεσίας 1,352,000, εἰς ἐπιστροφὰς χρημάτων εἰσπραχθέντων ἀχρεωστήτως 200,000 καὶ εἰς ἀποδόσεις ἐκ τῶν ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ 40,000. Τὸ γενικὸν σύνολον τῶν ἐξόδων τῆς Α. Α. ἀνέρχεται εἰς 129,694,594, τὸ δὲ γενικὸν σύνολον τῶν ἐσόδων εἰς 305,136,596. Ἐκ τῶν ἐσόδων τούτων 100,000,000 προϋπολογίζονται ἐκ δωρεῶν καὶ ἐράνων, ἐνῷ, ὡς εἶπον, ἐξ ἐράνων μόνον εἰσεπράχθησαν κατὰ τὸ διαρρεῦσαν δεκαπεντάμηνον χρονικὸν διάστημα περὶ τὰ τριάκοντα ἑκατομμύρια, παρ’ ὅλας τὰς σχεδὸν ἐκβιαστικὰς προσπαθείας τῶν ἁρμοδίων. Ἐπίσης προϋπολογίζονται περὶ τὰ πεντήκοντα ἑκατομμύρια ἐξ ἐκποιήσεως κτημάτων καὶ ἕτερα πεντήκοντα ἑκατομμύρια ἐκ κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν, δωρεῶν κλπ. Ἐξ ὅλων τούτων τὰ μόνα θετικὰ καὶ ἀσφαλῆ ἔσοδα εἶναι 28,880,000 ἐκ προσόδων τῆς περιουσίας τῆς Α. Α. καὶ τὰ ἐκ τῆς πωλήσεως δημοσίων κτημάτων. Ἐκ τούτων δὲ παρεχώρησεν ἡ Α. Α. 25 ἑκατομμύρια διὰ κατασκευὴν ἀεροπλάνων εἰς τὰ δύο πολεμικὰ Ὑπουργεῖα, τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν.

§51Α. ΚΑΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Μήπως γνωρίζετε ποῖον ποσὸν παρεχώρησεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν;—30% νομίζω.

§52Σ. ΣΤΑΗΣ. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω. Ἀλλ’ αἱ ἐλπίδες τῶν αἰσιοδόξων πρὸς εἴσπραξιν ἑκατομμυρίων ἐξ ἐράνων καὶ δωρεῶν ἀπεδείχθησαν ἀβάσιμοι. Τὴν 10ην Αὐγούστου 1926 ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθμὸν 271 φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως ἐδημοσιεύθη Ν. Διάταγμα «περὶ ὀργανώσεως Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἱδρυμάτων», διὰ τοῦ ὁποίου συνίσταται πενταμελὲς Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἱδρυμάτων ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ προέδρου τῆς Α. Α. Μέλη τοῦ Συμβουλίου τούτου εἶναι ὁ πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὁ πρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συμβουλίου, ὁ πρύτανις τοῦ Πανεπιστημίου, ὁ δικαστικὸς σύμβουλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἓν μέλος ὁριζόμενον διὰ Ν. Διατάγματος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Δυστυχῶς, οἱ κατέχοντες τὰ ἀνώτατα ταῦτα ἀξιώματα, θὰ ἦσαν ἐντελῶς ἀνεπαρκεῖς, καὶ ἂν εἰργάζοντο νυχθημερόν, νὰ ἐκπληρώσωσι τὰ πολλαπλᾶ καθήκοντα, τὰ ἀνατεθειμένα εἰς αὐτοὺς διὰ τῶν διαφόρων νόμων. Ἀλλ’ ἡ διαφήμισις ἀδιαφορεῖ περὶ τῆς πραγματικότητος, ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν ἐντύπωσιν. Τὸ Ἀνώτατον τοῦτο Συμβούλιον Ἱδρυμάτων γνωμοδοτεῖ ὑποχρεωτικῶς μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἀλλαγῆς τοποθετήσεως κεφαλαίων, προερχομένων ἐκ κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν, δωρεῶν, εἰσφορῶν ἢ ἐράνων ὑπὲρ τῶν ἀνωτέρω νομικῶν προσώπων, φυλαττομένης τῆς βουλήσεως τοῦ διαθέτου ὡς πρὸς τὴν διάθεσιν τῶν εἰσοδημάτων ἐν γένει. Ὡς βλέπετε, τὰ ἔργα τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἱδρυμάτων εἶναι ἀνάλογα πρὸς τὴν σπουδαιότητα τῶν ἀποτελούντων αὐτό.

§53Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδέχθησαν τὰς θέσεις αὐτάς;

§54Σ. ΣΤΑΗΣ. Πῶς νὰ μὴ δεχθῶσιν, ἀφοῦ νόμος ἐπιβάλλει εἰς αὐτὰ τὰ νέα καθήκοντά των; Μεταξὺ τῶν ἄλλων δικαιωμάτων, τῶν παραχωρουμένων ὑπὸ τοῦ Νομοθετικοῦ τούτου Διατάγματος εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἱδρυμάτων, εἶναι καὶ ἡ ἀντικατάστασις ἐκτελεστῶν καὶ διαχειριστῶν τῶν ἀνωτέρω καθοριζομένων περιουσιῶν, μετὰ προηγουμένην καθ’ ὑποτροπὴν ἐπιβολὴν πειθαρχικῆς ποινῆς. Τὸ αὐτὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἱδρυμάτων γνωμοδοτεῖ περὶ παροχῆς δανείων μεταξὺ τῶν ἱδρυμάτων κοινῆς ὠφελείας ὡς καὶ περὶ τῆς διαθέσεως τῶν τυχὸν ὑπαρχόντων πλεονασμάτων ἢ καὶ κεφαλαίων ἢ εἰσοδημάτων ἐκ τῶν ἐν τῷ παρόντι Ν. Διατάγματι καθοριζομένων περιουσιῶν διὰ σκοποὺς παραπλησίους ἐκείνων, ὑπὲρ ὧν ἐτάχθησαν αἱ περιουσίαι αὐταί. Καὶ τέλος, κατὰ τὸ τρίτον ἄρθρον τοῦ Νομοθετικοῦ τούτου Διατάγματος, πᾶσαι αἱ διαχειριστικαὶ Ἐπιτροπαί, πάντες οἱ ἐκτελεσταί, πάντα τὰ νομικὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίου ἢ κοινῆς ὠφελείας ὑποχρεοῦνται νὰ θέτουν εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἱδρυμάτων πᾶν θέμα, ὅπερ, κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Συμβουλίου τούτου, ἤθελε ζητηθῆ παρὰ τοῦ προέδρου αὐτοῦ, ὑποκειμένων ἄλλως τῶν ἐκπροσωπούντων αὐτὰ εἰς πειθαρχικὴν δίωξιν, κατὰ τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 τοῦ παρόντος διατασσόμενα. Κατὰ ταῦτα, τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἱδρυμάτων, ἤτοι ὁ πρόεδρος αὐτοῦ, δύναται νὰ τιμωρῇ πειθαρχικῶς καὶ τὸν Διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ πάντα ἐκτελεστὴν διαθήκης, ὁ ὁποῖος δὲν ἤθελεν ἐκτελέσει τὰς διαταγάς του.

§55Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εἶναι ὑπογεγραμμένον;

§56Σ. ΣΤΑΗΣ. Ὑπογεγραμμένοι εἶναι οἱ Πάγκαλος, Ροῦφος, Σπυρίδων Τανταλίδης, Τσερούλης καὶ Γρηγοράκης. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Κυκλάδων, ὑπομιμνήσκω εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν ὅτι διὰ τῆς ἐγγράφου ἐπερωτήσεώς μου ἐζήτησα νὰ κατατεθῶσι τὰ πρωτότυπα καὶ οὐχὶ τὰ φύλλα τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῶν Ν. Διαταγμάτων περὶ Α. Α., διότι εἶχον τὴν πληροφορίαν ὅτι τινὰ ἐξ αὐτῶν δὲν ἦσαν ὑπογεγραμμένα ὑπό τινων Ὑπουργῶν, μὴ ἐγκρινόντων τοιαῦτα ἐξωφρενικὰ Ν. Διατάγματα. Ἐπίσης παρατηρῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι δὲν κατετέθησαν πάντα τὰ Ν. Διατάγματα, τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν Α. Α. Οὕτω δὲν ὑπάρχει μεταξὺ τῶν κατατεθέντων Ν. Διαταγμάτων τὸ τῆς 15ης Σεπτεμβρίου 1926 «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Διατάγματος περὶ συστάσεως Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης», τὸ δημοσιευθὲν ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθμὸν 311 φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 17ης Σεπτεμβρίου 1926. Κατὰ τὸ Νομοθετικὸν τοῦτο Διάταγμα, ὁ πρόεδρος καὶ οἱ ἀντιπρόεδροι τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Α. Α. ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος διορίζονται καὶ ἀπολύονται διὰ Διατάγματος, προκαλουμένου μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἀσκοῦντος τὴν ἀνωτάτην ἐποπτείαν ἐπὶ τῆς Α. Α. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἤρξατο ἡ δημοσίευσις Ν. Διαταγμάτων περὶ ἱδρύσεως θέσεων καὶ διορισμῶν. Οὕτως ἐδημοσιεύθη τὸ Διάταγμα τῆς 17ης Σεπτεμβρίου 1926 «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῆς Διευθύνσεως Δημοσίων Κτημάτων τῆς Α. Α.» ὡς καὶ τὸ τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 3ης Δεκεμβρίου 1925 Διατάγματος περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τῆς Α. Α.» Δι’ ἀμφοτέρων τῶν Διαταγμάτων τούτων ἱδρύονται θέσεις τμηματαρχῶν, γραμματέων, γραφέων, δακτυλογράφων, φυλάκων καὶ ἐκτάκτων ὑπαλλήλων κτηματοφυλάκων ὡς καὶ τμήματα εἰς γραφεῖα διάφορα, ἐπιθεωρήσεων, ἐκποιήσεων, ἐκμισθώσεων, ἐκμεταλλεύσεως κτημάτων, καταπατήσεων, διοικήσεως καὶ συντηρήσεως, ὡς καὶ τοπογραφικὸν τμῆμα μετὰ δύο γραφείων κτηματολογίου καὶ διερευνήσεως. Πάντα τὰ Διατάγματα ταῦτα φοβοῦμαι ὅτι εἶναι ἄκυρα, διότι εἶναι προσυπογεγραμμένα μόνον ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος, κατὰ τὸν νόμον, ἀσκεῖ μόνον τὴν ἀνωτάτην ἐποπτείαν ἐπὶ τῆς Α. Α.

§57ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ἦτο Ὑπουργός;

§58Σ. ΣΤΑΗΣ. Ὁ κ. Γ. Κονδύλης, ὁ ὁποῖος ὑπογράφει οὐχὶ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ ὡς Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Τὸ Διάταγμα προβλέπει καὶ περὶ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ τμήματος Τατοΐου, οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται ὡς ὑπάλληλοι ἐξωτερικοὶ τῆς Α. Α., ἀφ’ ἧς τὸ κτῆμα περιῆλθεν εἰς αὐτήν. Εὐτυχῶς, τὸ εἰδικὸν ταμεῖον Τατοΐου κατηργήθη καὶ ἔκτοτε τὸ κτῆμα ὑπήχθη εἰς τὴν Α. Α. Χάρις δὲ εἰς τὴν παροῦσαν διεύθυνσιν τοῦ κτήματος παρουσιάζει πολλῶν χιλιάδων περίσσευμα κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἐνῷ τὸ πρὶν ὑπὸ τὴν ὁμώνυμον διαχείρισίν του εὑρίσκετο ἐν παθητικῇ καταστάσει. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ συνιστῶ θερμῶς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταργήσῃ ὅλα τὰ εἰδικὰ ταμεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι καρκινώματα ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους.

§59Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἔχω ἤδη ὑπ’ ὄψιν μου, ἔγινε δὲ καὶ εἰσήγησις περὶ τούτου εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Τώρα ἂν θὰ καταργηθοῦν ὅλα ἢ τὰ πλεῖστα ἐξ αὐτῶν εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§60Σ. ΣΤΑΗΣ. Τὸ Δημόσιον Ταμεῖον εἶναι ἑνιαῖον· ἀπὸ τῆς αὐτῆς πηγῆς τροφοδοτεῖται, ἐκ τῶν φόρων, τοὺς ὁποίους καταβάλλει ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Οἱ διάφοροι κουμπαράδες, εἰς τοὺς ὁποίους διῃρέθη, ἰδίᾳ κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους, τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, δεικνύουσι διοικητικὴν ἀνικανότητα καὶ παραλυσίαν. Ἡ ἀφόρητος αὕτη κατάστασις πρέπει νὰ ἐκλείψῃ. Τὰ εἰδικὰ ταμεῖα, τὰ ὁποῖα αἱ ἐπαναστατικαὶ Κυβερνήσεις ἵδρυσαν καὶ ἐπλούτισαν διὰ προσθέτου φορολογίας, πρέπει νὰ καταργηθοῦν. Καὶ αὐτὴ ἡ Α. Α. οὐδὲν ἄλλο εἶναι ἢ ἓν ἰδιαίτερον ταμεῖον, τροφοδοτούμενον ἐκ τῶν εἰσοδημάτων τῶν δημοσίων κτημάτων καὶ ἐκ τῆς πωλήσεως αὐτῶν. Ἄλλο ταμεῖον εἰδικὸν εἶναι τὸ τῆς καλουμένης συνοπτικῶς Δ.Ε.Φ.Α. τουτέστι τῆς Διευθύνσεως Ἐθνικῆς Φυσικῆς Ἀγωγῆς, ἱδρυθὲν δι’ ἐπαναστατικοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 9ης Δεκεμβρίου 1925, δημοσιευθέντος εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 400 φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 15ης Δεκεμβρίου 1925. Τὸ Νομοθετικὸν τοῦτο Διάταγμα εἶχεν εἰσαχθῆ ὡς νομοσχέδιον ἄλλοτε εἰς τὴν Δʹ Ἐθνικὴν Συνέλευσιν πρὸς ψήφισιν, ἀλλ’ ἡ κατ’ αὐτοῦ ἀντίδρασις ἐματαίωσε τὴν ἐπιψήφισίν του. Ἐπῆλθεν ὅμως ἡ εὐκαιρία τῆς δικτατορίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἕκαστος γίνεται νομοθέτης ἀρκεῖ νὰ συνδέεται μετά τινος τῶν μελῶν τῆς δικτατορικῆς Κυβερνήσεως καὶ οὕτω ἐνομοθετήθη ἡ «Ἑνιαία ὀργάνωσις τῆς Σωματικῆς Ἀγωγῆς καὶ τῆς στρατιωτικῆς προπαιδεύσεως καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος». Ἡ Δ.Ε.Φ.Α. ἀποτελεῖται ἐξ ἕνδεκα μελῶν, τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Στρατοῦ ὡς προέδρου, τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Ναυτικοῦ ἢ νομίμου αὐτοῦ ἀναπληρωτοῦ ὡς ἀντιπροέδρου, τοῦ τμηματάρχου τῆς Γυμναστικῆς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας καὶ ἄλλων ὀκτὼ τιτλούχων. Ὑπὸ τὴν γενικὴν ἐποπτείαν τῆς Δ.Ε.Φ.Α. ὑπάγονται: Ἡ φυσικὴ ἀγωγὴ καὶ στρατιωτικὴ προπαίδευσις ἁπάντων τῶν σχολείων καὶ πάσης φύσεως μορφωτικῶν ἱδρυμάτων τοῦ Κράτους, δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν εἰς οἱονδήποτε Ὑπουργεῖον ἢ εἰδικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἂν ὑπάγωνται ταῦτα, τῶν μισθωτῶν τῶν στρατιωτικῶν καὶ νυατικῶν σχολῶν, τῶν φοιτητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῶν ἰσοτίμων τούτῳ ἀνωτέρων σχολῶν, ὡς καὶ τῆς μὴ φοιτήσεως εἰς σχολεῖα νεολαίας. Τὰ δὲ καθήκοντα τῆς Δ.Ε.Φ.Α. εἶναι νὰ καθορίσῃ ἑνιαῖον σύστημα σωματικῆς ἀγωγῆς καὶ στρατιωτικῆς προπαιδεύσεως, νὰ καθορίσῃ τὴν μόρφωσιν εἰδικοῦ γυμναστικοῦ προσωπικοῦ, πολιτικοῦ καὶ στρατιωτικοῦ, νὰ συντάσσῃ τοὺς ἀναγκαίους νόμους, τὰ Διατάγματα, τὰς ἐγκυκλίους καὶ ὁδηγίας, νὰ συντάσσῃ τὰ εἰδικὰ προγράμματα, τοὺς εἰδικοὺς κανονισμοὺς διὰ τὰ σχολεῖα, τὸν Στρατόν, τὸ Ναυτικὸν καὶ τὰ γυμναστικὰ καὶ ἀγωνιστικὰ Σωματεῖα καὶ νὰ μεριμνᾷ περὶ παντὸς μέτρου χρησίμου διὰ τὴν προαγωγὴν τῆς τε σχολικῆς καὶ λοιπῆς γυμναστικῆς κινήσεως. Καὶ τώρα ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δὲν θὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι ἡ Δ.Ε.Φ.Α. οἰκειοποιήθη πάντα τὰ δικαιώματα αὐτοῦ, τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν φυσικὴν ἀγωγὴν τῶν νέων, ἡ ὁποία ἁπανταχοῦ τοῦ κόσμου εἶναι ἐκ τῶν κυρίων καθηκόντων τοῦ προϊσταμένου τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 τοῦ Ν. Διατάγματος περὶ ἱδρύσεως τῆς Δ.Ε.Φ.Α. ἀναφέρεται ὅτι «τὸ διὰ τὰς ἐτησίας ἀνάγκας τῆς Δ.Ε.Φ.Α. καὶ τὰς ἐκτάκτους τοιαύτας ἀναγραφόμενον ποσὸν εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους ὁρίζεται, μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κατανέμεται δὲ ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν ἑκάστου Ὑπουργείου, μετὰ γνωμοδότησιν τῆς Δ.Ε.Φ.Α.» Ἑπομένως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, πλὴν τοῦ τῆς Παιδείας, διατελεῖ ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῆς Δ.Ε.Φ.Α. καὶ θὰ ἀναγράφῃ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους ὅσας ἐκείνη διατάξῃ πιστώσεις διὰ τὰς ἐτησίας ἀνάγκας τῆς φυσικῆς ἀγωγῆς τῶν νέων. Πρὸς ἐξοικονόμησιν δὲ τῶν πιστώσεων τούτων ἐδημοσιεύθη Ν. Διάταγμα τῆς 14ης Ἰουλίου 1926, ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθμὸν 22 φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως «περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου τέλους εἴκοσι λεπτῶν ἐπὶ τῶν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ διανεμομένων ἐπιστολῶν, εἰσπραττομένων διὰ κοινοῦ γραμματοσήμου». Τὸ ἐκ τοῦ προσθέτου τούτου τέλους προϊόν, ὑπολογιζόμενον εἰς 9% ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων ἐκ τοῦ ἀντιτίμου πωλήσεως κοινοῦ γραμματοσήμου, παρακρατεῖται ὑπὸ τῶν ταμιῶν καὶ κατατίθεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος εἰς διάθεσιν τῆς Διευθύνσεως Ἐθνικῆς Φυσικῆς Ἀγωγῆς κατὰ τὰ εἰδικώτερον δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κανονισθησόμενα». Τὸ οὕτω εἰσπραττόμενον ἐτησίως ποσὸν ἀνέρχεται εἰς ἑπτὰ ἑκατομμύρια καὶ ἑπτακοσίας πεντήκοντα χιλιάδας δραχμῶν, διότι τὰ εἰσπραττόμενα ἐκ τῶν ταχυδρομικῶν τούτων τελῶν ἐτησίως κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ τρέχοντος ἔτους ἀνέρχονται εἰς ὀγδοήκοντα πέντε ἑκατομμύρια. Εὑρίσκω δὲ δίκαιον καὶ πρέπον τὸ ποσὸν τοῦτο νὰ διατεθῇ ὑπὲρ τῆς γυμναστικῆς, ἀλλ’ ὡς μανθάνω, δυστυχῶς, τὸ ἥμισυ τοῦ ποσοῦ τούτου ἤδη διετέθη δι’ ἄλλον σκοπόν. Ἀλλὰ τὸ πάντων παραδοξότατον εἶναι τὸ Ν. Διάταγμα τῆς 20ῆς Σεπτεμβρίου 1926, τὸ δημοσιευθὲν ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθμὸν 330 φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 21ης Σεπτεμβρίου 1926, περὶ ὀργανώσεως τῆς Διευθύνσεως Ἐθνικῆς Φυσικῆς Ἀγωγῆς καὶ ἀπαλλοτριώσεως χώρων πρὸς ἵδρυσιν γυμναστηρίων. Κατ’ αὐτὸ ἡ Δ.Ε.Φ.Α. «ἀποτελεῖ αὐτοτελὲς νομικὸν πρόσωπον δημοσίου δικαίου, ἔχουσα ἰδίαν περιουσίαν, κτωμένην καθ’ ἅπαντας τοὺς νομικοὺς τύπους, ἀλληλογραφεῖ μετὰ τῶν Ὑπουργείων, τῶν Δημοσίων, κοινοτικῶν καὶ δημοτικῶν Ἀρχῶν ὡς ἰδία καὶ ἀνεξάρτητος Ἀρχή». Ἀλλ’ ἐκ τοῦ ὅλου μακροσκελεστάτου τούτου Ν. Διατάγματος ἀρκεῖ, νομίζω, νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ 4ον ἄρθρον αὐτοῦ ἵνα ἐννοήσητε τὸ πνεῦμα καὶ τὴν ἰδιοσυγκρασίαν τῶν ἀναλαβόντων τὴν φυσικὴν διαπαιδαγώγησιν τῶν νέων· τὸ κείμενον ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 4ον. Τὰ συντασσόμενα ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Φ.Α. Ν. Διατάγματα τ’ ἀφορῶντα τὴν ἀνάπτυξιν τῆς σωματικῆς ἀγωγῆς εἰσάγονται εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν δι’ ἑνὸς τῶν Ὑπουργῶν τῶν Στρατιωτικῶν, Ναυτικῶν ἢ Παιδείας, ἀναλόγως τῆς φύσεως τοῦ νομοθετήματος. Οὐδὲν νομοθέτημα ἀφορῶν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς σωματικῆς ἀγωγῆς καὶ τῆς στρατιωτικῆς προπαιδεύσεως εἰσάγεται πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν, ἐφόσον δὲν ἔτυχε τῆς ἐγκρίσεως τῆς Δ.Ε.Φ.Α.» Δὲν γνωρίζει τί νὰ θαυμάσῃ ὁ ἀναγνώστης, τὴν ἀμάθειαν ἢ τὴν μωρίαν τοῦ συγγραφέως τοῦ νομοθετικοῦ τούτου ἐξαμβλώματος.

§61Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ποῖος ἦτο ὁ αὐτουργὸς τοῦ ἐξαμβλώματος τούτου;

§62Σ. ΣΤΑΗΣ. Δὲν γνωρίζω.

§63Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ποῖοι εἶναι ὑπογεγραμμένοι Ὑπουργοί;

§64Σ. ΣΤΑΗΣ. Ὁ Πρόεδρος Γ. Κονδύλης, οἱ Ὑπουργοὶ Κ. Τριανταφυλλόπουλος, Π. Ἀργυρόπουλος, Θ. Πετμεζᾶς, Α. Παπᾶς, Ι. Δροσόπουλος, Λ. Νάκος, Π. Ἀποσκίτης. Ὡς βλέπετε, καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ νομικοὶ καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι βεβαίως ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἡμῶν πολιτεύματος, ἀλλ’ ἢ δὲν ἀνέγνωσαν τὸ περιεχόμενον τοῦ Ν. Διατάγματος ἢ ἐτέθησαν αἱ ὑπογραφαί των παρ’ ἄλλων.

§65Ι. ΣΠΕΤΣΙΩΤΗΣ. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα ὅμοια Ν. Διατάγματα;

§66Σ. ΣΤΑΗΣ. Βεβαίως ὑπάρχουσιν, ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦ παρόντος ἡ ἐξέτασις αὐτῶν. Ἱκανῶς μάλιστα παρεξέκλινα τοῦ κυρίου θέματός μου καὶ πρέπει νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 377 φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 27ης Ὀκτωβρίου 1926 ἐδημοσιεύθη τὸ ἑξῆς Ν. Διάταγμα (ἀναγινώσκει): «Προτάσει τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν: Ἄρθρον μόνον. Ὁ πρόεδρος τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης ἔχει βαθμὸν καὶ μισθὸν Ὑφυπουργοῦ, ἐφόσον δὲ τυγχάνει ἀνώτερος ἀξιωματικὸς δικαιοῦται πλὴν τοῦ ἄνω μισθοῦ, καὶ εἰς τὴν ἀπόληψιν ἀναλόγων ἐξόδων διὰ κατοικίαν, φωτισμὸν καὶ θέρμανσιν, κανονιζομένων διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, πρὸς δὲ χρησιμοποιεῖ καὶ κρατικὸν αὐτοκίνητον παρεχόμενον ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας. Ὁ μισθὸς τοῦ προέδρου τῆς Α. Α. ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ὡς ἀνωτέρω ἔξοδα αὐτοῦ βαρύνουσι τὸν Προϋπολογισμὸν τῆς Α. Α., εἰς ὃν ἐγγράφεται δυνάμει τοῦ παρόντος ἀνάλογος πίστωσις ὑπὸ ἴδιον κεφάλαιον καὶ ἄρθρον. Ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος ἀνατρέχει ἀπὸ τῆς 1ης Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ. Πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὸ παρὸν καταργεῖται. Ἐν Ὕδρᾳ 25 Ὀκτωβρίου 1926. Ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας Π. Κουντουριώτης. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον: Ὁ Πρόεδρος Γ. Κονδύλης. Τὰ μέλη: Π. Ἀργυρόπουλος Γ. Διδάχος, Θ. Πετμεζᾶς, Α. Πρέκας, Α. Δεναξᾶς, Π. Ἀσπιώτης». Πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ὁ πρῶτος πρόεδρος τῆς Α. Α. δὲν ἐδέχετο τοιαύτας ἀπολήψεις ἐξόδων. Ἔχω μάλιστα τὴν ἀσφαλῆ πληροφορίαν ὅτι ἠγωνίζετο ὑπερανθρώπως ὑπὲρ τῆς μὴ διασπαθίσεως τῶν δημοσίων χρημάτων καὶ τῆς διασώσεως τῶν δημοσίων κτημάτων καὶ τῶν ἐξ αὐτῶν προσόδων. Ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθμὸν 387 φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 2ας Νοεμβρίου δημοσιεύεται Ν. Διάταγμα τῆς 2ας Νοεμβρίου περὶ τροποποιήσεως ἢ συμπληρώσεως τῶν περὶ Α. Α. διατάξεων. Δι’ αὐτοῦ καταργοῦνται πολλαὶ τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων καὶ νομοθετοῦνται ἄλλαι, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἐν τῷ 9ῳ ἄρθρῳ θέσεις εἰσηγητῶν, λογιστοῦ, ταμίου, τμηματάρχου, γραφέων καὶ ἐκτάκτου ὑπαλλήλου τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῶν κτημάτων τῆς Α. Α. διὰ τὸ Ἐθνικὸν Θέατρον, ἐπὶ ἀποζημιώσει, ὁριζομένῃ ὑπὸ τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς, ὡς ἐπίσης καὶ θέσεις δέκα κλητήρων ἐξ ὧν εἷς ἀρχικλητήρ. Ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου ἡ προσοχὴ τῶν περὶ τὴν Α. Α. στρέφεται περὶ τὰ κληροδοτήματα. Ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθμὸν 396 φύλλῳ τῆς Κυβερνήσεως τῆς 6ης Νοεμβρίου 1926 δημοσιεύεται τὸ Ν. Διάταγμα τῆς 16ης Ὀκτωβρίου 1926 «περὶ συγχωνεύσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν κληροδοτημάτων εἰς ἑνιαίαν Διεύθυνσιν». Διὰ τοῦ Νομοθετικοῦ τούτου Διατάγματος συγχωνεύονται ὑπὸ ἑνιαίαν Διεύθυνσιν εἰς τὸ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Γεωργίας τμῆμα κληροδοτημάτων πᾶσαι αἱ ἐν τοῖς λοιποῖς Ὑπουργείοις ὑφιστάμεναι εἰδικαὶ ὑπηρεσίαι κληροδοτημάτων, μεταβιβαζομένης πάσης τῆς κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν ἁρμοδιότητος ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου πάντων τῶν Ὑπουργείων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Ἀλλ’ ἡ τελευταία αὕτη διάταξις δὲν ἴσχυσεν οὔτε ἐπὶ ἡμέρας τινάς, διότι διὰ νεωτέρου Ν. Διατάγματος τῆς 6ης Νοεμβρίου, δημοσιευθέντος εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 397 φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 6ης Νοεμβρίου 1926, ἀνατίθεται εἰς τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν ἡ ἑνιαία Διεύθυνσις τῶν κληροδοτημάτων. Διὰ τοῦ τελευταίου τούτου Ν. Διατάγματος περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Ἰουλίου 1926 Ν. Διατάγματος «περὶ ὀργανώσεως Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἱδρυμάτων» ὁρίζεται ὅτι τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἱδρυμάτων, ἤτοι ἡ Α. Λ., δύναται νὰ θέτῃ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης λόγῳ δανείου χρηματικὰ κεφάλαια ἱδρυμάτων κοινῆς ὠφελείας ἢ δημοσίου δικαίου ἐπὶ τόκῳ κανονιζομένῳ ὑπὸ τούτου, οὐχὶ δὲ πάντως ἀνωτέρου τοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καταβαλλομένου τοιούτου. Ἐπίσης λόγῳ δανείου καὶ ἐπὶ τόκῳ ὁμοίως ὡς ἄνω κανονιζομένῳ δύνανται νὰ παραχωρηθῶσιν εἰς τὴν Α. Α. χρηματικὰ κεφάλαια, χρεώγραφα, ἀξίαι καὶ εἰσοδήματα, προερχόμενα ἐκ κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν, ἐράνων ἢ οἱασδήποτε ἄλλης χαριστικῆς αἰτίας ὑπὲρ σκοπῶν κοινῆς ὠφελείας, ἐφόσον οἱ σκοποὶ οὗτοι ἀπὸ μακροῦ χρόνου μένουσιν ἀπραγματοποίητοι ἢ ἀναβάλλεται ἡ ἐκτέλεσις αὐτῶν. Κατὰ ταῦτα, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὅλα τὰ κεφάλαια τῶν ἐν Ἑλλάδι κληροδοτημάτων, ἀνερχόμενα εἰς πολλὰ δισεκατομμύρια, δύναται ἡ Α. Α. νὰ διαθέσῃ ὅπως αὐτὴ θέλει, ὑποχρεουμένης μόνον νὰ καταβάλῃ τόκον τινὰ εἰς τὰ νομικὰ πρόσωπα, τὰ τὴν διαχείρισιν αὐτῶν ἐξασκοῦντα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ Α. Α. δύναται νὰ διαθέτῃ κεφάλαια κληροδοτημάτων μὴ χρησιμοποιηθέντα μέχρι τοῦδε, ὡς τὸ κληροδότημα ἐκ πεντακοσίων χιλιάδων δραχμῶν τοῦ Κοργιαλενίου ὑπὲρ ἀνεγέρσεως μεγάρου Πινακοθήκης. Αἱ διατάξεις αὗται εἶναι ἐξωφρενικαὶ καὶ καταστρεπτικαὶ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων. Ἀλλὰ δὲν ἠρκέσθησαν εἰς ταῦτα μόνον, ἐνόμισαν πρέπον νὰ φορολογήσωσι καὶ αὐτὰ τὰ εἰσοδήματα τῶν κληροδοτημάτων.

§67Χ. ΛΑΔΑΣ. Ποῖον Διάταγμα εἶναι αὐτό;

§68Σ. ΣΤΑΗΣ. Εἶναι τῆς 6ης Νοεμβρίου 1926, δημοσιευθὲν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 397 φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 6ης Νοεμβρίου 1926.

§69Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τοῦ νέου προέδρου ἔγιναν αὐτά;

§70Σ. ΣΤΑΗΣ. Βεβαίως, ἐπὶ τοῦ νέου καὶ ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Κονδύλη καὶ τῶν Ὑπουργῶν Ἀργυροπούλου, Πετμεζᾶ, Διδάχου, Πρέκα, Δεναξᾶ, Ἀναστασιάδη καὶ Ἀσπιώτου. Τὸ 3ον ἄρθρον τοῦ Νομοθετικοῦ τούτου Διατάγματος ἔχει οὕτω (ἀναγινώσκει): «Ἐκ τῶν προσόδων τῶν ἱδρυμάτων κοινῆς ὠφελείας ἢ δημοσίου δικαίου καὶ ἐν γένει κληροδοτημάτων κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ παρόντος 15% εἰσπράττονται κατὰ τὰς περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων ἐν συνδυασμῷ καὶ πρὸς τὰς εἰδικὰς περὶ Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης διατάξεις καὶ κατατίθενται ἐντόκως παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος ἐπ’ ὀνόματι τῆς Α. Α. Τὰς διατάξεις τοῦ Νομοθετικοῦ τούτου Διατάγματος μόνον ἐχθρὸς τῆς Ἑλλάδος εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπινοήσῃ καὶ νὰ ἐφαρμόσῃ κατ’ αὐτῆς. Ἄνευ δισταγμοῦ δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι εἰς τοὺς μεγάλους εὐεργέτας τῆς Πατρίδος ὀφείλομεν πᾶν ὅ,τι ἔχει ἡ Ἑλλάς, τὰ Πανεπιστήμιά μας, τὴν Ἀκαδημίαν, τὴν Βιβλιοθήκην, τὸ Πολυτεχνεῖον, τὸ Ἀρσάκειον, τὸ Ἀστεροσκοπεῖον, τὰ νοσοκομεῖά μας, τὰ Μουσεῖά μας καὶ πᾶν ὅ,τι δεικνύει τὴν πρόοδον καὶ τὸν πολιτισμόν μας. Πάντα ταῦτα ἠθέλησαν νὰ καταστρέψωσιν οἱ ὑποβολεῖς τοῦ Νομοθετικοῦ τούτου Διατάγμαος. Δὲν τοὺς ἤρκεσεν ἡ διάθεσις ὅλης τῆς περιουσίας τοῦ Κράτους, ἣν ἀκόμη νέμονται, ἀλλ’ ἐρρίφθησαν καὶ κατὰ τῶν κληροδοτημάτων τῶν μεγάλων τέκνων τῆς Πατρίδος ὡς ἐχθροὶ αὐτῆς, ἵνα ἀνακόψωσι διὰ παντὸς τρόπου τὴν διάθεσιν τῶν δωρεῶν πρὸς τὸ Ἔθνος. Τὸ Νομοθετικὸν τοῦτο Διάταγμα ἠκολούθησεν ἄλλο Διάταγμα «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Διευθύνσεως Κληροδοτημάτων» τῆς 13ης Νοεμβρίου 1926, δημοσιευθὲν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 406 φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 15ης Νοεμβρίου 1926. Διὰ τοῦ Διατάγματος τούτου ἱδρύεται Διεύθυνσις Ἐθνικῶν Κληροδοτημάτων καὶ ὁρίζονται θέσεις διευθυντῶν, τμηματαρχῶν, ἐπιθεωρητῶν, εἰσηγητῶν, λογιστῶν, γραμματέων, γραφέων, δακτυλογράφων καὶ κλητήρων. Τοιοῦτον ρουσφετολόγιον δὲν ἐνθυμοῦμαι οὔτε ἐπὶ τῶν παλαιῶν χρόνων, ὅτε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν περιελάμβανεν ὅλας τὰς ὑπηρεσίας τῶν νῦν Ὑπουργείων τῆς Ὑγιεινῆς, τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῆς Γεωργίας.

§71Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε, εἶναι ἀκριβές, ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα τὴν αὐτὴν τακτικὴν τηροῦσι.

§72Σ. ΣΤΑΗΣ. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ὑπεστήριξα καὶ ὑποστηρίζω, ἐλπίζω, λέγω, νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν ἀφόρητον ταύτην κατάστασιν. Ἄς μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις νὰ παρατηρήσω ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἔδωκεν ἐπιτακτικὴν ἐντολὴν πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους αὐτοῦ οὐ μόνον νὰ ἐπαναφέρωσι τὸ κοινοβουλευτικὸν αὐτοῦ πολίτευμα εἰς ὁμαλότητα, πλήττοντες τὰς στρατιωτικὰς παρεκτροπὰς, ἀλλὰ καὶ νὰ καταργήσωσι τὰς ἀκαταλογίστους δαπάνας, ἵνα δυνηθῶσι νὰ ἐλαττώσωσι τοὺς φόρους, τοὺς ὁποίους ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς δὲν δύναται νὰ ὑποφέρῃ. Αἱ ἀστικαὶ ἰδίᾳ τάξεις εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰ φορολογικὰ αὐτῶν βάρη· ἡ ἀστικὴ ἰδιοκτησία φορολογεῖται ὑπερμέτρως ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, τῶν Δήμων καὶ τῶν διαφόρων Ἑταιρειῶν. Οἱ φόροι, ἄμεσοι καὶ ἔμμεσοι, ὑπερβαίνουσι τὸ ἥμισυ τῆς καθαρᾶς προσόδου ἑκάστου ἀστοῦ, μεταξὺ τῶν ὁποίων καταλέγομαι καὶ ἐγώ. Ὁμολογῶ δὲ ὅτι δὲν ἐπαρκῶ εἰς τὴν καταβολὴν τῶν φορολογικῶν μου ὑποχρεώσεων. Ἀλλὰ πλὴν τούτων μᾶς ἐπεβλήθη καὶ 8% ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος χάριν τῆς Οὔλεν.

§73Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Αὐτὸ πληρώνει ἐν μέρει καὶ ὁ ἐνοικιαστής.

§74Σ. ΣΤΑΗΣ. Διὰ παλαιὰς ἐνοικιάσεις, νομίζω, τὰς πρὸ τοῦ 1924. Ἀλλ’ εἴτε ὁ ἐνοικιαστὴς εἴτε ὁ ἰδιοκτήτης, πρέπει νὰ πληρώνῃ διὰ τὴν Οὔλεν 8% ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος;

§75Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Τοῦ χρόνου νὰ ἰδῆτε πόσα θὰ προσθέσῃ.

§76Σ. ΣΤΑΗΣ. Ἐλπίζω νὰ ἐμποδισθῇ νὰ προσθέσῃ, ἵνα μὴ ἴδωμεν λαϊκὰς ἐξεγέρσεις. Ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐλαττώσῃ τοὺς φόρους ἂν δὲν θέλῃ νὰ ἴδῃ τὴν δημοσίαν τάξιν διασαλευομένην. Ἐφθάσαμεν εἰς τὸ φορολογικὸν ὅριον, κατὰ τὸ ὁποῖον πᾶσα αὔξησις τῶν φέρων φέρει ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους. Τὸ λαθρεμπόριον, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησε πρὸ ἡμερῶν συνάδελφος, διενεργεῖται σχεδὸν ἀνὰ πᾶσαν τὴν Ἑλλάδα εἰς μεγάλην κλίμακα, ὄχι μόνον ἕνεκα τῆς διοικητικῆς παραλυσίας, ἀλλὰ καὶ διότι οἱ φόροι κατέστησαν τὸν βίον δύσκολον. Ἐν τοιαύταις δὲ οἰκονομικαῖς στενοχωρίαις δὲν εἶναι ἐπιτετραμένον νὰ ἱδρύωνται θέσεις ὑπὸ τῆς ἐκτροχιασθείσης Α. Α. μέχρι τοιούτου βαθμοῦ, ὥστε νὰ θέσῃ βέβηλον χεῖρα ἐπὶ τῶν ἱερῶν χρημάτων, τῶν δωρηθέντων εἰς τὸ Κράτος ὑπὸ τῶν εὐεργετῶν αὐτοῦ χάριν ἐθνικῶν σκοπῶν. Κατὰ τῶν Νομοθετικῶν τούτων Διαταγμάτων διεμαρτυρήθην ἐνυπογράφως πρῶτος ἐν τῷ ἡμερησίῳ Τύπῳ. Ἐκάλεσα δὲ ὅλους τοὺς διαχειριζομένους τὰ κληροδοτήματα νὰ διαμαρτυρηθῶσι καὶ ἀξιώσωσι τὴν ἀνάκλησιν τοῦ μωροῦ καὶ κακοήθους τούτου Ν. Διατάγματος τῆς 6ης Νοεμβρίου 1926.

§77Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφηρμόσθη καθόλου;

§78Σ. ΣΤΑΗΣ. Δὲν πιστεύω. Ὁ ἐγερθεὶς θόρυβος κατὰ τῆς διαρπαγῆς τῶν κληροδοτημάτων, τοῦ Πανεπιστημίου, τοῦ Πολυτεχνείου, τοῦ Ἀρσακείου, τοῦ Εὐαγγελισμοῦ καὶ τόσων ἄλλων εὐεργετικῶν ἱδρυμάτων ἀνεχαίτισε τὴν βουλιμίαν τῶν περὶ τὴν Α. Α. Ἡ διαχείρισις τόσων δισεκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ἀνήκουσιν εἰς τὰ κληροδοτήματα τῶν Ὑπουργείων καὶ τῶν εὐαγῶν καταστημάτων, προκαλεῖ τὴν εὔλογον φιλοδοξίαν τῆς ἐπιμελείας αὐτῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ἂν καλῶς ἐνθυμοῦμαι, κατὰ τοὺς παλαιοὺς ἐκείνους χρόνους εἶχε ἐκ τῶν κληροδοτημάτων του νὰ διαθέσῃ τὸ ἐτήσιον εἰσόδημα 452 μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἤτοι εἰσόδημα ἐκ 18 καὶ πλέον ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ὀφείλω νὰ παρατηρήσω ὅτι, κατὰ τὴν γνώμην μου, τὰ πλεῖστα τῶν Νομοθετικῶν τούτων Διαταγμάτων εἶναι τῆς πρωτοβουλίας τῶν ὑπαλλήλων καὶ οὐχὶ τῶν προϊσταμένων τῶν ὑπηρεσιῶν, οἱ ὁποῖοι ἀποδέχονται ταῦτα καλῇ τῇ πίστει. Οἱ ὑπάλληλοι ὑποκινοῦνται εἴτε ἀπὸ ζῆλον ὑπηρεσιακὸν εἴτε ἀπὸ συμφέρον καὶ προβαίνουσιν εἰς τὴν σύνταξιν τοιούτων νομοθετικῶν τερατουργημάτων, τὸν ἔλεγχον τῶν ὁποίων ἀποφεύγουσι κατὰ τὸ δυνατόν. Ἡ μανία αὕτη τῆς ἐξασκήσεως τῶν καθηκόντων αὑτῶν δικτατορικῶς ἔφθασε καὶ μέχρι τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἱδρυμάτων, τὸ ὁποῖον ἐνῷ εἶναι ἐννεαμελὲς διὰ τὴν ἀπαρτίαν ἀρκεῖ ἡ παρουσία τεσσάρων μελῶν καὶ τοῦ προέδρου, μετὰ δὲ ἄκαρπον πρόσκλησιν τρεῖς, ἐν οἷς καὶ ὁ πρόεδρος λαμβάνουσιν ἀποφάσεις ἐγκύρους, κατὰ τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ 5ου ἄρθρου τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 6ης Νοεμβρίου 1926. Οὕτως ὁ πρόεδρος τῆς Α. Α., ὁ γενικὸς γραμματεὺς αὐτοῦ καὶ ὁ διευθυντὴς τῶν κληροδοτημάτων δύνανται, ὡς Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἱδρυμάτων, ν’ ἀποφασίσωσι περὶ συνάψεως δανείων ἐπὶ τῆς περιουσίας τῶν νομικῶν προσώπων, περὶ ἐκποιήσεως τῶν κτημάτων τοῦ Κράτους καὶ πλεῖστα ἄλλα ὅσα. Τὴν γνώμην μου ταύτην περὶ πρωτοβουλίας οὐχὶ τῶν προϊσταμένων τῶν ὑπηρεσιῶν, ἀλλὰ τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων αὐτῶν ἐνισχύουσι καὶ τὰ ἀνυπογράφως ἀνακοινωθέντα ἐκ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης ἐν τῷ Τύπῳ. Ἔν τινι τῶν ἀνακοινωθέντων τούτων ἀναγινώσκομεν: Οὔτε λοιπὸν περὶ δημεύσεως πρόκειται οὔτε περὶ ἀναγκαστικοῦ δανείου, ἀλλὰ περὶ δανείων ἐπὶ τόκῳ μὲ πλήρεις ἐγγυήσεις, ἤτοι ὑποθήκην τῶν ἱδρυμάτων καὶ περιουσιῶν τῶν κληροδοτημάτων ἐπὶ τῆς ἀκινήτου περιουσίας τῆς Α. Α. καὶ ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους. Ὁ δανεισμὸς δὲν εἶναι ὑποχρεωτικός, ἀλλ’ ἐφόσον ὑπάρξῃ ἀνάγκη καὶ ἐφόσον ἐγκρίνει τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἱδρυμάτων, τοῦ ὁποίου μέλη εἶναι ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Δημοσίου Λογιστικοῦ, ὁ δικαστικὸς σύμβουλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ λησμονεῖ ὁ ἐκ τῆς Α. Α. ἀνωνύμως γράψας ὅτι τὰ πάνυ ἀξιότιμα ταῦτα πρόσωπα δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ λαμβάνωσι μέρος εἰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἱδρυμάτων, διότι τρεῖς μόνον δύνανται, ἐν οἷς καὶ ὁ πρόεδρος, ν’ ἀποφασίζουν ἐπὶ τῶν σπουδαίων τούτων ζητημάτων, ἤτοι τῆς διαθέσεως τῆς περιουσίας τῶν κληροδοτημάτων. Αἱ δὲ δημοσιευόμεναι δικαιολογίαι περὶ παρακρατήσεως 15% ἐκ τῶν προσόδων τῶν κληροδοτημάτων δὲν εἶναι ἄξιαι προσοχῆς. Θὰ ἦτο ἡ εἰσφορὰ αὕτη μία πίεσις τῶν ἱδρυμάτων πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν σκοπῶν των, διότι ἡ κεφαλοποίησις θὰ ἐφορολογῆτο.

§79Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Εἶναι ἀνακοινωθέντα τῆς ὑπηρεσίας;

§80Σ. ΣΤΑΗΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγὼ ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι διευθύνουσιν ἐν ἀγνοίᾳ τῶν προϊσταμένων καὶ αὐταὶ προσεπάθησαν νὰ κανονίζωσι καὶ τὰ τῶν κληροδοτημάτων.

§81Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀλλὰ τώρα δὲν ἀναμιγνύονται εἰς τὰ κληροδοτήματα.

§82Σ. ΣΤΑΗΣ. Γνωρίζετε διατί, κ. Ὑπουργέ; Χάρις εἰς τὰς διαμαρτυρίας μας καὶ εἰς τὰς φωνάς μας.

§83Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ναί, τὸ γνωρίζω.

§84Σ. ΣΤΑΗΣ. Ἐν τούτοις, ἐνῷ ἡ Κοινὴ Γνώμη ἀπήτησε τὴν κατάργησιν τῶν Νομοθετικῶν τούτων Διαταγμάτων, οἱ ἁρμόδιοι ἔπεισαν τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Κονδύλη νὰ δημοσιευθῇ Ν. Διάταγμα περὶ προσωρινῆς ἀναστολῆς αὐτῶν, ἂν καὶ τὸ Νομοθετικὸν τοῦτο Διάταγμα ἐπιγράφεται «περὶ καταργήσεως καὶ τροποποιήσεως Νομοθετικῶν τινῶν Διαταγμάτων». Τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 24ης Νοεμβρίου 1926, τοῦ δημοσιευθέντος ἐν τῷ φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως ὑπ’ ἀριθ. 418 τῆς 26ης Νοεμβρίου 1926 ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἀναστέλλεται ἡ ἐφαρμογὴ τῶν: 1) ἀπὸ 16 Ὀκτωβρίου 1926 «περὶ συγχωνεύσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν Κληροδοτημάτων ὑπὸ ἑνιαίαν διεύθυνσιν», 2) ἀπὸ 6 Νοεμβρίου 1926 «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 16 Ἰουλίου 1926 Ν. Δ. περὶ Ὀργανώσεως Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἱδρυμάτων Ν. Δ. καὶ 3) τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Διευθύνσεως τῶν Κληροδοτημάτων», μέχρι τῆς ὑπὸ τῆς Βουλῆς κυρώσεως αὐτῶν, τοῦ προσωπικοῦ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τῶν Κληροδοτημάτων ἐπανερχομένου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἐπὶ τῷ βαθμῷ ὃν ἐκέκτητο πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τῶν ἀναστελλομένων Διαταγμάτων». Οὕτως ἐφθάσαμεν εἰς τὸ τέρμα τῆς ἐκδόσεως τῶν Ν. Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα ὑπερέβησαν τὰ τεσσαράκοντα καὶ τὰ ὁποῖα ἐξεδίδοντο ἐπὶ εἴκοσιν ἡμέρας μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 7ης Σεπτεμβρίου 1926. Ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ τώρα νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἐκ τοῦ τρίτου τεύχους τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως καὶ μερικὰς ρουσφετολογικὰς πράξεις τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης (ἀναγινώσκει): «Ἀριθμὸς φύλλου 228 τῆς 11ης Νοεμβρίου 1926. Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα. Διὰ Διατάγματος ἀπὸ 11 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. ἐκδοθέντος ἐν Ἀθήναις προτάσει τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ διωρίσθη διευθυντὴς τῶν Κληροδοτημάτων παρὰ τῇ Α. Α. ἐπὶ βαθμῷ διευθυντοῦ Ὑπουργείου βʹ τάξεως ὁ Θρασύβουλος Γ. Τσιγγουνάκης, ἔχων τὰ νόμιμα προσόντα. Ὁ Ὑπουργὸς Γ. Κονδύλης». Καὶ περαιτέρω: «Ἀριθμὸς φύλλου 231 τῆς 15ης Νοεμβρίου 1926. Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα. Διὰ τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. Διατάγματος ἐκδοθέντος ἐν Ἀθήναις προτάσει τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ προήχθη εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ κτημάτων αʹ τάξεως ἐπὶ βαθμῷ καὶ μισθῷ τμηματάρχου αʹ τάξεως ὁ μέχρι τοῦδε ἐπιθεωρητὴς κτημάτων βʹ τάξεως Φ. Σ. Φιλιππίδης, ὡς συμπληρώσας εὐδοκίμως τὸν πρὸς προαγωγὴν χρόνον ὑπηρεσίας. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν Γ. Κονδύλης». Καὶ περαιτέρω: «Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 28457 ἀπὸ 11 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. ἀποφάσεως τοῦ προέδρου τῆς Α. Α. προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν γραφέως αʹ τάξεως αἱ μέχρι τοῦδε γραφεῖς βʹ τάξεως Εὐρυδίκη ........, Ἀναστασία ........, Μαρία ........, Ἀντιγόνη ........ καὶ Ρωξάνη ........, ὡς συμπληρωσάντων τὸν πρὸς προαγωγὴν χρόνον ὑπηρεσίας. Ὁ πρόεδρος Ζ. Παπαθανασίου».

§85ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἀναγράφονται τὰ ἐπίθετα τῶν ὀνομάτων;

§86Σ. ΣΤΑΗΣ. Ἀναγράφονται, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὀρθὸν νὰ κάμω μνείαν αὐτῶν. (Ἀναγινώσκει): «Ἀριθμὸς φύλλου 236 τῆς 19 Νοεμβρίου 1926. Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα. «Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 29067 ἀπὸ 19 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. ἀποφάσεως τοῦ προέδρου τῆς Α. Α. μετὰ σύμφωνον γνώμην τῆς παρ’ αὐτῇ Ε. Ε. ἐτοποθετήθησαν οἱ ἤδη ὑπηρετοῦντες ὑπάλληλοι τοῦ Ἐθνικοῦ κτήματος Τατοΐου ἐπὶ τῷ ἔναντι ἑκάστου ὁριζομένῳ βαθμῷ καὶ μισθῷ ἀπὸ 1ης Ἀπριλίου ἐ. ἔ. (ὁρίζεται ὁ βαθμὸς καὶ ὁ μισθὸς ἑπτὰ ὑπαλλήλων καὶ δύο γυναικῶν ὑπηρετριῶν). Ὁ πρόεδρος Ζ. Παπαθανασίου». Καὶ περαιτέρω: «Ἀριθμὸς φύλλου 239 τῆς 23 Νοεμβρίου 1926. Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα. Διὰ Διατάγματος ἀπὸ 20 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. ἐκδοθέντος ἐν Ἀθήναις προτάσει τῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν Ὑπουργῶν, διωρίσθη μέλος τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἱδρυμάτων ὁ Βασίλειος Δηλιγιάννης δικηγόρος. Ὁ Ὑπουργὸς Γ. Κονδύλης». Ἕτερον: «Ἀριθμὸς φύλλου 242 τῆς 27ης Νοεμβρίου 1926. Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα. «Διωρίσθησαν ἔκτακτοι ὑπάλληλοι παρὰ τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης οἱ Παναγιώτης Κουρουσόπουλος, ἀπόστρατος πλοίαρχος Π. Ναυτικοῦ, ἐπὶ μηνιαίᾳ ἀποζημιώσει δραχμῶν 2,800 καὶ Χρῆστος Γ. Μωραΐτης δικηγόρος ἐπὶ μηνιαίᾳ ἀποζημιώσει δραχ. 2,500, ἔχοντες τὰ νόμιμα προσόντα. Δι’ ἀποφάσεως τοῦ προέδρου τῆς Α. Α. ἀπὸ 25 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. ἀπελύθη τῆς ὑπηρεσίας ὁ παρὰ τῇ Α. Α. ἔκτακτος κλητὴρ Μιχαὴλ Μουκᾶκος καὶ διωρίσθη ἀντ’ αὐτοῦ ἔκτακτος κλητὴρ ὁ Παναγιώτης Ἀνδρεούλης, ἔχων τὰ νόμιμα προσόντα, ἐπὶ μηνιαίᾳ ἀποζημιώσει δραχμῶν 1100. Ὁ πρόεδρος Ζ. Παπαθανασίου». Καὶ ἕτερον: «Ἀριθμὸς φύλλου 244 τῆς 30ῆς Νοεμβρίου 1926. Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα. Δι’ ἀποφάσεως τοῦ προέδρου τῆς Α. Α. ἀπενεμήθη ὁ μισθὸς γραμματέως βʹ τάξεως εἰς τὴν δακτυλογράφον Ὄλγαν ....... ἐπὶ βαθμῷ καὶ μισθῷ γραφέως αʹ τάξεως, συμπληρώσασαν ὑπερεξαετῆ ὑπηρεσίαν. Ὁ πρόεδρος Ζ. Παπαθανασίου». Καὶ περαιτέρω: «Ἀριθμὸς φύλλου 243 τῆς 29 Νοεμβρίου 1926. Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα. Διὰ Διατάγματος ἀπὸ 27 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. ἐκδοθέντος ἐν Ἀθήναις, προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, διωρίσθη εἰσηγητὴς παρὰ τῷ δικαστικῷ τμήματι τῆς Α. Α. ἐπὶ βαθμῷ καὶ ἀποδοχαῖς εἰσηγητοῦ τοῦ Ὑπουργείου ὁ Ἰωάννης ........, πτυχιοῦχος τῆς Νομικῆς ἔχων τὰ νόμιμα προσόντα. Ὁ Ὑπουργὸς Γ. Κονδύλης».

§87ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος εἶναι αὐτός;

§88Σ. ΣΤΑΗΣ. Ὁ κ. Ἰωάννης Δημάκης, ἰδιαίτερος, νομίζω, τοῦ προέδρου κ. Ζ. Παπαθανασίου. (Ἀναγινώσκει): «Ἀριθμὸς φύλλου 250 τῆς 7ης Δεκεμβρίου 1926. Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα. Δι’ ἀποφάσεως τοῦ προέδρου τῆς Α. Α. διωρίσθη ἔκτακτος ὑπάλληλος παρὰ τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς Α. Α. ὁ Ἰωάνης Μπαλόγλου δικηγόρος, ἐπιτυχὼν ἐν διαγωνισμῷ, ἐπὶ μηνιαίᾳ ἀποζημιώσει δραχμῶν 2,500, ἀρχομένῃ ἀπὸ 29 Νοεμβρίου ἐ. ἔ., ὅτε ἀνέλαβεν ὑπηρεσίαν. Ὁ πρόεδρος Ζ. Παπαθανασίου». Ἕτερον: «Ἀριθμὸς φύλλου 246 τῆς 2ας Δεκεμβρίου 1926. Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα. Διὰ Διατάγματος ἀπὸ 1 Δεκεμβρίου ἐ. ἔ. διωρίσθη γραμματεὺς αʹ τάξεως ἐπὶ βαθμῷ καὶ ἀποδοχαῖς γραμματέως αʹ τάξεως ὁ Ἰορδάνης Ἀναγνωστόπουλος δικηγόρος, κεκτημένος τὰ κατὰ τὸν νόμον προσόντα καὶ ἐπιτυχὼν ἐν διαγωνισμῷ. Ὁ Ὑπουργὸς Γ. Κονδύλης». Ἕτερον: «Ἀριθμὸς φύλλου 252 τῆς 9ης Δεκεμβρίου 1926. Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα. Διορισμοί, ἀποδοχαὶ παραιτήσεων, παύσεις καὶ ἀνακλήσεις παύσεων ἐν ὅλῳ δώδεκα προσώπων». Ἕτερον: «Ἀριθμὸς φύλλου 262 τῆς 20ῆς Δεκεμβρίου 1926. Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα. Διωρίσθη ἔκτακτος γραφεὺς παρὰ τῇ Κεντρικῇ Ὑπηρεσίᾳ ὁ Ἰωάννης Κουγιουμτζόγλου ἐπὶ μηνιαίᾳ ἀποζημιώσει 1000 δραχμῶν, ἀρχομένῃ ἀπὸ 13 Δεκεμβρίου ἐ. ἔ., ὅτε ἀνέλαβεν ὑπηρεσίαν. Διωρίσθη ἔκτακτος ὑπάλληλος ὡς ἐπιστάτης τοῦ Ἐθνικοῦ Θεάτρου ὁ Ἀθανάσιος Γεωργοῦτσος ἐπὶ μηνιαίᾳ ἀποζημιώσει δραχ. 2,500. Διωρίσθη ἔκτακτος ὑπάλληλος ὡς φύλαξ τοῦ Ἐθνικοῦ Θεάτρου ὁ Πέτρος Μαρτίκας ἐπὶ μηνιαίᾳ ἀποζημιώσει δραχμῶν 700, ἀρχομένῃ ἀπὸ 22 Νοεμβρίου ἐ. ἔ., ὅτε ἀνέλαβεν ὑπηρεσίαν. Ὁ πρόεδρος Ζ. Παπαθανασίου». Νομίζω, κύριοι, ὅτι τὰ ὀλίγα ταῦτα ἐκ τῶν πολλῶν, τὰ ὁποῖα ἠδυνάμην νὰ σᾶς παραθέσω ἐκ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ἀρκοῦσιν ἵνα καταδείξωσι ποία σπατάλη γίνεται ἐν τῇ Ἀεροπορικῇ Ἀμύνῃ.

§89Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν θέλω νὰ ἀπαντήσω ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι οὐδέποτε θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα, ἀσχέτως τῶν ὀργανικῶν νόμων, ἀσχέτως πάσης κρίσεως ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς ὀργανώσεώς της, οὐδέποτε, λέγω, ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα θὰ ἠδύνατο νὰ εὕρῃ τὸν Κέρβερον τῶν συμφερόντων της παρὰ εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ στρατηγοῦ Παπαθανασίου. Δὲν γνωρίζω τί ἐγένετο προηγουμένως, κ. βουλευτά, τὰ εἴπατε μόνοι σας ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς αὐθαιρέτου ἐντελῶς δημιουργίας νόμων καὶ Νομοθετικῶν Διαταγμάτων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω καὶ ἐπαναλαμβάνω εἶναι ὅτι ἐδημιουργήθη εἷς ὀργανισμός, ἐπὶ τῆς χρησιμότητος τοῦ ὁποίου μόνον ἀπὸ ἀπόψεως ἀμύνης τῆς Χώρας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὁμιλήσω. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἡ ἵδρυσις ἑνὸς ὀργανισμοῦ, ἀδιαφόρως ἂν εἶναι ταμεῖον ἢ εἶναι ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Ὑπουργείου, δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὰς λεπτομερείας αὐτάς. Τοῦτο ὀφείλω νὰ τονίσω, ὅτι ἡ δημιουργία καὶ στοιχειώδους ἔστω ἀεροπορικῆς ἀμύνης τῆς Χώρας ἔπρεπε νὰ ἐπιβάλῃ ἰδίαν μέριμναν. Πῶς θὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ μέριμνα δὲν γνωρίζω. Καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα οὐδέποτε θὰ εὕρισκε πρόσωπον ἄξιον πάσης ἐκτιμήσεως καὶ ἀνώτερον πάσης κρίσεως εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ σήμερον προεδρεύοντος. (Χειροκροτήματα).

§90Σ. ΣΤΑΗΣ. Ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ περὶ προσώπων.

§91Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι. Διότι ἐτονίσατε, κ. βουλευτά, ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἰδίως τῆς μεταβολῆς τοῦ καθεστῶτος, δηλαδὴ πρὸ ἑνὸς μηνός. Πρότερον ἦσαν ὅλα ρόδινα καὶ ἐβάδιζον καλὰ καὶ τώρα πρὸ ἑνὸς μηνός....

§92Σ. ΣΤΑΗΣ. Ἐγὼ προσεπιμαρτύρομαι τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι λόγια καὶ ρητορικὰ σχήματα, ἡ ὁποία κατὰ δεκάδας ἀναγράφει τοὺς διορισμοὺς ἐσωτερικῶν καὶ ἐξωτερικῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης. Ἐδήλωσα μάλιστα προηγουμένως καὶ δὲν γνωρίζω ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ἀντελήφθη, ἂν τὸ ἤκουσεν, ἐδήλωσα τ. ἔ. ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ προϊστάμενοι τῶν ὑπηρεσιῶν νὰ λαμβάνουν γνῶσιν τοιούτων Ν. Διαταγμάτων καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἀποδίδω καὶ εὐθύνην. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατόν, κ. Ὑπουργέ. Εἶσθε Ὑπουργός, ἄρα εἶσθε κοινοβουλευτικός. Δὲν εἶναι δὲ ἐπιτετραμμένον εἰς ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, νὰ διαψεύσητε τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως.

§93Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι, δὲν διέψευσα.

§94Σ. ΣΤΑΗΣ. Διαψεύδετε τὰ γεγονότα.

§95Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν διαψεύδω τίποτε. Δύναται νὰ κάμῃ καὶ 50 διορισμούς, ἂν τὸ ἀπαιτῇ ἡ ὑπηρεσία καὶ γνωρίζετε ὅτι εἶναι εἷς ὀργανισμὸς ὡς ἓν Ὑπουργεῖον. Δὲν διαψεύδω τίποτε, οὔτε κάμνω ρητορικὰ σχήματα, κ. βουλευτά.

§96Σ. ΣΤΑΗΣ. Τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαψεύσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐγὼ οὐδὲν ἄλλο ἔπραξα ἢ νὰ ἀναγνώσω ἐκ τῆς ἐπισήμου τοῦ Κράτους Ἐφημερίδος, εἰς τὴν ὁποίαν κατ’ ἀνάγκην δημοσιεύονται αἱ κυβερνητικαὶ πράξεις, ἐλαχίστας ἐκ τῶν πολλῶν, προσωπικὰς μεταβολάς, τὰς ὁποίας ἐνήργησεν ὁ πρόεδρος τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης. Ὁ σκοπὸς τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ διὰ τοῦ ἐκτροχιασθέντος θεσμοῦ αὐτῆς. Ἀναμφιβόλως πρέπει νὰ ἐνισχύσωμεν καὶ τὸν κατὰ ξηρὰν καὶ τὸν κατὰ θάλασσαν ἀεροπορικὸν στόλον ἡμῶν, ἀλλ’ ἡ ἐνίσχυσις αὕτη πρέπει νὰ γίνῃ μόνον διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Τὸ Ἔθνος οὐδέποτε ἠρνήθη νὰ ἐνισχύσῃ τὰς στρατιωτικὰς αὐτοῦ ἀνάγκας, ἐνίοτε μάλιστα καὶ ὑπὲρ τὰς οἰκονομικάς του δυνάμεις. Ἡ ἄμυνα τῆς Πατρίδος ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην ἀνάγκην. Ἀλλ’ ἡ θεραπεία τῆς ἀνάγκης ταύτης δὲν δύναται νὰ ἐκπληρωθῇ ἢ διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους καὶ διὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν. Ἁρμοδία δὲ ὑπηρεσία διὰ τὴν κατὰ ξηρὰν ἄμυναν τῆς Χώρας εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐκεῖ λοιπὸν νὰ ὑπαχθῇ ἡ Α. Α. τῆς ξηρᾶς καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἡ τῶν ὑδροπλάνων. Δὲν ἔχει ἀνάγκην τὸ Κράτος νὰ πωλήσῃ τὰ κτήματα αὐτοῦ, οὐδὲ τῶν ἐράνων τῶν Τραπεζῶν, τῶν δήμων καὶ τῶν Σωματείων, ἵνα ἐνισχύσῃ τὸν ἀεροπορικὸν αὐτοῦ στόλον. Οὐδὲ ἔχομεν ἀνάγκην νὰ λάβωμεν ὡς ὑπόδειγμα τὰ ἐν Τουρκίᾳ λαμβάνοντα χώραν, ἵνα παραδειγματισθῶμεν. Ἡ Κυβέρνησίς ποτε, τῆς ὁποίας ἀπετέλουν καὶ ἐγὼ μέλος, περιέκοψε καὶ αὐτοὺς τοὺς μισθοὺς τῶν δημοδιδασκάλων, ἵνα ἐνισχύσῃ τὸ τότε ἱδρυθὲν Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἕνεκα τῶν ἐπειγουσῶν ἐθνικῶν περιστάσεων. Ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς εἶναι πάντοτε πρόθυμος εἰς θυσίας, ἀρκεῖ νὰ πείθηται διὰ τοῦ δημοσίου ἐλέγχου ὅτι τὸ χρῆμα αὐτοῦ δὲν σπαταλᾶται ἐφ’ ἃ μὴ δεῖ. Ἔλεγχον ζητεῖ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς καὶ ἔλεγχον ζητοῦμεν καὶ ἡμεῖς. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ αὐτόνομοι ὀργανισμοί, ἀπότοκοι τῆς δικτατορίας, εἶναι ἐκτὸς παντὸς ἐλέγχου, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω ὅπως ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα μετατραπῇ εἰς Ὑπουργεῖον Δημοσίων Κτημάτων, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ προσαρτηθῇ καὶ ἡ ὑπηρεσία τῶν Κληροδοτημάτων, παραμενόντων πάντοτε, συμφώνως πρὸς τὰς διαθήκας τῶν ἀειμνήστων δωρητῶν καὶ εὐεργετῶν τοῦ Κράτους, τῶν εἰσοδημάτων αὐτῶν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν. Ἡ μετονομασία τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης εἰς Ὑπουργεῖον Δημοσίων Κτημάτων καὶ Κληροδοτημάτων οὐδεμίαν αὔξησιν δαπάνης θὰ φέρῃ. Ὅλαι αἱ ἀπαιτούμεναι ὑπηρεσίαι ἱδρύθησαν καὶ οἱ ἁρμόδιοι ὑπάλληλοι διωρίσθησαν, ἐν πλεονασμῷ μάλιστα. Οὐδεμία δαπάνη θὰ προστεθῇ, οὐδὲ τοῦ οἰκήματος, διότι τοιοῦτον ἔχει ἤδη ἐνοικιασθῆ. Θὰ ἔχωμεν ὅμως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸν ὑπεύθυνον καὶ ἐν τῷ τεύχει τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους τὸ κάτοπτρον τῶν δαπανῶν τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, τὰς ὁποίας θὰ παρακολουθῶμεν καὶ θὰ ἐλέγχωμεν. Πρὶν ἢ περατώσω τὴν ὁμιλίαν μου ἐπιθυμῶ νὰ ὑποβάλω τὴν ἑξῆς πρότασιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπειδὴ ἡ μελέτη καὶ ὁ ἔλεγχος τῶν ἐπαναστατικῶν Ν. Διαταγμάτων ὑπὸ τῶν ἰδίων κυρίων Ὑπουργῶν δὲν εἶναι δυνατός, τὸ μὲν διότι οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ εἶναι πολυάσχολοι καὶ δὲν διαθέτουσι τὸν ἀναγκαῖον χρόνον πρὸς τοῦτο, τὸ δὲ διότι περιστοιχίζονται ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ὑπὸ ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι εἶναι συνήθως οἱ ὑποβολεῖς καὶ οἱ συντάκται τῶν ἐπαναστατικῶν τούτων Ν. Διαταγμάτων, προτείνω ὅπως διορισθῶσι τόσαι Κοινοβουλευτικαὶ ἐνδεκαμελεῖς Ἐπιτροπαί, ὅσα εἶναι τὰ Ὑπουργεῖα καὶ ἑκάστη ἐξ αὐτῶν νὰ ἀναλάβῃ νὰ μελετήσῃ τὰ Ν. Διατάγματα τὰ σχετικὰ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς δικαιοδοσίας της καὶ νὰ ὑποβάλῃ ταχέως εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην αὐτῆς περὶ καταργήσεως ἢ κυρώσεως αὐτῶν. Ἐννοεῖται ὅτι εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς πρέπει νὰ λάβωσι μέρος βουλευταὶ ἐπιθυμοῦντες καὶ δυνάμενοι νὰ ἐκτελέσωσι τοιαύτην ἐργασίαν. Ἄνευ τῆς εἰσαγωγικῆς ταύτης μελέτης ἐπὶ τῶν ἐπαναστατικῶν Ν. Διαταγμάτων οὔτε ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ἡ Βουλὴ θὰ δυνηθῶσι νὰ ἐπιτύχωσι τὰς οἰκονομίας, τὰς ὁποίας ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς προσδοκᾷ παρ’ ἡμῶν.

§97Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὴν Κυβέρνησιν ἀπησχόλησεν ἀπὸ τῆς συστάσεώς της τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. προλαλήσας συνάδελφος. Εἶναι ἐκτὸς ἀμφισβητήσεως, ἀνεξαρτήτως τοῦ δικτατορικοῦ τρόπου, εἶναι ἐκτὸς ἀμφισβητήσεως ὅτι φέρει τὰ ἑξῆς ἄτοπα. Πρῶτον ὅτι ἐκ τῶν δανείων πρὸς διάθεσιν ὡρισμένων πόρων ὑπὲρ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης καὶ ἡ ἵδρυσις πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν ταμείου, ἐξ ἄλλου δὲ καὶ ἡ διαχείρισις ζητημάτων τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντελῶς ξένα πρὸς τὸν ἄλλον σκοπόν, ὡς ἡ διαχείρισις τῶν δημοσίων κτημάτων, αὐτὸ εἶναι ἐλάττωμα. Ἄλλο δὲ ἐλάττωμα εἶναι ὅτι δὲν εἶναι ὑπὸ ἕνα ὀργανισμὸν τέλειον. Περὶ αὐτῶν ὑπάρχουν ἕτοιμα νομοσχέδια, ἀλλὰ δὲν ὑποβάλλονται εἰς τὴν Βουλὴν πρὶν τύχωσι τῆς ἐγκρίσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Κατὰ συνέπειαν θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀναμείνῃ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν τὴν κατάθεσιν τῶν νομοσχεδίων καὶ θὰ ἔχουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ συζητήσουν εὐρύτατα τὰ θέματα ὅσον ἀφορᾷ τὰ προσωπικὰ Διατάγματα, ὅταν ἡ ὑπηρεσία δημοσίων κτημάτων ὑπήγετο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, εἶχε προσωπικὸν 28 ὑπαλλήλων. Σήμερον τὸ προσωπικὸν τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας ἀνήρχετο εἰς 80 ὑπαλλήλους, πλὴν τῶν ἐκτάκτων. Αἱ διάφοροι δαπάναι ἀνέρχονται εἰς περισσότερα τῶν 10 ἑκατομμυρίων. Αἱ δὲ εἰσπράξεις δὲν εἶναι τόσαι, ὥστε νὰ δικαιολογήσουν τὴν αὔξησιν τοῦ προσωπικοῦ, διότι ἐκ τῶν εἰσπράξεων αὐτῶν τὰ μεγάλα κονδύλια προέρχονται ἀπὸ τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸ ὁποῖον διελύθη, προέρχονται ἀπὸ τὴν ἐκποίησιν τῶν δημοσίων κτημάτων κλπ. Ἐπίσης πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. βουλευτὴς ὅτι ἀνεστάλη ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ σχετικοῦ νόμου τοῦ ἀφορῶντος τὰ κληροδοτήματα, τὰ ὁποῖα ἐξακολουθοῦν νὰ ὑπάγωνται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας.

§98Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Τὸν λόγον, παρακαλῶ.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προέχει ἡ πρότασις περὶ προτάξεως τῆς συζητήσεως.

§100Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Θὰ ἔπρεπε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του καὶ εἰς εἰδικά τινα Ν. Διατάγματα, τὰ ὁποῖα καθιεροῦν εἰδικὸν τρόπον ἐκδικάσεως τῶν ζητημάτων τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης. Τὸ νομικὸν πρόσωπον τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, σύμφωνα μὲ τὰ Ν. Διατάγματα, δὲν εἶναι ἓν πρόσωπον δικαίου, ὅπως ὅλα τὰ πρόσωπα. Ἐκεῖ κατηργήθη πᾶσα διαδικασία δικαστική, ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει ἀγωγὴ περὶ νομῆς, ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει τίποτε, καθιεροῦται κατὰ πρωτοφανῆ τρόπον ἓν εἶδος διαδικασίας, ἰδίας δηλαδή, μία διοικητικὴ διαδικασία. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, εἰς τὴν μέριμνάν του νὰ περιλάβῃ καὶ αὐτό.

§101Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐν σχέσει μὲ τὸ ζήτημα ἔχω ἕτοιμον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου τροποποιεῖται ἡ διαδικασία αὐτή.

§102Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρόκειται κατ’ αὐτὰς νὰ ὑποβάλῃ ὁλόκληρον πρόγραμμα ἀφορῶν τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν καὶ τεῖνον εἰς τὴν κατάργησιν τῶν ἐκτρόπως γενομένων, ἐπειδὴ εἶμαι καὶ ἐγὼ ἐκ τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, δηλῶ ὅτι νομίζω ὅτι δέον νὰ ἀναμείνωμεν ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς καταθέσῃ τὰ σχετικὰ μέτρα.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς τάσσεται μὲ τὴν γνώμην περὶ ἀναβολῆς.

§104Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ἡμεῖς οἱ 15 οἱ ὑπογράψαντες τὴν πρότασιν περὶ γενικεύσεως νομίζομεν ὅτι ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ δικαιούμεθα τῆς γενικεύσεως, ἀδιαφόρως τοῦ ἂν ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς δέχεται τὴν γενίκευσιν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ τῶν 15 ὅμως ὑπογραψάντων τινὲς ἀνεκάλεσαν τὴν ὑπογραφήν των.

§106Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ἀντιλέγω πρὸς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ, τὴν ὁποίαν δίδετε ὅτι ἡ γενίκευσις ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς πλειονοψηφίας, ἐνῷ αὕτη εἶναι ἀνεξάρτητος.

§107Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Στάη τῆς λίαν ἐμπεριστατωμένης περὶ τῆς διαχειρίσεως τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης ἐπιβάλλεται μία ἄλλη μέριμνα, ἀσχέτως τῆς μερίμνης τῆς Κυβερνήσεως. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐγὼ ἀτομικῶς ἐξεβιάσθην νὰ δώσω 5,000 δραχμὰς εἰς τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν ἐπὶ δικτατορίας, ἀλλὰ δὲν μὲ ἄφησεν ὁ κ. Κύρου, ὁ ὁποῖος μὲ εἶπε: «Θὰ εἶσαι βλὰξ ἂν τὰ στείλῃς». Ὅλαι αἱ Τράπεζαι ἐξεβιάσθησαν νὰ δώσουν ἐράνους. Θὰ πρότεινα, γενομένης δεκτῆς τῆς προτάσεως τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ περὶ μὴ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, θὰ προέτεινα, λέγω, εἰς τὴν Βουλήν, ἂν δέχεται, νὰ ὁρισθῇ μία Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὰ γενόμενα ἐν τῇ Ἀεροπορικῇ Ἀμύνῃ, ὁριζομένη κατ’ ἀναλογίαν τῶν κομμάτων.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τοὺς ὑπογράψαντας τὴν πρότασιν, ἂν ἐπιμένουν εἰς αὐτήν, νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§109Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὐδαμοῦ ὁ Κανονισμὸς ἐπιτρέπει εἰς τὸν Πρόεδρον νὰ ἐρωτᾷ τοὺς ὑποβαλόντας τὴν πρότασιν ἂν ἐπιμένουν εἰς αὐτήν.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐκφωνήσω τὰ ὀνόματα. (Ἀναγινώσκονται τὰ ὀνόματα τῶν ὑποβαλόντων τὴν πρότασιν περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως κ. κ. βουλευτῶν, οἱ περισσότεροι δὲ δηλοῦν ὅτι παραιτοῦνται).

§111Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Παραιτοῦμαι καὶ ἐγώ, ἀλλὰ δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν αὐθαιρέτως δίδετε εἰς τὸν Κανονισμόν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ δώσητε σεῖς τὴν ἑρμηνείαν. Ὑπεβλήθη μία πρότασις. Οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν ἀποσύρουν αὐτήν. Τί θέλετε νὰ σᾶς κάμω; Ἡ πρότασις θεωρεῖται ὡς μὴ ὑποβληθεῖσα. Ὁ κ. Δ. Βοκοτόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ὑπουργόν....

§113Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ σύστασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ, καθὼς καὶ ἡ ἑπομένη τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς ἐπερωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν διὰ τίνα λόγον καθυστερεῖται ἡ ἀνασύστασις τῶν ἐπαρχιακῶν γεωπονικῶν γραφείων καὶ ποῖα ἐν γένει μέτρα πρόκειται νὰ λάβῃ ὑπὲρ τῆς γεωργικῆς μορφώσεως καὶ παραγωγῆς τῆς Χώρας. Ἐπίσης παρακαλεῖ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν προτίθεται, ὡς ἐλπίζομεν, νὰ ἁπλουστεύσῃ τὰς λαβυρινθώδεις δικονομικὰς διατάξεις τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου.

§115Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ Ν. Διατάγματος, ἐπὶ Κυβερνήσεως νομίζω τοῦ κ. Κονδύλη, κατηργήθησαν πλεῖστα ὅσα ἐπαρχιακὰ γεωπονικὰ γραφεῖα. Θὰ εἶχον λοιπὸν νὰ ὑποβάλω τὴν παράκλησιν νὰ τὰ ἐπανασυστήσητε, διότι ἡ γεωργικὴ τάξις ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην ἀπὸ τὸ γραφεῖον αὐτό. Ἐπίσης δὲ προκειμένου περὶ τῆς γεωργικῆς μορφώσεως τῆς Χώρας νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ εἰσηγηθῇ τὰ μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ προαχθῇ αὕτη. Καὶ ἐπὶ τῆς ἑτέρας ἐπερωτήσεως νομίζω ὅτι καὶ πρὸ ἡμερῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι θὰ εἰσαγάγῃ τὸ ζήτημα αὐτό. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν νὰ μοὶ δώσητε μίαν ἀπάντησιν.

§116Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ μὲν πρῶτον ζήτημα θὰ ἐξετάσω. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν γεωργικὴν μόρφωσιν παρασκευάζεται σοβαρὰ ἐργασία, ἡ ὁποία θὰ ἀνακοινωθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ὅταν θὰ γίνῃ ἡ σχετικὴ συζήτησις.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Χασιώτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§118Σ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ συνάδελφος κ. Τσαρλαμπᾶς ἠρώτησε τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν διατί κατηργήθησαν τὰ γεωπονικὰ ἐπαρχιακὰ γραφεῖα καὶ παρεκάλεσε τὴν ἀνασύστασιν αὐτῶν. Πρῶτον πρέπει νὰ γνωρίζωμεν κατὰ πόσον εἶναι ἀναγκαῖα τὰ γραφεῖα ταῦτα καὶ νὰ πεισθῇ περὶ τούτου ἡ Βουλή, διότι δὲν εἶδον καὶ πολλὰς διαμαρτυρίας κατὰ τὴν κατάργησιν αὐτῶν. Καὶ ἐδῶ συμβαίνει ἡ ἑξῆς παρεξήγησις, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἐπιδράσῃ ἀκόμη καὶ ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δηλαδὴ οἱ ἐπαρχιακοὶ γεωπόνοι δὲν φέρουν οὐδὲν ἀποτέλεσμα διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργίας τοῦ τόπου καὶ εἶναι μία περιττὴ δαπάνη. Ἰδοὺ περὶ τίνος σοβαρωτάτου ζητήματος πρόκειται. Πρόκειται δηλαδὴ περὶ ἐπικοινωνίας τοῦ Κράτους μὲ τὸν γεωργικὸν πληθυσμόν, διεκόπη δὲ τελείως ἡ ἐπικοινωνία αὕτη τοῦ Κράτους ὑπὸ ἔποψιν μορφωτικὴν τῶν γεωργῶν κατόπιν τῆς καταργήσεως τοῦ νόμου «περὶ ἐπαρχιακῶν γεωπονικῶν γραφείων». Ὅταν ἔγινεν ὁ νόμος «περὶ νομογεωπόνων», ὁ σκοπὸς ἦτο ἵνα ἡ ἐπιστήμη ἡ γεωπονικὴ ἐκλαϊκευθῇ, ὅπως ἐξελαϊκεύθη καὶ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα μέρη τοῦ κόσμου, διὰ νὰ κατορθωθῇ νὰ φθάσῃ αὕτη εἰς τὰ χωρία, διότι μέχρι σήμερον ἡ ἐπιστήμη εὑρίσκεται σχεδὸν ἐν ἀχρηστίᾳ εἰς γραφεῖα τινὰ τῶν πόλεων. Καὶ ἑπομένως ὁ γεωργικὸς κόσμος δὲν ἔχει γνῶσιν τῆς γεωπονικῆς ἐπιστήμης. Καὶ τοῦτο συμβαίνει μόνον ἐν Ἑλλάδι. Καὶ ἐπειδὴ δὲν βλέπει φυσικῷ τῷ λόγῳ ὁ κόσμος ἀποτελέσματα ἀπὸ τὴν γεωπονικὴν ἐπιστήμην, διότι δὲν ἔφθασαν, ὡς εἶπον, αἱ γνώσεις αὐτῆς εἰς τὰ χωρία, οὔτε δηλαδὴ εἰς τὰ κτήματα, οὔτε εἰς τὰ ποιμνιοστάσια, οὔτε εἰς τὰ ἐργοστάσια γεωργικῶν προϊόντων, ἀλλ’ ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ εἰς τὰς πόλεις, δι’ αὐτὸ ὑπάρχουν οἱ νομίζοντες ὅτι δὲν μᾶς χρειάζεται ἡ γεωπονικὴ ὑπηρεσία. Ὁμοιάζει ἡ ὑπόθεσις μὲ ἕνα φανάρι, τὸ ὁποῖον ὑψώθη εἰς τὰς Ἀθήνας διὰ νὰ φωτίσῃ ὅλην τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ ὁποῖον δὲν φωτίζει παρὰ μόνον τὴν συνοικίαν ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται καὶ ὅλος ὁ ἄλλος κόσμος μένει φυσικὰ εἰς τὸ σκότος. Ὅταν ἔγινεν ὁ νόμος περὶ νομογεωπόνων, εἴδομεν ἀμέσως ἐξ ἀρχῆς ὅτι ὁ νομογεωπόνος δὲν εἶναι ποτὲ ἐπαρκής. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ μελετήσῃ τὴν κατάστασιν καὶ νὰ λάβῃ γνῶσιν ὅλων τῶν συνθηκῶν τῶν οἰκονομικῶν καὶ τῶν φυσικῶν τοῦ τόπου, τοῦ κλίματος, τῶν ἐμπορικῶν συνθηκῶν, τῆς διοικητικῆς ὅσον καὶ τῆς συγκοινωνιακῆς καταστάσεως, τοῦ βαθμοῦ τῆς ἀσφαλείας, ἤτοι ὅλων τῶν συνθηκῶν αἱ ὁποῖαι ἐπιδρῶσιν ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ δώσῃ εἰς τοὺς γεωργοὺς τὰς συμβουλάς του, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ, διότι δὲν ὑπάρχει δυσκολώτερον πρᾶγμα ἀπὸ τὸ νὰ δώσῃ κανεὶς μίαν γεωργικὴν συμβουλὴν εἰς ἕνα χωρικόν, ἂν δὲν προηγηθοῦν λεπτομερεῖς ἐπιτόπιοι μελέται. Εἴτε λ. χ. περὶ μεταβολῆς τοῦ σπόρου τοῦ σίτου πρόκειται, εἴτε περὶ τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης ἐντάσεως τῆς καλλιεργείας κατ’ αὐτὸν ἢ ἐκεῖνον τὸν τρόπον, ἂν δὲν ἔχῃ ὁ γεωπόνος γνῶσιν τῶν φυσικῶν, τῶν οἰκονομικῶν καὶ τῶν ἄλλων συνθηκῶν ἑκάστου τόπου, ἐπ’ ἐλάχιστον δύναται νὰ διδάξῃ ἐπωφελῶς. Τουναντίον μάλιστα δύναται καὶ νὰ βλάψῃ. Πανταχοῦ τοῦ κόσμου ὁ νομογεωπόνος πρὶν ἀρχίσῃ τὴν διδασκαλίαν ὀφείλει νὰ κάμῃ τὴν μελέτην ἑνὸς τόπου ὑπὸ τὰς ἄνω ἀπόψεις. Εἴδομεν ἀμέσως ἐξ ἀρχῆς τὰς δυσκολίας τοῦ ἔργου τοῦ νομογεωπόνου, λόγῳ ἐλλείψεως συγκοινωνίας, λόγῳ τῆς μεγάλης ἀμαθείας, τὴν ὁποίαν ἔχουν ὡς πρὸς τὰ νέα πράγματα οἱ γεωργοὶ τῆς Ἑλλάδος. Διότι δὲν εἶναι παρεσκευασμένοι ἀπὸ προηγουμένην σχολικὴν μόρφωσιν, ὅπως εἰς ἄλλα μέρη τοῦ κόσμου, ὅπου ἔχουν μίαν δημοτικὴν δι’ ὅλους ὑποχρεωτικὴν ἐκπαίδευσιν, ἀλλοῦ 7 καὶ ἀλλοῦ 8 ἐτῶν, κατὰ τὰ ὁποῖα προετοιμάζονται καταλλήλως διὰ νὰ ἀκούσουν ἔπειτα μετὰ ζήλου καὶ ἀποτελεσματικῶς τὴν γεωργικὴν διδασκαλίαν. Ἐκεῖ λοιπὸν εἰς τὴν Εὐρώπην, ἂν εἷς νομογεωπόνος κάμῃ μίαν ἀγγελίαν ὅτι πρόκειται ὡρισμένην ἡμέραν κάπου νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τῆς ἀναπτύξεως τῆς παραγωγῆς λ. χ. τοῦ σίτου, δύνανται οἱ γεωργοὶ νὰ τρέξουν ἀπὸ 2 καὶ 3 ὥρας μακρυὰ διὰ τοῦ σιδηροδρόμου, νὰ δαπανήσουν ἀρκετὰ διὰ νὰ μὴ χάσουν αὐτὴν τὴν σοβαρωτάτην διάλεξιν. Ἀλλὰ, ἄν ποτε εἰς ἓν χωρίον τῆς Ἑλλάδος κάμητε αὐτὴν τὴν ἀγγελίαν—καὶ τὰ λέγω αὐτὰ ἐκ μακροτάτης πείρας— πολὺ δύσκολον θὰ κατορθώσητε νὰ συγκεντρώσητε ἔστω καὶ 30 ἢ 40 γεωργοὺς ἐνώπιόν σας διὰ νὰ ἀκούσουν τὴν διδασκαλίαν σας. Ἀλλὰ διὰ νὰ διορθώσωμεν τὸ ἄτοπον αὐτό, ὥστε ὁ νομογεωπόνος νὰ κατορθώσῃ νὰ διαδώσῃ τὰς γεωπονικάς του γνώσεις, ἀπὸ τὸ ὁποῖον θὰ ἐλύοντο τὰ οἰκονομικά μας ζητήματα καὶ ἴσως ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν, τί πρέπει νὰ γίνῃ; Πῶς λ. χ. θὰ ἠδύνατο ἡ παραγωγὴ τῆς Ἑλλάδος νὰ αὐξήσῃ γενικῶς ἔστω καὶ κατὰ 30%; Ἰδοὺ ποία θὰ ἦτο ἡ λύσις τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος τῆς Ἑλλάδος. Δηλαδὴ πῶς τὰ 10 δεμάτια ἀπὸ ἕνα ἀγρὸν νὰ γίνουν 13. Ἐν τούτοις διὰ τὸ ἁπλοῦν αὐτὸ θέμα εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπωμεν εἰς ὅλους τοὺς γεωργοὺς τί πρέπει νὰ κάμουν. Ἐπειδὴ ὅμως διὰ τὴν γενίκευσιν τῶν γνώσεων ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ἀρκεῖ εἷς νομογεωπόνος, εἴπομεν νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς νομογεωπόνους βοηθοὺς διὰ νὰ φέρωμεν αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἴσως ζητεῖ ὅλος ὁ κόσμος, ἤτοι διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ πλούτου τῆς Χώρας. Καὶ οὕτως ἔγινεν ὁ νόμος, ἵνα πλησίον τῶν νομογεωπόνων καὶ ὑπὸ τὰς διαταγὰς αὐτῶν ὑπάρχωσι καὶ ἄλλα ὄργανα. Αὐτὰ τὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα ὀνομάζομεν ἐπαρχιακοὺς γεωπόνους, εἶναι ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων αἱ θέσεις κατηργήθησαν. Οἱ ἐπαρχιακοὶ γεωπόνοι δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ οἱ διδάσκαλοι τῶν γεωργῶν εἰς τὰ χωρία. Δὲν γνωρίζω, κύριοι βουλευταί, ἂν ἐσχηματίσατε τὴν γνώμην περὶ τῆς ἀνάγκης τοιούτων διδασκάλων τῶν γεωργῶν ἐκ τῆς ἰδίας σας ἀντιλήψεως, διότι εἶσθε οἱ περισσότεροι ἀπὸ ἐπαρχίας. Καὶ ἐπειδὴ πρόκειται νὰ ληφθῇ νομοθετικὸν μέτρον, πρέπει νὰ ἔχητε γνώμην, ἂν κατὰ τὴν ἀντίληψίν σας χρειάζονται ἢ δὲν χρειάζονται οἱ ἐπαρχιακοὶ γεωπόνοι διὰ νὰ περιοδεύουν εἰς τὰ χωρία τῶν ἐπαρχιῶν σας. Ἐγὼ νομίζω ὅτι, ἂν ὑπάρξουν περιοδεύοντες γεωπόνοι εἰς τὰ χωρία καὶ ἔλθουν εἰς ἐπαφὴν μὲ τοὺς γεωργούς, τότε θὰ ἐπέλθουν τὰ ἑξῆς σοβαρώτατα ἀποτελέσματα. Πρώτιστα πάντων θὰ δυνηθῶμεν τότε νὰ ἔχωμεν πειραματικοὺς ἀγροὺς εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν δυνάμεθα νὰ διδάξωμεν τί πρέπει νὰ γίνῃ. Ποῖον λ. χ. εἶναι τὸ σιτάρι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σπειρόμενον δύναται νὰ δώσῃ κατὰ στρέμμα ἀπόδοσιν μεγαλυτέραν, εἰς ποῖον μέρος εὐδοκιμεῖ αὕτη ἢ ἐκείνη ἡ ποικιλία κλπ. Διὰ νὰ διδάξωμεν ὅλα αὐτὰ πρέπει νὰ προηγηθοῦν πειραματικοὶ ἀγροὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἄλλως, ἂν μεταβῶ ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἔχω ὁπωσδήποτε πεῖράν τινα τῶν γεωργικῶν πραγμάτων καὶ εἴπω εἰς μίαν ἐπαρχίαν πρέπει νὰ σπείρητε τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ σιτάρι, χωρὶς νὰ κάμω πειράματα πρότερον, εἶναι δυνατὸν νὰ δώσω γνώμην πολὺ πεπλανημένην. Καί, ἂν θελήσουν νὰ δοκιμάσουν τὴν νέαν αὐτὴν ποικιλίαν σίτου οἱ γεωργοί, εἶναι πιθανὸν νὰ ἀποτύχουν καὶ ἔπειτα θὰ εἴπουν ὅτι ἀπέτυχεν ἡ γεωργικὴ ἐπιστήμη. Ἡ ἐπιστήμη, κύριοι, θέλει πρῶτον τοὺς πειραματικοὺς ἀγροὺς εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ τότε οἱ γεωπόνοι θὰ διδάσκουν ἀσφαλῶς καὶ πειστικῶς.

§119Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ἐπερώτησιν κάμνετε;

§120Σ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ. Ἐπερώτησιν, κ. Μαζαράκη, σπουδαιοτάτην μάλιστα ἐπερώτησιν καὶ παρακαλῶ νὰ ἀκούσητε. Διότι εἶναι ἴσως σπουδαιοτέρα ἀπὸ μίαν μεταβολὴν ἑνὸς ἄρθρου τοῦ Συντάγματος, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ συζητήσωμεν ἴσως ἐπὶ μίαν ἑβδομάδα. Αὐτὸ λοιπόν, κύριοι, θέλει ὁ γεωργός· νὰ παράγῃ περισσότερα. Λέγω ὅσα λέγω διὰ νὰ ἐλέγξω καὶ ψέξω ὅλον τὸ παρελθόν, διότι πολὺ φοβοῦμαι τὸ μέλλον. Δι’ αὐτὸ θέλω ἵνα καὶ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς ἐνισχυθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἐνθαρρυνθῇ δι’ ὅσα μέτρα θὰ λάβῃ ὑπὲρ τῆς γεωργίας. Καὶ ὄχι τόσον διὰ νὰ πεισθῇ, διότι πιστεύω ὅτι καὶ ὁ ἴδιος νὰ εἶναι πεπεισμένος περὶ τῆς ἀνάγκης, ἀλλὰ νὰ ἐνισχυθῇ ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἀναγραφὴν πιστώσεων διὰ τὰς θέσεις τῶν ἐπαρχιακῶν γεωπόνων, αἱ ὁποῖαι κακῶς κατηργήθησαν, διότι περὶ οἰκονομιῶν μόνον γίνεται λόγος, ἐνῷ ὑπάρχει μία περίπτωσις ἐδῶ, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ εὕρωμεν ἕνα τρόπον διὰ νὰ αὐξήσωμεν τὰ ταμεῖα, ἐκ τοῦ ὁποίου ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα ζητοῦν νὰ ἀντλήσουν δυνάμεις διὰ νὰ ἐκπληρώσουν τὸν προορισμόν των. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι κατὰ τοῦ μακροῦ παρελθόντος, τὸ ὁποῖον δὲν κατώρθωσε νὰ ἔχῃ δύο ἔστω διδασκάλους μόνον εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν διὰ τὴν διδασκαλίαν τῆς γεωργίας ἀνὰ τὰ χωρία. Καὶ ἐνῷ δαπανῶνται δι’ ἄλλους λειτουργοὺς τῆς Πολιτείας ἑκατοντάδες ἑκατομμυρίων δραχμῶν, δὲν δαπανῶνται οὔτε 10 χιλιάδες δραχμῶν δι’ ἑκάστην ἐπαρχίαν διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν τὴν ἐπαγγελματικὴν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ἀπὸ τὸν ὁποῖον προκύπτουν καὶ οἱ φόροι καὶ ὅλος σχεδὸν ὁ πλοῦτος καὶ ὅλη ἡ κίνησις παρ’ ἡμῖν, ἡ ἐμπορική, ἡ βιομηχανικὴ κλπ.

§121Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν; Ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ ἀφορᾶ νὰ ζητηθοῦν πληροφορίαι ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν διατί κατήργησεν ὡρισμένας θέσεις νομογεωπόνων. Αὐταὶ αἱ ὡρισμέναι θέσεις νομογεωπόνων ὑφίστανται μὲ ἕνα ὡρισμένον ὀργανισμὸν καὶ μίαν ὡρισμένην δυνατότητα τοῦ γεωπόνου νὰ μεταδώσῃ εἰς τὸν λαὸν τὴν ἐπιστημονικὴν γνῶσιν, διὰ τὴν ὁποίαν πολὺ ὀρθῶς ὡμιλήσατε.

§122Σ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ. Μάλιστα, κ. συνάδελφε.

§123Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ σᾶς παρακαλέσω ὡς εἰδικὸν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ νὰ μοὶ εἴπητε τὴν γνώμην σας. Μὲ τὸν ὑπάρχοντα ὀργανισμὸν τῆς γεωπονικῆς ὑπηρεσίας, τὸν κανονίζοντα τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ὑφισταμένων γεωπόνων, ἁρμοδιότητα ἡ ὁποία καθορίζει ἕνα γεωπόνον ἀνὰ ἕκαστον νομόν, ὑποχρεωμένον νὰ περιοδεύσῃ χωρία ἀνερχόμενα εἰς δεκάδας ὁλοκλήρους καὶ ἀπέχοντα ἀπ’ ἀλλήλων ὥρας ὁλοκλήρους εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἦτο δυνατὸν ὁ γεωπόνος αὐτὸς οὐδὲ ἅπαξ τοῦ ἔτους νὰ περιέλθῃ τὴν περιφέρειάν του, σᾶς ἐρωτῶ, ἦτο δυνατὸν ὁ γεωπόνος αὐτὸς νὰ ἔχῃ καμμίαν πρακτικὴν σπουδαιότητα; Καὶ δεδομένου ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία πρακτικὴ σπουδαιότης τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν εἶναι τοῦτο· ἂν ὀρθῶς ἢ κακῶς κατηργήθησαν ὡρισμέναι θέσεις καὶ ἂν ὀρθῶς ἢ κακῶς παραμένουν αἱ ὑπόλοιποι.

§124Σ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ. Λέγω τὸ ἑξῆς· μὴ συγχέετε τὸν νομογεωπόνον μὲ τὸν ἐπαρχιακὸν γεωπόνον. Ὁ νομογεωπόνος εἶπον ἤδη ὅτι ἀπεδείχθη ἀνεπαρκής, καίτοι δὲν εἶχον διορισθῆ οὔτε αὐτοὶ ἀκόμη εἰς ὅλους τοὺς νομούς, ἀλλ’ εἴς τινας μόνον ὅπου εἶχον διορισθῆ νομογεωπόνοι ἀπεδείχθησαν ἀνεπαρκεῖς διὰ νὰ ἔλθουν εἰς στενωτάτην καὶ εἰς ἀδιάκοπον συνάφειαν μὲ τὸν γεωργικὸν πληθυσμόν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ αὐτὸς ἔκαμε καὶ ἄλλα ἔργα διὰ νὰ διατηρῆται τὸ γραφεῖον, ἔκαμε καὶ αὐτὸς ἐργασίας γραφείου, ἔκαμεν ἀλληλογραφίαν, ἐνῷ τὴν ἀλληλογραφίαν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ τὴν κάμωμεν καὶ ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ θὰ ἠδυνάμεθα ἴσως μάλιστα νὰ τὴν κάμωμεν πολὺ καλύτερον ἀπὸ αὐτούς, νὰ στέλλωμεν δηλαδὴ ἐγκυκλίους, νὰ τοιχοκολλῶμεν ὁδηγίας κλπ. Δι’ αὐτὸ ἡμεῖς ἐπροτείναμεν τὴν ὕπαρξιν ἐπαρχιακῶν γεωπόνων καὶ εἴπομεν ὅτι εἰς κάθε ἐπαρχίαν πρέπει νὰ ὑπάρχουν τὸ ὀλιγώτερον δύο ἐπαρχιακοὶ γεωπόνοι, ὁπότε δὲν θὰ ἦτο εἷς κατὰ νομόν, ἀλλὰ θὰ ἦσαν δύο κατὰ ἐπαρχίαν, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶχον 30–40 χωρία ἕκαστος καὶ ἑπομένως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ ἐπισκέπτωνται πολὺ συχνὰ οἱ ἐπαρχιακοὶ γεωπόνοι.

§125Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ συμφωνοῦμεν εἰς τοῦτο, ὅτι ὑπάρχει ἄμεσος ἀνάγκη πλήρους ὀργανώσεως γεωπονικῆς ὑπηρεσίας. Ἂν ὅμως τοῦτο δὲν γίνῃ, ἡ ὑφισταμένη εἶναι τελείως περιττή.

§126Σ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ. Δὲν ὑπῆρχον διωρισμένοι ἐπαρχιακοὶ γεωπόνοι καὶ δὲν ἐπαύθησαν ἑπομένως οὗτοι. Μόνον ἔκαμε μίαν ἐπίδειξιν ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Οἰκονομιῶν ὅτι κατήργησεν 135 θέσεις καὶ ἔφερε μίαν οἰκονομίαν εἰκονικὴν 10 ἕως 15 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Δὲν ὑπῆρχεν οὔτε εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν πίστωσις, οὔτε θέσεις ὑπῆρχον πλὴν ὀκτὼ μόνον διὰ 135 ἐπαρχίας. Σεῖς καταδικάζετε ἕνα θεσμόν, ὁ ὁποῖος δὲν ἐλειτούργησε. Καταδικάζετε ἕνα λειτουργὸν τῆς Πολιτείας, ὁ ὁποῖος δὲν ὑπῆρχε. Διότι δὲν εἶχον διορισθῆ, εἰς τὰς ἐπαρχίας δὲν περιώδευε κανεὶς ἐπαρχιακὸς γεωπόνος. Ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ διέκοψαν καὶ τὸ ἔργον καὶ αὐτοῦ τοῦ κατὰ νομοὺς νομογεωπόνου καὶ τὸν κατέστησαν τελείως ἄχρηστον. Καὶ διὰ τοῦτο ὑπάρχει σήμερον ἡ γενικὴ ἰδέα ὅτι εἶναι τελείως ἄχρηστος ὁ θεσμός. Ἂν ὑπῆρχεν εἷς ἰατρὸς εἰς τὴν Πελοπόννησον, δὲν θὰ ἐλέγαμεν βεβαίως κάτω ἡ ἰατρικὴ ἐπιστήμη, διότι δὲν ἔφερεν ἀποτέλεσμα ὁ εἷς ἰατρὸς εἰς ὅλην τὴν Πελοπόννησον. Δι’ αὐτὸ εἶναι χιλιάδες δικηγόρων οἱ ὁποῖοι βοηθοῦν εἰς τὴν ἀπόδοσιν τοῦ δικαίου καὶ χιλιάδες ἰατρῶν καὶ πάλιν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐπαναφέρωμεν τὴν ὑγείαν εἰς τὸν Τόπον, οὔτε νὰ ἐγκαθιδρύσωμεν τελείαν δικαιοσύνην. Ὑπάρχουν 100 ἐπίσκοποι καὶ δὲν ἠξεύρω πόσοι ἱερεῖς καὶ μὲ ὅλας τὰς ὑποσχέσεις περὶ τοῦ Παραδείσου δὲν κατώρθωσαν ἀκόμη νὰ κάμουν ὅλον τὸν κόσμον ἠθικὸν καὶ ὄντως χριστιανικόν. Ἠθέλατε λοιπὸν νὰ γίνῃ ἀναμόρφωσις τῆς γεωργίας μόνον διότι ἐψηφίσθη εἷς νόμος καὶ χωρὶς νὰ στείλωμεν τοὺς ἀναγκαιοῦντας λειτουργοὺς ἵνα ἐφαρμόσουν τὸν νόμον; Δὲν διαμαρτύρομαι ἐγὼ διὰ τὴν παῦσιν τῶν ἐπαρχιακῶν γεωπόνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπῆρχον, οὔτε διαμαρτύρομαι διὰ τὴν παῦσιν τῶν νομογεωπόνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι μία σταγὼν ἐν τῷ ὠκεανῷ, οἱ ὁποῖοι εἴτε ἐπαύθησαν εἴτε δὲν ἐπαύθησαν δὲν ἦσαν ἀρκετοὶ διὰ νὰ συντελέσουν εἰς τὴν μόρφωσιν τοῦ γεωργικοῦ κόσμου. Ἀλλὰ διαμαρτύρομαι διότι κατηργήθη ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ὑπέσχετο ὅτι αἱ ἀνάγκαι αὐταὶ θὰ ζητηθῶσι. Καὶ ὁ νόμος αὐτὸς κατηργήθη καὶ φοβοῦμαι ὅτι θὰ μείνῃ κατηργημένος καὶ δὲν θὰ εἶναι εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν ἀναγεγραμμένη ἡ πίστωσις διὰ τοὺς ἐπαρχιακοὺς γεωπόνους. Ὑπάρχει καὶ ἓν ἄλλο σοβαρώτατον δι’ αὐτοὺς τοὺς γεωπόνους, τοὺς ὁποίους ἐστείλαμεν εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ τοὺς ἑτοιμάσαμεν καὶ τοὺς ἐφέραμεν κατόπιν ἐδῶ διὰ τὴν ἐκλαΐκευσιν τῆς γεωπονικῆς ἐπιστήμης καὶ δὲν τοὺς χρησιμοποιλοῦμεν. Πλὴν δὲ τῆς ἐκλαϊκεύσεως τῶν γεωπονικῶν γνώσεων, οἱ γεωπόνοι εἰς τὰς ἐπαρχίας εἶναι ἀπαραίτητοι καὶ διὰ διαφόρους ἐρεύνας στατιστικὰς τῆς παραγωγῆς. Ἐπίσης διὰ νὰ εἶναι βοηθοὶ τοῦ ἐφόρου εἰς τὰς ἐκτιμήσεις τὰς φορολογικάς. Διότι ἡ ἔλλειψις αὐτὴ ἔχει ὡς ἐπακόλουθον τὴν ἐσφαλμένην τῶν οἰκονομικῶν δυνάμεων τοῦ Τόπου ἐκτίμησιν. Χθὲς ἤμην εἰς τὸ Ἀμαρούσιον καὶ ἦλθον πολλοὶ χωρικοὶ καὶ μοὶ εἶπον ὅτι καλοῦνται νὰ πληρώσουν φόρους ἐπὶ ἐκτάσεων πέραν τῶν δηλώσεών των, τὰς ὁποίας δὲν ἔχουν. Ἄν θελήσῃ ὁ χωρικὸς νὰ ἀμυνθῇ, θὰ ἐξοδεύσῃ περισσότερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀδίκως τοῦ ζητοῦν, δι’ ἐνστάσεις κλπ. Καὶ ὅμως οἱ φορολογικοὶ νόμοι διαλαμβάνουν ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχουν γεωπόνοι πλησίον τοῦ ἐφόρου, ἵνα τὸν καθοδηγοῦν, διὰ νὰ μὴ ἐξαπατᾶται ἀπὸ τὸν κατώτερον ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ δείξῃ ζῆλον καὶ ὁ ὁποῖος πηγαίνει εἰς τὸ χωρίον καὶ εὑρίσκει λ. χ. ἕνα ἀγροφύλακα, ὁ ὁποῖος ἔτυχε νὰ εἶναι παυμένος καὶ δυσηρεστημένος κατὰ ὡρισμένων γεωργῶν καὶ χρησιμεύων ὡς κατάσκοπος κάμνει ἕνα κατάλογον συμπληρωματικὸν φορολογητέων προσώπων, κατὰ τὴν ἰδικήν του ἐκτίμησιν. Ὁ ὑπάλληλος μεταβαίνει τότε ἐν θριάμβῳ εἰς τὸν ἔφορον καὶ τῷ λέγει ὅτι κατώρθωσε νὰ εὕρῃ πόρους διὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον, διὰ νὰ τύχῃ ἐπαίνων, ἴσως καὶ προαγωγῆς, διότι ἀποδεικνύεται κατὰ τὸν ἄνω τρόπον ὡς χρησιμώτατος ὑπάλληλος. Ὁ κόσμος λοιπὸν διὰ νὰ ἀποφύγῃ αὐτὴν τὴν ἀδικίαν ὁρίζει ἵνα συνεργάζεται μετὰ τοῦ ἐφόρου. Τοιαύτη ὅμως ἐργασία δὲν εἶναι δυνατὴ μὲ ἕνα γεωπόνον κατὰ νομόν. Δι’ αὐτὸ ἡμεῖς ἐκάμαμεν τὸν νόμον «περὶ ἐπαρχιακῶν γεωπόνων», διότι μόνος ὁ νομογεωπόνος πῶς θὰ ἐπικοινωνήσῃ μὲ τόσα καὶ τόσα χωρία τοῦ νομοῦ καὶ πῶς νὰ τελεσφορήσῃ ἡ διδασκαλία του; Διότι διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο καὶ ἵνα ἡ διδασκαλία του φέρῃ ἀποτέλεσμα πρέπει εἰς κάθε χωρίον νὰ μεταβαίνῃ τοὐλάχιστον κατὰ μῆνα ἢ κατὰ δεκαπέντε ἡμέρας νὰ παρακολουθῇ κατὰ πόσον ἡ διδασκαλία του εἶναι τελεσφόρος καὶ νὰ ἐπαναλαμβάνῃ συχνὰ τὴν διδασκαλίαν του, ἕως ὅτου νὰ ῥιζώσουν εἰς τὸ χωρίον αἱ νέαι γνώσεις. Διότι, ἂν μίαν φορὰν τὸ ἔτος ἐπισκέπτεται ἓν χωρίον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα. Θὰ σᾶς εἴπω ἓν παράδειγμα ἐπὶ τῆς σιτοπαραγωγῆς. Γνωρίζετε βεβαίως ὅλοι πολὺ καλὰ ὅτι δὲν εἶναι ἐπουσιῶδες πρᾶγμα τὸ ζήτημα τῆς παραγωγῆς. Διότι στέλλομεν κατ’ ἔτος 8,000,000 λίρας διὰ νὰ ἀγοράσωμεν σῖτον ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Ἔχομεν ὑπὲρ τὰ 10,000,000 στρέμματα, τὰ ὁποῖα σπείρομεν κατ’ ἔτος δημητριακοὺς καρπούς. Ἀλλ’ ἡ στρεμματικὴ αὐτῶν ἀπόδοσις εἶναι μικροτέρα ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔχουν εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου καὶ δὴ καὶ εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι διάφορα ὑπὸ κλιματολογικὴν καὶ ἐδαφικὴν ἔποψιν. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν μικροτέραν ἀπόδοσιν, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι οὔτε ἡ ἐλαχίστη ἐπιμέλεια δὲν καταβάλλεται, ἰδίως ὡς πρὸς τὸ διάλεγμα καὶ τὴν προπαρασκευὴν τῶν σπόρων, ὡς πρὸς τὰ ὀργώματα, ὡς πρὸς τὴν διάδοσιν τῶν χημικῶν λιπασμάτων, ἡ ὁποία ἀκόμη ἀγνοεῖται εἰς τὰ πλεῖστα χωρία. Καὶ ἐν τούτοις μόνον ἡ περὶ αὐτῶν γνῶσις καὶ ἡ γενικὴ ἐφαρμογὴ εἶναι ἱκανὴ νὰ αὐξήσῃ κατὰ 50% εἰς τὴν σιτοπαραγωγήν. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ στείλωμεν διδασκάλους εἰς τὰς ἐπαρχίας διὰ νὰ διδάξουν τὰς γνώσεις αὐτῶν;

§127Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Λέγετε, κ. συνάδελφε, τόσον ὡραῖα πράγματα καὶ τόσον χρήσιμα, ἀλλὰ τὰ λέγετε κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε δὲν δυνάμεθα νὰ σᾶς παρακολουθήσωμεν. Σᾶς παρακαλῶ κάπως ἀργότερα, εὐκρινέστερα καὶ δυνατώτερα, ἵνα δυνηθῶμεν μετὰ προσοχῆς νὰ σᾶς παρακολουθήσωμεν.

§128Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Σεῖς ἀποτελεῖτε μίαν αὐθεντίαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ εἶσθε βεβαίως ἄξιος τῆς προσοχῆς ἡμῶν, ἀλλὰ καθ’ ὃν τρόπον ὁμιλεῖτε, ὁμιλεῖτε πρὸς τὴν μίαν πλευρὰν καὶ τόσον ταχέως, ὥστε δὲν κάμνετε τὴν ἐντύπωσιν τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ κάμητε.

§129Σ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ. Βιάζομαι διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράσω. Θὰ σᾶς ἀποδείξω τὴν χρησιμότητα τῶν περιοδευόντων γεωπόνων ἀνὰ τὰς ἐπαρχίας, τῶν ὁποίων τὰ γραφεῖα κακῶς κατηργήθησαν. Διότι οἱ περιοδεύοντες ἀνὰ τὰ χωρία θά εἶναι εἰς θέσιν, μετ’ ἐπιτόπιον μελέτην τῆς καταστάσεως, νὰ μεταδώσωσι τὰς στοιχειώδεις ἐκείνας γνώσεις, αἱ ὁποῖαι χρειάζονται διὰ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς μας. Ἀλλὰ χρειάζονται νὰ καλλιεργῶσι πειραματικοὺς ἀγροὺς εἰς τὰς ἐπαρχίας διὰ νὰ μελετῶσι τὰς φυσικὰς ἑκάστου τόπου συνθήκας. Ἄς ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ παράδειγμα τοῦ σίτου. Καὶ ἐγὼ ἀκόμη δὲν δύναμαι, καίτοι εἶμαι ὁπωσδήποτε περισσότερον τῶν νέων γεωπόνων πεπειραμένος, νὰ ὑπάγω εἰς τὴν ἰδιαιτέραν πατρίδα σας, τὴν ὁποίαν βεβαίως πονεῖτε καὶ νὰ εἴπω ἀσφαλῶς ποίαν ποικιλίαν σίτου πρέπει νὰ προτιμῶσιν οἱ γεωργοί σας, ἂν δὲν προηγηθῶσι πειράματα. Τὰς πειραματικὰς δὲ αὐτὰς ἐργασίας πρέπει νὰ παρακολουθήσουν οἱ γεωργοί, οἱ ὁποῖοι δὲν εὑρίσκονται βεβαίως εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν, ἀλλ’ εἰς τὰ χωρία καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ κάνωμεν ἐπαρχιακὰ κέντρα γεωργικῆς διδασκαλίας, νὰ ἔχωμεν δηλαδὴ γεωπόνους εἰς κάθε ἐπαρχίαν. Μὴ φοβεῖσθε δὲ τὰς δαπάνας. Μία ἐπαρχία, ἡ ὁποία ἔχει λ. χ. περὶ τὰς 10,000 οἰκογενείας, θὰ ἐπιβαρυνθῇ κατὰ οἰκογένειαν κατ’ ἔτος περὶ τὰς 7–8 δραχμὰς διὰ δύο ἐπαρχιακοὺς γεωπόνους. Διὰ νὰ γίνῃ δὲ ἀσφαλὴς ἡ διδασκαλία, χρειάζεται πειραματικὴ ἐργασία, νὰ δοκιμάζωμεν ἐπὶ παραδείγματι ποικιλίας τινάς, αἱ ὁποῖαι ἀντέχουν εἰς τὰς ἐναντιότητας τοῦ κλίματος τοῦ ἰδικοῦ μας. Τὸ κλῖμά μας, ὡς γνωστόν, ἔχει μίαν ἀνωμαλίαν ὡς πρὸς τὴν κανονικότητα τῶν βροχῶν. Πολλάκις τὰ σιτηρά μας πάσχουν ἀπὸ ξηρασίαν. Ὑπάρχουν ὅμως ποικιλίαι σιτηρῶν, αἱ ὁποῖαι ἀντέχουν εἰς τὴν ξηρασίαν, τὰς ὁποίας ὅμως δὲν γνωρίζομεν. Καὶ ἀναζητοῦμεν διὰ πειραμάτων ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ὡριμάζουν 10–15 ἡμέρας πρωτήτερα ἀπὸ τὰς ἄλλας, ὅταν ὡριμάζῃ δηλαδὴ καὶ τὸ κριθάρι καὶ τότε δὲν παθαίνουν ἀπὸ ξηρασίαν. Θέλομεν νὰ κάμωμεν πειράματα πολλὰ εἰς τὰς ἐπαρχίας, διότι ἀλλοῦ δύνανται νὰ εὐδοκιμήσουν, ἀλλοῦ ὅμως δὲν δύνανται, ὡς ἐκ τῆς διαφορᾶς τῶν φυσικῶν συνθηκῶν ἐδάφους, κλίματος κλπ. ἑκάστου τόπου. Τοιαῦτα μέτρα πρέπει νὰ ἐπιβάλῃ ἡ Βουλή. Καὶ λέγω ἡ Βουλή, διότι παρῆλθον πολλαὶ καὶ καμμία δὲν ἐπέβαλε δι’ ἀναλόγου δαπάνης μίαν σοβαρὰν ὀργάνωσιν γεωπονικῆς διδασκαλίας εἰς τὰς ἐπαρχίας. Αἱ διὰ τοιαύτας ὑπηρεσίας δαπάναι θεωροῦνται περιτταὶ ἢ ὑπερβολικαί, διότι δὲν ἐσυνηθίσαμεν νὰ δαπανῶμεν διὰ τὴν γεωργίαν. Ἀλλὰ σκεφθῆτε πόσην δύναται νὰ φέρῃ οἰκονομικὴν ὠφέλειαν μία αὔξησις τῆς στρεματικῆς ἀποδόσεως τῶν σιτηρῶν μας κατὰ 30%. Αὐτὸ ἀρκεῖ σχεδὸν διὰ τὴν σιτάρκειαν τῆς Χώρας. Ἀλλὰ συμβαίνει ἓν καλὸν καὶ τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐπερώτησιν· ὅτι οἱ ἀγροτικοὶ νόμοι ἐγένοντο κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἀπέβησαν καταβόθρα, ὅπου χάνεται ὅλη ἡ ἐπιστήμη. Διότι ἔχει ἀνάγκην ἀπειραρίθμων γεωπόνων ἡ ἐφαρμογὴ τῶν νομῶν αὐτῶν μὲ τὰς πολυπλόκους διατυπώσεις των.

§130Σ. ΣΥΜΕΟΝΟΓΛΟΥ. Λησμονεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι ὁ Μουσσολίνι εἰς τὴν Ἰταλίαν θὰ ἔκαμνεν ὑποχρεωτικὰς τὰς προτάσεις σας; Ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος ἀναγκάζει τοὺς Ἰταλοὺς νὰ παράγουν ἕκαστος 5–10 ὀκάδας ἐπὶ πλέον σιτάρι.

§131Σ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ. Ἡ ἐποικιστικὴ ὑπηρεσία καὶ ἡ προσφυγικὴ δὲν ἀφίνει διὰ νὰ γίνῃ καμμία πρόοδος τῆς γεωπονικῆς ὑπηρεσίας. Διότι ὡς λειτουργοῦν, χρησιμοποιοῦν ἀπεριόριστον ἀριθμὸν γεωπόνων δι’ ἔργα ἐν πολλοῖς ἄσχετα πρὸς τὸ ἐπάγγελμά των. Οἱ γεωπόνοι εἰς τὰς ἐποικιστικὰς καὶ τὰς προσφυγικὰς ἐγκαταστάσεις μετεβλήθησαν εἰς δικαστὰς καὶ κοντεύουν νὰ τὸ πιστεύσουν καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ὅτι ἔγιναν δικασταί. Δικάζουν δὲ ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι πολὺ ἀνώτεραι ἐκείνων τὰς ὁποίας δικάζει ὁ Ἄρειος Πάγος. Καὶ δὲν μετεβλήθη ὁ γεωπόνος μόνον εἰς δικαστήν, ἀλλὰ μετεβλήθη εἰς ἀρχιτέκτονα, εἰς μηχανικόν, εἰς ἀποθηκάριον, εἰς ταμίαν, εἰς εἰσπράκτορα. Ὁ γεωπόνος ἀγοράζει κεραμύδια, οἰκοδομάς, σπίτια, ὡς νὰ ἦτο μηχανικός. Ἐξελέγχει τοὺς ἐργολάβους τῆς κατασκευῆς. Ἀγοράζει καὶ παραδίδει ὑλικά. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸν γεωπόνον τὸν μεταβάλλει αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία εἰς πᾶν ἄλλο παρὰ εἰς μελετητήν, εἰς ἐφαρμοστὴν ἢ εἰς ἐκλαϊκευτὴν τῆς γεωργικῆς ἐπιστήμης, τὴν ὁποίαν ἐσπούδασεν. Ἡμεῖς ἄλλοτε εἰργάσθημεν εἰς τὴν ἐγκατάστασιν τῶν προσφύγων τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμυλίας. Τὸ ἔργον ἐπερατώθη ἄριστα εἰς ὀλίγον διάστημα δι’ ἁπλουστάτων νόμων, οἱ ὁποῖοι ἠδύναντο νὰ χρησιμεύσουν ὡς ὑπόδειγμα διὰ τὴν ἐγκατάστασιν ἀκτημόνων γεωργῶν καὶ προσφύγων. Ἀλλ’ ἐγένοντο νόμοι πολύπλοκοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀφίνουν νὰ χρησιμεύσωσι διὰ τὰ κύρια ἔργα των οἱ γεωπόνοι. Ἐν γένει ἡ γεωργικὴ διδασκαλία εἶναι τόσον παρημελημένη εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὥστε ἔχομεν μόνον δύο μέσας γεωργικὰς σχολὰς ἀπέναντι 200 γυμνασίων. Πῶς σᾶς φαίνεται αὐτό; Μὲ ἐρωτοῦν πολλάκις ἀπὸ διαφόρους πρεσβείας διὰ τὴν γεωργικήν μας πρόοδον. Ἐγὼ τοὺς λέγω πράγματα ἀόριστα διὰ νὰ μὴ κάμωμεν κακὴν ἐντύπωσιν εἰς τοὺς ξένους. Πῶς νὰ τοὺς εἴπωμεν ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἔχομεν γεωργικὴν ἐκπαίδευσιν, ἀφοῦ ἐκ τῆς γεωργίας κυρίως ὅλοι ἔχομεν νὰ ζήσωμεν καὶ νὰ εὐτυχήσωμεν καὶ δοθέντος ὅτι καὶ τὰ Κοινοβούλια καὶ αἱ Κυβερνήσεις καὶ οἱ θεσμοὶ καὶ τὰ πολιτεύματα εἰς ἕνα μόνον σκοπὸν καταλήγουν, εἰς τὸ πῶς ὁ κόσμος νὰ ζήσῃ καὶ νὰ εὐτυχήσῃ: Καὶ πῶς πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον νὰ παράγῃ περισσότερα; Αὐτὸ δὲ θὰ τὸ ἐπιτύχωμεν κατὰ τὰ ¾ διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν δυνάμεων τῆς Χώρας. Καὶ ἐνῷ ἔχομεν 200 γυμνάσια μὲ δεκάδας χιλιάδων μαθητῶν, γνωρίζετε πόσοι μαθηταὶ κατετάχθησαν εἰς τὴν γεωργικὴν σχολὴν Πατρῶν; Ἕξ μόνον κατὰ τὸ παρὸν σχολικὸν ἔτος. Δύο δὲ γεωργικὰς σχολὰς ἔχομεν, μίαν εἰς τὰς Πάτρας διὰ τὴν Πελοπόννησον καὶ μίαν εἰς τὴν Λάρισσαν διὰ τὴν Θεσσαλίαν καὶ τὴν Μακεδονίαν, πλὴν τῆς ἐν Ἀθήναις Ἀνωτέρας Γεωπονικῆς Σχολῆς. Αὐτὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ τὰ γνωρίζητε, κύριοι συνάδελφοι, διότι θὰ ζητηθῇ ἡ ἐπέμβασίς σας ὑπὲρ τῶν γεωργικῶν πραγμάτων. Εἶναι ἀνάγκη νὰ τὰ γνωρίζητε, διότι ὑπάρχει μία ἀντίδρασις ἢ μᾶλλον μία τελεία ἀδιαφορία ὡς πρὸς τὰς γεωργικὰς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία κινδυνεύει καὶ ἐμὲ νὰ παρασύρῃ. Ἀπὸ πολλοὺς ἀκούω τίνα ἀνάγκην ἔχομεν τῶν νομογεωπόνων καὶ ὅτι οὐδεμία ἀνάγκη τοιούτων ὑπάρχει. Ὅταν δὲ ἔρχονται γονεῖς νὰ ζητήσουν νὰ γίνουν δεκτὰ τὰ παιδιά των εἰς γεωργικὰς σχολάς, λέγομεν εἰς αὐτούς· σᾶς συγχαίρομεν ὅτι θέλετε νὰ ἀποστείλητε τὰ παιδιά σας εἰς τοιαύτας σχολάς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν δεκτά, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐγγραφέντων συνεπληρώθη. Καὶ τοῦτο διότι εἰς τὰς δύο μέσας σχολάς μας δὲν ὑπάρχουν κοιτῶνες εἰμὴ διὰ τόσους ὀλίγους μαθητάς. Ἕξ μαθηταὶ ἐφέτος ἐνεγράφησαν εἰς τὴν γεωργικὴν σχολὴν τῶν Πατρῶν καὶ 10–15 εἰς τὴν σχολὴν τῆς Λαρίσσης ἀπέναντι 800,000 τέκνων τοῦ ἀγροτικοῦ λαοῦ, τὰ ὁποῖα μένουν ἀπαίδευτα διὰ τὰ γεωργικά των ἔργα. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω ἐντεῦθεν, λέγονται ὡς διαμαρτυρία, τὴν ὁποίαν ἀπευθύνω καθ’ ὅλων τῶν μέχρι τοῦδε Βουλῶν, καθ’ ὅλων τῶν Κυβερνήσεων καὶ καθ’ ὅλων τῶν πολιτικῶν προγραμμάτων διὰ τὴν τοιαύτην ἐγκατάλειψιν εἰς τὸ σκότος τῆς ἀμαθείας τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ καὶ φοβοῦμαι ἀκόμη καὶ τώρα μὴ ὑπάρξῃ ἡ αὐτὴ ἀδιαφορία ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐλπίζω ὅμως ὅτι ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἑνώνει τὰ σπουδαιότερα πολιτικὰ στοιχεῖα τοῦ τόπου καὶ μάλιστα καί τινας Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἐργασθῆ διὰ τὴν γεωργικὴν ἐκπαίδευσιν, θὰ δώσωσι σπουδαίαν προσοχήν. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς θὰ ἐπιμείνῃ διὰ τὴν τελείαν ὀργάνωσιν τῆς εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν γεωργικῆς ὑπηρεσίας δι’ ἐπαρχιακῶν γεωπόνων, πειραματικῶν ἀγρῶν κλπ. καὶ δὲν θὰ ἀκούῃ μόνον τὰς συστάσεις τῶν περιοριζόντων τὰς ὑπηρεσίας ταύτας μόνον ἐντὸς τῶν πόλεων. Διότι ἄνευ τῆς διδασκαλίας εἰς τὰ χωρία δὲν θὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἐπιζητουμένην αὔξησιν τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς, ἐκ τῆς ὁποίας καὶ μόνης ἀναμένομεν κυρίως νὰ σωθῶμεν. (Χειροκροτήματα).

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαϊωάννου ἐπερωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν διὰ τὸ καταστραφὲν τμῆμα τῆς ὁδοῦ Ἀμφιλοχίας–Ἀγρινίου.

§133Ι. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἐπιθυμῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν πληροφορίας διὰ ζήτημα τὸ ὁποῖον μεγάλως ἐνδιαφέρει τὴν ἐπαρχίαν μου. Ἓν μέρος τῆς ὁδοῦ Ἀγρινίου–Ἀμφιλοχίας, δι’ ἧς ἐξυπηρετοῦνται τρεῖς ἐπαρχίαι, ἡ τοῦ Βάλτου, τοῦ Ξηρομέρου καὶ τῆς Τριχωνίας, εἰς τὰς ὁποίας διεξάγεται ὁλόκληρον τὸ ἐμπόριον τοῦ καπνοῦ καὶ ἡ ἐπαρχία Ἄρτης ἀκόμη, ἔχει καταστραφῆ καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία ἄλλη ὁδός, διὰ τῆς ὁποίας νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῶσιν αἱ ἐπαρχίαι αὗται. Ἡ καταστροφὴ ἐπῆλθεν ἐξ αἰτίας μεγάλης πλημμύρας καὶ ἀφοῦ ἡ πλήμμυρα ἀπεσύρθη ἀπεκάλυψεν ἓν τμῆμα τῆς ὁδοῦ αὐτῆς καταστραφὲν ἐξ ὁλοκλήρου. Ἔχουσι μεταβῆ ἐκεῖ ὑπάλληλοι καὶ μηχανικοί, οἱ ὁποῖοι ἐβεβαίωσαν τὴν καταστροφήν, ἐν τούτοις οὐδεμία μέριμνα ἐλήφθη πρὸς ἐπισκευήν, ὥστε νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ δι’ αὐτῆς συγκοινωνία. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ταχίστην μέριμναν, ὥστε νὰ θεραπευθῇ ἡ κατάστασις αὐτή, διότι ὁ κόσμος δικαίως διαμαρτύρεται. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ τὸν παρακαλέσω καὶ γενικώτερον νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν συγκοινωνίαν ὁλοκλήρου τοῦ νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας, καθόσον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ λαμβάνεται μέριμνα καὶ ἐγκρίνονται μέτρα διὰ τὴν συγκοινωνίαν τῆς Κρήτης καὶ ἄλλων ἐπαρχιῶν, οὐδὲν δὲ μέτρον λαμβάνεται διὰ τὸν νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας, ἡ ὁποία στερεῖται ὄχι μόνον δρόμων, ἀλλὰ καὶ μονοπατίων ἀκόμη.

§134Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πρόκειται περὶ τῆς πλημμύρας τοῦ Ἀχελώου, ἡ ὁποία ἐπέρασε καὶ ἀπὸ τὰ δύο μέρη τῆς γεφύρας· Κύριε Παπαϊωάννου, διετάχθη ἤδη ὁ μηχανικὸς πρὸ πολλῶν ἡμερῶν νὰ λάβῃ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖα καὶ συγχρόνως νὰ ἀναφέρῃ τί πίστωσις χρειάζεται. Μὴ ἀνησυχεῖτε, διότι διετάχθη ἤδη πρὸ πολλῶν ἡμερῶν.

§135Ι. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Εὐχαριστῶ πάρα πολύ.

§136Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι μία ἐπερώτησις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας. Ἀπουσιαζόντων τῶν δύο, θὰ ἀναβληθῇ. Θὰ παρεκάλουν, κ. Πρόεδρε, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ σοβαρωτάτου ζητήματος, τοῦ ὁποίου ἡ ἐπείγουσα λύσις εἶναι ἀπαραίτητος, θὰ παρεκάλουν, ἂν θὰ ἦτο δυνατόν, εἰς τὴν πρώτην προσεχῆ συνεδρίασιν τῶν ἐπερωτήσεων νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο τοῦ ἐλαίου τῆς ἐξαγωγῆς δηλαδὴ τοῦ ἐλαίου, τὸ ὁποῖον δὲν ἐνδιαφέρει μόνον τοὺς κατοίκους τῆς ἰδιαιτέρας μου ἐκλογικῆς περιφερείας, ἀλλ’ ἅπασαν τὴν Ἑλλάδα καὶ ἰδιαιτέρως ἁπάσας τὰς ἐλαιοπαραγωγοὺς περιφερείας. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργόν, τὸν μόνον παρόντα ἐκ τῶν ἐπερωτωμένων, νὰ δεχθῇ νὰ συζητήσωμεν τὴν ἐπερώτησιν ταύτην εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§137ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂς κάμωμεν καὶ ὀλίγην νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, πρέπει νὰ διακόψωμεν τώρα καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν.

§139Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἄν, κ. Πρόεδρε, οἱ ἐγγεγραμμένοι δι’ ἐπερωτήσεις δέχονται, τότε βεβαίως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ κάμωμεν καὶ ἄλλην ἐργασίαν. Ἐπειδὴ ὅμως ἔχει προχωρήσει ἡ ὥρα, θὰ παρεκάλουν, ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἀντίρρησις, νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν ψηφίσματος τοῦ κ. Καραπαναγιώτη, διὰ νὰ λυθῇ τὸ περίφημον ἐκεῖνο ζήτημα «περὶ προσωρινῶς ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἀσκήσεως τῶν λειτουργιῶν καὶ τῆς Γερουσίας». Εἶναι ὅλως τυπικὸν πρᾶγμα.

§140ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη μία πρότασις ἵνα συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 53 τοῦ Συντάγματος συστηθῇ ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν πεπραγμένων ὑπὸ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης.

§142Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφώνως μὲ συνταγματικὴν διάταξιν, ἐφόσον πρόκειται περὶ ἀμύνης τῆς Χώρας, εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ληφθῇ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Πρόκειται περὶ ζητημάτων ἐχόντων σχέσιν μὲ τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας.

§143ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Περὶ τῆς διαχειρίσεως;

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τῶν πεπραγμένων.

§145Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ὁμιλῶμεν ἐνταῦθα περὶ τῆς διαχειρίσεως καὶ τῶν πεπραγμένων τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, ἐννοοῦμεν τὴν χρηματικὴν ἄποψιν. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν τῶν χρημάτων αὐτῶν, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι μυστικὰ πράγματα. Δὲν ὑπάρχουν τίποτε μυστικὰ εἰς τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν.

§146Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ἐν σχέσει πρὸς τὰς παραγγελίας ἀεροπλάνων. Θὰ ὑπεισέλθητε εἰς τὴν ἀναγγελίαν. Δὲν ἀντιτίθεμαι εἰς τὸ σύστημα ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς.

§147Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, προτοῦ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως, πρέπει νὰ ἐπιληφθῶμεν αὐτῆς κανονικῶς. Κατὰ συνέπειαν ἡ πρότασις αὕτη πρέπει νὰ τυπωθῇ, νὰ διανεμηθῇ καὶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ τότε ἡ Βουλὴ θὰ ἀποφανθῇ ἂν πρέπει νὰ διορισθῇ Ἐπιτροπὴ ἢ ὄχι.

§148Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Ὄχι.

§149Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Χωρὶς νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν;

§150Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Οὔτε νὰ τυπωθῇ, οὔτε νὰ διανεμηθῇ, οὔτε τίποτε δὲν χρειάζεται. Ἀρκεῖ νὰ ὑποβληθῇ φέρουσα τὰς ὑπογραφὰς ὡρισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν διὰ νὰ συζητηθῇ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἀπορῶ εἶναι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις ἐπὶ ζητήματος ἀφορῶντος διαχείρισιν τοῦ παρελθόντος, γνωστοῦ τοῖς πᾶσι, καὶ νὰ λέγεται ὅτι τὰ ζητήματα αὐτὰ ἀφοροῦν ὕψιστα μυστικὰ τῆς Χώρας, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημοσιευθοῦν. Κύριοι, ἡ σύζυγος τοῦ Καίσαρος δὲν πρέπει νὰ εἶναι μόνον τιμία, ἀλλὰ πρέπει καὶ νὰ φαίνεται. Εἶναι αἶσχος νὰ θέλωμεν νὰ καλυφθῶμεν ὄπισθεν τύπων προκειμένου περὶ πραγμάτων ἀφορώντων τὴν διαχείρισιν, ἀφορώντων τὴν τιμὴν τῶν διαχειριστῶν. Καὶ θὰ ἔλθουν αὐτοὶ πρῶτοι νὰ ζητήσουν τὸν ἔλεγχον.

§151Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐγὼ δὲν ἀπέκρουσα τὴν σύστασιν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§152Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην σας ἀπολύτως. Ἀλλὰ λέγω ταῦτα πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀντίρρησιν, διότι πρέπει τέλος πάντων νὰ τεθῇ φραγμὸς εἰς τὴν ἀχαλίνωτον διαχείρισιν τοῦ χρήματος τοῦ λαοῦ.

§153Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα, ἂν εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι νὰ γίνῃ ἡ ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπὴ ἢ ὄχι. Ὑποθέτω ὅτι ὡς πρὸς αὐτὸ δὲν θὰ εἶναι οὐδεὶς ὁ διαφωνῶν. Καὶ ἄλλο τὸ ζήτημα ἂν πρέπει νὰ τυπωθῇ ὁπωσδήποτε ἡ πρότασις, ἵνα λάβωμεν γνῶσιν περὶ τίνος πρόκειται. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸ Σύνταγμα καθιστᾷ ὑποχρεωτικὴν τὴν ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν. Δὲν καταργεῖ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος ὁρίζει πῶς κάμνει ἡ Βουλὴ τὰς ἐργασίας της. Δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀντίρρησιν νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ εἰσαχθῇ αὔριον. Ἀλλὰ νὰ ψηφίζωμεν ἐν γνώσει τοῦ τί ψηφίζομεν.

§154Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Διεξήχθη μακρὰ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Στάη, τῆς ὁποίας εἶχεν ἀποφασισθῆ κατὰ προτίμησιν ἡ συζήτησις σήμερον. Ἡ ἐπερώτησις ἦτο μακρά. Ἀνέφερε πολλὰ πράγματα, ἅτινα συνεκλόνισαν τὴν Βουλὴν καὶ ὑπάρχουν καὶ ἄλλα, ἃ δὲν ἐγνώριζεν ὁ κ. Στάης. Καὶ τὰ γνωρίζομεν ἡμεῖς ὅλα τὰ συμβάντα κατὰ τὴν διαχείρισιν αὐτῆς τῆς συσταθείσης ὑπὸ τῆς δικτατορίας, διότι μὴ λησμονῶμεν ὅτι τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν τὴν συνέστησεν ἡ δικτατορία τοῦ Παγκάλου. Διὰ νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν διεκτραγῴδησιν διὰ νὰ διεκτραγῳδήσωμεν τὰ ὅσα διεπράχθησαν ὑπὸ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, διότι καὶ Σύνταγμα κατεπατήθη καὶ χρήματα διεσπαθίσθησαν καὶ ἐκβιάσεις ἐγένοντο καὶ εἰσεπράττοντο χρήματα ἄνευ ἐλέγχου καὶ ἀποδείξεων, μεταβαινόντων πολλῶν προσώπων καὶ τρομοκρατούντων τὰς ἀνωνύμους Ἑταιρείας. Τότε ἡ Βουλὴ συγκλονισθεῖσα πᾶσα, ὁλόκληρος ἐκ πασῶν τῶν πτερύγων καὶ τοῦ κέντρου, ἐζήτησε διὰ δύο προτάσεων νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Ὁ ἀξιότιμος τότε Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας βλέπων ὅτι θὰ κατηναλίσκετο χρόνος πολὺς εἰς τὸ ζήτημα, εἶπεν εἰς τὴν Βουλήν, διεβεβαίωσεν αὐτὴν νὰ ἔχῃ ὑπομονὴν καὶ ὅτι ἐντὸς ὀλίγου χρόνου θὰ φέρῃ τέλειον νομοθετικὸν ἔργον διαρρυθμίζων οὕτως ἢ ἄλλως τὰ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης κατὰ τοῦ παρανόμου Διατάγματος ἢ ὅπως ἄλλως ἤθελε κρίνει ἡ Κυβέρνησις σκόπιμον νὰ πράξῃ καὶ παρεκάλεσε τοὺς κ. κ. βουλευτὰς νὰ ἀποσύρωσι τὴν πρότασιν τῆς γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Πρὸ τῆς δηλώσεως ταύτης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἡ Βουλὴ δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως καὶ τότε μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ ἐγὼ καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι εἴχομεν ὑπογράψει περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, εἴπομεν ὅτι κατόπιν τῆς διαβεβαιώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας νὰ μὴ γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἐγὼ ἔθεσα ἕνα ὅρον διὰ τὸ παρελθόν, ἐπειδὴ ὑπάρχουσι πλεῖσται φῆμαι καὶ διαδόσεις ὅτι συνέβησαν πολλὰ ἔκτροπα, ἵνα μὴ εἴπω καταχρήσεις, κατὰ τὴν διαχείρισιν ἐν τῷ παρελθόντι. Εἶπον ὅτι δέον νὰ καταρτισθῇ κατὰ τὸ Σύνταγμα ἐξεταστικὴ ἐπὶ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι δὲν ἔχει ἀντίρρησιν καὶ νὰ ἐνεργήσῃ ἡ Βουλὴ ὅπως λέγει τὸ Σύνταγμα.

§155Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Οὐδεὶς ἔχει ἀντίρρησιν.

§156Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Νὰ μὴ χάνωμεν τὸν καιρὸν εἰς λεξίδια καὶ φράσεις. Λοιπὸν ὑπεβλήθη ἀμέσως κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην ὑπογραφεῖσα ὑπὸ 70 βουλευτῶν αἴτησις, ἡ ὁποία περιέχει τὰ ἑξῆς· ὅτι νὰ συσταθῇ συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 53 ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπὴ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς διαχειρίσεως τῶν πεπραγμένων καὶ ἐφεξῆς μέχρι σήμερον. Ὑπογραφείσης τῆς προτάσεως ὑπὸ βουλευτῶν εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ σύστασις τῆς ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς. Τὸ Σύνταγμα λέγει ὅτι ἡ Βουλὴ δικαιοῦται....

§157ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί θὰ εἴπῃ δικαιοῦται;

§158Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Περιμένετε. Ἡ Βουλὴ δικαιοῦται, ἀλλὰ καὶ ὅταν ἐφέραμεν ἡμεῖς τὴν πρότασιν, ἦτο δυνατὸν νὰ προκληθῇ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς; Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλο. Ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ ἑνὸς πέμπτου τῶν μελῶν αὐτῆς ὅπως ἐν προκειμένῳ ὑποχρεοῦται νὰ ὁρίζῃ τὴν ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπὴν ἡ Βουλή, ἐφόσον δὲ ὑπογράφεται ὑπὸ 70 βουλευτῶν, ἀριθμοῦ ἀνωτέρου τοῦ ⅕, εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ σύστασις τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης.

§159Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λέγει τὸ Σύνταγμα οὕτως, ἀλλ’ εἴπατε ὅτι πρέπει νὰ τηρηθῶσι καὶ αἱ διατάξεις τοῦ Συντάγματος.

§160Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Ἐπείγει μία ἐξαίρεσις, τὴν ὁποίαν ἔθιξεν ὁ κ. Καραπαναγιώτης.

§161Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι καὶ μία ἀντίρρησις.

§162Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Νομίζω ὅτι καὶ ὁ κ. Καραπαναγιώτης εἶναι σύμφωνος.

§163Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ἀπολύτως σύμφωνος.

§164Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ δικαιοῦται ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ ⅕ νὰ ὁρίζῃ τὴν ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν, ἐπὶ ζητήματος ὅμως ἀναγομένου εἰς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Χώρας ἀπαιτεῖται ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Ἐξεταστικαὶ Ἐπιτροπαὶ ἀπαρτίζονται ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῶν κομμάτων ἀναλόγως τῆς δυνάμεως ἑκάστου (ἀναγινώσκει).

§165Χ. ΛΑΔΑΣ. Τὸ Σύνταγμα λέγει ὅτι, ὅταν ἀφοροῦν τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας, τότε χρειάζεται ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Ὅταν ἐκ μέρους τοῦ κ. Καραπαναγιώτου γίνεται ἀντίρρησις καὶ νομίζει οὗτος ὅτι ἡ πρότασις ὡς ἔχει ἀφορᾷ τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας, πῶς θὰ λύσητε αὐτὴν τὴν διαφωνίαν; Ἄρα χρειάζεται ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, διότι ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§166Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Ἐπὶ τῆς οὐσίας ἐγὼ φρονῶ ὅτι ὅπως ἐξετέθησαν τὰ πράγματα καὶ ὅπως ἀνεπτύχθη ἡ ἐπερώτησις, ἂς τὸ εἴπῃ ἀπόψε ἡ Βουλή. Δὲν βλέπω νὰ εἶναι δύσκολον τὸ πρᾶγμα. Πάντως ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ὁρίσῃ τὴν Ἐπιτροπήν. Ἴσως δὲ καὶ ὁ ἔχων τὴν τροπολογίαν νὰ εἶναι προσηλωμένος τυπικῶς. Ἐγὼ ἀντιλαμβάνομαι ὅτι ἐδῶ δὲν πρόκειται....

§167Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Τὸ ἄρθρον 53 τοῦ Συντάγματος ὁρίζει καὶ τὸν ἀριθμόν, τὸν ὁποῖον ὁρίζει καὶ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Μὴ ὑπάρχοντος Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἀπαιτεῖται ψήφισμα, διότι ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς προηγεῖται τῆς ψηφίσεως τοῦ Συντάγματος.

§168Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Μέχρι σήμερον αἱ Ἐπιτροπαὶ πῶς ὁρίζονται; Ὁρίζονται ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον. Μὴ λησμονῶμεν δὲ ὅτι ὑπάρχει εἰδικὸς νόμος τοῦ μακαρίτου Δημητρακοπούλου περὶ ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου μέχρι σήμερον αἱ Ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι κανονίζονται, δὲν διέπονται ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ὁρίζονται ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς ἀναλόγως τῆς δυνάμεως τῶν κομμάτων. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον.

§170Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μίαν φορὰν ποὺ ἠγέρθη ἀμφισβήτησις, ἂν ἡ Βουλὴ ἀποφασίζῃ ἢ ὄχι—καὶ εἶναι καταφανὲς ὅτι ἀποφασίζει ἡ Βουλή—τὴν συζήτησιν οὐδεὶς δύναται νὰ τὴν ἐμποδίσῃ. Ἂν ἐζήτησα τὸν λόγον αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ τὸν ἐζήτησα ἀμέσως, εἶναι ἀκριβῶς ἵνα διαδηλώσω καὶ διαμαρτυρηθῶ, διότι ἀφέθη νὰ νοηθῇ ὅτι ἐγένετο προσπάθεια ἐκ μέρους οἱουδήποτε ἀξιοτίμου βουλευτοῦ περὶ καλύψεως εὐθυνῶν τινῶν ἢ πραγμάτων τινῶν. Οὐδεὶς διενοήθη ποτὲ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς ἢ οἱασδήποτε ἄλλης ἐξετάσεως. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ἐξακριβώσω εἶναι ἂν εἶναι συνέπεια τῆς ὅλης συζητήσεως ἡ πρότασις καὶ ἂν οἱ πρῶτοι ἀκούσαντες καὶ μὴ γνωρίζοντες ἀπὸ ποίους καὶ πόσους ὑπεγράφη ἡ πρότασις νὰ ζητήσουν ἐξηγήσεις τοὐλάχιστον περὶ τίνος πρόκειται. Ἐκ τῆς ὅλης συζητήσεως, ἥτις κατέληξεν εἰς τὴν πρότασιν, ἣν οἱ ἀξιότιμοι βουλευταὶ προτείνουν, ἀκούσαντες τὸν ἀξιότιμον βουλευτήν, ὅστις ἐμπεριστατωμένως καὶ διὰ μακρᾶς ἐπερωτήσεως, διὰ τακτικῆς ἐπερωτήσεως, ἔστρεψε τὴν προσοχήν του καὶ εἶπε τὴν γνώμην του διὰ τὸν τρόπον τῆς συστάσεως τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν Ν. Διαταγμάτων καὶ τῶν νόμων τῶν πολλαπλῶν, ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἀντελήφθην κατηγορίαν τινὰ θετικὴν τῆς διαχειρίσεως εἰμὴ διὰ τὸ μέρος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ διορισμούς. Ἄλλου εἴδους κατηγορίαν ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου δὲν ἀντελήφθην.

§171Σ. ΣΤΑΗΣ. Οὔτε θετικήν, οὔτε ἀρνητικήν. Ἐγὼ ἐξέθηκα τὰ πράγματα καὶ τὰς γνώμας μου ἐντὸς τῶν Ν. Διαταγμάτων καὶ κατέληξα εἰς συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἐναπόκειται εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ τὰ δεχθῇ ἢ νὰ μὴ τὰ δεχθῇ.

§172Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Θὰ εἶναι λοιπὸν παραλογισμὸς ἄν τις ἰσχυρισθῇ ὅτι θὰ εἶναι συνέπεια πλέον τῆς ὅλης συζητήσεως ἡ πρότασις περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, δι’ ὃ ἡμεῖς ἐζητήσαμεν ἐξηγήσεις ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς εἶναι τοῦτο. Οἱ νόμοι αὐτοὶ οἱ πολλοί, τὰ Ν. Διατάγματα τὰ ἄπειρα τὰ ἐκδοθέντα ὄχι μόνον ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ἥτις συνέστησε τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τῆς διαδόχου Κυβερνήσεως, Διατάγματα ἅτινα ἐξεδόθησαν τὴν 5ην Νοεμβρίου, τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν, τὰ ἐκδοθέντα διὰ παρανόμου τρόπου, ὡς ἐγὼ τοὐλάχιστον ὑπεστήριξα, τὰ Διατάγματα αὐτὰ ἰσχύουν καὶ ἄγνωστον ἐπὶ πόσον ἀκόμη καιρὸν θὰ ἰσχύουν. Καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποστηρίξω κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς ὅτι κατὰ τὴν γνώμην μου, τὰ Διατάγματα ἰδίως τῆς τελευταίας Κυβερνήσεως, ἥτις ἦτο Κυβέρνησις καθαρῶς ὑπηρεσιακή, ἡ ὁποία δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα τῆς ἐκδόσεως Ν. Διαταγμάτων, οὔτε ἐκ κοινοβουλευτικῶν ἐθίμων, οὔτε ἐκ συνταγματικῆς διατάξεως εἶναι ἄκυρα. Νομοθετικὰ Διατάγματα ἐξέδωκαν Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κοινῆς Γνώμης καὶ ἦτο φυσικὸν ὅτι μετὰ τὴν σύνοδον θὰ ἠκυροῦντο ἢ ὄχι τὰ Διατάγματα αὐτὰ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἡ τελευταία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐξέδωκε σωρείαν Ν. Διαταγμάτων, δὲν εἶχεν οὔτε κατὰ τεκμήριον τὴν πλειονοψηφίαν, διότι οὔτε κἂν εἰς τὰς ἐκλογὰς κατῆλθον τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, οὔτε κἂν πλειονοψηφίαν ἀνέμενον. Καὶ ὑπεστήριξα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὅτι εἶναι ἄκυρα. Καὶ ὑπεστήριξα ὅτι, ἐφόσον δὲν προσήχθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εὐθὺς ἀμέσως, πρέπει νὰ προσαχθοῦν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει καθίστανται ἀφ’ ἑαυτῶν ἄκυρα. Διὰ τοῦτο ἐζήτησα τὸν λόγον, ὄχι κατὰ τῆς προτάσεως, ἀλλ’ ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ. Τὸ δὲ συμπέρασμα εἶναι ὅτι εὐθὺς ἀμέσως πρέπει νὰ ἀκυρωθοῦν τὰ Διατάγματα ταῦτα, ἀδιάφορον πῶς θὰ ρυθμισθῇ ὁ θεσμὸς τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης ἢ τῆς διαχειρίσεως τῶν δημοσίων κτημάτων. Βεβαίως ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις ἐκείνη, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς ὅτι θὰ εἰσαγάγῃ διὰ νόμου, ὁ νόμος ἐκεῖνος δὲν θὰ ἀφορᾷ τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν, οὔτε ἂν θὰ ἀκυρωθοῦν ἢ ὄχι τὰ Διατάγματα αὐτά, ἀλλὰ θὰ ἀφοροῦν μίαν ρύθμισιν καταστάσεως καὶ ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκείνης θὰ συζητήσωμεν πῶς πρέπει νὰ ρυθμισθῇ καὶ θὰ συζητήσωμεν ἂν ἡ σύστασις τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης ἦτο ἔμπνευσις τῆς δικτατορίας καὶ μόνον, διότι καὶ ἄλλοτε εἶχε προσχεδιασθῆ εἷς τοιοῦτος ὀργανισμός, ὄχι δημοσίων κτημάτων, ἀλλὰ πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἀεροπορίας τῆς Χώρας καὶ κατόπιν ἡ ἰδέα διεφθάρη καὶ παρεφθάρη.

§173ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅπως ὑπάρχει τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου.

§174Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Βεβαίως. Ἠθέλησα μόνον νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι οὐδεὶς ἐσκέφθη ποτὲ νὰ καλύψῃ εὐθύνας, ἀλλὰ θὰ συστήσωμεν ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴν νὰ ἐξετάσῃ, τί νομίζετε παρακαλῶ; Ὑπάρχει κατηγορία κατὰ τῆς διαχειρίσεως; Ὀφείλομεν ἀσυζητητεὶ νὰ συστήσωμεν τὴν Ἐπιτροπήν. Ἀλλ’ ἐφόσον δὲν ὑπάρχει κατηγορία κατὰ τῆς διαχειρίσεως, ἡ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴ τί θὰ ἐξετάσῃ;

§175Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ ἐξετάσῃ, ἂν ἠμπορεῖ νὰ στηριχθῇ κατηγορία.

§176Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Πόρισμα τῆς συζητήσεως δὲν προῆλθε καλὴ ἢ κακὴ διαχείρισις.

§177Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐνδεχόμενον ἄλλοι νὰ κάμουν ἄλλας ἐπερωτήσεις. Ἡ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴ θὰ ἐξετάσῃ τὰ ζητήματα, ἂν ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν χρημάτων τοῦ Δημοσίου ὑπάρχει σπατάλη ἢ κακὴ διαχείρισις.

§178Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Δὲν προϋποθέτει ὡρισμένας κατηγορίας ἡ σύστασις ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, ἂν ἐγενικεύετο ἡ συζήτησις, θὰ ἐξετίθεντο καὶ ἄλλα πράγματα.

§179Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀφοῦ εἴχατε νὰ προσθέσητε καὶ ἄλλα, δὲν ἔπρεπε νὰ ἀποσύρητε τὴν πρότασιν.

§180Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζετε ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀκυρωθοῦν συλλήβδην τὰ Ν. Διατάγματα τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως καὶ δι’ αὐτὰ εἶπον πῶς σκέπτεται νὰ ἐνεργήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Θὰ ὑποβάλῃ σχέδιον ψηφίσματος, δυνάμει τοῦ ὁποίου θὰ καθορίζῃ τὸν τρόπον τῆς ἀκυρώσεως αὐτῶν τῶν Διαταγμάτων. Ἂν νομίζετε ὅτι αὐτὸς ὁ τρόπος τὸν ὁποῖον θὰ ὑποβάλλῃ ἡ Κυβέρνησις ἄνευ οὐδεμιᾶς διαδικασίας νὰ ἀκυρωθοῦν τὰ Διατάγματα τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, διότι καὶ ἂν αὐτὸ πρόκειται νὰ συζητήσωμεν ἀπόψε, θὰ ἦτο ἐναντίον τοῦ Κανονισμοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύστασιν τῆς ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, εἶναι ὀρθὸν ὅτι δὲν πρέπει εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχε νὰ συνιστῶνται. Ἀλλ’ ἐξ ἄλλου εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι, ὅταν τὸ ⅕ τῆς Βουλῆς ζητήσῃ νὰ συσταθῇ μία Ἐπιτροπή, αὐτὸ εἶναι ὑποχρεωτικόν, ἐκτὸς ἂν πρόκειται περὶ ζητήματος ἀμύνης καὶ δι’ αὐτὸ συνεφωνήσαμεν καὶ ἡμεῖς ὅπως ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ἂν εἶναι ζήτημα ἀμύνης.

§181Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Κατ’ ἐμὴν γνώμην δὲν διακινδυνεύουσι τίποτε ἐκ τῆς ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς τὰ συμφέροντα τῆς ἀμύνης τῆς Χώρας. Ἄλλο τὸ ἕν, ἄλλο τὸ ἄλλο. Καὶ δὲν διακινδυνεύουσι τίποτε, διότι ἡ ἐξέτασις, ἂν διεχειρίσθησαν ἢ ὄχι τὰ χρήματα καλῶς τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης δὲν ἐνέχει οὐδένα κίνδυνον, διότι τὸ μόνον σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἠδύνατο νὰ ἀμφιβάλῃ τις ἦτο τὸ σημεῖον τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Καραπαναγιώτης, τὸ ζήτημα δηλαδὴ τῆς ἀγορᾶς ἢ μὴ ἀεροπλάνων. Ἀλλὰ τοῦτο κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν εἶναι ἀμυντικόν, θὰ εἶναι δὲ δυνατὸν εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, εἰς αἴτησιν οἱανδήποτε νὰ φέρῃ τοὺς πίνακας ἀγορᾶς τῶν ἀεροπλάνων καὶ τῆς δαπάνης. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον φοβοῦμαι ἐγὼ εἶναι ὅτι, ἂν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ζητῶμεν τὴν συγκρότησιν ἐξεταστικῶν Ἐπιτροπῶν, δὲν θὰ προχωρήσωμεν καθόλου.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπούσιος ἔχει τὸν λόγον.

§183Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐθίγη δὲν εἶναι ζήτημα τῆς ὑπάρξεως ἐν τάξει Νομοθετικῶν Διαταγμάτων ἢ ὄχι, διότι, ἂν πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν τὰ Ν. Διατάγματα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη ἡ διαχείρισις τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης, τότε Διατάγματα ἐκδοθέντα κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐλλείψεως τοῦ νομοθετικοῦ ἐλέγχου ὑπάρχουν καὶ εἰς ἄλλους κλάδους τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Ἑπομένως δὲν ἦτο δυνατὸν ἡμεῖς νὰ περιορισθῶμεν διὰ τῆς ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ἀναζητήσωμεν, ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἐξεδόθησαν διὰ τὴν Ἀεροπορικὴν Ἄμυναν διοικητικὰ Διατάγματα, διότι τοιαῦτα ἔχουν ἐκδοθῆ καὶ δι’ ὅλους τοὺς ἄλλους κλάδους. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐζητήσαμεν εἶναι, ἂν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐκδοθέντων αὐτῶν Διαταγμάτων ἐγένετο καλῶς ἢ κακῶς ἡ διαχείρισις ὑπὸ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης. Ἡ συζήτησις δὲν ἔχει νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ καθορίσῃ ὅπως εἶπεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος, τὸ ἔργον τῆς ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, δηλαδὴ θὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν Ν. Διαταγμάτων, ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἐξεδόθησαν ἢ ἂν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν Διαταγμάτων ἐγένετο καλῶς ἡ τιμία διαχείρισις καὶ τονίζω αὐτὴν τὴν λέξιν διὰ νὰ ἄρω τὴν ἰδέαν ὅτι πρόκειται νὰ θίξωμεν τυχὸν ὑπάρχοντα μυστικὰ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης. Διότι ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα εἶναι εἰς ταμιακὸς ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος διεχειρίσθη χρήματα προωρισμένα νὰ δοθῶσιν εἰς τὰ οἰκεῖα Ὑπουργεῖα καὶ ἐκεῖ νὰ γίνῃ ἡ κατάλληλος αὐτῶν γνῶσις. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἔπρεπεν ἀμέσως νὰ θέσωμεν τὸ θέμα τῆς ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ θέματος αὐτοῦ νὰ ὁρισθῇ ἀμέσως ἡ ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ἔργου αὐτῆς.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Μάξιμος ἔχει τὸν λόγον.

§185Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Τὸ συμπέρασμα τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι ὅτι ἡ Ἀεροπορικὴ Ἄμυνα εἶναι εἷς ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος διεχειρίσθη καὶ διαχειρίζεται ὡρισμένην περιουσίαν. Εἶναι δὲ ἤδη ἄγνωστον πῶς διαχειρίζεται τὴν περιουσίαν αὐτήν. Συνέλλεξεν ἐράνους, ἔχει ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν της ὡρισμένα κτήματα τοῦ Δημοσίου, πολλὰ τῶν ὁποίων ἀφῃρέθησαν ἀπὸ κολλήγους. Προέβη εἰς παραγγελίας ἀεροπλάνων, ἐνήργησεν ὡρισμένας πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀνάγκην ἐλέγχου, δεδομένου ὅτι δὲν ἀποκλείεται νὰ ἔγιναν καὶ ὡρισμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετασθοῦν. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς καὶ ἐπειδὴ ὑπεγράψαμεν καὶ ἡμεῖς τὴν αἴτησιν αὐτήν, νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, ἂν καὶ ἡ ἐξεταστικὴ αὐτὴ Ἐπιτροπὴ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ καλύψῃ τὰ πράγματα ἐκ λόγων σκοπιμότητος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζομεν ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ προβῇ εἰς τὸν σχηματισμὸν τῆς ἐξεταστικῆς αὐτῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ δώσῃ κατὰ τὸ δυνατὸν εὐρύτερα δικαιώματα.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ράλλης ἔχει τὸν λόγον.

§187Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν Τύπον ὑποθέτω ὅτι κατεδείχθη ὅτι εἶχον ἀπολύτως δίκαιον ὅταν ἔλεγον εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργοῦ ὅτι δὲν χρήζει νὰ ἀναγραφῇ ἡ πρότασις αὐτὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, διότι καὶ ὁ Κανονισμὸς προβλέπει καὶ ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος εἶναι κατηγορηματική. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἀσάφειά τις ἐν τῇ διατάξει ταύτῃ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον, διότι ἡ διάταξις λέγει (ἀναγινώσκει). Πρόκειται ἀναμφισβητήτως περὶ πλημμελοῦς διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου τούτου.

§188Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὅταν ἀριθμὸς βουλευτῶν ζητήσῃ τὴν σύστασιν Ἐπιτροπῆς, εἶναι ὑποχρεωτικὴ εἰς τρόπον ὥστε ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξαναγκάζῃ τὴν σύστασιν Ἐπιτροπῶν. Εἰς τὸ παρελθὸν ἡ σύστασις ἐξεταστικῶν Ἐπιτροπῶν ἦτο δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία οὐδέποτε ἐνέκρινε τὴν σύστασιν καὶ δι’ αὐτὸ διετυπώθη τὸ σχετικὸν ἄρθρον εἰς τὸ Σύνταγμα.

§189Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι πρόκειται περὶ πλημμελοῦς ἐκφράσεως τῆς συνταγματικῆς διατάξεως, διότι, ἂν ἡ Βουλὴ δὲν διορίσῃ τὴν Ἐπιτροπήν, τί θὰ γίνῃ; Διὰ νὰ διορισθῇ ἡ ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν χρειάζεται ἀπόφασις;

§190Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἂν ἡ Βουλὴ παραλείψῃ, θὰ διορίσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις. Ἡ πλειονοψηφία ἠμπορεῖ νὰ κωλυσιεργῇ, ἀλλὰ θὰ διορίσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις.

§191Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι διὰ νὰ διορισθῇ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴ ἀπαιτεῖται ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, διότι, ἂν ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ νὰ μὴ διορίσῃ, δὲν θὰ διορισθῇ Ἐπιτροπή. Τότε πῶς θὰ διορισθῇ Ἐπιτροπή;

§192Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ ἀναγγείλῃ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς τὴν Ἐπιτροπήν.

§193Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἂν ἡ Βουλὴ εἴπῃ εἰς τὸν Πρόεδρον ὄχι, τί θὰ κάμῃ ὁ Πρόεδρος; Ἐγὼ ἐπιμένω εἰς τὴν ἀντίληψίν μου ὅτι ἔχομεν πλήρη κατάργησιν τῶν δικαιωμάτων τῆς πλειονοψηφίας. Ἔχομεν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος παρὰ τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς δύναται νὰ ἀποφασίσῃ καὶ νὰ τίθεται ὑπεράνω τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ κυριάρχου λαοῦ. Τοῦτο παρετήρησα, διότι ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψεν ἡ ἀνάγκη τοιαύτης παρατηρήσεως. Ἔχω νὰ ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων λέξεων εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε καὶ περὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶχον καὶ ἐγὼ τὴν τιμὴν νὰ προτείνω. Ἔλεγον ἐγὼ ὅτι, προκειμένου περὶ ζητημάτων διαχειρίσεως ἀπαιτεῖται νὰ χυθῇ πλῆρες φῶς καὶ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος εἶπεν ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως ζητήματα διαχειρίσεως δὲν προέκυψαν. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κ. βουλευτήν· περὶ τίνος ὡμίλησεν ὁ κ. Στάης; Ὑποθέτω ὅτι ὡμίλησε περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν δημοσίων κτημάτων ὑπὸ τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης. Ἐφόσον πρόκειται περὶ τῆς διαχειρίσεως δημοσίων κτημάτων, πρόκειται περὶ διαχειρίσεως δημοσίου θησαυροῦ καὶ ἐφόσον πρόκειται περὶ δημοσίου θησαυροῦ, δὲν εἶναι ἀναγκαία συνέπεια τῆς συζητήσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Στάης καὶ ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις; Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. βουλευτοῦ Ἀχαϊοήλιδος.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Στρατηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§195Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις ἔχω νὰ εἴπω διὰ τὰς τυπικὰς ἀντιρρήσεις διὰ τὴν σύστασιν τῆς ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Τὸ Σύνταγμα τὸ ἐθεωρήσαμεν ὅλοι ἰσχῦον καὶ κατὰ τὸ ἄρθρον 13, ἅμα τὸ ⅕ τῆς Βουλῆς ζητήσῃ σύστασιν ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ σύστασις αὕτη εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὴν Βουλήν, δηλαδὴ οἱ αἰτοῦντες λαμβάνουν ἀπόφασιν περὶ συστάσεως, ἡ δὲ Βουλὴ ἐκτελεῖ τυπικῶς τὴν ἀπόφασιν ταύτην. Ἑπομένως ἡ Ἐπιτροπὴ θεωρεῖται ἅμα τῇ αἰτήσει τοῦ ⅕ τῶν βουλευτῶν καταρτισθεῖσα. Δὲν χρειάζεται νέα ἀπόφασις διὰ τὸν καταρτισμὸν καὶ δὲν ὑπολείπεται εἰμὴ ἡ τυπικὴ διαδικασία τοῦ καταρτισμοῦ. Θὰ καλέσῃ δηλονότι ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς τὰ κόμματα νὰ ὑποδείξουν κατ’ ἀναλογίαν ἑκάστῳ κόμματι τοὺς βουλευτὰς διὰ νὰ συγκροτήσῃ τὴν ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπήν. Ἐλέχθη ὅμως ἡ ἀντίρρησις ὅτι, ἂν ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ θίγῃ τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας, τότε ἀπαιτεῖται ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Τοῦτο ἀσφαλῶς εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ Συντάγματος. Τὸ Σύνταγμα ἐξαιρεῖ τὰ ἐξωτερικὰ ζητήματα καὶ τὰ ζητήματα τῆς ἀμύνης τῆς Χώρας ἀπὸ τὴν μειονοψηφίαν τοῦ ἑνὸς πέμπτου. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ τις ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ περὶ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή, ἀνάγεται εἰς ζητήματα ἀσφαλείας καὶ ἐξωτερικοῦ; Ἂν εἷς βουλευτὴς διαφωνήσῃ καὶ ζητήσῃ ἀπόφασιν, εἶναι δυνατὸν ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς νὰ ἀποφανθῇ ὅλα τὰ ζητήματα ὡς ἀναγόμενα εἰς τὰ ἐξωτερικὰ καὶ τὰ τῆς ἀμύνης τῆς Χώρας καὶ ἑπομένως νὰ εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ αἴτησις τοῦ ἑνὸς πέμπτου τῶν βουλευτῶν. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ θεωρήσωμεν ὅτι τὰ ζητήματα τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης καὶ τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτῆς ἀνάγονται εἰς τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας. Ἡ ἄμυνα τῆς Χώρας, ἐφόσον ἑρμηνεύομεν τὸ Σύνταγμα, συνίσταται εἰς τὸ σχέδιον τῆς ἐπιστρατεύσεως, εἰς τὰ ὀχυρωματικὰ ἔργα καὶ τὰς προμηθείας τὸ πολὺ–πολύ. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν ὅτι εἶναι ἀδύνατον μία ἀντίρρησις ἑνὸς βουλευτοῦ νὰ ματαιώσῃ τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅταν μάλιστα διατυπωθῇ ῥητῶς εἰς τὴν ἀπόφασιν ὅτι δὲν θίγονται δι’ αὐτοὺς τὰ ζητήματα τῆς ἀμύνης τῆς Χώρας, ἀλλὰ θὰ περιορισθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης. Νομίζω ὅτι θὰ εἴμεθα τελείως ἐντὸς τοῦ γράμματος καὶ τοῦ πνεύματος τοῦ Συντάγματος καὶ ὅτι θὰ ἐφαρμόσωμεν τοῦτο καὶ θὰ λογοδοτήσουν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς οἱ διαχειρισθέντες μέχρι τοῦδε ἀνεξελέγκτως χρήματα τοῦ Δημοσίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀντίρρησιν τὴν γενομένην ὅτι χρειάζεται ἐκτύπωσις τῆς προτάσεως καὶ διανομὴ αὐτῆς καὶ ψήφισις ὑπὸ τῆς Βουλῆς, νομίζω ὅτι μόνον τότε χρειάζονται ταῦτα πάντα, ὅταν ἀπαιτῆται ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Ἐφόσον ὅμως εἶναι ὑποχρεωτικὸν νὰ συσταθῇ ἡ Ἐπιτροπή, δὲν χρειάζεται οὔτε διανομή, οὔτε συζήτησις, οὔτε ἀπόφασις.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται τὴν πρότασιν «περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς». Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4.30′ μ. μ. τῆς αὔριον. (Ὥρα 9.20′ μ. μ.)